No menu items!
22.5 C
Sri Lanka
8 May,2026
Home Blog Page 13

රුපියල් 1,843,267,595.65ක් ගැන දෙපැත්තෙන් කතා දෙකක්… අල්ලස් කොමිසමේ කොන්දේසියට කබ්රාල් එකඟ වුණේ නැද්ද?

0

කුප්‍රකට ග්‍රීක බැඳුම්කර සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් හිටපු මහ බැංකු අධිපති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් ඇතුළු හිටපු මහ බැංකු ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් හතර දෙනකුට එරෙහිව පවරා තිබූ නඩුවේ චෝදනා පත්‍රය අල්ලස් හෝ දූෂණ විමර්ශන කොමිෂන් සභාව ඉල්ලා අස්කර ගැනීම නිසා එම විත්තිකරුවන් සිව්දෙනාම නිfදාස් කොට නිදහස් කිරීමට කොළඹ මහාධිකරණ විනිසුරු මොහොමඩ් මිහායෙල් දෙසැම්බර් 10දා කළ නියෝගය විවාදයට තුඩු දී තිබේ.

හිටපු මහ බැංකු අධිපති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්, හිටපු නියෝජ්‍ය අධිපති ධර්මසේන ධීරසිංහ, දොන් වසන්ත ආනන්ද සිල්වා සහ එච්. ඒ. කරුණාරත්න යන විත්තිකරුවන් එලෙස නිදොස් කොට නිදහස් කරනු ලැබූ බව මාධ්‍ය වාර්තාවල පළවිය. තවත් විත්තිකරුවකු සිටි නමුත් ඔහු මේ වන විට මියගොස්ය.

දෙසැම්බර් 11 වැනිදා වන විට අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් මහතාගේ වීඩියෝවක් සමාජ මාධ්‍යවල සංසරණය විය. එහිදී ඔහු කියන්නේ තමා ග්‍රීක බැඳුම්කර පිළිබඳ නඩුවෙන් නිfදාස් කොට නිදහස් කළ බවයි. ඒ ප්‍රකාශයේ කොටසක් මෙසේය.

‘මහාධිකරණය අපිව නිfදාස් කොට නිදහස් කෙරුවා. මම විශ්වාසය තියාගෙන හිටපු අධිකරණය විසින් මාව නිfදාස් කොට නිදහස් කිරීම ගැන සතුටු වෙන්න පුළුවන්…. මේ නඩුවම මීට ඉස්සරින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ පවරලා තිබුණා. එයින් අපිව නිfදාස් කොට නිදහස් කරනු ලැබුවා. අල්ලස් කොමිසම විසින් මේ නඩුව අපිට විරුද්ධව (මහාධිකරණයේ) දැම්මාට පසුව මගේ නීතිඥ ඩිලාන් රත්නායක ජනාධිපති නීතිඥතුමා ඉල්ලීමක් කෙරුවා අල්ලස් කොමිසමට මේ නඩුව සලකා බලලා නැවත පසසුවිපරම් කරලා බලන්නට කියලා, මේ නඩුව ගෙනියන්න බැරි නිසා ඉල්ලා අස්කර ගන්න එක හොඳයි කියලා එතුමා යෝජනා කළා. ඒ අනුව අල්ලස් කොමිසම නඩුව ඉල්ලා අස්කර ගැනීමට උසාවියට දැනුම් දුන්නා. ඒ අනුව ගරු මහාධිකරණය අපිව නිfදාස් කොට නිදහස් කෙරුවා.’

මේ මුළු ප්‍රකාශයේ කිසිම තැනක තමාට මාස තුනක කාලයක් තුළ බිලියන 1.8ක් ගෙවන්නට කොන්දේසියක් තිබෙන බවක් ඔහු නොකියයි. ‘නිfදාස් කර නිදහස්’ කිරීමකදී, එවැනි කොන්දේසියක් තිබිය නොහැකිය.

දෙසැම්බර් 10 වැනිදා එම නඩුව අවසන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් දෙසැම්බර් 11 වැනිදා ඩේලි එෆ්ටී පුවත්පතේ වෙබ් අඩවියේ පළවූ වාර්තාවේ දළ පරිවර්තනයකි මේ;

“මහාධිකරණය ග්‍රීක බැඳුම්කර නඩුව නිෂ්ප්‍රභ කරයි; කබ්රාල් ඇතුළු විත්තිකරුවන් නිදොස් කොට නිදහස්
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් 2011දී ග්‍රීක රජයේ බැඳුම්කරවල ආයෝජනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් හිටපු මහ බැංකු අධිපති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් සහ තවත් ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් තිදෙනෙකුට එරෙහිව ගොනු කර තිබූ දූෂණ නඩුව දෙසැම්බර් 10 වන දින අධිකරණය විසින් නිෂ්ප්‍රභ කළේය.

නඩුව කොළඹ අංක 6 මහාධිකරණය හමුවේ කැඳවූ විට, අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥවරයා අධිකරණයට දන්වා සිටියේ, කබ්රාල් මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ ඩිලාන් රත්නායක විසින් නව දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 වැනි වගන්තිය යටතේ ඉදිරිපත් කළ ඉල්ලීමකට අනුව, කොමිෂන් සභාව සියලු‍ම අධිචෝදනා ඉල්ලා අස්කර ගන්නා බවයි.

අධිචෝදනා ඉල්ලා අස්කර ගැනීමේදී, කොමිෂන් සභාව හිටපු මහ බැංකු අධිපති කබ්රාල්ගෙන් පමණක් රුපියල් බිලියන 1.8ක වන්දි මුදලක් ගෙවන ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර, මාස තුනක් ඇතුළත එම වන්දි මුදල ගෙවා නොතිබුණහොත් නැවතත් නඩුව ගොනු කරන බව දන්වා සිටියේය.

කෙසේ වෙතත්, විත්තිකරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥවරුන්ගේ කරුණු දැක්වීම්වලට සවන් දීමෙන් අනතුරුව චෝදනා නිෂ්ප්‍රභ කළ මහාධිකරණ විනිසුරු මොහොමඩ් මිහාල් විසින් විත්තිකරුවන් නිදොස් කොට නිදහස් කෙරිණි.

හිටපු මහ බැංකු අධිපති කබ්රාල් වෙනුවෙන් පෙනීසිටි ඩිලාන් රත්නායක මහතා මෙහිදී පෙන්වා දුන්නේ මෙම දූෂණ චෝදනා නීතිය මත හෝ සාක්ෂි මත පවත්වාගෙන යා නොහැකි බවයි. ආයෝජන තීරණය මුදල් පනතෙන් බලය ලත් නිලධාරීන් විසින් සාමූහිකව ගත් එකක් බවත්, රාජ්‍යයට අයුතු පාඩුවක් සිදුකිරීමේ චේතනාවක් හෝ දැනුමක් ඇති බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැති බවත් ඔහු පැවසීය.

එවකට මහ බැංකුවේ නියෝජ්‍ය අධිපති (දැන් මහ බැංකු අධිපති) වූ ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතාගේ ප්‍රකාශයක් උපුටා දක්වමින් මුදල් මණ්ඩලයේ සාමූහික ආයෝජන ක්‍රියාවලිය ගැනත්, 2018දී හිටපු අධිපති ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් කුමාරස්වාමි මහතා විසින් ග්‍රීක බැඳුම්කර මිලදී ගැනීම යෙදෙන සංචිත කළමනාකරණ මාර්ගෝපදේශවලට අනුකූලව සිදුවූ බවට ලබාදුන් තහවුරු කිරීමත් ඔහු උපුටා දැක්වීය.

එසේම, 2010 සහ 2011 වර්ෂවලදී මහ බැංකුවේ සංචිත කළමනාකරණයෙන් ලැබුණු ලාභ ඩොලර් මිලියන 341ක් සහ ඩොලර් මිලියන 430ක් වූ බවත්, එම ලාභ ලබාගත් එම නිලධාරීන්ම මෙම විවාදිත ගනුදෙනුවට සම්බන්ධ වූවන් බවත් ප්‍රකාශ කළ රත්නායක මහතා, එබැවින් පාඩුවක් සිදුකිරීමේ චේතනාවක් තිබූ බවට චෝදනාවට පදනමක් නැති බව පෙන්වා දුන්නේය. මෙහි වරදක් ඇත්නම්, උපරිම වශයෙන් මෙය විනිශ්චය දෝෂයක්  පමණක් බවත්, කිසිසේත්ම මෙය අපරාධයක් නොවන බවත් ඔහු තර්ක කළේය.

යහපත් චේතනාවෙන් (සද්භාවයෙන්) ගන්නා ලද ක්‍රියාමාර්ග සඳහා මුදල් පනත මගින් නීතිමය ආරක්ෂාව ලබාදී ඇති බවත්, එම ආරක්ෂාව ඉවත් කිරීමට වැරදි ලෙස හෝ හිතාමතාම පාඩුවක් කිරීමේ සාක්ෂි කිසිවක් ඉදිරිපත් වී නැති බවත් ඔහු තවදුරටත් ඉදිරිපත් කළේය.

ඉහත කී ග්‍රීක බැඳුම්කර ආයෝජනය සම්බන්ධයෙන් ගොනුකළ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, මුදල් මණ්ඩලය අත්තනෝමතිකව හෝ වංචනිකව කටයුතු කළ බවට නිගමනය කළ නොහැකි බව 2014දී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කළ බව ප්‍රකාශ කරමින් විත්තිය වෙනුවෙන් එම තීන්දුවද උපුටා දැක්විණි.

චෝදනා පත්‍රය ඉදිරියට ගෙන යාමෙන් සිදු වන්නේ සාක්ෂි මගින් අනුබලයක් නොමැති, නිෂ්ඵල හා දීර්ඝ නඩු විභාගයක් පමණක් බැවින්, නව දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 වැනි වගන්තිය යටතේ මෙම අධි චෝදනාව ඉල්ලා අස්කර ගන්නා ලෙස රත්නායක මහතා අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.” (පරිවර්තනය; සුදර්ශන ගුණවර්ධන)

මේ අවස්ථාව වාර්තා කළ සෑම මාධ්‍යයකම පාහේ සඳහන් වුණේ, විත්තිකරුවන් නිfදාස් කොට නිදහස් කළ බවයි. කබ්රාල් මහතාට රුපියල් බිලියන 1.8ක පමණ මුදලක් ගෙවන්නට යැයි කොන්දේසියක් තිබෙන බවක් එම වාර්තාවල සඳහන් නොවීය.
එහෙත්, දෙසැම්බර් 10 වැනිදා සවස මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිසමේ මාධ්‍ය ඒකකය කීවේ, කබ්රාල් මහතා එලෙස නිදොස් කොට නිදහස් නොකළ බවයි.

එම නිවේදනය මෙසේය;

“‍2011 වර්ෂයේ දී ග්‍රීක බැඳුම්කරවල ආයෝජනය කිරීමේ දී සිදු වූ දූෂණය සම්බන්ධව පවරා තිබූ නඩුව ඉල්ලා අස් කර ගැනීම.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ හිටපු අධිපති නිඩාඩ් අජිත් ලෙස්ලි කබ්රාල් සහ තවත් හතර දෙනකුට එරෙහිව කොළඹ මහාධිකරණයේ පවරා තිබූ උක්ත නඩුවට අදාළ අධිචෝදනාවන්ගෙන් පළමු චුදිත වන, නිඩාඩ් අජිත් ලෙස්ලි කබ්රාල් යන අයට එරෙහිව ඇති අධිචෝදනාවන් දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 (1) වගන්තිය ප්‍රකාරව ඉවත් කරගැනීම සම්බන්ධව සලකා බලන ලෙසට පළමු චුදිත විසින් ඉල්ලීම් කර තිබිණි.

ඒ අනුව, දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 (2) වගන්තිය ප්‍රකාරව වන කරුණු සලකා බැලූ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා විසින් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ අනුමැතිය ඇතිව දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 (3) වගන්තිය ප්‍රකාරව වන පහත සඳහන් කොන්දේසිය මත එම පළමු චුදිතට එරෙහිව වන අධිචෝදනාව අද දින (2025.12.10 දින) ඉල්ලා අස්කරගන්නා ලදි. එම කොන්දේසිය නම්, මෙම අධිචෝදනාවන් ඉල්ලා අස්කර ගන්නා දිනයේ සිට මාස 3ක කාලසීමාවක් ඇතුළත පළමු චුදිත විසින් මෙම වරදට අදාළව සිදු වූ අලාභය ලෙස ගණනය කර ඇති රු.1,843,267,595.65ක (රුපියල් එකසිය අසූහතර කෝටි තිස් දෙලක්ෂ හැට හත්දහස් පන්සිය අනූ පහයි ශත හැට පහක) මුදලක් වන්දියක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ පහත සඳහන් ගිණුමට බැර කළ යුතුය.

එම ඉල්ලා අස්කරගැනීමට මහාධිකරණය අවසර දී ඇත. ඒ අනුව, මාස 3ක කාලසීමාවක් ඇතුළත පළමු චුදිත විසින් රු.1,843,267,595.65ක මුදල ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ ලබාදී ඇති ගිණුමට බැර නොකළහොත් දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 (5) වගන්තිය ප්‍රකාරව නැවත ඔහුට අධිචෝදනාවන් ගොනු කිරීමට පියවර ගනු ලැබේ.

එම නඩුවේ අනෙක් චුදිතයන්ට එරෙහිව ඇති අධිචෝදනාවන් අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 194 (3) වගන්තිය ප්‍රකාරව ඉල්ලා අස්කරගත් අතර, ඒ අනුව, මහාධිකරණය විසින් එම වුදිතයන් නිදහස් කර ඇත. මෙම නඩුවෙන් චුදිතයන් නිදොස් කොට ඇති බවට පළ වන මාධ්‍ය වාර්තා නිවැරදි නොවන බව ද වැඩිදුරටත් දන්වා සිටිමි”‍.

දැන් මේ නඩුව සම්බන්ධ ස්ථාවර දෙකක් මහජනතාව ඉදිරියේ තිබේ. එකක්, කිසි වන්දියක් නොගෙවාම, තමා නිfදාස් කොට නිදහස් කළ බවට කබ්රාල් මහතා කරන ප්‍රකාශයයි. අනෙක, අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිසම, කබ්රාල් මහතා රුපියල් බිලියන 1.8ක් ගෙවීමේ කොන්දේසිය මත පමණක් නිදහස් කර ඇති බවටත්, නිfදාස් කර නිදහස් කර නැති බවටත්, එම මුදල මාස 3ක් තුළ නොගෙව්වොත් නැවත නඩු පවරන බවටත් කරන ප්‍රකාශයයි.

අල්ලස් කොමිසම කියන කතාව අනුව නම්, කබ්රාල් මහතා සිය වීඩියෝවෙන් කරන්නේ සමාජය නොමග යැවීමකි. අධිකරණය ඉදිරියේ වන්දි මුදල ගෙවීමට නියමයක් කෙරුණා නම්, කබ්රාල් මහතාගේ සමාජ මාධ්‍ය ප්‍රකාශයෙන් අල්ලස් කොමිසමට අපහාසයක් කළා සේ සලකා කටයුතු කරන්නටද පිළිවන. එහෙත්, තමාට ගෙවීමේ කොන්දේසියක් පනවා තිබුණා නම්, වීඩියෝවක් හරහා ප්‍රසිද්ධ අවකාශයට පැමිණ කබ්රාල් මහතා ‘තමා නිfදාස් කොට නිදහස් කෙරුණේ යැ’යි පවසන්නේ ඇයි?
මෙයින් ඇත්ත නැත්ත කුමක්දැයි නිශ්චිතව බලාගැනීමට ඊළඟ නඩු දිනයක් ද නැත. නඩුව අවසන් කර ඇති හෙයිනි. මාස තුනක් තුළ වන්දි මුදල නොගෙව්වොත් පමණක් අල්ලස් කොමිසම නැවත නඩු පවරන බව කියයි.

ඒ අතර නීතිඥ අකලංක හෙට්ටිආරච්චි සිය ෆේස්බුක් පිටුවේ, නඩුවේදී සිදුවූයේ කුමක්දැයි යන්න ගැන සටහනක් යොදා තිබුණි. ඒ, සිය මිතුරු නීතිඥ සුදර්ශ ද සිල්වාගේ නිරීක්ෂණ පදනම් කරගෙනය; “ඒක ගැන දන්නෙ උසාවියෙ ඒ වෙලාවෙ හිටපු අය පමණය. මගේ උගත් මිතුරු නීතීඥ සුදර්ශශ ද සිල්වා ඒ මොහොතේ කොළඹ මහාධිකරණ අංක 6 සිටි නිසා ඔහු ඒ පිළිබඳව කරුණු දන්නේය.

අභිචෝදක ආයතනය වන අල්ලස් කොමිසම වෙනුවෙන් නීතිඥ අසිත ඇන්තනි විසින් වාචික සහ ලිඛිත සැලකිරීමක් අධිකරණය හමුවේ සිදුකර ඇත.

එහිදී සිදුකරන ලද වාචික සැලකිරීම මගින් අධිභාරය ගෙවීමේ කොන්දේසියට යටත්ව අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්ට එරෙහි අධිචෝදනා ඉවත් කරගැනීම අල්ලස් හා දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභා පනතේ 65 සහ 67 වගන්ති ප්‍රකාරව අවසර පතන බව අධිකරණයට සැලකර ඇති බව වාර්තාවේ.

එමෙන්ම සෙසු විත්තිකරුවන් අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 194(3) වගන්තිය යටතේ අධිචෝදනා ඉවත්කරගන්නා බව සැලකර ඇති බවද වාර්තා වේ.

අභිචෝදක පාර්ශ්වයේ නීතිඥවරයා විසින් ලිඛිත සැලකිරීම ගරු මහාධිකරණ විනිසුරුතුමන් වෙතත් එහි පිටපතක් විත්තිකරුගේ නීතිඥ වෙතත් භාරදී ඇත.

විත්තිකරුගේ නීතිඥ අල්ලස් කොමිසම ප්‍රකාශ කරන ලද කොන්දේසියට එකඟ නොවන බවත් එවැනි අධිභාරයක් ගෙවීමට මුදලක් විත්තිකරුට නොමැති බවත් අධිකරණයට ප්‍රකාශ කර ඇති අතර, එක් විත්තිකරුවෙකුට පමණක් එවැනි අධිභාරයක් පැනවීම අසාධාරණ වන බවටත් කරුණු දක්වා ඇත.

ඒ වගේම විත්තිකරු වෙනුවෙන් ජනාධිපති නීතිඥ ඩිලාන් රත්නායක අල්ලස් කොමිසමට සිදුකළ ඍැචරුිැබඒඑසදබ එකේ ලේඛනයද දැන් සමාජ මාධ්‍යයට නිකුත් වී ඇත. ඒ අනුව වරදට අදාළ මානසික අංගය  විත්තිකරුට නොතිබූ බව, මුදල් පනත අනුව හිමි සද්භාවී ක්‍රියාවක ආරක්ෂණය , මේ ක්‍රියාව සාමූහික තීරණයක් වීම , මෙයට පෙර මෙම කරුණට අදාළව විත්තිකරුට එරෙහිව සුජීව සේනසිංහ ගොනුකළ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම විභාගයට අවසර නොදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය දුන් තීන්දුව ඇතුළුව කරුණු පහක් සලකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 13 (5) ව්‍යවස්ථාව අනුව නිර්දෝෂීභාවයේ පූර්ව නිගමනය පදනම් කරගෙන විත්තිකරුට එරෙහි අධිචෝදනාව ඉවත් කරගැනීමට කටයුතු කරගන්නා ලෙස අල්ලස් කොමිසමෙන් ඉල්ලා ඇත.

උසාවියේදීත් මේ ස්ථාවරයේ වෙනසක් වී ඇති බව වාර්තාවෙන්නේ නැත.”ඉදිරියේදී මුදල් ගෙවීමේ කොන්දේසිය සහිතව නඩුවක විත්තිකරුවන් නිදහස් කිරීම ගැන නීති ක්ෂේත්‍රයේ ඇතැමුන් මෙන්ම සාමාන්‍ය පුද්ගලයන්ද මේ අවස්ථාවේදී ප්‍රශ්න මතුකරනවා පෙනිණ. වන්දි මුදල ගෙවන තෙක් බලා නොසිට, ඉක්මනින්ම කබ්රාල් මහතා නිදහස් කළේ අධිකරණයට ඒ ගැන සහතිකයක් තිබුණු නිසාද යන්නද සමහරුන්ට ප්‍රශ්නයක් වී තිබිණ.

කෙසේ වෙතත්, නඩුවක් ඉල්ලා අස්කර ගැනීමටත්, නැවත පැවරීමටත් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිසමට බලය තිබෙන බව, එය පිහිටුවා ඇති දූෂණ විරෝධී පනතෙන් පැහැදිලි වෙයි.

එහෙත් වැදගත් ප්‍රශ්නය වන්නේ, රුපියල් බිලියන 1.8ක් ගෙවීමේ කොන්දේසියට කබ්රාල් මහතා එකඟ වුණාද යන්නයි. දැනගන්නට තිබනෙ ආකාරයයට, කබ්රාල් මහතාගේ නීතිඥ ඩිලාන් රත්නායක එම කොන්දේසියට එකඟවී නැත. එය අතිවිශාල මුදලක් වීමත්, තනි විත්තිරුවකුට පමණක් එම වගකීම පැවරීමත් වැනි කාරණා නිසාය. ඒ අනුව, ඉදිරියේ දී සිදුවීමට නියමිතව ඇත්තේ, කබ්රාල් මහතා මුදල් නොගෙවීමත්, මාස තුනකට පසු අල්ලස් කොමිසම ඔහුට නැවත නඩු පැවරීමත්ය.

  • අරුණ ජයවර්ධන

ජනාධිපතිගේ අඩි 5000 සීමාව ආණ්ඩුවත් නායයන වැඩක්

0
  • විජේවීරගේ වතුවගා වෛරී තියරිය ආණ්ඩුවට හදිසියේ මතක් වෙලා
  • අඩි 5000 සීමාව ලස්සනයි, ඒත් අවිද්‍යාත්මකයි
  • වැඩේ වුණොත් මේ සිරිපාදෙ යන අවසන් වසරයි

සුළි කුණාටුව පහව ගොස් දෙසතියකි. මියගිය සංඛ්‍යාව පවා තවමත් නිශ්චිතව කිව නොහැකි තරමට එහි බලපෑම දරුණු විය. සහනාධාර, වන්දි ගෙවීම් වැනි දහසක් දේ සමග ආණ්ඩුව ඔට්ටුවෙමින් සිටී. ඒ අතර ඉදිරියේදී මෙවැනි ව්‍යසන වැළැක්වීමට ගතයුතු ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳවද නොයෙක් දේ අසන්නට ලැබේ.

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් ඉදිරිපත්කරනා ලද අඩි 5000ට වඩා උස් බිම්වල පිහිටි නිවාස සහ දේපල ඒවායේ හිමියන්ට වන්දි ගෙවා පවරාගෙන එකී ඉඩම් නැවත වනවගාවට වෙන්කිරීම ඒ අතර කැපී පෙනෙනා යෝජනාවකි. ජනාධිපතිවරයා මේ යෝජනාව කරනුයේ ඉකුත් 5 වෙනිදා පාර්ලිමේන්තුව අමතමිනි. එම යෝජනාව ක්‍රියාත්මක කිරීම අසීරු වෙතත් එය සැබැවින්ම ආකර්ෂණීයය.

අඩි 5000න් පහළට මිනිසුන් සීමාකර ඉන් ඉහළ කොටස සොබාදහමට පවරා හරිත සළුවෙන් වසා දැමීම වූ කලි ලෝකයේ ඕනෑම කෙනෙකු වසඟ කරගත හැකි යෝජනාවකි. එහෙත් එය ප්‍රායෝගිකව භූමිය මත ක්‍රියාත්මක කරවීමට විධායක ජනාධිපතිවරයෙකු හෝ තුනෙන් දෙකේ බලය සහිත පාර්ලිමේන්තුවක් සතු බලය පමණක් ප්‍රමාණවත් වන්නේ නැත. ඊට හේතුව දස දහස් ගණන් ජනතාවක් සිය පාරම්පරික නිජබිම්වලින් ඉවත් කර වෙනත් තැනක පදිංචි කරවීම වූ කලි ඕනෑම ජනප්‍රිය ආණ්ඩුවක පදනම සොළවන්නට සමත් වන තීන්දුවක් විය හැකි බැවිනි. එවැනි තීන්දුවකින් බරපතළ ආර්ථික සහ සමාජීය ප්‍රශ්න රැසක් ඇතිවිය හැක. හුදු වන්දියක් ගෙවූ පමණක් මෙවැනි හිතුවක්කාර දේශපාලන තීන්දු පිළිගන්නට මිනිසුන් එකඟවන්නේ නැත. මන්ද යත් අඩි 5000ට වඩා උස්බිම් ජනහරණය කිරීම මහවැලි ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් හෝ වෙනත් සංවර්ධන යෝජනා ක්‍රමයක් වෙනුවෙන් කිහිපදෙනෙකුගේ ඉඩම් පවරාගැනීම වැනි දේ ඉක්මවා යන කරුණක් වන බැවිනි. මෙහිදී යෝජනා වෙන්නේ සමස්ත සමාජයක් එය මුල් ඇදගත් පරිසරයෙන් ඉවත් කි‍රීමය. එවැනි දේට ඕනෑම සමාජයක් දැඩි ප්‍රතිරෝධයක් දැක්වීම ස්වාභාවිකය.

ව්‍යසනයක් හමුවේ මෙවැනි ප්‍රායෝගික නොවනා යෝජනා මින් පෙරද දේශපාලන අධිකාරිය විසින් ගෙනඑනු ලැබ ඇත. සුනාමියෙන් හානිවූ සියලු දේපොළ වෙරළ සීමාවෙන් මීටර් 100 පසුපසට ගන්නට එවකට පැවති රජය යෝජනා කිරීම ඊට නිදසුනකි. එයද ක්‍රියාත්මක වූයේ නැත. මේ යෝජනාවද ක්‍රියාත්මක කිරීම පහසු නැත.

කෙසේ වෙතත් මේ යෝජනාව ජනාධිපතිවරයාගේ මුවින් ගිලිහෙනවාත් සමගම එය ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නිර්මාතෘ රෝහණ විජේවීර 1971දී කළ ප්‍රකාශයක් බවත්, දශක පහකට පෙර ඔහු මේ ව්‍යසනය දුටු බවත් ආණ්ඩුව වෙනුවෙන් සමාජ මාධ්‍ය මෙහෙයවන පාර්ශ්ව උත්කර්ෂයට නංවන්නට විය. එහි වඩාත් පුදුමය වනුයේ මෑත කාලයේ විජේවීරගේ නම මුළුමනින්ම අමතක කර, එය ඉල්මහ විරු සැමරුමට සීමාකර සිටි ජ.වි.පෙ ඔහුගේ ප්‍රකාශයක් දේවභාෂිතයක් ලෙසින් සමාජගත කිරීමට දැක්වූ උනන්දුවයි.

මධ්‍ය කඳුකරයේ උස් බෑවුම් පිළිබඳව රෝහණ විජේවීර 1971දී කළ බව කියනා ප්‍රකාශය ඔහුගේ අදහසක් නොව වෛද්‍ය එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගේ අදහසක් බවත්, ඔහුගේ ලේඛනයකින් විජේවීර එය උපුටාගත් බවත් පාර්ශ්ව කිහිපයක්ම අදහස් දක්වා තිබේ. එය පිළිගත හැකි කරුණක් වනුයේ මධ්‍ය කඳුකරයේ වන ආවරණය ගැන පමනක් නොවේ විජේවීරගේ පන්ති පහ දේශනයන්ද එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගේ දේශන සහ පොත්පත් ඇසුරෙන් සකස්කළ ඒවා බව ඉතිහාසයේ බොහෝතැන්වල සඳහන් වීම හේතුවෙනි. එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගේ ‘ඉදිරිමග’ සඟරාවේ ලිපිපෙළ කියවන ලෙස ඔහු පක්ෂ සාමාජිකයන්ට උපදෙස් දුන් බවද කියවේ.

ජ.වි.පෙ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු වූ පියසිරි ගුණරත්න විසින් රචිත “මගෙ මතක සටහන්, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ සහ අප්‍රේල් කැරැල්ල” කෘතියේද මෙම තොරතුරු සඳහන් වෙයි. විජේවීරගේ පියා වූ අන්දිරිස් විජේවීර එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගේ රියැදුරු ලෙස කටයුතුකළ බව ප්‍රකට කරුණකි. දේශපාලන ආරවුලක් හේතුවෙන් අන්දිරිස් විජේවීරට ඔත්පලවෙන්නට පිරිසක් පහර දුන්නේය. ඔවුන් එජාප හිතවාදීන් බව කියවේ. එම සිදුවීමෙන් විජේවීරගේ පවුලම බරපතළ අර්බුදයකට ගිය බවත්, අනතුරුව අධ්‍යාපනය සඳහා රෝහණ විජේවීර රුසියාවට යවන්නට එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහ මුල්වූ බවත් පැවසේ. මෙවැනි සමීප සබඳතා හේතුවෙන් රෝහණ විජේවීරට එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගේ දේශපාලන අදහස් කාන්දුවීම පුදුමයක් නොවේ. ප්‍රශ්නය වන්නේ විජේවීර දශක පහකට පෙර කිසිදු සැලසුමකින් හෝ විද්‍යාත්මක පදනම්කින් තොරව කීවා යැයි කියන දෙයක් වත්මන් ජනාධිපතිවරයා එක්වරම ගහෙන් ගෙඩි එන්නාක් මෙන් ක්‍රියාවට නැගීමට යෝජනා කිරීමය.

අතීතයේ වනගහනයෙන් වැසී ගිය කඳුකරය අද වනවිට තේ වගාවට විශාල වශයෙන් යොදාගෙන ඇත. ලංකාවට වාණිජ වතු වගාව හඳුන්වා දුන්නෝ බි්‍රතාන්‍යයෝය. බි්‍රතාන්‍ය යටත් විජිතවාදය සහ ඉන්දීය සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයා පිළිබඳව රෝහණ විජේවීර සිටියේ එතරම් හොඳ ආකල්පයකින් නොවන බව ප්‍රසිද්ධ කරුණකි. ඩඩ්ලි සේනානායකගේ හත් හවුල් ආණ්ඩුවේ දෙමළ භාෂා විශේෂ විධිවිධන පනතට එරෙහිව විපක්ෂය 1966 ජනවාරි 8 වැනිදා සංවිධානය කළ රැළියට පවා විජේවීර එක්වීම ඊට නිදසුනකි. ඔහු එදා නියෝජනය කළේ ශන්මුගනාදන්ගේ චීන කොමියුනිස්ට් පිලයි. රෝහණ විජෙවීර තේ වතු දුටුවේ ධනපති පන්තිය නියෝජනය කරනා ආර්ථික සහ සමාජීය සාධකයක් ලෙසිනි. එහෙයින් දේශීය ධනපතියන්, (ඔහුගේ භාෂාවෙන් කළු සුද්දන්), බි්‍රතාන්‍ය යටත් විජිතවාදය සහ දෙමළ ප්‍රජාව යන සාධක තුනටම එක්වර විරුද්ධ වීමට තිබු හොඳම ක්‍රමය වතු වගාවට එරෙහි වීමය. මධ්‍ය කඳුකරය යළි වනගත කරනා ප්‍රායෝගික නොවූ සිතුවිල්ල රෝහණ විජේවීර සමාජයට කාන්දු කරන්නේ ඒ අරමුණින් විය හැක.

විජේවීර පමණක් නොව එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහ, ඇන්.ඇම්. පෙරේරා. කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා, පීටර් කේනමන් වැනි මුල් යුගයේ වාමාංශික නායකයෝ සියල්ලෝම බි්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදයට සහ ඔවුනගේ ආර්ථික මොඩලයට විරුද්ධ මත දැරුවෝය. ඒ අනුව වතු වගාව මෙන්ම වතු හිමියන්ද ඒ පිරිස දුටුවේ වහා පරාජය කළ යුතු ධනපති සතුරන් නැතහොත් ශ්‍රම සූරාකන්නන් ලෙසය. විජේවීරගේ වෙනස වූයේ ඉන්දීය විරෝධය අතින් අන් වාම නායකයන්ට වඩා ඉදිරියෙන් සිටීමය. ඔහුද වතු හිමි දේශීය ධනවතුන් කළු සුද්දන් ලෙස හැඳින්වූ අතර සියලු ධනපතින් මෙන්ම වතුහිමියන්ද සූරාකන්නන් ලෙස හඳුන්වන ලදි. ඒ අනුව එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහ කඳුකරයේ සෝදාපාළුව පිළිබඳව ඉදිරිපත්කළ අදහස විජේවීර තම මතයක් ලෙස ඉදිරිපත් කළේ වතු වගාව පිළිබඳව වෛරී ස්වරයෙනි. එමගින් ඔහු ඉන්දීය කම්කරුවන්ට, වතු සමාගම්වලට සහ ඒවායේ හිමිකරුවන් සහ ඔවුනගේ උපකාර ලද දක්ෂිණ කඳවුරේ දේශපාලන පක්ෂවලට මතවාදීව පහර දීමට ඉදිරිපත් විය.

මේ නායයාම් අල්ලපනල්ලේ ජනාධිපති අනුර දිසානායක අල්ලා ගන්නේ විජේවීර එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගෙන් සොරාගෙන දශක පහකට පෙර ඉදිරිපත්කළ අතාර්කික මතයයි. භූමියේ ක්‍රියාවට නැගිය නොහැකි මනෝරාජික සංකල්පයි.

අඩි පන්දහසට වැඩි උසකින් පිහිටි ඉඩම් රජයට පවරාගෙන වනවගා කිරීම පැහැදිලිවම කළ නොහැකි දෙයකි. එම යෝජනව ක්‍රියාවට නගන්නේ නම් දළ වශයෙන් හෙක්ටයාර් 76400ක් පමණ වන ශ්‍රී ලංකාවේ අඩි 5000ට ඉහළ කළාපය මුළුමනින්ම මානව ක්‍රියාකාරකම්වලින් මුක්ත කිරීමට සිදු වේ. කඳුකරවාසී ප්‍රජාව වෙනත් ප්‍රදේශවල පදිංචි කිරීම මගින් එම ප්‍රදේශවල දැනට නැති ප්‍රශ්න පවා ඇතිවිය හැක. ජනාධිපතිගේ යෝජනාව ක්‍රියාත්මක කරන්නේ නම් මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 7339ක් උසින් පිහිටි නුවරඑළියේ ශාන්තිපුරයේ සිට පහළට ඇති කඳුකර ගම්මාන රැසක් මුළුමනින්ම ඉවත් කිරීමට සිදුවෙයි. ජනාධිපති කී ලෙසින්ම වැඩේ ක්‍රියාත්මක වන්නේ නම් මේ සිරිපා වන්දනා කළ හැකි අවසාන වසර වනු ඇත. ඊට හේතුව සමනොළ කන්ද පවා අඩි 7300කට ආසන්න උසකින් පිහිටා තිබීමය. මුහුදු මට්ටමින් අඩි 6000කට උසින් පිහිටි නකල්ස් කඳුවැටිය ආශ්‍රිත ඉලු‍ක්කුඹුර වැනි ගම්මාන මුළුමනින්ම ඉවත් කිරීමට සිදුවනු ඇත. අඩි 6500කට වඩා ඉහළින් පිහිටි නුවරඑළියේ පාර්ක් ග්‍රීන් තේ කම්හල, අඹේවෙල ගොවිපොළ ඇතුළු කම්හල් සහ ගොවිපොළ රැසක් ඉවත් කිරිමටත්, ශ්‍රී ලංකාවේ හොඳම තේ නිපදවන තේ වතු රැසක් අතහැර දැමීමටත් සිදුවනු ඇත. මේ දිනවල ලහිලහියේ අලුත්වැඩියා කරමින් යන උඩරට දුම්රිය මාර්ගයද පට්ටිපොල, අඹේවෙල වැනි උස් බිම් මගහැර අලුතින් එලන්නට සිදු විය හැක.

එපමණක්ද නොව මධ්‍යම පළාතේ ජන ඝනත්වයෙන් 27.7%ක් වාසය කරන අඩි 6128කට වඩා උසින් පිහිටි සමස්ත නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය පිළිබඳවද අලුතින් තීරණය කිරීමට සිදුවනු ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ භූ විද්‍යා බෙදීම අනුව කඳුකරය ලෙස සලකනු ලබන්නේ මුහුදු මට්ටමින් අඩි 4000ට වඩා උස් ප්‍රදේශය. අඩි 5000න් පහළට මානව ජනාවාස සීමා කරන්නේ නම් භාවිත කළ හැකි කඳුකර භුමිය ඉතා පටු තීරයක් වනු ඇත. සංචාරක කර්මාන්තය, තේ කර්මාන්තය වැනි ධනෝපයන මාර්ග රැසක් බරපතළ බිඳ වැටීමකට එමගින් ලක්වනු ඒකාන්තය. ඉන් ඇතිවන ආර්ථික සහ සමාජීය ප්‍රශ්න ආණ්ඩුවට දේශපාලන සුනාමියක් වනු ඇත. මෙවැනි දෙයක් කරන්නට නොව සිතන්නටවත් යාම බරපතළ අනුවණ ක්‍රියාවකි.

එය සමාන කළ හැක්කේ දේශපාලන කේවට්ටයන් විසින් නොමග යැවූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ රසායනික පොහොර තහනම වැනි යෝජනාවකට පමණි.

අඩි 5000ට වඩා ඉහළ බිම් නැවත වනාන්තරගත කිරීමෙන් නායයාම් අවම වෙතැයි සිතීම තාක්ෂණික සිතුවිල්ලක් නොවේ. පසුගිය නායයාමෙන් වැඩිම හානිය සිදුව ඇත්තේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයටය. මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය පිහිටා ඇත්තේ මැද රට මිස කඳුකරයේ නොවේ. එහි උස අඩි 3000ට අඩුය. නායයාම් යනු අඩි 5000 ඉහළ සීමාවට සීමාවූවක් නොවේ. මෙවර බදුල්ල, කෑගල්ල වැනි දිස්ත්‍රික්කවලින්ද නායයාම් වාර්තා විය. ඊට අමතරව සෑම වර්ෂා කාලයකම කළුතර, රත්නපුර පමණක් නොව කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ ගම්වලට පවා අදාලව නායයාම් නිවේදන නිකුත් කරනු ලබයි. මේ සියලු දෙයින් කියවෙන්නේ නාය යාම අඩි 5000න් ඉහළට සීමාවූ දෙයක් නොවනා බවය.

ජනධිපතිවරයා යෝජනා කරන්නේ අඩි 5000න් ඉහළ ජනාවාස ඉවත්කර කැලෑ වවන්නටය. එහෙත් පරිසරවේදී සජීව චාමිකර පවසනුයේ මේ වන විටත් අඩි 5000න් ඉහළ සීමාවේ පවතින ඉඩම් ප්‍රමානයෙන් 68%ක් පමණ වනාන්තර බවයි. ඊට අමතරව 27%ක බිම් ප්‍රමාණයක් කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා වෙන්ව ඇත. ජනාවාස සඳහා 3%ක්ද සත්ත්ව ගොවිපොළ සඳහා 2%ක්ද වෙන්ව ඇති බව ඔහු පවසයි. එමෙන්ම මෙම කලාපයේ ඇති ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ කොමිසම සතු වනාන්තර රක්ෂිත බවට පත්කර පවතින වනාන්තරවලට යා කළ යුතු බව ඔහුගේ මතය වේ. “ජනාධිපතිවරයා අඩි 5000න් ඉහළ ප්‍රදේශ වනවගාවට වෙන්කරන්නට යෝජනා කරනවා. ඒක ආකර්ෂණීයයි. ඒත් අවිද්‍යාත්මකයි. ඊට පෙර ජනවාස ප්‍රදේශවල ගෙවතු සෝදායාමෙන් රැකගත යුතුයි. ඒ සඳහා “මහනුවර ගෙවතු ක්‍රමය” ඉතා සුදුසුයි. එහි විශේෂය වන්නේ බහු බෝග වගාවයි. අඩි 5000ට ඉහළ ප්‍රදේශවල ජනාවාස, ගෙවතු සහ වගාබිම් විධිමත්ව සකස් කර පස ස්ථාවාර කරගත යුතුයි. මෙවර වැඩියෙන්ම නායගියේ අඩි 5000ට වැඩි ප්‍රදේශ නොවේ. අඩි 2000ත් 5000ත් අතර ප්‍රදේශ. ඒක නිසා අඩි 5000ට අඩු ප්‍රදේශ ගැන වැඩි අවධනයක් යොමුකළ යුතුමයි. මොකද අඩි 5000න් උඩ බේරාගන්නට නම් ඊට පහළ ප්‍රදේශයේ පස ස්ථාවර කරගත යුතුයි.” ඔහු පවසන්නේය.

නායයාම් සඳහා බලපානා එකම සාධකය භූමියේ උන්නතාංශය පමණක් නොවේ. වර්ෂාපතනයේ තීව්‍රතාව, පසේ සංයුතිය සහ පිහිටීම, ජල බැස්ම වැනි කරුණු රැසක් ඒ සඳහා බලපානා බව විද්වත් මතය වේ. ලංකාවේ අඩි 7000ට වඩා ඉහළින් පවා මානව ජනාවාස හමුවෙන අතර ලෝකයේ බොහෝ රටවල තත්ත්වය ඊට වෙනස් නොවේ. එහෙයින් අඩි 5000 සීමාව ඉරකින් වෙන්කර ඉන් පහළට මිනිසුන් සීමාකර නායයාම් වළකාගත නොහැක. කළ යුත්තේ නාය යාම් පිළිබඳව විමසිල්ලෙන් සිට නිසි පාංශු රක්ෂණ ක්‍රම යොදා එකී අවදානම අවම කරගැනීමය. ඊට අමතරව ඉදිරියේදී දළ බෑවුම් සහිත ප්‍රදේශවල සිදුකරනා ඉදිකිරීම් සහ මානව ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් දැඩි ප්‍රතිපත්ති තීන්දු ගැනීමද අත්‍යවශ්‍ය වනු ඇත.

  • අරුණ ලක්ෂ්මන් ප්‍රනාන්දු

ආපදාවෙන් ගොඩඒමට මිලියනයක ස්වෙච්ඡා බලකායක් පක්ෂයට හදයි

0

දිට්වා සුළි කුණාටුව සමඟ ඇති වූ අධික වැසි තත්වය නිසා සිදුවූ නායයෑම් හා ගංවතුර හේතුවෙන් මියගිය හා අතුරුදහන් වීම් සම්බන්ධයෙන් මේ වනවිට ඇත්තේ මහත් කථාබහකි. ඒ වගකීම් පැහැර හැරීම සම්බන්ධයෙනි. එම වගකීම් පැහැර හැරීම සම්බන්ධයෙන් දේශපාලනඥයින්ට මෙන්ම නිලධාරීන්ටද චෝදනා එල්ල වී තිබේ. ඒ සුළි කුණාටුවට පෙර කාලගුණ දත්ත සැලකිල්ලට ගෙන කටයුතු නොකිරීම සම්බන්ධයෙන් හා ඒ නිසා ඇතිවූ ගම්පොල නගරයේ ජීවිත හා දේපල විනාශ වීම් සම්බන්ධයෙන්ය.

චෝදනා කරන්නන් පවසන්නේ කාලගුණ දත්ත මත පදනම්ව ලැබිය හැකි වර්ෂාපතනයට අනුව සිදුකළ යුත්තේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳව පෙර තීන්දු කර කටයුතු කළේ නම් දේපල හානි කෙසේ වෙතත් ජීවිත හානි බොහෝ දුරට අවම කරගත හැකිව තිබූ බවයි. කොත්මලේ ජලාශයෙන් එක්වරම අති විශාල ජල කඳක් පූර්ව දැනුම් දීමකින් තොරව නිදහස් කිරීම එසේ පූර්ව සූදානමක් නොමැතිකමට ප්‍රබල උදාහරණයක් බව ඔවුන්ගේ මතයයි.

මෙම චෝදනාවල ඇත්ත නැත්ත කොමිසමක් හෝ වෙනත් ඒ ආකාරයේ යාන්ත්‍රණයක් පිහිටුවා අනිවාර්යෙන්ම සොයා බැලිය යුතුවේ. ඒ කිසිවකුට දඩුවම් කිරීම සඳහා නොවුණත්, අනාගතයේ යළි ඇතිවිය හැකි මෙවන් විනාශයක් වළක්වා ගැනීම හෝ අවමකර ගැනීම උදෙසාය.

ව්‍යසනයකට පෙර තත්වයන් පාලනය කර ගැනීම සඳහා රටක් වශයෙන් අපට ක්‍රමවේදයක් නොතිබුණේද යන කරුණ මෙහිදී වැදගත් වේ. 2024 සුනාමි ව්‍යසන තත්වයෙන් පසු අප එවන් තත්වයක් ඇතිකරගෙන තිබුණ අතර 2005 අංක 13 දරන ශ්‍රී ලංකා ව්‍යසන කළමනාකරණ පනත යනුවෙන් එය හඳුන්වනු ලබයි. වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මෙන්ම එවක ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ නියෝජනය කළ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරු එය පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත කර ගැනීමට සහාය පළ කළ අය අතර වූහ.

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ඔහුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුතු ව්‍යසන කළමනාකරණය පිළිබඳ ජාතික සභාව පසුගිය අගෝස්තු 06 දින රැස්කර තිබුණි. එහිදී ගෙන තිබූ එක් තීන්දුවක් වූයේ ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය සඳහා හදිසි ආපදා ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ කාර්යයන් වෙනුවෙන් විශේෂ ප්‍රතිපාදන ඉල්ලා සිටීමයි.

ඒ සම්බන්ධයෙන් ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් මෙන්ම ව්‍යසන කළමනාකරණය සඳහා වූ ජාතික සභාවේ ලේකම්ද වන විශ්‍රාමික එයාර් වයිස් මාර්ෂල් සම්පත් තුයියකොන්තා ලිඛිත ඉල්ලීමක් සිදුකර තිබුණි.

එහි සඳහන් කරන්නේ, ව්‍යසන කළමනාකරණ පනත මගින් ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය වෙත පැවරී ඇති බලතල හා වගකීම් ප්‍රකාරව, මධ්‍යස්ථානයේ සිවිල් නිලධාරීන් සමඟ ත්‍රිිවිධ හමුදාව, පොලීසිය විසින් ජනාධිපති කාර්යාලය, අගමැති කාර්යාලය, ආරක්ෂක මාණ්ඩලික ප්‍රධානී කාර්යාලය හා ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය ඇතුළු සියලුම අදාළ ඉහළ ආයතන සමඟ මෙන්ම, කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව, ජාතික ගොඩනැඟිලි පර්යේෂණ සංවිධානය, භූ විද්‍යා සමීක්ෂණ හා පතල් කාර්යාංශය ආදි ආපදා කළමනාකරණයට සහයෝගය දක්වන රජයේ අනෙකුත් තාක්ෂණික ආයතන සමඟ සම්බන්ධීකරණ කටයයුතු නිරතුරුවම සිදුකරමින් පවතින බවයි.

හදිසි ආපදා සඳහා ත්‍රිවිධ හමුදාව, පොලීසිය, සිවිල් ආරක්ෂක බලකාය ආදි ආයතනයන්හි සහාය ලබා ගැනීම නිරතුරුව සිදුවන බවයි. එහිදී භට පිරිස් සමඟ හමුදා වාහන, හෙලිකොප්ටර් ආදිය යෙදවීමට අවශ්‍ය වන බවයි. ආපදා කළමනාකරණ යාන්ත්‍රණය ශක්තිමත්ව හා කාර්යක්ෂමව කරගෙන යෑම සඳහා හදිසි ආපදා අවස්ථාවන්හිදී එවැනි සහායන් ලබාදීම වෙනුවෙන්, වියදම් දැරීම සඳහා එම මධ්‍යස්ථානය වෙත 2017 වසර දක්වා වාර්ෂික අයවැය මගින් රු.මි. 50ක ප්‍රතිපාදන වෙන් කෙරුණු බවයි.

එහෙත් එම ප්‍රතිපාදන මේ වනවිට නිශ්චිත වැය විෂයක් මගින් ලබාදී නොමැති නිසා, කාර්යක්ෂමව ආපදා කළමනාකරණ කාර්යය සිදුකිරීමට නොහැකි වී තිබෙන බවයි. එබැවින්, පැය 24 රාජකාරි සිදුකරනු ලබන ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය වෙත විශේෂ වැය විෂයක් මගින්, 2017 වසර දක්වා සිදුකර ඇති ආකාරයට වාර්ෂිකව අයවැය මගින් ප්‍රතිපාදන ලබාදීම අත්‍යවශ්‍ය බවට නිර්දේශ කරන බවයි.

ඒ මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ කුමක්ද? 2017 වර්ෂය දක්වාම දිට්වා වැනි සුළි කුණාටු තත්වයක් සම්බන්ධයෙන් නොවුණත්, රටතුළ සිදුවන නායයෑම්, ගංවතුර හෝ නියඟ තත්වයන්ට මුහුණ දීම සඳහා වාර්ෂිකව යම් ප්‍රතිපාදනයක් වෙන්කරමින් තිබී ඇති බවයි. එය 2025 හෙවත් මෙම වර්ෂයට අයවැය ඉදිරිපත් කිරීමේදී ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුවට පවා මඟහැරී ඇති බවයි. 2026 අයවැයට හෝ එවැනි වැය ශීර්ෂයක් ඇතුළත් කර ඇතිද යන්න සොයා බැලිය යුතු තත්වයක් වේ.

කෙසේ වෙතත් එම දැනුම් දීමේ සටහනේ සඳහන් කර ඇති ත්‍රිවිධ හමුදා, පොලීසිය හා රාජ්‍ය ආයතන අතර සම්බන්ධීකරණයක් දිට්වා සුළි කුණාටුවේ අනාවැකි සම්බන්ධයෙන් සිදුවී නැති බව ඇතිවී ඇති මෙම විනාශයෙන් පෙන්නුම් කරයි.

මෙහිදී විශේෂත්වය වන්නේ, ව්‍යසන තත්වයකදී මනා සම්බන්ධීකරණයක් තිබිය යුතු හා ඒ සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ යුතු වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව වැනි ආයතනයක් දෙකක් හැරුණු විට අනෙක් ආයතන සියල්ලම පාහේ ජනාධිපතිවරයා යටතේ පවතින ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය යටතේ පවතින බවයි. ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව, ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව, ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව, කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, ව්‍යසන කළමනාකරණය සඳහා වූ ජාතික සභාව, ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය, ජාතික ආපදා සහන සේවා මධ්‍යස්ථානය, ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ සංවිධානය ජනාධිපතිවරයා යටතේ පවතින එම ආයතන වේ.

එමෙන්ම ඊට අමතරව ජනාධිපතිවරයා යටතේ ඇති ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශය යටතේ, ශ්‍රී ලංකා ටෙලිකොම් සමාගම, තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය වැනි ආපදාවක් සම්බන්ධයෙන් සන්නිවේදන පියවර ගතහැකි ආයතන තිබේ.

එම පනත අනුව සකස් කර ඇති ජාතික ආපදා කළමනාකරණ සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කර නැති බව හෝ එය ප්‍රමාණවත් නොවන බවද මෙම ව්‍යසනයෙන් පෙන්නුම් කරයි.

ඒ සඳහා උදාහරණයකට කොත්මලේ ජලාශයෙන් වතුර මුදා හැරීම අපට ගත හැකිය. එහි බලධාරීන් පවසන පරිදි ජලාශයෙන් වතුර ඉවත් කිරීමට විනාඩි දහයකට පමණ පෙර එහි වේල්ලේ සිට සයිරන් නලා හඬක් නිකුත් කරනු ලබයි. එම හඬ නිකුත් කරන්නේ වේල්ල පහළ විවිධ කටයුතුවල යෙදී සිටින පුද්ගලයන්ට ඉන් ඉවත් වීමටය. එය සාමාන්‍ය ලෙස වර්ෂයේ විවිධ දිනවල ජලාශයෙන් වතුර මුදා හැරීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රමාණවත් විය හැකිය. එහෙත් මෙවැනි අධික වැසි තත්වයකදී අති විශාල ප්‍රමාණයේ ජලය මුදා හැරීමකට කිසිසේත්ම ප්‍රමාණවත් වන්නේ නැත. ඒ මෙවැනි ජල ප්‍රමාණයක් ගඟ උතුරා ගොඩබිම්ද යටකරගෙන යන එකක් වන නිසාය. ඒ නිසා එවැනි දැනුම් දීමක් ප්‍රදේශයේ පොලිස් ස්ථාන, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල වෙත ප්‍රමාණවත් වේලාවකට පෙර ලබාදීමේ හා ඉනුත් එහාට ගොස් ජනතාවගේ අතේ ඇති ජංගම දූරකතනවලට පණිවිඩ ලැබීම දක්වා වූ එකක් බවට පත්විය යුතුය.

ජාතික ආපදා කළමනාකරණ සැලැස්මට හා ඒ යටතේ එක් එක් රාජ්‍ය ආයතනයට අදාළ ආපදා කළමනාකරණ සැලැස්මට එසේ එක්විය යුතු වෙනස්කම් වහාම එක්විය යුතුය. ඒ අනාගතයේ මෙවන් තත්වයකදී සිදුවිය හැකි ජීවිත හානි හා දේපල හානි වළක්වා ගැනීම හෝ අවම කර ගැනීම උදෙසාය.

එහෙත් ඒ වෙනුවට පෙනෙන්ට තිබෙන්නේ රටක් ලෙස රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය යොදාගෙන හා වෙනත් සම්බන්ධ කර ගත හැකි පාර්ශ්වකරුවන් යොදාගෙන ආපදා කළමනාකරණය සඳහා අවශ්‍ය පියවර ගැනීම වෙනුවට ජාතික ජන බලවේගය එය තම පක්ෂයට පමණක් කළ හැකි එකක් බවට සැලසුම් සකස් කරමින් සිටින බවයි.

ඒ සම්බන්ධයෙන් වන ‘අපි එකාවන්ව නැඟී සිටිමු. මේ කඳුළු සලන පාරාදීසය සුවපත් කරමු’ යනුවෙන් වූ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ නමින් යුත් ෆේස්බුක් දැනුම් දීමක් දෙසැම්බර් 07 වැනිදා සිට දැක ගන්නට ලැබෙන අතර එහි සඳහන් කරන්නේ රට ගොඩ නගන මිලියනයක ස්වෙච්ඡා තරුණ බලකාය සඳහා ලියාපදිංචිය ආරම්භ කර ඇති බවයි. එම ෆේස්බුක් පෝස්ටුවල වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇත්තේ ජාතික ජන බලවේග ප්‍රාදේශීය සංවිධායකයින්ගේ දූරකතන අංකවලට කතාකර එම ලියාපදිංචිය ලබා ගන්නා ලෙසයි.

වාර්තා වන ආකාරයට ජාතික ජන බලවේගය විසින් චීනයට යවා පුහුණු කරන ලද පිරිසක් මගින් එසේ බඳවා ගන්නා ස්වෙච්ඡා බලකාය පුහුණු කිරීමට නියමිත අතර එය රජයේ වැඩක් නොවන ජාතික ජන බලවේගයේ වැඩක් බවට පත්වී තිබේ. රතු තරුව නම් සිය සාමාජිකයන්ගේ බලකායක් මගින් පසු ආපදා තත්වයන් පිළිසකර කළ හැකි බවට මෙම ආපදා තත්වයේදී සිදුකිරීමට ගිය ආපදා දේශපාලනයම ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව මේ මගින් කිරීමට උත්සාහ කරන බව සැඟවිය හැකි දෙයක් නොවේ.
එහෙත් රටකට අවශ්‍ය වන්නේ කිනම් ආණ්ඩුවක් බලයේ සිටියද පක්ෂ, පාට, ජාති ආගම් භේදයකින් තොරව ආපදාවක් වෙනුවෙන් කටයුතු කළ හැකි පුහුණු ස්වෙච්ඡා බලකායක් මිස, පක්ෂයක බලකායක් නොවන බව ජනාධිපතිවරයා ඇතුළු ජාතික ජන බලවේග නායකත්වයන් මෙවන් අති විශාල ව්‍යසන අවස්ථාවක පවා තේරුම් නොගැනීම පෙන්නුම් කරන්නේ ඔවුන්ගේ ගෝත්‍රික හැසිරීම තත්වයයි.

 

 

නියෝජ්‍ය ඇමතිගේ මන්ත්‍රීකම ගැන ප්‍රශ්නයක්! නියෝජ්‍ය ඇමතිගේ සමාගමට ඩිජිටල් බස් ටිකට් බිස්නස් එක ලැබේ

0
  • මන්ත්‍රී වෙනකොටත් සමාගමේ අධ්‍යක්ෂ
  • ඇමති වුණාට පසු සමාගමට රජයේ බිස්නස් ලැබිලා
  • එක් සමාගමක් ගැන වත්කම් ප්‍රකාශයේ කියලා නෑ

ඩිජිටල් ආර්ථික නියෝජ්‍ය ඇමති එරංග වීරරත්න පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස කටයුතු කිරීම සම්බන්ධයෙන් නුසුදුස්සෙකු බවට පත්වී ඇති බව නොවැම්බර් 26 වැනිදා පැවති අයවැය කාරක සභා විවාදයේදී චෝදනා එල්ල විය.

ඒ එම විවාද අවස්ථාවේදී සමගි ජන බලවේග පාර්ලිමේන්තතු මන්ත්‍රී අමිල ප්‍රදීප් සිරිවර්ධන නියෝජ්‍ය ඇමති එරංග වීරරත්න ප්‍රධාන විධායක නිලධාරි ලෙස කටයුතු කරන Omobio (pvt) Ltd  හා  Eimsky Business Solutions (pvt) Ltd යන සමාගම් දෙක මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරිය විසින් පාලනය කරනු ලබන අධිවේගී මාර්ග ව්‍යාපෘතිවල නිරතවන බවට චෝදනා කළේය.

එහිදී නියෝජ්‍ය ඇමති එරංග වීරරත්න එම චෝදනාවලට පිළිතුරු ලබාදෙමින් ප්‍රකාශ කළේ ඔහු නියෝජ්‍ය ඇමති ධුරයේ දිව්රුම් දීමට පෙර දිනයේ Omobio (pvt) Ltd  හා  Eimsky Business Solutions (pvt) Ltd යන සමාගම්වල ප්‍රධාන විධායක නිලධාරි ධුරයෙන් ඉවත් වූ බවයි. එසේම එම සමාගම්වල ඔහුට කොටස් අයිතිය තිබෙන බවද ඔහු පිළිගත්තේය.

ඒ අනුව නියෝජ්‍ය ඇමති එරංග වීරරත්න පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස තේරී පත්වන අවස්ථාව වනවිටත්, මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස තේරී පත්වීමට නාම යෝජනා ලබාදෙන අවස්ථාව වනවිටත් එම සමාගම්වල ප්‍රධාන විධායක නිලධාරි ධුර දැරූ බව තහවුරු වේ.

එම විවාදයේදී මෙම කරුණ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී අජිත් පී පෙරේරා පැවසුවේ නාම යෝජනා ලබාදෙන අවස්ථාවේදී රජය සමඟ යම් ගිවිසුමක් ඇත්නම් එය පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස පත්වීමට නුසුදුසුකමක් බවත්, මීට පෙර රාජිත සේනාරත්න හා ඇල්බට් සිල්වා යන මන්ත්‍රීවරුන්ට ඒ හේතුවෙන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ධුරය අහිමි වූ බවත්ය.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු වීම සඳහා නුසුදුසුකම් යටතේ 91 ව්‍යවස්ථාවේ (ඉ) හි එය දැක්වෙන්නේ මේ ආකාරයටය. ‘රජය විසින් නැතහොත් රජය වෙනුවෙන් එළඹ ඇත්තා වූ යම්කිසි ගිවිසුමකට තැනැත්තකුගේ සම්බන්ධතාවක් තිබීම නිසා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයකු වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබීමට හෝ පාර්ලිමේන්තුවේ අසුන් ගැනීමට සහ පාර්ලිමේන්තුවේදී ඡන්දය දීමට හෝ සුදුස්සෙක් නොවන්නේය.’

හිටපු ඇමතිවරයකු වූ රාජිත සේනාරත්නට ඔහුගේ මන්ත්‍රීධුරය අහිමි වූයේ ඔහු අධ්‍යක්ෂවරයකු වශයෙන් කටයුතු කළ සමාගමක් සැපයුම්කරුවකු ලෙස රාජ්‍ය ආයතනයකට දන්ත වෛද්‍ය උපකරණ සපයා ඇති බවට එල්ල වූ චෝදනාව නිසායි. ඒ අනුව එවක පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ඩිලාන් පෙරේරා රාජිත සේනාරත්නගේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ධුරයට එරෙහිව අභියාචනාධිකරණයට පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කරමින් ඔහු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස අසුන් ගැනීමට නුසුදුස්සකු වන බවට නියෝගයක් නිකුත් කරන ලෙස ඉල්ලීමක් කළ අතර ඉදිරිපත් වූ කරුණු මත අභියාචනාධිකරණය රාජිත සේනාරත්න පාර්ලිමේන්තුවේ අසුන් ගැනීමට නුසුදුස්සකු බවට තීරණය කළේය. ඒ අනුව රාජිත සේනාරත්න මහතාට ඔහුගේ පාර්ලිමේන්තු අසුන අහිමි විය. පසුව රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා ඔහුව ජාතික ලැයිස්තුවෙන් යළි පාර්ලිමේන්තුවට පත්කළේය.

එරංග වීරරත්න නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා මෙම වසරේ මාර්තු 31 දිනට අදාළව ජුනි 30 වැනි දින අත්සන් කර ලබාදී ඇති ඔහුගේ වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශය අනුව ඔහු Omobio (pvt) Ltd   අධ්‍යක්ෂවරයකු වශයෙන් කටයුතු කරන බව සඳහන් කර තිබේ. ඊට අමතරව Spiceyaya (pvt) Ltd, Spice Fortress (pvt) Ltd, Textware (pvt) Ltd yd OmobioNG LLC-UAE යන සමාගම්වල අධ්‍යක්ෂ ධුර දරන බව සඳහන් කර ඇත. එමෙන්ම එම සමාගම්වල ඔහුට කොටස් අයිතිය ඇති බවද සඳහන් කර තිබේ. එහෙත් ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේදී පිළිගත්Eimsky Business Solutions (pvt) Ltd ආයතනයේ කොටස් අයිතිය තිබෙන බවක් හෝ එහි අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරන බවක් වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශයේ සඳහන් කර නැත. ඒ අනුව නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා Eimsky Business Solutions (pvt) Ltd සමාගමේ ඔහුට ඇති කොටස් අයිතිය පිළිබඳ තොරතුරු හා එහි අධ්‍යක්ෂවරයකු බවට කටයුතු කරන බවට වූ තොරතුරු සිය වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශයේදී සඟවා තිබේ.

එහෙත් ඔහු එම සමාගම්වල කොටස් අයිතියට අමතරව, දක්ෂිණ අධිවේගී මාර්ගයේ හා කොළඹ පිටත වටරවුම් මාර්ගයේ ව්‍යාපෘති සිදුකරන Omobio (pvt) Ltd  හි මෙම වසරේ මාර්තු 31 දින වනවිටද අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස කටයුතු කරන බව සිය වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශය මගින් පිළිගෙන තිබේ. නියෝජ්‍ය ඇමති ධුරය ලබා ගනිද්දී ඔහු එම සමාගම්වලින් ඉවත් වූ බවට ඔහු පාර්ලිමේන්තුවට කීවද නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයකු ලෙස කටයුතු කරන සමයේද ඔහු එම සමාගම්වල අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස කටයුතු කර තිබෙන බව ඒ අනුව අනාවරණය වේ. ඔහු විසින් කථානායකවරයාට ලබාදී එම වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශයම ඔහු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස පාර්ලිමේන්තුවේ අසුන් ගැනීමට නුසුදුස්සකු බව සනාථ කර තිබේ. ඒ සඳහා අමුතුවෙන් වෙනත් සාධක අවශ්‍ය නොවන තත්වයක් ඔහුම උදාකර දී තිබේ.

පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී අමිල ප්‍රදීප් සිරිවර්ධන සඳහන් කරන සමාගම් දෙක අධිවේගී මාර්ග සම්බන්ධයෙන් වූ ව්‍යාපෘති ලබාගත්තේ 2019 වර්ෂයේදී බවත්, එම මෘදුකාංගවල නඩත්තු කටයුතු පමණක් මේ වනවිට සිදුකරමින් පවතින බවත්, තමාට කොටස් අයිතිය ඇති එම සමාගම් දෙක මෙම ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමෙන් පසු රජයේ කිසිදු ව්‍යාපෘතියක් ලබාගෙන නැති බවත්, ඔහු ආණ්ඩුවේ තනතුරුවල කටයුතු කරන තෙක් රජයේ කිසිදු ව්‍යාපෘතියක් ලබා ගැනීමට ඉල්ලුම් නොකරන ලෙසත් දැනුම් දී ඇති බව නියෝජ්‍ය ඇමති එරංග වීරරත්න පාර්ලිමේන්තුව හමුවේ වැඩිදුරටත් පැවසීය.

එහෙත් අමිල ප්‍රදීප් මන්ත්‍රීවරයා එයට පිළිතුරු වශයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේදී පැවසුවේ දක්ෂිණ අධිවේග මාර්ගයේ හා පිටත වටරවුම් මාර්ගයේ ආදායම් කළමනාකරණයත්, පද්ධති පාලනයත් නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයාට අයත් සමාගමක්, එම ඇමතිවරයාට අයත් අමාත්‍යාංශය යටතේ සිදුකිරීම ළබැඳියාවන් අතර ගැටුමක් ඇතිකරන බව හා එය ආණ්ඩුවේ දූෂණ විරෝධී ප්‍රතිපත්තිය ව්‍යාජ දූෂණ විරෝධයක් බවට පත්කරන බවයි.

ඒ කෙසේ වෙතත්Eimsky Business Solutions (pvt) ආයතනය සිය ෆේස්බුක් පිටුවේ මෙම වසරේ නොවැම්බර් 24 දින සහිතව සඳහන් කරන්නේ ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශයට, ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශයට, ජාතික ප්‍රවාහන මණ්ඩලයට (එය ජාතික ගමනාගමන කොමිසම ලෙස නිවැරදි විය යුතුය) හා සියලුම අන්තර් පළාත් හා පළාත් පෞද්ගලික බස් හිමිකරුවන්ට සිය සුභ පැතුම් එක් කරන බවයි.
ඔවුන් එසේ සුභ පැතුම් එක් කරන්නේ පෞද්ගලික බස් රථවලවල බැංකු කාඩ් පත් මගින් ටිකට් ලබා ගැනීමේ පහසුකම නිල වශයෙන් හඳුන්වාදීම හා එම පෞද්ගලික බස් ටිකට් ඩිජිටල්කරණ ව්‍යාපෘතිය එම සමාගම කිරීම හේතුවෙනි.

ඒ සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුරටත් සඳහන් කරන්නේ එම මුලපිරීම පිටුපස තාක්ෂණ සක්‍රිය කරන්නා වීම ගැන එම සමාගම ආඩම්බර වන බවයි. කෙටි කාලයක් තුළ මාර්ග 25ක් සහ බස්රථ 20ක් ඔවුන් සාර්ථකව සම්බන්ධ කළ බවයි. එමෙන්ම ඉදිරියට එහි තවත් කටයුතු පෙළ ගැසී තිබෙන බවයි.

ඒ අනුව පැහැදිලි වන කරුණ වන්නේ මෙම ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමෙන් පසු නියෝජ්‍ය ඇමති එරංග වීරරත්නට කොටස් අයිතිය ඇති සමාගමක් රජයේ කොන්ත්‍රාත්තුවක් ලබාගෙන ඇති බවයි. එම කොන්ත්‍රාත්තුව නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා ප්‍රසිද්ධ දේශපාලනයට ඒමට පෙර ඔහුගේ සමාගම් දක්ෂිණ අධිවේගී මාර්ගයේ හා කොළඹ පිටත වටරවුම් මාර්ගයේ ලබාගත් පෙර සඳහන් කළ කොන්ත්‍රාත් නොවේ. එම කොන්ත්‍රාත් සඳහා ඔවුන් සමඟ සම්බන්ධ වූයේ එම මාර්ග කළමනාකරණය කරනු ලබන මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියයි. එහෙත් මෙම බස් ටිකට් ඩිජිටල්කරණය කිරීමට අදාළ කටයුත්ත මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියට අයත් එකක් නොවේ. එය අදාළ වන්නේ ජාතික ගමනාගමන කොමිෂන් සභාවට හා පළාත් මාර්ගස්ථ මගී ප්‍රවාහන අධිකාරිවලටය. ඉහත සඳහන් ඔවුන්ගේ ෆේස්බුක් සුබපැතුමේ පවා මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියක් ගැන සඳහන් නොවන්නේ ඒ නිසාය.
ඒ අනුව මෙම ඩිජිටල්කරණ කටයුත්ත නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා පාර්ලිමේන්තුවේ කියූ ආකාරයට ඔහු ප්‍රසිද්ධ දේශපාලනයට ඒමට පෙර ඔහුගේ සමාගම් අධිවේගී මාර්ග සම්බන්ධයෙන් වන මෘදුකාංගය නඩත්තු කිරීමේ කටයුත්තක් නොවේ. මෙම ආණ්ඩුව යටතේ ඔහුගේ සමාගමට අලුතින්ම ලබාගත් වෙනත් කොන්ත්‍රාත්තුවකි.

මෙම කොන්ත්‍රාත්තුව සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කිරීමේදී තවත් දෙයක්ද අනාවරණය වේ. ඒ මෙම කොන්ත්‍රාත්තුව ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශය හෝ ජාතික ගමනාගමන කොමිසම හෝ ප්‍රසම්පාදනයක් කැඳවා නැති බවය. රජයේ මුද්‍රිත හා විද්‍යුත් ප්‍රසම්පාදනයන් ගැන තොරතුරු ඇතුළත් https://www.promise.lk අනුව මෙම කටයුත්ත සඳහා කැඳවූ ප්‍රසම්පාදනයක් හෝ එවැනි ප්‍රසම්පාදනයක් මත ලබාදුන් කොන්ත්‍රාත්තුවක් ගැන සඳහන් වන්නේ නැත.

එරංග වීරරත්න නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා පාර්ලිමේන්තුවට එන්නේ ජාතික ජන බලවේග ජාතික ලැයිස්තුවෙනි. 2024 පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය සඳහා ජාතික ජන බලවේගය සිය ජාතික ලැයිස්තුව ප්‍රකාශයට පත්කරන්නේ එම වසරේ ඔක්තෝබර් 11 වැනිදාය. ඒ අනුව ඔහු එම දිනයට පෙර මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරිය සමඟ ගිවිසුම්ගතව ඇති ඔහු අධ්‍යක්ෂ ධුර දරන එම සමාගම්වලින් ඉවත් වී තිබිය යුතුය. පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසු ඔහු නියෝජ්‍ය ඇමති ධුරයේ දිව්රුම් දෙන්නේ එම වසරේ නොවැම්බර් 21 වැනිදාය. එම දිනයට පෙර ඔහු එම සමාගම්වල අධ්‍යක්ෂ ධුරයෙන් ඉවත් වුවද, එයද මන්ත්‍රී ධුරය දැරීම සඳහා ඔහු නුසුදුස්සකු බවට පත්කරයි.

කෙසේ වෙතත් ඉහත අප සඳහන් කළ ආකාරයට ඔහුගේ වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශය අනුව නම් ඔහු මෙම වසරේ මාර්තු 31 දින වනවිටත් ප්‍රශ්නගත සමාගම්වල අධ්‍යක්ෂ ධුරවල කටයුතු කර ඇති බව පිළිගනියි. ඒ මගින්ම ඔහු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස අසුන් ගැනීමට නුසුදුස්සකු වී තිබේ. ඊට අමතරව ඔහු මේ වනවිටත් එම සමාගම්වල අධ්‍යක්ෂ ධුරවලින් ඉවත් වී තිබුණද මෙම ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමෙන් පසු ඔහුට කොටස් අයිතිය ඇති සමාගමකට බස් ටිකට් ඩිජිටල්කරණය සම්බන්ධයෙන් අලුත් කොන්ත්‍රාත්තුවක් ලබාගෙන තිබේ. එහි ඇති තවත් ප්‍රශ්නගත දෙයක් වන්නේ ඔහු නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා වශයෙන් කටයුතු කරන ඩිජිටල් ආර්ථික කටයුතු අමාත්‍යාංශය එම කටයුත්තට සම්බන්ධ වී තිබීමයි. මීට අමතරව අධිවේගී මාර්ගවල බැංකු කාඩ්පත් මගින් ගෙවීම් කිරීමේ පහසුකම ඇතිකරන ලද්දේද මෙම ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමෙන් පසු මෙම වසරේ අප්‍රේල් මාසයේදී බවද අප අමතක කළ යුතු නැත. එය සිදුකළේද නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයාට අයත් සමාගම්ය. නිදහසට කරුණක් ලෙස අවශ්‍ය නම් එම කාඩ් මගින් ගාස්තු ගෙවීමේ පහසුකම ඔවුන්ගේ මුල් කොන්ත්‍රාත්තුවේ නඩත්තු දිගුවක් බවද කිව හැකිය.

ඒ කෙසේ වෙතත් අනෙක් තොරතුරු මත හෝ නීතියේ පාලනය පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වන අයකු අධිකරණය ඉදිරියට ගොස් එරංග වීරරත්න නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස කටයුතු කිරීමට නුසුදුස්සකු බවට තීන්දුවක් ලබා ගතහොත් ඔහුද මන්ත්‍රීකම දැරීමට නුසුදුස්සකු බවට පත්වනු ඇත.

ව්‍යසනයට මුහුණ දීම: තනියෙන්ද? සාමුහිකව ද?

0

ව්‍යසනයක් කොතරම් හානි ඇතිකළද, ඒ වනාහි රටේ ඉදිරිය ගැන නැවත හිතාබලන්නට වැසියන් පොළඹවනසුලු අවස්ථාවකි. එවැනි අවස්ථාවකදී සාමාන්‍ය පිළිගැනීම වන්නේ, සියලු දෙනා එක්ව විසඳුම් සෙවීම, කටයුතු කිරීම අවශ්‍ය බවයි. වෙනත් විදියකින් කියනවා නම්, ව්‍යසනයක් යනු, පක්ෂ, ආගම්, ජාති ආදි ලෙස බෙදී සිටින පුරවැසියන් එකට එකතු කරන අවස්ථාවකි. ව්‍යසනයේ තරම අනුව මේ එක්ව කටයුතු කිරීමේ අවශ්‍යතාව වැඩිවෙයි.

ලංකාව මෑත කාලයේ එවැනි අවස්ථාවලට මුහුණ දී තිබේ. 2004දී සුනාමි ව්‍යසනය ඉන් එකකි. 2021-22 කාලයේදී කොවිඩ් ව්‍යසනය තවත් එකකි. සුනාමි ව්‍යසනය බලපෑවේ රටේ එක් පැත්තකට පමණක් වුණත්, එයින් ඇතිකරන ලද හානිය අතිවිශාලය. කොවිඩ් ව්‍යසනය මුළු රටටම බලපෑවේය.

අප මෙහිදී කතාකළ යුතු වැදගත් දෙයක් වනුයේ ව්‍යසනයකට මුහුණ දිය යුත්තේ කෙසේද යන්නයි. ව්‍යසනයන් ගැන පෙර දැක්ම, සූදානම්වීම හා ව්‍යසනය කළමනාකරණය, පසු-ව්‍යසන කළමනාකරණය ආදිය මූලික වශයෙන්ම ආණ්ඩුවේ වගකීමකි. එහෙත් ව්‍යසනයේ පරිමාව පුළුල් වන්නට වන්නට, එවැනි බරපතළ වගකීමක් දරන්නට ආණ්ඩුවට තනියෙන් නොහැකිය. තමන්ට තනිව මුහුණ දෙන්නට බැරි බව දැනගෙන, රටක් හැටියට ඊට මුහුණ දීම සඳහා එකතු වන ලෙස, ආණ්ඩුවේ නොවන පක්ෂවලට හා පාර්ශ්වවලට මෙන්ම වෙනත් ක්‍රියාකාරිකයන්ටද ආරාධනා කිරීම ආණ්ඩුවේ වගකීමකි. එය ආණ්ඩුවේ නොහැකියාව ප්‍රකාශ වීමක් නොවේ.

එහෙත් දිට්වා ව්‍යසනයට හා පසු ව්‍යසන තත්වයන්ට තනිවම මුහුණ දිය හැකියැයි ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව විශ්වාස කරන බව පෙනේ. ඒ නිසා විපක්ෂය මේ ක්‍රියාදාමයට එකතු කර ගැනීමට අදහසක් හෝ වැඩපිළිවෙළක් ආණ්ඩුවට නැත.

ඕනෑම ව්‍යසනයකට පසු, එක්ව කටයුතු නොකිරීමට ලංකාවේ ආණ්ඩු පක්ෂ හා විරුද්ධ පක්ෂ ස්ථිර අධිෂ්ඨානයක සිටිනවාදැයි සිතෙන්නේ පසුගිය ව්‍යසනකාරී අත්දැකීම්වලිනි. සුනාමි ව්‍යසනයෙන් පසු ඇතිවූ තත්වය ඊට නිදසුන් සපයයි. 2004 වසරේ දෙසැම්බර් 26 වැනිදා ඇතිවූ සුනාමි රළවලින් පසුව, ආණ්ඩුව හා රටේ සියලුම පක්ෂවලට එක්ව කටයුතු කරන්නැයි විශාල බලපෑමක් සමාජයෙන් එල්ල විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් හැටියට ජනාධිපති චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංගගේ ප්‍රධානත්වයෙන් එවකට ආණ්ඩු පක්ෂයේ හා විපක්ෂයේ සියලුම පාහේ නායකයෝ එක්ව කටයුතු කිරීමට එකඟ වූහ. එහි සංකේතයක් ලෙස සුනාමියට දින හතක් පිරුණු දා, සියලු පක්ෂවල නායකයන්ගේ සහභාගිත්වයෙන් සමරු රැස්වීමක්ද පැවැත්විණි. ජවිපෙ එවකට සිටියේ ආණ්ඩුවේය. ඇමති පදවි 4ක් ඔවුන්ට තිබිණ. සුනාමියෙන් පසුස ජවිපෙ රතු තරුව මහපොළවට බැස වැඩ කළේය. ඒ, (තමන්ද සිටි) චන්ද්‍රිකා ආණ්ඩුවට ඔලොක්කුවටය. කොහොමටත් ටික කාලයකින් තත්වය වෙනස් විය. උතුරු නැගෙනහිරට සුනාමි සහන මණ්ඩලයක් (පී-ටොම්ස්) ඇතිකිරීමට චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග ආණ්ඩුව ගෙන ආ යෝජනාවට විරුද්ධව, එකට වැඩ කළ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ 2005 ජුනි 16 දින ආණ්ඩුවෙන් ඉවත්විය. එක්ව කටයුතු කිරීමේ අවස්ථාව නැතිවිය.
සුනාමිය පදනම් කරගෙන, ව්‍යසනයකදී රට හැසිරිය යුතු අන්දම පෙන්වන ඉතාම වැදගත් නීතියක් සුනාමියෙන් වසරකට පසු, 2005දී සම්මත විය. එය 2005 අංක 13 දරන ව්‍යසන කළමනාකරණ පනතයි. එම පනත කියවන ඕනෑම අයකුට, ව්‍යසනයකදී රටේ සියලුම පාර්ශ්ව එකට එකතු කරන ආකෘතියක් එහි තිබෙන බව පෙනෙනු ඇත. එපමණක් නොවේ, ව්‍යසනයකදී අවශ්‍ය සියලුම කටයුතු කිරීමට අවශ්‍ය සියලු විධිවිධානද මේ පනතේ තිබේ.

ව්‍යසනයක් ඇති වූ විට හෝ එවැන්නක් අත්‍යාසන්න වන විට, ‘ව්‍යසන කාලයක්’ ප්‍රකාශයට පත්කිරීමට ජනාධිපතිට හැකිය. එය තනි කැමැත්තෙන් හෝ ජාතික සභාවේ නියමයෙන්, මාස 2ක් සඳහා ජනාධිපතිට කළ හැකිය. එය, මහජන ආරක්ෂක ආඥා පනත යටතේ ‘හදිසි අවස්ථාව’ක් ප්‍රකාශ කිරීමට ජනාධිපතිට ලැබෙන බලයට සමානය. ‘ව්‍යසන කාලය’කදී, ඊට මුහුණ දීමට අවශ්‍ය වන සියලු දේ කිරීමට පරම බලය ලැබෙන්නේ මේ පනත යටතේ පිහිටුවන ව්‍යසන කළමනාකරණ ජාතික සභාවටයි.
පනතෙන් කියන්නේ, රටේ ව්‍යසන කළමනාකරණය සඳහා වූ ජාතික සභාවක් තිබිය යුතු බවය. එහි සභාපති ජනාධිපතිය. උපසභාපති අගමැතිය. විපක්ෂ නායකද එහි සාමාජිකයෙකි. ඊට අමතරව සභාවේ පුළුල් සහභාගිත්වය මෙසේය; පහත විෂය භාර ඇමතිවරු නිල බලයෙන්- සමාජ සුභසාධන, පුනරුත්ථාපන හා ප්‍රතිසංස්කරණ, පරිසරය, ස්වදේශ කටයුතු, සෞඛ්‍ය, විද්‍යා හා තාක්ෂණ, නිවාස, වෙරළ සංරක්ෂණ, වාරිමාර්ග, විදුලිබලය, ආරක්ෂක කටයුතු, පොලිසිය, මුදල්, ඉඩම්, ධීවර හා ජලජ සම්පත්, විදේශ කටයුතු, ජල සම්පාදන, මහාමාර්ග, නාගරික සංවර්ධන, අධ්‍යාපනය. ඊට අමතරව පළාත් නවයෙහි ප්‍රධාන ඇමතිවරු (ඔවුන් නොමැතිනම් ආණ්ඩුකාරවරු), විපක්ෂ නායක විමසා කථානායක විසින් තෝරාගන්නා පාර්ලිමේන්තුවේ විපක්ෂ මන්ත්‍රීවරුන් පස්දෙනක්, අවශ්‍ය නම්, අවශ්‍ය කාලයකට වෙනත් යම් විෂයක් භාර ඇමති කෙනක්.

ජාතික සභාවේ මේ සංයුතිය, ආණ්ඩුව, විපක්ෂය, පළාත් සභා ආදි, බරපතළ අවස්ථාවකට රටක් හැටියට මුහුණ දීමට අවශ්‍ය වන සියලු අය ඇතුළත් වන සාමූහික ආකෘතියක් නිර්මාණය කරයි. එවිට ව්‍යසන කළමනාකරණය හුදු ආණ්ඩුවේ වැඩක් පමණක් බවට පත් නොවේ.

ව්‍යසන හා හදිසි අවස්ථා සඳහා සූදානම්වීම, අනතුරු වැළැක්වීම, ව්‍යසන වැළැක්වීම, ව්‍යසන ලිහිල් කිරීම පිණිස ජාතික ප්‍රතිපත්තියක් හැදීම, ජාතික ව්‍යසන කළමනාකරණ සැලැස්මක් හැදීම, ජාතික හදිසි අවස්ථා මෙහෙයුම් සැලැස්මක් සූදානම් කිරීම, තාක්ෂණික උපදේශක කමිටුවක් පත්කිරීම, රාජ්‍ය නොවන සංවිධානවල සහාය ලබාගැනීම යනාදිය ජාතික සභාවේ කාර්ය හැටියට කෙටියෙන් දැක්විය හැකි දේය.

ඊට අමතර වැදගත් කාරණය නම්, මේ ජාතික සභාවට, ව්‍යසන කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානයක් (ඩීඑම්සී) පිහිටුවන්නට බලය තිබීමයි. ඊට ජාතික සභාව විසින් පත්කෙරෙන අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල්වරයෙක් සිටියි. සභාවේ තීන්දු තීරණ ක්‍රියාත්මක කරන බලධාරියා මේ අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල්වරයායි.

සභාවටම අරමුදලක් තිබිය යුතු අතර, ආරම්භය ඒකාබද්ධ අරමුදලින් ලැබෙන මුදලින් කළ හැකිය. ඉන්පසු අවශ්‍ය අරමුදල් රැස්කිරීම ජාතික සභාවේ කාර්යයයි.

දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් පසු, ‘ජාතික සභාව’ පළමුවරට රැස්වුණේ නොවැම්බර් 27 වැනිදා රෑ බව ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශය කියයි. එහෙත් එහි ඡායාරූප දකින කෙනෙකුට පැහැදිලි වන්නේ, සාමාජිකයන් ලෙස පනතෙන් නියම කර ඇති පුද්ගලයන් එහි නැති බවයි. එනිසා එය හැබෑ ජාතික සභාවද?

ජාජබ ආණ්ඩුව හා ව්‍යසන කළමනාකරණ අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් ගැන සිත්ගන්නාසුලු කතාවක්ද තිබේ.
ජාජබ ආණ්ඩුව පත්වුණු වහාම, ව්‍යසන කළමනාකරණ අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල්කමට පත්වන්නට, ජාජබ ත්‍රිවිධ හමුදා සාමූහිකය තුළ වැඩ කළ හිටපු හමුදා නිලධාරියකුට වුවමනා විය. ආරක්ෂක නියෝජ්‍ය ඇමති අරුණ ජයසේකරටද ඔහු එම තනතුරට කෙසේ හෝ පත්කරගැනීමට අවශ්‍ය විය. ඒ වන විට රනිල් වික්‍රමසිංහ ජනාධිපතිගේ ආණ්ඩුවෙන් පත්කරන ලද හිටපු හමුදා නිලධාරියෙක් අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් තනතුරේ සිටියේය. ඔහුගේ වසරක කොන්ත්‍රාත්තුව අවසන් වන්ට නියමිතව තිබුණේ 2025 මාර්තු මාසයේය. එහෙත් අරුණ ජයසේකරටත්, ත්‍රිවිධ හමුදා සාමූහිකයේ හිටපු හමුදා නිලධාරියාටත් තනතුර ඉක්මනින් ලබාගැනීමට වුවමනා විය. ජනාධිපතිවරයාද ඒ බලපෑමට යටත්වී 2024 දෙසැම්බරයේ සිට එම නිලධාරියා අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් තනතුරට පත්කිරීම ගැසට් කරන්නටද සූදානම් විය. තදියම් වූ මේ පුද්ගලයා, පරණ අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් තනතුරේ සිටියදීම, ‘මං තමයි අලුත් එක්කෙනා’ යැයි කියමින් මධ්‍යස්ථානයේ රැස්වීම්වලට පවා සහභාගි වන තරමට තත්වය හදිසි හා ලජ්ජා නැති එකක් විය. එහෙත් ඒ වන විට තනතුරේ සිටි නිලධාරියා, වසරක කාලය තුළ ලෝකයේ රටවල් ගණනාවක පැවැත්වුණු පුහුණුවීම් හා සම්මන්ත්‍රණ රාශියකට සහභාගි වී විශාල අත්දැකීම් ප්‍රමාණයක් ලබා සිටියෙකි. ඊට වැයකෙරුණේ මහජන මුදල්ය. ජාජබ දේශපාලන පත්වීම් නොකළා නම්, අද වන විටත් අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් තනතුරේ තබාගත යුතුව තිබුණේ ඒ පරණ නිලධාරියාවමය. මහජන මුදල් වැයකරමින් ඔහු ලබාගත් දැනුම හා පුහුණුව රටට පලදායක වන්නේ එවිටය. කෙසේ වෙතත්, එම නිලධාරියාට අවසාන වශයෙන් කොන්ත්‍රාත් කාලය අවසන් වන තුරුවත් තනතුරේ සිටින්නට හැකිවිය.

මේ කතාව කිවේ, අද වන විට ඉතාම වැදගත් තනතුරක් හැටියට කැපීපෙනෙන අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් තනතුරට, ජාජබ ආණ්ඩුව යටතේත් (අනෙක් ආණ්ඩුවලින් මෙන්ම) පුද්ගලයන් පත්කෙරුණේ කොහොමද යන්න පෙන්වා දීමටය.

2004 සුනාමි ව්‍යසනයේ සිට පත්වුණු හැම ආණ්ඩුවක්ම පාහේ කැබිනට් මණ්ඩලය තුළ හෝ ඊට පිටින් ආපදා කළමනාකරණ ඇමතිවරයකු පත්කළේය. සාමාන්‍යයෙන් වසරක් පාසා සිදුවන ජලගැලීම්, නායයෑම් වැනි සුලබ ස්වාභාවික ව්‍යසන සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීම පැවරුණේ මේ අමාත්‍යාංශයටයි.

වර්තමානයේ ආපදා කළමනාකරණ විෂය භාර ඇමතිවරයා ජනාධිපති අනුර දිසානායකය. මීට පෙර ගෝඨාභය රාජපක්ෂද, රනිල් වික5මසිංහද ආපදා කළමනාකරණ විසසය තමන්ගේ භාරයෝ තබාගත්තෝය.

එහෙත්, 2021-22 කෝවිඩ් සමයේ, මේ ව්‍යසසන කළමනාකරණ ජාතික සභාව පිහිටුවන්නට ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා වුවමනාවෙන්ම මගහැරියේය. ඒ, වසංගතයට සාමූහිකව මුහුණ දීම සඳහා ජාතික සභාව පිහිටුවන්නට යැයි දසතින් ඉල්ලීම් තිබෙද්දීය.

මේ පනත යටතේ ආණ්ඩුව කටයුතු කරනවා නම්, හදිසසි නිතිය පනවන්නට ඕනෑ වෙන්නේ නැත. මේ පනත යටතේ හදිසිස නීතියෙන් කළයුතු හැම දෙයක්ම කිරිමට ජනාධිපතිටත්, ජාතික සබාවටත්, වයසන කළමනාකරන මධයස්ථානයටත් හැකි වන නිසාය. එය කළා නම්, හදිසිස නිතිය පනවා, ආපදාව කළමනාකරඏණයට මිස අන් කිසිම දෙයකට හදිසි නීතිය යොදා නොගන්නා බවට පොරොන්දු වන්නට ජනාධිපතිට සිදුවන්නේ නැත. සුනිල් වටගල ඇමතිවරයාට හදිසි නීතිය මිනිසුන් බය කරන නීතියක් හැටියට මවා පෙන්වන්නට සිදුවන්නේද නැත.

 

 

වුණේ මොකක්ද?

0

ඉතිහාසයේ අලුත් ම ආණ්ඩුවක්, ඉතිහාසයේ දරුණු ම ස්වාභාවික ව්‍යසනයට මුහුණ දෙමින් සිටියි.

ආණ්ඩුවේ වගකීම ව්‍යසනය කළමනාකරණයයි. එහෙත්, මේ ව්‍යසනය දැවැන්ත එකක් වීම නිසා ම ඊට තනිව මුහුණ දෙන්නට ආණ්ඩුවට බැරි ය. ඒ නිසා ආණ්ඩුවේ ඇත්තන්ට තම බලය පිළිබඳව අනාරක්ෂිතභාවයක් ඇති වී තිබේ. එය ස්වාභාවික ය. ඒ අනාරක්ෂිතබව නිසා ව්‍යසනය කළමනාකරණය කරන්නට තමන් ම, තනිව ම තතනන අතරේ, ආණ්ඩුව කරන්නේ කොහේවත් තිබෙන විරුද්ධ පක්ෂවලට ද ප්‍රහාර එල්ල කිරීමයි. ඒ කාරියෙහි යොදවන ලද ස්වේච්ඡා ආණ්ඩු හිතවත්තු ද, සමාජ මාධ්‍ය ප්‍රහාරක කණ්ඩායමක් ද සිටිති.

ව්‍යසනයක දී දේශපාලනය කෙරේ. එය එසේ දැයි අසන්නට සුදුසු ‘හොඳම පිළිතුරු දෙන්නා’ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණයි. මෙතෙක් කාලයක් ආණ්ඩු බලය නොතිබුණු ජවිපෙ, හැම ව්‍යසනයක දී ම දේශපාලනය කෙළේ ය. තම කුඩා බව නිසා ආණ්ඩු පෙරළන්නට නොහැකි වූවා මිස, එය කළ හැකි වී නම් එවක ආණ්ඩු පෙරලන්නට ද ජවිපෙ ව්‍යසන උපයෝගි කරගන්නවා නිසැක ය. ඒ නිසා මේ ව්‍යසනයේ දී, ආණ්ඩු විරෝධී වැඩ කරන්නට එපා යැයි විපක්ෂයට දැනමුතුකම් දෙන්නට තරම් ආණ්ඩුව සිල්වත් නැත.

විපක්ෂය යනු ආණ්ඩුව නොවේ. ඊළඟට ආණ්ඩුව ගන්නට බලාපොරොත්තු වන පිරිසයි. මෙවැනි හදිසි අවස්ථාවක දී තම ඡන්ද ගොඩ වැඩිකර ගැනීමට විපක්ෂයට වැඩ කළ හැකි ය. සුනාමි ව්‍යසනයෙන් පසුව, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ, රතු තරුව නමින් අනාගත රාජ්‍ය බලය ලබාගැනීම අරමුණ කරගත් දේශපාලන ව්‍යාපෘතියක් පවත්වාගෙන ගියේ ය.

වර්තමාන විපක්ෂය එතරම් විචක්ෂණ නැත. උපායශීලී ද නැත.

සාමූහික ව්‍යසනයක දී, හැම ලොකු කුඩා පක්ෂයක ම යාන්ත්‍රණ ක්‍රියාත්මක වෙයි. ඔවුහු ආණ්ඩුව ව්‍යසනයට මුහුණ දෙන ආකාරය ගැන විවේචන ද ඉදිරිපත් කරති. ආණ්ඩුවේ හිතවත් විචාරකයන් ආණ්ඩුවේ වැරදි පෙන්වා නොදෙන කල, එය කළ යුත්තේ විපක්ෂයයි. ඊට අමතරව ව්‍යසනයට ලක් වූ තම පාක්ෂිකයන් හා පොදු මහජනතාවට සේවය කිරීමට ද විපක්ෂයට සිදුවෙයි. ඔවුන් අනාගත ඡන්ද විමසීම්වල දී සාර්ථක වන්නේ ඒ ක්‍රියාවලිය ඉදිරියට ගෙනයාම තුළ ය.

මේ ආණ්ඩුව විවේචනය කිරීමට ඕනෑ තරම් කරුණු කාරණා මේ ව්‍යසන කාලයේ දී තිබේ.

බි්‍රතාන්‍ය බීබීසී ගුවන් විදුලි සේවය නොවැම්බර් 25 වැනි දා සිය කාලගුණ වාර්තාවෙන් දැක්වූ පරිදි මිමී 400-500ක දැඩි වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන්නට හැකි අවදානම නොසැලකුවේ ඇයි යන ප්‍රශ්නයේ සිට, ජලාශවලින් ජලය පිට කිරීම නියමිත තත්වයන්ට අනුව සිදුවුණි ද, මෙවැනි දැවැන්ත ව්‍යසනයක් නවත්වා ගැනීමට නොහැකි බව නියතයක් නම්, ඉන් විනාස විය හැකි ජීවිත ගණන අඩුකරගැනීමට හැකියාව තිබුණේ ද යනාදි ප්‍රශ්න ආණ්ඩුවට එරෙහිව දැන් නැගෙමින් තිබේ. ආණ්ඩුවේ ක්‍රියා පිළිවෙත තුළ, සහන ලැබිය යුතු අයට සහන නොලැබිණි ද යන්න ද වැදගත් ප්‍රශ්නයකි. සමස්තයක් හැටියට, ආණ්ඩුව මේ ව්‍යසනය කළමනාකරණය, කාර්යක්ෂම ව කළේ ද යන ප්‍රශ්නය, දැන් පැන නැගී ඇත.

ඒවාට ආණ්ඩුව පිළිතුරු සොයාගත යුතු ය. ඒ තමන්ගේ නිර්දෝෂිභාවය වෙනුවෙන් පමණක් නොවේ. මෙවැනි ව්‍යසනයක් අනාගතයෙහි ඇති වුවහොත්, ඊට කාර්යක්ෂම ව මුහුණ දීම අත්‍යවශ්‍ය වන නිසා ය.

මේ කාරිය විපක්ෂයට බැන අඬගැසීමෙන් කළ නොහැකි ය. ජනප්‍රියත්වය අතින්, විපක්ෂය සිටින්නේ ආණ්ඩුවට ගව් ගණනක් පසුපසිනි. එහෙව් විපක්ෂයකට එලව එලවා පහර දීමෙන් වැඩක් නැත. එහෙත් ආණ්ඩුව කළ යුතු වෙනත් කාරියක් තිබේ. එනම් මේ දැවැන්ත විනාශයේ පශ්චාත් කොටසට වත්, සාමූහික ව මුහුණ දීමට තරම් නිහතමානී වීම ය. දැනට සිදුවන්නේ, ආණ්ඩුවේ බොහෝ දේශපාලන නායකයන් ශ්‍රමදාන මානසිකත්වයෙන්, සමාජ මාධ්‍යවල ඡායාරූප පළකර ප්‍රසිද්ධියක් ලබාගැනීමේ සිල්ලර ආසාවෙන් කටයුතු කරන බව පෙනීම ය. පැය විසි හතර පුරා ම 159ක් ගැන උද්දච්ඡ මානසිකත්වයෙන් පෙළෙන ආණ්ඩුව, මේ ව්‍යසනයට මුහුණ දෙන්නේ ද තමන්ගේ කෙරුවාව ගැන ස්වයංමෝහනයට ලක්ව, උද්දච්ඡභාවයකිනි.
කෙසේ වෙතත්, සිදුවූයේ කුමක් ද යන්න ගැන දැනගැනීම අනාගතයට අවශ්‍ය ය. මෙවැනි වළක්වාගත නොහැකි ව්‍යසනයක දී වුණත්, රටක් හැටියට අප කටයුතු කළ ආකාරය හරි ද? එහි අඩුපාඩු සිදු වී ද? දේශපාලන නායකත්වයෙන්, රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයෙන් මෙන් ම මහජනතාවගෙන් ද මේ විනාසකාරී විපාකය සඳහා ඉච්ඡානුක හෝ අනිච්ඡානුක හෝ දායකත්වයක් ලැබිණි ද? ඒවා නොදැන අඩුපාඩුවලට පිළියම් කළ නොහැකි ය.

ඒ බව සෙවීමට, ස්වාධීන කොමිසමකට හැකි ය.

රත් තරුව බොරු තරුව වූ හැටි

මෙම ව්‍යසන අවස්ථාවේදීත් එදා ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ක්‍රියාකාරීන් වී සිටි දැන් ජාතික ජන බලවේගය ලෙස නාමකරණය වී සිටින ප්‍රධානීන් කියන්නේ සුනාමි අවස්ථාවේදී වෙරළබඩ දුම්රිය මාර්ගය ප්‍රතිසංස්කරණය කරමින් රටේ දකුණු දිග වෙරළ තීරය ශුද්ධ පවිත්‍ර කිරීමේ කටයුතුවල ඔවුන්ගේ දායකත්වයේ පුරාජේරුවයි. එම දායකත්වය ගැන කිසිවෙක් එදා දොස් කීවේ නැත.

අද ද දොස් කියන්නේ නැත. නමුත් එදා එම කටයුත්තේ තවත් තේරුම් ගත යුතු තත්වයක්ද තිබේ. ඒ ඔවුන්ගේ එම කටයුතු සිදුවූයේ දකුණු වෙරළ තීරයේ බවය. එය සමතලා භූමියකි. සුනාමිය ජල රළ රට තුළට ගලාගෙන විත් මහා විනාශයක් කරමින් ආපසු ගියේය. ඉතිරි වූයේ සුන්බුන් පමණය. ඒ නිසා ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ රතු තරුව බලකායට තිබූ ප්‍රධාන කාර්ය වූයේ සුන්බුන් ඉවත් කිරීම, ගෙවල් සෝදා පවිත්‍ර කිරීම, ළිං ශුද්ධ පවිත්‍ර කිරීම කිරීම වැනි කාර්යයන් පමණය. මෙම කටයුතු ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ රතු තරුව බලකායේ නොවන වෙනත් කණ්ඩායම් විසින්ද සිදුකළ බව අමතක කළ යුතු නැත.

මුහුදු බඩ දුම්රිය මාර්ගය සකස් කිරීම සඳහා වෙනත් පිරිසකගේ අත් උදව් තිබුණද, එය දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තු සේවකයන්ගේ මූලිකත්වයෙන් සිදුකෙරුණු එකක් විය. මන්ද දුම්රිය මාර්ග සකස් කිරීම හා අලුත්වැඩියා කටයුතු සඳහා පළපුරුද්ද තිබුණේ ඔවුන්ට වන නිසාය. එහිදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට අයත් වෘත්තීය සමිති නියෝජනය කළ පිරිස් එම වැඩ කටයුතුවල නිරත වූවා විය හැකිය. එහෙත් එය සම්පූර්ණයෙන්ම ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ රතු තරුව බලකායේ වැඩක් වූයේ නැත.

එහෙත් වත්මන් සුළි කුණාටු ආපදා තත්වය ඊට වඩා වෙනස්ය. එහි බොහෝ බලපෑමක් ඇත්තේ රටේ මධ්‍ය කඳුකරය ඇතුළු කඳුකර ප්‍රදේශවලටය. ඉහතින් සඳහන් කළ ආකාරයේ මහ විනාශයන් එහි සිදුවී ඇත. බේරා ගැනීමේ මෙහෙයුම් මෙම සටහන ලියන මොහොත වනවිටත් අවසන් නැත. ඒ සඳහා මේ වනවිටත් සම්බන්ධ වී සිටින්නේ යුද, ගුවන් හා නාවික යන ත්‍රිවිධ හමුදා, පොලීසිය, විදේශ රටවලින් ආ මුදා ගැනීම් කණ්ඩායම් හා බෝට්ටු සමඟ ආ ධීවරයින් හා වෙනත් පුහුණු පළපුරුදු පිරිසක්ය. සමහර ස්ථානවලදී මුදා ගැනීමේ හා බේරා ගැනීමේ කටයුතු සඳහා එම පිරිස්වලට අයත් නැති යම් පුහුණුවක් ඇති හා නැති සාමාන්‍ය ජනයාද සම්බන්ධ වන අයුරු දිස්වන අතර එය මෙවන් ආපදා තත්වයකදී අප මෙතෙක් දැක ඇති සාමාන්‍ය තත්වයයි.

ආපදා තත්වය පහව යෑමෙන් පසු ඉන් පීඩාවට පත් ජනතාවගේ නිවාස ශුද්ධ පවිත්‍ර කර දීම, ළිං ඉසීම වැනි කටයුතු සඳහා සාමාන්‍ය ජනයාට සිය ශ්‍රම දායකත්වය ලබාදිය හැකි අතර ඊට අමතරව ප්‍රදේශ ශුද්ධ පවිත්‍ර කරදීමේ කටයුතු ද සිදුකර දිය හැකිය. එහෙත් මෙහිදී අමතක නොකළ යුතු කරුණ වන්නේ මෙම කටයුතු සිදුකිරීමට සිදුවී ඇති බොහෝ ස්ථාන තැනිතලා ස්ථාන නොවන බවය. ඒවා බොහෝමයක් නාය ගිය, තවදුරටත් ඉදිරි වැසි තත්වයකදී නාය යෑමේ අනතුරක් පවතින ස්ථාන බවය. එමෙන්ම එවන් ස්ථානවල ගස් අතු කපා ඉවත් කිරීම්, පස් ඉවත් කිරීම් ඇතුළු සමහර කටයුතු සඳහා යන්ත්‍ර සූත්‍ර මෙන්ම උපාංගද අවශ්‍ය විය හැකි බවය. ස්වෙච්ඡාවෙන් පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතු වෙනුවෙන් එන පිරිස අතර එවන් යන්ත්‍ර සූත්‍ර මෙන්ම ඒවා ක්‍රියාකිරීමේ පළපුරුද්දක් තිබිය හැකිය. එහෙත් එම කටයුතු අවශ්‍ය යන්ත්‍ර සූත්‍ර ද සමඟ එම කටයුතු සිදුකරන පිරිසේ ආරක්ෂාවද තහවුරු කර ගනිමින් යම් අධීක්ෂණයක් යටතේ සිදුකළ යුතු එකක් බවට විවාදයක් නැත.

එහෙත් දැනට මුදා ගැනීමේ මෙහෙයුම්වල නිරත වී සිටින ඉහතින් සඳහන් කළ පිරිස්වල අධීක්ෂණයකින් තොරව දේශපාලන මෙහෙයුමක් ලෙස එම පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතුවලට ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වූ පිරිස් යොදවන ආකාරයක් අපට දිස්වූයේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ එම කටයුතු සඳහා මාතරින් පැමිණි පිරිස් පිළිගනිමින් ඇමති සමන්ත විද්‍යාරත්න හා ජාතික ජන බලවේගයේ මාතර දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී අක්‍රම් ඉල්ලියාස් රඟදැක්වූ නාටකය දෙස බලන විටදීය.

එහිදී ඇමති සමන්ත විද්‍යාරත්න හඟවන්නට උත්සාහ කළේ මාතරින් පැමිණි එම පිරිස ජාතික ජන බලවේගයේ රතු තරුව බලකාය බවය. එය ඇත්තදැයි නොදනිමු. එහෙත් සමාජ මාධ්‍යවල උපුටා දක්වා ඇති ඔහුගේ ෆේස්බුක් පිටුව අනුව මුලින් ස්වේච්ඡා ශ්‍රම දායකයින් වූ ඔවුන් පසුව ‘රතු තරුව සහන සේවා බලකාය’ බවට පත්වී තිබේ. එම පළමු පෝස්ටු ඉන්පසු ඔහු ඉවත් කර ගෙන ඇති අතර මාතරින් පැමිණි එම සහන සේවා කණ්ඩායමේ පිරිස ඔහුගේ ෆේස්බුක් පිටුවේ පසුව හඳුන්වා ඇත්තේ එම සහන කණ්ඩායමට රතු තරුව සංවිධාන, විවිධ ස්වෙච්ඡා කණ්ඩායම්, සමාජ ක්‍රියාකාරීන් සහ මාධ්‍ය කණ්ඩායම් ඇතුළු විශාල පිරිසක් ඇතුළත් වන බවයි. ඒ අනුව මාතරින් පැමිණි ස්වේච්ඡා සහන පිරිස අමතමින් සිදුකළ ඇමති විද්‍යාරත්නගේ හා මන්ත්‍රී අක්‍රම්ගේ සළුපිළි දැන් ගැලවී ඇත.

ඇමති සමන්ත විද්‍යාරත්න එකී නාටක අවස්ථාවේ පැවැත්වූ ඔහුගේ කතාවේදී කීවේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ එක් ප්‍රදේශයට එම පැමිණි පිරිස වෙන්කර යවන ප්‍රමාණයන් පිළිබඳවයි. එමෙන්ම එහිදී ඔවුන් ජාතික ජන බලවේගයේ ප්‍රාදේශීය මන්ත්‍රීවරුන් මෙන්ම සංවිධායකයින්ගේ මඟ පෙන්නීම් යටතේ කටයුතු කළ යුතු බවයි.්

මේ අනුව පෙනෙන්නේ කුමක්ද? මහජනයා ඡන්දයෙන් තෝරා පත්කර ගත් නියෝජිතයින් ලෙස එම කටයුතු සඳහා දේශපාලන නායකත්වය ලබාදෙනවා වෙනුවට ජාතික ජන බලවේගය පක්ෂයක් ලෙස එම කටයුතු සිදුකිරීමට ප්‍රයන්තයක නියැලෙන බවයි. ප්‍රාදේශීය වශයෙන් මහජනයා තෝරා පත්කර ගත් ජාතික ජන බලවේග නියෝජිතයින් මෙන්ම වෙනත් පක්ෂ හා ස්වාධීන කණ්ඩායම්වල නියෝජිතයින්ද සිටිති. එහෙත් මෙහිදී සිදුවන්නේ ජාතික ජන බලවේගයේ මහජන නියොා්ජිතයින් නොමැති ස්ථානවලදී මහජන නියෝජිතයින් නොවන ඔවුන්ගේ ප්‍රාදේශීය සංවිධායකයින් මගින් එම කටයුතු සම්බන්ධීකරණය කිරීමය. ඒ නිසා රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය සමඟ සිදුකරන මෙම කටයුත්තේදී වෙනත් පක්ෂවල මහජන නියෝජිතයින් ඉවත්කර ඇත. එය මෙවන් පොදු ආපදා තත්වයකට කොහෙත්ම ගැලපෙන එකක් නොවේ. ආපදාව තුළ දේශපාලන වශයෙන් බොර දියේ මාළු බෑමකි.
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ විපක්ෂයේ සුළු පක්ෂයක් ලෙස සිටි සුනාමි ව්‍යවසන අවස්ථාවේදී රතු තරුව බලකායක් සාදා එසේ මිනිස්සුන්ට පිහිට වීම තේරුම් ගත හැකි තත්වයකි. ඒ ඔවුන් දේශපාලන වශයෙන් ජනතාව අතර ස්ථාපිත වීමට එවන් තනි ක්‍රියාකාරිත්වයන් අවශ්‍ය වේයැයි එදා සිතූ නිසා විය හැකිය.

එහෙත් දැන් රටේ පාලන බලය හොබවන්නේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නායකත්වයෙන් යුත් ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුවකි. යළි ජනතාව අතර ස්ථාපිත වීමට කියා අමුතු දෙයක් ඔවුන් කළ යුතු නැත. දැනටමත් ජනතාව ඡන්දයෙන් ඔවුන් බලයට පත්කර ඇත.

ආණ්ඩු බලය ලබා ගැනීමෙන් පසු යම් දේශපාලන පක්ෂයකට හෝ ව්‍යාපාරයකට තමන්ට ඡන්දය දුන් අය වෙනුවෙන් පමණක් කටයුතු කළ නොහැකිය. ඔවුන් තමන්ට ඡන්දය දුන් නොදුන් සියලු දෙනා වෙනුවෙන් රාජ්‍යය පාලනය කළ යුතුය. එම නිසා මෙවැනි ආපදා තත්වයකදී පක්ෂ, විපක්ෂ, ජාති, ආගම් හා වර්ග බේද නොතකා සියයල්ලන්ගේ සහභාගිත්වයෙන් හා සියල්ලන්ට සහභාගි විය හැකි ලෙස ආපදා සහන මෙහෙයුම් පවත්වාගෙන යෑම ආණ්ඩුවේ වගකීම වේ. මන්ද එහිදී යාන්ත්‍රණය තුළ නිලධාරීන් ලෙස, යන්ත්‍ර සූත්‍ර ලෙස, වාහන ලෙස, මුදල් ලෙස හෝ වෙනත් ආකාරයකට භාවිත වන්නේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ හෝ ජාතික ජන බලවේගයේ සම්පත් නොව රාජ්‍ය සම්පත් වන නිසාය. එම සම්පත් ආණ්ඩු කරන දේශපාලන පක්ෂයට අයත් එකක් වන්නේ නැත.

එම නිසා රතු තරුව සහන බලකා කියන්නේ, එම වගකීම ආණ්ඩුව තේරුම් නොගෙන කටයුතු කිරීමේ අවස්ථාවක් මෙන්ම රාජ්‍ය සම්පත් අවභාවිත කිරීමේ අවස්ථාවක්ද වේ.

ත්‍රිවිධ හමුදාව ලෙසද, පොලිසිය ලෙසද, වෙනත් රාජ්‍ය නිලධාරීන් හා සේවකයන් ලෙසද මෙම ආපදා අවස්ථාවේ සිය රාජකාරි වගකීමට ඔබ්බෙන් ගොස් කටයුතු කරන සියල්ලන්ම ජාතික ජන බලවේගයට ඡන්දය දුන් අය නොවේ. ඔවුන් අතර වෙනත් දේශපාලන පක්ෂවලට ඡන්දය දුන් අය මෙන්ම කිසිවකුට ඡන්දය නොදුන් අයද සිටිය හැකිය. එමෙන්ම ජාතික ජන බලවේගයට හෝ වෙනත් දේශපාලන පක්ෂවලට සම්බන්ධ පිරිස් මෙන්ම එසේ සම්බන්ධ නොවූ පිරිස්ද සිටිය හැකිය. බලයේ සිටින්නේ තමන් ඡන්දය නොදුන් හා අකමැති දේශපාලන පක්ෂයක් යැයි කියා එම රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයේ කිසිවකු සිය රාජකාරි හෝ වගකීම් පසෙකට දමා කටයුතු කරන බවක් වාර්තා වන්නේ නැත. ඒ වෙනුවට ඔවුන් මෙම ආපදා අවස්ථාවේ ඉටු කරමින් පවතින්නේ ඔවුන්ගේ රාජකාරිමය වගකීම මෙන්ම ඉන් ඔබ්බට ගොස් රට වෙනුවෙන් හා රටේ පුරවැසියන් වෙනුවෙන් කටයුතු කිරීමේ යුතුකමක් හා වගකීමකි.

ජාතික ජනබලවේග ආණ්ඩුව රතු තරුව සහන බලකා වෙනුවට තේරුම් ගත යුතු තත්වය එයයි. රටක් විපතට පත් අවස්ථාවේදී සිදුකළ යුත්තේ සියල්ලන් එක්කරගෙන එයට මුහුණ දීමය. ඒ වෙනුවට තමන් පමණයි යැයි කියා අනෙක් අයට සහභාගිත්වයට ඇති අවස්ථාවන් අවහිර කරමින් ගෝත්‍රිකව කටයුතු කිරීම නොවේ.

බිංදුවෙන් කොයිබටද? තිසරණි ගුණසේකර

2014 ඔක්තෝබර්- කොස්ලන්ද
2016 මැයි- අරණායක
2020 සැප්තැම්බර් -බූවැලිකඩ (නුවර)
2022 දෙසැම්බර් -නුවර

මේ නායයාම් හා ගංවතුර උවදුරු අද අප මුහුණ දෙන ඛේදවාචකය පිළිබඳ පූර්ව අනතුරු හැඟවීම් විය.
2014 කොස්ලන්ද වතුයායේ මීරියබැද්ද කොටස නායයාම, 2004 සුනාමියෙන් පසු වූ බිහිසුණුම ස්වාභාවික විපත ලෙස සැලකිණි. මෙවැනි නායයාම් විපතක් මෙම ස්ථානයේ විය හැකි බවට ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ ආයතනය  මුලින්ම අනතුරු හැඟවූයේ 2005 මැයි මාසයේය. දෙවැනි අනතුරු හැඟවීම නොවැම්බර් 2011දී භඊඍධ ආයතනය නිකුත් කළේය.

බලධාරීන්ට හා කොස්ලන්ද වත්ත අයිති මස්කෙළිය වතු සමාගමට උවමනාවක් තිබුණා නම් නායයාම වළක්වාගත නොහැකි වුවද, ඉන් වූ ජීවිත හානිය වළක්වාගත හැකිව තිබුණි. නමුත් එවැනි උවමනාවක් දේශපාලන, රාජ්‍ය හෝ ධන බලය සතු වූ කිසිවකුටත් නොතිබුණි. තම අනතුරු හැඟවීම් සැලකිල්ලට ගන්නැයි බලපෑම් කිරීමට නීතිමය බලයක් භඊඍධ ආයතනයට නොතිබූ නිසා මෙම ප්‍රදේශයේ ජීවත් වූ වතු කම්කරු ජනතාවට නීතියේ රැකවරණයද අහිමි විය. එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ 2014 ඔක්තෝබර් මස වූ නායයාමෙන් සියයකට අධික ජීවිත හානියක් සිදුවීමයි.

අරණායක දිප්පිටියේ සාමසර කන්ද ජනාවාසයක් බවට පත්වූයේ 1960 දශකයේය. එහි නිවැසියෝ ජීවනෝපායක් ලෙස හෝ හා සුළු අපනයන බෝග වගාවේ යෙදුණහ. මෙම ඉදිකිරීම් හා කෘෂිකාර්මික ක්‍රියාකාරිත්වය 2016 නායයාමට මූලික හේතුවක් විය.

2020 සැප්තැම්බර් මස නුවර බූවැලිකඩ පස්මහල් නිවසක් කඩා වැටුණි. නිවස අයත් වූයේ fදාඩන්වල නාථ දේවාලයේ හිටපු බස්නායක නිලමේවරයකු වූ අනුර ලෙව්කේ මහතාටය. ලෙව්කේ මහතා හා ඔහුගේ පවුල නිවස කඩා වැටීමට පෙර ඉන් ඉවත්වුවද, ඊට පහලින් වූ නිවසක ජීවත් වූ තරුණ යුවළක් හා ඔවුන්ගේ බිළිඳු දියණිය අනතුරෙන් ජීවිතක්ෂයට පත්වූහ.
මේ මානුෂීය ඛේදවාචකය නිසා මෙම සිද්ධියට විශාල මහජන අවධානයක් ලැබිණි. මියගිය කාන්තාව නීතිඥවරියක වීම නිසා සිද්ධිය පිළිබඳ නීතිමය පියවරක් ගන්නැයි නීතිඥ සංගමයෙන්ද දැඩි බලපෑමක් එල්ල විය. පොලිසිය නිවෙස් හිමියා අත්අඩංගුවට ගත් අතර, භඊඍධ ආයතනය අනතුරු පිළිබඳ ගවේෂණයක් කළේය. එහි මූලික වාර්තාවට අනුව මුලින් අවසර ලැබී ඇත්තේ දෙමහල් නිවසක් ගොඩනැගීමටය. ඉතුරු මහල් තුන පසුව ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ඉදිකර ඇත. නිවස ඉදිකර ඇත්තේ මතුපිට හා උප මතුපිට  ජලය ගලා යන මං අවහිර කරමිනි.

අනතුර නිසා අනීතික ඉදිකිරීම් ප්‍රශ්නය හා එහි ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳව යම් කතිකාවක් ඇතිවිය. නුවර මහා නගර සභාවත් සමග එක්ව නගරය තුළ ඇති අනීතික ඉදිකිරීම් පිළිබඳ ගවේෂණයක් කරන බවට  ආයතනය නිවේදනය කළේය. මධ්‍යම පළාත තුළ අධි අවදානම් නායයාම් කලාප හඳුනාගත් බවත්, ඒවායේ ඇති ගොඩනැගිලි පිළිබඳ කළ යුත්තේ කුමක්ද යන්න සම්බන්ධයෙන් යෝජනාවක් සකස් කර ඇති බවත් භඊඍධ ආයතනය පසුව ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

කතාව එතැනින් නතර විය.

2022 දෙසැම්බර් මස වැටුණු වැස්සෙන් නුවර නගරයට සැලකිය යුතු ගංවතුර හා නායයාම් හානියක් සිදුවිය. ජීවිත දෙකක් අහිමි වූ අතර, නිවාස 98කට අලාභහානි සිදුවිය. මෙම ගංවතුර විපතට හේතුව අනීතික ඉදිකිරීම් බව එවකට නගරාධිපති කේසර සේනානායක මහතා ප්‍රකාශ කළේය. ජලමාර්ග වසා කර ඇති ඉදිකිරීම් සියල්ල (ඒවායේ ස්වභාවය හා අයිතිකරුගේ තරාතිරම නොබලා) ඉවත් කළ යුතු බවත්, එසේ නොකළොත් නගරය මුළුමනින්ම විනාශ වන බවත් ඔහු අනතුරු හැඟවූයේය.
ඒ අනතුරු හැඟවීම අද සැබෑවක් බවට පත්ව ඇත.

අපට සුලි කුණාටු නතර කළ නොහැක. නමුත් ඉන් සිදුවන ගංවතුර හා නායයාම් අවදානම හා ඉන් සිදුවන ජීවිත හා දේපල හානි අවම කරගත හැක.

භඊඍධ ආයතනයට අනුව 2002 වසර වන තෙක් නායයාම් මෙරට සුලබ නොවීය. නායයාම් සිදුවූවත් ඒවා සුළු පරිමාණ ඒවා විය. නමුත් 2003දී නායයාම් ප්‍රමාණය දෙගුණයකින් ඉහළ ගියේය. ඉන් පසු ගතවූ කාලය තුළ නායයාම් අපේ සාමූහික ජිවිතයේ සාමාන්‍ය සංසිද්ධීන් බවට පත්විය.

2014 වන විට ලංකා භූමියෙන් 20%ක් නායයාම් අවදානමට මුහුණ දෙන බවත්, මෙරට ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකක් මෙම අනතුරට ලක්වන බවත්, භඊඍධ ආයතනය ප්‍රකාශ කළේය. බදුල්ල, ගාල්ල, හම්බන්තොට, කළුතර, නුවර, කෑගල්ල, මාතලේ, මාතර, නුවරඑළිය හා රත්නපුර දිස්ත්‍රිික්කවලට අයත් ප්‍රදේශ මෙම නායයාම් අවදානමට ලක්වන බව එම ප්‍රකාශයේ සඳහන් විය.

වර්ග සැතපුම් 25,332ක් පමණක් වූ රටක වර්ග සැතපුම් 5,066ක් නායයාම් අනතුරට මුහුණ දීම බරපතළ තත්වයකි. නමුත් දේශපාලන සමාජය හෝ සිවිල් සමාජය මෙම අවදානම සැලකුවේ නැත. මෙහි එක් ප්‍රතිඵලයක් නම් මේ වන විට ලංකාවේ නායයාම් කලාපය තවත් පුළුල් වීමය. ගම්පහ, කුරුණෑගල හා මොනරාගගල දිස්ත්‍රික්කද දැන් නායයාමේ කලාපයට ඇතුළත්ව ඇත.

නායයාම් හා ගංවතුර අනතුරු වර්ධනය වීම පිළිබඳව භඊඍධ ආයතනය දිගින් දිගටම කළ අනතුරු හැඟවීම් නොසලකා සිටීමේ ප්‍රතිවිපාක අද අපි සමාජයක් ලෙස භුක්ති විඳිමු. අනතුරු හැඟවීම්වලට අවම හෝ අවධානයක් යොමුකර, අඩුම තරමින් අලුත් නීති විරෝධී ඉදිකිරීම් හා වගුරු බිම් ගොඩකිරීම් නතර කළා නම් දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් වූ හානිය යම් තරමකට පාලනය කර ගත හැකිව තිබුණි.

ජනාධිපතිවරයා ජාතිය අමතා කළ කතාවේදී සඳහන් කළාක් මෙන් අද අපට සිදුව ඇත්තේ බිංදුවෙන් පටන්ගැනීමටය. ප්‍රශ්නය, බිංදුවෙන් පටන්ගෙන අප යන්නේ කොහාටද යන්නය. අප යළිත් පරණ මගම යනවා නම් අප අත්කරගන්නා සියලු ආර්ථික හා මානුෂීය ජයග්‍රහණයන් ඊළඟ ස්වාභාවික විපතෙන් විනාශ විය හැක. අද අප බිංදුවට වැටී ඇත්තේ මෙතෙක් අප ආ මාර්ගයේ ඇති වැරදි හා අඩුපාඩු නිසාය. වැරදි හා අඩුපාඩු ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම යනු යළිත් බිංදුවට වැටීමට මාර්ගය සකස් කිරීමයි.
පරිසර විරෝධී වෘද්ධිය

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන වාර්ෂිකව මානව සංවර්ධන වාර්තාවක් ප්‍රකාශයට පත්කරයි. 1996 වාර්තාව වෙන්වූයේ ආර්ථික වෘද්ධිය හා මානව සංවර්ධනය අතරැති සංකිර්ණ සබඳතාව විස්තර කිරීමටය. ඉහළ ආර්ථික වෘද්ධිය හැමවිටම මානුෂීය සංවර්ධනයට හේතු නොවන බවත්, ඇතැම් විට ආර්ථික වෘද්ධිය හා මානුෂීය සංවර්ධනය පරස්පර විරෝධී දිශාවන්ට ගමන් කළ හැකි බවත් යථාර්ථයක් වුවද, එය සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාව පිළිගත් මුල් අවස්ථාවක් ලෙස මෙය සැලකිය හැකිය.

1996 ඹභෘඡ වාර්තාව මානුෂීය සංවර්ධනය අඩාළ කරන ආර්ථික වෘද්ධි කාණ්ඩ 5ක් හඳුනාගත්තේය. රැකියා වියුක්තික වර්ධනය – රැකියා උත්පාදනය නොකරන වෘද්ධිය; අනුකම්පා විරහිත වර්ධනය  ඇති -නැති පරතරය වැඩි කිරීමට තුඩු දෙන ආර්ථික වෘද්ධිය; හඬක් නැති වර්ධනය  ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හා ජනතා නිදහස පුළුල් කිරීමට හේතු නොවන වර්ධනය; මුල් සිඳගත් වර්ධනය – සංස්කෘතික අනන්‍යතාවන් හා සුළුතර ප්‍රජාවන්ගේ අයිතීන් අහිමි කරන වර්ධනය; හා අනාගතයක් නැති වර්ධනය -ස්වභාව ධර්මය- එබැවින් ස්වාභාවික සම්පත් -වනසන වර්ධනය යනු ඒ 5යි.

මින් මුල් හතර සමාජ දේශපාලන පිපිරීම්වලට හේතු විය හැක. ඒ හා සසඳන විට ස්වභාවධර්මය නොසලකන හා ස්වාභාවික සම්පත් අපයෝජනය කරන වෘද්ධි මාර්ගය අනතුරු අඩු මගක් ලෙස මෙම දේශපාලනඥයන්ට, ව්‍යාපාරිකයන්ට හා පොදු ජනතාව වන අපට සිතිය හැක.

කඳු, ගංගා හා වනාන්තරවලට ඡන්දයක් නැති නිසා, උද්ඝෝෂණය කිරීමේ, කෑමොර දීමේ හැකියාවක් නැති නිසා වනාන්තර හෙළිකිරීමට හා ගං ඉවුරු රක්ෂිත ප්‍රදේශවල හා කඳුමුදුන් හා බෑවුම්වල ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීමට දේශපාලන හෝ ආර්ථික මිලක් ගෙවීමට අනවශ්‍යයැයි බැලූබැල්මට පෙනිය හැක.

නමුත් සත්‍යය අනෙකකි. ස්වභාව ධර්මය අපයෝජනය කරන ආර්ථික වෘද්ධි මාවත අන් සියල්ලටම වඩා භයානක ප්‍රතිඵල ගෙනදිය හැකි බව අපේ වත්මන් අත්දැකීමෙන් පැහැදිලිය.

අප මෙතැනින් යන්නේ විනාශකාරීත්වය අවම අනාගතයකටද? නැතහොත් යළිත් බිංදුවෙන් (ඇතැම් විට ඍණ අගයකින්) නිමාවෙන පරණ වෘද්ධි මාවතක් වෙතද?

සංචාරක කර්මාන්තය මෙම තෝරාගැනීම පිළිබඳ කදිම උදාහරණයකි.
සංචාරක කර්මාන්තය මෙරට ආර්ථිකයට අත්‍යවශ්‍ය බව අවිවාදිතය. එසේ වුවද සංචාරක කර්මාන්තය ප්‍රවර්ධනය කළ යුත්තේ යම් පිරිවැය-ප්‍රතිලාභ විශ්ලේෂණයක් සමග සමගාමීවය. නමුත් දැන් සිදුවන්නේ සංචාරකයන් සංඛ්‍යාව ඉහල දැමීමේ ව්‍යායාමයක් විනා සංචාරක කර්මාන්තයෙන් උපරිම ප්‍රතිලාභ ලැබීම (හා එහි සමාජීය/පාරිසරික පිරිවැය අවම කිරීමේ) අරමුණ කරගත් මෙහෙයුමක් නොවේ.

සංචාරක කර්මාන්තය හා නායයාම් අනතුරු අතරැති සබඳතාව අලුත් එකක් නොවේ. ඉවක් බවක් නොමැතිව සංචාරක හෝටල් ඉදිකිරීම නිසා වන හානිය පිළිබඳව භඊඍධ ආයතනය අනතුරු හඟවන්නේ මෙයට දශකයකටත් පෙර සිටය. උදාහරණයක් ලෙස 2014 මැයි මස එවකට භඊඍධ ආයතනයේ නායයාම් අංශයේ ප්‍රධානී එම් එස් බණ්ඩාර මහතා සන්ඩේ ටයිම්ස් පුවත්පතට කියා සිටියේ නායයාම් අනතුරු සහිත ප්‍රදේශවල ඉදිකර ඇති හෝටල් හා නිකේතන පිළිබඳව සංචාරක මණ්ඩලය සොයා බැලිය යුතු බවයි. (ගතවූ වසර 11ක කාලය තුළ සංචාරක මණ්ඩලය එවැනි කිසිම සොයාබැලීමක් නොකළ බව නම් අනුමාන කළ හැක). ඊට දින කිහිපයකට පෙර ඇල්ල- වැල්ලවාය මාර්ගයේ ඇතිවූ නායයාම ඒ අවට සංචාරක හෝටල්වල හා මාර්ගයේ ඉදිකිරීම්වල ඇති දුර්වලතාවන් නිසා වූවක් බවද ඔහු කියා සිටියේය. නායයාම් අවදානම් නොතකා සිදුකරන මාර්ග ඉදිකිරීම් නිසා නායයාම් අවදානම ඉහළ යන බව එවකට පේරාදෙණිය සරසවියේ භූවිද්‍යා අංශයේ මහාචාර්ය කපිල දිසානායක මහතා කියා සිටියේය.

මේ සියලු අනතුරු හැඟවීම් එදා පමණක් නොව ඊයේ වනතුරුත් බීරි අලින්ට වීණා වැයීමක් විය. ඒ අඳ ගොළු බිහිරි බව හෙටද පැවතුණොත් මෙයටත් වඩා දරුණු ව්‍යසනයක් අත ළඟ විය හැක.

අම්බුළුවාවේ කතාව අපේ වැරදි අතීතයත් වත්මන් තෝරාගැනීමුත් සංකේතවත් කරයි. අම්බුළුවාව කන්ද මත ජෛව විවිධත්ව ආයතනයක් හා අඩි 157ක් උස කුලුනක් ඉදිකිරීම ආරම්භ කළේ 2009දී එවකට අගමැති දිමු ජයරත්න මහතාය. මෙම ඉදිකිරීම සඳහා වූ පාරිසරික අධ්‍යයනය මත්තල ගුවන් තොටුපොළ පිළිබඳව කළ පාරිසරික අධ්‍යයනය ගණයේ එකක් වන්නට ඇතැයි අනුමාන කළ හැක්කේ ඉදිකිරීම් ආරම්භ කළ දා සිටම කන්දේ සුළු නායයාම් හටගත් නිසාය.

අම්බුළුවාවේ කේබල් කාර් ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කිරීමේ යෝජනාවකට 2023දී අනුමැතිය ලැබුණේ මෙම සංදර්භය තුළය. මෙම ව්‍යාපෘතිය ්පඉැර ්ාඩැබඑමරු නම් සමාගමත් ක්‍යසබ් ඵ්ජයසබැ ඊමසකාසබට ෂබඑැරබ්එසදබ්ක ක්‍දරචදර්එසදබ සමාගමත් ඒකාබද්ධව කරන්නකි. මෙම ව්‍යාපෘතියට අනුමැතිය දීමට පෙර අම්බුළුවාව කන්දේ සුළු නායයාම් වීමට හේතු සලකා බැලුවාද යන්න අවිනිශ්චිතය.

2024 දී කන්ද අසල වූ සිංහපිටිය ගම්මානයේ වැසියෝ, කඳු මුදුනේ සිදුවන මහා පරිමාණ පස් ඉවත්කිරීමක් පිළිබඳව තම ග්‍රාම නිලධාරිවරයා හරහා ගම්පොළ- උඩපළාත දිසා ලේකම් ආත්මා දිල්රුක්ෂි ජයරත්න මහත්මියට පැමිණිලි කළෝය. ඇය කැණීම් නිරීක්ෂණය කොට පාරිසරික හානි සිදුවන නිසා කේබල් කාර් ව්‍යාපෘතිය නතර කරන්නට නියම කළාය. සමාගම තහනම ඉවත් කරවා ගැනීම සඳහා අධිකරණයට ගියේය. ව්‍යාපෘතියට අදාළ රාජ්‍ය ආයතනවල පූර්ව අනුමැතිය ලැබී ඇති බැවින් එය නතර කිරීමෙන් ප්‍රදේශීය ලේකම් තම බලය ඉක්මවා කටයුතු කර ඇති බව අධිකරණය තීන්දු කළේය.

ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරිය ලේඛන ගණනාවක් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ බවත් ඇය වෙනුවෙන් පෙනීසිටි නීතිපතිවරයා හරහා මෙම ලේඛන ඉදිරිපත් නොකළ බැවින් ඒවා සලකා බැලීමට තමන්ට අවසර නැති බවත් විනිසුරුවරයා නඩු තීන්දුවේ සඳහන් කළේය. මේ ලේඛන මොනවාද, ඒවා ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරිය පෞද්ගලිකව ඉදිරිපත් කළේ නීතිපතිවරයා ඒවා ඉදිරිපත් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ නිසාද, එසේ නම් නීතිපතිවරයා එලෙස කළේ මන්ද යන්න උත්තර නැති ප්‍රශ්නය.

දිට්වා සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් අමුබුළුවාව කන්දේ සුළු නායයාමක් හටගෙන ඇත. මෙම තත්වය කන්දේ හා ඊට සම්බන්ධ ගොඩනැගිලිවල ආරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් මතුකරයි. මෙහිදී ආණ්ඩුවට තෝරාගැනීම් දෙකක් ඇත. එකක් නම් කිසිදු සොයාබැලීමකින් තොරව සංචාරක ව්‍යාපාරයේ, සංචාරකයන් මිලියන් 3ක් ගෙන්වා ගැනීමේ ඉලක්කයේ නාමයෙන් කේබල් කාර් ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට ගෙනයාමට ඉඩ දීමයි. අනෙක නම් භඊඍධ හා අනෙකුත් අදාළ ආයතනවලට කන්දේ තත්වය පිළිබඳ විද්‍යාත්මක ඇගයුමක් කිරීමට ඉඩ දී ඒ අනුව තීරණය ගැනීමයි.

අනුර කුමාර ජනාධිපතිවරයා මේ තෝරාගැනීම් දෙකෙන් කවරකට අනුමැතිය දෙන්නේද යන්න ආණ්ඩුවේත් ලංකාවේත් අනාගතය පිළිබඳ ඉඟියක් වනු ඇත.

පරණ පාරේම යමුද? අලුත් මඟක් සොයමුද?

දිට්වා ව්‍යසනයෙන් පසු රට යළි ගොඩනැගීම සඳහා ඍැඉමසකාසබට ීරස ඛ්බන් ත්‍මබා නම් අරමුදලක් ජනාධිපතිවරයා ආරම්භ කර ඇත. එය කළමනාකරණය කිරීම සඳහා පත්කළ කමිටුවේ සාමාජිකයන් වන්නේ රාජ්‍ය නිලධාරීන් හැරුණු විට මහා පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයන් කිහිප දෙනෙකි.

දිට්වා ව්‍යසනයට ප්‍රධානතම හේතුවක් නම් පරිසරය නොතකා – ඇතැම් විට පරිසරයට පසමිතුරුව- ගෙනගිය ආර්ථික හා මානව ක්‍රියාකාරකම්ය. අපට අනාගතයක් ඇත්තේ එවැනි ක්‍රියාකාරකම් අවම කරන, පරිසරය හා හැකිතාක් සමගාමීව යන ආර්ථික මගකින් පමණය. ආර්ථිකය පරිසරය තුළ අන්තර්ගතවී ඇති බවත් පරිසරයෙන් පරිබාහිරව ආර්ථිකයට පැවතිය නොහැකි බවත් ලෝක බැංකුව තම නව වාර්තාවෙන් කියා සිටියේ එබැවිනි.

ජනාධිපතිවරයාගේ කමිටුවේ සිටින ව්‍යාපාරිකයන් මේ අවස්ථාවේ තම සුපුරුදු ලාභ පරමාර්ථය දෙවැනි තැන ලා රටේ පොදු යහපතට ප්‍රමුඛතාව දෙනවා යැයි අනුමාන කරමු. එසේ වුවද පරිසරයට සමගාමී අයුරින් රට යළි ගොඩනැගීමට අවශ්‍ය දැක්ම, අවබෝධය හා විද්‍යාත්මක දැනුම ඔවුන්ට තිබේද? මෙවැනි කමිටුවකට අඩුම තරමින් එක් පරිසරවේදියෙකු, පරිසර විද්‍යාඥයෙකු, භූවිද්‍යාඥයෙකු අවශ්‍ය එබැවිනි. එවැන්නන්ගෙන් ලැබිය හැකි විශේෂඥ දැනුමෙන් තොර යළි ගොඩනැගීමක් ගැන සිතීම කෙතරම් අදූරදර්ශීද? දිට්වා කුණාටුවෙන් දරුවන් 2,75,000ක් විපතට හා පීඩාවට පත්ව ඇති බව ඹබසජැf ආයතනය කියයි. මෙම දරුවන්ගේ අවශ්‍යතා හඳුනාගැනීමට නම් අධ්‍යාපනඥයන් මෙන්ම ළමා මනෝ විශේෂඥයන්ද අවශ්‍යය. කුණාටුවේ ප්‍රතිවිපාක ලෙස දුප්පතුන්ගේ දුප්පත්කම පමණක් නොව දරිද්‍රතා මට්ටමෙන් පහළ සිටින ජන අනුපාතයද ඉහළ යනු ඇත. විරැකියාව හා හිසට වහලක් නැතිවීම අනෙක් ප්‍රධාන ගැටලුය. කෘෂිකර්මාන්තයට මෙන්ම සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාරවලටද ස්වයං රැකියාලාභීන්ටද වන හානිය ඉමහත්ය. දිසානායක ජනාධිපතිවරයා තෝරාගත් ව්‍යාපාරිකයන් කිසිවකුටත් මෙවැනි විවිධ හා සංකීර්ණ ප්‍රශ්න ගැන ප්‍රමාණවත් අවබෝධයක් තිබේද? ඒ කිසිවක් නොමැතිව නිවැරදි ප්‍රමුඛතාවන් තීරණය කිරීමේ හැකියාවක් ඔවුන් සතුව තිබිය හැකිද?

පවුල් 15,000ක් (පුද්ගලයන් 60,000ක්) නායයාම් හා ගල් කඩාවැටීමේ අවදානම අධික කලාපවල ජීවත් වන බව භඊඍධ ආයතනය කියයි. මොවුන් ඒ ස්ථානවලින් ඉවත් කර ගැනීම ප්‍රතිසංවිධාන ක්‍රියාවලියක ප්‍රමුඛතාවකි. නමුත් එවැන්නක් කිරීම සඳහා භඊඍධ ආයතනයට තවමත් නීතිමය බලයක් නොමැත. අනීතික ඉදිකිරීම්වල නිරත වන අයට එරෙහිව නීතිමය පියවර ගැනීමේ බලය භඊඍධ ආයතනයට ලබාදෙන පනතක් 2012 සිට තවමත් සකස් වෙමින් පවතී. මේ වසරේ සම්මත කළ ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ ආයතන පනතින් නායයාම් අනතුරු හැඟවීම් නොසලකා හරින පළාත් පාලන ආයතනවලට එරෙහිව නීතිමය පියවර ගැනීමේ බලය භඊඍධ ආයතනයට ලැබුණද නායයාම්වලට තුඩුදෙන ඉදිකිරීම් සිදුකරන සංවිධාන හා පුද්ගලයන්ට (මහා පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයන් හා සංඝයා වහන්සේලාද ඇතුළුව) එරෙහිව නීති මගින් කටයුතු කිරීමේ බලය ඉන් නොලැබේ. මේ බලය ලැබෙන අයුරින් නව පනත සංශෝධනය කිරීම හදිසි අවශ්‍යතාවකි.

තවත් හදිසි අවශ්‍යතාවක් නම් නව තත්වයන්ට ගැළපෙන ජාතික ගොඩනැගිලි සංග්‍රහයක්  ලබන වසරේදීම සම්පූර්ණ කිරීමයි. (මෙය 2026-29 අතර කාලය තුළ නිමවීමට නියමිතය.) මෙරට නගර පුරා ඉදිවෙන මහල් නිවාසවල ගින්නෙන් ආරක්ෂා වීමට අවශ්‍ය කොන්දේසිවත් සපුරා තිබෙනවාද යන්න සැකසහිතය. අප දිට්වාවලින් පීඩා විඳිද්දී හොංකොං නගරයේ මහල් නිවාස සංකීර්ණයක් ගින්නට ඔරොත්තු නොදෙන/උපකාර වන ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය හේතුවෙන් ගිනි ආපදාවකට ලක්විය. අප නව ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් නීති පද්ධතියක් හඳුන්වා දී එය ක්‍රියාත්මක නොකළහොත් හොංකොං නගරයේ වුණා වැනි විපතක් මෙරටද සිදුවීම කාලය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් පමණි.

කොතරම් විදේශ ආධාර ලැබුණද පිළිසකර කටයුතු සඳහා අරමුදල් වැඩි ප්‍රමාණය සොයාගන්නට වන්නේ ආණ්ඩුවටය. ඒ සඳහා ‘ජාතිය ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ බද්ද’ වැනි අලංකාර නමකින් තවත් වක්‍ර බද්දක් ජනතාව මත පැටවීමට තරම් ආණ්ඩුව අඥාන හා අනුකම්පා විරහිත වේද? සුළි කුණාටුවෙන් වූ විනාශය නිසා ජීවිතය පවත්වාගැනීමට අවශ්‍ය භාණ්ඩ හා සේවාවල මිල ගණන් ඉහළ යාම නොවැළැක්විය හැක. මොනයම් හේතුවක් නිසාවත් වක්‍ර බදු වැඩි කළහොත් එහි ප්‍රතිඵලය වනු ඇත්තේ 2022 ආර්ථික අර්බුදයෙන් හා 2022-24 කාලය තුළ වික්‍රමසිංහ ජනාධිපතිවරයා ආර්ථිකය යථාවත් කිරීමට ගත් ඇතැම් පියවරයන්ගෙන් බැට කා, දිට්වා කුණාටුවෙන් අන්ත අසරණව සිටින නැති-බැරි හා පහළ මධයම පන්තික ලාංකිකයන් මත දරාගත නොහැකි බරක් පැටවීමයි. එහි සමාජ-ආර්ථික ප්‍රතිවිපාක කෙලෙස වනු ඇත්දැයි අමුතුවෙන් මතක් කර දීම අවැසි නොවේ.

අනාගත කාලගුණ විපතකින් වන හානිය අවම වන අයුරින් රට යළි ගොඩනැගීමට ගත යුතු තීරණ ජනප්‍රිය ඒවා නොවනු ඇත. ධනවතුන්ගේ, දේශපාලනඥයන්ගේ හා භික්ෂූන් ඇතුළු ආගමික නායකයන්ගේ පමණක් නොව සාමාන්‍ය ජනතාවගෙන් කොටසකගේද උදහසට එම තීරණ හේතු වනු ඇත. එවැනි තීරණ ගැනීමත් ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමත් සඳහා අවශ්‍ය දේශපාලන අධිෂ්ඨානය ජනාධිපතිවරයා සතුව තිබේද යන්න මත රටේත්, අපේත්, ඔහුගේත් අනාගතය තීරණය වනු ඇත.

 

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අලුතෙන් පරිකල්පනය සහ රැඩිකල් කිරීම ගැන සිතීමට ලංකාවේම අත්දැකීම්වලින් පටන්ගැනීමක් – ජයදේව උයන්ගොඩ

පසුගිය 21 වැනිදා විපක්ෂ එකතුව විසින් නුගේගොඩදී පවත්වන ලද පළමුවැනි ප්‍රචාරක රැළියේ ප්‍රධාන තේමාව වූයේ, ‘ජාජබ ආණ්ඩුවෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය බේරාගැනීම’ යන්නයි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය කාගෙන් හෝ බේරා ගැනීමට තරම් හැකියාවක් උනන්දුවක් හෝ සූදානමක් විපක්ෂ කණ්ඩායම් කාටවත් නොතිබෙන බව එම රැළියෙන් ප්‍රකාශයට පත්වූයේය යන්න අප රටේ දේශපාලන වශයෙන් විමසිලිමත් සහ පරිණත පුරවැසියන්ට නම් අලුත් ප්‍රවෘත්තියක් නොවේ. එක් ප්‍රධාන කතිකයකු අවංකව කියා සිටි පරිදි, විපක්ෂ සන්ධානයේ එකම අරමුණ, ලැබුණු පළමු අවස්ථාවේදීම ජාජබ ආණ්ඩුව පෙරලා දමා තමන් බලයට පත්වීමයි. දේශපාලන කණ්ඩායමක් හෝ හවුලක් බලයට පත්වීම සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය රැකගැනීම අතර කිසිදු සම්බන්ධයක් නැත යන්න ලංකාවේ ජනතාවගේ අලුත් අත්දැකීමක් නොවේ. එය ලංකාවේ ජනතාව නිදහසින් පසු දශක ගණනාව තුළ නැවත නැවතත් අත්දැංක තිබෙන අමිහිරි දේශපාලන යථාර්ථයයි.

මෙම පසුබිම තුළ දැනට ආණ්ඩු බලයේ සිටින ජවිපෙ/ජාජබ නායකත්වයන් මුහුණ දෙන ඉතාම වැදගත් දේශපාලන වගකීමක් වන්නේ, ලංකාවේ ජනතාවගේ ඉහත දැක්වූ නිරන්තර නිෂේධනීය අත්දැකීම 2024-25න් පසුවවත් නැවත ඇති නොවන බව සහතික කිරීමයි. මෙම ලිපියේ අරමුණ එම ඉටුකිරීමට තිබෙන වගකීමේ බැරෑරුම්කම සහ මගහැරිය නොහැකි බව මතුකොට දැක්වීමයි.

ජාජබය ඉතිහාසයට ඇති ණයගැතිකම

ලංකාවේ දශක ගණනාවක් තිස්සේ අධිපති ප්‍රභූ පන්තීන්ගේ පාලනය යටතේ දිගින් දිගටම සිදුවූ ප්‍රජාතන්ත්‍රීයහරණ ක්‍රියාවලිය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ජාතිකවාදයටත්, ආගම්වාදයටත් යටපත් කර තැබීමේ ක්‍රියාවලිය නවතා, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි පිහිටුවීමේ ඓතිහාසික වගකීමක් ජවිපෙ/ජාජබ සන්ධානයට සහ එහි ආණ්ඩුවට තිබේ. එයට ප්‍රධාන හේතු දෙකක් තිබේ. පළමුවැන්න, ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, ජාතිවාදයෙන් සහ අධිකාරවාදයෙන් බේරාගෙන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි පිහිටුවන්නට හැකි වෙනත් දේශපාලන බලවේගයක් දැනට නැති වීමයි. එම වගකීම් භාරගැනීමට දැනට සිටින එකම දේශපාලන බලවේගය ජවිපෙ/ජාජබ ආණ්ඩුව වීමයි. දෙවැනි කාරණය, පළමුවැන්නට වඩා වැදගත් එකකි. එය නම්, වර්තමාන ආණ්ඩුව, ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පරිවර්තනයේ ඉතාම තීරණාත්මක පිබිදීමේ සහ සන්ධිස්ථාන මොහොත වූ 2022 පුරවැසි අරගලයේ දේශපාලන දරුවා වීමයි. තම දේශපාලන මවට කෘතගුණ සැලකීමට නම්, ජාජබ ආණ්ඩුව ඉටු කළ යුතු ප්‍රධානතම වගකීමක් වන්නේ, අප රටේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නැවත ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමයි. පිරිහුණු සහ අධිකාරවාදී දූෂිත සහ ඛාදනය කරන ලද ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් ආපසු ගෙන ඒමට තැත් කරන බලවේග පොදු මහජනතාව සමග එකතු වී පරාජය කිරීමයි.

කවරාකාරයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක්ද?

ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණය පිළිබඳ සාකච්ඡාවල තිබෙන ප්‍රධාන අඩුපාඩුවක් නම්, රටේ වර්තමාන දේශපාලන පසුබිම තුළ රටට සහ ජනතාවට අවශ්‍ය වන්නේ කවරාකාරයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක්ද යන කරුණ ගැන අවධානයක් යොමු නොවීමයි. විපක්ෂයට අයත් දේශපාලන පක්ෂ හා කණ්ඩායම්වලින් යෝජනා වන්නේ පැරණි සහ අධිකාරවාදයට යටත් කරන ලද දුර්වල පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආපසු ගෙනඒමටයි. එය පුරවැසියන්ට අවශ්‍ය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නොවේ. බලයෙන් පහකරන ලද දේශපාලන ප්‍රභූ පන්තියට අවශ්‍ය ඔවුන්ට සේවය කරන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයයි. මේ අතර, සිවිල් සමාජ කණ්ඩායම්වල බලාපොරොත්තුව වන්නේ ලිබරල් පාර්මේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නැවත ගෙනඒමටයි. 2024 මැතිවරණ ප්‍රකාශනයෙන් ජාතික ජන බලයද අපේක්ෂා කළේ ලිබරල් පාර්ලිමේන්කු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි පිහිටුවීමටයි. 2022 පුරවැසි අරගලය තුළින් අවධාරණය කෙරුණ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අලුතෙන් පරිකල්පනය කිරීම සහ ලිබරල් පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සීමාවන් ජයගැනීම ගැන අවධානයක් ජාජබයේ මැතිවරණ ප්‍රකාශනයෙන් ප්‍රකාශ වූයේ නැත. අරගලයේ පසුබිම තුළ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, සමාජවාදී ප්‍රවේශයක් තුළින් අලුතින් සිතීමට ඉදිරිපත් වී සිටින්නේ පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයයි. ‘රැඩිකල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී’ විකල්පයක් ගැන පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය ඉදිරි දැක්මක් ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ ඒ නිසාය. එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ අලුත් සාකච්ඡාවල අවධානය යොමුවිය යුතු විකල්පයකි.

‘ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය රැඩිකල් කිරීම’ යන සංකල්පය අපට තරමක් වෙනස් සහ දේශීය මූලයන් සහිත අර්ථයෙන් යොදාගන්නේ නම්, 2022 පුරවැසි අරගලයෙන් අවධාරණය වූ නව අදහස් කිහිපයක් මෙසේ සාරාංශ කළ හැකිය.

  • ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමේ ප්‍රයත්නයක ප්‍රධාන අරමුණ විය යුත්තේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ පවත්නා අර්බුදය විසඳීමට පියවර ගැනීමයි.
  • ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අර්බුදය සමන්විත වී තිබෙන පැති කිහිපයක් තිබේ. ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සීමාවන්, පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය විධායක ජනාධිපති අධිකාරවාදයට යටත් කිරීම, පවත්නා පාර්ලිමේන්තු සහ නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ මහජන විශ්වාසය බිඳවැටීම, ලිබරල් සහ පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය දූෂිත ප්‍රභූ දේශපාලන පන්තියක ග්‍රහණයට හසුවී පැවතීම, පුරවැසි අරගලය තුළින් අවධාරණය කෙරුණ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අර්බුදයේ පැතිකඩවල්ය.
  •  ධනේශ්වර පන්තිය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පරිවර්තනයේ කර්තෘක සමාජ බලවේගයක් නොවේ.
    කම්කරු පන්තියද දේශපාලන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ කර්තෘක සමාජ බලවේගයක් නොවේ.
  • ලංකාව තුළ මෙන්ම ගෝලීය දකුණේ සමාජවල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ කර්තෘක බලවේගය ලෙසින් මතුවී තිබෙන්නේ “පාලිත ජනතාව” යන පදවලින් හැඳින්විය හැකි බහුජනතාවකි.

පුරවැසි අරගලයට අමතරව, ලංකාවේ දේශපාලනයේ 1950 ගණන්වල සිට අවධාරණය වූ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අර්බුදයේ දීර්ඝකාලීනව පවතින තවත් පැතිකඩ තුනක් තිබේ. ඒවා මෙසේය; පළමුවැන්න, ලංකාවේ සමාජය සහ පුරවැසි ප්‍රජාවන් සමන්විත වන ජනවාර්ගික විවිධත්වය නිරූපණය කෙරෙන ආකාරයට රාජ්‍යයත්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයත් බහුත්වවාදී නොවීමයි. ඒ අනුව ලංකාවේ ගොඩනැගුණේ සහ තවමත් පවතින්නේ ජනවාර්ගික බහුතරවාදී ලිබරල් පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකි. අන්තර්වාර්ගික සහයෝගිතාව, සහජීවනය සහ සාමය පවත්වාගැනීමට සමත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් ලංකාවේ බිහි නොවීම එහි ප්‍රතිඵලයයි.

දෙවැන්න, සිංහල, දෙමළ සහ මුස්ලිම් සමාජවල තරුණ පරම්පරාවන් දේශපාලන ක්‍රියාවලියට ඇතුළත් කරගැනීමට ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට නොහැකි වීමයි. සිංහල සහ දෙමළ සමාජවල, එනම් දකුණේ සහ උතුරේ, දේශපාලන බලය හා රාජ්‍ය බලය අත්පත් කර ගැනීම සඳහා සන්නද්ධ කැරලි දීර්ඝ කාලයක් පැවතීම එහි ප්‍රතිඵලය විය. එම සන්නද්ධ කැරලි පැවති දශක හතරක කාලය අවසන් වූ පසුවවත්, ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට සහ සංශෝධනය කරමින් යාවත්කාලීන කිරීමට කිසිදු පියවරක් තවමත් ගෙන නොතිබීම පුදුමය උපදවන කරුණකි.

තුන්වැන්නද බරපතළ දේශපලාන උත්ප්‍රාසයක් මතුකරන්නකි. එය නම්, සිංහල මෙන්ම දෙමළ සමාජයේද ප්‍රභූ පන්ති සහ පාලක පන්ති ආධිපත්‍යයට විරුද්ධව කැරලි ගැසූ කිසිදු ව්‍යාපාරයකින් ලංකාවට අවශ්‍ය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී විකල්ප හෝ චින්තන ධාරා බිහි නොවීමයි. එම සමාජ දෙකෙහිම කැරලිකාර දේශපාලනය අවසන් වුවද, එම සමාජවල දේශපාලනය පවතින්නේ නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පරිකල්පන බිහිකිරීමට අවශ්‍ය දේශපාලන අවකාශය විවෘතව තිබෙන තත්වයකය. එසේ වුවත්, එම තත්වය වෙනස් කරමින්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළිත් ගොඩනැගීමට සුදුසු පසුබිමක් දකුණේ සමාජය කේන්ද්‍රකරගෙන සෑදී තිබීම ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණ පරිවර්තනයේ ඇති සාධනීය ලක්ෂණයකි. එම සාධනීය පසුබිමෙහිද ප්‍රධාන ලක්ෂණ දෙකක් තිබේ. පළමුවැන්න, ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණ ක්‍රියාවලියේ නව අවධියක් සහ අලුත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පරිකල්පනයක ආරම්භයක්, 2022 පුරවැසි අරගලය විසින් විවෘත කරනු ලැබීමයි. දෙවැන්න, ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණ ක්‍රියාවලියක් අලුතෙන් ආරම්භ කිරීමට අවශ්‍ය අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් වන දේශපාලන කර්තෘක බලවේගයක් මතුවී තිබීමයි. එම බලවේගය වන්නේ, නැතහොත් එම බලවේගය වීමේ විභවතාව හිමිව සිටින්නේ ජාතික ජන බල ආණ්ඩුවයි.

මේ අතර, සිංහල සහ දෙමළ සමාජවල සන්නද්ධ අරගලවලයට සහභාගි වූ තරුණ ව්‍යාපාරවල ප්‍රජාතන්ත්‍රීය පරිවර්තන ක්‍රියාවලියෙහි එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රවණතා දෙකක් තිබේ. දෙමළ සමාජයේ එය ආරම්භ වුයේ 1987 ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් පසුවය. සිංහල සමාජයේ එය ආරම්භ වූයේ ජවිපෙහි දෙවැනි සන්නද්ධ නැගිටීම පරාජයට පත්වීමෙන් පසුවය. එල්ටීටීඊය හැර අනෙක් දෙමළ සටන්කාමී කණ්ඩායම් සියල්ලම පාහේ සහභාගි වූ මෙම දේශපාලන පරිවර්තනය ඔවුන් විසින් හඳුන්වන ලද්දේ ‘දේශපාලනයේ ප්‍රධාන ප්‍රවාහයට’ එකතු වීම යනුවෙනි. ‘පාර්ලිමේන්තු -මැතිවරණ දේශපාලනය වැළඳගැනීම’ යන්න එහි අර්ථය විය. ඒ සියලු දෙනාම ඇත්ත වශයෙන් වැළඳගත්තේ, ලංකාවේ ප්‍රභූ පන්තිය විසින් පරිහාණියට ඇදදමනු ලැබූ පාර්ලිමේන්තු දේශපාලනයට සහ සභාග දේශපාලනයටයි. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ මෙම ඉරණමට ඇද නොවැටීම නිසා ලංකාවේ නිර්ප්‍රභූ සමාජ සහ දේශපාලන බලවේග අතරින් බිහිවූ, ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණ ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට ගෙනයෑමේ වගකීම භාරගත හැකි එකම කර්තෘක බලවේගය ලෙස හිස ඔසවා සිටීමට ජාජබයට හැකිවී තිබේ. මෙය ජවිපෙ/ජාජබ නායකත්වය විසින් විශේෂයෙන් සැලකිල්ලට ගත යුතු වගකීමක්ද වේ. එබැවින්, ජාජබය මෙම වගකීමෙහිද අසාර්ථක වීම යනු ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණය සඳහා විවෘත වී ඇති දුර්ලභ අවකාශයක් මගහැරීමද වනු ඇත.

ජාජබ ආණ්ඩුව සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණ න්‍යාය පත්‍රය

ජාතික ජන බලවේගය පිළිබඳව දැනට නිරීක්ෂණය කළ හැකි එක් කරුණක් නම්, එක්කෝ ආණ්ඩුවට ශක්තිමත් ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණ වැඩ පිළිවෙළක් නැත. නැතිනම් ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණය ජාජබ ආණ්ඩුවේ සමස්ත න්‍යාය පත්‍රයේ ප්‍රමුඛත්වයක් දරන්නේ නැත යන්නයි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි ගොඩනැගීම ලංකාවේ දේශපාලනයේ ඓතිහාසික අවශ්‍යතාවක්ව තිබියදී, ප්‍රජාතාන්ත්‍රීයකරණය සඳහා ආණ්ඩුව දක්වන්නේ මඳ උනන්දුවක් නම්, එය ජාජබ ආණ්ඩු බලය ලබාගැනීමට ඉඩ ලබාදුන් ඓතිහාසික අවකාශයට පිටුපස හැරවීමක් වැනි දෙයකි. එයට හේතුව නම්, ජාජබයට එම අවකාශය ලබාදුන් 2022 පුරවැසි අරගලය පුරවැසියන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා දැක්වූ අපේක්ෂාවේ මොහොතක්ද වීමයි.

අරගලයෙහි දේශපාලන පණිවුඩ ගණනාවක්ම තිබිණ. එයින් බොහොමයක් සම්බන්ධ වී තිබුණේ පුරවැසියන්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණ අපේක්ෂා සමගය. සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය විනාශ කරන්නේ බලයේ සිටින ආණ්ඩුය. ඒ නිසාම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි ගොඩනැගිය හැක්කේ, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය විනාශ කළ ආණ්ඩු හා දේශපාලන නායකයන් වෙනුවට ජනතාවව විසින් අලුතෙන් තෝරාගන්නා ලද ආණ්ඩුවටයි. මෙය 2024 වෙද්දී ලංකාවේ ජනතාව අවබෝධ කරගෙන සිටි දේශපාලන යථාර්ථයකි. දේශපාලන පක්ෂයක්/ ව්‍යාපාරයක් හැටියට පමණක් නොව, දැනට ජනතාව දේශපාලන බලය ලබාදෙමින් පත්කරන ලද ආණ්ඩුව ලෙසින්ද, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමේ ඉහළම වගකීම තිබෙන්නේ ජාජබ ආණ්ඩුවටය. එහෙත් ආණ්ඩුවේ පළමුවැනි වසර තුළදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා අලුත් සාකච්ඡාවක් හෝ කතිකාවක් සඳහා ජාජබ ආණ්ඩුව විසින් පියවර නොගැනීම ආණ්ඩුව මේ වන විට ප්‍රදර්ශනය කර ඇති ප්‍රධාන දුර්වලකමකි. ‘අපේ ළඟ හැම දේකටම සැලසුම් හදලා තිබෙනවා. අපි වැඩ කරන්නේ වෙන අය වගේ නෙවෙයි, සැලැස්මකට අනුව යැයි’ නිතර ප්‍රකාශ කරන ජාජබ ආණ්ඩුව පිළිබඳව දේශපාලන වශයෙන් පරිණත පුරවැසියන්ගේ විශ්වාසය දිගටම තබාගැනීමට නම් තමන් සතු ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණ සැලැස්ම විවෘත කිරීම ආණ්ඩුව තවදුරටත් ප්‍රමාද නොකළ යුතුය. මන්ද යත්, පසුගිය ලිපියකින් අවධාරණය කළ පරිදි පශ්චාත්- අරගල ලාංකික සමාජයේ සිටින්නේ නිෂ්ක්‍රිය, නිකම් බලාසිටින පුරවැසියන් නොව සක්‍රිය, විරෝධය පෑමට මහ පාරට බැසීමට බය නැති පුරවැසියන් වන නිසාය.

ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ඉක්මවා යෑම

ආණ්ඩුවේ පුරෝගාමීත්වය යටතේ, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා මහජන සාකච්ඡාවක්/ කතිකාවක් පමා නොවී ඇරඹීමට තවත් හේතුවක් තිබේ. එය නම්, පශ්චාත් අරගල ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රීය ප්‍රතිසංස්කරණ, ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණයම නොව ලංකාවේ ජනතාව හා සමාජය අපේක්ෂා කරන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ලිබරල් පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සීමාවන් ඉක්මවා යෑමක් වීමයි. එය වනාහී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය රැඩිකල් කිරීමේ අපේක්ෂාවකි. මෙතැන් සිට අපගේ මෙම සාකච්ඡාවට මග පෙන්වන ප්‍රධාන න්‍යායික උපකල්පනයක් තිබේ. එය නම්, වර්තමාන ලෝකයේත්, පශ්චාත් අරගල ශ්‍රී ලංකාවේත්, ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ පරිකල්පනයේ එක් ධාරාවක් පමණක්ය යන්නයි. යම් යම් ඓතිහාසික හේතු උඩ එය අධිපති ධාරාව වී තිබේ. එය නැතිවම බැරි, එහෙත් ප්‍රමාණවත් නොවන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ධාරාවකි. ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අනෙකුත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ධාරා සමග සංයෝග කළ යුතුව තිබේ. එය ලංකාවේ පුරවැසි අරගලයෙන් ඉදිරිපත්වූ නව්‍ය දේශපාලන අදහසකි. ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අනෙකුත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ධාරාවන් සමග සංයෝග කිරීමේදී, එක් එක් ධාරාව වෙතින් උකහාගත හැකි ප්‍රධාන අදහස් සහ තේමා මෙසේ දැක්විය හැක.

  •  ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය; නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, සමාජ ගිවිසුම, බහු පක්ෂ ක්‍රමය, නිදහස් මැතිවරණ, ව්‍යවස්ථාදායකයේ පරමාධිපත්‍යය, නීතියේ ආධිපත්‍යය ඇතුළු ක්‍රියාටිපාටිමය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, දේශපාලන බලයට සීමා, සංවරණ සහ තුලන පැනවීම, බලය භාවිත කිරීමේ වගවීම, පුද්ගල නිදහස හා අයිතිවාසිකම්, ද්වි මණ්ඩල පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමය, ස්ත්‍රී අයිතිවාසිකම්.
  • සමූහාණ්ඩු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය; ජනතා පරමාධිපත්‍යය, ඍජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, මහජන නියෝජිතයන් ආපසු කැඳවීම, පුරවැසි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, සක්‍රිය පුරවැසිභාවය.
  • ප්‍රජාමූල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය; පුද්ගලික අයිතිවාසිකම්වලට අමතරව කණ්ඩායම්/සාමූහික අයිතිවාසිකම්, ප්‍රජා කණ්ඩායම්වල සංස්කෘතික අයිතිවාසිකම්, වරප්‍රසාද රහිත ප්‍රජා කණ්ඩායම්වල විශේෂ අයිතිවාසිකම් සහතික කරන විභේදිත අයිතිවාසිකම්, පුද්ගල අයිතිවාසිකම් සහ කණ්ඩායම් අයිතිවාසිකම් අතර සමතුලිතතාව.
  • ජනවාර්ගික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය; ජනවාර්ගික සමානත්වය, කණ්ඩායම් අයිතිවාසිකම්, දේශපාලන බලය බෙදා ගැනීමට ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් සතු අයිතිය, කුඩා සහ විසිරී ගිය වාර්ගික කණ්ඩායම්වල නියෝජන අයිතිය, සුළුතර වාර්ගික ප්‍රජාවන්ගේ සාමාජිකයන්ට ඔවුන්ට විශේෂ වූ අයිතිවාසිකම් සහතික කරන විභේදිත අයිතිවාසිකම්.
  • සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය; ධනවාදී ආර්ථික ක්‍රමය යටතේ ඇති ආර්ථික සමාජ අසමානතා, ආදායම් විෂමතා, පැතිරෙන දරිද්‍රතාව නිසා පීඩා විඳින ජනතාව වෙනුවෙන් කැපවූ රාජ්‍ය සුභසාධනය හා ආදායම් ප්‍රතිව්‍යාප්තිය, සමාජ සාධාරණත්වය.
    ස්ත්‍රීවාදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය; ස්ත්‍රීන්ට සහ අනෙක් ලිංගික ප්‍රජාවන්ට සමානත්වය සහ වෙනස්කම් සිදු නොකිරීම සහතික කිරීම, ඒ සඳහා විභේදිත අයිතිවාසිකම් මූලධර්මය අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ කතිකාවට කණ්ඩායම්/සාමූහික අයිතිවාසිකම් ප්‍රවේශය එකතු කිරීම, ස්ත්‍රීන්ට සහ අනෙක් ලිංගික ප්‍රජාවන්ට සමාජ, දේශපාලන, ආර්ථික සහ සංස්කෘතික සමානත්වය සහතික කරන විභේදිත පුරවැසි අයිතිවාසිකම් සහතික කිරීම

ඉහත දැක්වූ ලැයිස්තුවෙන් පැහැදිලි වන්නේ, ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අලුත් සහ රැඩිකල් කිරීම පිළිබඳ පරිකල්පනයකදීත්, වැඩි පිළිවෙළකදීත්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ධාරාවන් හයක සංයෝගයක් සඳහාද සූදානම් විය යුතුය යන කරුණය. එය ලංකාව පමණක් නොව, ලෝකයේ වෙනත් ඕනෑම රටකට හා සමාජයකටද අදාළ වන්නකි. මෙවැනි නව සිතීමක් සඳහා ඉතා හොඳ ආරම්භයක් ජාජබයේ ‘පොහොසත් රටක්- ලස්සන ජීවිතයක්’ නම් 2024 මැතිවරණ ප්‍රකාශනයෙහි තිබේ. ජාජබ නායකත්වයට කරන්නට තිබෙන්නේ එම අදහස් රාමුව, ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අලුත් හා රැඩිකල් කිරීමේ අරමුණ සඳහා නැවත සකස් කර ගැනීමයි; එය අප්‍රමාදව ක්‍රියාත්මක කර, ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පරිවර්තනය අලුත් කිරීමයි.

ආපදාවකදී නීති රීති චක්‍රලේඛ මතම යන්න බැහැ

0

සුනිල් කන්නන්ගර
කොළඹ, රත්නපුර අම්පාර හිටපු දිසා ලේකම්

ස්වාභාවික අපදාවක් නිසා ඒක ප්‍රමාණාත්මකව අඩුකරගන්න ක්‍රමයක් නැහැ. එකවරම ලංකාවේ විශාල ප්‍රදේශයකට මේක පැතිරුණු නිසා සාමාන්‍ය ආපදාවක් කළමනාකරණය කරගන්න මට්ටමට මේක කළමනාකරණය කරන්නත් අමාරුයි. අපේ ධාරිතාව ඉක්මවා ආපදාව බලපෑවා.

මේ ආපදාව කළමනාකරණයේදී ඇතිවුණු ප්‍රධාන ප්‍රශ්න පහක් මම දකිනවා.

එකක් ප්‍රමාණාත්මකව විශාල නිසා ඒක කළමනාකරණයේ තියෙන අපහසුතාව. දෙවැනි එක, ආපදාවේ මුල් හරියේදීම සන්නිවේදනය බිඳවැටෙනවා, විදුලිය බිඳවැටෙනවා, මාර්ගවල බාධා ඇතිවෙනවා, සියලු දේවල් බ්ලොක් වෙනවා. තොරතුරු ලබාගැනීම පිළිබඳව ලොකු අවුලක් එනවා.

තුන්වැනි කාරණය, අපට යම් ආකාරයකවත් පූර්ව සූදානමක් තිබුණේ නැති එක. ආපදා වෙනුවෙන්ම කැපවුණු ආයතන පද්ධතියක් අපට තියෙනවා. 2004 සුනාමියෙන් පස්සේ ආපදා වෙනුවෙන්ම කැපවෙච්ච ආයතන පද්ධතියක් ස්ථාපනය කළා. ව්‍යසන කළමනාකරණ පනතක් ගෙනාවා, ඒ යටතේ ජාතික ව්‍යසන කළමනාකරණ සභාවක් ඇතිකළා, ඒ යටතේ ව්‍යසන කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානයක් ඇතිකළා. ආපදාවකට ජාතික මට්ටමෙන් සූදානම්වීම බලන්නේ ඒ ආයතනවලින්. ගංවතුර, නායයාම් වැනි ආපදා අපට සාමාන්‍යයෙන් හුරුයි. නමුත් මෙදා ඒවාට පූර්ව සූදානම ඉතාම අඩු මට්ටමේයි තිබිලා තියෙන්නේ.
උදාහරණයකට ජාතික ව්‍යසන කළමනාකරණ සභාව පනතේ තියෙන විදියට අවුරුද්දකට හතර සැරයක්වත්, අඩු ගණනේ මාස තුනකට වතාවක් වත්, රැස්විය යුතුයි. 2005 ඒක පිහිටුවූ දා සිට අවුරුදු විස්සක් තුළ ඒක රැස්වෙලා තියෙන්නේ දාහතරපාරයි. අසූවරක් රැස්වෙන්න ඕනෑ හරි නම්. ජනාධිපතිට වෙලාවක් නැත්නම් අගමැතිට මූලාසනය ගන්න පුළුවන්. ඒ දෙන්නාම නැතිනම් ඉන්න අයගෙන් සභාපති කෙනෙක් පත්කරගන්න පුළුවන්. නමුත් රැස් නොවුණු නිසා, ජාතික මට්ටමේ ආපදා කළමනාකරණ යාන්ත්‍රණය සම්පූර්ණයෙන්ම දුර්වල වෙලා තමයි තිබුණේ.

ආපදා කළමනාකරණය බිම් මට්ටමේ කරන්නේ දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරු, ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරු, ග්‍රාම නිලධාරීන් ප්‍රමුඛ දිස්ත්‍රික් පාලන පද්ධතිය. මෙවරත් ඒ අය දිවා රෑ නැතුව උපරිම ප්‍රමාණයෙන් වැඩ කළා. මේකට පණ ඇරගෙන බොක්කෙන්ම වැඩ කළා. කෑවා බිව්වාද, නිදාගත්තාද, දරුමල්ලෝ ගැන බැලුවාද දන්නේ නැහැ, හොඳටම වැඩේ කළා. ඒ නිසා අඩුපාඩුව තිබුණේ ඉහළ මට්ටමකින්. ඒ මට්ටමේ පූර්ව සූදානමක් නැතිනම්, මීට වඩා අඩු තීව්‍රතාවකින් ආපදාව ආවත් වෙන්නේ මේකමයි.
ආපදාවකදී උදව් ඕනෑ නම් 117ට කතාකරන්න කියලා ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය කියනවා. බදුල්ලේ ඈත ගමක කෙනෙකු 117ට කතාකළොත් ඒ ඇමතුම එන්නේ කොළඹ මධ්‍යස්ථානයට. එතැනින් කාටවත් යන්න බැහැනේ බදුල්ලට උදව් වෙන්න. ඒගොල්ලො කතාකරන්න ඕනෑ බදුල්ල දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලයේ තියෙන ආපදා කළමනාකරණ යුනිට් එකට. ඒගොල්ලෝ කතාකරන්න ඕනෑ, ප්‍රාදේශීය ලේකම්ට. ඒ නිසා මේ බොරු මධ්‍යගත කිරීමක්නේ කරලා තියෙන්නේ. හරි නම්, ඉස්සෙල්ලාම කතාකරන පහසුකම හදන්න ඕනෑ ආසන්නතම ස්ථානයටයි.

දිස්ත්‍රික් මට්ටමට ජාතික මට්ටමෙන් යම් යම් අවස්ථානුකූල උපදෙස් යන්න ඕනෑ. ආපදාවකදී නීති රීති චක්‍රලේඛ මතම අපට යන්න බැහැ. අවස්ථානුකූලව තීරණ ගන්න වෙනවා. අපි හදිසි තීරණ අරගෙන වැඩේ කරනවා. නමුත් ඒ තීරණ ජාතික මට්ටමේදී සාධාරණීකරණය කරගන්න පුළුවන් කියන විශ්වාසය අපට තියෙන්න ඕනෑ. ඒකට දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරුන්ට කොළඹින් උපදෙස් ගන්න පුළුවන් පැහැදිලි සම්බන්ධතා ජාලයක් තියෙන්න ඕනෑ.

ඒ කාලේ ලොකු ආපදා එනකොට තොරතුරු ලැබුණු ගමන් ජනාධිපතිවරයාගෙන්ම කෙළින්ම ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයට දෙනවා උපදෙස්, අහවල් ඒරියා එකට ආපදාවක් එනවා, අවශ්‍ය සහාය දෙන්න කියලා. ජනාධිපතිතුමා ඒ උපදෙස් දුන්නාම හමුදාවල ඉහළ නිලධාරීන් අපට කතාකරලා මොනවාද වෙන්න ඕනෑ කියලා අහනකොට, කරන්න ඕනෑ වැඩේ කියන එක විතරයි අපිට තියෙන්නේ. ඒ කාලේ මුදල් ලේකම් අපට කතාකරලා කියනවා සල්ලි කොච්චර ඕනෑද, මම දාන්නම් මිලියන 50ක්, තව ඕනෑ නම් කියන්න කියලා. ඒක අපට ශක්තියක්. ජනාධිපති ලේකම්ම කතාකරලා අහනවා මොනවාද ඕනෑ කියලා.

නමුත් මේ අවස්ථාවේදී මේ සම්බන්ධතා ජාලය වැඩ කළේ නැහැ කියන එක පෙනෙන්නට තියෙනවා.
මට දැනුණු හැටියට හා මට කියපු හැටියට ගොඩක් අය මේ චක්‍රලේඛ පනින්න බයක් තියෙනවා. ඒකට විශේෂයෙන් බලපෑවා මේ දූෂණ විරෝධී කතාව. පොලිසිය රාජ්‍ය මුදල් අවභාවිත කිරීම් ගැන පොදු දේපළ පනත යටතේ විමර්ශන කරනවා. ඕක 2015න් පස්සේ තමයි පටන් ගත්තේ. ඉස්සර රාජ්‍ය තීරණ පොදු දේපළ පනතෙන් හෝ දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය යටතේ විමර්ශනය කළේ නැහැ. ඉස්සෙල්ලා අභ්‍යන්තර විමර්ශනයක් කරලා චේතනාන්විතව අපරාධයක් කළ බවට පෙනෙනවා නම් දෙපාර්තමේන්තුවෙන්ම පොලිසියට පැමිණිලි කරනවා. අන්න එතකොටයි පොලිසිය විමර්ශනය කරලා අධිකරණයේ නඩු දාන්නේ.
දැන් එහෙම නෙවෙයි, දෙපාර්තමේන්තුවේ කිසිම සම්බන්ධයක් නැතිව කෙලින්ම පොලිසියට පෙත්සමක් ගියාම ඒ අය විමර්ශනය කරනවා. ඉන් පස්සේ උසාවියට දානවා.

රාජ්‍ය මුදල් අවභාවිත කළා කියලා චෝදනාවක් ආවාම මුදල් රෙගුලාසිවල තියෙනවා, ඒ ගැන අභ්‍යන්තර පරීක්ෂණ මණ්ඩලයකින් පරීක්ෂා කරලා අධිභාරයක් පනවන්න කියලා. ඒක නියම කරන්න පුළුවන් මුදල් නියම කිරීමේ බලධාරියා වෙච්ච ගණන් දීමේ නිලධාරියාට විරුද්ධව. උදාහරණයකට ජනාධිපති කාර්යාලයේ මුදල් අවභාවිත වුණා නම් ජනාධිපති ලේකම්ට අධිභාරයක් පනවන්න පුළුවන්. එහෙම නැතුව හිටපු ජනාධිපතිවරයෙකුවම උසාවියට දැම්මාම කියන්නකෝ, කොයි රාජ්‍ය නිලධාරියාද බය නැතුව චක්‍රලේඛයක් පැනලා වැඩ කරන්න තීරණයක් ගන්නේ?

කලින්ම දැනගෙන නාය යන තැන්වලින් ඉවත් වෙන්න කිව්වත් එහෙමම මිනිස්සු ඉවත් වෙන්නේත් නැහැ. හැබැයි බය සැක මිනිස්සු ඉවත් වෙන්න ඉඩ තියෙනවා. ඒකෙන් ජීවිත හානි අඩුකරගන්න පුළුවන්.

ඉදිරියේදී යටිතල පහසුකම් බිඳවැටුණු ඒවා යථාවත් කරගන්න වෙනවා. මිනිසුන්ගේ ජීවනෝපාය යථාවත් කරන්න විශේෂ වැඩසටහන් කරන්න වෙනවා. දුප්පතුන් විතරක් නෙවෙයි පෝසත්තුත් මේකෙන් වැටුණා. ඒවාට විසඳුම් හොයන්න ඕනෑ.
ඊළඟට රාජ්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණය කළ යුතුයි. බිම් මට්ටමේ ගම් මට්ටමේ ඉඳලා ග්‍රාමසේවා වසම් 14022ක සිට ජාතික මට්ටම දක්වා බැඳුණු රාජ්‍ය ව්‍යුහයේ පාලන ජාලය අපට මහා ශක්තියක්. මෙතෙක් අපේ ආණ්ඩු- රජයන් විසින් මේක පුළුවන් තාක් දුරට දුර්වල කරන්න තමයි වැඩ කරලා තියෙන්නේ. හුඟක් දේවල් මධ්‍යගත කරගෙන තියෙනවා. ඒ වැරදි හදාගෙන රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය පුනරුත්ථාපනය කරන්න ඕනෑ. එක එක භේද අතෑරලා සමස්ත එක කණ්ඩායමක් හැටියට දේශපාලන නායකයොයි, නිලධාරීනුයි තමන්ගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් දායක වෙලා මේක කරන්න ඕනෑ.

මේ වගේ වෙලාවලට දේශපාලන නායකත්වය බොහොම පරිණත විදියට හැසිරෙන්න ඕනෑ. මේ මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක කරන රාජ්‍ය යන්ත්‍රයට පහසුකම් සැලසීම තමයි දේශපාලකයන් කරන්න ඕනෑ. ඔවුන්ට පුළුවන් තමන්ගේ ජනතාවගෙන් තමන්ට ලැබෙන තොරතුරු අපට දීලා මේ සහන නිවැරදිව සම්බන්ධීකරණය කරන්න සහාය වෙන්න. ඒ වගේම අඩුපාඩු වෙනවා නම් ඒවා පෙන්නලා දෙන එක.

මීට කලින් මේ වාගේ විස්තීරණ ආපදාවකට ආවේ, 2017 මාතර, ගාල්ල, කළුතර හා රත්නපුර දිස්ත්‍රික්ක හතරට බලපාපු දැවැන්ත ගංවතුර. 2016දී කෑගල්ල, ගම්පහ සහ කොළඹට ආවා. ඒ ආපදාවලට ගහපු චක්‍රලේඛ හා ප්‍රතිපත්ති අදට අදාළ නැහැ. මේ වගේ දේවල් හඳුනාගෙන ඉක්මනින් ඒවාට වෙනස්කම් කරන්න අවශ්‍ය ප්‍රතිපත්තිමය තීන්දු තීරණ ගන්න ඕනෑ දේශපාලන අංශවලින්. එහෙම නැතිව නිලධාරියාව පැත්තකට දාලා දේශපාලකයා ඇවිල්ලා වැඩේ කරන්න ගියොත් එතන වැඩේ අවුල්. මම දිසාපතිවරයෙක් හැටියට අවුරුදු දහතුනහමාරක් හිටියා දිස්ත්‍රික්ක තුනක. අපි පරිණත දේශපාලකයොත් එක්ක වැඩ කරලා තියෙනවා. ආපදා අවස්ථාවල ඒ දේශපාලකයෝ අපිට හරි හයියක් වුණා. සුසිල් ප්‍රේම්ජයන්ත, විජේදාස රාජපක්ෂ, එස්බී දිසානායක වැනි අය අපිත් එක්ක හොඳින් කටයුතු කළා. අපි ප්‍රශ්නයක් කීවාම ටක්ගාලා විසඳුම් දුන්නා.

මෙවැනි ආපදාවක් වුණාම විදේශීය ආධාර සංවිධාන එනවා. අපි ළඟ තියෙන්න ඕනෑ, ඒගොල්ලන්ව යොමු කරන්නෙ කොතනටද, ඒගොල්ලන්ගෙන් ගන්න බලාපොරොත්තු වෙන්නේ මොකක්ද කියන එක ගැන පැහැදිලි වැඩපිළිවෙළක්. කොළඹ තැනක් තියෙන්න ඕනෑ විදේශීය ආධාර හරි තැන්වලට ඩිරෙක්ට් කරන්න. අපි මඟ පෙන්නුවේ නැතිනම් ඵලදායක නොවන ව්‍යාපෘතිවලට ඒ මුදල් නිස්සකාරණේ වැය වෙනවා.