ශ්රී ලංකාවේ ජනමත විචාරණයක් පැවැත්වීම සඳහා රුපියල් බිලියනයකට ආසන්න මුදලක් වැය වන අතර එවැනි ජනමත විචාරණයක් සංවිධානය කිරීම සඳහා මැතිවරණ කොමිසමට සාමාන්යයෙන් මාස දෙකත් දෙකහමාරත් අතර කාලයක් අවශ්ය වන බව පැෆරල් සංවිධානයේ විධායක අධ්යක්ෂ රෝහණ හෙට්ටිආච්චි පවසයි.
විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම සම්බන්ධයෙන් ජනමත විචාරණයක් පැවැත්වීමට සුද්රනම් වුවහොත් ඒ සඳහා වැයවෙන පිරිවැය, නීතිමය ක්රියාවලිය සහ පරිපාලන සූදානම පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් ඔහු මේ බව පැවසීය.
ජනමත විචාරණයක් සඳහා වැය වන මුදල සාමාන්ය ජනාධිපතිවරණයක් හෝ මහ මැතිවරණයක් සඳහා වැය වන පිරිවැයට ආසන්න වන ඒ මහතා පැවසීය.
ජනමත විචාරණයක ස්වභාවය පැහැදිලි කරමින් රෝහණ හෙට්ටිආච්චි මහතා 1982දී පැවැති ‘ලාම්පු-කළගෙඩි’ ජනමත විචාරණය උදාහරණයක් ලෙස සඳහන් කළේය. ඔහු පෙන්වා දුන්නේ සාමාන්ය මැතිවරණයකදී මෙන් කරුණු රැසක් සම්බන්ධයෙන් ජනතාවගේ මතය විමසීමක් ජනමත විචාරණයකදී සිදු නොවන අතර එක් නිශ්චිත කාරණයක් සම්බන්ධයෙන් ජනතාව ඔව් හෝ නැහැ යන සෘජු තීරණයක් ලබාදෙන බවය. 1982 ජනමත විචාරණයේදීද එවකට පැවති පාර්ලිමේන්තුවේ ධුර කාලය තවදුරටත් දීර්ඝ කළ යුතුද යන්න පිළිබඳ ජනතා අනුමැතිය විමසූ බවය.
‘ඡන්ද පත්රිකාව සරල නිසා මුද්රණ වියදමේ යම් අඩුවීමක් ඇති වෙන්න පුළුවන්. නමුත් ඡන්ද මධ්යස්ථාන ක්රියාත්මක කිරීම, ඡන්ද පෙට්ටි බෙදාහැරීම, නිලධාරීන්ගේ දීමනා, ප්රවාහන පහසුකම් සහ ආරක්ෂක කටයුතු ඇතුළු අනෙකුත් සියලුම වියදම් සාමාන්ය මැතිවරණයකදී මෙන්ම දරන්න සිදුවෙනවා. ඒ නිසා සමස්ත පිරිවැය බිලියන 8ත් 9ත් අතර මට්ටමක පවතිනවා’ යැයි හෙට්ටිආච්චි මහතා පැවසීය.
ජනමත විචාරණයක් කැඳවීමෙන් අනතුරුව එය ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා මැතිවරණ කොමිසමට මාස දෙකත් දෙකහමාරත් අතර කාලයක් අවශ්ය බවත් එම කාලය තුළ ඡන්ද පත්රිකා සකස් කිරීම සහ මුද්රණය කිරීම, ඡන්ද මධ්යස්ථාන පිහිටුවීම, මැතිවරණ රාජකාරි සඳහා නිලධාරීන් පත් කිරීම සහ පුහුණු කිරීම, ඡන්ද ද්රව්ය බෙදාහැරීම, පොලිස් ආරක්ෂක සැලසුම් සකස් කිරීම ඇතුළු සියලු පරිපාලන කටයුතු සිදුකරනු ලබන බවත් ඒ මහතා පැවසීය.
‘ජනමත විචාරණයක් වෙනුවෙන් වෙනම ක්රියාපටිපාටියක් නැහැ. සාමාන්ය මැතිවරණයකදී අනුගමනය කරන පරිපාලන ක්රියාවලියම තමයි මෙහිදීත් ක්රියාත්මක වෙන්නේ. ඒ නිසා නිලධාරීන් පුහුණු කිරීමේ සිට ආරක්ෂක සැලසුම් දක්වා සියල්ල සඳහා කාලය අවශ්ය වෙනවා’ යැයි ඔහු පැවසීය.
ජනමත විචාරණයක ස්වභාවය පිළිබඳවද අදහස් දැක්වූ රෝහණ හෙට්ටිආච්චි මහතා පෙන්වා දුන්නේ සාමාන්ය මැතිවරණයකදී මෙන් දේශපාලන පක්ෂයක් හෝ අපේක්ෂකයකු තෝරා පත්කර ගැනීමක් මෙහිදී සිදු නොවන බවය. ජනමත විචාරණයක් සංවිධානය කිරීමේදී මැතිවරණ කොමිසම ප්රධාන භූමිකාවක් ඉටු කරන බවත්, අනෙකුත් රාජ්ය ආයතන සියල්ලම එහි මගපෙන්වීම සහ අධීක්ෂණය යටතේ කටයුතු කරන බවත් ඔහු සඳහන් කළේය.
නිලධාරීන් පුහුණු කිරීම, දිස්ත්රික් මට්ටමින් මැතිවරණ කටයුතු සම්බන්ධීකරණය කිරීම, පොලීසිය සහ අනෙකුත් රාජ්ය ආයතන සමඟ සම්බන්ධීකරණය, ඡන්ද විමසීමේ සහ ඡන්ද ගණන් කිරීමේ ක්රියාවලිය මෙහෙයවීම ඇතුළු සියලු කාර්යයන් මැතිවරණ කොමිසම යටතේ සිදු කෙරෙන බවද ඔහු පැවසීය.
පවතින නීතිමය රාමුව පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් හෙට්ටිආච්චි මහතා සඳහන් කළේ ඇතැම් ව්යවස්ථා සංශෝධන පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බහුතරයකින් සම්මත කළ හැකි වුවද, විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම සම්බන්ධයෙන් නීතිඥ සංගමය, දේශපාලන පක්ෂ සහ සිවිල් සංවිධාන ඇතුළු විවිධ පාර්ශ්වයන්ගෙන් විරෝධතා මතු වී ඇති බවය.
එවැනි තත්ත්වයක් තුළ ජනතාවගේ සෘජු කැමැත්ත විමසීම සඳහා ජනමත විචාරණයකට යාමට ජනාධිපතිවරයාට ව්යවස්ථානුකූල බලය සහ අභිමතය පවතින බවද ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
