අවසානයේදී දෙහිවල හිටපු පොලිස් ස්ථානාධිපති එච්එම්ඒබී හේරත්, මොහොමඩ් රිෆායි මොහොමඩ් සුහේල් නම් තරුණයාගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඉදිරියේ සමාව ගත්තේය. තමාගේ ක්‍රියාවෙන් සුහේල්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවූ බව පිළිගත් ඔහු, ඊට වන්දි වශයෙන් රුපියල් ලක්ෂ විස්සක් ගෙවීමටද එකඟවිය. එම මුදල විවෘත අධිකරණයේදී සුහේල්ට දුන්නේය.

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත භාවිතය සහ මූලික අයිතිවාසිකම් අතර ඇති ගැටුම නැවතත් අවධානයට ලක් කරන සිද්ධියක් ලෙස, සමාජ මාධ්‍යයේ පළ කළ ඉමෝජි රූපයක් නිසා අත්අඩංගුවට ගෙන මාස නවයකට ආසන්න කාලයක් රඳවා තබා තිබූ 21 හැවිරිදි මොහොමඩ් රිෆායි මොහොමඩ් සුහෙල්ගේ කතාව දැක්විය හැකිය.

නීති විරෝධී ලෙස අත්අඩංගුවට ගෙන මාස නවයක් රඳවා තැබීමෙන් තම මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වූ බවට සුහේල් ඉදිරිපත් කළ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම, මාර්තු 23 වන දින ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඉදිරියේ සමථයට පත්කරන ලදි. පෙත්සම අගවිනිසුරු ප්‍රීති පද්මන් සූරසේන, ජනක් ද සිල්වා සහ සම්පත් විජේරත්න යන ත්‍රිපුද්ගල ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මඬුල්ල ඉදිරියේ කැඳවනු ලැබිණි.

මෙම සිද්ධිය මුලින්ම හෙළිදරව් කරන ලද්දේ අනිද්දා පුවත්පත විසිනි. අපේ වාර්තාකරණය හරහා, සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් පදනම් කරගනිමින් තරුණයෙකුට එරෙහිව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යොදාගැනීම සහ ඔහු දිගු කාලයක් රඳවා තබා ගැනීම පිළිබඳව බොහෝ දෙනාගේ අවධානය යොමු විය. එම හෙළිදරව්ව පසුව නීතිමය සටනක් බවට පත්වී, අවසානයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු ලබාගැනීමට හැකිවිය.

මාර්තු 23 වැනිදා සුහේල්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම කැඳවූ අවස්ථාවේදී, පෙත්සම්කරු වෙනුවෙන් පෙනීසිටි නීතිඥ හිජාස් හිස්බුල්ලා, වගඋත්තරකාර පොලිස් නිලධාරින් මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට වැරදි කරුණු වාර්තා කර සුහේල් ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ මාස නවයකට අධික කාලයක් රිමාන්ඩ් භාරයට පත් කර සිටි බව කීවේය. ඉන්පසුව ඔහුට එරෙහිව නඩු නිමිත්තක් නොමැති බවට නීතිපතිවරයා විසින් උපදෙස් ලබාදීමෙන් අනතුරුව ගල්කිස්ස මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය මගින් ඔහු නිදහස් කෙරුණු බවත් පැවසීය.

නඩුව සමථයකින් අවසන් කිරීමට හැකියාව තිබෙන බව වගඋත්තරකාර පාර්ශ්වයේ නීතිඥවරුන් දැනුම් දී තිබෙන බවත් නීතිඥ හිස්බුල්ලා සඳහන් කළේය.

එම අවස්ථාවේදී ප්‍රධාන වගඋත්තරකරු එවක දෙහිවල පොලිසියේ ස්ථානාධිපති එච්.එම්.ඒ.බී. හේරත් අධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටි අතර, ඔහු වෙනුවෙන් ජනාධිපති නීතිඥ උපුල් කුමාරප්පෙරුම අධිකරණයට දැනුම් දුන්නේ නඩුව සමථයට පත්කරගැනීමට වගඋත්තරකරු සූදානම් බවයි.

ඉන් අනතුරුව දෙහිවල පොලිසියේ හිටපු ස්ථානාධිපති එච්.එම්.ඒ බී හේරත් විවෘත අධිකරණය හමුවේ ප්‍රකාශ කළේ මෙම තරුණයා 2024 ඔක්තෝබර් 25 වනදා තමා විසින් අත්අඩංගුවට ගත් බවත් ඒ සම්බන්ධයෙන් ඔහුට කනගාටුව පළ කරන බවත්ය. අත්අඩංගුවට ගෙන රිමාන්ඩ්භාරයට පත් කිරීම තුළින් පෙත්සම්කාර තරුණයාට විශාල අගතියක් සිදුවූ බවත් ඒ තුළින් ඔහුගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වූ බවත් තමා පිළිගන්නා බව ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.

මේ සම්බන්ධයෙන් තමා පෙත්සම්කරුගෙන් සමාව අයැද සිටින බවත් ඔහුට සිදුවූ අගතිය වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන දෙකක වන්දියක් ගෙවීමට සූදානම් බවත් වගඋත්තරකාර ස්ථානාධිපතිවරයා කීවේය.

හිටපු ස්ථානාධිපති එච්.එම්.ඒ.බී. හේරත් තම සමාව අයැදීම ලිඛිතව විවෘත අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ අතර, එහි මෙසේ සඳහන් කර ඇත.

“මාවනැල්ල ප්‍රදේශයේ පදිංචි මොහොමඩ් රිෆායි මොහොමඩ් සුහෙල් යන අයව මා විසින් 2024 ඔක්තෝබර් මස 24 වන දින අත්අඩංගුවට ගෙන, ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ (තාවකාලික විධිවිධාන) පනත යටතේ ඔහුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය ඉදිරියට ඉදිරිපත් කිරීම සහ 2024 ඔක්තෝබර් මස 25 වන දින ඔහු අත්අඩංගුවට ගත් බවට ගල්කිස්ස මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට කරුණු වාර්තා කිරීම යන ක්‍රියාවන් වැරදි සහ නීති විරෝධී බව මා මෙහිදී පිළිගනිමි.

එසේම, මා විසින් පෙත්සම්කාර තරුණයා අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ එමගින් ඔහු රිමාන්ඩ් භාරයට පත් කිරීම හේතුවෙන්, ඔහුට සිදු වූ අගතිය සම්බන්ධයෙන් මම දැඩි කනගාටුව පළ කරමි. මෙම ක්‍රියාවන් හේතුවෙන්, ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 12(1), 13(1) සහ 13(2) වගන්ති යටතේ ආරක්ෂිතව ඇති ඔහුගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වී ඇති බවද මා පිළිගනිමි.

ඒ අනුව, මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අධිකරණයෙන් සහ පෙත්සම්කාර තරුණයාගෙන් මම සමාව අයැද සිටිමි. තවද, මෙවැනි සිද්ධීන් නැවත සිදු නොවන ලෙස කටයුතු කිරීමට මා බැඳී සිටින බවද මෙයින් ප්‍රකාශ කරමි.”

වගඋත්තරකරුගේ සමථ යෝජනාවට පෙත්සම්කාර තරුණයාද විවෘත අධිකරණයේ එකඟතාව පළකළේය. මෙම සමථය සටහන් කරගත් ත්‍රිපුද්ගල ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මඬුල්ල පෙත්සම් විභාගය අවසන් කිරීමට  නියෝග කළේය.

වගඋත්තරකාර පොලිස් ස්ථානාධිපතිවරයාට විරුද්ධව තමා විසින් ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසමේ ගොනුකර තිබෙන පැමිණිල්ලද ඉවත් කරගන්නා බවට මොහොමඩ් සුහේල් අධිකරණය හමුවේ පොරොන්දු විය.

2024 ඔක්තෝබර් 23 මොහොමඩ් සුහායිල් දෙහිවල පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබිණ. ඒ දෙහිවල ප්‍රදේශයේදී ය. ඒ, ගුවන් කාර්ය මණ්ඩල පාඨමාලාවක් හදාරමින් සිටින අතරතුර නවාතැනක් සොයමින් සිටි අතරවාරයේදී ය. ජාතික හැඳුනුම්පත සන්තකයේ නොමැති බවට චෝදනා කරමින් ඔහු පොලිස් භාරයට ගෙන තිබූ බව ඔහුගේ පියා මොහොමඩ් රිෆායි, ඒ අවස්ථාවේදී බීබීසී සිංහල වෙත පැවසීය.

“පුතා කෝර්ස් එක කරන හින්දා ඉන්න රූම් එකක් හොයන්න දෙහිවලට ගියා. ඔක්තෝබර් 23 වෙනිදා හවස 3ට විතර මෙයාව අත්අඩංගුවට ගත්තා අයිඩෙන්ටිය නෑ කියලා. ඊට පස්සේ මට කෝල් එකක් දුන්නා දෙහිවල පොලිසියෙන්. මම දෙහිවල පොලිසියට වට්ස්අප් එකෙන් යැව්වා පුතාගේ අයිඩෙන්ටිය. මට කිව්වා අවුලක් නෑ හවසට එන්න අවුලක් නැහැ පුතාව එක්කන් යන්න පුළුවන් කියලා. ඊට පස්සේ 23 රෑ අයිඩෙන්ටිය අරගෙන ගියා ම කිව්වා, ඕඅයිසී මහත්තයා අද නෑ උදේ තමයි යවන්න වෙන්නේ කියලා. ඔක්තෝබර් 24 උදේ මෙයාව ගල්කිස්ස උසාවියට දැම්මා. උසාවියට දැම්මා ම නිදොස් කොට නිදහස් කළා.”
එදින තම පුතු සමග රාත්‍රී 9ට පමණ මාවනැල්ලේ පිහිටි තම නිවසට එන විට දෙහිවල පොලිසිය තම පුත්‍රයාව අත්අඩංගුවට ගැනීමට පැමිණ සිටි බව මොහොමඩ් රිෆායි සඳහන් කළේ ය.

“මම ඇහුවා උසාවියෙන් නිදහස් කළා නේ, ඇයි ආවේ කියලා. මෙයාගේ කටඋත්තරයක් අරන් උදේ 6ට එවනවා කිව්වා. මම කිව්වා උසාවියෙන් නිදහස් කරපු කෙනෙක් එහෙම එක්කගෙන යන්න බෑනේ, මම කිව්වා මාවනැල්ල පොලිසියේ ඕඅයිසී ගාවට එක්කගෙන ගිහින් එහෙන් එක්කගෙන යමු කියලා. එහෙම ඕනේ නෑ මාවනැල්ල ඕඅයිසීට කෝල් එකක් දෙන්නම් කියලා දෙහිවල ඕඅයිසී කෝල් එකක් දුන්නා. ඊට පස්සේ මාවනැල්ල ඕඅයිසී කිව්වා පුතාව බය නැතුව යවන්න හෙට උදේ ම එවයි කියලා.”

ඔක්තෝබර් 24 වන දා සිය පුතු දෙහිවල පොලිසියට රැගෙන යාමෙන් පසු ඔක්තෝබර් 25 වන දා පුතා ආපසු රැගෙන ඒමට ගිය ද, පොලිසිය මොහොමඩ් සුහායිල් නිදහස් කර නොමැති අතර ඉන් දෙදිනකට පසු එනම් ඔක්තෝබර් 27 වන දා වැඩබලන මහේස්ත්‍රාත් වෙත ඉදිරිපත් කිරීමෙන් අනතුරුව ඔහු රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගත කළ බව මෙහොමඩ් රිෆායි කියා සිටියේ ය.

බන්ධනාගාරගත කළ මොහොමඩ් රිෆායි නැවත ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ, ඊට පෙර ඔහුව නිදහස් කරන ලද ගල්කිස්ස මහේස්ත්‍රාත් වෙත ය. එදින අධිකරණයේ සිදුවු දේ ඔහුගේ පියා මෙලෙස විස්තර කළේ ය.

“ඒ විනිසුරුවරිය පොලිසියෙන් ඇහුවා මෙයාව මම නිදහස් කළේ ආයේ කොහොම ද ඇල්ලුවේ කියලා. පොලිසිය කිව්වා 25 ආයේ මෙයා දෙහිවල ඇවිල්ලා හිටියා, දෙහිවලින් තමයි ඇල්ලුවේ කියලා බොරු කේස් එකක් දැම්මා.”

සැකකරු අපරාධයක් හෝ ඊශ්‍රායල් කවුන්සිල් කාර්යාලයට අන්තවාදී ක්‍රියාවක් කිරීම සඳහා සූදානමක් හෝ අපරාධයක් සිදුකිරීමට හෝ සැලසුම් කරනවාදැයි සැකයක් දෙහිවල පොලිස් නිලධාරීන්ට මතු වුණ නිසා දෙහිවලදී මොහොමඩ් සුහෙල්ව අත්අඩංගුවට ගත් බව පොලිස් ස්ථානාධිපති අනුරාධ හේරත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ බී වාර්තාවේ වැඩිදුරටත් දන්වා තිබුණි. විමර්ශන ඉදිරියට පවත්වාගෙන යෑම සඳහා සැකකරුගේ ඇපල් වර්ගයේ ජංගම දූරකථනය අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට යොමු කර තිබිණි.

අත්අඩංගුවට ගත් අවස්ථාවේ සුහෙයිල්ගේ ජංගම දූරකථනය පරීක්ෂා කළ බවත්, ඊශ්‍රායල් විරෝධී පණිවිඩ සහිත, ‘ඊශ්‍රායලයට පිහියෙන් අනින’ ඉමෝජියක් (කාටුන් රූපයක්) සහිත ඡායාරූපයක් ඔහුගේ දූරකථනයෙන් හමු වූ බවත් දෙහිවල පොලිස් ස්ථානාධිපතිවරයා කරුණු වාර්තා කර තිබුණි.

පසුව අධිකරණයේදී අනාවරණය වූයේ, මෙම ඉමෝජිය සරල රූපයක් පමණක් බවත් එය ත්‍රස්තවාදයක් ලෙස වර්ගීකරණය කිරීම අතිශය විවාදයට තුඩු දෙන තීරණයක් බවත්ය. එම දෙවන අත්අඩංගුවට ගැනීම ගැන අධිකරණයට සම්පූර්ණ තොරතුරු ඉදිරිපත් නොකිරීම සහ සාවද්‍ය වාර්තා ඉදිරිපත් කිරීමද නඩුවේදී මතු වූ බරපතළ කරුණු අතර වේ.

2024 නොවැම්බර් 05 වන දින ඔහුගේ ජංගම දූරකථනය අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව වෙත යොමු කළ බව පොලිසිය අධිකරණයට දන්වා තිබුණු අතර ඒ ගැන විමර්ශනයේදී ඔහුට එරෙහිව කිසිදු නීති විරෝධී ක්‍රියාකාරකමක් හෝ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවක් සම්බන්ධයක් අනාවරණය නොවූ බව පසුව අධිකරණය හමුවේ අනාවරණය විය.

2024 දෙසැම්බර් 19 වන දින සුහෙල් පිළිබඳ නඩුව නැවත කැඳවූ අවස්ථාවේදී ගල්කිස්ස අතිරේක මහේස්ත්‍රාත්වරිය පොලිසියට දැඩි විවේචනයක් එල්ල කරමින්, සැකකරුට එරෙහි චෝදනා පැහැදිලිව ඉදිරිපත් නොකිරීම පිළිබඳව ප්‍රශ්න කර තිබුණි. ඒ අනුව දෙහිවල පොලිසිය විසින්, 2025 ජනවාරි 09 වන දින අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව කළ දූරකථන විශ්ලේෂණයෙන් කිසිදු වැරදි ක්‍රියාකාරකමක් හෝ ත්‍රස්තවාදී සම්බන්ධතාවක් අනාවරණය වී නොමැති බව අධිකරණයට දැනුම් දී ඇත.

එම තත්ත්වය තිබියදීත්, ඔහු මාස නවයකට ආසන්න කාලයක් බන්ධනාගාරගතව සිටියේය.

අවසානයේ, 2025 ජුලි 09 වන දින නඩුව කැඳවූ අවස්ථාවේදී, දෙහිවල පොලිසියම අධිකරණයට දැනුම් දී තිබුණේ සැකකරු ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ වරදක් කර ඇති බවට සාක්ෂි නොමැති බවයි.

අවසානයේ, නීතිපතිවරයා විසින් මෙම නඩුවට පදනමක් නොමැති බව අධිකරණයට දන්වා තිබුණු අතර ඒ අනුව, 2025 ජුලි 15 වන දින ගල්කිස්ස මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය විසින්, රුපියල් ලක්ෂ 5 බැගින් වූ ශරීර ඇප දෙකක් මත මොහොමඩ් සුහෙල් ඇප මත මුදා හැරීමට නියෝග කර ඇත.

අවසානයේ, තමා කළ නීති විරෝධී ක්‍රියාව නිසා, සුහේල්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවී ඇති බව දෙහිවල හිටපු පොලිස් ස්ථානාධිපති හේරත්ම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඉදිරියේ තීරණය කර ඇත. ඒ සඳහා වන්දියක්ද ගෙවා ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය වාහන භාවිතය සම්බන්ධයෙන් විවාද නිතරම මතු වුවද, එය සංඛ්‍යාත්මකව සහ ලේඛනමය සාක්ෂි මත විග්‍රහ කරන අවස්ථා අඩුය. අගමැති කාර්යාලය සම්බන්ධයෙන් 2015 සිට 2024 දක්වා කාලය ආවරණය කරමින් තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම යටතේ ලබාගත් දත්ත විමර්ශනය කළ විට, එය සරල වාහන ලැයිස්තුවක් නොව, රාජ්‍ය සම්පත් භාවිතය, බල ව්‍යුහය සහ පාලනය පිළිබඳ ගැඹුරු කතාවකි.

අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලය සතුව තිබූ ටොයොටා ලෑන්ඩ් කෲසර් වී8 වාහන තුනක් සහ ෆෝඩ් එවරස්ට් වාහන දෙකක් ඇතුළුව ඉහළ පෙළේ වාහන පහක්, අලුත් ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව පත්වුණු පසුව, 2025 ජුලි 05 වන දින වෙන්දේසි කර තිබුණි. එම වෙන්දේසියට පෙරත් ්මාස 7, මර්සිඩීස් බෙන්ස් එස් 350 සහ බීඑම්ඩබ්ලිව් 5 audi වැනි සුපිරි වාහන 13ක්ද වෙන්දේසි කර තිබුණි.

මෙම වාහන බැහැර කිරීමේ ප්‍රවණතාව, තනි ආයතනයකට සීමා වූ එකක් නොවේ.

2026 මාර්තු මාසයේදී පාර්ලිමේන්තුවේදී අනාවරණය වූ පරිදි, ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය සතුව වාහන 634ක් පවතින අතර, පසුගිය පාලන සමයේදී එම සංඛ්‍යාව 833ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබුණි. එමෙන්ම 2024 ඔක්තෝබර් මාසයේදී වාහන 19ක් වෙනත් රාජ්‍ය ආයතන වෙත භාර දීමත්, 2025 පෙබරවාරි මාසයේදී සුඛෝපභෝගී වාහන 14ක් වෙන්දේසි කිරීමත් සිදුවී ඇත. මෙම වෙන්දේසි කිරීම් සම්බන්ධයෙන් සමාජයේ විශාල කතාබහක් ඇති වුණු අතර ඇතැම් පාර්ශ්ව චෝදනා කළේ අදාළ වාහන වෙළඳපොලේ වටිනාකමට වඩා අඩුවෙන් වෙන්දේසිවලදී රජය තමන්ගේ හිතවතුන්ට ලබා දී තිබුණු බවය.
2015 වර්ෂයේ සිට 2025 වර්ෂ දක්වා කාලවකවානුව තුළ අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලය සතුව ඇති වාහන සංචිත සහ අනුයුක්ත කර තිබුණු වාහන පිළිබඳව 2016 අංක 12 දරන තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම යටතේ ලියුම්කාරිය විසින් තොරතුරු ඉල්ලීමක් සිදු කළ අතර, එම තොරතුරු ඉල්ලීමට අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලයේ තොරතුරු නිලධාරිනි ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර ලේකම් (මානව සම්පත් කළමනාකරණ හා පාලන) කේ. වත්සලා එල්. ආටිගල මහත්මියගේ අත්සනින් යුතුව තොරතුරු එවා තිබිණි.

වාහන සංඛ්‍යාව

අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලය විසින් නිකුත් කරන ලද ලේඛන අනුව, 2015 සිට 2024 දක්වා කාලය තුළ එම කාර්යාලය සතුව පැවති වාහන සහ ඒවා භාවිතා වූ ආකාරය පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක තොරතුරු රැසක් අනාවරණය වී ඇත. මෙම ලේඛන තුළ වාහන ලියාපදිංචි අංක, වර්ග, නිෂ්පාදිත වර්ෂ, භාවිත කළ පුද්ගලයන්, අනුයුක්ත කර තිබූ අංශ, සහ නැවත භාරදුන් දිනයන් ද ඇතුළත් වේ.

ඒ අනුව 2015 සිට 2024 දක්වා කාලය තුළ අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලයේ වාහන සංචිතය විමර්ශනය කළ විට සෑම වසරකම වාහන වර්ගීකරණය සම්පූර්ණයෙන්ම සමාන ආකාරයකින් සටහන් වී නොතිබුණද, සමස්ත රටාවක් පැහැදිලිව හඳුනාගත හැක. විශේෂයෙන් ජීප්, මෝටර් කාර් සහ ඩබල් කැබ් වාහන තුනම සෑම වසරකම ප්‍රධාන වාහන වර්ග ලෙස පවතින අතර, ඒවායේ අනුපාතය පරිපාලන අවශ්‍යතා සහ දේශපාලන භාවිතය අනුව වෙනස් වී ඇත.

2015 වසරේදී අගමැති කාර්යාලයේ වාහන සංචිතය 43ක් පමණක් වූ අතර, එහි ජීප් රථ 16ක්, මෝටර් කාර් 08ක් සහ ඩබල් කැබ් 17ක් විය.

2016 වසරේදී මෙම සංචිතය 66 දක්වා ඉහළ යාමත් සමඟ ජීප් 24ක්, මෝටර් කාර් 16ක් සහ ඩබල් කැබ් 23ක් ලෙස විශාල වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ. මෙම ඉහළ යාම පරිපාලන අවශ්‍යතාවක්ද, නැතහොත් දේශපාලන ව්‍යාප්තියක ප්‍රතිඵලයක්ද යන්න දත්තවලින් සෘජුව පෙන්වන්නේ නැති නමුත්, වසරක ඇතුළත සිදු වූ මෙම ඉහළ යාම සැලකිය යුතුය.

2017 සිට 2019 දක්වා කාලයේදී වාහන සංචිතය 51, 46 සහ 45 ලෙස ස්ථාවරව අඩු වෙමින් පවතී. එහෙත් එම කාලය තුළ ජීප්, මෝටර් කාර් සහ ඩබල් කැබ් යන වාහන වර්ග තුනම පද්ධතියේ මූලික ව්‍යුහය ලෙස පවතින බව පැහැදිලි වේ. මෙම ව්‍යුහය තුළ සේවා වාහන, බස් සහ ගිලන් රථ වැනි වාහන ඉතා සීමිත වීම සහ මෙම වාහන පද්ධතිය මහජන සේවාවට වඩා පරිපාලන භාවිතයටම සීමා වී ඇත.

2020 වසරේදී නැවත වාහන සංඛ්‍යාව 54 දක්වා ඉහළ යන අතර, ජීප් රථ 19ක්ද මෝටර් කාර් 15ක් සහ ඩබල් කැබ් 17ක් තිබී ඇති බව පෙනේ. 2021 වසරේදී වාහන සංඛ්‍යාව 31 දක්වා දැඩි ලෙස අඩු වී ඇති අතර ඩබල් කැබ් 7ක් සහ ජීප් රථ සහ වෙනත් රථ ඒ අතර ඇති බව පෙනීයයි.

මෙම කතාවේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යය වන්නේ 2022 වසරයි. එම වසරේදී අගමැති කාර්යාලයේ වාහන සංචිතය විශාල ලෙස වෙනස් වී ඇති අතර ජීප් 42ක්, මෝටර් කාර් 19ක් සහ ඩබල් කැබ් 16ක් ලෙස සංචිතය උච්චතම මට්ටමට ළඟා වේ. මෙය පෙර වසරවලට සාපේක්ෂව දැඩි වර්ධනයකි. මෙම වර්ධනයට සමගාමීව, පසුගිය වසරවලදී විවිධ පුද්ගලයන් වෙත ලබා දී තිබූ ඛ්බා ලෑන්ඩ් කෘසර්, V8 සහ ප්‍රාඩ්‍රෝ වර්ගයේ වාහන නැවත අගමැති කාර්යාලයට භාර දී ඇති බව දත්තවල සඳහන් වේ. මෙය 2022 දේශපාලන අර්බුදය සහ ගෝල්ෆේස් අරගලය සමඟ සම්බන්ධ වාහන ප්‍රතිසංවිධානයක් ලෙස විග්‍රහ කළ හැක.

වැඩිම ජීප් සහ ඩබල් කැබ්

මෙම උච්චතම අවස්ථාව පසුකර යාමත් සමඟ, 2023 වසරේදී වාහන සංචිතය 18 දක්වා දැඩි ලෙස අඩුවෙයි. මෙය පද්ධතිය තුළ සිදුවූ විශාල පිරිසිදු කිරීමක් ලෙස හඳුනාගත හැකි අතර, 2022 වසරේදී “අනුයුක්තය අවසන් කිරීම” යටතේ සිදු වූ වාහන නැවත භාර දීම් මෙයට ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇත.

2024 වසරේදී නැවත වාහන 23ක් පමණ අගමැති කාර්යාලයට භාර දී ඇති බව දත්ත පෙන්වයි. CBD-7897, CAR-2961, KX-7932, KU-8912, KS-3434, CAB-3717 සහ KS -2327 වැනි වාහන 2024 සැප්තැම්බර් 20 දින සිට නැවත භාර දී ඇත. එමෙන්ම KI-5924, KQ-6268, KX-5409, KX-2389 සහ ණඞ-2431 වැනි ජීප් රථද එම වසර තුළ නැවත භාර දී ඇත.

ඩබල් කැබ් රථ අතර PH-4744, PF-4615 සහ PH-2814 වැනි වාහන 2024 සැප්තැම්බර් මාසයේදී අනුයුක්තය අවසන් කර ඇත.

මෙම දත්ත එකට බැලූ විට පැහැදිලි වන්නේ වාහන සංචිතය සංඛ්‍යාත්මකව විශාල ලෙස වෙනස් වුවද එහි මූලික ව්‍යුහය ජීප් රථ, මෝටර් කාර් සහ ඩබල් කැබ් මත පදනම් වූ පද්ධතියක් බවය. එමෙන්ම ඛ්බා ක්‍රමසිැර සහ V8 වර්ගයේ සුඛෝපභෝගී වාහන සෑම වසරකම සීමිත සංඛ්‍යාවකින් පවත්වා ගනිමින් පැමිණ ඇති අතර ඒවා ප්‍රධාන වශයෙන් ඉහළ නිලධාරී භාවිතයට වෙන් කර ඇති බව ද පෙනේ.

වාහන වර්ගීකරණය විමර්ශනය කළ විට, ජීප්, මෝටර් රථ සහ ඩබල් කැබ් වාහන ප්‍රධාන ස්ථානයක් ගන්නා අතර, සේවාමය වාහන (බස්, ගිලන් රථ) ඉතා සීමිත වේ. මෙය අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලයේ වාහන පද්ධතිය මහජන සේවා කටයුතු වලට වඩා පරිපාලන සහ නිල භාවිතය සඳහා යොදා ගෙන ඇති බවට ඉඟියක් ලබා දෙයි.

එම රථවලින් ප්‍රාඩෝ සහ රේන්ජ් රෝවර් වර්ගයේ රථ කිහිපයක් අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ භාවිතය සඳහා යොදාගෙන තිබුණු අතර එම වාහන දිගු කාලයක් අග්‍රාමාත්‍ය භාවිතයට යොදාගෙන තිබූ බව සටහන් වේ. මෙම වාහන බොහෝවිට 2013 සිට 2018 අතර කාලයේ නිෂ්පාදිත වාහන බව ද ලේඛනවල සඳහන් වන අතර, ඒවා දිගු කාලයක් රාජ්‍ය භාවිතයේ පැවති බව පෙනේ. එය වියදම් ඉතිරි කිරීමක් ලෙසද, නැතහොත් නවීකරණ ප්‍රතිපත්තියක් නොමැති බවක් ලෙසද විග්‍රහ කළ හැක.

පෞද්ගලික ලේකම්වරු

මෙම වාහන භාවිතය තුළ බල ව්‍යුහයක් ද පැහැදිලිව පෙනේ. පෞද්ගලික ලේකම්වරුන් සඳහා වෙන් කර තිබූ PG-8124 සිට PG-8130 දක්වා වූ වාහන කාණ්ඩය 2015 සිට 2019 දක්වා භාවිත කර පසුව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයට භාර දී ඇත.

විශේෂයෙන් ඡඨ-8126 වාහනය 2016 සිට 2020 දක්වා “පෞද්ගලික ලේකම් (මාධ්‍ය)” යටතේ භාවිත කර 2022 මැයි 6 දින නැවත භාර දී ජූලි 1 දින අමාත්‍ය මණ්ඩල කාර්යාලයට මාරු කර ඇත. මෙය වාහන පද්ධතිය ආයතන අතර නොව බල මධ්‍යස්ථාන අතර සංචරණය වන ආකාරය පෙන්වයි. එමෙන්ම අගමැති ලේකම් යටතේ ඛ්බා ක්‍රමසිැර සහ V8 වර්ගයේ වාහන ද එම වසර වලදී භාවිත කර ඇති බව සටහන් වේ. මෙම වාහන අතර කිහිපයක් 2024 වසරේදී නැවත භාර දී ඇත.

ලේඛන අතුරුදහන්

2024 වසරේදී ජාතික ජනබලවේගයේ ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමත් සමඟ අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලයේ ඇතුළු විවිධ අමාත්‍යංශවලට අයත්ව තිබුණු නැවත එම අමාත්‍යංශවලට භාරදීමේ ප්‍රවාණතාවක් දැකගන්නට ලැබිණි. එම වාහන ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාල අසලද නිදහස් චතුරස්‍රය වට රවුමේ වැනි ස්ථානවල ගාල් කර තිබුණි. මෙම ආණ්ඩුවේ මන්ත්‍රීවරුන් එම ස්ථානවලට ගොස් එම වාහන පිළිබඳව විවිධ කතා කී අතර පසුව එම මන්ත්‍රීවරුන්ම සැප වාහනවල ගමන් කරනවා පසුව දැකගන්නට ලැබිණි.

කෙසේ වෙතත් නැවත භාර දී තිබුණු වාහන සම්බන්ධයෙන් ලබා දී තිබුණු දත්ත අතරින් වඩාත්ම විශේෂිත කරුණක් වන්නේ කිසිදු වාහනයක් “අස්ථානගත” ලෙස සටහන් වී නොමැති වීමයි. සෑම වාහනයක් සඳහාම භාවිතය පිළිබඳව සටහන් වී තිබුණ නමුත් ඒවා කවුරුන් විසින්, කවර දිනයක, කෙසේ භාර දී ඇත්ද යන්න පිළිබඳ නිශ්චිත ලිඛිත සනාථ කිරීම් නොමැති බවද ලබා දී ඇති තොරතුරුවල සටහන් කර ඇත.

මෙය රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයේ මූලික ගැටලු‍වක් පෙන්නුම් කරයි. වාහන අතුරුදහන් වී නැති බව දත්තවලින් පැහැදිලි වුවද, ඒවා ගමන් කළ පථය, භාවිතා කළ පුද්ගලයන් සහ භාරදීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක ලිඛිත සටහන් නොමැති වීම ගැටලු‍වේ මූලික ස්වභාවය හෙළි කරයි. මෙය සරල පරිපාලන අඩුපාඩුවක් ලෙස නොව, පද්ධතියේ වගකීම් සහ පාලන ක්‍රමවේදයන්හි හිඟයක් ලෙස දක්නට ලැබේ.

මෙවැනි තත්ත්වයක් තුළ, වාහන භාවිතය පිළිබඳ සත්‍ය තොරතුරු සොයා ගැනීම දුෂ්කර වන අතර, එය පසුව විමර්ශන හෝ වගකීම් නියම කිරීමේදී බාධාවක් බවට පත්වේ. ලිඛිත සනාථ කිරීම් නොමැතිව, වාහන භාවිතය පිළිබඳ තීරණ ගන්නා ආකාරය, ඒවා කාට ලබා දී ඇත්ද යන්න, සහ ඒවා නැවත භාර දීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ පැහැදිලිත්වයක් නොමැතිවීම, රාජ්‍ය පාලනයේ විශ්වාසනීයත්වය පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු කරයි.

මෙය වාහන පද්ධතියේ පරිපාලන අසමත්භාවයක් පමණක් නොව, රාජ්‍ය සම්පත් පාලනය පිළිබඳ ගැඹුරු ප්‍රශ්නයක්ද වේ. රාජ්‍ය සම්පත් යනු මහජන මුදල් මත පදනම් වූ සම්පත් වන බැවින්, ඒවා භාවිත කිරීමේදී පූර්ණ වගකීමක් සහ පාරදෘශ්‍යතාවක් තිබිය යුතුය. එහෙත් මෙවැනි ලේඛන හිඟයක් පවතින විට, එම වගකීම් පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක වන්නේද යන්න පිළිබඳ සැකයක් ඇතිවේ. අගමැති කාර්යාලයේ වාහන සංචිතය පිළිබඳ මෙම දත්ත විමර්ශනයෙන් අවසානයේ ඉතිරි වන ප්‍රශ්නය සරල වුවද, එහි අර්ථය ගැඹුරුය. රාජ්‍ය සම්පත් භාවිතය පිළිබඳ වගකීම් පද්ධතියක් සැබවින්ම ක්‍රියාත්මක වන්නේද? නැතහොත් එය දේශපාලන බලය, පුද්ගලික සම්බන්ධතා සහ තාවකාලික තීරණ මත පදනම් වූ අස්ථාවර ව්‍යුහයක්ද යන්න ගැටලුවක් මතුවේ.

සංචාරක ව්‍යාපාරය රටේ විදෙස් විනිමය සංචිතය ඉහළ නැංවීම සඳහා ඇති ඇලඩින්ගේ පුදුම පහන ලෙස ලාංකිකයන් සලකන්නට අපුරුදු වූයේ ඉකුත් ආර්ථික අර්බුද කාලයේ සිටය. එදා සිට ලංකාවට එන සංචාරකයා ලංකාවේ දේශපාලනඥයන් මෙන්ම ඔවුනගේ ආධාරකරුවන්ද සලකන්නට පුරුදු වූයේ ඩොලර් ගස් ලෙසය. එහෙයින් රනිල් වික්‍රමසිංහ ජනාධිපතිවරයාගේ නිල කාලයේ සිට අද දක්වාම ලංකාවට එන සංචාරකයන් සංඛ්‍යාව ඊට පෙර මාසයට වඩා වැඩි බව පෙන්වන්නට සංචාරක අමාත්‍යාංශය මෙන්ම සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරියද දරනුයේ විශාල වෙහෙසකි. එම අධිකාරියේ වෙබ් අඩවිය පරීක්ෂා කිරීමේදී මේ වසරේ මේ දක්වා පැමිණි සංචාරකයන් ගණන 6,92,74ක් බව දැනගත හැකිය. එය සැබැවින්ම සතුටුදායක සංඛ්‍යාවකි. එහෙත් සංචාරකයන් සමග බැඳී ඇති හික්කඩුවේ ප්‍රදේශයේ උදවිය කියන්නේ නම් පැමිණෙන සංචාරකයන්ගේ ඔළු‍ගෙඩි ගණන මන්තරයක් මෙන් ජපකිරීම කිසිම පලක් නැති දෙයක් බවය.

“සංචාරකයෝ ආවාට වැඩක් නෑ. ඒ එන්නේ හොඳට වියදම් කරන අය වෙන්න ඕන” ඔවුහු පවසන්නෝය.

මෙරටට එන සංචාරකයන්ගෙන් බහුතරයේ ආකර්ෂණය දිනාගත් ස්ථානය ලෙස දැක්විය හැක්කේ දකුණු වෙරළ තීරයයි. ඒ අතරින් බෙන්තොට, ඉඳුරුව, හික්කඩුව, මිරිස්ස වැනි ආකර්ෂණීය වෙරළ තීරයන් සංචාරකයන්ගෙන් ලේසියෙන් හිස්වන්නේ නැත. ඒත් හික්කඩුව අවට සංචාරක ව්‍යාපාරයේ තතු විමසන්නට ගිය අප හා සම්බන්ධවූවන් පවසනුයේ සංචාරක කර්මාන්තය අර්බුදයකට යමින් තිබෙනා බවය.

හික්කඩුව කොරල් බීච්හි සංචාරකයන්ට පබළු මාල, සිප්පිකටු ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන අලවි කරනා ඇන්තනී පවසනුයේ සංචාරක ව්‍යාපාරය හිස ඔසවාගෙන එන විටම කඩා වැටුණ දිට්වා කුණාටුවේ සිට අද දක්වාම සිදුවන්නේ විනාශ බවය.
“බලන්නකෝ සුළි කුණාටු ගංවතුර ආවා. නාය ගියා. ගෙස්ට්ලා එන එක එහෙමම අඩු වුණා. ඒක යන්තං ගළපගන්නකොට ට්‍රම්ප් යුද්දේ පටන් ගත්තා. ඒ මදිවාට ඉරාන නැවක් විනාශ වෙලා ඒකේ තෙල් වෙරළට ආවා. ඒ තෙල් දවස් දෙකක් විතර තිබුණා. හිටපු සුද්දෝ ඔක්කොම වගේ යන්න ගියා වෙන පළාත්වලට. වෙරළ ඉක්මනට ක්ලියර් කළාට තවම ගෙස්ට්ලා හරිගියේ නෑ. අමාරුම කාලයක් තමා”

ඇන්තනීලා එසේ පැවසුවද කොරල් බීච්හි සංචාරකයන්ගේ හිඟයක් අපට පෙනුණේ නැත. එහෙත් ඇන්තනී පවසනුයේ කොරල් බීච් යනු ‘වැලි ගානට සුද්දෝ හිටිය’ වෙරළක් බවය.

සංචාරක ව්‍යාපාරය යනු බොහෝ දුර පැතිරුණ කර්මාන්තයකි. ඉන් යැපෙන්නෝ බොහෝය. මහාපරිමාණ හෝටල් හිමියන්, සුළු පරිමාණයේ ලැගුම් හල් පවත්වාගෙන යන්නන්, තම නිවසේම කාමරයක් දෙකක් සංචාරකයන්ට වෙන් කළ පුද්ගලයන් මෙන්ම මග පෙන්වන්නන්, කිමිදුම් සහ සර්ෆින් උපදේශකයන්, ඒ සඳහා උපකරණ කුලියට දෙන්නන්, වෙරළේ සංචාරකයන් වෙත යම් යම් දේ අලෙවි කරන්නන්, වාහන හිමියන් වැනි විශාල පිරිසක් සංචාරක ව්‍යාපාරය හා බැඳී සිටිති. මේ සියලු දෙනා ජීවත්වන්නේ සංචාරකයන් වෙත සේවා සැපයීමෙනි. එහෙත් සංචාරක කර්මාන්තය අභියෝගයට ලක්වන අවස්ථාවන්හි රජයෙන් ලැබෙන සහන තමන් වෙත හිමිනොවනා බව ඔවුන්ගෙන් බහුතරය පවසති.

අතේ කරේ බොහෝ අරුමෝසම් භාණ්ඩ එල්ලාගෙන වෙරළේ ගැවසෙන, සංචාරකයන්ට අලෙවිකරමින් ජීවිකාව සපයා ගන්නා සම්පත් අපට හමුවූයේ පන්නංගොඩ වෙරල තීරයේදීය. තද පැහැ අව්කන්නාඩි දෙකක් පැළඳ ජේත්තුවට සිටිනා ඔහු බොහෝ කැමැත්තෙන් අප හා කථාබහට එක්විය.

“ඉරාන නැවෙන් තෙල් ආපු කේස් එක නම් දවස් දෙක තුනකින් ඉවර කළා. මම ඒ දවස් ටිකේ වෙරළට ආවේ නෑ. දැන් කියලා විශේෂ වාසියක් නෑ. මොකද මේ ඉන්න සංචාරකයන් බහුතරයකට වියදම් කරන්න හරිහමන් සල්ලියක් නෑ. විශේෂයෙම රශියන්ස්ලා තමා වැඩියෙන් ඉන්නේ. ඒ අය මේ විදියට මෙහෙ එන්නේ ලංකාවේ ආණ්ඩුවෙන් ඒ අයට ෆ්‍රී වීසා දීලා තියෙන නිසා. අපේ රට මාස හයකට නොමිලේ වීසා දෙනවා රශියන්ස්ලාට. යුරෝපා රටවලට යන්න රුසියාවේ අයට අමාරුයි. ඒ හින්දා මෙහෙ එනවා.” ඔහු එක හුස්මට පවසන්නේය.

රුසියානු සංචාරකයන්ගේ වරද කුමක්දැයි අපි විමසා සිටියෙමු. සම්පත්ගේ මතයට අනුව රුසියානුවෝ ලංකාවට පැමිණියාට වියදම් කරන්නට මැළිවෙති. ඔවුහු ලංකාවට පැමිණ මෙහේ ව්‍යාපාර කරති. සැලු‍න් පවත්වාගෙන යාම, විදේශීය මුදල් මාරු කිරීම, පොලෙන් බඩු ගෙන උයාපිහාගෙන කෑම වැනි දේ කරති. ඒ අය ලංකාවේදී වියදම් කරනවාට වඩා මෙහෙන් හම්බකරගෙන තම රටට යන බව සම්පත්ගේ මතයයි.

“අපිට රශියන්ස්ලා එක්ක ගැටලුවක් නෑ. ඒ අය වියදම් කරන්නේ නෑ. අපි කියන්නෙ රශියන්ස්ලාට වගේ යුරෝපියන්ස්ලාටත් අඩුම ගානේ මාස දෙකකට හරි ෆ්‍රී වීසා දෙන්න. විශේෂයෙන් එංගලන්තය, ජර්මනිය, නෙදර්ලන්තය වගේ රටවලින් තම හයිඑන්ඩ් ටුවරිස්‍ට්ලා එන්නේ. ඒ අය තමා හොඳට වියදම් කරන්නේ. ලංකාවට බැරි උනාට ඒ අය ගෙන්න ගන්න මාලදිවයිනට පුළුවන් වෙලා තියනවා.” සම්පත් පවසන්නේය.

සිය නමගම එළිකිරීමට අකමැතිවූ මැදිවියේ කාන්තාවක්ද අප සමග කතා කළාය. ඇය පවසනුයේ රුසියානුවන් මෙන්ම චීන සහ ඉන්දීය සංචාරකයන්ගෙන් දකුණු පළාත පිරී ගියද සංචාරක ව්‍යාපාරයේ නියුතුවූවන්ගේ ආදායම දිනෙන් දින පහත වැටෙනින් පවතින බවය.

“මගේ පින්තූරයයි නමයි දාන්න එපා. ඒවා පස්සට කරදර වෙන වැඩ. මම කියන්නේ මේ විදියට සංචාරකයෝ ආවාට වැඩක් නෑ. කැනඩා, එංගලන්තය ඕස්ටේ්‍රලියාව වගේ රටවලින් එන අය තමා හොඳට වියදම කරන්නේ. ඉස්සර ගෙස්ට්ලාට පලතුරු විකුණපු අය මේ වැල්ලේ හිටියා. ඒ අය සාධාරණ විදියට වැඩේ කළා. ඒත් මේ රශියන්ලා චයිනිස්ලා දැන් පොලේ ගිනින්, කඩවලට ගිහින් පලතුරු ගෙනල්ලා වැල්ලේ ඉඳන් කනවා. චූන් පාන් ත්‍රීවීල්වලින් උදේට කනවා. බිස්නස් කරනවා. ඉස්සර හිටියාලු‍ හිපියෝ කියලා ජාතියක් මේ අයත් ඒ වගේ තමා.”

සංචාරක ව්‍යාපාරයේ පසුබෑම හමුවේ අලුත් අලුත් සේවා සොයාගනිමින් ඒවාට සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කරගන්නට වෙර දරනා පුද්ගලයන්ද හික්කඩුව වෙරළ තීරයේ නැත්තේ නොවේ. පන්නංගොඩ වෙරළ තීරයේදී හමුවූ නිමල් ද එවැන්නෙකි. ඔහු සංචාරකයන්ට සපයනුයේ අමුතුම සේවාවාකි. සංචාරකයන් ලවා කැස්බෑවන්ට ‘පෙඳ කැවීම’ ඔහුගේ ව්‍යාපාරයයි. ඔහු මුලින්ම උත්සාහ ගත්තේ ලියුම්කරුට පෙඳ අඩංගු සිළි සිළි මල්ලක් විකිණීමටය. එය අසාර්ථක වුණු තැන ඔහු අප මගහැර ගියද ටික වේලාවකින් සංචාරක තරුණියන් දෙදෙනෙකුට පෙඳ මලු දෙකක් විකුණා ඔවුන් සමග ඉදිරියට යනු දැක නැවතත් කථාබහට අල්ලා ගැනිමට හැකිවිය. පන්නංගොඩ නොගැඹුරු වෙරළේ ගැවසෙන කැස්බෑවෝ සිව්දෙනෙකි. මේ සිව්දෙනා හොඳින් මිනිසුන්ට පුරුදුව සිටිති. එනිසා සංචාරකයන් ඔවුන් සමීපයටම කැඳවාගෙන ගොස් පෙඳ කැවීමට පහසුකම් සැපයීම නිමල්ගේ රාජකාරියයි.

මේ පෙඳ කඩන්නේ කොහෙන්දැයි ඔහුගෙන් විමසීමි. සාගරයේ පිහිටි වැටියක් පෙන්වමින් ඔහු කථාව ඇරඹීය.
“අර පේන ගල්වැටියෙන් තමා කඩන්නේ. බෑග් එකක් පන්සියයි. කැස්බෑවෝ හිටියට මේ වගේ අතින් අල්ලන්න කෑම කවන්න ලැබෙන්නේ නෑ. ඒක නිසා සුද්දෝ කැමතියි මේ වගේ ඒවාට”

අනතුරුව දවසේ ආදායම හොඳදැයි අපි විමසුවෙමු.

“අද නම් බෑග් දෙක තුනක් විකුණා ගත්තා. සමහර දවස්වලට නම් එකක්වත් බැරිවෙන දවස් තියනවා. දැන් ආදායම් අඩුයි. හැමතැනම හිටියට මේ සුද්දෝ වියදම් කරන්නේ නෑ. පානුයි කරවලයි හරි කයි. ජර්මන්කාරයෝ තමා මරු. අත දිග හැරලා වියදම් කරනවා.”

කැස්බෑවන්ට පෙඳ කවනවාට අමතරව පන්නංගොඩ වෙරළාසන්න කොරල් පරය වෙත එන අඩි‍යක් පමණ දිගින් යුතු මෝරුන්ට කෑම දීමද නිමල්ලාට ආදායමක් ගෙන දේ. කැස්බෑවන්ට පෙඳ ලබාදුන්නද මෝර පැටවුන්ට දෙන්නේ කුඩා මාළු සහ කපන ලද මාළු කැබලිය. ඒවා කන්නට එන මෝර පැටවුන් සමග ඡායාරූපයකට පෙනීසිටීමට සංචාරකයන්ද බොහෝ සේ කැමති බව පෙනෙන්නට තිබේ.

හික්කඩුව වෙරළ තීරයේ සංචාරකයන් සමගම ගැටෙනා කොස්ගොඩ අමරේ අංකල් සුද්දන් සමගම වයසට ගිය කෙනෙකි. පිළිහුඩුවෙකුගේ නීලවර්ණ කමිසයකින් සැරසී බෙලිකටු මාල අත් පලඳනා අලෙවි කරනා ඔහු තුළද ඇත්තේ කළකිරීමකි. ඒ කාලේ වගේ ජෙනුයින් ගෙස්ට්ල්ලා දැන් එන්නේ නැති බව ඔහුගේද හැඟීමයි.

“මේ දවස්වල ලංකාවේ වැඩිපුර ගැවසෙන්නේ රුසියාවේ අය. ඊට පස්සේ චීනයේ සහ ඉන්දියාවේ අය. ජර්මන්ස්ලා එහෙම අඩුයි. එංගලන්තයේ අයත් අඩුයි. ඒ අය තමා හොඳටම වියදම් කරන්නේ. කැමති නම් වටේ තියෙන පොඩි හෝටල්වලින් අහලා බලන්න බොරුද කියලා. රෝස්පාන් කනවා, ගල් අරක්කු බොනවා. වෙන සත පහක් ලේසියෙන් වියදම් කරන්නේ නෑ. සැලු‍න් දානවා, කොණ්ඩා කපනවා, සල්ලි මාරු කරනවා. තාම නොකරන්නේ ත්‍රීවීල් හයර් නොකරන එක විතරයි. මේ වගේ කරුණු ගැන ආණ්ඩුව බලන්න ඕන. අනිත් එක මෙතන ගොඩාක් ඉන්නේ යුද්දෙ නිසා වීසා දික් කළ කට්ටිය. මේ අයට වියදම් කරන්න සල්ලිත් නෑ. මොකද ඉරාන යුද්දේ ආවේ නැතිනම් මේ අය මෙලහකට ආපහු ගිහින්. නිකම් හිටියොත් මුකුත්ම නැති නිසා අපිත් පුරුද්දට එනවා. අඩුම ගානේ ගෙදර බුදු පහනට තෙල් ටිකක් හරි ගන්න පුළුවන්නේ…”‍ ඒ ඔහු සිය ව්‍යාපාරික අරමුණ ලඝුකර ඇති තරමය.

මේ හික්කඩුව වෙරළේ ඇසෙනා පොදු මතය වනුයේ සංචාරකයන් පැමිණියාට ඔවුන්ගෙන් අපේක්ෂිත මුදල් ලැබෙන්නේ නැති බවය. එහෙත් ඉහළ වියදම් කිරීමේ හැකියාවක් සහිත සංචාරකයන්ගේ පැමිණීම ගැන උනන්දු නොවන්නන්ද නැත්තේ නොවේ. කුඩා පරිමාණ ලැගුම්හල් පවත්වාගෙන ය සහ ත්‍රී රෝද රථ මෙන්ම ස්කූටර් කුලී පදනමින් ලබාදෙන්නන්ද පවසනුයේ ඉන්දීය, රුසියානු සහ චීන සංචාරකයන් තමන්ගේ හොඳම සේවාදායකයන් බවය.

“ලෝකය පුරාම මිනිස්සුන්ට ප්‍රශ්න තියෙනවා. ඒක හින්දා වියදම් කිරීම ගැන ගැටලු තියෙනවා. හයිඑන්ඩ් ටුවරිස්ට්ලා ආවාම ස්ටාර් ක්ලාස් හෝටල්වලට හොඳයි. නමුත් චීන රුසියන් ඉන්දියන් කට්ටිය පොඩි මිනිස්සු එක්ක ගනුදෙනු කරනවා. අනිත් එක කාමර නඩත්තුවත් පහසුයි. ඉන්න හෝටලේ, යන කාර් එක ඔක්කොම එහේ ඉඳලා බුක් කරලා එන අයට වඩා නිදහසේ රටේ ඇවිදලා පොඩි තැන්වල ඉඳලා යන සංචාරකයන්ගෙන් හැමෝටම පොඩි ප්‍රතිලාභයක් හරි තියනවා. සමහර අය හරි කට්ට වැඩ කරනවා. කඩවලින් බඩු හොරෙන් ගන්නවා, හොට්ප්ලේට් කාමරයේ හංගාගෙන ඉඳලා ඒකේ උයන කට්ටිය වගේම රෙදි මදින අයන් එකේ රොටි පුච්චලා කන අයත් ඉන්නවා. එකම රූම් එක ෂෙයාර් කරගත්ත කපල් ඉන්නවා ප්ලේන් එකේදී අඳුනාගත්ත. ඒ ගානට මිනිසු වැටෙන්නේ ප්‍රශ්න නිසානේ” සංචාරක රියැදුරෙකු වන අසිත ගමගේ පැවසීය.

පන්නංගොඩ වෙරළ තීරයේ අප දුටු එකම රාජ්‍ය නියෝජනය වනුයේ එහි පිහිටා ඇති පොලිස් ජීවිතාරක්ෂක මුරපොළය. එහි ජීවිතාරක්ෂකයෙකු ලෙස කටයුතු කරනා දුමින්ද අප හා පැවසුවේ නිසල සහ අලංකාර බවට යටින් පන්නංගල වෙරළේ සැඟව ඇති අවදානම ගැනය.

“මෙහෙම තිබුණාට දියවැල් තියනවා. මේ හරියේ වගේම නාරිගම සහ වරාය කිට්ටුවත් තත්ත්වය එහෙමයි. අනතුරට පත්වෙන සැලකිය යුතු පිරිසක් අපි බේරගන්නවා. ගොඩාක් අය අනතුරු ගැන නොතකා ඈතට යනවා. පන්නංගලට අවාම මුහුදට බහින්න කලින් අපිට කථා කරන්න. අපි සූදානම් ඒ අය දැනුවත් කරන්න. විශේෂයෙන්ම දේශීය සංචාරකයන්..”
ගලවාගැනීමේ රාජකාර සඳහා පවතින අඩුපාඩු මොනවාදැයි අපි විමසා සිටියෙමු.

“අපේ සර්ෆ් බෝඩ් හොඳටම අබලන්. රෙස්කියු ටියුබ් එහෙමත් ඕන.” ඔහු පැවසීය.

මේ සියල්ල සංචාරක කර්මාන්තයේ නියුතු ලාංකිකයන්ගේ අදහස් ය. එහෙයින් අපි මෙරට සංචාරය කරනා විදේශිකයන් කිහිප දෙනෙකු සමගද කථාබහ කරන්නට සිතුවෙමු.

බි්‍රතාන්‍යයේ සිට පැමිණ සිටිනා එමා වුඩ් තිස් අටවෙනි වියේ පසුවන්නියකි. ඇය යුද තත්ත්වය නිසා මෙරටින් පිටවීමට නොහැකිව සිටින්නීය. වයස අවුරුදු 18 සිට සෑම දෙවසරකටම වරක් ලංකාවට එන ඇය ලාංකිකයන් ගැන බොහෝ දේ පැවසුවාය.

“ඇත්තටම මම දැන් අතරමං වෙලා. ලංකාවෙන් ගිහින් ඉන්දියාවේ දවස් කීපයක් ඉඳලා එංගලන්තයට යන්න තමා මම ප්ලෑන් කළේ. දැන් ඒක කරන්න බෑ. ලංකාවේ ආණ්ඩුව අපේ වීසා දීර්ඝ කළා. ඒක ඉතා සංවේදී දෙයක්. දැන් අපේ වියදම් කිරීමේ හැකියාව අඩු බව දැනගෙනත් හෝටල් පවා අපව හොඳින් බලාගන්නවා. මම ඉන්නේ පොඩි ලොජ් එකක. එතන ගොඩක් පහසුකම් නෑ. ඒත් පුළුවන් විදියට ඔවුන් මට උදව් කරනවා. මම තායිලන්තයට ගියා නම් මේ අනුග්‍රහය ලැබෙන්නේ නෑ. මේ රටේ මිනිසු හොඳයි. ඒත් සමහර අය අපිව රවටන්න හදනවා. අපි ලංකාව ගැන හොඳින් දන්නවා. මම හිටපු තැන නෙදර්ලන්ඩ් ගර්ල් කෙනෙක් හිටියා. මේ රටේ පැරණි ඕලන්ද බලකොටු ගැන එයා උනන්දුයි. ඒත් ගයිඩ්ලා හරියට බොරු කියන බව එයා කියනවා. අපි රටකට යන්නේ ඔක්කොම ස්ටඩි කරලා. ඒක ඔයාගේ පත්තරේ ලියන්න.” අපට සමුදෙමින් ඇය පැවසූවාය.

ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ව්‍යාපාරයට මැද පෙරදිග යුද තත්ත්වය හරහට හිටියාට අසල්වැසි මාලදිවයින යුද්ධය ධන උල්පතක් කරගෙන ඇති බව අප හා අදහස් දැක්වූ බොහෝ දෙනෙක් පැවසූහ. ඩුබායි වැනි රටවලින් විතැන්වුණ සංචාරකයන් සෘජුවම ආකර්ෂණය කර ගැනීමට මාල දිවයින සමත්ව සිටීම ඊට නිදසුනක් ලෙස ඔවුහු දක්වති. ලෝකයේ ධනවත්ම සංචාරකයන් ඉලක්ක කර මාලදිවයින කටයුතු කළද එරට බලන්නට කියා ඇත්තේ මුහුද පමණක් බව බොහෝ දෙනා අමතක කරති. වහලය නැති කෞතුකාගාරයක් වැනි ලංකාව ඊට ඉඳුරාම වෙනස් රටකි.

ජෛව විවිධත්ත්වය, ඓතිහාසික ස්ථාන, දේශගුණික කලාප වැනි බොහෝ දේ අඩුම මිලට අත්විඳිය හැකි ස්ථානයක් ලෙස අප රට දැක්විය හැක්කේය. එහෙත් ලංකාවේ සංචාරක කර්මාන්තය විධිමත්ව සංවිධානය කර තෝරාගැනීම් රැසක් සහිත පැකේජයක් ලෙස ලෝකයට ඉදිරිපත් කරන්නට අප තවමත් සමත්ව නැත. නමුත් වෙරළ පමණක් ඇති මාලදිවයින ඒ කටයුත්ත අපූරුවට ඉටුකර ඇත. ලාංකේය සංචාරක කර්මාන්තයේ වගකිව යුත්තන් තවමත් සිතා සිටින්නේ සංචාරක මණ්ඩලය ඔස්සේ කරනා පැරණි ප්‍රචාරණය මගින් සංචාරක ප්‍රවර්ධනය කරන්නටය. එහෙත් නූතන ලෝකයේ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය බොහෝ විට සිදුවන්නේ යූටියුබ් වැනි සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේය. නූතනත්වයට අනුගත නොවීම නිසා ලංකාව තවමත් සංචාරක කර්මාන්තයෙන් උපයන්නේ ඉපැයිය හැකි ප්‍රමාණයෙන් අඩකි. හික්කඩුවේදී හමුවූ සියල්ලන්ම තම තමන්ගේ කෝණවලින් විග්‍රහකළේ එකී කටුක සත්‍යයයි.

අරුණ ලක්ෂමන් ප්‍රනාන්දු