මහාචාර්ය රොහාන් සමරජීව
ශ‍්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායනයේ සභාපති

ඉන්දියාවේ ආධාර් ව්‍යාපෘතියේ ආභාෂය ලබපු, විද්‍යුත් ජෛව හැඳුනුම්පතක් පිළිබඳ පූර්ව සැලසුම් ලංකාවේ රජය විසිනුත් සකස් කරමින් ඉන්නවා. එවැනි ව්‍යාපෘතියක අවශ්‍යතාවය ගැන ඔබේ අදහස මොකක්ද?
ඉන්දියාවේ මේ කාරණය ගැන අවුරුදු දහයක් ගිහින්. නඩු ගිහිල්ලා, අධිකරණ තීන්දු ඇවිල්ලා තියෙනවා. මිනිස්සු මේක වැඩ කෙරෙන විදිය ගැනත් අඩුපාඩු ගැනත් අත්දැකීමෙන් දන්නවා. ලංකාවේදී ඒ අත්දැකීම් නැහැ. ඒ නිසා මම මේ සංවාදයට එන්නේ මේ කාරණය ගැන පැහැදිළි කිරීමක් කරන කෙනෙක් විදියට.

රාජ්‍යය මොකටද මේ තරම් පුරවැසියා ගැන දැනගන්නේ කියන ප‍්‍රශ්නය බොහෝ අය අහනවා. සමහර අය හිතනවා, රාජ්‍යය පුරවැසියන්ගේ තොරතුරු දැනගන්නේ මිනිස්සුන්ව හිරේ දාන්න, බදු ගහන්න වගේ නරක දේවල්වලට කියලා. එහෙත් සුභසාධන රාජ්‍යය සංකල්පයකුත් තියෙනවා. ඒකේදී රජය විසින් පුරවැසියාට සේවාවන් සපයනවා. සේවාවන් සපයද්දී රජය නිවැරදිවම සේවාවන් සපයන්න නම් පුද්ගලයා කොහේද ඉන්නෙ වගේ තොරතුරු අවම වශයෙන්වත් දැනගන්නට සිද්ධවෙනවා. හැබැයි රජයේ සේවාවන් ලබාදීමේ සංකල්පය ගැන විවිධ අදහස් තියෙනවා. කෙනෙක් කියනවා හැමෝටම දෙන්න අවශ්‍ය නැහැ, අවශ්‍ය පුද්ගලයන්ට විතරක් දෙන්න කියලා. තවත් යෝජනාවක් තියෙනවා එක් එක් පුද්ගලයාට ගැලපෙන විදියට සේවාවන් විශේෂීකරණය කරලා ලබාදෙන්න කියන එක. එතකොට රජයට තියෙන සම්පත් නාස්ති වෙන්නේ නැහැ. නිවැරදිවම සම්පත් ලබාදෙන්න පුලූ‍වන්. එතකොට රජය මේ පුරවැසියා ගැන යම් තොරතුරු ටිකක් දැනගත යුතුයි. ඒ වගේම මේ සහනයන් ලබාගන්නා පුද්ගලයන් සැබෑ පුද්ගලයන් බව තහවුරු කරගත යුතුයි. එකම සහනය දෙවතාවක් නොගිය බව තහවුරු විය යුතුයි. නැතිනම් මේ සහන අනවශ්‍ය අයට යන්න ඉඩ තියෙනවා.

ආධාර් නම් ඉන්දීය ව්‍යාපෘතිය හැදුණේ කොහොමද?
මේ කාරණා මත පදනම් වෙලා ඉන්දියාවේ නන්දන් නීලකානි කියලා පුරවැසියෙක් තමන්ගේ පෞද්ගලික අදහස් ඇතුලත් කරලා පොතක් ලියනවා. ඒ පොතේ තැනක තියෙනවා තාක්ෂණය පාවිච්චි කරලා සියළු පුරවැසියන්ගේ තොරතුරු එකතු කරලා අනන්‍යතාවයක් දිය යුතු බව. ඒකෙන් වංචාවන් වළක්වන්න පුලූ‍වන්. අනෙක් පැත්තෙන් රාජ්‍යයට අද නොපෙනෙන සියලූදෙනාවම පෙනෙන්න පටන්ගන්නවා. තොරතුරු ගත්තාම මේක ඇනලසයිස් කරලා අවශ්‍යතා තියෙන අයව හඳුනාගන්න පුලූ‍වන්. මේ පොත දැකලා ඉන්දීය කොංග‍්‍රස් ආණ්ඩුව කිව්වා ඔයා ඇවිත් මේ කියන අදහස ක‍්‍රියාත්මක කරන්න කියලා. අමාත්‍ය තනතුරකට සමාන මට්ටමේ පදවියක් ඔහුට දුන්නා. ඔහුට අවශ්‍ය වුණා මේක සිය පුරවැසියන්ට දෙන්න. ඒත් ඉන්දීය ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයට තමයි සියලූ පුරවැසියන් පිළිබඳ ඒකාධිකාරී බලය තියෙන්නෙ. පුරවැසියන් සම්බන්ධ කටයුතුවලට බලය තියෙන්නෙ ඔවුන්ට.

එයාගේ මතය අනුව පුද්ගලයෙක් සැබෑවට ජීවත්වෙනවා කියන අනන්‍යතාවය ඔප්පු කරන්න පුලූ‍වන් ඇඟිලි සලකුණු සහ ඇහේ තියෙන රටාව අනුව. ඔවුන් කිව්වා අපි පුරවැසියා කියන සංකල්පයට නොයන බව. ඇඟිලි සලකුණක් තිබුණු පමණින් යම් පුද්ගලයෙක් පුරවැසියෙක් බව තහවුරු වෙන්නෙ නැහැ. එහෙත් එහෙම පුද්ගලයෙක් සැබෑවට ලෝකයේ ජීවත්වෙන බව තහවුරු වෙනවා. ඔවුන් එහෙම තහවුරු කරගත්ත කෙනාට අංකයක් දෙනවා. ඒ අංකය යටතේ ඔහුගේ ඇඟිලි සලකුණ, ඇස්වල රටාව, ඔහුගේ ආදායම වගේ තොරතුරු රැුසක් සටහන් වෙනවා.

ආධාර් කාඞ් එකෙන් කෙරෙන්නේ කෙනෙක් කොහේ හෝ සිට ඇඟිලි සලකුණක් දුන්නාම ඒක ඒ වෙලාවේම පුද්ගලයන් ගැන දත්ත තියෙන ගබඩාවට යනවා. අන්තර්ජාලය හරහා තහවුරු කරලා එවනවා මේ තමයි අහවලා කියලා. මේක ආවාම කලින් මම කීවා වගේ එකම කෙනාට දෙවතාවක් ආණ්ඩුවේ සහන ගන්න බැහැ. මොකද මේ කෙනා අහවල් සහනය අරන් තිබෙන බව සලකුණු වෙනවා. ඒ වගේම සැබෑවට ජීවත්නොවෙන පුද්ගලයෙකුගේ කෘත‍්‍රිම නමක් යොදලා නිලධාරීන්ට සහන ලබාදීමේ කටයුත්තෙන් යටිමඩි ගහන්න බැහැ. මොකද අවතාරවලට ඇඟිලි සලකුණු නැහැ.

රාජ්‍යය හැර වෙනත් ආයතනවලිනුත් මේ ක‍්‍රමය ගැන ඉල්ලූ‍මක් තියෙනවාද?
මේක නවීන සමාජයක අවශ්‍යතාවයක්. මේ ක‍්‍රමයට ලෝකයේ ලොකු ඉල්ලූ‍මක් තියෙනවා බැංකු ක‍්‍රමයෙන්. බැංකුවලට තියෙනවා නෝ යුවර් කස්ටමර් කියලා නීතියක්. ගණුදෙනු කරද්දී ඉලෙක්ට්‍රොනික් උපාංගවලින් ගණුදෙනු කරන්න පුලූ‍වන්. ඒත් බැංකු ගිණුමක් විවෘත කිරීම තාක්ෂණය පාවිච්චි කරලා කරන්න බැහැ. කෙනෙක් බැංකු ගිණුමක් විවෘත කරනවානම් ඒ ගිණුම විවෘත කරන අවස්ථාවේදී බැංකුව විසින් කස්ටමර්ව දැනගන්න ඕනෑ. එහෙම සත්‍ය පුද්ගලයෙක් ඉන්නවාද. එයාගේ මූලික තොරතුරු මොනවාද කියලා. ඒ සඳහා බැංකුව යම් ක‍්‍රියාපිළිවෙතක් පාවිච්චි කරන්න වෙනවා පුද්ගලයාව අඳුනගන්න. හැබැයි බැංකුවට ඒ කටයුත්ත වෙනුවෙන් පාරිභෝගිකයාව ගෙන්වාගන්න වෙනවා. ඊළඟට ඔවුන්ට වියදමක් යනවා ඒ කටයුත්ත වෙනුවෙන්. බැංකු ක‍්‍රමයෙන් අහනවා අපට විද්‍යුත් ක‍්‍රමයට බැංකු ගිණුම් හිමියාගේ අනන්‍යතාවය හඳුනාගන්න බැරි මොකද කියලා.

තවත් එකක් තමයි ඉලෙක්ට්‍රොනික වාණිජ කටයුතු. ඉස්සර ව්‍යාපාරයක් කරද්දි දෙදෙනා මුහුණට මුහුන හමුවෙනවා. එහෙත් දැන් එහෙම නැහැ. සමහරවිට ගණුදෙනුකරුවන් දෙන්නා ලෝකයේ කෙළවර දෙකක ඉන්නෙ. භාණ්ඩයක් මිලදී ගනිද්දී මිලදි ගන්නා කෙනාව භාණ්ඩය සපයන කෙනා විශ්වාස කරන්නේ නැහැ. විශ්වාස කරන්නේ මුදල් ගෙවීම සඳහා පාවිච්චි කරන ක්‍රෙඩිට් කාඞ්පත අයිති සමාගම වෙන්න පුලූ‍වන්. මුදල් ගෙවන බැංකුවක් වෙන්න පුලූ‍වන්. අතරමැදියෙක්ව. අතරමැදියෙක් නැතිව අන්තර්ජාලය හරහා ගණුදෙනු කරන්නේ කොහොමද. ඒකට තියෙන එක විදියක් තමයි අනෙකාගේ අනන්‍යතාවය තහවුරු කරගැනීම. අපි මේ පැත්තෙන් අපේ ඇඟිලි සලකුණ හෝ අයිඩෙන්ටිය දානවා. එතකොට එහේ සමාගම විසින් අපේ දත්ත තියාගෙන ඉන්න පුද්ගලයාගෙන් ( උදාහරණයක් ලෙස ඉන්දියාවේ ආධාර් කාඞ්පතට අදාල දත්ත ගබඩාවෙන් ) අහනවා මේ ඇඟිලි සලකුණට අදාල පුද්ගලයෙක් ඉන්නවාද කියලා. දත්ත ගබඩාවෙන් කියනවා ඔව්. මේ ඉන්නෙ රොහාන් සමරජීව කියන පුද්ගලයා කියලා. ඕක තමයි මේ පිටිපස්සේ තියෙන දර්ශණය.

ඒ කියන්නේ අන්තර්ජාලය හරහා පුද්ගලයන් ගණුදෙනු කරන ලෝකයක, නිකන්ම කාඞ්පතක් වන පුද්ගල හැඳුනුම්පතකට එහා ගිය, වර්චුවල් අනන්‍යතාවයක් අවශ්‍ය බව. එහෙත් වර්චුවල් අවකාශයට අපේ අනන්‍යතාවයට අයිති දත්ත ලබාදුන්නාම ඒ හරහා තමන්ගේ ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් වේයැයි සමාජය තුළ බියක් තියෙනවා නේද?
අපේ සාමාන්‍ය හැඟීමක් තියෙනවා අපේ පුද්ගලිකත්වයේ යම් යම් පැතිකඩවල් ආරක්ෂිතව තියාගන්නා බව. මිනිස්සු තමන්ගෙ ජීවිතයේ හැම පැතිකඩම විවෘත කරන්නෙ නැහැ. අපි වැඩකරන ආයතනය එක්ක කියන්නෙ නැහැ අපේ ආගමික කටයුතු. අපි ආගමික කටයුතු කරද්දී අපි විනෝදයට කරන දේවල් කියන්නෙ නැහැ. අපි පන්සලේදී දැහැමෙන් සෙමෙන් කටයුතු කරලා පහුවදාට කසිප්පු බොනවා වෙන්න පුලූ‍වන්. අපි ඒ ඒ පැති වෙන් කරගන්නවා. අපට බයක් තියෙනවා මේ අලූ‍ත් තාක්ෂණය තුළින් අපේ ජීවිතයේ හැම පැතිකඩක්ම එකිනෙක සම්බන්ධ කරයි කියලා. එහෙම වුණාම පුද්ගලිකත්වයක් ඉතිරි වෙන්නේ නැහැ කියලා. මට රහස් නැතිවෙන්න පුලූ‍වන්.

රාජ්‍යය විසින් මගේ සියලූ තොරතුරු දැනගැනීම ගැන පුරවැසියා බයයි. දැන් තියෙනවා එක අංකයක්. ඒ අංකයයි මායි සමපාතයි. ඒ අංකයට මගේ වෛද්‍ය තොරතුරු, මගේ භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම්, මගේ ආර්ථිකය, මම යන එන තැන් කනෙක්ට් වෙනවා. ඒ සියලූ තොරතුරු මේ අංකය යටතේ ගබඩා වීම මට හානිදායකයි. අනෙක් එක මේකෙන් පස්සේ රජයට තියෙනවා රටේ ජීවත්වෙන මුළුමහත් සමාජයේම තොරතුරු. සවිස්තර වශයෙන්. ඒ තොරතුරු ඇනලයිස් කරලා සමාජය ගැන විවිධ දේවල් හොයාගන්න පුලූ‍වන්. මිනිස්සු කැරළි ගහනවාද නැද්ද, යම් පුද්ගලයෙක් දැන් ඉන්නෙ කොහෙද ඊයේ හිටියේ කොහේද කියලා පවා රජයට මේ අංකයෙන් හොයාගන්න පුලූ‍වන්. මේක දැවැන්ත බලයක්.

තව කෙනෙක් තමන් ගැන දැනගත්තාම තමන්ව ‘අන්දවන්න’ ඒ කෙනාට පුලූ‍වන් කියලා ජනතාව හිතනවා නේද?
වෙළෙඳසැල් ජාලයකින් කාඞ්පතක් ලබාදීලා තියෙනවා කියලා හිතමු. ඒ කාඞ් එක හරහා බඩු ගැනීම පිළිබඳ තොරතුරු එකතු වෙනවා. ඒ ඒ අය ගන්න භාණ්ඩ පිළිබඳව තොරතුරු ඒ අංකය යටතේ ගබඩා වෙනවා. ඒකෙන් ඔහු ගන්න භාණ්ඩවල රටාවන් හඳුනගන්නවා. ඒ අනුව එක් එක් පාරිභෝගි කයන්ට ගැලපෙන විදියට විවිධ ප‍්‍රවර්ධන දැන්වීම් එනවා. ඇතැම්විට එහෙම එන ප‍්‍රවර්ධන දැන්වීම්වලින් පුද්ගලයෙක්ව අපහසුතාවයට පත්වෙන්නත් පුලූ‍වන්. හැබැයි මේක අලූ‍ත් දෙයක් නෙවෙයි. අතීතයේ පටන්ම මේක තිබුණා. මම මෙහෙම උදාහරණයක් දෙන්නම්.

එක කාලෙක මම කඬේකට යන්න හුරුවෙලා හිටියා. ඒ කඬේ ඉන්න අය දෙනවා මට මම කන කෑම. මොකද මම හැමදාම එනවා. මම උදේට වැඩිය කතාකරන්න කැමති නැහැ. මම කතා නොකරම කඬේට ගිහින් ඉඳගත්තාම එයාලා මම කන දේවල් දෙනවා. ඉතින්, මට ඒ ගැන හරි සතුටුයි. මේ අය යම් ප‍්‍රමාණයකට මා ගැන දන්නවා. ඒ දැනීම තුළින් එයා මට ගැලපෙන දේ දෙනවා. ඒක ඉස්සර ඉඳන්ම තිබුණා. අපි හන්දියේ කඬේට ගිහින් බඩු ගන්න ගියාම මුදලාලි දන්නවා අපි ගන්නෙ මොන භාණ්ඩද කියලා. සමහරවිට මුදලාලි කියනවා අද අහවල් වර්ගයේ බඩු ටිකක් ඇවිල්ලා තියෙනවා කියලා. මොකද මුදලාලි දන්නවා මේ පාරිභෝගිකයා ඒ ජාතියේ බඩුවලට කැමතියි කියලා.

එහෙත් ගමේ වෙළෙඳසැලත්, මනුස්සයෙක් මත්පැන් මිලදී ගන්න තැනත් එකිනෙකට සම්බන්ධයක් නැහැ. දැන් එකම අංකයකට අපේ සියලූ දත්ත සම්බන්ධ වීම ගැන ඇතිවෙන බිය සාධාරණයි නේද?
ඔව්. ඒක ඇත්ත. මම හිතලා කිව්වේ නැතිනම් මා පිළිබඳ තොරතුරු සියල්ල එක්කෙනෙක් දැනගත්තෙ නැහැ. අනෙක සමහර වෙලාවට අපි පිළිබඳ තොරතුරු අපි වසන් කරනවා. උදාහරණයක් විදියට ආණ්ඩුව ඉදිරියේ තොරතුරු වසන් කරන අවස්ථා ගමුකො. ආණ්ඩුවලට බොරු කියන අවස්ථා ගැන මම අමුතුවෙන් කියන්න ඕනෑ නැහැනෙ. උදාහරණයක් කියමු. මගේ මිත‍්‍රයෙක් ඉන්නවා. ඔහුට රට යන්නට වීසා ගන්න බැංකු වාර්තාවක් අවශ්‍යයි. එතකොට ඔහු තමන්ගේ බැංකු ගිණුමට මගෙන් සල්ලි ටිකක් ඉල්ලගෙන දාගන්නවා. ඒ සල්ලි පෙන්නලා වීසා ගන්නවා. ආයේ මට සල්ලි දෙනවා. මෙයා ඒ තැනට සල්ලි තියෙන බව ව්‍යාජ ලෙස පෙන්නුවාට ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුවට සල්ලි තියෙන බව පෙන්වන්නෙ නැහැ. ඒත් මේ යෝජිත ක‍්‍රමය නිසා මේක කරන්න බැරිවෙන්න ඉඩ තියෙනවා. වීසා ගන්නට දෙන තොරතුරු ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුව එක්ක කනෙක්ට් වෙනවා. හැබැයි මෙහෙම කාරණයක් තියෙනවා. එකම අංකයක් යටතේ අපේ තොරතුරු ගබඩා වුණොත් අපි යන යන තැනට ෆෝම් පුරවන්න අවශ්‍ය නැහැ. හැම තැනකටම ගිහිල්ලා අපේ තොරතුරු අලූ‍තෙන් දෙන්න අවශ්‍ය නැහැ.

සමහර තොරතුරු ඉතා සංවේදීයි නේද?
ඔව්. උදාහරණයක් විදියට සෞඛ්‍ය තොරතුරු කියන්නේ ඉතාම සංවේදී දෙයක්. මම උදාහරණයක් කිව්වොත් මහින්ද රාජපක්ෂ මහත්තයා ඇමෙරිකාවේ ගිය වෙලාවක ඔහුට පිළිකාවක් තියෙන බව ප‍්‍රචාරයක් ගියා. ඒක ඔහුගේ දේශපාලන ව්‍යාපෘතිවලට බාධාවක්. කෙනෙක් අහනවා ලංකාවේ දේශපාලනඥයන් ඇයි බෙහෙත් ගන්න පිටරට යන්නෙ කියලා. මොකද මෙහේදී බෙහෙත් ගත්තොත් දත්ත හෙළිවෙනවා කියලා. අපි හිතමු ලංකාවේ සෞඛ්‍ය දත්ත අර අංකයට කනෙක්ට් වෙනවානම් ඔහු බෙහෙත් ගන්න බියවෙන්න ඉඩ තියෙනවා. නැත්නම් හොරෙන් බෙහෙත් ගන්න ඉඩ තියෙනවා. මොකද පුද්ගලයෙකුගේ සෞඛ්‍යය කියන්නේ වැදගත් තොරතුරක්. මේ තොරතුරුවල ආරක්ෂාව ඉතාම වැදගත් බව කියනවා. මම හිතන විදියට සෞඛ්‍ය තොරතුරු තමයි වඩාත්ම සංවේදී තොරතුරු. මේවා ආරක්ෂා කිරීම වැදගත්. ඉන්දියාවේදී නම් මේ වගේ තොරතුරු ලීක් වෙලා තිබුණා. ඒක සිද්ධවුණේ මෙහෙමයි. ඉන්දියාවේ බැංකුවක් ගැන හිතමු. එතැන බැංකු ගිණුම් 10 000ක් විවෘත වෙනවා. බැංකුවෙන් ඒ 10 000 ගේ අනන්‍යතාවය ආධාර් ව්‍යාපාතියෙන් විමසනවා. එතකොට ආධාර් එකෙන් යවනවා ඒ 10 000ට අදාල තොරතුරු. අපි හිතමු බැංකුවට ටික කාලයක් යද්දී ලක්ෂයක විතර තොරතුරු වරින් වර ගිහින් තියෙනවා කියලා. දැන් බලද්දී බැංකුව ලඟත් විශාල දත්ත ගබඩාවක් තියෙනවා. මේ බැංකුවෙන් දත්ත ලීක් වෙන්න පුලූ‍වන්. හැබැයි මේ ප‍්‍රශ්ණයට විසඳුමක් විදියට ඉන්දියාවේ ක‍්‍රියාත්මක කළා අලූ‍ත් ක‍්‍රමයක්. එතකොට බැංකුවෙන් විමසද්දී මෙහෙම කෙනෙක් ඉන්නවාද කියලා බැංකුවට දත්ත ගබඩාවෙන් සියළු තොරතුරු යන්නෙ නැහැ. එහෙම කෙනෙක් ඉන්නවාද නැද්ද කියන කාරණය තහවුරු කිරීම පමණක් කරනවා. ලංකාවේ මේක ක‍්‍රියාත්මක කරද්දී ඒ වගේ අත්දැකීම් මත දත්තවලට සපයන ආරක්ෂාව වැඩි කරන්න අපට පුලූ‍වන්.

ඒ සියල්ල තිබියදී වුණත් ආණ්ඩුවක් විසින් තොරතුරු වැරදි විදියට පාවිච්චි කරන්න ඉඩ තියෙනවා නේද? සමහරවිට මැතිවරණයකදී මේ තොරතුරු පාවිච්චි කරලා ජනතා මතය තමන්ට ඕනෑ විදියට හැඩගස්වාගන්න ඉඩ තියෙනවා….
අපි ඔය උපකල්පනයක් කරන්නයි උත්සාහ කරන්නෙ. ඒ්ත් ඔයා දන්නවාද ලංකාවේ ඔය මාතෘකාව ගැන උපකල්පන කරන්න අවශ්‍ය නැති බව. 1983 ජුලි මාසයේදී ලංකාවේ රාජ්‍ය දත්ත පාවිච්චි කළා. මිනිස්සුන්ව ඝාතනය කරන්න. ඒ ලංකාවේ තියෙන ඡුන්ද හිමි නාමලේඛනය කියන දත්ත එකතුව. ඡුන්ද හිමි නාමලේඛනයේ තියෙන්නෙ නම, ස්ත‍්‍රී පුරුෂ භාවය, ලිපිනය, ජාතික හැඳුනුම්පත් අංකය වගේ දත්ත. ලංකාවේ කෙනෙකුගේ නමෙන් ජාතිකත්වය කියන්න පුලූ‍වන්. මේ කොළ අරගෙන දෙමළු ඉන්නවා මේ මේ තැන්වල කියලා කට්ටිය ආවා. එතැන ප‍්‍රශ්නය තමයි ඡුන්ද හිමි නාමලේඛනයේ තියෙන තොරතුරු රාජ්‍ය රහසක් නෙවෙයි. ආණ්ඩුපක්ෂවල ඡුන්දය ඉල්ලන අයත් ඡුන්දහිමි නාමලේඛනය අරගෙන එනවා. ඔවුන් දන්නවා නිවාසවල තියෙන ඡුන්දහිමි නාමලේඛන. තාක්ෂණය නැතිව වුණත් හානියක් කරන කෙනෙක්ට හානිය කරන්න පුලූ‍වන්. දැන් වුණත් දේශපාලන පක්ෂ විවිධ කැම්පේන් වලට දත්ත පාවිච්චි කරනවා. ඇත්ත. කැම්පේන්වලට පමණක් නෙවෙයි, මිනිස්සුන්ව මරන්න වුණත් ඒ තොරතුරු පාවිච්චි කරන්න ඉඩ තියෙනවා. ඒත් විසඳුම මොකක්ද. මේ තොරතුරු කඩදාසිවල තියාගෙන ඉන්න එකද? විද්‍යුත් වශයෙන් තියාගන්න එකද? ඔය දෙකෙක් මොකක් කළත් අවදානමක් නැති වෙන්නෙ නැහැ. අපට එවැනි සිදුවීම් සිදුනොවෙන්නට අවශ්‍ය ආරක්ෂාව සපයන්න පුලූ‍වන්. ඒත් අවදානම බිංදුවක් බව මට කියන්න බැහැ. මේ අවදානම කියන්නේ ලංකාවේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය, යහපත් ආණ්ඩුකරණයට අදාළ කාරණාවක්.

අනුයුක්ත කිරීම් බොහෝ විට සිදුකරන්නේ රාජ්‍ය සේවය තුළය. ඒ අමාත්‍යංශයකින් අමාත්‍යංශයකට, දෙපාර්තමේන්තුවකින් දෙපාර්තමේන්තුවකට අමාත්‍යාංශය කින් දෙපාර්තමේන්තුව කට හෝ දෙපාර්තමේන්තුවකින් අමාත්‍යාංශය කට වශයෙනි. සමහර විට රාජ්‍ය ආයතන වශයෙන් සැළකෙන සංස්ථා, මණ්ඩල, අධිකාරි වැනි ආයතනවලට හා එම ආයතනවලින් අනුයුක්ත කිරීම් සිදුවේ. මෙම අනුයුක්ත කිරීම් බොහෝ විට සිදුවන්නේ වෘත්තීමය අවශ්‍යතා සඳහා නොව දේශපාලන අවශ්‍යතා සඳහාය.

අවශ්‍යතාවය දේශපාලන වුවද රාජ්‍ය සමාගමකින් රජයේ කාර්යාලයකට අනුයුක්ත කිරීම් සිදුකරන ලද අවස්ථා අසන්නට ලැබී නැති තරම්ය. ගැහැනියක පිරිමියෙකු කරන්නට හා පිරිමියෙකු ගැහැනියක කරන්නට පමණක් බැරි යැයි කියූ ජේආර් ජයවර්ධනගේ විධායක ජනාධිපති බලය ඔහුටත් වඩා හොඳට අත්හදා බැලූ මහින්ද රාජපක්‍ෂ පාලන සමයේදී ඇදහිය නොහැකි ඒ ආකාරයේ අනුයුක්ත කිරීම්ද සිදුවි තිබුණි.
ඒ ශී‍්‍ර ලන්කන් ගුවන් සමාගමේ සේවිකාවක් ජනාධිපති කාර්යාලයට අනුයුක්ත කිරීමක් ගැනය. මෙම සිදුවීම ශී‍්‍රලන්කන් ගුවන් සමාගම ගැන පරීක්‍ෂා කරන ජනාධිපති කොමිෂමේදී පසුගි ය සතියේ අනාවරණය වී තිබුණි. හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්‍ෂගේ ලේකම්වූ (ජනාධිපති ලේකම්) ලලිත් වීරතුංග විසින් ශී‍්‍රලන්කන් ගුවන් සමාගමේ සේවිකාවව වූ නීත්‍යා සේනානි සමරනායකව එසේ ජනාධිපති කාර්යාලයට අනුයුක්ත කරන ලෙස වාචිකව මෙන්ම ලිඛිතවද දැනුම් දුන් බව එම කොමිෂමේ සාක්ෂි විභාගයේදී සාක්ෂියක් වශයෙක් කියවුණි.

ශී‍්‍ර ලන්කන් ගුවන් සමාගමේ එම සේවිකාව ජනාධිපති කාර්යාලයට අනුයුක්ත කරන ලෙසට කරන ලද දැනුම්දීම තුළ ඇත්තේ අතිශය පෞද්ගලික වුවමනාවක් බව පැහැදිලිය. අඩුම තරමේ එය දේශපාලනික අවශ්‍යතාවයක් කියාවත් අපට සැළකිමට හැකියාවක් නැත. ඒ එම සේවිකාවගෙන් ජනාධිපති කාර්යාලයට ඇති අතිශය අවශ්‍යතාවය පිළිබඳව දේශපාලන කුලකයට පවා ප්‍රෙහේලිකාවක් ඇති නිසාය.

එසේ වුවද හිටපු ජනාධිපති ලේකම් ලලිත් වීරතුංග ගැන සමහරුන් කථා කරන්නේ ඔහු පරිපාලන සේවයේ දක්ෂයෙකු බවය. ඇත්තය මෙම ගුවන් සමාගම් සේවිකාව අනුයුක්ත කිරීමෙන් පමණක් නොව මහින්ද රාජපක්‍ෂගේ බොහෝ දේවල් වෙනුවෙන් ඔහු දක්ෂයෙකු බව පෙන්වා ඇත. සිල්රෙදි නඩුව දැනට කරලියට ආ ඉන් එකක් පමණය.

රාජ්‍ය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා වශයෙන් කටයුතු කරද්දී ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ එම තනතුරට හිමි වරප‍්‍රසාදයක් නොවන ප‍්‍රසිද්ධ දේශපාලන මැතිවරණ රැුස්වීම්වලට සහභාගිවීම පිළිබඳව ලියුම්කරු එදා මැතිවරණ කොමිසාරිස් මහින්ද දේශපි‍්‍රයට පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කරනු ලැබීය. පැමිණිල්ල සම්බන්ධයෙන් ගත් පියවර කුමක්දැයි මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයාගේන් විමසූ විට ලිඛිතව ලැබුන පිළිතුර වූයේ ඒ සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපති ලේකම්වරයාට දැන්වූ බවය. (ලලිත් වීරතුංග එවකට ජනාධිපතිලේකම්වරයාය) මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයාගේ පැහැදිළි කිරීම වූයේ අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ගේ ප‍්‍රධානියා ජනාධිපති ලේකම්වරයා බැවින් ඔහුට එම දැනුම්දීම කළ බවයි. ඒ අනුව මා මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයාගේ පිළිතුරත් සමග (එහි පිටපතක්ද අමුණමින්) එවක ජනාධිපති ලේකම්වූ ලලිත් වීරතුංගගෙන් ලිඛිතව විමසා සිටියේ ඔහුවෙත යොමුකර ඇති මාගේ පැමිණිල්ල සම්බන්ධයෙන් ගත් පියවර කුමක්ද යන්නයි. ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂට එරෙහිව ඔහුට පිටවරක් ගැනීමට නොහැකි බව සැබෑය. එහෙත් මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයා යොමුකළ පැමිණිල්ල ඔහුට ලැබුන බව සඳහන් පිළිතුරක්වත් එවීමට තරම්වත් ඔහු ලිපි හුවමාරුවකදී සිදුවන මුලිකම කාර්යය ඉටුකිරීමට පවා අපොහොසත් විය. එය තනිකරම රාජපක්‍ෂවරුන්ගේ බලපරාක‍්‍රමයන්ට වඩා ඔහුගේ ප‍්‍රශ්නයක්ය. ඔහු සැහැදී පැහැදී සිටියේම රාජපක්‍ෂවරුන් කරන ඕනෑම නියෝගයක් ඉටුකරදීමට පමණය. ඉන් එහාගිය ජනාධිපති ලේකම්වරයෙකුට ඔබින භූමිකාවන් ඔහු සතුව පැවත නැති බව ශී‍්‍රලන්කන් ගුවන් සමාගමට එහි සේවිකාවක ජනාධිපති කාර්යාලයට අනුයුක්ත කරන ලෙස ලිඛිතව දුන් නියෝගයෙන් පැහැදිලිවේ. සිල් රෙදි නඩුවද එයාකාරය. විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂමේ සභාපතිවරයා වශයෙන් නොව ජනාධිපති ලේකම්වරයා වශයෙන් එම නීති විරෝධී කටයුත්තට නියෝගදී තිබුණේ ඔහුය.

හිටපු ජනාධිපති ලේකම් ලලිත් වීරතුංග ශී‍්‍රලන්කන් ගුවන් සමාගමට එම සේවිකාව මුදාහරින ලෙස නියෝග දී තිබුණේ නාමල් රාජපක්‍ෂ වෙනුවෙන් බවට කිසිඳු සැකයක් නැත. නාමල් රාජපක්‍ෂ හා අදාළ සේවිකාව අතර ඇති ව්‍යාපාරික සම්බන්ධතාවය ලියුම්කරු පෙන්වාදෙන ලද්දේ නාමල් රාජපක්‍ෂගේ සමාගම් පිළිබඳ සිදුකරන ලද හෙළිදරව් කිරීම්වලදීය. අංක 11 උයන, මොරටුව යන ලිපිනය සමාගම් අධ්‍යක්‍ෂවරියක වශයෙන් භාවිත කර ඇති නීත්‍යා සේනානි සමරනායක වන ඇය නාමල් රාජපක්‍ෂගේ NR කන්සල්ටන්ට් නම් වූ නීති උපදෙස් සමාගමේ අධ්‍යක්‍ෂිකාවකි. එසේම කළු සල්ලි සුදු කිරීමේ නාමල් රාජපක්‍ෂට එරෙහි චෝදනාවට අදාළ ගවර්ස් කෝපරේට් සමාගමේ ද ඇය අධ්‍යක්‍ෂිකාවකි.

ඒ අනුව පෙනී යන්නේ ඇය නාමල් රාජපක්‍ෂගේ සමාගම්වල කටයුතු කළ රාජකාරි කළ තැනැත්තියක් බවය. ශී‍්‍රලන්කන් ගුවන් සමාගමෙන් ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයට යැයි කියා ඇයව මුදා ගත්තද ඇත්තටම ඇය සේවය කර ඇත්තේ ජනාධිපති කාර්යාලයට නොව නාමල් රාජපක්‍ෂගේ සමාගම්වලටය. ශී‍්‍රලන්කන් ගුවන් සමාගමෙන් වැටුප්, දීමනා ඇතුළු සියළු වරප‍්‍රසාද ලබමින් ජනාධිපති පුත‍්‍රයෙකුගේ සමාගම්වල කටයුතු කරන්නට පමණක් නොව ඒවාහි අධ්‍යක්‍ෂවරියක් වශයෙන් කටයුතු කරන්නටද ඇය දක්වා තිබු දක්ෂතාවය සුළුපටු එකක් නොවේ. සමහරවිට එය නීයෝග කි‍්‍රයාත්මක කිරීම පමණක් රාජකාරිය වශයෙන් හඳුනාගෙන කටයුතු කළ හිටපු ජනාධිපති ලේකම් ලලිත් වීරතුංග පවා අභිබවා ගිය දක්ෂතාවයක් විය හැකිය.

ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ සිඞ්නි නගරයෙහි උසස් අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටි ශ‍්‍රී ලාංකික ශිෂ්‍යයෙකු වන කමර් නිසාම්ඞීන්ට සැප්තැම්බර් 28 වැනිදා ඇප ලැබුණි. අගෝස්තු 30 වැනිදා කමර් අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණේ ප‍්‍රභූන් ඉලක්ක කරගනිමින් ප‍්‍රහාරයක් එල්ලකිරීමට ඔහු සූදානම් වී සිටියේයැයි සැකපිටය. ඔහුට එරෙහිව ඒ වෙද්දී තිබුණු සාක්ෂිය වී තිබුණේ ඔහු සතුව තිබුණු සටහන් පොතකි.

කමර්ගේ පාර්ශ්වයෙන් කියන අන්දමට එම සටහන් පොත ඊට පෙර කමර්ට අයත්ව තිබී පසුව අස්ථානගත වූ එකකි. එම සටහන් පොතේ ප‍්‍රභූන් සහ ප‍්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් පිළිබඳව සටහන් තිබී ඇත. එම සටහන් පොත හමුවී තිබුණේ කමර් ළඟ තිබී නොවේ. කෙසේ වුවද කමර් අත්අඩංගුවට ගත් අතර ඔහුගේ කාමරයේ තිබුණු භාණ්ඩ රැසක්ද අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණි. මේ වෙද්දී කමර් නිසාම්දීන්ට එරෙහි ප‍්‍රබල සාක්ෂි නොමැති නිසා අධිකරණය ඔහු ඇප මත නිදහස් කර ඇත.

අනිද්දා සමග අදහස් දැක්වූ කමර්ගේ පවුලේ සමීපතමයෙකු ප‍්‍රකාශ කළේ ඉදිරියේදී ඔහු නිර්දෝෂී බව ඔප්පු කිරීමට හැකිවෙතැයි බලාපොරොත්තු වන බවය. කමර්ට සමීප ආරංචි මාර්ග පවසන ආකාරයට කමර් අත්අඩංගුවට ගත් මොහොතේ සිට ඔහුට එරෙහිව පරීක්ෂණ කළ නිලධාරියා විසින් බලපෑම් කර තිබුණේ මේ සටහන් පොතෙහි ඇති අත්අකුරු ඔහුගේ යැයි පිළිගන්නා ලෙසය. එසේ පිළිගැනීම කමර් විසින් ප‍්‍රතික්ෂේප කර තිබුණි. අත්අකුරු විශේෂඥයන් ලවා සටහන් පොතේ ඇති අත්අකුරු පරීක්ෂා කරන ලෙස කමර් ඉල්ලා තිබුණි. අවසානයේදී විශේෂඥයන් පරීක්ෂා කොට මෙම අත්අකුරු කමර්ගේ නොවන බවට සාක්ෂි ලබාදී තිබේ.

කොහොම වෙතත් පරීක්ෂණයේ ඉදිරි කටයුතු ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ විමර්ශන අංශවලට භාර කටයුත්තකි. තීන්දුව ගැන කටයුතු ඕස්ටේ‍්‍රලියානු අධිකරණයට භාරය. කමර් තවම සැකකරුවෙකි. එසේ වුව කමර් ගැන පළවූ වාර්තාවල තිබුණු තරම් බරපතළ සාක්ෂි ඔහුට එරෙහිව නැති බව දැන් පැහැදිලි කාරණයකි. කමර් ළඟ තිබුණායැයි කියන ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ, මාධ්‍ය පෙන්වූ අන්දමේ සැකකටයුතු විදේශ ගමන් ආදිය පිළිබඳව දැන් කතාබහක් නැත.

කමර් නිසාම්ඞීන් අත්අඩංගුවට පත් මොහොතේ අනිද්දා පුවත්පතෙහි පළවූ ලිපියෙහි මාතෘකාව වී තිබුණේ ‘මුස්ලිම් නම්, නිවැරදිකරු යැයි ඔප්පුවන තෙක් වැරදිකරුවෙකු’ යන්නය. ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේදීත් කමර් නිසාම්දීන් මුහුණදුන් අත්දැකීම එවැන්නක් බව මේ වෙද්දී පැහැදිලි වී තිබේ.

කමර් නිසාම්දීන් අත්අඩංගුවට ගෙන සති තුනක් පමණ තිස්සේ ඔහුට පවුලේ අය සමඟ දුරකථනයෙන් කතාකරන්නට අවස්ථාව ලැබී තිබුණේ නැත. ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේදී වුව නීතියෙන් ඇති අයිතීන් ඔහුට ලැබුණේ නැත. දුරකථන ඇමතුමක් ලබාග ැනීම, නීතිඥයන් සම්බන්ධ කරගැනීම ඇතුළු සහනයන් ඔහුට ලැබුණේ නැත. ඔහු බරපතළ අපරාධයක් පිළිබඳව සැකකරුවෙක් විය. ලංකාවේ මෙන්ම ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ මාධ්‍යවලටද කමර් නිසාම්දීන් බරපතළ අපරාධකරුවෙක් විය. ඒ අතරින් ලංකාවේ මාධ්‍ය මේ සිදුවීම ගැන වාර්තා කළ ආකාරය පිළිබඳව මඳක් සොයාබැලීම වටින්නේය.

‘‘ ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ අයි.එස්.අයි.එස්. ත‍්‍රස්ත ප‍්‍රහාරයක් සැලසුම් කළ ශ‍්‍රී ලාංකිකයෙක් අත්අඩංගුවට.’’ නෙත් නිව්ස් වෙබ් අඩවියේ චම්ලි ඒකනායක එසේ ලියා තිබුණි. චම්ලි ඒකනායක සටහන් කර තිබුණේ ඕස්ටේ‍්‍රලියානු මාධ්‍ය වාර්තා කර ඇති අන්දමට කමර් නිසාම්දීන් අයි.එස්.අයි.එස්. සංවිධානය සමඟ ත‍්‍රස්ත සබඳතා පවත්වා ඇති බවයි.

ශ‍්‍රී ලංකන් මිරර් වෙබ් අඩවියේ පළවී තිබුණු පුවතක මාතෘකාව වී තිබුණේ ‘ඔසීවල ඝාතන’ සැලසුම් කළේ ෆයිසර්ගේ ඥාති පුත‍්‍රයා යන්නයි. එම වෙබ් අඩවියේ තිබුණු තවත් පුවතක මාතෘකාව වී තිබුණේ ‘ලංකාවේ දේශපාලන ඥාතියා ඔසීවල කළ ඝාතන සැලසුම් හෙළිවෙයි’ යනුවෙනි. මේ පුවත් දෙකම ලියූ වාර්තාකරුවෙකුගේ නමක් නොවීය.

අද දෙරණ වෙබ් අඩවියේ පළවී තිබුණු වාර්තාකරුවෙකුගේ නමක් නොමැති වාර්තාවක ත‍්‍රස්තවාදී චෝදනාවලට සැකපිට අත්අඩංගුවට ගෙන ඇතැයි සඳහන් කර තිබුණද එම පුවතේදී වුව සංවේදී වීමේ අවශ්‍යතාව හඳුනාගෙන තිබුණේ නැත. එම වෙබ් අඩවියේ වාර්තාව අවසන් වී තිබුණේ මේ පුද්ගලයාට එරෙහි චෝදනා බරපතළ බව, විද්‍යුත් උපකරණ කිහිපයක් ළඟ තිබුණු බව ආදියයි. මේ විද්‍යුත් උපකරණ යනු ඔහුගේ දුරකථනය, එක්ස්බොස් ක‍්‍රීඩා උපකරණය, ලැප්ටොප් උපකරණය ආදිය බව ඔවුන් සොයාබලා දැනගත්තේ නැත. කමර් නිසාම්දීන්ගේ ළඟ නොතිබුණු සටහන් පොත, දෙරණ විසින්ද ළඟ තිබී හමුවූ සටහන් පොතක් බවට පත්කර තිබුණි.

ලංකාදීප වෙබ් අඩවියෙහි පළවූ, තිළිණි ද සිල්වා ලියූ පුවතක මාතෘකාව වී තිබුණේ ‘‘ත‍්‍රස්ත ක‍්‍රියාවලට සම්බන්ධ ශී‍්‍ර ලාංකිකයෙක් ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේදී අත්අඩංගුවට’’ යනුවෙනි.

ලංකා සීනිව්ස් වෙබ් අඩවියේ නමක් නොමැතිව වාර්තා කර තිබුණු පුවතක තිබුණේද ‘‘අත්අඩංගුවට ගත් ත‍්‍රස්තයාගේ මාමා ඇමති ෆයිසර් මුස්තාෆා. විදෙස් මාධ්‍ය ලොවටම කියයි. ලංකාව භයංකාර රාජ්‍යයක් වෙයි.’’ යනුවෙනි.

හිරු පුවත් වෙබ් අඩවියේ වාර්තා වී තිබුණු පුවතක සිරස්තලය වී තිබුණේත් ‘ලාංකික අයි.එස්. සැකකරුගේ සැලසුම් හෙළිවේ’ යනුවෙනි. ඒ පුවතෙන්ද ඔහු අපරාධයක් සැලසුම් කරමින් සිටි අපරාධකරුවෙකු බවට පත් කර ඇත. හිරු ටීවී නාළිකාවේ ප‍්‍රවෘත්ති විකාශයෙන්ද නිසාම්දීන්ට ඇති චෝදනා බරපතළ බව ඇතුළුව නිසාම්දීන් වරදකරුවෙකු යැයි හැෙඟන අන්දමේ වාර්තාවක් පළ කර තිබුණි. තවත් මෙවැනි වාර්තා රැසක් පෙන්වාදිය හැකිය. බොහෝ මාධ්‍යවලට ඔහු සැකකරුවෙකු නොව වැරදිකරුවෙක් විය. කමර් නිසාම්දීන් ගැන එලෙස වාර්තා කළේ ලංකාවේ මාධ්‍ය පමණක් නොවේ. ඕස්ටේ‍්‍රලියානු මාධ්‍යද ඔහු පිළිබඳව ඒකපාර්ශ්වීය සහ වැරදි තොරතුරු සමාජගත වෙන අන්දමට වාර්තා පළ කර තිබුණි.

එහෙත් ඔක්තෝබර් 01 වැනිදා කමර් නිසාම්දීන් ඕස්ටේ‍්‍රලියානු පොලීසිය ඇප මත නිදහස් කර තිබුණි. ඔහුගේයැයි කියූ සටහන් පොතේ තිබුණු අත්අකුරු ඔහුගේ නොවන බව තහවුරු විය. ඔහුගේ ලැප්ටොප් පරිගණකය ඇතුළු මාධ්‍ය ඉහළින් පෙන්වූ ‘ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ’වල ඔහුගේ නීතිවිරෝධී ක‍්‍රියා පිළිබඳව තොරතුරු නොවීය. ඔහුට එරෙහිව පදනම් සහගත සාක්ෂි හමුවී තිබුණේද නැත.
ආරක්ෂාව භාර ආයතන විසින් සැකපිට පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සාමාන්‍ය කාරණයකි. ආරක්ෂාවේ නාමයෙන් එවැනි පියවර ගැනීම පිළිබඳව කිසිවක් කිව නොහැකිය. එහෙත් සැකපිට අත්අඩංගුවට ගත් පුද්ගලයන්ගේ අනන්‍යතාව ප‍්‍රසිද්ධ කරමින් ඔවුන් අපරාධකරුවන් යැයි හැඟවෙන තොරතුරු සමාජගත කිරීම බරපතළ වැරැුද්දක් බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත.

ඔවුන්ට එවැනි ප‍්‍රවෘත්තියක් තමන් විසින් වාර්තා කරන ප‍්‍රවෘත්ති බොහොමයක් අතරින් තවත් එකක් පමණි. එහෙත් ඔවුන් සැලකිල්ලට නොගන්නා කාරණය වන්නේ එවැනි ප‍්‍රවෘත්තිවලට පාත‍්‍ර වෙන පුද්ගලයන්ගේ ජීවිතය වෙනස් කරන්නට එවැනි පුංචි පුවතක් සමත් වෙන බවය. එතැනිනුත් එහාට මෙවැනි ප‍්‍රවෘත්තියක් වාර්තා කිරීමේදී මාධ්‍යවේදීන් සැලකිලිමත් විය යුතුය. මෙවැනි ප‍්‍රවෘත්තියක පුද්ගලයන්ගේ ජාතිය පිළිබඳව හැඟවීම් ඇති නිසා එවැනි ප‍්‍රවෘත්තියක් පළකිරීම සමාජයක ආකල්ප හැඩගස්වන්නට හේතුවෙයි.

මෙවැනි වගකීම් විරහිත වාර්තාකරණයක් පවතින තෙක් ලංකාව වැනි රටක ජාතීන් අතර සැකය වර්ධනය වීම පුදුමයට කාරණාවක් නොවේ. කමර්ගේ සිදුවීම හුදෙකලා සිදුවීමක් නොව, ලංකාවේ වගකීම් විරහිත මාධ්‍ය භාවිතය මොන තරම් භයානකද යන්න පැහැදිලි කරන සිදුවීමක් බව මේ සියලූ කාරණා විසින් තහවුරු කෙරෙන්නේය.