පසුගිය සුළි කුණාටු තත්වය මෙන් ආපදා අවස්ථාවකදී මාධ්‍යයේ කාර්යභාරය කුමක්ද යන්න පිළිබඳ සොයා බැලීමේදී අපට ලැබෙන පිළිතුරු දළ වශයෙන් දැක්වුවහොත් මෙසේය.

ජීවිත බේරා ගැනීම සඳහා පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම් සිදුකිරීම, ආපදා තත්වය පිළිබඳ කාලීන යාවත්කිරීම් සිදුකිරීම, ආරක්ෂක උපදෙස් ලබාදීම, ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ උත්සාහයන් දැනුම්දීම, වැරදි තොරතුරුවලට එරෙහිව සටන් කිරීම් ආදිය මාධ්‍ය විසින් සිදුකළ යුතු බව සඳහන් වේ. ඒ අනුව මාධ්‍යයේ කාර්යභාරය පූර්ව ආපදා අධ්‍යාපනය සහ දැනුවත් කිරීමේ සිට සහන සම්බන්ධීකරණය කිරීම සහ ප්‍රජා සහයෝගීතාව වර්ධනය කිරීම, බලධාරීන් මහජනතාව සමඟ සම්බන්ධ කිරීම සහ සත්‍ය තොරතුරු සමඟ භීතියට එරෙහිව සටන් කිරීම දක්වා විහිදෙන බව හඳුනාාගත හැකිය.

ආපදාවකදී මාධ්‍යයට අදාළ මෙම කාර්යභාර්යන්ගෙන් බොහෝ කටයුතු අඩු වැඩි වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය සිදුකරන බව මෙම ආපදා අවස්ථාවේදී මෙන්ම පසුගිය ආපදා අවස්ථාවන්වලදීත් දැක ගන්නට ලැබුණු එකක් විය. එහෙත් ආපදා සහන සම්බන්ධිකරණය යන කරුණේදී මෙම ව්‍යවසන අවස්ථාවේදී මෙන්ම මීට පෙර රටේ සිදුවූ ව්‍යවසන අවස්ථාවන්වලදීත් ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය ඒ ආකාරයෙන් කටයුතු නොකරන බව පෙන්නුම් කෙරේ.

ආපදා සහන සම්බන්ධීකරණය වෙනුවට අප රටේ විද්‍යුත් මාධ්‍ය ආයතන කිහිපයක් සෑම ආපදා අවස්ථාවකදීම සිදුකරන්නේ ආයතන හා පුද්ගලයින් විසින් ලබාදෙන ආපදා ආධාර එම ආයතන විසින් බාරගෙන ඔවුන් සෘජුවම එම ආධාර ආපදාවෙන් විපතට පත්වූ ජනතාවට ලබාදීමට උත්සාහ කිරීමයි. නැතහොත් විපතට පත්වූ ජනතාවට ලබාදීම සඳහා ආගමික ස්ථාන වෙත හෝ වෙනත් යම් ආයතන වෙත එම ආධාර ලබාදීමයි.

එහිදී එම ආධාර අවශ්‍ය පුද්ගලයින්ට නිසියාකාරව ලැබෙනවාද යන ප්‍රශ්නය පැනනඟී. මන්ද එම නාලිකා පවා සමහර අවස්ථාවල ඔවුන්ට එල්ල වන චෝදනාවලට පිළිතුරු වශයෙන් සිය ප්‍රවෘත්ති විකාශයන්වල පවා ප්‍රකාශ කරන්නේ අහවල් ප්‍රදේශයට ආධාර නොලැබුන බවට අපට චෝදනා කළත්, ඔවුන් එම ප්‍රදේශයට ආධාර ලබාදුන් බවයි. ඒ සම්බන්ධයෙන් වන වාර්තා කිරීම් සඳහා ප්‍රවෘත්ති විකාශයේ කාලය මදිවීම නිසා වාර්තා නොකළ බවයි.

එසේම එම මාධ්‍ය ආයතනවල ප්‍රධානීන් මෙම ආධාර සම්බන්ධයෙන් වන අක්‍රමිකතා පිළිබඳ විමසීමේදී ප්‍රකාශ කරන්නේද ඒ ආකාරයේ පැමිණිලි රාශියක් ඔවුන්ට ලැබෙන බවයි. ඒ ආකාරයේ එක් පැමිණිල්ලක් වන්නේ මාධ්‍ය නාලිකා විසින් දර්ශන පෙන්වමින් ආගමික ස්ථාන වෙත ජනතාවට බෙදීම සඳහා ලබාදෙන ආධාර පොදුවේ එම ප්‍රදේශයේ ජනතාවට නොලැබෙන බවයි. එම ආගමික සංස්ථාවට අයත් ජනතාවට පමණක් ලබාදී ඇති බවට වන චෝදනායි.

මෙම කරුණුවලින් පෙනෙන්නේ ජනතාව විසින් ආපදාවෙන් විපතට පත්වූවන්ට බෙදා දීම සඳහා ලබාදුන් ආධාර නිසි ආකාරයෙන් විපතට පත්වූවන්ට නොලැබෙන බවයි. මාධ්‍ය ආයතන එම ආධාර එකතු කර බෙදා දීම සඳහා ඔවුන්ගේ ප්‍රචාරණ ව්‍යාපෘතියක් ලෙස නිර්මාණය කරගත් වාහනවලින් ආපදා ප්‍රදේශවලට ගොස් එම ආධාර බෙදන බව පෙන්වූවද ආපදාවට පත්වූවන් පිළිබඳ නිවැරදි තොරතුරු හෙවත් සංඛ්‍යා දත්ත ඔවුන් සතුවන්නේ නැත. ඒවා ඇත්තේ රාජ්‍ය ව්‍යුහයේ කුඩාම ඒකකය වන ග්‍රාම නිලධාරි කොට්ඨාස මට්ටමෙන් කටයුතු කරන ග්‍රාම නිලධාරීන් සතුවය. එම තොරතුරු ඉන් ඉහළට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලවලට හා තවදුරටත් දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලවලට ව්‍යාප්තව පවතී. ආපදා අවස්ථාවකදී ජාතික ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානයට ආපදාවට ලක්වූවන් හා ඔවුන්ගේ තත්වය පිළිබඳ තොරතුරු හා සංඛ්‍යා දත්ත ලැබෙන්නේ රාජ්‍ය ව්‍යුහයේ එම කුඩාම ඒකකයේ සිටය.

ඒ අනුව සිය කොට්ඨාසයේ කොතෙක් පවුල් හෝ නිවාස ආපදාවට පත්වී තිබේද, ඔවුන්ගේ ඉක්මන් අවශ්‍යතාවයන් මොනවාද, මෙතෙක් ඔවුන්ට යම් ආධාරයක් ලබාදී ඇත්නම් ඒ මොනවාද ආදී තොරතුරු ගැන දන්නේ එම රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය පමණය. මෙවර ආපදා අවස්ථාවේදී මෙන්ම මීට පෙර ආපදා අවස්ථාවලදීද එම රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය අඩුපාඩු සහිතව හෝ ක්‍රියාත්මක වූයේ එවන් තොරතුරු සමඟය.

එහෙත් මේ ආකාරයට මාධ්‍ය ආයතන එම රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය මඟහැර ආපදා සහන සැලසීම ඔවුන්ගේ කටයුත්තක් බවට පත්කර ගැනීමෙන් සිදුවන්නේ මහජනතාව විසින් සද්භාවයෙන් ලබාදෙන ආධාර නිසියාකාරයෙන් නිසි පිරිස්වලට නොලැබී යෑමයි. සමහර පිරිස්වලට වැඩිපුර ආධාර ලැබීමත්, සමහර පිරිස්වලට අඩුවෙන් හෝ ආධාර නොලැබීමටත් ඒ නිසා සිදුවේ.
එමෙන්ම ජනතාව විසින් ලබාදෙන එම ආධාර ප්‍රයෝජනයක් නොවී අපතේ හෝ නාස්ති වන අවස්ථාද දක්නට ලැබේ. මෙය විශේෂයෙන්ම සිදුවන්නේ පිසූ ආහාර සම්බන්ධයෙන්ය. මෙවර ආපදා අවස්ථාවේදී ද එසේ පිසූ ආහාර බෙදා දීමට යන අය අසන ප්‍රශ්නයක් වන්නේ ඔවුන් සතුව ඇති එම පිසූ ආහාර ලබාදිය යුත්තේ කා හටද හෝ ලබාදිය යුත්තේ කොහේටද යන්නය. නැත්නම් ඔවුන් බෙදා දීමෙන් පසු ඉතිරි වී ඇති පිසූ ආහාර ලබාදෙන්නට පිරිසක් සිටිනවාද යන්නය.

ගංවතුර තත්වයකදී තවදුරටත් සිය නිවාසවල සිටින පිරිස් ගැන දන්නේ හා ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා සම්බන්ධයෙන් සම්බන්ධීකරණය වන්නේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල මට්ටමින් ස්ථාපිත කර ඇති මධ්‍යස්ථාන මගිනි. බේරා ගැනීමේ මෙහෙයුම් හා ආහාර ලබාදීමේ කටයුතු සිදුකරන නාවික හමුදාව ඇතුළු කණ්ඩායම් කටයුතු කරන්නේ එම මධ්‍යස්ථාන සමඟ සම්බන්ධ වීය. නිවැරදි ලෙස සිදුකරනවා නම් සිදුකළ යුත්තේ එම මධ්‍යස්ථාන සමඟ සම්බන්ධීකරණයෙන් පිසූ ආහාර මෙන්ම අනෙකුත් ආධාරද විපතට පත්වූවන්ට ලබාදීමට කටයුතු කිරීමය.

මාධ්‍යයට අමතරව මෙම විපත් අවස්ථාවේදී ස්වෙච්ඡාවෙන් ආධාර ගෙනගොස් බෙදාදෙන සමහර පිරිස් පවා පසුව ප්‍රකාශ කරන්නේ අවතැන් වූවන් සොයා දුෂ්කර ගම්මානවලට ඔවුන් යන විට එම ගම්මානවල යැයි කියන පිරිස් අතරමඟ සිටින බවයි. එම පිරිස් ඔවුන්ට මඟ පෙන්වා ඇත්තේ සැබෑ ලෙසම ආධාර අවශ්‍ය පිරිස් වෙත නොව වෙනත් පිරිස් වෙත ආධාර ලබාදීමට බව පසුව හඳුනාගත් අවස්ථා තිබෙන බවයි.

නමුත් මේ ආකාරයට ජනතාවගෙන් එකතු කරන ආධාර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල මට්ටමින් හෝ ග්‍රාම නිලධාරි කාර්යාල මට්ටමින් පිහිටුවා ඇති රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයට ලබාදීම මගින් සියයට සියයක් නොවුනත් නිසි ලෙස ආපදාවෙන් විපතට පත්වූවන්ට ලැබීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩිය. මන්ද විපතට පත්වූවන් පිළිබඳ දත්ත ඇත්තේ ඔවුන් සතුව වන නිසා හා ආපදා සහන සේවා මෙහෙයවීමේ යාන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක කරන්නේ ඔවුන් නිසා වන බැවිනි. එම යාන්ත්‍රණයේ යම් අඩුපාඩු හෝ අක්‍රමිකතා ඇත්නම් පෙන්වා දිය යුත්තේ මාධ්‍යය විසින්ය. ඒ ඒවා නිවැරදි කිරීම සඳහා හා ඒ තුළ සිදුවන අක්‍රමිකතා වැළැක්වීම සඳහාය.

ඒ නිසා මෙවැනි ආපදා අවස්ථාවකදී මාධ්‍ය කළ යුත්තේ සහන සැලසීම සඳහා ඇති රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයේ යම් අඩුපාඩු ඇත්නම් ඒවා පෙන්වා දීම මගින් ආධාර නිසි ලෙස බෙදා දීම සම්බන්ධයෙන් වන සිය සුපරීක්ෂණ වගකීම ඉටුකිරීමය. එසේ සිය වගකීම ඉටුනොකර ජනතාවගෙන් ආධාර එකතු කරන්නාා බවට පත්වීමෙන් නොනැවතී ආධාර බෙදා දෙන්නා බවටද මාධ්‍ය පත්වීම නොවේ.

• මගේ කියන ඔක්කොම එතන හිටියා
• ගම්මානෙ තිබුණු ගෙවලු‍ත් අරගෙන තවත් කිලෝමීටරයකට වැඩිය දුර ගිහිල්ලා.
• මගේ නිවස හිතාගන්න බැරි විදියට හැම තැනින්ම පුපුරලා ගිහින්
• දවස් 11ක් විදුලිය නැහැ

දිත්වා සුළි කුණාටුවෙන් මහා වැසි ඇද වැටී, ඇති වූ ගංවතුර තත්වය නිසා සහ කඳු නාය ගොස් විශාල ගල් සහ පස් තට්ටු මාර්ග දෙපසට කඩා වැටීම නිසා තවමත් කඳුකරයේ ඇතැම් ගම්මානවලට යෑමට නොහැකි තත්වයක් ඇත.

සුළි කුණාටුව නිසා ඇදහැලු‍ණු මහ වැසි නිසා එක් පැත්තකින් ප්‍රචණ්ඩ වූ මහවැලි නදිය ජීවිත බිලිගනිමින්, දේපොළ විනාශ කරමින් පහළට ඇදී ආවේ නාවලපිටිය, ගම්පොළ, ගෙලිඔය, පේරාදෙණිය ආදි ප්‍රධාන නගර යටකරමිනි. ඉන් නොනැවතුණ දිත්වා නාය යෑම් හා පස් කඳු කඩාවැටීම්වලින් තවත් ජීවිත හා දේපොළ රැසක් බිලි ගත්තේය.

ඇදහැලු‍ණු මිලිමීටර් 400කට ආසන්න වර්ෂාපතනයෙන් සමහර පවුල් පිටින් වැළලී ගොස් තිබෙන්නේ ඇතැම් පවුල්වල එකුදු සාමාජිකයකුට හෝ ජීවත් වීමේ වරම අහිමි කරමිනි. මව, පියා, සහෝදරයා නොමැතිව මෙලොව තනිවූවෝ බොහෝය. අතුරුදන්ව සිටින ඔවුන් සොයා මහ පොළොව සමඟ ඔට්ටු වන පිරිස් තැන තැනය.

එසේ සැඟව ගිය කතා අතරේ මුළු ගම්මානය එකට මිහිදන් වුණු උඩවත්ත ප්‍රදේශයේ නෙළුම්මල් ගම්මානයට අපි ගියෙමු. තවමත් නෙළුම්මල් ගම්මානයේ විශාල ගල්කුළු පිරී ඇත. නෙළුම්මල් ගම්මානය මැදින් විශාල ගංගාවක් ගලාගෙන ගොස් සීඳී ඇති අයුරින් සියල්ලම සෝදා ගෙන ගොස් ඇත. එම ස්ථානයේ මිනිසුන් වාසය කළ, ගොවිතැන් කළ ගම්මානයක් තිබුණා දැයිවත් සලකුණක්වත් නොමැත.

රවුල්ගොල්ල ඇල්ලට සහ තෙළඹුගහ ඇල්ලට මැදිව නකල්ස් රක්ෂිතයට මායිම්ව පිහිටි යල මහ කන්නවලට වැපිරෙන කුඹුරු යායවලින් පිරුණු නෙළුම්මල ගම්මානයේ වැඩි පිරිසක් පාරම්පරික ගොවීන්ය. නොවැම්බර් 27 වෙනිදා ඇති වූ වර්ෂාව නිසා නකල්ස් කඳුවැටියෙන් කඩාගෙන ආ විශාල ගල් සහ පස් තට්ටුවලට යටවූ නෙළුම්මල් ගම්මානයේ ජීවත් වූ පවුල් දහතුනක තිස්එක්දෙනෙකු මියගොස් තිබිණි.

උඩත්තව අරියඥාන හිමියන්ගේ ඥාතී සියල්ලෝම නෙළුම්මල් ගම්මානයේ වාසය කළ අය වෙති. නෙළුම්මල ගම්මානයට ගිය අපට අරියඥාන හිමි තමන්ගේ මුළු පවුලම අහිමි වූ ඛේදවාචකය මෙසේ පැවසීය.

“නෙළුම්මල ගම්මානය, උඩත්තව ගම්මානයේම තියෙන එක උප ගම්මානයක්. උඩත්තව හරහා තමයි ගම්මානෙට එන්න තියෙන්නෙ. එදා රාත්‍රි 8ට විතර මම උඩත්තව ගම්මානේ ගෙයින් ගෙට වැඩියා. ඒ ගෙවල්වල කිසිම කෙනෙක් නෑ තිත්ත කරුවලයි. අඩුම තරමේ කුප්පි ලාම්පු එළියක්වත් නෑ. ඒ නිසා මම ආයෙත් උඩත්තව පන්සලට වැඩියා. පන්සලේ කිසිම කෙනෙක් නෑ. මට ඒ වෙලාවේ ලොකු බයක් දැනුණා.

දණහිසට ළංවෙන්න මුළු පළාතෙම මඩයි, වතුරයි. ගම්මානේ එහා පැත්තේ ඉඳලා අනෙක් පැත්තට මාරුවෙලා එනකොට ඈතින් කුප්පිලාම්පු එළියක් පත්තු වෙනවා දැක්කා. එතන දෙතුන් දෙනෙක් වාඩිවෙලා හිටියා. මම ඇහුවා කෝ අපේ අම්මලා කියලා. ටික වෙලාවක් මගේ මූණ බලන් හිටපු අය අර ඉන්නේ කියලා අත දික් කළා. ඊට පස්සේයි මම දැක්කේ රෙදිවලින් ඔතපු මෘත ශරීර හත අටක් එක පෙළට තියලා තියෙනවා. මම කලබලයට පෝන් එකේ ටෝච් එළියෙන් රෙදිවලින් වහලා තිබුණ මෘත ශරීරවල මුහුණු ඇර ඇර බැලු‍වා. මගේ කියන ඔක්කොම එතන හිටියා. හැබැයි මල්ලි හිටියේ නෑ. මම ඇහුවා මල්ලි කෝ කියලා. මල්ලිට පණ තිබුණා. මල්ලිව ඉස්පිරිතාලෙ ගෙනිච්ච කියලා කිව්වා. මල්ලි එදා රාත්‍රියේ බිබිළ රෝහලේදී මිය ගිහින් තිබුණා. මල්ලි හරි ජීවත්වෙයි කියලා හිතපු මගේ ඒ බලාපොරොත්තුවත් සුන් වුණා. මම නැවත ගම්මානෙට වැඩියා. එනකොට ගම්මානේ ගොඩ ගත්ත පිරිසගේ මෘත ශරීර මහියංගණ රෝහලට ගෙනිහිල්ලා. ආපහු මහියංගණ රෝහලට වැඩියා. රෝහලට යනකොට මෘත ශරීර ටික මල්ශාලාවට යවලා. මට කරගන්න දෙයක් නෑ. එච්චර පෙට්ටි ගොඩක් ගන්න මගේ අතේ සල්ලිත් නෑ. මම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයට කතා කළා. එයාලා කිව්වා ඒ වෙනුවෙන් සල්ලි පාස් වෙලා නෑ හාමුදුරුවනේ කියලා. මම කිව්වා මගේ ළඟ එච්චර සල්ලි නැහැ කියලා. එයාලා කොහොම හරි ඉහළින් උපදෙස් අරගෙන මොනවා හරි කරලා පෙට්ටි ටික ලබා දුන්නා.

ඒ වෙනකොට විසි නවය රෑ වෙලා. මල් ශාලාවට ගෙනිහිල්ලා වැඩි වෙලාවක් නැතුව මෘත ශරීර දාපු පෙට්ටි ටික ඉක්මනට දුන්නා. මම ඇහුවා ඇයි එම්බාම් කළේ නැද්ද කියලා. ඒ වෙලාවේ තමයි කිව්වේ එම්බාම් කරන්න බෑ හාමුදුරුවනේ වතුරට අහුවෙලා හින්දා පෙට්ටි ටික සීල් කළා කියලා. මොනව කරන්නද පෙට්ටි ටික උඩත්තව ඉස්කෝලෙට ගෙනාවා. ඉස්සරහ මඩුවක් ගහලා තැන්පත් කළා. මල්ලීගේ මෘත ශරීරය විතරයි එම්බාම් කරලා පෙන්නන්න පුළුවන් මට්ටමක තිබුණේ. අපි ගමේ හැමෝම වළ දැම්මේ එකම වළක.

අපි මළගමේ වැඩ කරන අතරේ හමුදාවේ සහ පොලිසියේ ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් අනෙක් අතුරුදහන් වූ අයව හොයන්න ගත්තා. ඒ කණ්ඩායමට ගමේ මියගිය තවත් අට දෙනෙක්ගේ මළ සිරුරු හම්බ වුණා. එයාලගෙත් නීති වැඩ කටයුතු ඔක්කොම ඉවර කරලා රෙදිවල ඔතලා නොවැම්බර් 30 වෙනිදා වළ දැම්මා.

ගමේ එහෙට මෙහෙට වුණු කිහිපදෙනෙක් විතරයි දැන් ජීවතුන් අතර ඉන්නේ. මුළු ගමෙන්ම ඉතිරි වෙලා තියෙන්නේ එක ගෙයක්. ඒ අපේ අම්මාගේ මල්ලි කෙනෙක්ගෙ ගෙයක්. එයාලා සද්දේ එනකොට පහළට දුවලා නෑ. හරස් අතට ඈතට දුවලා. ඒ නිසායි මාමලා බේරිලා තියෙන්නේ. මේ නාය යෑම කොච්චර භයානකද කිව්වොත්, ගම්මානෙ ගෙවල් තිබ්බ තැන ඉඳලා නාය ගිය කන්ද තියෙන්නේ කිලෝමීටර පහකටත් එහා පැත්තේ. නාය ගිය කන්ද ගම්මානෙ තිබුණු ගෙවලු‍ත් අරගෙන තවත් කිලෝමීටරයකට වැඩිය දුර ගිහිල්ලා. ගෙවල්වල කොටස් මෘත ශරීර හම්බවුණේ කිලෝමීටරයකට වඩා දුරක තිබිලා. සමහර මෘත ශරීර තවමත් හොයා ගන්නවත් බෑ.’

කොත්මලේ ජලාශයට ඉහළ ගම්මානයේ පදිංචි ප්‍රියන්ත මැදිවත්ත මහතාගේ නිවසේ බිත්තිවල සහ පොළොවේ විශාල පැලීම් සිදු ව ඇත. ඔහුගේ නිවසේ තමන් සහ තම බිරිඳ ජීවත්වන බව ඔහු අප සමඟ පැවසීය. ප්‍රියන්ත මහතාගේ නිවසේ පොළොවේ ඉරිතැලීම් අනුව කිවහැක්කේ එම නිවස තවදුරටත් ජීවත් වීමට සුදුසු ලෙස සැලකිය නොහැකි බවය. එම නිවස අනතුරුදායකය.

‘කිසිම දවසක මේ වගේ වැස්සකට අපිට මුහුණ දෙන්න වෙයි කියලා අපි බලාපොරොත්තු වුණේ නැහැ. අපේ නිවසට දකුණු පැත්තෙන් තිබෙන ප්‍රදේශ සහ වම් පැත්තේ ප්‍රදේශ නාය ගිය නිසා අපි සම්පූර්ණයෙන්ම කොටු වුණා. මේ වෙද්දී අපේ ප්‍රදේශයේ 400 විතර පිරිසක් අවතැන් වෙලා ඉන්නවා. අපිට දින 7ක් විදුලිය, දූරකථන සම්බන්ධතාත් නැති වුණා. මේ පැත්තට එන්න තිබුණු පාරවල් සේරම නාය ගිහින් තිබුණු නිසා අපිට ආහාර තිබුණෙත් නැහැ. ආධාර ගෙනාපු කට්ටිය පයින් ඇවිත් අපිට බත් පැකට් දීලා ගියා. මම වගා කරපු තේ වගාව, හරිතාගාරය ඇතුළු අක්කර තුනක් විතර මට නැති වෙලා. හැමදේම විනාශ වෙලා ගියා. නාය යෑමත් එක්ක මගේ නිවස හිතාගන්න බැරි විදියට හැම තැනින්ම පුපුරලා ගිහින් තියෙනවා. අපි විශ්වාස කරන්නේ නාය යෑමත් එක්ක භූමිකම්පාවක් එන්න ඇති කියලා. කොත්මලේ ඩෑම් එකට උඩින් තියෙන ගමේ එකම පුද්ගලයෙක් විතරයි මිය ගියේ. ඒ මල්ලි ත්‍රීවිල් එකේ යද්දී, එක පාරට කන්ද උඩින් කඩාගෙන ආපු වතුර පාරකට ත්‍රීවිල් එක එක්කම වතුරට පෙරළිලා. ත්‍රීවිල් එක ඒ වෙලාවෙම වතුරේ තිබිලා අපි හොයාගත්තා. ඒත් ඒ මල්ලිගේ සිරුර අපිට හොයාගන්න පුළුවන් වුණේ දවස් 8කට පස්සේ. දවස් ගාණක් ඔහුගේ සිරුර වතුරේ තිබුණ නිසා ගේන්න බැහැ. ඒ නිසා ගමේ කට්ටිය එකතු වෙලා ඒ හරියේම ඔහුව භුමදානය කළා.’

කොත්මලේ, ඈලියාකුඹුරේ කොට්ඨාසයේ පදිංචි සමන් සිරිවර්ධන මෙසේ පැවසීය.
‘දවස් 11ක් අපිට විදුලිය නැතිව හිටියේ. මේ පැත්තේ හැමෝගෙම ජන ජීවිතය අඩාලවෙලා. අපිට යන්න එන්න පාරක් නැහැ. අපේ ගමට එන්න තියෙන ප්‍රධාන පාර නාය ගිහින් අඩි 100ක විතර ලොකු ප්‍රදේශයක් ගලවාගෙන ගියා. ඊට එහා පැත්තෙන් පන්සලට යන්න තියෙන පාර අඩි 200ක් විතර ගිලා බැස්සා. අපේ වත්ත තියෙන්නේ ඒ පැත්තේ. පාරක් නැති නිසා අපිට කිසිදෙයක් කරගන්න විදියක් නැහැ.’

කොත්මලේ ඈලියාකුඹුරේ පදිංචි සුනිල් කුමාර මහතා ත්‍රීරෝද රථ රියැදුරෙකි. ඔහුගේ නිවස සහ ඔවුන්ට අයත්ව තිබුණු කුඩා තේ වත්ත නාය යෑම නිසා අහිමිවී ගොස් ඇත. සුනිල් මහතාගේ නිවසේ නායයෑමත් සමඟ ඇති වූ භූකම්පනය නිසා නිවෙසට ඇතුළු‍ වීමට නොහැකි ලෙස විශාල ලෙස ඉරි තලා ඇත. ඔවුන්ගේ පවුලම මේ වන විට ජීවත් වන්නේ අසල්වැසියෙකුගේ නිවසකය.

‘මගේ ගෙදර අම්මායි, මගේ බිරිඳයි දරුවෝ දෙන්නයි මමයි ජීවත් වුණේ. අපේ ගෙදරයි, වත්තයි දෙකම විනාශ වෙලා ගිහින්. අපිට ගෙදර ජීවත් වෙන්න බැරි නිසා අපේ ගෙදරට උඩින් තියෙන ගමේ කෙනෙකුගේ ගෙදරක අපි තාවකාලික ඉන්නේ. ගෙදර බිත්ති පුපුරලා. පොළොවත් පුපුරලා. ළමයි එක්ක ගෙදර ඉන්න බැහැ. බිත්තියක් කොයිවෙලාවක හරි කඩාගෙන වැටුණොත් කියලා අපිට බයයි. අපි ග්‍රාමසේවක මහත්තයාට ගෙදරට වෙලා තියෙන හානිය ගැන දැනුම් දුන්නා.’

කොත්මලේ, නියංගන්දර ප්‍රදේශයේ පිහිටි නියංගන්දර රජමහා විහාරස්ථානය සම්පූර්ණයෙන්ම නායයෑමට ලක් වී ඇත. විහාරස්ථානයේ මේ වන විට ඉතිරි වී ඇත්තේ විහාරයේ පිහිටි බෝධිය සහ පහළින් ඇති කුඩා දරුවන්ට ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලබා දෙන කුඩා ස්ථානයක් පමණකි. විහාරස්ථානයට ඉහළින් මීට පෙර තිබුණු කුඩා දිය ඇල්ලක් මේ වන විට විශාල දියඇල්ලක් බවට පරිවර්තනය වී තවත් කුඩා දියඇල්ලක් ඒ ආසන්නයෙන් නිර්මාණය වී ඇත. විහාරස්ථානයට ඉහළින් ඇති දිය ඇලිවලින් ගලා එන ජලයෙන් විශාල හානියක් වී ඇත. විහාරස්ථානයට එක් පසකින් පැමිණිමට තිබුණු මාර්ගයක් සම්පූර්ණයෙන්ම නාය ගොස් අඩි 200ක පමණ විශාල වළක් හෑරී ඇත. විහාරස්ථානයට ඉහළින් නාවලපිටිය දෙසට යෑමට ඇති මාර්ගයේද නායගොස් මාර්ගය දෙකට වෙන් වී, එක් පැත්තක් උසින්ද අනෙක් පැත්ත ගිලා බැස ඇත. එහෙත් එම මාර්ගයේ සහ විහාරස්ථානයේ විශාල පිරිසක් රැඳී සිටිති. තවත් පිරිසක් ගිලා බැස්ස මාර්ගය නැරඹීමට පැමිණ මඟ දෙපස රැඳි සිටිති.

නියංගන්දර රජමහා විහාරයේ නායකහිමියන් අප සමඟ අදහස් දක්වමින් මෙසේ පැවසීය.
‘නියංගන්දර විහාරස්ථානයට ඉඩම් හම්බවුණේ, මහවැලි ව්‍යාපාරයෙන්. නොවැම්බර් 27 වෙනිදා අපේ ප්‍රදේශයට විශාල වැස්සක් ආවා. ඒ වැස්සේ ප්‍රතිඵලයක් විදියට ලොකු සද්ද ගොඩක් ආවා. ඒත් එක්කම වගේ අපේ හාමුදුරුවරුන් ජීවත් වුණු ගොඩනැගිල්ලටත් විශාල වතුර ගොඩක් ආවා. මොකක්ද වෙලා තියෙන්නේ බලන්න මම විහාර මන්දිරයට ගියා. එතකොට දණහිස දක්වා මඩත් එක්ක විහාර මන්දිරයට වතුරවලින් පිරිලා තිබුණා. අපි එදා රාත්‍රියේ පෙර පාසලේ හිටියේ. ගමේ අය පහුවදා ඇවිත් මාව ඒ කෙනෙකුගේ ගෙදරකට එක්කගෙන ගියා. පහුවදා දවල් පන්සලේ තිබුණු දේවාලේ පස් කණ්ඩියක් කඩාගෙන නාය ගිහින් තිබුණා. අපේ ගමේ ගොඩක් අය මේ වෙද්දී අවතැන් වෙලා. රම්බොඩ ගමේ අපෙ හිටපු ඥාතිවරු ගොඩක් මිය ගිහින්. ගමේ හැම නිවසකම වගේ පොළොව ඉරිතලලා තියෙනවා. ගමේ මිනිස්සු කම්පනයෙන් ඉන්නේ. මට දැනගන්න ලැබුණු විදියට භුවිද්‍යා හා පතල් කාර්යාංශයට අපේ ගමට ඉන්නේ නිලධාරීන් කුඩා ප්‍රමාණයක්. ස්වභාව ධර්මයට පිටුපාමින්, අපේ ආත්මාර්ථකාමී හැඟීම් නිසා, පරිසරය විනාශ කිරීමේ ප්‍රතිඵල තමයි අපි අද භුක්ති විදින්නේ. අපි ආණ්ඩුවෙන් ඉල්ලන්නේ මීට පස්සෙත් මේ විදියට ස්වාභාවික විපත් වෙන්න ඉඩ තියෙන නිසා. මිනිස්සුන්ට මේ වගේ ආපදාවක් වුණාම ඉන්න මධ්‍යස්ථාන හදන්න කියලා. යම් කිසි ප්‍රදේශයකට ආපදාවක් හෝ නායයෑමක් වෙනවා කියලා රජයෙන් දැනුම් දුන්න වහාම, ඒ ප්‍රදේශයේ මිනිස්සුන්ට ගිහින් රැස්වෙන්න යම් ආරක්ෂිත ස්ථානයක් හදන්න කියලා මම රජයෙන් ඉල්ලනවා. අනතුරු ඕනෑම වෙලාවක වෙන්න පුළුවන්. අපි ඒ අනතුරුවලට මුහුණ දෙන්න සුදානම් වෙලා ඉන්න ඕනෑ. රජය මේ වගේ අනතුරුදායක ස්ථාන ඉක්මනින් හඳුනාගෙන ඒ ස්ථාන රක්ෂිත ප්‍රදේශ ලෙස නම් කළොත් හොඳයි කියලා මම හිතන්නේ.’

නියංගන්දර විහාරස්ථානය දැන් තිබෙන්නේ නැවත එම ස්ථානයේම ගොඩනැගිය නොහැකි තත්වයකි. කෙසේ වෙතත් ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ සංවිධානය මාතලේ, මහනුවර, කෑගල්ල සහ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කවල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස 40 ක් සඳහා නායයෑමේ රතු නිවේදන දෙසැම්බර් 09 වන දින නිකුත් කර ඇත. අධි අවදානම් ප්‍රදේශවල පදිංචි පවුල් සුරක්ෂා මධ්‍යස්ථාන වෙත යොමු කිරීමට කටයුතු කරන ලෙසත් එම පවුල් සුරක්ෂා මධ්‍යස්ථානවලට යොමු කළයුතු අතර දෙසැම්බර් 19 දා දක්වා රඳවා ගතයුතු බවද ජාතික ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය දන්වා ඇත.

කුප්‍රකට ග්‍රීක බැඳුම්කර සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් හිටපු මහ බැංකු අධිපති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් ඇතුළු හිටපු මහ බැංකු ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් හතර දෙනකුට එරෙහිව පවරා තිබූ නඩුවේ චෝදනා පත්‍රය අල්ලස් හෝ දූෂණ විමර්ශන කොමිෂන් සභාව ඉල්ලා අස්කර ගැනීම නිසා එම විත්තිකරුවන් සිව්දෙනාම නිfදාස් කොට නිදහස් කිරීමට කොළඹ මහාධිකරණ විනිසුරු මොහොමඩ් මිහායෙල් දෙසැම්බර් 10දා කළ නියෝගය විවාදයට තුඩු දී තිබේ.

හිටපු මහ බැංකු අධිපති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්, හිටපු නියෝජ්‍ය අධිපති ධර්මසේන ධීරසිංහ, දොන් වසන්ත ආනන්ද සිල්වා සහ එච්. ඒ. කරුණාරත්න යන විත්තිකරුවන් එලෙස නිදොස් කොට නිදහස් කරනු ලැබූ බව මාධ්‍ය වාර්තාවල පළවිය. තවත් විත්තිකරුවකු සිටි නමුත් ඔහු මේ වන විට මියගොස්ය.

දෙසැම්බර් 11 වැනිදා වන විට අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් මහතාගේ වීඩියෝවක් සමාජ මාධ්‍යවල සංසරණය විය. එහිදී ඔහු කියන්නේ තමා ග්‍රීක බැඳුම්කර පිළිබඳ නඩුවෙන් නිfදාස් කොට නිදහස් කළ බවයි. ඒ ප්‍රකාශයේ කොටසක් මෙසේය.

‘මහාධිකරණය අපිව නිfදාස් කොට නිදහස් කෙරුවා. මම විශ්වාසය තියාගෙන හිටපු අධිකරණය විසින් මාව නිfදාස් කොට නිදහස් කිරීම ගැන සතුටු වෙන්න පුළුවන්…. මේ නඩුවම මීට ඉස්සරින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ පවරලා තිබුණා. එයින් අපිව නිfදාස් කොට නිදහස් කරනු ලැබුවා. අල්ලස් කොමිසම විසින් මේ නඩුව අපිට විරුද්ධව (මහාධිකරණයේ) දැම්මාට පසුව මගේ නීතිඥ ඩිලාන් රත්නායක ජනාධිපති නීතිඥතුමා ඉල්ලීමක් කෙරුවා අල්ලස් කොමිසමට මේ නඩුව සලකා බලලා නැවත පසසුවිපරම් කරලා බලන්නට කියලා, මේ නඩුව ගෙනියන්න බැරි නිසා ඉල්ලා අස්කර ගන්න එක හොඳයි කියලා එතුමා යෝජනා කළා. ඒ අනුව අල්ලස් කොමිසම නඩුව ඉල්ලා අස්කර ගැනීමට උසාවියට දැනුම් දුන්නා. ඒ අනුව ගරු මහාධිකරණය අපිව නිfදාස් කොට නිදහස් කෙරුවා.’

මේ මුළු ප්‍රකාශයේ කිසිම තැනක තමාට මාස තුනක කාලයක් තුළ බිලියන 1.8ක් ගෙවන්නට කොන්දේසියක් තිබෙන බවක් ඔහු නොකියයි. ‘නිfදාස් කර නිදහස්’ කිරීමකදී, එවැනි කොන්දේසියක් තිබිය නොහැකිය.

දෙසැම්බර් 10 වැනිදා එම නඩුව අවසන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් දෙසැම්බර් 11 වැනිදා ඩේලි එෆ්ටී පුවත්පතේ වෙබ් අඩවියේ පළවූ වාර්තාවේ දළ පරිවර්තනයකි මේ;

“මහාධිකරණය ග්‍රීක බැඳුම්කර නඩුව නිෂ්ප්‍රභ කරයි; කබ්රාල් ඇතුළු විත්තිකරුවන් නිදොස් කොට නිදහස්
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් 2011දී ග්‍රීක රජයේ බැඳුම්කරවල ආයෝජනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් හිටපු මහ බැංකු අධිපති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් සහ තවත් ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් තිදෙනෙකුට එරෙහිව ගොනු කර තිබූ දූෂණ නඩුව දෙසැම්බර් 10 වන දින අධිකරණය විසින් නිෂ්ප්‍රභ කළේය.

නඩුව කොළඹ අංක 6 මහාධිකරණය හමුවේ කැඳවූ විට, අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥවරයා අධිකරණයට දන්වා සිටියේ, කබ්රාල් මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ ඩිලාන් රත්නායක විසින් නව දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 වැනි වගන්තිය යටතේ ඉදිරිපත් කළ ඉල්ලීමකට අනුව, කොමිෂන් සභාව සියලු‍ම අධිචෝදනා ඉල්ලා අස්කර ගන්නා බවයි.

අධිචෝදනා ඉල්ලා අස්කර ගැනීමේදී, කොමිෂන් සභාව හිටපු මහ බැංකු අධිපති කබ්රාල්ගෙන් පමණක් රුපියල් බිලියන 1.8ක වන්දි මුදලක් ගෙවන ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර, මාස තුනක් ඇතුළත එම වන්දි මුදල ගෙවා නොතිබුණහොත් නැවතත් නඩුව ගොනු කරන බව දන්වා සිටියේය.

කෙසේ වෙතත්, විත්තිකරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥවරුන්ගේ කරුණු දැක්වීම්වලට සවන් දීමෙන් අනතුරුව චෝදනා නිෂ්ප්‍රභ කළ මහාධිකරණ විනිසුරු මොහොමඩ් මිහාල් විසින් විත්තිකරුවන් නිදොස් කොට නිදහස් කෙරිණි.

හිටපු මහ බැංකු අධිපති කබ්රාල් වෙනුවෙන් පෙනීසිටි ඩිලාන් රත්නායක මහතා මෙහිදී පෙන්වා දුන්නේ මෙම දූෂණ චෝදනා නීතිය මත හෝ සාක්ෂි මත පවත්වාගෙන යා නොහැකි බවයි. ආයෝජන තීරණය මුදල් පනතෙන් බලය ලත් නිලධාරීන් විසින් සාමූහිකව ගත් එකක් බවත්, රාජ්‍යයට අයුතු පාඩුවක් සිදුකිරීමේ චේතනාවක් හෝ දැනුමක් ඇති බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැති බවත් ඔහු පැවසීය.

එවකට මහ බැංකුවේ නියෝජ්‍ය අධිපති (දැන් මහ බැංකු අධිපති) වූ ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතාගේ ප්‍රකාශයක් උපුටා දක්වමින් මුදල් මණ්ඩලයේ සාමූහික ආයෝජන ක්‍රියාවලිය ගැනත්, 2018දී හිටපු අධිපති ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් කුමාරස්වාමි මහතා විසින් ග්‍රීක බැඳුම්කර මිලදී ගැනීම යෙදෙන සංචිත කළමනාකරණ මාර්ගෝපදේශවලට අනුකූලව සිදුවූ බවට ලබාදුන් තහවුරු කිරීමත් ඔහු උපුටා දැක්වීය.

එසේම, 2010 සහ 2011 වර්ෂවලදී මහ බැංකුවේ සංචිත කළමනාකරණයෙන් ලැබුණු ලාභ ඩොලර් මිලියන 341ක් සහ ඩොලර් මිලියන 430ක් වූ බවත්, එම ලාභ ලබාගත් එම නිලධාරීන්ම මෙම විවාදිත ගනුදෙනුවට සම්බන්ධ වූවන් බවත් ප්‍රකාශ කළ රත්නායක මහතා, එබැවින් පාඩුවක් සිදුකිරීමේ චේතනාවක් තිබූ බවට චෝදනාවට පදනමක් නැති බව පෙන්වා දුන්නේය. මෙහි වරදක් ඇත්නම්, උපරිම වශයෙන් මෙය විනිශ්චය දෝෂයක්  පමණක් බවත්, කිසිසේත්ම මෙය අපරාධයක් නොවන බවත් ඔහු තර්ක කළේය.

යහපත් චේතනාවෙන් (සද්භාවයෙන්) ගන්නා ලද ක්‍රියාමාර්ග සඳහා මුදල් පනත මගින් නීතිමය ආරක්ෂාව ලබාදී ඇති බවත්, එම ආරක්ෂාව ඉවත් කිරීමට වැරදි ලෙස හෝ හිතාමතාම පාඩුවක් කිරීමේ සාක්ෂි කිසිවක් ඉදිරිපත් වී නැති බවත් ඔහු තවදුරටත් ඉදිරිපත් කළේය.

ඉහත කී ග්‍රීක බැඳුම්කර ආයෝජනය සම්බන්ධයෙන් ගොනුකළ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, මුදල් මණ්ඩලය අත්තනෝමතිකව හෝ වංචනිකව කටයුතු කළ බවට නිගමනය කළ නොහැකි බව 2014දී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කළ බව ප්‍රකාශ කරමින් විත්තිය වෙනුවෙන් එම තීන්දුවද උපුටා දැක්විණි.

චෝදනා පත්‍රය ඉදිරියට ගෙන යාමෙන් සිදු වන්නේ සාක්ෂි මගින් අනුබලයක් නොමැති, නිෂ්ඵල හා දීර්ඝ නඩු විභාගයක් පමණක් බැවින්, නව දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 වැනි වගන්තිය යටතේ මෙම අධි චෝදනාව ඉල්ලා අස්කර ගන්නා ලෙස රත්නායක මහතා අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.” (පරිවර්තනය; සුදර්ශන ගුණවර්ධන)

මේ අවස්ථාව වාර්තා කළ සෑම මාධ්‍යයකම පාහේ සඳහන් වුණේ, විත්තිකරුවන් නිfදාස් කොට නිදහස් කළ බවයි. කබ්රාල් මහතාට රුපියල් බිලියන 1.8ක පමණ මුදලක් ගෙවන්නට යැයි කොන්දේසියක් තිබෙන බවක් එම වාර්තාවල සඳහන් නොවීය.
එහෙත්, දෙසැම්බර් 10 වැනිදා සවස මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිසමේ මාධ්‍ය ඒකකය කීවේ, කබ්රාල් මහතා එලෙස නිදොස් කොට නිදහස් නොකළ බවයි.

එම නිවේදනය මෙසේය;

“‍2011 වර්ෂයේ දී ග්‍රීක බැඳුම්කරවල ආයෝජනය කිරීමේ දී සිදු වූ දූෂණය සම්බන්ධව පවරා තිබූ නඩුව ඉල්ලා අස් කර ගැනීම.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ හිටපු අධිපති නිඩාඩ් අජිත් ලෙස්ලි කබ්රාල් සහ තවත් හතර දෙනකුට එරෙහිව කොළඹ මහාධිකරණයේ පවරා තිබූ උක්ත නඩුවට අදාළ අධිචෝදනාවන්ගෙන් පළමු චුදිත වන, නිඩාඩ් අජිත් ලෙස්ලි කබ්රාල් යන අයට එරෙහිව ඇති අධිචෝදනාවන් දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 (1) වගන්තිය ප්‍රකාරව ඉවත් කරගැනීම සම්බන්ධව සලකා බලන ලෙසට පළමු චුදිත විසින් ඉල්ලීම් කර තිබිණි.

ඒ අනුව, දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 (2) වගන්තිය ප්‍රකාරව වන කරුණු සලකා බැලූ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා විසින් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ අනුමැතිය ඇතිව දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 (3) වගන්තිය ප්‍රකාරව වන පහත සඳහන් කොන්දේසිය මත එම පළමු චුදිතට එරෙහිව වන අධිචෝදනාව අද දින (2025.12.10 දින) ඉල්ලා අස්කරගන්නා ලදි. එම කොන්දේසිය නම්, මෙම අධිචෝදනාවන් ඉල්ලා අස්කර ගන්නා දිනයේ සිට මාස 3ක කාලසීමාවක් ඇතුළත පළමු චුදිත විසින් මෙම වරදට අදාළව සිදු වූ අලාභය ලෙස ගණනය කර ඇති රු.1,843,267,595.65ක (රුපියල් එකසිය අසූහතර කෝටි තිස් දෙලක්ෂ හැට හත්දහස් පන්සිය අනූ පහයි ශත හැට පහක) මුදලක් වන්දියක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ පහත සඳහන් ගිණුමට බැර කළ යුතුය.

එම ඉල්ලා අස්කරගැනීමට මහාධිකරණය අවසර දී ඇත. ඒ අනුව, මාස 3ක කාලසීමාවක් ඇතුළත පළමු චුදිත විසින් රු.1,843,267,595.65ක මුදල ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ ලබාදී ඇති ගිණුමට බැර නොකළහොත් දූෂණ විරෝධී පනතේ 67 (5) වගන්තිය ප්‍රකාරව නැවත ඔහුට අධිචෝදනාවන් ගොනු කිරීමට පියවර ගනු ලැබේ.

එම නඩුවේ අනෙක් චුදිතයන්ට එරෙහිව ඇති අධිචෝදනාවන් අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 194 (3) වගන්තිය ප්‍රකාරව ඉල්ලා අස්කරගත් අතර, ඒ අනුව, මහාධිකරණය විසින් එම වුදිතයන් නිදහස් කර ඇත. මෙම නඩුවෙන් චුදිතයන් නිදොස් කොට ඇති බවට පළ වන මාධ්‍ය වාර්තා නිවැරදි නොවන බව ද වැඩිදුරටත් දන්වා සිටිමි”‍.

දැන් මේ නඩුව සම්බන්ධ ස්ථාවර දෙකක් මහජනතාව ඉදිරියේ තිබේ. එකක්, කිසි වන්දියක් නොගෙවාම, තමා නිfදාස් කොට නිදහස් කළ බවට කබ්රාල් මහතා කරන ප්‍රකාශයයි. අනෙක, අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිසම, කබ්රාල් මහතා රුපියල් බිලියන 1.8ක් ගෙවීමේ කොන්දේසිය මත පමණක් නිදහස් කර ඇති බවටත්, නිfදාස් කර නිදහස් කර නැති බවටත්, එම මුදල මාස 3ක් තුළ නොගෙව්වොත් නැවත නඩු පවරන බවටත් කරන ප්‍රකාශයයි.

අල්ලස් කොමිසම කියන කතාව අනුව නම්, කබ්රාල් මහතා සිය වීඩියෝවෙන් කරන්නේ සමාජය නොමග යැවීමකි. අධිකරණය ඉදිරියේ වන්දි මුදල ගෙවීමට නියමයක් කෙරුණා නම්, කබ්රාල් මහතාගේ සමාජ මාධ්‍ය ප්‍රකාශයෙන් අල්ලස් කොමිසමට අපහාසයක් කළා සේ සලකා කටයුතු කරන්නටද පිළිවන. එහෙත්, තමාට ගෙවීමේ කොන්දේසියක් පනවා තිබුණා නම්, වීඩියෝවක් හරහා ප්‍රසිද්ධ අවකාශයට පැමිණ කබ්රාල් මහතා ‘තමා නිfදාස් කොට නිදහස් කෙරුණේ යැ’යි පවසන්නේ ඇයි?
මෙයින් ඇත්ත නැත්ත කුමක්දැයි නිශ්චිතව බලාගැනීමට ඊළඟ නඩු දිනයක් ද නැත. නඩුව අවසන් කර ඇති හෙයිනි. මාස තුනක් තුළ වන්දි මුදල නොගෙව්වොත් පමණක් අල්ලස් කොමිසම නැවත නඩු පවරන බව කියයි.

ඒ අතර නීතිඥ අකලංක හෙට්ටිආරච්චි සිය ෆේස්බුක් පිටුවේ, නඩුවේදී සිදුවූයේ කුමක්දැයි යන්න ගැන සටහනක් යොදා තිබුණි. ඒ, සිය මිතුරු නීතිඥ සුදර්ශ ද සිල්වාගේ නිරීක්ෂණ පදනම් කරගෙනය; “ඒක ගැන දන්නෙ උසාවියෙ ඒ වෙලාවෙ හිටපු අය පමණය. මගේ උගත් මිතුරු නීතීඥ සුදර්ශශ ද සිල්වා ඒ මොහොතේ කොළඹ මහාධිකරණ අංක 6 සිටි නිසා ඔහු ඒ පිළිබඳව කරුණු දන්නේය.

අභිචෝදක ආයතනය වන අල්ලස් කොමිසම වෙනුවෙන් නීතිඥ අසිත ඇන්තනි විසින් වාචික සහ ලිඛිත සැලකිරීමක් අධිකරණය හමුවේ සිදුකර ඇත.

එහිදී සිදුකරන ලද වාචික සැලකිරීම මගින් අධිභාරය ගෙවීමේ කොන්දේසියට යටත්ව අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්ට එරෙහි අධිචෝදනා ඉවත් කරගැනීම අල්ලස් හා දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභා පනතේ 65 සහ 67 වගන්ති ප්‍රකාරව අවසර පතන බව අධිකරණයට සැලකර ඇති බව වාර්තාවේ.

එමෙන්ම සෙසු විත්තිකරුවන් අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 194(3) වගන්තිය යටතේ අධිචෝදනා ඉවත්කරගන්නා බව සැලකර ඇති බවද වාර්තා වේ.

අභිචෝදක පාර්ශ්වයේ නීතිඥවරයා විසින් ලිඛිත සැලකිරීම ගරු මහාධිකරණ විනිසුරුතුමන් වෙතත් එහි පිටපතක් විත්තිකරුගේ නීතිඥ වෙතත් භාරදී ඇත.

විත්තිකරුගේ නීතිඥ අල්ලස් කොමිසම ප්‍රකාශ කරන ලද කොන්දේසියට එකඟ නොවන බවත් එවැනි අධිභාරයක් ගෙවීමට මුදලක් විත්තිකරුට නොමැති බවත් අධිකරණයට ප්‍රකාශ කර ඇති අතර, එක් විත්තිකරුවෙකුට පමණක් එවැනි අධිභාරයක් පැනවීම අසාධාරණ වන බවටත් කරුණු දක්වා ඇත.

ඒ වගේම විත්තිකරු වෙනුවෙන් ජනාධිපති නීතිඥ ඩිලාන් රත්නායක අල්ලස් කොමිසමට සිදුකළ ඍැචරුිැබඒඑසදබ එකේ ලේඛනයද දැන් සමාජ මාධ්‍යයට නිකුත් වී ඇත. ඒ අනුව වරදට අදාළ මානසික අංගය  විත්තිකරුට නොතිබූ බව, මුදල් පනත අනුව හිමි සද්භාවී ක්‍රියාවක ආරක්ෂණය , මේ ක්‍රියාව සාමූහික තීරණයක් වීම , මෙයට පෙර මෙම කරුණට අදාළව විත්තිකරුට එරෙහිව සුජීව සේනසිංහ ගොනුකළ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම විභාගයට අවසර නොදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය දුන් තීන්දුව ඇතුළුව කරුණු පහක් සලකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 13 (5) ව්‍යවස්ථාව අනුව නිර්දෝෂීභාවයේ පූර්ව නිගමනය පදනම් කරගෙන විත්තිකරුට එරෙහි අධිචෝදනාව ඉවත් කරගැනීමට කටයුතු කරගන්නා ලෙස අල්ලස් කොමිසමෙන් ඉල්ලා ඇත.

උසාවියේදීත් මේ ස්ථාවරයේ වෙනසක් වී ඇති බව වාර්තාවෙන්නේ නැත.”ඉදිරියේදී මුදල් ගෙවීමේ කොන්දේසිය සහිතව නඩුවක විත්තිකරුවන් නිදහස් කිරීම ගැන නීති ක්ෂේත්‍රයේ ඇතැමුන් මෙන්ම සාමාන්‍ය පුද්ගලයන්ද මේ අවස්ථාවේදී ප්‍රශ්න මතුකරනවා පෙනිණ. වන්දි මුදල ගෙවන තෙක් බලා නොසිට, ඉක්මනින්ම කබ්රාල් මහතා නිදහස් කළේ අධිකරණයට ඒ ගැන සහතිකයක් තිබුණු නිසාද යන්නද සමහරුන්ට ප්‍රශ්නයක් වී තිබිණ.

කෙසේ වෙතත්, නඩුවක් ඉල්ලා අස්කර ගැනීමටත්, නැවත පැවරීමටත් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිසමට බලය තිබෙන බව, එය පිහිටුවා ඇති දූෂණ විරෝධී පනතෙන් පැහැදිලි වෙයි.

එහෙත් වැදගත් ප්‍රශ්නය වන්නේ, රුපියල් බිලියන 1.8ක් ගෙවීමේ කොන්දේසියට කබ්රාල් මහතා එකඟ වුණාද යන්නයි. දැනගන්නට තිබනෙ ආකාරයයට, කබ්රාල් මහතාගේ නීතිඥ ඩිලාන් රත්නායක එම කොන්දේසියට එකඟවී නැත. එය අතිවිශාල මුදලක් වීමත්, තනි විත්තිරුවකුට පමණක් එම වගකීම පැවරීමත් වැනි කාරණා නිසාය. ඒ අනුව, ඉදිරියේ දී සිදුවීමට නියමිතව ඇත්තේ, කබ්රාල් මහතා මුදල් නොගෙවීමත්, මාස තුනකට පසු අල්ලස් කොමිසම ඔහුට නැවත නඩු පැවරීමත්ය.

• අරුණ ජයවර්ධන

• විජේවීරගේ වතුවගා වෛරී තියරිය ආණ්ඩුවට හදිසියේ මතක් වෙලා
• අඩි 5000 සීමාව ලස්සනයි, ඒත් අවිද්‍යාත්මකයි
• වැඩේ වුණොත් මේ සිරිපාදෙ යන අවසන් වසරයි

සුළි කුණාටුව පහව ගොස් දෙසතියකි. මියගිය සංඛ්‍යාව පවා තවමත් නිශ්චිතව කිව නොහැකි තරමට එහි බලපෑම දරුණු විය. සහනාධාර, වන්දි ගෙවීම් වැනි දහසක් දේ සමග ආණ්ඩුව ඔට්ටුවෙමින් සිටී. ඒ අතර ඉදිරියේදී මෙවැනි ව්‍යසන වැළැක්වීමට ගතයුතු ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳවද නොයෙක් දේ අසන්නට ලැබේ.

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් ඉදිරිපත්කරනා ලද අඩි 5000ට වඩා උස් බිම්වල පිහිටි නිවාස සහ දේපල ඒවායේ හිමියන්ට වන්දි ගෙවා පවරාගෙන එකී ඉඩම් නැවත වනවගාවට වෙන්කිරීම ඒ අතර කැපී පෙනෙනා යෝජනාවකි. ජනාධිපතිවරයා මේ යෝජනාව කරනුයේ ඉකුත් 5 වෙනිදා පාර්ලිමේන්තුව අමතමිනි. එම යෝජනාව ක්‍රියාත්මක කිරීම අසීරු වෙතත් එය සැබැවින්ම ආකර්ෂණීයය.

අඩි 5000න් පහළට මිනිසුන් සීමාකර ඉන් ඉහළ කොටස සොබාදහමට පවරා හරිත සළුවෙන් වසා දැමීම වූ කලි ලෝකයේ ඕනෑම කෙනෙකු වසඟ කරගත හැකි යෝජනාවකි. එහෙත් එය ප්‍රායෝගිකව භූමිය මත ක්‍රියාත්මක කරවීමට විධායක ජනාධිපතිවරයෙකු හෝ තුනෙන් දෙකේ බලය සහිත පාර්ලිමේන්තුවක් සතු බලය පමණක් ප්‍රමාණවත් වන්නේ නැත. ඊට හේතුව දස දහස් ගණන් ජනතාවක් සිය පාරම්පරික නිජබිම්වලින් ඉවත් කර වෙනත් තැනක පදිංචි කරවීම වූ කලි ඕනෑම ජනප්‍රිය ආණ්ඩුවක පදනම සොළවන්නට සමත් වන තීන්දුවක් විය හැකි බැවිනි. එවැනි තීන්දුවකින් බරපතළ ආර්ථික සහ සමාජීය ප්‍රශ්න රැසක් ඇතිවිය හැක. හුදු වන්දියක් ගෙවූ පමණක් මෙවැනි හිතුවක්කාර දේශපාලන තීන්දු පිළිගන්නට මිනිසුන් එකඟවන්නේ නැත. මන්ද යත් අඩි 5000ට වඩා උස්බිම් ජනහරණය කිරීම මහවැලි ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් හෝ වෙනත් සංවර්ධන යෝජනා ක්‍රමයක් වෙනුවෙන් කිහිපදෙනෙකුගේ ඉඩම් පවරාගැනීම වැනි දේ ඉක්මවා යන කරුණක් වන බැවිනි. මෙහිදී යෝජනා වෙන්නේ සමස්ත සමාජයක් එය මුල් ඇදගත් පරිසරයෙන් ඉවත් කි‍රීමය. එවැනි දේට ඕනෑම සමාජයක් දැඩි ප්‍රතිරෝධයක් දැක්වීම ස්වාභාවිකය.

ව්‍යසනයක් හමුවේ මෙවැනි ප්‍රායෝගික නොවනා යෝජනා මින් පෙරද දේශපාලන අධිකාරිය විසින් ගෙනඑනු ලැබ ඇත. සුනාමියෙන් හානිවූ සියලු දේපොළ වෙරළ සීමාවෙන් මීටර් 100 පසුපසට ගන්නට එවකට පැවති රජය යෝජනා කිරීම ඊට නිදසුනකි. එයද ක්‍රියාත්මක වූයේ නැත. මේ යෝජනාවද ක්‍රියාත්මක කිරීම පහසු නැත.

කෙසේ වෙතත් මේ යෝජනාව ජනාධිපතිවරයාගේ මුවින් ගිලිහෙනවාත් සමගම එය ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නිර්මාතෘ රෝහණ විජේවීර 1971දී කළ ප්‍රකාශයක් බවත්, දශක පහකට පෙර ඔහු මේ ව්‍යසනය දුටු බවත් ආණ්ඩුව වෙනුවෙන් සමාජ මාධ්‍ය මෙහෙයවන පාර්ශ්ව උත්කර්ෂයට නංවන්නට විය. එහි වඩාත් පුදුමය වනුයේ මෑත කාලයේ විජේවීරගේ නම මුළුමනින්ම අමතක කර, එය ඉල්මහ විරු සැමරුමට සීමාකර සිටි ජ.වි.පෙ ඔහුගේ ප්‍රකාශයක් දේවභාෂිතයක් ලෙසින් සමාජගත කිරීමට දැක්වූ උනන්දුවයි.

මධ්‍ය කඳුකරයේ උස් බෑවුම් පිළිබඳව රෝහණ විජේවීර 1971දී කළ බව කියනා ප්‍රකාශය ඔහුගේ අදහසක් නොව වෛද්‍ය එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගේ අදහසක් බවත්, ඔහුගේ ලේඛනයකින් විජේවීර එය උපුටාගත් බවත් පාර්ශ්ව කිහිපයක්ම අදහස් දක්වා තිබේ. එය පිළිගත හැකි කරුණක් වනුයේ මධ්‍ය කඳුකරයේ වන ආවරණය ගැන පමනක් නොවේ විජේවීරගේ පන්ති පහ දේශනයන්ද එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගේ දේශන සහ පොත්පත් ඇසුරෙන් සකස්කළ ඒවා බව ඉතිහාසයේ බොහෝතැන්වල සඳහන් වීම හේතුවෙනි. එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගේ ‘ඉදිරිමග’ සඟරාවේ ලිපිපෙළ කියවන ලෙස ඔහු පක්ෂ සාමාජිකයන්ට උපදෙස් දුන් බවද කියවේ.

ජ.වි.පෙ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු වූ පියසිරි ගුණරත්න විසින් රචිත “මගෙ මතක සටහන්, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ සහ අප්‍රේල් කැරැල්ල” කෘතියේද මෙම තොරතුරු සඳහන් වෙයි. විජේවීරගේ පියා වූ අන්දිරිස් විජේවීර එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගේ රියැදුරු ලෙස කටයුතුකළ බව ප්‍රකට කරුණකි. දේශපාලන ආරවුලක් හේතුවෙන් අන්දිරිස් විජේවීරට ඔත්පලවෙන්නට පිරිසක් පහර දුන්නේය. ඔවුන් එජාප හිතවාදීන් බව කියවේ. එම සිදුවීමෙන් විජේවීරගේ පවුලම බරපතළ අර්බුදයකට ගිය බවත්, අනතුරුව අධ්‍යාපනය සඳහා රෝහණ විජේවීර රුසියාවට යවන්නට එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහ මුල්වූ බවත් පැවසේ. මෙවැනි සමීප සබඳතා හේතුවෙන් රෝහණ විජේවීරට එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගේ දේශපාලන අදහස් කාන්දුවීම පුදුමයක් නොවේ. ප්‍රශ්නය වන්නේ විජේවීර දශක පහකට පෙර කිසිදු සැලසුමකින් හෝ විද්‍යාත්මක පදනම්කින් තොරව කීවා යැයි කියන දෙයක් වත්මන් ජනාධිපතිවරයා එක්වරම ගහෙන් ගෙඩි එන්නාක් මෙන් ක්‍රියාවට නැගීමට යෝජනා කිරීමය.

අතීතයේ වනගහනයෙන් වැසී ගිය කඳුකරය අද වනවිට තේ වගාවට විශාල වශයෙන් යොදාගෙන ඇත. ලංකාවට වාණිජ වතු වගාව හඳුන්වා දුන්නෝ බි්‍රතාන්‍යයෝය. බි්‍රතාන්‍ය යටත් විජිතවාදය සහ ඉන්දීය සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයා පිළිබඳව රෝහණ විජේවීර සිටියේ එතරම් හොඳ ආකල්පයකින් නොවන බව ප්‍රසිද්ධ කරුණකි. ඩඩ්ලි සේනානායකගේ හත් හවුල් ආණ්ඩුවේ දෙමළ භාෂා විශේෂ විධිවිධන පනතට එරෙහිව විපක්ෂය 1966 ජනවාරි 8 වැනිදා සංවිධානය කළ රැළියට පවා විජේවීර එක්වීම ඊට නිදසුනකි. ඔහු එදා නියෝජනය කළේ ශන්මුගනාදන්ගේ චීන කොමියුනිස්ට් පිලයි. රෝහණ විජෙවීර තේ වතු දුටුවේ ධනපති පන්තිය නියෝජනය කරනා ආර්ථික සහ සමාජීය සාධකයක් ලෙසිනි. එහෙයින් දේශීය ධනපතියන්, (ඔහුගේ භාෂාවෙන් කළු සුද්දන්), බි්‍රතාන්‍ය යටත් විජිතවාදය සහ දෙමළ ප්‍රජාව යන සාධක තුනටම එක්වර විරුද්ධ වීමට තිබු හොඳම ක්‍රමය වතු වගාවට එරෙහි වීමය. මධ්‍ය කඳුකරය යළි වනගත කරනා ප්‍රායෝගික නොවූ සිතුවිල්ල රෝහණ විජේවීර සමාජයට කාන්දු කරන්නේ ඒ අරමුණින් විය හැක.

විජේවීර පමණක් නොව එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහ, ඇන්.ඇම්. පෙරේරා. කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා, පීටර් කේනමන් වැනි මුල් යුගයේ වාමාංශික නායකයෝ සියල්ලෝම බි්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදයට සහ ඔවුනගේ ආර්ථික මොඩලයට විරුද්ධ මත දැරුවෝය. ඒ අනුව වතු වගාව මෙන්ම වතු හිමියන්ද ඒ පිරිස දුටුවේ වහා පරාජය කළ යුතු ධනපති සතුරන් නැතහොත් ශ්‍රම සූරාකන්නන් ලෙසය. විජේවීරගේ වෙනස වූයේ ඉන්දීය විරෝධය අතින් අන් වාම නායකයන්ට වඩා ඉදිරියෙන් සිටීමය. ඔහුද වතු හිමි දේශීය ධනවතුන් කළු සුද්දන් ලෙස හැඳින්වූ අතර සියලු ධනපතින් මෙන්ම වතුහිමියන්ද සූරාකන්නන් ලෙස හඳුන්වන ලදි. ඒ අනුව එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහ කඳුකරයේ සෝදාපාළුව පිළිබඳව ඉදිරිපත්කළ අදහස විජේවීර තම මතයක් ලෙස ඉදිරිපත් කළේ වතු වගාව පිළිබඳව වෛරී ස්වරයෙනි. එමගින් ඔහු ඉන්දීය කම්කරුවන්ට, වතු සමාගම්වලට සහ ඒවායේ හිමිකරුවන් සහ ඔවුනගේ උපකාර ලද දක්ෂිණ කඳවුරේ දේශපාලන පක්ෂවලට මතවාදීව පහර දීමට ඉදිරිපත් විය.

මේ නායයාම් අල්ලපනල්ලේ ජනාධිපති අනුර දිසානායක අල්ලා ගන්නේ විජේවීර එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහගෙන් සොරාගෙන දශක පහකට පෙර ඉදිරිපත්කළ අතාර්කික මතයයි. භූමියේ ක්‍රියාවට නැගිය නොහැකි මනෝරාජික සංකල්පයි.

අඩි පන්දහසට වැඩි උසකින් පිහිටි ඉඩම් රජයට පවරාගෙන වනවගා කිරීම පැහැදිලිවම කළ නොහැකි දෙයකි. එම යෝජනව ක්‍රියාවට නගන්නේ නම් දළ වශයෙන් හෙක්ටයාර් 76400ක් පමණ වන ශ්‍රී ලංකාවේ අඩි 5000ට ඉහළ කළාපය මුළුමනින්ම මානව ක්‍රියාකාරකම්වලින් මුක්ත කිරීමට සිදු වේ. කඳුකරවාසී ප්‍රජාව වෙනත් ප්‍රදේශවල පදිංචි කිරීම මගින් එම ප්‍රදේශවල දැනට නැති ප්‍රශ්න පවා ඇතිවිය හැක. ජනාධිපතිගේ යෝජනාව ක්‍රියාත්මක කරන්නේ නම් මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 7339ක් උසින් පිහිටි නුවරඑළියේ ශාන්තිපුරයේ සිට පහළට ඇති කඳුකර ගම්මාන රැසක් මුළුමනින්ම ඉවත් කිරීමට සිදුවෙයි. ජනාධිපති කී ලෙසින්ම වැඩේ ක්‍රියාත්මක වන්නේ නම් මේ සිරිපා වන්දනා කළ හැකි අවසාන වසර වනු ඇත. ඊට හේතුව සමනොළ කන්ද පවා අඩි 7300කට ආසන්න උසකින් පිහිටා තිබීමය. මුහුදු මට්ටමින් අඩි 6000කට උසින් පිහිටි නකල්ස් කඳුවැටිය ආශ්‍රිත ඉලු‍ක්කුඹුර වැනි ගම්මාන මුළුමනින්ම ඉවත් කිරීමට සිදුවනු ඇත. අඩි 6500කට වඩා ඉහළින් පිහිටි නුවරඑළියේ පාර්ක් ග්‍රීන් තේ කම්හල, අඹේවෙල ගොවිපොළ ඇතුළු කම්හල් සහ ගොවිපොළ රැසක් ඉවත් කිරිමටත්, ශ්‍රී ලංකාවේ හොඳම තේ නිපදවන තේ වතු රැසක් අතහැර දැමීමටත් සිදුවනු ඇත. මේ දිනවල ලහිලහියේ අලුත්වැඩියා කරමින් යන උඩරට දුම්රිය මාර්ගයද පට්ටිපොල, අඹේවෙල වැනි උස් බිම් මගහැර අලුතින් එලන්නට සිදු විය හැක.

එපමණක්ද නොව මධ්‍යම පළාතේ ජන ඝනත්වයෙන් 27.7%ක් වාසය කරන අඩි 6128කට වඩා උසින් පිහිටි සමස්ත නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය පිළිබඳවද අලුතින් තීරණය කිරීමට සිදුවනු ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ භූ විද්‍යා බෙදීම අනුව කඳුකරය ලෙස සලකනු ලබන්නේ මුහුදු මට්ටමින් අඩි 4000ට වඩා උස් ප්‍රදේශය. අඩි 5000න් පහළට මානව ජනාවාස සීමා කරන්නේ නම් භාවිත කළ හැකි කඳුකර භුමිය ඉතා පටු තීරයක් වනු ඇත. සංචාරක කර්මාන්තය, තේ කර්මාන්තය වැනි ධනෝපයන මාර්ග රැසක් බරපතළ බිඳ වැටීමකට එමගින් ලක්වනු ඒකාන්තය. ඉන් ඇතිවන ආර්ථික සහ සමාජීය ප්‍රශ්න ආණ්ඩුවට දේශපාලන සුනාමියක් වනු ඇත. මෙවැනි දෙයක් කරන්නට නොව සිතන්නටවත් යාම බරපතළ අනුවණ ක්‍රියාවකි.

එය සමාන කළ හැක්කේ දේශපාලන කේවට්ටයන් විසින් නොමග යැවූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ රසායනික පොහොර තහනම වැනි යෝජනාවකට පමණි.

අඩි 5000ට වඩා ඉහළ බිම් නැවත වනාන්තරගත කිරීමෙන් නායයාම් අවම වෙතැයි සිතීම තාක්ෂණික සිතුවිල්ලක් නොවේ. පසුගිය නායයාමෙන් වැඩිම හානිය සිදුව ඇත්තේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයටය. මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය පිහිටා ඇත්තේ මැද රට මිස කඳුකරයේ නොවේ. එහි උස අඩි 3000ට අඩුය. නායයාම් යනු අඩි 5000 ඉහළ සීමාවට සීමාවූවක් නොවේ. මෙවර බදුල්ල, කෑගල්ල වැනි දිස්ත්‍රික්කවලින්ද නායයාම් වාර්තා විය. ඊට අමතරව සෑම වර්ෂා කාලයකම කළුතර, රත්නපුර පමණක් නොව කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ ගම්වලට පවා අදාලව නායයාම් නිවේදන නිකුත් කරනු ලබයි. මේ සියලු දෙයින් කියවෙන්නේ නාය යාම අඩි 5000න් ඉහළට සීමාවූ දෙයක් නොවනා බවය.

ජනධිපතිවරයා යෝජනා කරන්නේ අඩි 5000න් ඉහළ ජනාවාස ඉවත්කර කැලෑ වවන්නටය. එහෙත් පරිසරවේදී සජීව චාමිකර පවසනුයේ මේ වන විටත් අඩි 5000න් ඉහළ සීමාවේ පවතින ඉඩම් ප්‍රමානයෙන් 68%ක් පමණ වනාන්තර බවයි. ඊට අමතරව 27%ක බිම් ප්‍රමාණයක් කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා වෙන්ව ඇත. ජනාවාස සඳහා 3%ක්ද සත්ත්ව ගොවිපොළ සඳහා 2%ක්ද වෙන්ව ඇති බව ඔහු පවසයි. එමෙන්ම මෙම කලාපයේ ඇති ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ කොමිසම සතු වනාන්තර රක්ෂිත බවට පත්කර පවතින වනාන්තරවලට යා කළ යුතු බව ඔහුගේ මතය වේ. “ජනාධිපතිවරයා අඩි 5000න් ඉහළ ප්‍රදේශ වනවගාවට වෙන්කරන්නට යෝජනා කරනවා. ඒක ආකර්ෂණීයයි. ඒත් අවිද්‍යාත්මකයි. ඊට පෙර ජනවාස ප්‍රදේශවල ගෙවතු සෝදායාමෙන් රැකගත යුතුයි. ඒ සඳහා “මහනුවර ගෙවතු ක්‍රමය” ඉතා සුදුසුයි. එහි විශේෂය වන්නේ බහු බෝග වගාවයි. අඩි 5000ට ඉහළ ප්‍රදේශවල ජනාවාස, ගෙවතු සහ වගාබිම් විධිමත්ව සකස් කර පස ස්ථාවාර කරගත යුතුයි. මෙවර වැඩියෙන්ම නායගියේ අඩි 5000ට වැඩි ප්‍රදේශ නොවේ. අඩි 2000ත් 5000ත් අතර ප්‍රදේශ. ඒක නිසා අඩි 5000ට අඩු ප්‍රදේශ ගැන වැඩි අවධනයක් යොමුකළ යුතුමයි. මොකද අඩි 5000න් උඩ බේරාගන්නට නම් ඊට පහළ ප්‍රදේශයේ පස ස්ථාවර කරගත යුතුයි.” ඔහු පවසන්නේය.

නායයාම් සඳහා බලපානා එකම සාධකය භූමියේ උන්නතාංශය පමණක් නොවේ. වර්ෂාපතනයේ තීව්‍රතාව, පසේ සංයුතිය සහ පිහිටීම, ජල බැස්ම වැනි කරුණු රැසක් ඒ සඳහා බලපානා බව විද්වත් මතය වේ. ලංකාවේ අඩි 7000ට වඩා ඉහළින් පවා මානව ජනාවාස හමුවෙන අතර ලෝකයේ බොහෝ රටවල තත්ත්වය ඊට වෙනස් නොවේ. එහෙයින් අඩි 5000 සීමාව ඉරකින් වෙන්කර ඉන් පහළට මිනිසුන් සීමාකර නායයාම් වළකාගත නොහැක. කළ යුත්තේ නාය යාම් පිළිබඳව විමසිල්ලෙන් සිට නිසි පාංශු රක්ෂණ ක්‍රම යොදා එකී අවදානම අවම කරගැනීමය. ඊට අමතරව ඉදිරියේදී දළ බෑවුම් සහිත ප්‍රදේශවල සිදුකරනා ඉදිකිරීම් සහ මානව ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් දැඩි ප්‍රතිපත්ති තීන්දු ගැනීමද අත්‍යවශ්‍ය වනු ඇත.

• අරුණ ලක්ෂ්මන් ප්‍රනාන්දු

දිට්වා සුළි කුණාටුව සමඟ ඇති වූ අධික වැසි තත්වය නිසා සිදුවූ නායයෑම් හා ගංවතුර හේතුවෙන් මියගිය හා අතුරුදහන් වීම් සම්බන්ධයෙන් මේ වනවිට ඇත්තේ මහත් කථාබහකි. ඒ වගකීම් පැහැර හැරීම සම්බන්ධයෙනි. එම වගකීම් පැහැර හැරීම සම්බන්ධයෙන් දේශපාලනඥයින්ට මෙන්ම නිලධාරීන්ටද චෝදනා එල්ල වී තිබේ. ඒ සුළි කුණාටුවට පෙර කාලගුණ දත්ත සැලකිල්ලට ගෙන කටයුතු නොකිරීම සම්බන්ධයෙන් හා ඒ නිසා ඇතිවූ ගම්පොල නගරයේ ජීවිත හා දේපල විනාශ වීම් සම්බන්ධයෙන්ය.

චෝදනා කරන්නන් පවසන්නේ කාලගුණ දත්ත මත පදනම්ව ලැබිය හැකි වර්ෂාපතනයට අනුව සිදුකළ යුත්තේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳව පෙර තීන්දු කර කටයුතු කළේ නම් දේපල හානි කෙසේ වෙතත් ජීවිත හානි බොහෝ දුරට අවම කරගත හැකිව තිබූ බවයි. කොත්මලේ ජලාශයෙන් එක්වරම අති විශාල ජල කඳක් පූර්ව දැනුම් දීමකින් තොරව නිදහස් කිරීම එසේ පූර්ව සූදානමක් නොමැතිකමට ප්‍රබල උදාහරණයක් බව ඔවුන්ගේ මතයයි.

මෙම චෝදනාවල ඇත්ත නැත්ත කොමිසමක් හෝ වෙනත් ඒ ආකාරයේ යාන්ත්‍රණයක් පිහිටුවා අනිවාර්යෙන්ම සොයා බැලිය යුතුවේ. ඒ කිසිවකුට දඩුවම් කිරීම සඳහා නොවුණත්, අනාගතයේ යළි ඇතිවිය හැකි මෙවන් විනාශයක් වළක්වා ගැනීම හෝ අවමකර ගැනීම උදෙසාය.

ව්‍යසනයකට පෙර තත්වයන් පාලනය කර ගැනීම සඳහා රටක් වශයෙන් අපට ක්‍රමවේදයක් නොතිබුණේද යන කරුණ මෙහිදී වැදගත් වේ. 2024 සුනාමි ව්‍යසන තත්වයෙන් පසු අප එවන් තත්වයක් ඇතිකරගෙන තිබුණ අතර 2005 අංක 13 දරන ශ්‍රී ලංකා ව්‍යසන කළමනාකරණ පනත යනුවෙන් එය හඳුන්වනු ලබයි. වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මෙන්ම එවක ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ නියෝජනය කළ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරු එය පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත කර ගැනීමට සහාය පළ කළ අය අතර වූහ.

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ඔහුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුතු ව්‍යසන කළමනාකරණය පිළිබඳ ජාතික සභාව පසුගිය අගෝස්තු 06 දින රැස්කර තිබුණි. එහිදී ගෙන තිබූ එක් තීන්දුවක් වූයේ ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය සඳහා හදිසි ආපදා ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ කාර්යයන් වෙනුවෙන් විශේෂ ප්‍රතිපාදන ඉල්ලා සිටීමයි.

ඒ සම්බන්ධයෙන් ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් මෙන්ම ව්‍යසන කළමනාකරණය සඳහා වූ ජාතික සභාවේ ලේකම්ද වන විශ්‍රාමික එයාර් වයිස් මාර්ෂල් සම්පත් තුයියකොන්තා ලිඛිත ඉල්ලීමක් සිදුකර තිබුණි.

එහි සඳහන් කරන්නේ, ව්‍යසන කළමනාකරණ පනත මගින් ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය වෙත පැවරී ඇති බලතල හා වගකීම් ප්‍රකාරව, මධ්‍යස්ථානයේ සිවිල් නිලධාරීන් සමඟ ත්‍රිිවිධ හමුදාව, පොලීසිය විසින් ජනාධිපති කාර්යාලය, අගමැති කාර්යාලය, ආරක්ෂක මාණ්ඩලික ප්‍රධානී කාර්යාලය හා ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය ඇතුළු සියලුම අදාළ ඉහළ ආයතන සමඟ මෙන්ම, කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව, ජාතික ගොඩනැඟිලි පර්යේෂණ සංවිධානය, භූ විද්‍යා සමීක්ෂණ හා පතල් කාර්යාංශය ආදි ආපදා කළමනාකරණයට සහයෝගය දක්වන රජයේ අනෙකුත් තාක්ෂණික ආයතන සමඟ සම්බන්ධීකරණ කටයයුතු නිරතුරුවම සිදුකරමින් පවතින බවයි.

හදිසි ආපදා සඳහා ත්‍රිවිධ හමුදාව, පොලීසිය, සිවිල් ආරක්ෂක බලකාය ආදි ආයතනයන්හි සහාය ලබා ගැනීම නිරතුරුව සිදුවන බවයි. එහිදී භට පිරිස් සමඟ හමුදා වාහන, හෙලිකොප්ටර් ආදිය යෙදවීමට අවශ්‍ය වන බවයි. ආපදා කළමනාකරණ යාන්ත්‍රණය ශක්තිමත්ව හා කාර්යක්ෂමව කරගෙන යෑම සඳහා හදිසි ආපදා අවස්ථාවන්හිදී එවැනි සහායන් ලබාදීම වෙනුවෙන්, වියදම් දැරීම සඳහා එම මධ්‍යස්ථානය වෙත 2017 වසර දක්වා වාර්ෂික අයවැය මගින් රු.මි. 50ක ප්‍රතිපාදන වෙන් කෙරුණු බවයි.

එහෙත් එම ප්‍රතිපාදන මේ වනවිට නිශ්චිත වැය විෂයක් මගින් ලබාදී නොමැති නිසා, කාර්යක්ෂමව ආපදා කළමනාකරණ කාර්යය සිදුකිරීමට නොහැකි වී තිබෙන බවයි. එබැවින්, පැය 24 රාජකාරි සිදුකරනු ලබන ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය වෙත විශේෂ වැය විෂයක් මගින්, 2017 වසර දක්වා සිදුකර ඇති ආකාරයට වාර්ෂිකව අයවැය මගින් ප්‍රතිපාදන ලබාදීම අත්‍යවශ්‍ය බවට නිර්දේශ කරන බවයි.

ඒ මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ කුමක්ද? 2017 වර්ෂය දක්වාම දිට්වා වැනි සුළි කුණාටු තත්වයක් සම්බන්ධයෙන් නොවුණත්, රටතුළ සිදුවන නායයෑම්, ගංවතුර හෝ නියඟ තත්වයන්ට මුහුණ දීම සඳහා වාර්ෂිකව යම් ප්‍රතිපාදනයක් වෙන්කරමින් තිබී ඇති බවයි. එය 2025 හෙවත් මෙම වර්ෂයට අයවැය ඉදිරිපත් කිරීමේදී ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුවට පවා මඟහැරී ඇති බවයි. 2026 අයවැයට හෝ එවැනි වැය ශීර්ෂයක් ඇතුළත් කර ඇතිද යන්න සොයා බැලිය යුතු තත්වයක් වේ.

කෙසේ වෙතත් එම දැනුම් දීමේ සටහනේ සඳහන් කර ඇති ත්‍රිවිධ හමුදා, පොලීසිය හා රාජ්‍ය ආයතන අතර සම්බන්ධීකරණයක් දිට්වා සුළි කුණාටුවේ අනාවැකි සම්බන්ධයෙන් සිදුවී නැති බව ඇතිවී ඇති මෙම විනාශයෙන් පෙන්නුම් කරයි.

මෙහිදී විශේෂත්වය වන්නේ, ව්‍යසන තත්වයකදී මනා සම්බන්ධීකරණයක් තිබිය යුතු හා ඒ සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ යුතු වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව වැනි ආයතනයක් දෙකක් හැරුණු විට අනෙක් ආයතන සියල්ලම පාහේ ජනාධිපතිවරයා යටතේ පවතින ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය යටතේ පවතින බවයි. ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව, ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව, ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව, කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, ව්‍යසන කළමනාකරණය සඳහා වූ ජාතික සභාව, ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය, ජාතික ආපදා සහන සේවා මධ්‍යස්ථානය, ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ සංවිධානය ජනාධිපතිවරයා යටතේ පවතින එම ආයතන වේ.

එමෙන්ම ඊට අමතරව ජනාධිපතිවරයා යටතේ ඇති ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශය යටතේ, ශ්‍රී ලංකා ටෙලිකොම් සමාගම, තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය වැනි ආපදාවක් සම්බන්ධයෙන් සන්නිවේදන පියවර ගතහැකි ආයතන තිබේ.

එම පනත අනුව සකස් කර ඇති ජාතික ආපදා කළමනාකරණ සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කර නැති බව හෝ එය ප්‍රමාණවත් නොවන බවද මෙම ව්‍යසනයෙන් පෙන්නුම් කරයි.

ඒ සඳහා උදාහරණයකට කොත්මලේ ජලාශයෙන් වතුර මුදා හැරීම අපට ගත හැකිය. එහි බලධාරීන් පවසන පරිදි ජලාශයෙන් වතුර ඉවත් කිරීමට විනාඩි දහයකට පමණ පෙර එහි වේල්ලේ සිට සයිරන් නලා හඬක් නිකුත් කරනු ලබයි. එම හඬ නිකුත් කරන්නේ වේල්ල පහළ විවිධ කටයුතුවල යෙදී සිටින පුද්ගලයන්ට ඉන් ඉවත් වීමටය. එය සාමාන්‍ය ලෙස වර්ෂයේ විවිධ දිනවල ජලාශයෙන් වතුර මුදා හැරීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රමාණවත් විය හැකිය. එහෙත් මෙවැනි අධික වැසි තත්වයකදී අති විශාල ප්‍රමාණයේ ජලය මුදා හැරීමකට කිසිසේත්ම ප්‍රමාණවත් වන්නේ නැත. ඒ මෙවැනි ජල ප්‍රමාණයක් ගඟ උතුරා ගොඩබිම්ද යටකරගෙන යන එකක් වන නිසාය. ඒ නිසා එවැනි දැනුම් දීමක් ප්‍රදේශයේ පොලිස් ස්ථාන, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල වෙත ප්‍රමාණවත් වේලාවකට පෙර ලබාදීමේ හා ඉනුත් එහාට ගොස් ජනතාවගේ අතේ ඇති ජංගම දූරකතනවලට පණිවිඩ ලැබීම දක්වා වූ එකක් බවට පත්විය යුතුය.

ජාතික ආපදා කළමනාකරණ සැලැස්මට හා ඒ යටතේ එක් එක් රාජ්‍ය ආයතනයට අදාළ ආපදා කළමනාකරණ සැලැස්මට එසේ එක්විය යුතු වෙනස්කම් වහාම එක්විය යුතුය. ඒ අනාගතයේ මෙවන් තත්වයකදී සිදුවිය හැකි ජීවිත හානි හා දේපල හානි වළක්වා ගැනීම හෝ අවම කර ගැනීම උදෙසාය.

එහෙත් ඒ වෙනුවට පෙනෙන්ට තිබෙන්නේ රටක් ලෙස රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය යොදාගෙන හා වෙනත් සම්බන්ධ කර ගත හැකි පාර්ශ්වකරුවන් යොදාගෙන ආපදා කළමනාකරණය සඳහා අවශ්‍ය පියවර ගැනීම වෙනුවට ජාතික ජන බලවේගය එය තම පක්ෂයට පමණක් කළ හැකි එකක් බවට සැලසුම් සකස් කරමින් සිටින බවයි.

ඒ සම්බන්ධයෙන් වන ‘අපි එකාවන්ව නැඟී සිටිමු. මේ කඳුළු සලන පාරාදීසය සුවපත් කරමු’ යනුවෙන් වූ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ නමින් යුත් ෆේස්බුක් දැනුම් දීමක් දෙසැම්බර් 07 වැනිදා සිට දැක ගන්නට ලැබෙන අතර එහි සඳහන් කරන්නේ රට ගොඩ නගන මිලියනයක ස්වෙච්ඡා තරුණ බලකාය සඳහා ලියාපදිංචිය ආරම්භ කර ඇති බවයි. එම ෆේස්බුක් පෝස්ටුවල වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇත්තේ ජාතික ජන බලවේග ප්‍රාදේශීය සංවිධායකයින්ගේ දූරකතන අංකවලට කතාකර එම ලියාපදිංචිය ලබා ගන්නා ලෙසයි.

වාර්තා වන ආකාරයට ජාතික ජන බලවේගය විසින් චීනයට යවා පුහුණු කරන ලද පිරිසක් මගින් එසේ බඳවා ගන්නා ස්වෙච්ඡා බලකාය පුහුණු කිරීමට නියමිත අතර එය රජයේ වැඩක් නොවන ජාතික ජන බලවේගයේ වැඩක් බවට පත්වී තිබේ. රතු තරුව නම් සිය සාමාජිකයන්ගේ බලකායක් මගින් පසු ආපදා තත්වයන් පිළිසකර කළ හැකි බවට මෙම ආපදා තත්වයේදී සිදුකිරීමට ගිය ආපදා දේශපාලනයම ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව මේ මගින් කිරීමට උත්සාහ කරන බව සැඟවිය හැකි දෙයක් නොවේ.
එහෙත් රටකට අවශ්‍ය වන්නේ කිනම් ආණ්ඩුවක් බලයේ සිටියද පක්ෂ, පාට, ජාති ආගම් භේදයකින් තොරව ආපදාවක් වෙනුවෙන් කටයුතු කළ හැකි පුහුණු ස්වෙච්ඡා බලකායක් මිස, පක්ෂයක බලකායක් නොවන බව ජනාධිපතිවරයා ඇතුළු ජාතික ජන බලවේග නායකත්වයන් මෙවන් අති විශාල ව්‍යසන අවස්ථාවක පවා තේරුම් නොගැනීම පෙන්නුම් කරන්නේ ඔවුන්ගේ ගෝත්‍රික හැසිරීම තත්වයයි.