No menu items!
23.9 C
Sri Lanka
15 May,2026
Home Blog Page 68

හමුදා ඇඳුමක් ඇන්දොත් දඩය පනස්දාහයි

0

දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය සංශෝධනය කිරීම සඳහා අධිකරණ, බන්ධනාගාර කටයුතු හා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ ඇමති විජේදාස රාජපක්ෂ විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති පනත් කෙටුම්පතට අනුව ත්‍රිවිධ හමුදාවේ සාමාජිකයෙකු ලෙස හ`ැගී යන පරිදි එබඳු අයෙකුගේ ඇඳුමක් ඇඳීම හෝ එබඳු අයෙකුගේ සලකුණක් පාවිච්චි කිරීම සඳහා වූ රුපියල් සියයක දඩය රුපියල් පනස්දාහක් දක්වා ඉහළ නංවා තිබේ.

ඊට අමතරව කැරලි ගැසීම සම්බන්ධයෙන් ඉඩම් හිමියා හෝ පදිංචිකරු තොරතුරු නොදීම සම්බන්ධයෙන් රුපියල් දහසක්ව පැවති දඩය රුපියල් දසදහසක් ලෙස ඉහළ නංවා තිබේ.
කලහ කිරීම සම්බන්ධයෙන් රුපියල් සියයක දඩය රුපියල් දසදහසක් දක්වාද, මහජන කරදරයක් සිදුකිරීම සඳහා රුපියල් පනහක් ලෙස පැවති දඩය රුපියල් විසිපන්දහසක් දක්වාද, යම් තැනැත්තකුට අයුතු ලෙස අවහිර කිරීම සඳහා රුපියල් පනහක් වූ දඩය රුපියල් පනස්දහසක් දක්වාද වැඩිකර තිබේ.

ඉඳුවර බණ්ඩාර

ගෝඨාභය සහ දුමින්ද සිල්වා : මුග්ධත්වයේ සහ බල උමතුවේ දෙබෑයන්

“අපේ පවුලේ හිටිය මෝඩම කෙනා තමයි මං. අපේ ලොකු අයියා මෙතන ඉන්නවා, ඕනෙ නං අහන්න පුළුවන්.” මෝඩ කම නිසා රටක් ප්‍රපාතයට හෙලීමට අමතරව, ඉහත ප්‍රකාශය හරහා ප්‍රසිද්ධ වේදිකාවක සිට ඒ මෝඩකම රටට හෙළි කළ ඉතා දුර්ලභ චරිතයකි ගෝඨාභය රාජපක්ෂ. “මම පිස්සෙක්” යැයි කියන කිසිවෙකු, මොළේ ඇති කිසිවෙකු විසින් තමන්ගේ නායකත්වයට තෝරා නොගනු ඇත. එහෙත්, මහින්ද රාජපක්ෂ සහ බැසිල් රාජපක්ෂ දෙබෑයන්ගේ අතීත ක්‍රියාකාරකම්වල තරම ඒ වන විටත් දැනගෙන සිටි මිනිස්සු, ඒ පවුලේ සිටි ලොකුම මෝඩයාවත් රටේ ජනාධිපති තනතුරට පත්කරගන්නා තෙක් පස්ස නොබැලූහ.

සියල්ල ගරාවැටෙන වෙලාවක අධිකරණයක් නිරුපද්‍රිතව තිබීම රටකට හිමි වන දුර්ලභ වාසනාවකි. අධිකරණය යනු රටක් කරවන පාලන ආයතනයක් නොවේ. එහෙත් රටක් කරවන ආයතන පද්ධති සහ පුද්ගලයන්ට නිවැරදි මඟ පෙන්වන උත්තරීතර ආයතනයයි. සමාජයේ පොදු පරිහානියට අධිකරණයත් පහසුවෙන් ගොදුරු වීමේ සම්භාවිතාව වැඩි වුවද, ලංකා වාසීන් වන අපට මෑත අතීතය තුළ අධිකරණයෙන් ලැබී ඇති ආදර්ශය අප තුළ ආඩම්බරය දනවයි.
මේ කියන මෑත අතීතය තුළම, විවිධ සොරුන්, තක්කඩියන්, අපරාධකරුවන් එක දිගට අධිකරණ මගින් නිදාස් කර නිදහස් කර යැවූ අවස්ථා දක්නට ලැබුණි. එවැනි බොහෝ තන්හිදී නිරීක්ෂණය වුණු එක් ප්‍රධාන කාරණයක් වන්නේ, අධිකරණයට සහාය වන පොලීසිය වැනි වෙනත් රාජ්‍ය ආයතන දේශපාලනයට ගොදුරු වීම නිසා, යුක්තියට වඩා අයුක්තියේ පැත්ත නියෝජනය කරමින් අධිකරණය ඉදිරියේ කටයුතු කර තිබීමත්, අධිකරණ පද්ධතිය තුළම පවතින ආයතනික සීමාවන් සහ අක්‍රමිකතාත් ඊට හේතු වී ඇති බවයි. නඩු ඉල්ලා අස්කරගැනීම් ගැන නිතර අසන්ට ලැබෙන්නේ එවැනි තන්හිදී ය. එහෙත්, නීතිය පිළිබඳ ඇතැම් කාරණා, නෛතික සහ ව්‍යවස්ථාමය සන්දර්භයක් තුළ නිශ්චිතව ස්ථානගත කළ හැකි තැන්වලදී සහ රටේ අනාගතය සඳහා ඓතිහාසික වැදගත්කමකින් යුක්ත තැන්වලදී, අපේ අධිකරණය සිය විනිශ්චයන් සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශස්ත මට්ටමින් කටයුතු කර ඇති බව පැහැදිලිව පෙනෙන්ට තිබේ.

මෛත්‍රිපාල සිරිසේන ජනාධිපතිවරයා විසින් නීත්‍යානුකුළ ආණ්ඩුවක් අස්කොට රාජපක්ෂලා බලයට ගෙන ඒම සඳහා මහදවල් කළ ව්‍යවස්ථා කුමන්ත්‍රණය අධිකරණය විසින් පරාජය කරනු ලැබූ අවස්ථාව ඊට එක් නිදසුනකි. එම සිරිසේනවම, පාස්කු ප්‍රහාරය වළක්වා නොගැනීම පිළිබඳ වැරදිකරුවකු කොට විශාල වන්දියකටත් යටත් කිරීම තවත් අවස්ථාවකි. එසේම, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ආණ්ඩුව විසින් ලංකාවේ ආර්ථිකය වගකීම් විරහිතව කඩාඉහරවීම සම්බන්ධයෙන් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඇතුළු ඒ පාලනයේ ප්‍රධාන කර්තෘකයන් ගණනාවක් වැරදිකරුවන් කිරීම තවත් අවස්ථාවකි. දැන් තවත් එවැනි ඓතිහාසික තීන්දුවක් අධිකරණයෙන් ලැබී තිබේ.

දුමින්ද සිල්වාගේ සමාව අවලංගු වීම

ඒ, හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ විසින් දුමින්ද සිල්වාට දෙන ලද විශේෂ සමාව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් අවලංගු කරනු ලැබීමයි. මොහු, චෝදනා හතරක් යටතේ මරණීය දණ්ඩනයට නියම වී සිටි පුද්ගලයෙකි. ඒ, භාරත ලක්ෂ්මන් ප්‍රේමචන්ද්‍ර ඇතුළු 4 දෙනෙකු ඝාතනය කිරීම සහ තවත් කෙනෙකු ඝාතනය කිරීමට තැත් කිරීම සම්බන්ධයෙනි. 2016 සැප්තැම්බර් 8 වැනිදා ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද විශේෂ මහාධිකරණ තීන්දුවෙන්, ඒ ඝාතනවලට සම්බන්ධ චූදිතයන් 13 දෙනාගෙන් දුමින්ද සිල්වා ඇතුළු 5 දෙනෙකු වැරදිකරුවන් කොට මරණීය දණ්ඩනයට නියම කෙරුණි. 8 දෙනෙකු නිදහස් කෙරුණි. එම විනිශ්චය, තිදෙනෙකුගෙන් සමන්විත මහාධිකරණ විනිශ්චයාසනයක විනිසුරුවරුන් දෙදෙනෙකුගේ බහුතර තීන්දුවකි.

එම දඬුවම නොපිළිගත් විත්තිකරුවෝ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කළහ. එය, හිටපු අගවිනිසුරු ප්‍රියසත් ඩෙප් ඇතුළු විනිසුරුවරුන් 5 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විනිශ්චය මණ්ඩලයකින් විභාගයට ගන්නා ලදි. 2018 ඔක්තෝබර් 11 වැනිදා එහි විනිශ්චය ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණි. එක චෝදනාවක් හැර, සෙසු සියලු චෝදනා සම්බන්ධයෙන් මහාධිකරණය දෙන ලද තීන්දුව මෙකී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව විසින් ඒකමතිකව අනුමත කරන ලදි. ඒ අනුව, දුමින්ද සිල්වා ඇතුළු ඉහත කී චූදිතයෝ, මරණීය දණ්ඩනයට පත්කෙරෙන තෙක් හිරේට ගියහ.
ඉන්පසු, අර පවුලේ ලොකුම මෝඩයා 2019 නොවැම්බර් 16 වැනිදා මේ රටේ ජනාධිපති පදවියට පත්විය. ඒ පදවිය ලත් සැණින් ඔහු කළ ප්‍රථම ජනාධිපති රාජකාරිය වුණේ, තමන්ගේ අගමැතිවරයා ඇතුළු ඇමති මණ්ඩලය පත්කිරීම නොව, මේ කියන දුමින්ද සිල්වා එල්ලුම්ගස් යැවූ තීන්දුවට පාදක වූ පොලිස් පරීක්ෂණ මෙහෙයවූ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ, ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී ශානී අබේසේකර, ගාල්ලේ උසස් පොලිස් නිලධාරියෙකුගේ පියන් කෙනෙකුගේ තත්වයට බාල්දු කොට ගාල්ලට මාරු කර යැවීමයි. (ඉන්පසු ඔහුව හිරේ දමා එක දිගටම ඔහුගෙන් පළිගත් සැටි වෙනත් තැන්වල, විස්තරාත්මකව සාකච්ඡා වී තිබේ).

නීතිය ක්‍රියාත්මක කළ නිලධාරීන්ගෙන් එසේ පළිගැනීමට පමණක් නොව, රටේ ඉහළම අධිකරණ දෙකෙන් වැරදිකරු කොට එල්ලුම්ගහට නියමව සිටි අපරාධකරුවෙකු වූ දුමින්ද සිල්වාට විශේෂ සමාවක් දී එළියට ගැනීමට තරම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපති බලයෙන් මත් විය. එපමණක් නොවේ. ජනාධිපති සමාව ලැබූ ඒ දුමින්ද සිල්වා ඉන්පසු ජාතික නිවාස සංවර්ධන අධිකාරියේ ප්‍රධාන පුටුවට පත්කිරීමටත් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ කටයුතු කෙළේය. යුක්තිය නිරුවත් කිරීමෙන් නොනැවතී ඒ නිරුවත මහපාරේ සාඩම්බරයෙන් ප්‍රදර්ශනය කිරීම ස්වභාව ධර්මය පවා නොඉවසනසුළු කල්ක්‍රියාවකි.

ඝාතනය වූ භාරත ලක්ෂ්මන් ප්‍රේමචන්ද්‍රගේ දියණිය හිරුනිකා ප්‍රේමචන්ද්‍ර ඇතුළු තවත් කිහිප දෙනෙකු නැවත අධිකරණයට ගියේ, මොහුට සමාව දීම මගින් තමන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් ජනාධිපතිවරයා විසින් කඩ කොට ඇතැයි කියමිනි. දුමින්ද සිල්වාට දෙන ලද එම ජනාධිපති සමාව නීති විරෝධී බව එම පෙත්සම විභාග කළ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ගිය සතියේ ප්‍රකාශයට පත්කෙළේය.

බලය, පරම නැත

වගකීම් සහිත සහ වගකීම් විරහිත යනුවෙන්, බලය දෙවර්ගයකට බෙදිය හැකිය. ඕනෑම බලයක් නීත්‍යානුකූල වන්නේ සහ සමාජයක් විසින් එය පිළිගනු ලබන්නේ, වගකීම් සහිතව එම බලය පාවිච්චි කළොත් පමණි. උදාහරණයක් වශයෙන්, අලුගෝසුවෙකු කෙනෙකු එල්ලා මැරීම නීත්‍යානුකූල වන්නේත්, රාජකාරියේ යෙදී සිටි උප පොලිස් පරීක්ෂකවරයෙකු මාරවිල ප්‍රදේශයේදී ලොරි රියැදුරෙකුට රාජකාරි පිස්තෝලයෙන් වෙඩි තබා ඝාතනය කිරීම මිනිමැරුමක් වන්නේත් එබැවිනි. අලුගෝසුවාගේ ක්‍රියාවට එන විට, පිළිගත් නෛතික රාමුවක් අනුගමනය කර ඇත. අර පොලිස් නිලධාරියාගේ ක්‍රියාවට කලින් එවැනි නෛතික රාමුවක ඔහු කටයුතු කර නැත.


මෙය, විධායක ජනාධිපතිවරයාටත් එලෙසින්ම බලපාන නෛතික මූලධර්මයකි. ඉහතින් කී මෛත්‍රිපාල සිරිසේනගේ ව්‍යවස්ථා කුමන්ත්‍රණය (යහපාලන ආණ්ඩුව හිතුමතේ අස් කිරීම) සම්බන්ධයෙන් අධිකරණය අනුගමනය කළ මූලධර්මය එයයි. ලංකාවේ පවතින විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය, ශිෂ්ට ප්‍රජාතන්ත්‍රීය ධර්මතා නොතකන, පුද්ගල බලාධිකාරිය ඔසවා තබන අශිෂ්ට ක්‍රමයකි. එසේ තිබියදී පවා, ඕනෑම ක්‍රියාවකදී ජනාධිපතිවරයෙකු අනුගමනය කළ යුතු යැයි පැනවෙන නෛතික ක්‍රමවේදයක් තිබේ. එවැනි ක්‍රමවේදයක් නියම කර ඇත්තේ යම් පරමාර්ථයක් පෙරදැරිවයි. එනම්, ජනාධිපතිවරයෙකුගේ අභිමතය හිතුවක්කාරී නොවන තැනට වගබලාගැනීමටයි.

ජනාධිපති සමාවත් කොන්දේසිවලට යටත්

ජනාධිපති සමාව සම්බන්ධයෙන් ගත්තොත්, යම් පුද්ගලයෙකුට සමාවක් දීමට කලින් ජනාධිපතිවරයෙකු අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියාපටිපාටිය තුළ වැදගත් වන ප්‍රධාන අවශ්‍යතා මෙසේ ය: (1) සමාව දීම සම්බන්ධයෙන් දුමින්ද සිල්වාගේ තීන්දුව දුන් මුල් විනිශ්චයාසනයේ අදහස් ලබාගැනීම, (2) සමාව දීම පිළිබඳව නීතිපතිවරයාගේ උපදෙස් ලබාගැනීම, (3) ඒ මත පදනම්ව අධිකරණ ඇමතිවරයාගේ නිර්දේශ ලබාගැනීම.

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මේ ක්‍රමවේදය නාමමාත්‍රිකව අනුගමනය කර ඇතත්, ඉන් අපේක්ෂිත පරමාර්ථය සාධනය කරගෙන නැත. එනම්, ඉහත කී කිසිවෙකු දුමින්ද සිල්වා නිදහස් කරන ලෙස ජනාධිපතිවරයාට නිර්දේශ කර නොමැති බවයි. මරණීය දණ්ඩනය පැනවූ මහාධිකරණ නඩුවේදී, දුමින්ද සිල්වා ඇතුළු සියලු විත්තිකරුවන් නිfදාස් කොට නිදහස් කළ යුතු බවට තනි තීන්දුවක් දුන් එහි සභාපති ශිරාන් ගුණරත්න ගරු විනිසුරුවරයා පවා, ජනාධිපතිවරයා විසින් ඔහුට සමාව දිය යුතු බවට මේ අවස්ථාවේදී නිර්දේශ කර නැත.

එම නඩුවේදී දුමින්ද සිල්වාට මරණීය දණ්ඩනය නියම කළ සෙසු මහාධිකරණ විනිසුරුවරුන් දෙදෙනා වන එම්. සී. බී. එස්. මොරායස් සහ පද්මිණී රණවක, සමාව දීම සම්බන්ධයෙන්, ජනාධිපතිවරයාට යැවූ නිර්දේශ මෙසේ ය:


(1) “සිරකරු දේශපාලනඥයෙකු බව මට වැටහෙයි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයක දේශපාලනඥයෙකුගේ කාර්යභාරය වන්නේ ජනතාවට නායකත්වය දීමත්, තමාගේ හැසිරීමෙන් සෙස්සන්ට ආදර්ශයක් සැපයීමත් ය… මගේ අදහසේ හැටියට, සිරකරු සඳහා කිසිම සමාවක් සලකා බැලීම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයක ප්‍රමිතීන් සමග නොපෑහෙයි.” (ගරු විනිසුරු එම්. සී. බී. එස්. මොරායස්)

(2) “මා සිතන පරිදි, දුමින්ද සිල්වා මහතා නිවැරදිවත්, නීත්‍යානුකූලවත් වැරදිකරු කර මරණීය දණ්ඩනයට නියම කර තිබේ. එබැවින් ඔබතුමා විසින් ඔහුට සමාවක් දිය යුතු යැයි මට නිර්දේශ කළ නොහැක.” (ගරු විනිසුරු පද්මිණී රණවක)
මේ සම්බන්ධයෙන් නීතිපතිවරයා ගෝඨාභය රාජපක්ෂට යවා ඇති උපදේශයේ, සමාවක් පිළිබඳ සමස්ත හරය මෙසේ කුළුගන්වා ඇත:
“සමාව දීමේ බලය ජනාධිපතිවරයා විසින් අභ්‍යාස කළ යුත්තේ, තාර්කිකත්වය, සාධාරණත්වය, බුද්ධිමත් බව සහ විෂයමූලික නිර්ණායකවලින් සමන්විත පරීක්ෂණයට මුහුණදීමට තරම් ශක්තිමත්ව ය.”
එහෙත් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ එසේ නොකළ බව, ගිය සතියේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවේ මෙසේ දැක්වෙයි:
“ප්‍රශ්නකාරී අදාළ සමාව ප්‍රදානය කිරීමේදී හිටපු ජනාධිපතිවරයා නිසි ක්‍රියාවලිය අනුගමනය කර නැත. ගරු නීතිපතිවරයාගේ උපදේශය ඔහු සැලකිල්ලට ගෙන නැත. ඔහු විසින් සැලකිල්ලට ගත යුතු යැයි නීතියෙන් ඉල්ලා සිටින කිසිවක් කොහෙත්ම ඔහු සැලකිල්ලට ගෙන නැත. එබැවින් හිටපු ජනාධිපතිවරයා සිය අභිමතය නිවැරදිව අභ්‍යාස කොට ඇතැයි මට කිව නොහැක.” (ගරු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු පද්මන් සූරසේන)

තමාගේ කටවචනය, පරිපාලන චක්‍රලේඛ සේ සලකන්නැයි ඉහළ නිලධාරීන්ට වරක් ප්‍රසිද්ධියේ කියා සිටි ජනාධිපතිවරයෙකු, මෙතරම් සියුම් නෛතික තත්වයන් පිළිබඳ සැලකිලිමත් වෙතැයි කෙසේ සිතන්නද! ඇත්ත වශයෙන්ම, අද දුමින්ද සිල්වාට යළිත් පෝරක පෝලිමේ සිටීමට සිදුව ඇත්තේ, ජනාධිපතිවරයාම කලින් කියා ඇති, ඔහුගේ මුග්ධත්වය නිසාම ය. මේ සමාව දීම පිළිබඳ චෝදනාවෙන් ගෝඨාභය රාජපක්ෂට ගැලවිය හැකිව තිබූ එක් ක්‍රමයක් වන්නේ, මුල් නඩුවේ තීන්දුව කෙරෙහි යම් අගතියක් සිදුව ඇති බවටත්, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් පවා ඊට පිළිසරණක් ලැබී නැති බවටත්, එසේ හෙයින්, නියම කර ඇති ‘අසාධාරණ’ දඬුවම නිවැරදි කිරීම සඳහා තමාගේ සමාව ප්‍රදානය කරන බවටත් ‘තර්කයක්’ තමා අතේ තබාගැනීමයි. එහෙත් මුල් නඩුවෙන් එල්ලුම්ගහට නියම වූ 5 දෙනාගෙන් දුමින්ද සිල්වාට පමණක් සමාව දීමට තරම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මුග්ධ වී තිබීම නිසා, ඒ ‘වාසියත්’ දුමින්ද සිල්වාට අහිමි විය. ඇත්ත වශයෙන්ම, දුමින්ද සිල්වාට සමාව දීමෙන් ජනාධිපතිවරයා තම මූලික අයිතීන් උල්ලංඝණය කර ඇතැයි, හිරුණිකාට කලින් අධිකරණයට යා යුතුව තිබුණේ, එම සමාව නොලද ඉතිරි සිරකරුවන් 4 දෙනා ය!

බලය යනු අජරාමර දෙයකැයි සිතන්නෝ අමනයෝ ය. මෛත්‍රීපාල සිරිසේන සමාව දුන්, එල්ලුම්ගහට නියමව සිටි මිනිමරුවා, සමාව ලද සැණින් ලංකාවෙන් පිටව ගියේය. දුමින්ද සිල්වා සමාව ලද සැණින් නිවාස සංවර්ධන අධිකාරියේ සභාපති පුටුවට ගියේය!.

යුක්තිය අයුක්තියක් බවට පත්වෙලා – මානව හිමිකම් කොමිසම

0

වැඩ බලන පොලිස්පති දේශබන්දු තෙන්නකෝන්ගේ සංකල්පයක් අනුව ක්‍රියාත්මක වන යුක්තිය මෙහෙයුම අයුක්තියට ලක්වීම් පිළිබඳ සිදුවීම්වල මාතෘකාවක් බවට පත්වී ඇතැයි ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සඳහන් කරයි.
ඒ, මෙම මෙහෙයුමේදී වධහිංසාවට ලක්වීම, අමානුෂික හෝ අවමන් සහගත සැලකීම, අත්තනෝමතික ලෙස අත්අඩංගුවට ගැනීම්, රඳවා ගැනීම් වැනි මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වීම් සිදුවී ඇති බවට එම කොමිසමට පැමිණිලි රාශියක් ලැබී තිබීම හේතුවෙනි. එමෙන්ම එහිදී මෙම මෙහෙයුම සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය ප්‍රකාශයට පත්කළ මාධ්‍ය නිවේදනයද එම කොමිසමේ නිරීක්ෂණයට ලක්වී ඇත.

රටේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව කිසිම තැනැත්තකු වධහිංසාවලට හෝ ක්‍රෑර අමානුෂික හෝ අවමන් සහගත සැලකීමකට හෝ දඬුවමකට යටත් නොකළ යුතු බවට මූලික අයිතිවාසිකමක් ලෙස පවතින බව අවධාරණය කරන මානව හිමිකම් කොමිසම, එම අයිතිය පරම අයිතියක් හා අහිමි කළ නොහැකි අයිතියක් බවද, කිසිදු තත්වයක් යටතේ සීමාවන්ට ලක්කිරීම සිදුකළ නොහැකි එකක් බවද සඳහන් කරයි. අපරාධ විමර්ශනය කරන්නා වූ හා සැකකරුවන් අත්අඩංගුවට ගන්නා වූ පොලිස් නිලධාරීන් එම අයිතිවාසිකම උල්ලංඝනය නොවන ආකාරයට සෑම අවස්ථාවකම කටයුතු කළ යුතු බවත්, එහිදී සැකකරුවන්ගේ ගෞරවය නොකෙළසෙන ලෙස ක්‍රියා කළ යුතු බවත් සඳහන් කරයි.

පොලීසිය මෙම මෙහෙයුම සිදුකරන අතරතුරේදී ළමයින්ද ඇතුළත් පුද්ගලයන් වෙත සිදුකළ බවට වාර්තා වී ඇති ක්‍රෑර අමානුෂික හෝ අවමන් සහගත සැලකීම පිළිබඳ වූ සිදුවීම් දැන ගන්නට ලැබීම කොමිෂන් සභාවේ කණස්සල්ලට හේතු වී ඇති බවත්, එම සිදුවීම් පිළිබඳව විමර්ශනය කිරීමට කොමිෂන් සභාව පියවර ගනිමින් සිටින බවත් එහි සඳහන්ය.
2023 වර්ෂයේදී පමණක් වධහිංසාවට ලක්වීම් පිළිබඳ පැමිණිලි 200කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ලැබී ඇති තත්වය තුළ කොමිෂන් සභාවේ දැඩි අවධානය මෙම පැමිණිලි ගැන යොමු වී ඇති බවද, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් වධහිංසා කළ සිදුකළ බවට වරදකරුවන් බවට තීරණය කර ඇති නිලධාරීන් පවා තවදුරටත් එම ධුරයන්ගේ කටයුතු කරන ආකාරය දකින්නට ඇති බවත්, එම නිලධාරීන්ට එරෙහිව නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතු බවට කොමිෂන් සභාව විසින් 2023.12.21 දින නීතිපතිවරයා වෙත ලිපියක් යොමුකළ බවත්, වධහිංසා කිරීම සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් වරදකරුවන් කළ නිලධාරීන්ට එරෙහිව ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස නියෝග කර ඇති අවස්ථාවන්හිදී නිසි ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇති බව සහතික කරමින් නීතිපතිවරයා විසින් කොමිසමට ප්‍රතිචාර දක්වා ඇති බවද එහි සඳහන් කර තිබේ.

එමෙන්ම සෑම පුද්ගලයකුටම ජීවත්වීමේ අයිතිය ඇති බව අවධාරණය කරන බවද, එය අපරාධයක සැක කටයුතු පුද්ගලයකුට හෝ අපරාධ නඩු ක්‍රියාමාර්ගයක වරදකරු බවට පත් වූවකුහට වුවද හිමි වන්නක් බවද, එසේ වුවද පොලිස් භාරයේ සිටියදී හා අත්අඩංගුවට ගැනීම් සිදුකරගෙන යෑමේදී සිදුවන්නාවූ මරණ තවදුරටත් ගැටලුවක්ව පවතින බවද, 2023 වර්ෂයේ මුල් මාස 6 තුළ පොලිස් භාරයේ සිටියදී සිදුවූ මරණ 6ක් හා අත්අඩංගුවට ගැනීම් සිදු කිරීමේදී සිදුවූ මරණ 2ක් පිළිබඳ පැමිණිලි ලැබී ඇති බවද සඳහන් කර තිබේ.

ඉඳුවර බණ්ඩාර

නාමල්ගේ නඩුව යළි විමර්ශනයට – රවී වෛද්‍යාලංකාර ගැනත් පරීක්ෂණයක්

0

කොළඹ කොටුව ප්‍රදේශයේ ක්‍රිෂ් සමූහයට අයත් ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකිරීමේ ගනුදෙනුවේදී රුපියල් මිලියන 70ක අක්‍රමිකතාවක් සිදුවී ඇති බවට නාමල් රාජපක්ෂ මන්ත්‍රීවරයාට එරෙහි නඩුවේ පරීක්ෂණ යළි ආරම්භ කරන ලෙස කොටුව මහේස්ත්‍රාත් තිළිණ ගමගේ නියෝග කර ඇත.

ඒ එම නඩුව සම්බන්ධයෙන් ජනවාරි 10 දින මෝසමක් ගොනු කරමින් පැමිණිලිකරු වන වසන්ත සමරසිංහ මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ සුනිල් වටගල දැක්වූ කරුණු සැලකිල්ලට ගනිමින්ය.

එහිදී නීතිඥ සුනිල් වටගල අධිකරණය හමුවේ කරුණු දක්වමින් පෙන්වා දී තිබුණේ එම අක්‍රමිකතාව සම්බන්ධයෙන් එවක පොලිස් මූල්‍ය අපරාධ ඒකකයේ ප්‍රධානියාව සිටි රවී වෛද්‍යාලංකාර අධිකරණය නොමග යවන බී වාර්තා ඉදිරිපත් කර ඇති බවත්, ඔහු 2022 වර්ෂයේදී ක්‍රිෂ් සමූහයේ අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස කටයුතු කර ඇති බවත්ය.
එය බරපතළ තත්වයක් බව ප්‍රකාශ කරමින් එහිදී මහේස්ත්‍රාත් තිළිණ ගමගේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට නියෝග කර ඇත්තේ රවී වෛද්‍යාලංකාර සම්බන්ධයෙන් වන එම කරුණු ගැන විමර්ශනයක් සිදුකරන ලෙසයි.

රාජ්‍ය ඇමති අනුරාධ ජයරත්න රජයේ ඉඩමක් අනවසරයෙන් අල්ලාගෙන

රජයට අයත් ගම්පොළ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථාන භුමියේ හා එහි ගොඩනැගිලිවල අනවසරයෙන් සිටින අධිකරණ හා බන්ධනාගාර රාජ්‍ය ඇමති අනුරාධ ලංකා ජයරත්නට එහි රජයේ භුක්තිය බාරදෙන ලෙස රජයේ ඉඩම් සන්තකය ආපසු ගැනීමේ පනත යටතේ නිවේදනයක් නිකුත් කර ඇත.

ඒ ගම්පොළ ප්‍රදේශය අයත් වන උඩපළාත ප්‍රාදේශිය ලේකම් ආත්මා දිලුක්ෂි ජයරත්න විසින් පසුගිය දෙසැම්බර් 29 දින සහිතවය. එම දිනයේදී ගම්පොළ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයේ ගොඩනැගිලිවල එම නිවේදනය අලවා ඇති අතර 2024.02.12 දින හෝ එදිනට පෙර එම ඉඩමේ නිරවුල් සන්තකය ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරියට හෝ 1164 අංගම්මන බටහිර වසමේ ග්‍රාම නිලධාරී වඩුගෙදර චමින්ද ප්‍රභාත් සඳරත් වෙත භාර දෙන ලෙසයි.

එය එම නිවේදනයේ පැහැදිලි කර ඇත්තේ මේ ආකාරයටය. ‘රජයේ ඉඩම් (සන්තකය ආපසු ලබා ගැනීමේ) පනතේ කාර්යය සඳහා නිසි බලධරයකු වූ උඩපළාත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් ආත්මා දිලුක්ෂි ජයරත්න වන මම අනුරාධ ලංකා ජයරත්න වන ඔබ මෙහි උපලේඛනයේ විස්තර කර ඇති රජයේ ඉඩමෙහි අනවසරයෙන් සන්තකය දරන බව/ පදිංචිව සිටින බව මගේ මතය හෙයින් එම පනතේ 3 වන වගන්තියෙන් මා වෙත පැවරී ඇති බලතල ප්‍රකාර (අ) ඔබේ යැපෙන්නන් කිසිවකු වෙතොත් ඔවුන්ද සමග ඒ ඉඩම අතහැර යන ලෙස ස සහ (ආ) ඒ ඉඩමේ නිරවුල් සන්තකය 2024.02.12 වන දින හෝ එදිනට පෙර මේ පනතේ කාර්යයන් සඳහා නියම බලධාරියකු වන මා වෙත හෝ 1164 අංගම්මන බටහිර වසමේ ග්‍රාම නිලධාරි වඩුගෙදර චමින්ද ප්‍රභාත් සඳරත් වෙත භාර දෙන ලෙස අනුරාධ ලංකා ජයරත්න වන ඔබට නියම කරමි.’ යනුවෙන්ය.

ගම්පොළ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය භූමිය රජයට අයත් එකක් වන අතර එහි ඇති ගොඩනැගිලිද රජයේ මුදල් යොදවා ඉදිකර ඇති ඒවා වේ. එහෙත් එහි ඇති ගොඩනැගිලි කිහිපයක් මේ වනවිට පෞද්ගලික අංශය සඳහා කුලියට හෝ බද්දට ලබාදී ඇති අතර එම කටයුතු අනුරාධ ජයරත්න හා ඔහුගේ පවුලේ අය විසින් සිදුකරන බව පැවසේ. මෙම සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය පිහිටි භූමියේම දි.මු. ජයරත්න ජාතික උරුම ක්‍රීඩාංගණය, එහි ක්‍රීඩා මණ්ඩපය සහ දි.මු. ජයරත්න සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව පිහිටා තිබේ.

මේ සම්බන්ධයෙන් සිය ෆේස්බුක් ගිණුමේ සටහනක් තබමින් ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරිය සඳහන් කර ඇත්තේ මෙම අනවසර කටයුත්ත සම්බන්ධයෙන් ඇය සියලු වගකිව යුතු ආයතන දැනුවත් කර ඇතත් අනවසරකරු බලගතු බවයි. ඒ නිසා ඇය කරනු ලබන සෙසු රාජකාරිවලටද විවිධ ආයතන හා පුද්ගලයින් යොදා බාධා සිදුකරන බවයි. එමෙන්ම ඇයගේ දරු දෙදෙනාට අම්මෙකු අවශ්‍ය බැවින් මෙම කටයුත්තට අත නොගසන ලෙස ඇයගේ මිතුරන් කියූ බවත්, එහෙත් රටේම දරුවන්ට අනාගතයක් තිබිය යුතු යැයි ඇය සිතන බවත්ය. මේ සම්බන්ධයෙන් කරුණු විමසීම සඳහා අප අධිකරණ හා බන්ධනාගාර රාජ්‍ය ඇමති අනුරාධ ලංකා ජයරත්න ඇමතුවත් ඔහු දුරකතනයට සම්බන්ධ කර ගැනීමට නොහැකි විය.

නාමල්ගේ මාමණ්ඩියගේ ව්‍යාපාරය ඇතුළු පෝට්සිටි ව්‍යාපාර නීත්‍යනුකූල නෑ – නීතිපති

0

නාමල් රාජපක්ෂ මහතාගේ මාමණ්ඩිය වන තිලක් වීරසිංහට අයත් Lanka Sportsrizen සමාගම ඇතුළු රාජපක්ෂ පවුලේ හිතවත් ව්‍යාපාරිකයන් සඳහා කොළඹ වරාය නගරය තුළ ව්‍යාපාරයන් සිදුකරගෙන යාමට දී ඇති අවසරයන් නීත්‍යනුකූල නැති බව නීතිපති ජනාධිපති නීතිඥ සංජය රාජරත්නම් පාර්ලිමේන්තුව වෙත දන්වා යවා ඇත.

කොළඹ වරාය නගරයේ ක්‍රියාත්මක ව්‍යාපාරික සමාගම් ලියාපදිංචිය පිළිබඳව පසුගිය අවුරුද්දේ ඔක්තෝබර් 27 දා පැවති රාජ්‍ය මුදල් පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව (COPF) තුළ දීර්ඝ වශයෙන් සාකච්ඡා වූ අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එම කමිටුවේ සභාපති පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී හර්ෂ ද සිල්වා, ඒ පිළිබඳව නීතිපතිවරයාගේ මතය විමසූ අතර, එම විමසුමට ප්‍රතිචාර දක්වමින් නීතිපතිවරයා විසින්, AG/41/2023 අංකය යටතේ, පසුගිය දෙසැම්බර් 18 දා විද්‍යුත් තැපෑල හරහා පාර්ලිමේන්තුවේ මහලේකම්වරයා වෙත ලිපියක් යවමින් තමන්ගේ නිරීක්ෂණ යවා ඇත.
එම ලිපිය මගින් 2021 අංක 21 දරන කොළඹ වරාය නගරය ආර්ථික කොමිෂන් සභා පනතේ විධිවිධාන උපුටා දක්වමින් තම නිරීක්ෂණ ප්‍රකාශයට පත් කරන නීතිපතිවරයා 19.07.2021 – 22.07.2021 කාල සීමාව තුළ චයිනා හාබර් ඉන්ජිනේරින් කම්පැනි CHEC සහ කොළඹ වරාය නගර ආර්ථික කොමිසම CPCEC අතර විද්‍යුත් තැපැල් ලිපි හුවමාරුව අනුව සහ ඉහත පනතට අනුව Preclous house – Aqua Golf, Entertainment Unlimited & Event Works – Beach Park, Lanka Sportsrizen – Water Sports,  W15 Angel Beach Club – Beach Club, Playbook – Mini Golf යන පාර්ශ්වයන් බලයලත් පුද්ගලයන් නොවන බවට පැහැදිලිවම සාක්ෂි තිබෙන බවට සඳහන් කර ඇත.
කොළඹ වරාය නගරය ආර්ථික කොමිෂන් සභා පනතට අනුව බලයලත් පුද්ගලයෙක් හෝ ආයතනයක් වන්නේ කෙසේද යන්න නීතිපතිවරයා මෙහිදී කරුණු දක්වා තිබෙන අතර එම පනතේ විධිවිධානයන්ට අනුව බලයලත් පුද්ගලයෙකු නොවන්නේ නම් ඔහුට හෝ ඇයට කොළඹ වරාය නගරය තුළ ව්‍යාපාරික කටයුතුවල නිරතවිය නොහැකිය.

මෙම ව්‍යාපාරික සමාගම්වලට අමතරව එම සමාගම්ද ඇතුළත්ව දැනට කොළඹ වරාය නගරය තුළ ව්‍යාපාරික කටයුතු සිදුකරමින් සිටින සමාගම් 12ක නාමාවලියක් පිළිබඳව සඳහන් කරමින් නීතිපතිවරයා පාර්ලිමේන්තුව වෙත දන්වා යවා ඇත්තේ තම දෙපාර්තමේන්තුව වෙත ලබා දී ඇති කරුණු හොඳින් සලකා බැලීමේදී, David Pieris city developments (pvt)ltd, One Property Lanka Investments (pvt)Ltd, Asvaya Holdings (pvt)Ltd, Tang Dynasty Ceylon Chinese Restaurant (pvt) Ltd, Lu Fortune Investment (pvt)Ltd  යන සමාගම් ද කොළඹ වරාය නගර ආර්ථික කොමිෂන් සභා පනතට අනුව, කොළඹ වරාය නගරයේ බල ප්‍රදේශය තුළ සහ ඉන් පිටත ව්‍යාපාරවල නිරත වීමට නීත්‍යනුකූල අවසරය ලබා ඇති බලයලත් පුද්ගලයන් හෝ සමාගම් නොවන බවය.
නීතිපතිවරයාගේ මෙම නීරීක්ෂණයන් අනුව පෙනී යන්නේ දැනට කොළඹ වරාය නගරය තුළ ව්‍යාපාරික කටයුතු කරගෙන යන පුද්ගලයන් සහ සමාගම් එම කටයුතු සිදුකරගෙන යනු ලබන්නේ නීත්‍යනුකූල අවසරයක් නොමැතිව අනීතිකව බවය.

කවි ගැන්ස්ටර් මියගිහින්

0

සමහරු ඔහුව හඳුන්වන්නේ කවි ගැන්ස්ටර් කියල. තවත් සමහරු ඔහුව හැඳිනුවේ තරහගිය මහල්ලෙක් විදිහට. ඔහුගේ නම බෙන්ජමින් zepanayah. එංගලන්තයේ බර්මින්හැම් නගරයේ ජීවත්වූ කවියෙක්, ගායකයෙක්, සමාජ ක්‍රියාකාරිකයෙක්. මේ ඕනෑම හැඳින්වීමක් ඔහුට ගැළපෙනවා.

‘ඔව්, මං තරහෙන් තමයි ඉන්නේ. මට ලෝකය පේන විදිහත් එක්ක මං තරහයි. බොහෝ අසුන්දර මිනිස් සම්බන්ධතා එක්ක, අප්පිරියාසහගත සිදුවීම් එක්ක එක්ක මිනිස්සු නෑසූ කන්ව, ගොළු බිහිරන් සේ ඉන්නවා. ඒ ගැන මට තරහක් තමයි තියෙන්නේ.’ බෙන්ජමින් කියන්නේ එහෙමයි.

ඔහු උපදින්නේ 1958 එක්සත් රාජධානියේ බර්මින්හැම් නගරයේ සාමාන්‍ය පවුලක. මේ කාලයේ බර්මින්හැම් නගරය අමුතුම තැනක්. සීතල, පුංචි, ආණ්ඩුවේ ගෙවල්වල ගුලිවෙලා ඉන්න මිනිස්සු, කළු මිනිස්සුන්ට එරෙහිව සිදුවන දෛනික පොලිස් ප්‍රහාර, භීෂණයෙන් ඇවිළුණු නගරයේ පාරවල්. මේවා තමයි ඔහුගේ පුංචි කාලේ බර්මින්හැම් මතක.

ඔහු උපදින්නේ ළමුන් නම දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක වැඩිමලා විදිහට. පුංචි කාලේ ඔහුගේ මතක අතර උඩින්ම තියෙන දෙයක් තමයි තාත්තා සහ අම්මා අතර ඇතිවෙන දිනපතා අඬදබර. පසුව ඔහුගේ අම්මායි තාත්තායි වෙන්වෙනවා. බෙන්ජමින් අම්මාත් එක්ක තනියෙම ජිවත් වෙනවා.

‘මං ඒ දවස්වල හිතපු දෙයක් තමයි තාත්තගෙ මූණ ටාගට් එකකට තියලා වෙඩි තියන්න පුරුදු උනානම් ඉලක්කෙට වෙඩි තියන්න පුළුවන් කියලා. තාත්ත කියන්නේ මට අඳුරු මතකයක්. මට මතකයි අවුරුදු 14දී මං පිස්තෝලයක් කොට්ටෙ යට තියාගෙන නිදාගන්නවා. එතකොට මං ඉස්කෝලේ අතහැරලයි තිබ්බේ. මං තුන් පාරක් අනූනමයෙන් වෙඩි නොවැදී බේරිලා තියනවා. බර්මින්හැම් මගේ සගයන් තුන්දෙනෙක් මගේ ඉස්සරහම වෙඩි වැදිලා මිය යනවා මං අත්දැකලා තියනවා. අපි ජීවත් උනේ මරණය පෙනි පෙනී. මං තීරණය කරනවා බර්මින්හැම් අතහැරලා ලංඩන් යන්න. ඒ කාලේ පවා මට තිබුණ හීනයක් තමයි කලාකාරයෙක් වෙන්න. බර්මින්හැම් හිටියනම් මං ගැන්ග්ස්ටර් කෙනෙක් වෙනවා. ඒක මට හුරු දෙයක් නෙමෙයි.
ඒත් අම්මා මගේ තීරණයට විරුද්ධ වෙනවා. උඹ ලංඩන් ගියොත් ලංඩන් හිරගෙදරක තමයි නතර වෙන්නෙ. එයා කිවුවේ එහෙම.’

ලංඩන් ගිහිං බෙන්ජමින් තවත් ගැන්ග් එකකට සෙට් වෙනවා. වාසනාවට ඒක කවි ගැන්ග් එකක්. ඔහු හෙමි හෙමින් ඔහුගේ කවි ආසාව පස්සේ යනවා. මෙහි ප්‍රතිඑලයක් විදිහට ඔහු තම ප්‍රථම කවි එකතුව Pen Rhythm ප්‍රකාශයට පත්කරනවා. ඒත් බෙන්ජමින් කවියෙක් විදිහට තම මුද්‍රාව තබන්නේ ඔහුගේ දෙවන කවි පොතෙන්. The Dread Affair; Collected Poems කවි පොත ඔහු ප්‍රකාශයට පත් කරන්නේ 1985දී විතර. මේ කාලයේ වෙනකොට බි්‍රතාන්‍ය සමාජ දේශපාලන තත්වය උණුසුම් වෙලා, රටේ ආර්ථිකය කඩා වැටීමේ ආසන්නයට ඇවිල්ලා, විරැකියාව, සමාජ අසහනය වැඩිවෙලා තියන යුගයක්. මේ අතර මාග්‍රට් තැචර් අගමැති වෙලා තැචර්වාදය නම් තීරණාත්මක ආර්ථික වෙනස්කම් රැසක් දියත්කරමින් යන කාලයක්. බෙන්ජමින් තැචර්වාදයට එරෙහිව දේශපාලන වේදිකාවල කවි කියනවා. ඔහු දේශපාලනික කවියෙක් වෙනවා.

‘ඔයා දැන් නැගී එන කලාකරුවෙක්. ඔයාගේ ඔය දේශපාලනය අතහරින්න.. එක ඔයාගේ කලා ජීවිතේ ඉස්සරහට යන්න බාධාවක් වෙයි.’ බෙන්ජමින්ගේ ප්‍රකාශකයා ඒ කාලයේ ඔහුට එහෙම කියනවා, ඒත් ඔහු ඒ අමාරු මාවතම තෝරාගන්නවා.

බි්‍රතාන්‍යයේ කවි සමාජය කියන්නේ අධිපතිවාදී එකක්. එය හඳුන්වන්නෙත් රාජකීය කවි සමාජය කියලා. කවියෝ කියන්නේ රාජකීය පවුලේ ආශීර්වාදය ලබන අධිපතිවාදී සමාජ තීරුවක්. එහෙත් මේ වරප්‍රසාදය ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කරනවා. ඔහු අලුත් කවි ජෝන්රා එකක් හඳුන්වා දෙනවා. ඒක හඳුන්වන්නෙ dub poetry කියලා. ඒ කියන්නේ බෙන්ජමින් කවිය ප්‍රාසංගික මාධ්‍යක් කරනවා. ඔහු කවියට ගීතමය ස්වරුපයක් දී එය ගායනා කරනවා. ඔහු තමාගේ ප්‍රාසංගික කවි රැගෙන දේශපාලන වේදිකා උඩට, මහපාරට බහිනවා. කොටින්න්ම ඔහු රාජකීය සමාජය අතර තිබුණු කවිය මහපාරේ මිනිසුන් අතරට ගේනවා.

බෙන්ජමින් කුඩා කාලයේ පටන්ම dyslexia තත්වයෙන් පෙළෙන්නෙක්. ඒ කියන්නේ ඔහු කියවීමේ සහ ලිවීමේ අපහසුකම්වලින් පෙළෙන්නෙක්. මේ තත්වයන් ඔහු ක්‍රමානුකුලව අතික්‍රමණය කරමින් රාජකීයන්ගේ නොව ජනතාවගේ කලාකාරයෙක් බවට පත්වෙනවා. ඒ විතරක් නෙමෙයි ඔහු තමාගේ සමාජ වපසරිය තව තවත් පුළුල් කරගන්නවා. මිථ්‍යාවට එරෙහිව ඔහු සමාජ අරගලයක් කරනවා, සායි බබාට එරෙහිව සමාජ අරගලයක් කරනවා. නෙල්සන් මැන්ඩෙලා සමග සම්බන්ධ වී කළු ජනතාවගේ දේශපාලන අයිතිවාසිකම් අරගලයට උරදෙනවා. ඒ විතරක් නෙමෙයි ඔහු නිර්මාංශ භක්ෂකයෙක් සහ සත්ව අවිහිංසාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නෙක්.

එවකට බි්‍රතාන්‍ය අගමැති ටෝනි බ්ලෙයාර් සමයේ ඔහුට නයිට් නාමයක් යෝජනා කරලා බකිංම්හැම් මාලිගාවෙන් ලිපියක් එනවා. ඔහු එක පයින්ම එය ප්‍රතික්ෂේප කරලා රැජිනට පිළිතුරක් ලියනවා.

‘මගේ ඇඟේ තියෙන්නේ අධිරාජ්‍යවාදයට විරුද්ධ ලේ. බි්‍රතාන්‍ය කිරීටය නිර්මාණය වෙලා තියෙන්නේ අපේ මුතුන් මිත්තන්ගේ ලෙයින්, කඳුළින් සහ දහදියෙන්.’ නයිට් නාමය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ගැන ඔහු කියන්නේ එහෙමයි.

බෙන්ජමින්ගේ කවි සහ ඔහුගේ ජීවිතය දෙකක් නෙමෙයි එකක්. ඔහුගේ ජීවිතය, ඔහු ලෝකය දිහා බලන හැටි කවිවලින් එළියට එනවා. පොලිස් සහ රාජ්‍ය බලහත්කාරකම් මෙන්ම සාමාන්‍ය ජනයා ඒ දෙස නෑසූ කන්ව සිටීම ඔහු කවියට හරවනවා. ඔහු කියන්නේ අපි වැරදි රේඩියෝ චැනල් එකකට සුසර කරගෙන ඉන්නේ කියලා. ඒ විතරක් නෙවෙයි, සංක්‍රමිකයන් ගැන, අවිහිංසාව ගැන ඔහු කවියෙන් කළ අරගල බොහොමයි. රතු පොපි මලක් පැළඳගෙන යුද්ධයෙන් මියගිය බි්‍රතාන්‍ය ජාතිකයන් සමරනවා වෙනුවට සුදු මලක් පැළඳ යුද්ධ නිසා මියගිය ලෝකයේ සියලු මිනිසුන් සමරන ලෙස වරක් ඔහු කවි ඉල්ලීමක් කළා.

බෙන්ජමින්ගේ ජනප්‍රියම කවිය වන්නේ නත්තලට දහස් ගණනින් මරණ turkey ගැන කියන කවිය. නත්තල් සැමරුමේ තිබෙන විෂම බව ඔහු එමගින් ඉස්මතු කරනවා.

Talking Turkeys

Be nice to yu turkeys dis christmas
Cos’ turkeys just wanna hav fun
Turkeys are cool, turkeys are wicked
An every turkey has a Mum.
Be nice to yu turkeys dis christmas,
Don’t eat it, keep it alive,
It could be yu mate, an not on your plate
Say, Yo! Turkey I’m on your side.

I got lots of friends who are turkeys
An all of dem fear christmas time,
Dey wanna enjoy it, dey say humans destroyed it
An humans are out of dere mind,
Yeah, I got lots of friends who are turkeys
Dey all hav a right to a life,
Not to be caged up an genetically made up
By any farmer an his wife.

Turkeys just wanna play reggae
Turkeys just wanna hip-hop.
Can yu imagine a nice young turkey saying,
‘I cannot wait for de chop.’
Turkeys like getting presents, dey wanna watch christmas TV,
Turkeys hav brains an turkeys feel pain
In many ways like yu an me.

I once knew a turkey called… Turkey.
He said, ‘Benji, explain to me please,
Who put de turkey in christmas
An what happens to christmas trees?’
I said, ‘I am not too sure, Turkey
But it’s nothing to do wid Christ Mass.
Humans get greedy an waste more dan need be
An business men mek loadsa cash.’

Be nice to yu turkey dis christmas
Invite dem indoors fe sum greens
Let dem eat cake an let dem partake
In a plate of organic grown beans,
Be nice to yu turkey dis christmas
An spare dem de cut of de knife.
Join Turkeys United an dey’ll be delighted
An yu will mek new friends ‘FOR LIFE’.

බෙන්ජමින්ගේ දිගුකාලීන මිතුරෙකු මෙන්ම ඔහුගේ අරගල ජිවිතේ සටන් සගයෙකු වූ බි්‍රතාන්‍ය ලේබර් පක්ෂයේ හිටපු නායක ජෙරමි කෝබින් ඔහුගේ මරණය ගැන මෙහෙම සටහනක් තබනවා. ‘ඔහු නොතකා හරින ලද මිනිසුන්ගේ මිතුරෙක්, ඔවුන්ට බලාපොරොත්තුවක් ගෙන ආ මිනිහෙක්. බෙන්ජමින්. ඔහු මිනිහෙක් නෙමෙයි, යුගයක්.’

සරද සමරසිංහ

අපිට ඉන්නවා හැන්දෙන් කවන්න අවශ්‍ය නැති පාඨකයො පිරිසක් – අමාලි අනුපමා මල්ලවආරච්චි

0

කෙටිකතාව කියන්නේ කුමක්ද ඇහුවාම ඉස්සර අපි දෙන සුලබ උත්තරය තමයි ‘ජීවිතෙන් පෙත්තක්’ කියන එක. අදටත් ඒ කතාව වලංගුයිද? ඇත්තටම අමාලි හිතන විදිහට අද කෙටිකතාව කියන සාහිත්‍යාංගය තිබෙන්නේ කොතැනද?

මම නම් ඔය ජීවිතෙන් පෙත්තක් කතාවට කොහෙත්ම අකමැති කෙනෙක්. එහෙම නිර්වචනයක් කිරීමෙන් කෙටිකතාව සම්බන්ධව අපි අපිටම අදෘශ්‍යමාන සීමාවන් පනවා ගන්නවා සහ ඒ සීමාවන් ලේඛකයන් පරම්පරා ගණනාවක් ඔස්සේ හොල්මන් කරනවා. දක්ෂ ලියන්නෙකුට කෙටිකතාව එක්ක පෙළහර පාන්න පුළුවන්, සමාජ කතිකාවේ හෘදය වස්තුව ඉලක්ක කරලා හීතල විදින්න පුළුවන්. මගේ මතයට අනුව කවිය සහ කෙටිකතාව තමයි ගෝලීයකරණය වුණු සාහිත්‍යය ඇතුළේ තිබෙන ධරණීය සහ සුහුරු භාවිතයන් දෙක.

මම කිව්වොත්, නවකතාවට වඩා දියුණු තැනක ලංකාවේ කෙටිකතා කලාව පවතිනවා කියලා, අමාලිට තියෙන්නේ ඒ ගැන මොනවගේ අදහසක් ද?

එකඟයි සහ එකඟ නැහැ. සිංහල කෙටිකතාව එක්ක සිංහල නවකතාවට වඩා පර්යේෂණාත්මක ලිවීම්වලට ලේඛකයෝ සාධනීය ලෙස පෙළඹිලා තිබෙන බව පේනවා. නමුත් ලංකාවේ ඉංග්‍රීසි නවකතාකරණය සාපේක්ෂව ඉදිරියෙන් ඉන්නවා, ලාංකික ඉංග්‍රීසි කෙටිකතාව තවම ආසන්නයට නමුත් අපේක්ෂිත තැනට ඇවිත් නැහැ. දමිළ නවකතාව හෝ කෙටිකතාව ගැන කතා කරන්න මට භාෂාමය දැනුමක් නොමැතිවීම ගැන මම කනගාටුවෙනවා. සිංහල නවකතාකරුවන් ගත්තොත්, නම් වශයෙන් කියන්න පුළුවන් ගණනක් හැරෙන්නට අනෙක් බහුතර ලිවීම් එක්තරා ස්ථාපිත හෝ බලෙන් ස්ථාපිත කරන ලද මොඩලයකට ලියවෙන කතන්දර. නමුත් සිංහල කෙටිකතාව ඇතුළෙ අපට පෙනෙනවා හරියට කළමනාකරණය කළොත් අන්තර්ජාතික තලයට යන්න පුළුවන් ඇක්‍රොබැටික්-ලිවීම් දක්ෂතා පෙන්වන කෙටිකතාකරුවන් කිහිපදෙනෙක්. එයාලා සවිඥානිකව හෝ අවිඥානිකව (මේ ලිවීමට තමයි මම වඩාත් කැමති. ඒක හරිම අවංක ලිවීමක්) අලුත් හැඩතල සහිත ලිවීම් ඉදිරිපත් කරනවා. ඕනෑම අංශයක මේ වගේ පර්යේෂණ සිදුවෙනවා කියන්නේම ඒ අංශයේ යම් දියුණුවක් සිදුවෙනවා කියන එකයි. මං විශ්වාස කරනවා කොයිකාටත් වැඩිය ලංකාවේ අලුතෙන් බිහිවෙමින් ඉන්න ප්‍රවෛගික (dynamic) පාඨකයා මේ ලිවීම් වෙනුවෙන් ස්වර්ණමය ලෙස පෙනී සිටිනවා සහ ඒවාට සාධාරණයක් කරනවා කියලා.

අමාලි, ලංකාවේ නවකතාව කියන සාහිත්‍යාංගය සහ කෙටිකතාව කියන සාහිත්‍යාංගය දිහා ටිකක් සමීපස්ථව බලනකොට මට පුද්ගලිකව හිතෙන දෙයක් තමයි නවකතා කලාවට වඩා කෙටිකතා කලාව අස්සේ කෙරෙන අත්හදාබැලීම් වගේ දේවල් විශාලයි කියලයි. විශේෂයෙන් නිශ්ශංක විජේමාන්න, පියල් කාරියවසම්, ප්‍රභාත් ජයසිංහ, මංජුල වෙඩිවර්ධන වගේ අයගේ කෙටිකතා කියෙව්වාම ඒක ටිකක් තදින් දැනෙනවා. මෑතක කෙටිකතා පොත් කළ සුදර්ශන සමරවීර, ඉසුරු චාමර සෝමවීර වගේ අයගේ පොත් කියෙව්වාමත් මේක අපිට දැනෙනවා. ඔබගේ ‘දං පඳුරට ආ රැහැයියා’ කියෙව්වාමත් මේක එහෙම නේද කියලා හිතෙනවා. මම කැමතියි ලංකාවේ කෙටිකතා කලාවේ මෙන්න මේ වර්තමාන මොහොත ඔබ කොහොමද දකින්නේ කියන දේ දැනගන්න.

මං කලින් සඳහන් කළානේ යම් අංශයක පර්යේෂණ සිදුකෙරෙනවා නම් ඒ අංශය දියුණු වෙනවා කියලා. ඉතින් දැනට එහෙම සිද්ධ වෙන ලංකාවේ සිංහල කෙටිකතා කලාව වර්තමාන මේ මොහොතේ තියෙන්නෙ එක්තරා සංධිස්ථානයක. සිංහල කෙටිකතාවට අත්වෙලා තිබෙන එක කනගාටුදායක තත්ත්වයක් තමයි දක්ෂ කෙටිකතාකරුවන් නවකතා ලියන්නන් බවට පෙරළීමේ ව්‍යාපෘතියක් තිබීම. මට වුණත් පොදුවේ අහන්න ලැබෙන කතාව තමයි, අහ් කෙටිකතා පොතක් ද කරලා තියෙන්නෙ, නවකතාවක් ලියන්නෙ නැද්ද, නවකතාව තමයි මාකට් එකේ දුවන්නෙ, කෙටිකතා කියවන අය හරි අඩුයිනෙ, නවකතාවක් ලියමු නේද කියන කතා ටික. මේ තියෙන තත්ත්වය මඟහරවා ගන්න නම් අපිට යම් ආකල්පමය විතැන්වීමක් අවශ්‍යයි, අනෙක තමයි කෙටිකතාකරුවන් ඇට්ලස්-ඉරියව්වෙන් කෙටිකතාවේ බර කරට අරගෙන අප්‍රතිහතව වැඩිවැඩියෙන් කෙටිකතා ලිවීම. ඒ වගෙම තමයි මම පාඨකයෙක් ලෙස බලාගෙන ඉන්නෙ අපේ සිංහල කෙටිකතාකරුවෙක් භාෂා බාධක බිඳිමින් අන්තර්ජාතික තලය ආක්‍රමණය කරන ආකාරය දකින්න. ඉතාම අවංක සහ ඒකදේශික (endemic) ලිවීමකට තමයි ඒ නිලය අල්ලන්න පුළුවන් වෙන්නෙ. ඒ විභවය ඔබ ඉහත සඳහන් කළ සිංහල කෙටිකතාකරුවන් අතරින් යටත් පිරිසෙන් අයෙකුට දෙදෙනෙකුට හෝ තිබෙනවා.

‘දං පඳුරට ආ රැහැයියා’ කියෙව්වාම මට දැනුණේ මේ පොත ‘රාග රිද්ම’ කෙටි කතා පොතෙන් අපිට හඳුන්වලා දුන්න පසු නූතන කෙටි කතාව නැතිනම් සමකාලීන කෙටි කතා කලාව උඩ ඔබ සුවපහසුව පාවෙනවා වගේ හැඟීමක්.. මම ආසයි මේ කෙටිකතා අස්සේ දියවෙලා තියෙන ඒ මැජිකල් කතන්දර කලාව ගැන ඔබගේ අදහස දැනගන්න.

ඇත්තම කතාව මම ‘දං පඳුරට ආ රැහැයියා’ කෙටිකතා සංග්‍රහයේ එන බහුතර කතා සහ ‘කාලාන්තරාව’ කියන මගේ විද්‍යා ප්‍රබන්ධය කියන දෙකම ලියන්න පටන් ගන්නෙ කෙටි චිත්‍රපට විදිහට. මට කොහොමත් පිළිවෙලකට ඒ සිට බී දක්වා ගලාගෙන යන කතා ලියන්න බැහැ. චරිත සහ හුදෙකලා සිද්ධි විදිහට තමයි මට යම් කතාවක් ඔළුවට එන්නෙ. ඒ නිසමදෝ ගොඩක්විට මගෙ ලිවීම වංකගිරියක ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරනවා. මම විශ්වාස කරනවා අපට ඉන්නවා හැන්දෙන් කවන්න අවශ්‍ය නැති (spoon feeding) පාඨකයො පිරිසක්, මේ වංකගිරියෙ බැහැලා අතරමං වෙන ආස්වාදය විඳින්න කැමති. ඒ වගෙම, මං බොහෝ විට ලිවීමේ නිරත වෙන්නෙ බස් එකේ වැඩට යනකොට, එහෙම නැත්නම් රැකියා කටයුතුවලින් විවේකයක් ලද විට මගේ මොබයිල් පෝනයේ. ඒක තමයි මට තිබෙන පෞද්ගලිකම සහ සුවපහසුම අවකාශය. මම ඒ අවකාශයට රිංගලා හිතේ හැටියට නිදහසේ මට දැනෙන දේ උපරිම නිදහසේ ලියනවා. ඒ අවකාශය තුළ මට නීතිරීති නැති තරම්. මං කිව්වොත් නිතර හිංසාවට ලක්වෙන කුඩා බලු පැටියෙක් එයාට ශක්තිමත්, තියුණු අං දෙකක් ඒවිය කියා බොහොම අපේක්ෂාවෙන් බලාපොරොත්තු සහගතව හැම උදයකම අවදිවෙලා කණ්නාඩියක් ඉස්සරහට දුවගෙන යනවා කියලා, ඒ අවකාශය තුළ ඒක ප්‍රශ්න කරන්න කිසිවෙක් නෑ. මගේ ලිවීමට ඔය පාවෙන, මැජිකල් හැඩහුරුවක් ලැබෙන්නෙ ඒ නිසා විය යුතුයි.

ඔබගේ කෙටි කතා පොතේ මම ආසම කතාව තමයි ‘භින්න’ කියන කතාව. පිස්සු හැදෙන ගැටගැසීමක් ඔබ කරනවා. චිත්‍රපටියක් වගේ අපිට කතාව පේනවා. අපි මේ ලියවිල්ලේ ආවේශය ගැන ටිකක් කතාකරමු.

මේ ප්‍රශ්නය ඇතුළෙම ඔබ කියනවා චිත්‍රපටයක් වගේ අපට මේ කතාව පේනවා කියලා. මටත් එහෙමයි. වචනවලට පෙරලන්න කලින් මේ කතා බොහොමයක් මට චිත්‍රපටයක විවිධ දර්ශන වගේ කැබලි විදිහට මනසේ ඇඳෙනවා, පේනවා. ඒවා උදේ රෑ නැතිව ඔළුවෙ කැරකෙනවා. විවිධ නාඳුනන චරිත එබිකම් කරනවා, අවධානය ඉල්ලනවා. ඒ වදෙන් බේරෙන්න නම් ඒවා කොටස් විදිහට හෝ ලියලා ඉවර කරගන්න වුවමනායි. බොහෝ වෙලාවට මම මේ කොටස් අරගෙන බ්ලොක්ස්වලින් වගේ කතා ගොඩනගනවා. මං අවුරුදු ගාණකට කලින් ලියපු සමහර දර්ශන මගේ පසුකාලීන කතා අස්සෙ මතුවෙනවා. ඒක එකපාරට ලියන්න හිතෙන, අකුණක් ගහනවා වගේ කතා පහළ වෙන විදිහේ එකක් නෙමෙයි. හැමවෙලාවෙම මනස මොනවා හෝ කුරුටු ගාමින්, සටහන් කරමින්, කුටුකුටු ගාමින්, තනිවම කතා කරමින්, හිතින් ෆොටෝ ගනිමින් ඉන්න ජීවිතේම කොටසක්.

ඔබගේ පොත කියවගෙන යනකොට මට රෂෝමාන් චිත්‍රපටිය මතක් වුණා. ඒ වගේම ‘කරුමක්කාර කතාවක්’ කියන කෙටි නවකතාව මතක් වුණා. ඔබ එක එක චරිත හරහා සිද්ධියක් ඒ පැත්ත මේ පැත්ත පෙරලනවා. එක දිශාවකින් බලනවා වෙනුවට ඔබ ත්‍රිමාණව ඒ සිද්ධිය ග්‍රහණය කරගන්න උත්සාහ දරනවා. මේ කතා කලාව ඇඟට ආවේ කොහොමද?

මට යම් කතාවක් හිතට එන්නෙ චරිත සහ සිද්ධි විදිහට. පාඨකයෙක් විදිහටත් මම උනන්දු පොතක චරිත සහ විවිධ සිද්ධි රසවිඳින්න. මගෙ හිතට එන මේ චරිත සහ සිද්ධි උසාවියක වගේ තමන්ගෙ කේස් එක දිනාගන්න හේතු දක්වනවා, පෙනී සිටිනවා. මේක මහන්සි වෙලා එක එක දිශාවලින් බැලීමක් නෙමෙයි, ඒ ඒ චරිත තමන් වෙනුවෙන් කරන මේ පෙනීසිටීම් මම මැදිහත් වෙලා ඉදිරිපත් කරනවා, යම් යම් තැන් මම සංස්කරණය කරනවා, පෙළ ගස්සනවා සහ නොගැළපීම් තිබේ නම් ඒවා ගළපනවා. හැම කතාවක්ම එහෙම හිතට එන්නෙ නෑ. කෘත්‍රිම ලෙස මම මේ ත්‍රිමාණකරණය යොදාගන්නෙත් නැහැ.

ඔබ පත්තරකාරියක්. සාමාන්‍යයෙන් පත්තරකාරියක් සිදුවීමක් දිහා බලන්නේ කොහොමද කියන එක ඔබේ හැම කතාවක් අස්සෙම වගේ එළියට ඇවිත් තිබෙනවා. මේ පත්තරකාරිය සහ කෙටිකතාකාරිය අතර වෙනස ගැන ටිකක් කතා කරනවා නම්..

බොහෝ වෙලාවට මගෙ වෘත්තියත් ලිවීමත් ගත්තොත් ලිවීම ප්‍රමුඛ වුණාට ඒ දෙකෙන් බලාපොරොත්තු වෙන ප්‍රතිඵල දෙකක්. මම රැකියාව කළේ පාර්ලිමේන්තු වාර්තාකරුවෙක් විදිහට. අපි ප්‍රවෘත්ති වාර්තාකරුවෙක්ගෙන් බලාපොරොත්තු වෙන්නෙ යම් ප්‍රවෘත්තියක් සීයට සීයක් නිවැරදිව, පැහැදිලිව, සරලව සහ කෙටියෙන් අපේ ග්‍රාහකයාට ලබාදෙන එක. මේ පුහුණුව ලියන්නෙකුට හාත්පසින්ම වෙනස්. ලියන්නෙක් කියන්නේ කුඩා වස්තු බීජයකට වතුර, පොහොර, හිරු එළිය ලබා දෙමින් එය ක්‍රමයෙන් රූස්ස ගසක් බවට පත් කරගන්න වවන්නෙක්. එතන අභිමතාර්ථ දෙකක්, ප්‍රවේශ දෙකක් සහ ක්‍රමවේදයන්ගේ නිරන්තර ගැටුමක් තිබෙනවා. මට හිතෙනවා මේ ගැටුමම මගේ ලිවීමට ධනාත්මකව බලපෑමක් ගෙනාවා. විශේෂයෙන්ම සංස්කරණ කටයුතුවලදී අනවශ්‍ය ලිවීම්, විස්තර ඉවත් කරන්න, ප්‍රශ්න කරන්න, පේන දේ අස්සෙ නොපෙනෙන දේ හොයන්න වගේ වාර්තාකරුවෙක් විදිහට මම ප්‍රගුණ කළ කුසලතා මට සෑහෙන්න ලොකු වාසියක් වුණා කියලා මම හිතනවා.

ඔබේ පොත අස්සේ කතාකරන මාළු, කතාකරන බල්ලෝ පූසෝ අපිට හමුවෙනවා. ඔබ ඔවුන් හරහා කතාකරනවා. ඒක හරිම සිත් ඇදගන්නාසුලුයි.. මොකද්ද මේ සෙල්ලම.

ඒක මම අමුතුවෙන් හිතලා මෙතෙන්ට එන්න ඕනෙ පූසෙක්, මෙතෙන්ට ගැළපෙන්නෙ මාළුවෙක් කියලා හිතලා කරන දෙයක් නෙමෙයි. අපි කුඩා කාලේ ඉඳන්ම සුරාංගනා කතාන්තරවල මේ වගේ කතා කරන බල්ලො, පූසො, තාරාවො, කටුස්සො ඉන්න එක අරුමයක් නෙමෙයිනෙ. ඉතින් මම හිතන්නෙ ඒ බලපෑම මට දිගටම පිහිටලා තිබෙනවා. එයාලාත් මගේ සාමාන්‍ය ලිවිසැරිය අස්සෙ මිනිස්සු වගේම කොටසක්. එක දෙයක් තියෙනවා, සමහර තැන්වල මේ සත්ව චරිත, කතාවක ඉන්න මිනිස් චරිතවලට වඩා තමන්ගේ ස්වභාවයන් ගැන අවංකයි. අන්න ඒ ස්වභාවය ප්‍රතිනිර්මාණය කරන්න මම මේ සත්ව චරිත එක්ක ගිවිසුමකට එළැඹිලා තියෙනවා වෙන්න පුළුවන්.

ඔබ මේ වෙනකොට විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කතා කලාවටත් පිවිසිලා. ‘කාලාන්තරාව’ තමයි එහි පළමු මහන්සිය. විද්‍යා ප්‍රබන්ධය කියන්නේ මිනිසුන්ගේ අසීමිත පරිකල්පන ශක්තියේ ඈතම කෙළවර කියලයි මට හිතෙන්නේ. සමහර ලේඛකයෝ විද්‍යා ප්‍රබන්ධය හරහා නිර්මාණය කරන අනාගතය ඇත්තටම උදාවෙනවා. ඒ කියන්නේ ඒ පරිකල්පනය කොතරම්ද? කෙසේ වුණත් විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කතා කලාව තවමත් අපිට ටිකක් දුරයි. මම කැමතියි මේ කතා කලාවට ඔබේ තියෙන ආලය ගැන ටිකක් දැනගන්න. ආලය සහ ආලයෙන් වෙලීම සහ දරුවෙක් ඉපැද්දීම ගැන අපි කතා කරමු.

ඇත්ත. විද්‍යා ප්‍රබන්ධ පිටුපස විශාල පරිකල්පනයක් තිබෙනවා. සමහර දේවල් ඇත්තම වගේ වෙනවා. මුල් කාලීන යුගයේ ලියවුණු පශ්චාත් ඇපොකැලිප්ටික නවකතාවක් ලෙස සලකන ජැක් ලන්ඩන්ගේ ද ස්කාලට් ප්ලේග් වගේ කතා කොරෝනා පැන්ඩෙමික් සමයේ ගොඩක් කතාබහට ලක්වුණේ ඒකයි. තවමත් විද්‍යා ප්‍රබන්ධ හෝ සාහිත්‍යය තුළ තිබෙන බොහෝ උප-ශානර එකකටවත් අපේ සාහිත්‍යය තුළ ජනප්‍රිය වෙන්න හෝ ඇගයෙන්න ගැළපෙන වටපිටාවක් හැදිලා නැහැ. අපේ සාහිත්‍ය තුළත් සාහිත්‍ය ප්‍රබන්ධවලට විශාල අවධානයක් ලබාදුන්නත්, අනෙකුත් උප-ශානරවලට ලොකු අවධානයක් ලැබෙන්නේ නැහැ. මෑතක් වෙනකම් මේ ශානරවලට වැටෙන නිර්මාණ බිහි වුණෙත් ඉතාම අල්ප වශයෙන්. මම ලියද්දි අර ශානරයට හෝ මේ ශානරයට අයිති කතාවක් ලියනවා කියන අදහසින් ලියන්නේ නැහැ. කතාව ගොඩනැගෙන ආකාරය අනුව තමයි ඒක තීරණය වෙන්නෙ. නමුත් මගේ ලිවීම් බොහෝ විට එක්කෝ මැජිකල් රියැලිසම් කතා ලක්ෂණ හෝ විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කතා ලක්ෂණ දරනවා. මට තේරෙන විදිහට නම් ඒ මම හිතන්න පුරුදුවෙලා තියෙන විදිහ. මම පවුලේ එකම දරුවා, පොත් කියවීම සහ පරිකල්පනය, හුදෙකලාව, සමාජ ආශ්‍රයේ අඩුව කියන හැමදේම මගේ ජීවිතේ එක්ක බද්ධ වුණ දේවල්. මේ කතා කලාවට ඇති මගේ ආලය සහ ඒ ආලය ඔස්සේ ප්‍රකාශනය දක්වා කතා ගොඩනැගීමට මේ කියන කාරණා සියල්ල බලපාලා ඇති කියල මම විශ්වාස කරනවා.

ඇත්තටම විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කතා කලාව වගේ කලා මාධ්‍යයක් ළමුන් අතරේ ජනප්‍රිය කිරීමේ වැදගත් කම කොතෙක්ද? ඔබ ඒ ගැන හිතන්නේ කොහොමද? විශේෂයෙන් කුඩා දරුවන්ගේ පරිකල්පන ශක්තිය පුබුදුවන්න විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කතා කලාවට කුමක් කළ හැකිද?

මම විශ්වාස කරනවා විද්‍යා ප්‍රබන්ධ දරුවන්ට වගේම වැඩිහිටියන්ටත් ඔවුන්ගේ පරිකල්පනය දියුණු කරගන්න හොඳ තෝතැන්නක්. කුඩා ළමයින්ට ස්වාභාවිකවම රාමුවෙන් පිට හිතන්න, පවතින සිස්ටම් එක ප්‍රශ්න කරන්න, අනාගතය දකින්න හැකියාවක් පිහිටලා තිබෙනවා. අපි වැඩිහිටියො තමයි ළමයින්ගේ ඒ තියෙන පරිකල්පන හැකියාව මොට කරලා නැති කරලා දාන්නෙ. විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කියන්නෙ දරුවන්ගේ පරිකල්පනයට නිදහසේ සැරිසරන්න ලැබෙන නොනිමි තෘණ භූමියක් වගේ. අපිට වැඩිහිටියො විදිහට කරන්න තියෙන්නෙ ඔවුන්ට නිදහසේ එහි සැරිසරන්න දෙන එක පමණයි. අලුතෙන් හිතන, වෙනස්ව දකින ළමයින් ජාතියක පැවැත්මට අතිශය තීරණාත්මක සාධකයක්. ඒ නිසා විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කලාව දරුවන්ගේ ඒ පරිකල්පන හැකියාවන්ට ඉඩ ලබාදෙන අපූරු වේදිකාවක්.

අයාලේ ගිය සුන්දර කර්මාන්තය – ටෙලි නාට්‍ය

0

වසර 1895 දී ප්‍රංශයෙන් ඇරඹි ලෝක සිනමා කර්මාන්තය ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ දැන් අවුරුදු 76කි. 1926දී ලෝකයට දායාද කළ රුපවාහිනිය ලංකා පොළවේ ඉපදී වසර 43කි. සිනමා අධ්‍යාපනය ගොඩනැගීම උදෙසා 1919දී ලොව පළමු සිනමා පාසල මොස්කව්හිදී ආරම්භ වී ඇති අතර ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය වර්ෂ 1929දීද තම පළමු සිනමා පාසල ඇරඹිය. අසල්වැසි ඉන්දියාව 1945දී මදුරාසියේදී රජයේ සිනමා පාසල ආරම්භ කර ඇති අතර, 1960දී පුනේ සිනමා හා ටෙලිවිෂන් පාසල ආරම්භකර දැන් වසර 63ක මෙවැනි සුදුසුකම් සහිත වෘත්තීය අධ්‍යාපන ආයතන බොහෝ රටවල ගොඩනැගී ඇති අතර නිවැරදි අධ්‍යාපනය හා පුහුණුවකින් සුදුසුකම් සම්පූර්ණ කරන වෘත්තිකයෙකුට හැර කර්මාන්තයට ඇතුළුවීමට නොහැකි වන සේ ඒ රටවල් නීති සම්පාදනය කර ඇත.

එවැනි අධ්‍යාපන හා පුහුණු ක්‍රමවේදයක් හෝ ඊට සරිලන ව්‍යුහයක් අපේ රට තුළ ගොඩනැගීමක් පෙනෙන මානයක නොමැත. මේ හේතුවෙන් ප්‍රමිතියෙන් තොර, තැනින් තැනින් මතුවන සිනමා හා රූපවාහිනී අධ්‍යයන පාඨමාලා ඇරඹී තිබුණද, වෘත්තිකත්වය බලගන්වන, සැලසුම් සහගත, නිවැරදි වෘත්තික අධ්‍යාපන ආයතන අප රටේ බිහිවී නොමැත. මේ තත්වය තුළ දේශීය රූපවාහිනී කර්මාන්තය ඉතා බිහිසුණු ලෙස අවරට පත්වී ඇති අතර, අපේ සිනමාව හා රූපවාහිනී කර්මාන්තය ලෝකයේ නව ප්‍රවණතා හඳුනා නොගනිමින්, එක තැනක පල් වෙමින් ආකර්ෂණයෙන් තොරව ඔහේ පවතියි.

නිසි විද්‍යාත්මක අධ්‍යාපන හා පුහුණු පදනමක් නොමැතිව දශක ගණනාවක් තිස්සේ අයාලේ ඉදිරියට යන රූපවාහිනී හා සිනමා කර්මාන්තයේ සමහර ප්‍රවීණ වෘත්තිකයන්ද, බලයට පත්වූ විවිධ රජයන්ද, ඒ රජයන්ගෙන් තනතුරු හා තාන්නමාන්න ගත් කලාකරුවන්ද, හාංකවිසියක් නොදන්නවුන් සේ අතීතයේ සිට කටයුතු කිරීම පුදුම සහගතය. ඕනෑම වෘත්තියක් ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යාපන පදනමක් හා වෘත්තික අත්දැකීම් තුළින් නව නිර්මාණාත්මක සංස්කෘතියක් බිහිවන බව විද්වතුන්ගේ මතයයි. එමගින් වෘත්තියේ ගරුත්වය පමණක් නොව, වෘත්තිකයාට ආර්ථික පිටුබලයක්ද ලැබෙන බව පැහැදිලිය.

එක් රාත්‍රියක මිලියන ගණනක් නරඹන ටෙලිනාට්‍ය කර්මාන්තයක් ශ්‍රී ලංකාවේ තවමත් පවතියි. එක් වසරකදී ටෙලිනාට්‍ය කර්මාන්තයේ හුවමාරුවෙන අරමුදල් බිලියන තුන හතරකට වැඩිය. කර්මාන්තයෙන් යැපෙන නිෂ්පාදකවරුන්, නිර්මාණකරුවන්, නළුනිළියන්, කාර්මික ශිල්පින් ඇතුළු බොහෝ දෙනෙකු අතර බෙදී යන මේ සා දැවැන්ත මුදල් පිළිබඳව නිවැරදි නියාමනයක් හෝ විගණනයක් තවමත් සිදුවී නොමැත. අඩුතරමින් කර්මාන්තයේ පැවැත්මට මහත්වූ දායකත්වයක් දෙන දැවැන්ත පොදු ප්‍රේක්ෂාගාරයේ සිතුම් පැතුම් පිළිබඳ නිවැරදි ගැඹුරු අධ්‍යයනයක් නොකර, හිතුමතේ තම අභිමතය පරිදි නිර්මාණ එළිදක්වමින් රූපවාහිනී කර්මාන්තය පවතියි.

ටෙලිවිෂන් නාලිකා හා අනුග්‍රාහහකයන් පිළිබඳව ද තත්වය එසේය. එවන් කිසිදු සොයාබැලීමක් නොකර වසර 44ක් තිස්සේ නූල කැඩුණු සරුංගලයක් සේ ඔහේ පාවෙමින් තිබෙන ටෙලිනාට්‍ය කර්මාන්තයේ අනාගත පැවත්මේ වගකීම දෙස දැන්වත් නිර්මාණකරුවන් ඇතු`ථ කර්මාන්තයේ නියැලෙන සියලු දෙනා ඇස් ඇර බැලිය යුතුය.

කර්මාන්තයේ නියැළි වෘත්තිකයින් බොහෝ දෙනෙකු තම ආරම්භක පුහුණුව හා අධ්‍යයනය සිදුකර ඇත්තේ ඊට පෙර ක්ෂේත්‍රයේ සිටි ප්‍රවීණ වෘත්තිකයන් සමඟ සහාය ශිල්පියෙකු ලෙස කටයුතු කරමින් ලබාගත් දැනුම හා අත්දැකීම් මතය. ඒ ගුරුහරුකම් ලබා දුන් ප්‍රවීණයන්ද ඊට පෙර සිටි ප්‍රවීණයන්ගේ දැනුමෙන් පෝෂණය ලද අය වන අතර මේ බොහෝ දෙනෙක් නිවැරදි අධ්‍යාපන ක්‍රමවේදයකින් තම වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළ අය නොවෙති. ඉතා සුළු පිරිසක් පමණක් කෙටි කාලීන හෝ දිගුකාලීන පාඨමාලා විදේශගතව හදාරා පැමිණි අය වන අතර ඒ මහත්වරුන් තම දැනුම නොපිරිහෙලා කර්මාන්තයට ලබා දුන් බව සඳහන් කරන්නේ ඔවුනට ගෞරවයක් වශයෙනි.

විකාශය සඳහා රූපවාහිනී නාලිකාවලට දළ වශයෙන් වර්ෂයකට ටෙලිනාට්‍ය කොටස් 7000-8000 අතර ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වෙයි. රූපවාහිනී විකාශයේදී ටෙලිනාට්‍යයක කොටස් ප්‍රමාණය 50 සිට 500 අතර වෙයි. සමහර ටෙලිනාට්‍ය ඊට වඩා කොටස් ප්‍රමාණයක් විකාශය වුවද ඒ ගැන නෙසලකා සාමාන්‍යයක් ලෙස එක් ටෙලිනාට්‍යයක කොටස් ප්‍රමාණය 200ක් ලෙස උපකල්පනය කළ විට එක් වසරක් සඳහා නාලිකාවලට අවශ්‍ය වන්නේ ටෙලිනාට්‍ය 40-60 අතර ප්‍රමාණයකි. අවම වශයෙන් වසරකට ටෙලිනාට්‍ය 100කට වඩා නිෂ්පාදනය වන අතර සෑම වසරකම ටෙලිනාට්‍ය 50කට වඩා අතිරික්තයක් නිෂ්පාදනය වී ඇති බව තහවුරු වී ඇත. මෙයින් ගම්‍යවන්නේ ටෙලිනාට්‍යවල මිල පහත යාමට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපාන්නේ අතිරික්ත නිෂ්පාදනය බවයි. එපමණක්ද නොවේ. එයින් තවත් භයානක සත්‍යයක් හෙළිදරව් වී ඇත. එනම්, අද විකාශය කරගත නොහැකිව ටෙලිනාට්‍ය 1500කට වඩා තිබීමයි. හොඳින් සොයා බැලුවහොත් සිනමාවේ ද මේ තත්වය මේ ආකාරයෙන්ම සිදුවී ඇත. වර්තමානයේදී අලෙවිකර ගැනීමට නොහැකිව තිබෙන ටෙලිනාට්‍ය කොටස් තුනකට බෙදිය හැකිය.

  • නිෂ්පාදනය අවසන් කර නාලිකාවලින් අනුමැතිය ලැබී ඇති මුත්, ලබා ඇති ලකුණු මට්ටම මත විකාශය සඳහා ලැබෙන අවස්ථාව දිනෙන් දින කල්යාම.
  • කොටස් 10-15 දක්වා නිෂ්පාදනය කර තිබුණත් නාලිකාවලින් ප්‍රතිචාර ලැබෙන තුරු ළතැවෙන ටෙලිනාට්‍ය.
  • විවිධ අරමුණු වෙනුවෙන් ටෙලිනාට්‍ය නමින් නිෂ්පාදනය කළ කිසිදු නාලිකාවක පෙන්විය නොහැකි ටෙලිනාට්‍ය.

නිසි අධ්‍යාපන හා වෘත්තිකයන්ගේ සැලසුම් සහගත ව්‍යුහාත්මක ක්‍රමවේදයක් නොමැතිකමින් වසර හතළිකට වඩා කාලයක් තිස්සේ ගොඩනැගුණ ටෙලිනාට්‍ය කර්මාන්තයේ සැබැ වර්තමානය මෙයයි. ටෙලිනාට්‍යයක් අලෙවි කිරීමට නොහැකිව රූපවාහිනී නාලිකාවලට පමණක් දොස් පවරමින් සිටීම අඳුරේ අතපත ගෑමකි. කවුරුන් කෙසේ කිව්වද තවමත් ශ්‍රී ලංකාවේ ටෙලිනාට්‍ය විකාශයේ ප්‍රධාන වේදිකාව සපයන්නේ රූපවාහිනී නාලිකායි. ලෝකය එම විකාශන ක්‍රමවේද පසුකර විවිධ ඉසව් සොයා ගියද අප සිටින්නේ වසර 43කට පෙර සිටි තැනමය.

එසේ තිබියදීත් ශ්‍රී ලාංකික ටෙලිනාට්‍ය කර්මාන්තය පවත්වාගෙන යාමට රූපවාහිනී නාලිකාවලින් ලැබෙන දායකත්වය සු`ථපටු නොවෙයි. සමාජ මාධ්‍යවලින් එන බලපෑම හා රටේ ආර්ථීකය කඩා වැටී ඇති යුගයක, රූපවාහිනී නාලිකා පවත්වාගෙනයාම මහත් අභියෝගයකට ලක්වී ඇති අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සමහර නාලිකා හරහා ඇතිවී ඇති ගැටලු අපේ නිෂ්පාදකයෝ හොඳින් දනිති. සියලු රූපවාහිනී නාලිකාවලටද තම පැවැත්ම සඳහා විකල්ප මං සෙවීමට සිදුවී ඇති තත්වයක් නිර්මාණය වී ඇත.

ඕනෑම රැකියාවකට ඇතුළුවීමේදී අධ්‍යාපන සුදුසුකම් හා වෘත්තීය සුදුසුකම් වැනි කාරණා මූලික වෙයි. එහෙත් ශ්‍රී ලංකාවේ දී සිනමා හා ටෙලිනාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයේදී එය මිථ්‍යාවක් වී ඇත. මේ නිසා සුදුසුකම් ලත් අය පමණක් නොව තවත් බොහෝ අය මෙම ක්ෂේත්‍රයට ඇතුළුවීම සාමාන්‍යකරණය වී ඇත. මෙය කළමනාකරණය කිරීමට වසර 76ක් වූ සිනමාවටද, වසර 43ක් වූ ටෙලිනාට්‍ය කර්මාන්තයට ද නොහැකි වී ඇත. ආරම්භයේදී මෙය කළමනාකරණයට හිටපු චිත්‍රපට සංස්ථාවේ සභාපති වූ ඩී.බී. නිහාල්සිංහ ගත් උත්සාහය අගය කළ යුතු අතර එය තම පටු අරමුණු වෙනුවෙන් විනාශකර දැමුවේ ද චිත්‍රපටි කර්මාන්තයේ නියැලුණන්ය.

මේ තත්වය තුළ හැකි ඉක්මනින් වෘත්තීය සුදුසුකමක් හා නිවැරදි පුහුණුවක් සහිත වෘත්තිකයන් බිහිකළ යුතුය. එයින් අදහස් කරන්නේ වර්තමානයේ ක්ෂේත්‍රයේ නියැලෙමින් සිටින වෘත්තිකයින් ආපසු හරවා යැවීම නොවේ. ඔවුන් සැමට යම් අධ්‍යාපන හා පුහුණු ක්‍රමවේදයක් සැකසීමයි. ඒ සඳහා අප සැවොම ඒකරාශි විය යුතුය. එසේ නොවුණහොත් තාක්ෂණික භාවිතාව සහිත විදේශ චිත්‍රපටි හෝ ටෙලිනාට්‍යවලින් අපේ අවකාශය වැසී යනු ඇත. නූතන ලෝක ස්වභාවය අනුව එය වැඝැක්වීමට කිසිවෙකුට නොහැකිය. එසේම ලෝකයේ ඕනෑම රටක් සමඟ තරඟ හැකි වෘත්තිකයින් සමුහයක් අපට සිටින බව අප අමතක කළ යුතු නැත. ඔවුන් වෘත්තිකත්වයෙන් බලගැන්විය යුතුමය.

වර්තමානයේදී දකුණු ආසියාවේ රසවින්දන කර්මාන්තයේ ලංකාව සිටින්නේ අගටය. අප අපට තිබුණු බොහෝ වටිනාකම් විනාශකරගත් දිවයිනකි. දකුණු ආසියාවේ බොහෝ රටවල් රසවින්දන කර්මාන්තයෙන් විදේශ විනිමය උපයමින් සිටින අතර ඉන්දියාව එහි උපරිමයේ සිටියි. අප වටා සිටින බොහෝ රටවල්ද අප පරයා ගොස් ඇත. පසුගිය දා ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකාවල තුර්කි ටෙලිනාට්‍ය විකාශය විය. ඊට පෙර අප දුටුවේ දකුණු කොරියානු ටෙලිනාට්‍යයි. ඊටත් පෙර විකාශය වූයේ ඉන්දියානු ටෙලිනාට්‍යයි. ඉන්දියාව, දකුණු කොරියාව සිටි අවකාශයට තුර්කිය පැමිණියේ කෙසේද යන්න සොයා බැලූ විට අධ්‍යාපනයේ හා වෘත්තික බලගැන්වීමේ වටිනාකම ඔබට වැටහෙනු ඇත.

මේ කාර්යය සඳහා නව ආරම්භයක් ටෙලි නිර්මාණවේදීන්ගේ සංසදය (ටෙලිනිස) ආරම්භකර ඇත. ලෝකය පිළිගත් ජාතික වෘත්තීය සුදුසුකම් (National Vocational Qualification (NVQ) ) සහතිකය අප සියලු වෘත්තිකයන් සඳහා යෝජනා කර ඇති අතර ටෙලිනාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණ නිෂ්පාදකවරුන්, අධ්‍යක්ෂකවරුන් හා තිරනාටක රචකයින් 17 දෙනෙකු සඳහා පරිණත අපේක්ෂක මාර්ගය (Mature Candidate Route) ඔස්සේ ජාතික වෘත්තීය සුදුසුකම් මට්ටම් 5 (NVQ-5) ලබා දීමට කටයුතු සලසා ඇත. එම වෘත්තිකයින් නම් ආනන්ද අබේනායක, අශෝක හඳගම, බන්දුල වීරක්කොඩි, චන්දන ලියනගුණවර්ධන, චන්ද්‍රරත්න මාපිටිගම, නීතිඥ ඩග්ලස් සිරිවර්ධන, ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි, ලූෂන් බුලත්සිංහල, මාක් ඇන්ටනි ප්‍රනාන්දු, පරාක්‍රම නිරිඇල්ල, රවින්ද්‍ර ගුරුගේ, සන්ධ්‍යා මෙන්ඩිස්, සුගත් වටගෙදර, සුදත් දේවප්‍රිය, සුදත් මහදිවුල්වැව, සුදත් රෝහණ සහ උදයකාන්ත වර්ණසූරියයි.

වර්තමානයේදී තරුණ වෘත්තිකයන් විසින් තම වෘත්තිකත්වය ගොඩනඟා ගැනීමේ අරමුණින් අදාල වෘත්තික සංවිධාන ආරම්භකර කර ඇති අතර ඔවුන් කර්මාන්තයේ ප්‍රගමනය සඳහා නවමං සොයමින් ඉදිරියට යන බව පවසන්නේ සතුටිනි. එම සංවිධාන තවතවත් ශක්තිමත් කිරීම සඳහා අවශ්‍ය අනුග්‍රහය ලබාදීම සියලු ප්‍රවීණ වෘත්තිකයන් සතු වගකීමකි.

සියලුම වෘත්තික සංවිධාන ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රවීණ වෘත්තිකයින්ට මෙම ජාතික වෘත්තිය සුදුසුකම් සහතිකය ලබා දීමට සැලසුම් කරන මෙන් අදාළ වෘත්තික සංවිධානවලින් ඉල්ලා සිටිමු. ඒ සඳහා සම්බන්ධීකරණයේ වගකීම ගැනීමට ටෙලිනිස නිරතුරුව සූදානම්ය. එසේම තවමත් වෘත්තික සංවිධාන ගොඩනොනැගුණ වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රවලට තම වෘත්තික සංවිධාන ගොඩනැගීමට අවශ්‍ය පිටුබලය ලබා දීමටද ටෙලිනිස නිරතුරුව සූදානම්ය.

නිර්මාණකරුවා රටක සමාජය සුවපත් කරන අතර ඔහුට නිවැරදි අධ්‍යාපනයක් ලබාදී ආකල්ප සංවර්ධනය මගින් සමස්ත සමාජයම බලගැන්විය හැක. ඒ සඳහා දැන්වත් අප සැවොම පෙරමඟට පිවිසිය යුතුය. අප එකිනෙකා වෙනස් මිනිසුන් බව පිළිගත යුතුය.
මේ වෙනස්වීම් සමඟ එක්වීමට අප නිහතමානී විය යුතුය. එය කෙසේ කළ හැකි දැයි සොයා බැලිය යුතුය. නැතිනම් අප අතීතයට ශාපකෙරුවා සේම, අනාගත පරම්පරාවද අපට ශාප කරනු ඇත. තවත් බලා සිටීමට කාලයක් නොමැත.

සුනිල් කෝස්තා

ජගත්ලාගේ රහස් කියන කඳු සහ කාංසාව

0

‘රහස් කියන කඳු’ චිත්‍රපටයට පෙර මා නැරඹුවේ එකී චිත්‍රපටයේ කලා අධ්‍යක්ෂවරයා වූ ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරිගේ Whispering Mountain නම් වූ චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනයයි. රහස් කියන කඳු තේමා පාඨය වූ Whispering Mountain (වැළපෙන/කොඳුරන කඳු) නමින් වූ ඒ ප්‍රදර්ශනය නැරඹීම හා චිත්‍රයෙන් චිත්‍රය ගැන ප්‍රදීප්, ජගත් වීරසිංහ ආදින් සමග වූ කතාබහ ඉනික්බිති චිත්‍රපටය නැරඹීම සඳහා වූ ප්‍රවේශ දොරටුවක් විය. එක් විචාරිකාවක සඳහන් කර ඇති ආකාරයට රහස් කියන කඳු ක්‍රෑර කාව්‍යයකි. රුසියානු යුක්රේන යුද්ධයේත්, ලෝකයේ ධනවාදී කඳවුරේ ආශීර්වාදයෙන් ගාසා තීරයේ ඊශ්‍රායල් ජාතිකවාදීන් විසින් මරා දැැමන මිනිසුන්ගේත් මිනී දිනපතා ගණන් කරන වටපිටාවක රහස් කියන කඳු චිත්‍රපටය වනාහි අපේම පපුතලය මතම කෙරුණු හා එයම පුනරුච්චාරණය වීමට ඉඩ ඇති ක්‍රෑර ඝාතන රංගයන් පිළිබඳ අපේ ඇස් කන් අරවය.

ජගත් වීරසිංහ

1992දී පමණ ජගත් වීරසිංහ සිය කාංසාව චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනයෙන් චිත්‍ර කලාවේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යය සලකුණු කළා සේ ජගත් මනුවර්ණ ඊට වසර තිහකට පසුව සිංහල සිනමාවේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් සලකණු කරයි. දෙදෙනාම ජගත්ලා වීම කවර ලෙස තේරුම් ගන්නද? ස්වාභාවික නොවන සෑම මරණයකටම දේශපාලනයක් ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවාසී අපගේ ඝාතන සංස්කෘතියේ උච්චතමය කාලය අනුව වසර තිහකි. එයට මහා පරිමාණ සිවිල් යුද්ධ දෙකක් ඇතුළත් විය. 87-89 කාලයේ යුද්ධ දෙකම එකට සමපාත විය. මදිපාඩුවට මිනිසුන් මරන්නට අතිරේක ඉන්දීය හමුදාවෝ උතුරට පැමිණියහ. දකුණේ මදිපාඩුවට කහ බළල්ලු, කළු බළල්ලු ආදි පැරාමිලිටරි ලීග බිහි විය. අපේ ජාතිකත්වය ආගම ගලාගියේ සමාජ අනුමැතියක් ද සහිත මේ ඝාතන අටල්ල තුළිනි. ඒ කුරිරු යුගය නිර්මාණයට පුරවැසි සමාජයක් ලෙස අපේ දායකත්වය දැන් අපට අමතක වී ඇත. ඒ අමතකය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ජනවරම විසින්ම විනාශකාරී පාලනයක් තෝරා ගැනීමට මේ වසර තිහ හතළිහ තිස්සේම අප පෙළඹවීය.

ජගත් වීරසිංහගේ කාංසාව ප්‍රදර්ශනයේ ඝාතකයා හා ගොදුර ලේ වැකි නිර්මිතයක් (ක්‍රෑර කාව්‍යයක්) ලෙස චිත්‍ර කලා සමාජයේ නිම් වළල්ල පුළුල් කළේය. ඒ ජගත්මය පාසලේ ශිෂ්‍යයෙකු වූ ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි චිත්‍රපටයේ ආත්මයට මැදිහත්වීම දෛවෝපගතය.
මීට දශක දෙක හමාරකට පෙරාතුව ඝාතකයන් විසින් අතුරුදහන් කරන නිරපරාද දරුවන් දහතුන් දෙනෙකු සොයමින් ඇඹිලිපිටියේ මාපියවරුන්ගේ සංවිධානය හමුවෙමින් ගත කළ අතීතය රහස් කියන කඳු බලන විට මට සිහිපත් විය. ඒ දෙමාපියන්ගේ ඉල්ලීම මත ඇඹිලිපිටියේත් කෝට්ටේ පාර්ලිමේන්තු පිවිසුම් දොරටුවේත් තැනවුණ අහිංසකයන්ගේ ආරාම දෙකින් ප්‍රධානතම එක වූ පාර්ලිමේන්තු පිවිසුම් දොරටුවේ ඉදිකළ ස්මාරකය සුණුවිසුණු කොට ඒ මත්තේ තැනුණු විනෝද උයනකි.

මාගේ වැටහීම අනුව අහිංසකයන්ගේ ආරාමය විවෘත කරන්නට නියමිතව සිටියේ නුදුරු දිනෙක ලංකාවට පැමිණීමට නියමිතව සිටි නෙල්සන් මැන්ඩෙලා අතිනි. එහෙත් එළඹෙන ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණයකට වාසි සහගත වන සේ ඊට පෙරාතුව එය විවෘත කළේ එකල ආණ්ඩුවේ ඇමතිවරයෙකු වූ මහින්ද රාජපක්ෂය. ඊට දශකයකට පසුව එය කඩා සුණුවිසුණු කළේත් ඔහු පාලන සමයේ ඔහුගේම සොහොයුරාගේ අණ යටතේ මහින්ද රාජපක්ෂගේම අනුමැතියෙනි.
මේ සිදුවීම වනාහි ක්‍රෑර රංගයක අනුපාන නොවේද? රහස් කියන කඳු සිනමා කෘතියේ සරත් කොතලාවල රංග නිරූපණය මට මතකයට නැගෙන්නේ දරුවන් දහතුන් දෙනාගේ ඝාතක හමුදා වෘත්තිකයන් අතර ඔවුන්ට උඩගෙඩි දුන් ඇඹිලිපිටිය විදුහලේ විදුහල්පතිවරයාය. ජාතික ඇඳුම් ඇඟලා ගුරු වෘත්තියේ නියැලුණු ඔහුට ඝාතක සහායකයෙකු (මකරාක්ෂයෙකු) වීම කවර තරම් සරල කාරණයක් වීද?

ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි

ධර්මසේන පතිරාජ ‘අහස්ගව්ව’ චිත්‍රපටය ප්‍රවීණ චිත්‍රපට විචාරක එල්.ඕ.ඩී. සිල්වා හැඳින්වූයේ සිනමා කැමරාව පවුලෙන් පිටතට රැගෙන ගිය පළමු චිත්‍රපටය ලෙසයි. රහස් කියන කඳු පතිරාජ හෙළිකර දුන් විප්ලවීය මාවතේ අග්‍රතම ඵලය ලෙස මම විශ්වාස කරමි.
නාමල් ජයසිංහ හා ජගත් මනුවර්ණ දෙදෙනා ලියූ තිරපිටපත කියවීමට මහත් ආශාවක් මට තිබේ. තිරනාටකයට නිමැවුම්කරුවන්ගේ පුරවැසිමය පසුතැවිල්ල හා මේ ඝාතන සංස්කෘතියෙන් විමුක්තිය ලැබීමට ඔවුනට ඇති අභිලාෂය විසින් කඳුවලට, මිනී නහවන වතුරට, නිහඬ බවට ආදි සජීවී අජීවී දේවලට හා සිදුවීම් අතර අන්තරයන්ට පවා ප්‍රාණය කවා ඇත. දේශපාලනික චිත්‍රපටයක් වශයෙන් පමණක් නොව කලාකෘතියක් වශයෙන් මා අගයන උසස්ම දෙයක් මෙහි ඇත. ඇරඹුමක් හා අවසානයක් නැති මේ සිනමාපටය තමන්ගේ අත්දැකීම් හා සංවේදනා ඇසුරෙන් රසිකයාටද පරිකල්පනය කර ගැනීමට තබා ඇති ඉඩ හසරයි ඒ. එය එලෙස කියවා ගනිමින් සිටින බව පසුගිය කාලයේ රසික සමාජය ඇසුරු කිරීමෙන් මට දැනගත හැකි විය.


මට 87-89 කාලය මතකය. සන්නද්ධ දෙපිරිසකට මැදිවෙමින් හා මරණයට සමීප අවස්ථා මග හරිමින් ගෙවූ ඒ ජීවිතයට වර්ණයක් තිබිණි. ආර්ද්‍රතාවක් තිබිණි. එකල්හි හිරු ද විවර වීමට බියෙන් මෙන් අඳුරු වළාකුළුවලට මුවාවී සිය මෙහෙවර ඉටු කළේය. සිනා පොදක් නැති මුහුණු එහෙ මෙහෙ යනු එනු දුටුවෙමු. බෝධි වෘක්ෂයන් අතර මහජන රැස්වීමකට මෙන් මිනිස්සු පැන් කළගෙඩි සහිතව වෙලාවක් අවේලාවක් නැතිව රැස් කෑහ. වගේ වගක් නැති රහස් කියන කඳුහි භික්ෂුව මෙන් භික්ෂූහු කරුමයට සියල්ල බැර කරමින් වින්දිතයන් මෝහනයට පත් කළෝය.
දායකයන්ගේ, ජාවාරම්කාරයන්ගේ හා තමාගේමත් යටිමඩි ගහගත්තවුන්ගේ ධනයෙන්, අනාගතයටත් ඉඩ තබා ඉදිවන විහාර ගොඩනැගිල්ලේ සැටලිම භික්ෂුව තරම්ම ප්‍රබල චරිතයකි. ආගම වනාහි ශිෂ්ටාචාරමය සොයා ගැනීමකි. එයට දේශපාලනයට මෙන්ම මූලධර්ම ඇත. රහස් කියන කඳු අතර දේශපාලනය මෙන්ම ආගමද පිරිහෙළී ඇත. ඇවිළෙන සැටලිම දෙපැත්තේ මූලධර්ම පිරිහුණු ආගමත් (තරුණ භික්ෂුව) මූලධාර්මික ආගමත් (වයස්ගත භික්ෂුවත්) සිටී. ආගමේ මූලධර්ම රැකීමට බැරිව පරමාර්ථ අහිමිවීමේ ශෝකයෙන් පෙළෙන වයස්ගත භික්ෂුව මානසික රෝගියෙකු ලෙස හංවඩු ගසා ඇත.

නිල හමුදා නායකයෙකුගේ මෙහෙයවීම යටතේ ක්‍රියාත්මක පැරා මිලිටරි ලීගයක් විය හැකි ඝාතන කඳවුර ලංකාවේ සමාජ දේශපාලන දේහයේම සංකේතයකි. හෘදය සාක්ෂිය පුංචි කරගත් කඳවුරු නායකයා සිය යුක්තිය පිළිබඳ අදහස මතුපිටට කැඳවන්නේ ද ඝාතනයේම සහායටය. ඔහු වනාහි පුංචි ලංකාවක බහුරූපී වෙස් ගත හැකි නායකයෙකි. එහි මහා පරිමාණය වනාහි ලංකාවමය. එහි නායකයන්මය.

ජගත් වීරසිංහගේ කාංසාව ප්‍රදර්ශනයෙන්

මම නැවත ආපස්සට යමි. ජගත් වීරසිංහගේ කාංසාව චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය හා ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරිගේ උයසිචැරසබට ඵදමබඒසබ යන තිස් වසරක කාලාන්තරයක් තුළ බිහිවුණු චිත්‍ර ප්‍රදර්ශන දෙකම අත් නොහැර යන ඝාතන සංස්කෘතියක කාංසාව කියාපායි. කාංසාවේ එක ස්වරූපයක් නම් නැවතත් එය ආපසු ඒ යැයි යන බලාපොරොත්තුවයි. අපි වනාහි කාංසාවක් නඩත්තු කරමින් සිටින ජාතියකි. මේ චිත්‍ර ප්‍රදර්ශන දෙකත් රහස් කියන කඳු චිත්‍රපටයත් එකම මූලයක් දරන්නේය. ප්‍රදීප්ගේ කඳු සමස්තය පුරා රක්ත වර්ණ රුධිර නාලිකා දිවෙන්නේය.

ජගත් මනුවර්ණ

වැඩිහිටි අපගේ ඝාතන මතකයන් එයට අනුගත වීම විසින්ම අමතක කර දමනු ලැබ ඇත්තෙමු. එහෙව් සමාජ අවකාශයක අපගේ පසු පරම්පරාවන්ට අයත් මේ තරුණ නිර්මාණකරුවන් අතින් ලේ, කිරි, වතුර ඕනෑම එකක් උඩින් ගැලුවත් අකම්පිතව සිටින අපගේ වැඩිහිටි කළුගල රිදවා ඇත. අනාගතයේ වෙනසක් වීමට නියමිතව තිබියදීත් එසේ නොවන්නේ නම් එසේ වන්නේ කලාකෘතිවලින්වත් රිදවන්නට බැරි මේ වැඩිහිටි කළුගල් නිසාමය.

රහස් කියන කඳු ශ්‍රී ලාංකික ජාතියේ හෘදය සාක්ෂියට අමතා ඇත. සාමාන්‍යයෙන් විදේශයක පදිංචියට ගිය කළ හෘදය සාක්ෂිය ඇහැරෙන්නේය. ඕස්ටේ්‍රලියාවේදී රහස් කියන කඳු සාර්ථක වන්නේ ඒ ඇහැරුණු හෘදය සාක්ෂිය කවරාකාරදැයි පහදා දෙන හෙයිනි. රහස් කියන කඳු පුළුල් අර්ථයෙන්ම දේශපාලන චිත්‍රපටයකි. එය ප්‍රදර්ශනය වන්නේ දේශපාලනික වශයෙන් ඓතිහාසික අරුතින්ම අවදි වූ සමාජයකය. අරගලය යනු ඒ අවදිවීමේ වර්ණවත් නිරූපණයයි. එය ප්‍රංශ විප්ලවයට හා 1917 විප්ලවයට පාර කැපූ අසාර්ථක 1905 රුසියානු කැරැල්ලට සමගාමීය. එය ජාතිවාදය වෙනුවට නිර්ජාතිවාදය සමාජගත කළේය. සාම නාශක භික්ෂුව පන්සලේ ඇතුළු ගුහාවට දැක්කුවේය. දේශපාලකයන්ගේ රැස් වළල්ල සැලකිය යුතු මට්ටමකින් අහිමි කළේය. එවැනි වර්ණවත් පරිසරයක රහස් කියන කඳු පැමිණීම හා එය සාර්ථකවීම වනාහි අරගලයේ රැස් දසත තවමත් ආලෝක කරන්නේය යන්නට ජීවමාන සාක්ෂියකි.

චන්ද්‍රරත්න බණ්ඩාර