No menu items!
22.6 C
Sri Lanka
8 May,2026
Home Blog Page 10

ජවිපෙ නොවන සෞඛ්‍ය වෘත්තීය සමිති සන්ධානයකට

0

මූලික කරුණු පහක් මුල්කර ගනිමින් එක්ව කටයුතු කිරීම සඳහා රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය ඇතුළු සෞඛ්‍ය සේවයේ වෘත්තීය සමිති සන්ධානයක් ඇතිකරගෙන තිබේ.

ඒ සඳහා සෞඛ්‍ය සේවයේ ඉහළ සිට පහළට ඇති වෛද්‍ය, පරිපූරක වෛද්‍ය, හෙද, කණිෂ්ඨ යන සියලුම සේවාවන්ට අයත් වෘත්තීය සමිති සම්බන්ධ වී ඇතත්, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට සම්බන්ධ වෘත්තීය සමිති සම්බන්ධ කරගෙන නැත.

එම මූලික කරුණු පහ තුළ රජයේ වෛද්‍ය සේවයේ පරීක්ෂණ කටයුතු රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වය යටතේ වැඩි මිලක් යටතේ පෞද්ගලික අංශයට ලබාදීම සඳහා ගෙන ඇති තීරණය, පවුලේ වෛද්‍යවරයා යන සංකල්පය යටතේ සිදුකිරීමට යන ක්‍රියාවලිය හා රෝගී අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ප්‍රඥප්තියට සමගාමීව සෞඛ්‍ය සේවකයින්ගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ප්‍රඥප්තිය යන ඒවා පවතින බව වාර්තාවේ.

  • ඉඳුවර බණ්ඩාර

 

මිනරල් සෑන්ඩ්ස් සභාපති ඉල්ලා අස්වෙලා.. වැඩ බලන්න අතිරේක ලේකම්වරයෙක්..

0

මිනරල් සෑන්ඩ්ස් ලිමිටඩ් සභාපති වශයෙන් කටයුතු කළ ගයාන් වෙල්ලාල පසුගිය මාසයේදී එම තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වීම නිසා ඇතිවූ පුරප්පාඩුවට මෙතෙක් පුද්ගලයෙක් පත්කර නැති අතර එම තනතුරේ වැඩ බැලීම සඳහා අමාත්‍යාංශ අතිරේක ලේකම්වරයකු පත්කර ඇතැයි වාර්තාවේ.

ලංකා මිනරල් සෑන්ඩ් සභාපති වශයෙන් ටී අශෝක පීරිස් මහතා කටයුතු කරමින් සිටියදී ඔහුව ඉන් ඉවත්කර විෂයභාර ඇමති සුනිල් හඳුන්නෙත්ති ජාතික ලුණු සමාගමේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කළ ගයාන් වෙල්ලාල එම තනතුරට පත්කළේය.
ටී අශෝක පීරිස් මහතා එම තනතුරට පත්කිරීමට පෙරත් මිනරල් සෑන්ඩ් ලිමිටඩ් හි සභාපති තනතුරේ වැඩ බැලීම කර්මාන්ත හා ව්‍යවසායකත්ව සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම්වරයකු වූ මහේෂ් අබේසේකර පත්කර තිබූ අතර වර්තමානයේ වැඩ බැලීම සඳහා පත්කර ඇත්තේ ද ඔහුමය.

  • ඉඳුවර බණ්ඩාර

බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර…. ලාංකේය චිත්‍රකතා කලාවේ මාස්ටර්

 

බන්ධුල හරිශ්චන්ද්‍ර යනු 1970-80 දශකවල ලංකාවේ චිත්‍රකතා කලාවේ අද්විතීය ශිල්පියෙකි. අද ජීවිතයේ 50-60 දශක ගෙවන්නන්ගේ ගැටවර හා යොවුන් සමය ලස්සන කළ අතළොස්සක් දෙනා අතරට නිසැකවම ඔහු අයත් වෙයි. චිත්‍ර කතා කියවීම පිස්සුවක් වී තිබුණු ඒ කාලයේ, බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර යනු ජනප්‍රිය චිත්‍රකතා ආරත්, සම්භාව්‍ය චිත්‍ර ශිල්පයේ රූපමය හා වර්ණමය ගුණයත් එකට මුහු කළ චිත්‍ර ශිල්පියාය. පසුගියදා ජීවිත ගමන නිමා කළ බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර, ලාංකේය චිත්‍රකතා කලාවේ සලකුණු කළ තැන ගැන මේ කෙටි විමසුම, ඔහු වෙනුවෙන් ඉතිහාසයේ ඉඩක් වෙන්කර තැබීම සඳහාය.

 

චිත්‍ර ශිල්පී ටීජීපී අමරජී  

මම ඉපදුණ අම්පාර වගේ දුෂ්කර පළාත්වල, චිත්‍ර කලා අධ්‍යාපනයක් ලබන්න තරම් හොඳ ගුරුවරුන්ගේ හිඟයක් තිබුණා. ඒ නිසා අපි හැදෙන්නේ චිත්‍රකතා දිහා බලාගෙන. චිත්‍රකතා ශිල්පීන්ගෙනුත් අපට බලපෑ ප්‍රධානතම ශිල්පියා තමයි බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර මහත්තයා. ඕලෙවල් කාලේ ඉඳලාම මම චිත්‍රකතා ඇඳලා පත්තරවලට දානවා. මම ඇඳපු ඒවා අරගෙන රස්තියාදු ගහන්න කොළඹ එනවා. මේ කියන 1988-89 වගේ කාලේ බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර මහත්තයා හිටියේ කැමිලස් ප්‍රකාශන ආයතනයේ. මේ කාලේ චිත්‍රකතා පත්තරවල ලොකු වැඩිවීමක් එක සැරේට සිදුවුණා. මේ ආයතන අතර ශිල්පීන් ගොඩක් බෙදිලා ගිය නිසා අලුත් අයට පොඩි චාන්ස් එකක් ආවා. ඒ අතර මටත් කැමිලස් ප්‍රකාශන එක්ක සම්බන්ධ වෙන්න අවස්ථාවක් ආවා. අපි පිට ඉඳලා ආට් වර්ක් අරගෙන යනවා.

බන්දුල මාස්ටර් අපි වගේ අයට උදව් කරන්න හොඳටම ඉදිරිපත් වෙච්ච එක්කෙනෙක්. මම සමහර දාට අම්පාරේ ඉඳලා කෙලින්ම පානදුරේ අළුබෝමුල්ල ගෙදරටම යනවා හරිශ්චන්ද්‍ර මහත්තයා හමුවෙන්න. 92-93 වෙනකොට සෞන්දර්ය විශ්වවිද්‍යාලයට යන ගමන්ම කැමිලස් එකට සම්බන්ධ වෙන්න මට අවස්ථාව ලැබෙනවා.

මියුසික්වල කේමදාස මාස්ටර් වගේ, ගායනයේදී වික්ටර් රත්නායක වගේ, චිත්‍රකතාවල ශාස්ත්‍රීය ප්‍රවේශය හැටියට මම දකින්නේ බන්දුල මහත්තයා. හේතු කිහිපයක් නිසා ඒක වෙන්නේ. එකක් තමයි එයාගෙ තිබුණ ශිල්පීය හැකියාව. ජනප්‍රිය අයගේ චිත්‍ර කතා බොහොමයක් ලස්සනයි, ඇහැට ප්‍රියයි. හැබැයි ඒවා කොපි කරන්න පුළුවන් ඕනෑ කෙනකුට. හැබැයි බන්දුල මාස්ටර්ගේ ආර්ට් අනුකරණය කරන්න හරි කොපිකරන්න හරි අමාරුයි. මොකද එයා ස්වාභාවික රීතිය හරියටම අනුගමනය කරලා ඇඳපු ප්‍රධානතම චිත්‍ර ශිල්පියා. අමාරුම කෑල්ල තමයි එයා හැන්ඩ්ල් කළේ. ඇකඩමික් විනය තමයි එයා චිත්‍ර කතා තුළට අරගෙන ගිහිල්ලා තියෙන්නේ. ඒ නිසා තමයි අපි වගේ අයත් බන්දුල මහත්තයාට සෑහෙන්න ආසක්ත වුණේ. නමුත් කවදාවත් බන්දුල මහත්තයා කොපිකරන්න අපට බැහැ. හේතුව එයාගේ ශෛලියම වෙනස්. එයා කතාවල වස්තු බීජ වුණත් හරි ශාස්ත්‍රීය ප්‍රවේශයකින් ඉතාම තෝරලා බේරලා ගත්තු චිත්‍ර ශිල්පියා.

අම්පාරේ ඉඳලා අපි පුදුම උද්යෝගයකින් මේ ෆීල්ඩ් එක දැකලා මේකට එන්නේ. අපේ අනාගතය අපි එතන ප්ලේස් කරන්න හදනවා. මුල් අවස්ථාවේදී ඒ බලාපොරොත්තුව එයා කොයි වෙලාවකදීවත් ඩැමේජ් කළේ නැහැ. ඒ ගැන උනන්දුව ඇතිකරලා, ඒ මාර්ගයේ අපිට එන්න ඇරලා ඒකට අවශ්‍ය උපදේශය පමණයි දුන්නේ. හැබැයි, මම විශ්වවිද්‍යාලයට සම්බන්ධ වෙලා ඊට පස්සේ කැමිලස් එකට යනකොට එයාගේ සංවාද භාෂාව සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් වෙනවා.

මම අඳින්න මුලින් පටන්ගත්තේ කැමිලස් එකෙන්ම කළ ‘රසික’ පත්තරේට. පස්සේ රසික පත්තරේ නැවැත්තුවා. ඒකට පස්සේ ගුණපාල ජයලත් පටන් ගන්නවා ‘විශ්ම’ කියලා පත්තරයක්. මම සම්බන්ධ වෙන්නේ ඒකට. ඔය වෙලාව වෙනකොට බන්දුල මහත්තයා සෑහෙන්න කලකිරීමකින් හිටියා මේ ෆීල්ඩ් එක ගැන. චිත්‍රකතා ෆීල්ඩ් එකේ ඉදිරිය ගැන එයා හරියටම දැක්කා. ජනප්‍රිය රැල්ලේ ගිහිල්ලා මේක විනාස වෙනවා කියලා හොඳටම දැනගෙන හිටිය එක්කෙනා එයා. ඒ කාලේ තිබුණ ඉල්ලුම ජනප්‍රිය රැල්ල නිසා කට්ටිය තරගෙට ආයෝජනය කළ නිසා හොඳම ආටිස්ට්ලා හැම තැනම සීසීකඩ වුණා. ඒගොල්ලෝ ටික එකතු කරලා එකක් කළොත් මේක ගොඩදාගන්න පුළුවන් කියන මතයේත් එයා හිටියා. නමුත් ඒ වෙනකොට පරක්කු වැඩියි. කැමිලස් ආයතනය වුණත් වෙනම පිරිසකගේ අතට තමයි ගිහින් තිබුණේ.

ඉතින් එයා නොකියා අපිට කියනවා, මේක හරහා අනාගත බලාපොරොත්තු තියාගන්න එපා කියලා. ඒක මගේ ඉදිරිය හදාගන්න ලොකු උදව්වක් වුණා. ඒ නිසා අඳින්න ඉඩ හමුවෙනකොටම මම වැඩේ නවත්නවා. ඒකට හේතුවෙච්ච ප්‍රධානම පුද්ගලයා තමයි බන්දුල මාස්ටර්.

ගොඩක් වෙලාවට චිත්‍රකතා හසුරවන්නේ මතුපිට තලයක. ඇඳීමේදී හෝ වර්ණ ගන්වනකොට තුන්වෙනි හතරවෙනි තලයට ගැඹුරට යන්නේ නෑ. ඒක අනවශ්‍ය මහන්සියක් හැටියටයි සැලකෙන්නේ. මේක මුද්‍රණ තාක්ෂණයත් එක්ක යන කතන්දරයක්. ඒ වගේම ජනප්‍රිය තලයේ යන්නේ. හැබැයි බන්දුල මාස්ටර් තවත් තල තුන හතරක් වැඩිපුර ගැඹුරට ගිහිල්ලා චිත්‍රකතා ශිල්පීය සීමාවෙන් එහාට ගියා. ඒ නිසා එයාගේ චිත්‍ර අනුකරණය කරන්න පුළුවන් වෙන්නේ ඇකඩමික් දැනුමක් හා විනයක් තියෙන කෙනෙකුටම පමණයි. බන්දුල මාස්ටර් තමයි හියුමන් ෆිගර් එකේ ෆෝම් එක හරියට අඳුනාගෙන ඒක තුළ වර්ණ තවරපු ශිල්පියා. පර්යාවලෝකය, වර්ණ භාවිතය, සංරචනය මේ කියන හැම දෙයක්ම දියුණුම තලයක එයා තියාගත්තා. ව්‍යවහාරික කලාවක් ඇතුළේ චිත්‍ර ශිල්පය සතු සමහර ගුණාංග ඉතා පරෙස්සමෙන් පාවිච්චි කළ ශිල්පියා.

බන්දුල මාස්ටර් වගේ ලංකාවේ ආර්ට් හිස්ට්රි එකේ ප්ලේස් කරන්න පුළුවන් කෙනෙක්.
චිත්‍රකතාවල තියෙන ප්‍රධාන නියමයක් තමයි අවුට්ලයින් එක. ඒ නිසා හරි සීමිතයි ඩෙප්ත් එක ගන්න පුළුවන් අවස්ථාව, ඒ කියන්නේ ත්‍රිමාණ ඇඟවුම දෙන්න. ලයින්ආර්ට් එකෙන් එහාට ගිහිල්ලා ත්‍රිමාණ ඇඟවුම දෙන එක එයා හරි ලස්සනට කරනවා. හියුමන් ඇනටොමි දන්නේ නැතුව මේ රූපවල ෂැඩෝ එක එන්නෙ කොයි පැත්තටද, කොයි පැත්තද කළු කරන්න ඕනෑ කියන එක තේරෙන්නේ නැහැ. ඒක ශිල්පියකුට හරිම අභියෝගාත්මක කෑල්ලක්. බන්දුල මාස්ටර් ඒක සුපිරියටම කළ ශිල්පියා. අනික ඔහුගේ කැරැක්ටර් එක. බන්දුල මාස්ටර් කියන්නේ ඒ ඔක්කොටම. මාස්ටර් කියලා නිකං කියන්නේ නැහැනේ.

 

චිත්‍ර ශිල්පී සුජිත් රත්නායක

ලංකාවේ චිත්‍රකතා කලාවේ පුරෝගාමියෝ විදියට ගන්න පුළුවන් ජීඑස් ප්‍රනාන්දු, සුසිල් ප්‍රේමරත්න වගේ කට්ටියගෙන් පස්සේ දෙවැනි පරම්පරාවය කියන්න පුළුවන් කුලකය බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර, දයා රාජපක්ෂ, පීඒ ලිලාරත්න, රෆීක් ඩීන්, කැමිලස් පෙරේරා වගේ අය. හැම කලාවකම ප්‍රබුද්ධ සහ ජනප්‍රිය ධාරාවක් තියෙනවානේ. බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර, දයා රාජපක්ෂ වගේ අය ඒ ජනප්‍රිය ධාරාවේම නෙවෙයි පෙනීහිටියේ. සමහරු චිත්‍රකතා ඇන්දා සුමට රේඛාවෙන්. සමහරු චිත්‍රයෙන් පෙන්වන්න ගත්තේ ලස්සන පිරිමි, ලස්සන ගැහැනු වගේ සංකල්පයක්. නමුත් බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර ජනසමාජයේ ජීවත්වෙන විවිධාකාර මිනිසුන්ගේ රූප ස්වභාවයන්වල තියෙන වෙනස්කම් හරිම විචිත්‍ර විදියට චිත්‍රකතාවෙන් පෙන්නුවා.

 

සුදු ජාතිකයෙක්ය, කොකේසියන් කෙනෙක්ය කියලා පෙන්වන්න, පාට නැතිව මොනොක්‍රෝම්වලින් කළු තනි රේඛාවකින් අඳින්න හරි අමාරුයිනේ. නමුත් එයා හරියට ඒ වැඩේ කළා. අප්‍රිකානු අය, සුදු ජාතිකයෝ වගේ අයගේ හමේ වර්ණය එයා තනි වර්ණයෙන් පෙන්නුවා. විශේෂයෙන් ඇස් අඳින කොට අපි කරන්නේ කළු බෝලයක් අඳින එක. එයා වටරවුමක් විතරක් ඇඳලා ඩොට් එකක් තියනවා. කෙස් ගස් ප්‍රමාණය අඩුවෙන් ඇඳලා වැඩියෙන් තියෙන බව පෙන්නන ටෙක්නික් එයා පාවිච්චි කළා.

චිත්‍රකතාවල තියෙන්නේ රූප රාමුවනේ. සමහරුන්ට ඒ රාමුවලදී දණහිස, උරහිස, මැණික් කටුව, වළලුකර ආදි නැමෙන තැන් පර්යාවලෝකයෙන් පෙන්වන්න හරි අමාරුයි. ඒ නිසා ඒ තැන් මිස් කරනවා. ඒ තැන් රාමුවෙන් එළියට දානවා. බන්දුල ඒ හැම දෙයක්ම රාමුව ඇතුළේ අඳිනවා. එයාට තිබුණේ මානව සිරුරේ තිබෙන පරිමාණ, පර්යාවලෝකනය, ත්‍රිමාණ බවට අදාළ නිදන්ගත අවබෝධයක්. යාන්ත්‍රික නැති අවබෝධයක්. සමහරු චිත්‍රපටි තමයි චිත්‍රකතා විදියට ඇඳලා තියෙන්නේ. ඒ කාලේ ආ සමහර බටහිර ගොපලු චිත්‍රපටි දහ fදාළොස් වතාවක් බලලා අඳිනවා කියලා මට සමහර චිත්‍ර කථා ශිල්පියෝ කියලා තියෙනවා. ඒ අයගේ රූපරාමු චිත්‍රපටිවල රූපරාමු. නමුත් බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍රගේ චිත්‍රකතා පරාසය පැතිරුණු එකක්. එයා වීර කතා, ප්‍රේම කතා, ගැමි කතා, අරාබි නිසොල්ලාසය වගේ විදේශීය කතා වගේ, විවිධ පරාසවල චිත්‍රකතා ඇන්දා.

වෝටර් කලර් දෙවිදියකට පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. ඇක්‍රිලික් වගේ ඝන මාධ්‍යයක් විදියට පුළුවන්. ට්‍රාන්ස්පේරන්ට් විදියට තුනීයට දියාරු විදියට පාවිච්චි කරන්නත් පුළුවන්. නමුත් වෝටර් කලර්වල ප්‍රබලකම තියෙන්නේ තුනීයට ට්‍රාන්ස්පේරන්ට් විදියට පාට කරන එකෙන්. එතකොට පාටක් හරහා තව පාටක් ගිහිල්ලා තමයි මික්ස් වෙන්නේ. පාට දෙකක් එකට කලවම් වීම වෙනුවට වෝටර් කලර්වල තියෙන නිවැරදිම මෙතඩ් එක තමයි ඔප්ටිකල් මික්සින් කියන ඇහැට වර්ණ මිශ්‍රවෙලා පෙනෙන එක. නමුත් වර්ණ දෙක මිශ්‍ර වෙලා නැහැ. තාක්ෂණික වශයෙන් ගත්තොත් ඒක හරි අමාරු වැඩක්. ඒකට විශාල විනයක් හා මාධ්‍ය ගැන අවබෝධයක් තියෙන්න ඕනෑ. බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර තමයි ඔය සෙට් එකේ හිටපු දියසායම් මාධ්‍යය ගැන දක්ෂම කෙනා. වෙන අයත් දියසායම්වලින් පත්තරයේ කවර එහෙම ඇන්දාට ඝන මාධ්‍යයක් හැටියට තමයි පාවිච්චි කළේ. නමුත් බන්දුලගේ ඒ දියසායම් ගුණය හරියටම තිබුණා.

චිත්‍රකතා විතරක් නෙවෙයි බන්දුල පෝස්ටරුත් ඩිසයින් කළා. ඒ වගේම නිදහස් චිත්‍ර ශිල්පියෙක් විදියටත් වැඩ කළා. එයාට පත්තරේට පමණක් කොටුවුණු සීමා සහිතකමක් තිබුණේ නැහැ. බොහෝ ආටිස්ට්ලා චිත්‍රකතාකාරයො විතරයි. බන්දුල චිත්‍රකතාකාරයෙක්ම නෙවෙයි.

මිනිස් රූපයක් දරාගෙන ඉන්න සැකිල්ලක් තියෙනවානේ. ඒ ස්ට්‍රක්චර් එකටයි අපි ඇඳුමක් පවා අඳින්නේ. ඇනටොමි එක, ඊට පස්සේ මාංස පේශි, ඊට පස්සේ හම, හමටත් උඩින්නේ ඇඳුම් අඳින්නේ. බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර මතුපිටින් අඳින ඇඳුමෙන් පවා පෙනෙනවා ශරීර අභ්‍යන්තරය. විනිවිද පෙනෙනවා කියන එක නෙවෙයි, අපිට දැනෙනවා. එයාගෙ සමහර චිත්‍රවල මට මතකයි වතුරට ඇඟේ ඇඳුම් ඇලෙනවා වගේ දේවල් ඉතාම සූර විදියට ඇඳලා තියෙනවා.

කොහොමටත් ඔය ආටිස්ට්ලාට තමන්ට ආවේණික තෝරගන්න රූපයක් තියෙනවා. බොහෝ විට තමන්ගේ රූපයට ටිකක් ළඟ එකක් තමයි ගන්නේ. අද ඒ ගැන හිතෙනකොට මට මතක් වෙන්නේ බන්දුලගේ ගැහැනු රූපවල වුණත්, එයාගේ මූණ තියෙන්නේ කියලා. ඔහුගේ මූණේ ස්ත්‍රීලිංග වර්ෂන් එක විශේෂයෙන් ස්ත්‍රී ප්‍රධාන චරිතවල තියෙන්නේ.

ලස්සන කියන එක ගැන ලංකාවේ අපි හදාගත්තු සංකල්ප තියෙනවා. අපේ රටේ මිනිස්සු ලස්සන කියන එකට හදාගත් රූපයක් තමයි රාජාවිවර්මා සංකල්ප ගත කළ සරස්වතී දේවි රූපය, ලක්ෂ්මි රූපය වගේ රූප. ඒ රූපවල තියෙන ගෑනු ලස්සන තමයි අපේ ජනවිඥානයේ ලස්සන හැටියට සලකන්නේ. නමුත් බන්දුල එහෙම එකක් ගත්තේ නැහැ. එයා හරි කෙසඟ ශරීරයක් තමයි ලස්සන විදියට අධිනිශ්චය කළේ.

චිත්‍රකතාවල රූපරාමු රෙක්ටෑන්ගල් වෙන්න පුළුවන්, ස්ක්වෙයාර් ෂේප් වෙන්න පුළුවන්, පෝට්රේට් හැඩේ වෙන්න පුළුවන්. ඊට අමතරව අමුතු හැඩේ රාමුත් අඳිනවානේ ඒ කට්ටිය. දයා රාජපක්ෂ චිත්‍රපටි රූපරාමු වගේ නෙවෙයි ඇන්දේ, එයාට ඕන විදියට වෙනස් කරලා. නමුත් බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර වැඩිපුර චිත්‍රපටි රූපරාමු වගේ ඒවාට තමයි බර තිබ්බේ. පෝට්රේට් ෂේප් එකේ රූපරාමුවලට ගියා අඩුයි. ලෑන්ඩ්ස්කේප් ටයිප් එකේ රූපරාමුවලට තමයි ගියේ. චිත්‍රපටිවල තියෙනවානේ ලෝන්ග් ෂොට්. මිඩ්ල් ෂොට්, ක්ලෝස්අප් ආදිය. බන්දුල හරියට ලෝන්ග් ෂොට් ඇන්දා. දුර රූපයක් අඳිනකොට ෆුල් ෆිගර් එක අඳින්න වෙන හින්දා සමහරු ඒක කළේ නැහැ. දුර රූපෙක හෝ මිඩ්ල් එකේදී හෝ ෆිගර් එකේ සමහර දේවල් මිස් කරන්න බැහැ.

මේ ශිල්පීන්ගේ කුලකය ලංකාවේ ආට් ඇකඩමිය වගේ ආයතන විසින් මූලාශ්‍රයක් හැටියට මහ ඉහලින් ගන්නේ නැහැ. ඒ විදග්ධ කලා සමාජයේ අය ස්ටුඩියෝගත, කලාගාරවල ප්‍රදර්ශන තියන, නිදහස් කලාව කියන එකට තමයි වැඩි බර තියන්නේ. විශේෂයෙන් සිංහල බෞද්ධ හා ග්‍රාමිය උරුමයක් සහිත මොඩර්න් ආට් සහ කන්ටෙම්පරරි ආට්වලට යොමුවුණ අයගේ මුල තියෙන්නේ එතැන. ’43 කණ්ඩායමේ කවුරුවත් පන්සල් චිත්‍ර, තොරන් චිත්‍ර, චිත්‍රකතා, මඟුල් පෝරු, පිරිත් මණ්ඩප වගේ සමාජයත් එක්ක තියෙන කලාව හරහා ආපු අය නොවෙයි. ඒ අය කෙලින්ම යුරෝපයේ ඇවිදලා ඒ ආටිස්ට්ලා වැඩකරනවා දැකලා ඒ විදියටම ආටිස්ට්ලා වෙන්න හිතපු පිරිසක්. නමුත් අපි වගේ අයගේ අක්මුල් තියෙන්නේ චිත්‍රකතාවල, තොරන් චිත්‍රවල, ප්‍රදර්ශන රථ, ප්‍රදර්ශන කුටි වගේ දේවල්වල. මම උසස් පෙළ කරන කාලේ බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර විදියට අඳින්න පුරුදු වෙලා තියෙනවා. හැබැයි මට කවදාවත් දයා රාජපක්ෂ විදියට අඳින්න හිතුණේ නැහැ. යම් කාලවල සුමතිපාල ජෝතිපාල විදියට, සරත්මධු විදියට, ජානක ඉලුක්කුඹුර විදියට, විනී හෙට්ටගොඩ විදියට අඳින්න හිතිලා තියෙනවා. මට පස්සේ කාලෙක තමයි දයා රාජපක්ෂගේ චිත්‍රණයේ තියෙන විචක්ෂණ ගැඹුරු සහ පෘථුලකම දැනෙන්න ගත්තේ. ඒ කාලේ හැටියට අපිට ඒවා කැතයි. බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍රගේ ඒවා ලස්සණයි. චිත්‍රකතා පත්තරයක් ගත්තාම පිටු පෙරළලා පෙරළලා බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍රගේ කතා ඉස්සෙල්ලාම බලනවා. එයා ස්ත්‍රී රූපෙ අඳින විදියට මොකක්දෝ කැමැත්තක් මගේ තිබුණා.

 

සෞන්දර්ය විශ්වවිද්‍යාලයේ චිත්‍ර හා මූර්ති අධ්‍යයනාංශයේ පීඨාධිපති සත්සර ඉලංගසිංහ

බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර මහත්තයා ගැන මම ලියපු පොත, ‘බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍රගේ බිතුසිතුවම් කලාව’ කියන පොතේ මම කිව්වේ චිත්‍රකතා කලාවට එහා ගිහින් ලංකාවේ බිතුසිතුවම් කලාවේ එයාගේ ලකුණ සනිටුහන් කළා කියන එක. කොළඹ ශ්‍රී ලංකාරාමය සහ අම්බලන්ගොඩ කළුවඩුමුල්ල පන්සලේ චිත්‍ර ලංකා ඉතිහාසයේ විශේෂයෙන්ම සටහන් කරන්න ඕනෑ වැඩ දෙකක්.

ලංකාවේ බිතුසිතුවම් කලාවේ බුදුන් වහන්සේ බොහෝ වෙලාවට නිරූපණය වෙලා තියෙන්නේ බොහොම ළයාන්විත අවුරුදු තිහක වගේ රූපයක්. බොහොම අය කැමති නැහැ බුදුන් වහන්සේ වයසට ගිහිල්ලා වගේ පෙන්වන්න. ත්‍රිපිටකයේ කියවෙනවානේ කුකුත්තා නදිය ගාව බුදුහාමුදුරුවෝ බඩ අල්ලගෙන ලෙඩ වෙලා හිටියා කියලා. බන්දුල මහත්තයා ඒ වේදනාවෙන් ඉන්න බුදුහාමුදුරුවන්ව නිරූපණය කරලා තියෙනවා අම්බලන්ගොඩ කළුවඩුමුල්ල පන්සලේ. තව දෙයක් තියෙනවා බුදුහාමුදුරුවන්ගේ කොණ්ඩේ ඇඳලා තියෙන්නේ සුදු පාටින්. කොණ්ඩේ ඉදිලා. ලංකාවේ බුදුන් වහන්සේගේ කොණ්ඩෙ ඉදිලා හම රැලිවැටිලා ඇඳලා නැහැනේ අනෙක් අය.

යුරෝපා කලාවේ යේසුස් වහන්සේ කුරුසියේ වේදනා විඳිනවා බය නැතුව ඒගොල්ලො ඇඳලා තියෙනවා. ලංකාවේවත් ඉන්දියාවේ වත් බුදුහාමුදුරුවෝ එහෙම ඇඳලා නැහැ.

කාන්තාවකගේ පියයුරක් අඳිනවා කියමුකෝ. ඒ පියයුර උඩට නෙරලා තියෙනවානේ. උඩට නෙරපු බව හඟවන්න හුඟක් වෙලාවට පැත්තට අඳුරක් යොදලා, බොහොම ආයාසයෙන් තමයි ඒක උඩට මතු කරන්නේ ආටිස්ට් කෙනෙක්. නමුත් බන්දුල මාස්ටර්ගේ දක්ෂකම කියන්නේ, එයා ඇඳපු රජ කතාවල එහෙම පියයුරට උඩින් ඩිසයින් එකක් දානවා. අපි හිතමු ඇඳුමේ ඉරි තියෙන්නේ කියලා. ඉරිවලින් කෙලින්ම අර ෆෝම් එක ඉස්සරහට එනවා. අවුට් ලයින් එක ගහලා අර ඉරිවලින් තමයි වක්‍ර ස්වභාවය ගන්නේ. ඔය ටෙක්නික් එක පාවිච්චි කරලා තියෙනවා පොලොන්නරුවේ පුල්ලිගොඩ තියෙන බිතුසිතුවමක. ඒකේ දේවරූප පහක් වාඩිවෙලා ඉන්නවා. වාඩිවෙලා ඉන්න දෙවියන්ගේ කකුලෙ තියෙනවා ඔය ඩිසයින් එක. කකුලෙ ෆෝම් එක අරගෙන තියෙන්නේ ඒ විදියෙ ලයින් එකකින් උඩට. ඔය තියරි එක තමයි මාස්ටර් අරගෙන තියෙන්නේ.

වෝටර් කලර් භාවිතයේදී විනිවිද පෙනෙන ස්වභාවය ඉතාම මනරම්ව මාස්ටර් යොදාගන්නවා. ‘ඉඩෝරයට පොද වැස්සක්’ චිත්‍ර කතාවටත්, ‘සොල්දර කෑල්ල’ චිත්‍රකතාවටත් ඇඳපු පත්තර කවර තමයි එයාගෙ පරිණතභාවය පෙන්වන හොඳම කවර් පේජ් දෙක.

අනිත් විශේෂය එයාට ප්‍රින්ටින් ගැන තිබුණු අවබෝධය. අපි දන්න මූලික වර්ණ තුන නිල් කහ රතු වුණාට ප්‍රින්ට් වෙනකොට තියෙන්නේ මැජෙන්ටා, යෙලෝ ආදි වර්ණ හතරක්නේ. මැජෙන්ටාවල උඩට යෙලෝ වැදුණාම තමයි රෙඩ් එක එන්නේ. බන්දුල මාස්ටර් කියනවා, හොඳටම ප්‍රින්ට් වෙන්න ඕනෑ නම් මූලික වර්ණවලින් ඇඳලා බැහැ, ද්විතීයක වර්ණවලින් අඳින්න ඕනෑ කියලා. ඒ කියන්නේ තැඹිලි වගේ මිශ්‍රවෙලා එන වර්ණ. එයා කියෙව්ව විද්‍යා සඟරාවක ලිපියක, පර්යේෂකයෝ සඳහන් කරලා තියෙනවාලු මිනිස්සු කැමති මුලික වර්ණ බලන්න නෙවෙයි, ද්විතීයක වර්ණ බලන්නයි කියලා. තෘතීයක වර්ණ බලන්නත් කැමති නැහැලු, ඒක බොර වෙන හින්දා. උදාහරණයකට තැඹිලි පාටට තවව වර්ණයක් ආවාම ඒක බොර වෙනවානේ. ඒවායි, තද වර්ණයි බලන්න මිනිස්සු කැමති නැහැලු. මැද තියෙන වර්ණවලටලු මිනිස්සු ආකර්ෂණය වෙන්නේ. ඔය වගේම සෙන් බුදුදහම ගැන, ත්‍රිපිටකය ගැන වඩාත්ම අවබෝධයක් තිබුණු කෙනෙක් බන්දුල හරිශ්චන්ද්‍ර.

1958 විතර සති අන්ත පාඨමාලාව හදාරන්න එයා හේවුඩ් එකට ආවාලු. ස්ටැන්ලි අබේසිංහ සර්රුයි, ඩබ්ලිව් ඒ ආරියසිංහ සර්රුයි, කිව් එස් සල්ඩින් සර්රුයි ඉගැන්නුවාලු. අබේසිංහ සර් ඇවිල්ලා ඒගොල්ලන්ගේ මකන ටික අරගෙන ගියාලු. ‘මකන්න ඕනැ නෑ, උඹලා ඇඳපල්ලා’ කියන එක තමයි ඒ කිව්වේ කියලා බන්දුල මාස්ටර් මා එක්ක කියලා තියෙනවා.
අපි පහුගියදා හේවුඩ් ආට් මියුසියම් කියලා පර්මනන්ට් කලෙක්ෂන් එකක් ආරම්භ කළා. ඒ ගැලරි එකට මාස්ටර්ගේ චිත්‍ර තුනක් තෑගි කළා. අපේ මියුසියම් එකේ ඒ චිත්‍ර තුන තියෙනවා.

මමත් කැමිලස් ප්‍රකාශකයෝ එකට ගිහින් චිත්‍ර කතා ඇන්දා ඒ කාලේ. එතකොට මාස්ටර් කියනවා, මේ වැඩේ හරියන්නේ නැහැ. ඉස්සරහට මේක නැතිවෙලා යනවා. ඔයාලා මේ චිත්‍රකතා ඇඳ ඇඳ ඉඳලා හරියන්නේ නැහැ, වෙන ආර්ට් වැඩක් කරන්න කියලා. මට පොඩි තරහකුත් ආවා. ඇයි යකෝ මාස්ටර් මෙහෙම කියන්නේ කියලා. නමුත් ඒ කතාව හරියටම හරි. පස්සෙ කාලෙක චිත්‍ර කතාවලට වෙච්ච දෙයක් නැතිවුණානේ.

අපි හිතන්නේ ප්‍රැක්ටිස් කලොත් ආට් පුළුවන් කියලා. නමුත් බෝන් ටැලන්ට් කියන එක හරියටම උප්පත්තියෙන්ම අරගෙන ආපු මනුස්සයෙක් තමා මාස්ටර්. එයාට අවුරුදු 16දී විතර චිත්‍ර තරගයක් තිබුණාලු. මෙයා ඇඳපු චිත්‍රය තේරුණාලු. තෑගි ගන්න එන්න කියලා, ඒත් තෑග්ග දුන්නේ නැහැලු. හේතුව, මේ චිත්‍රය මෙයාගේ කියලා පිළිගන්න බැහැ කියලා. ඒ තරම්ම චිත්‍රය ඇඩ්වාන්ස්.

මම නං දැකලා නැහැ වෙන ආටිස්ට් කෙනෙක් එයා වගේ ඩෙප්ත් එකකට කලර් කරනවා. ඒ සෙන්ස් එක මාර එකක්. අපි ආටිස්ට්ලා හැටියට මාස්ටර් කියලා කියන්නේ නැහැනේ කාටවත්. නමුත් බන්දුල ‘මාස්ටර්ම’ තමා. බන්දුල මාස්ටර්ෟ

 

 

කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි ඉවත් කිරීම හරහා හෙළිවන පාර්ලිමේන්තුවේ කැත වැඩ තනතුර ගන්න, ස්ථිර කරන්න බොරු කියලා

මහලේකම්ද තනතුරෙන් ඉවත් කළ යුතුයි

පාර්ලිමේන්තුවේ කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් ජීකේඒ චමින්ද කුමාර කුලරත්න සම්බන්ධයෙන් මූලික විමර්ශනයක් පවත්වා වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කිරීමට පාර්ලිමේන්තු මහලේකම් 2025 අගෝස්තු 20 දරන ලිපිය මගින් විමර්ශන නිලධාරි එස් කේ ලියනගේ පත්කරනු ලැබිණ.

කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් කේඒටී ජයතිලක අධිකරණ සේවයට පත්වීම සඳහා තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වීම නිසා 2023 ජුනි 7 සිට එම තනතුර පුරප්පාඩු විය.

සාමාන්‍යයෙන් මේ තනතුරට පත්කෙරෙන්නේ දැනට සිටින සහකාර මහලේකම්වරයකු උසස් කිරීමෙනි. ඒ සඳහා සහකාර මහලේකම් සිය තනතුරේ ස්ථිර කරන ලද හා සතුටුදායක සේවා කාලයක් සහිත අයකු විය යුතුය.

2023 ජුනි 7 දා එම තනතුර පුරප්පාඩු වන විට සහකාර මහලේකම් තනතුර දැරූ හංස අබේරත්න, එම තනතුරට පත්වී ගතව තිබුණේ මාස 3ක් පමණි. ඒ වන විට ඔහුගේ සේවය ස්ථිර කර තිබුණේද නැත. පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ උපදේශක කාර්රක සභාවේ අදහස වුණේ, ඒ තත්වය මත ඔහු මෙම ඉහළ තනතුරට පත්කළ නොහැකි බවයි.

ඒ නිසා අයැදුම්පත් කැඳවා සුදුස්සකු තෝරාගැනීමට තීරණය විය. ඒ පිළිබඳ දැන්වීමක් 2023 ජුනි 23 දින රජයේ ගැසට් පත්‍රයේ හා සති අන්ත පුවත්පත්වල පළකර ඇත.

මූලික සුදුසුකම් තිබුණු අපේක්ෂකයන් 6 දෙනකු 2023 සැප්තැම්බර් 8 පැවැති සම්මුඛ පරීක්ෂණයට කැඳවා තිබේ. සම්මුඛ පරීක්ෂණ මණ්ඩලය සමන්විත වුණේ, කතානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන, අගමැති දිනේෂ් ගුණවර්ධන, සභානායක සුසිල් ප්‍රේම් ජයන්ත, විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස, විපක්ෂ ප්‍රධාන සංවිධායක ලක්ෂ්මන් කිරිඇල්ල, පාර්ලිමේන්තු මහලේකම් කේඒ රෝහණදීර යන අයගෙනි. මීට පෙර පාර්ලිමේන්තුවේ තනතුරු සඳහා තෝරාගැනීමට පවත්වන ලද සම්මුඛ පරීක්ෂණ මණ්ඩලවල සාමාජිකයන් වශයෙන් දේශපාලන තනතුරු දරන අය සහභාගි වී නැත.

කෙසේ වෙතත්, සම්මුඛ පරීක්ෂණයේ ප්‍රතිඵල අනුව චමින්ද කුලරත්න මහතා කථානායකගේ අනුමැතිය ඇතිව කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් වශයෙන් පත්කර ඇත. ඒ 2023 සැප්තැම්බර් 15 දින සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි, එක් අවුරුදු වැඩ බැලීමේ කාලයකට යටත්වය. එම කාලය පසුවූ විට, සැප්තැම්බර් 15 දින සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි තනතුරේ ස්ථිර කර ඇත.

තොරතුරු ඉල්ලුම්පතක්

2025 මැද භාගයේදී එස් නන්දනන් නමැති අයකු කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු තමාට ලබාදෙන ලෙස තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම් පනත යටතේ ඉල්ලීමක් කර ඇත. පාර්ලිමේන්තුවේ තොරතුරු නිලධාරි, අයැදුම්කරු ඉල්ලා ඇති තොරතුරු සපයා ඇත. 2025 ජුලි 25 පැවැති කාර්ය මණ්ඩල උපදේශක කරක සභා රැස්වීමේදී, ඉහත කී තොරතුරු සැපයීමේදී තොරතුරු නිලධාරි විසින් සපයා ඇති තොරතුරු හා චමින්ද කුලරත්න මහතාගේ පෞද්ගලික ලිපි ගොනුවේ ඇතුළත් තොරතුරු අතර අර්ථ ව්‍යාකුල බවක් තිබෙන බව නිරීක්ෂණය විය.
ඒ සම්බන්ධයෙන් මූලික පරීක්ෂණයක් ඒක පුද්ගල පරීක්ෂණ මණ්ඩලයක් විසින් පැවැත්විය යුතු බවටත් එම පරීක්ෂකවරයා කථානායක විසින් නම් කරනු ලැබිය යුතු බවටත් කාරක සභාව තීරණය කර ඇත. ඒ අනුව කථානායක නම් කළ එස්කේ ලියනගේ මහතා, කාරක සභාවේදී අනුමත කර ඇත.

විමර්ශන නිලධාරියාගේ නිරීක්ෂණ හා නිගමන

කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් තනතුර පුරප්පාඩු වන විට, සහකාර මහලේකම් හැටියට සිටි නිලධාරියා ඊට පෙර නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවයේ යෙදී සිටි, සේවය ස්ථිර කරන ලද නිලධාරියෙකි. ඒ නිසා ඔහු සහකාර මහ ලේකම් තනතුරට පත්කර ඇත්තේ අවුරුදු එකක වැඩ බැලීමේ කාලයකට යටත්වය. එවැනි නිලධාරියකු කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් තනතුරට ස්ථිර පදනම මත පත්කළ නොහැකි වුණත්, වැඩ බැලීමේ පදනම මත හෝ අවම වශයෙන් රාජකාරි ඉටුකිරීමේ පදනම මත පත්කිරීමට බාධාවක් නැත. එහෙත් එසේ කර නොතිබිණි. එවැනි යෝජනාවක්, උපදේශක කාරක සභාවට ඉදිරිපත් කර ඇති බවක්ද නොපෙනේ. මහලේකම් අබේදීර වුවද එවැනි යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කර නැත්තේ ඒ ගැන අවබෝධයක් නොතිබීම නිසාද, නැතිනම් වෙනත් හේතුවක් නිසාද යන්න පැහැදිලි නැත.

රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාවේ රීති අනුව, අයැදුම්පත් කැඳවීමේ දැන්වීමක, සම්මුඛ පරීක්ෂෂණය සඳහා ලකුණු දෙන ආකාරය ඇතුළත් විය යුතුය. එහෙත් අයැදුම්පත් කැඳවීමේ දැන්වීමේ ලකුණු දෙන ආකාරය දක්වා නැත. එම දැන්වීම සකස් කර ඇත්තේ මහලේකම්ගේ කාර්ය මණ්ඩලය විසිනි. ඒ නිසා අයැදුම්පත් කැඳවීමේ දැන්වීමක ඇතුළත් විය යුතු එවැනි කරුණක් ඇතුළත් නොකිරීම ගැන මහෙල්කම් ඇතුළු නිලධාරින් වෙත වගකීම පැවරීම නොවැළැක්විය හැකිය.

මූලික සුදුසුකම්

අයැදුම්පතේ සඳහන් මූලික සුදුසුකම් චමින්ද කුලරත්න මහතා සපුරා තිබිණි. 2015 මැයි සිට 2018 ඔක්තෝබර් දක්වා තමා එක්සත් රාජධානියේ පිහිටි සයිප්‍රස් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයේ උපදේශකයකු වශයෙන් සේවය කළ බව ඔහු අයැදුම්පතේ සඳහන් කර ඇත. එහෙත් එම කරුණ තහවුරු කිරීමට කිසි ලේඛනයක් ඉදිරිපත් කර නැත. එහෙත්, එම කාලය නොසලකා හැරියද දැන්වීමේ ඇති අවුරුදු 10ක සේවා කාලය ඔහු සපුරා ඇත.

රාජ්‍ය සේවා කොමිසමේ රීති අනුව, සම්මුඛ පරීක්ෂණයකදී, එම ආයතනයේ නොවන එක් සාමාජිකයකුවත් පරිබාහිර අමාත්‍යාංශයකින් හෝ දෙපාර්තමේන්තුවකින් එම පරීක්ෂණ මණ්ඩලයට ඇතුළත් විය යුතුය. එහෙත් එවැන්නෙක් එම සම්මුඛ පරීක්ෂණ මණ්ඩලයට සහභාගි වී නැත. එම අවශ්‍යතාව කාරක සභාවට පෙන්වාදීම මහලේකම් හා අදාළ නිලධාරින්ගේ වගකීමකි. ඔවුන් එය පෙන්වා දී නැත.

නොකළ දේවල්වලටත් ලකුණු

අධිකරණ සේවයේ හෝ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ හෝ එකම දිනයක්වත් සේවය කර නැති කුලරත්න මහතාට, සම්මුඛ පරීක්ෂණ මණ්ඩලයේ ඇම් සාමාජිකයන් විසින් අධිකරණ සේවයේ හෝ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ පළපුරුද්ද වෙනුවෙන්ද ලකුණු ලබාදී ඇත. ලකුණු ලබාගැනීමට හිමිකම් නොමැති අංශ සඳහාද ලකුණු හිමිවීම නිසා, ඔහුගේ සමස්ත ලකුණු ප්‍රමාණය වැඩිවීම, සුදුස්සකු තෝරාගැනීමේදී බලපාන බව සඳහන් කළ යුතුය.

කුලරත්න මහතා 2023.09.15 දින තනතුරේ වැඩ බාරගෙන ඇතත්, ඒ සඳහා පත්වීම් ලිපියක් නිකුත් කර නැත.
එදින මහලේකම් රෝහණදීර මුණගැසුණු බවත්, එදින නව තනතුරේ වැඩ බාරගන්නා හැටියට ඇය ලිඛිතව උපදෙස් දුන් බවත්, ඒ අනුව තමා එදා වැඩ බාරගත් බවත් චමින්ද කුලරත්න මහතා කියයි. නමුදු, රෝහණදීර මහත්මිය කීවේ, තමා එවැනි ලිඛිත දැනුම්දීමක් නොකළ බවයි. මහලේකම් විසින් නිකුත් කරන ලද එවැනි ලිපියක්, කුලරත්න මහතා පරීක්ෂණයේදී ඉදිරිපත් කළේද නැත. ඒ අනුව එදින නව තනතුරේ වැඩ බාරගන්නා ලෙස දන්වමින් මහලේකම් තමාට ලිපියක් දුන් බවට කුලරත්න මහතා කළ ප්‍රකාශය වැරදි එකකි. කුලරත්න මහතා වැඩ බාරගෙන ඇත්තේ පත්වීම් බලධාරියා විසින් නිකුත් කරන ලද පත්වීම් ලිපියක් ලැබී නොතිබියදීය.

අඩුගණනේ තාවකාලික පත්වීම් ලිපියක් හෝ නොමැතිව නිලධාරියකුට තනතුරක් බාරගත නොහැකි අතර, ඔහුට වැටුප් ගෙවන්නටද හැකියාවක් නැත.

කුලරත්න මහතාට පත්වීම් ලිපිය නිකුත් කර ඇත්තේ 2024 මැයි 7දාය. ඒ ඔහු රාජකාරි බාරගෙන මාස 7කට පසුවය. කුලරත්න මහතා ගැන අසාදු නොවන මූලික ආරක්ෂක නිෂ්කාෂණ වාර්තාව 2023 සැප්තැම්බර් 21 දින ලැබී ඇති නමුත්, එදින සිටවත්, තාවකාලික පත්කිරීම් ලිපියක්වත් ඔහුට ලබාදී නැත.

ඒ අනුව, තනතුර පුරප්පාඩු වී ඉතා කෙටි කලකින් කුලරත්න මහතා තෝරාගැනීම හා කිසිදු විධිමත් අනුමැතියකින් තොරව ඔහුට නව තනතුරේ රාජකාරි බාරගැනීමට අවස්ථාව සලසා දුන් නිලධාරින්, ඔහු රාජකාරි බාරගෙන හා ආරක්ෂක නිෂ්කාෂණ වාර්තාව ලබාගෙන මාස කිහිපයක් ගතවන තෙක්ම ඔහුට පත්වීම් ලිපියක් නිකුත් කර නැත. නව තනතුරට බඳවා ගැනීමේදී පාර්ලිමේන්තුවේ නිලධාරින් දක්වා ඇති කාර්යක්ෂමතාව, ඔහුට පත්වීම් ලිපිය නිකුත් කිරීමේදී දක්වා නැත.

පත්වීමේ ලිපියක් නැහැ

කුලරත්න මහතා පත්වීම් ලිපියකින් තොරව නව තනතුරේ රාජකාරි බාරගෙන ඇතත්, ඔහුගේ පත්වීම පිළිබඳව කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන පාර්ලිමේන්තුවට නිවේදනය කර ඇත. එයින් පැහැදිලි වන්නේ පත්වීම් ලිපියක් නැතත්, ඔහුගේ පත්වීම බලධාරින් පිළිගෙන ඇති බවයි. ඔහුට වැටුප් ගෙවීමට නිලධාරින් කටයුතු කර ඇත. ගෙවා ඇත්තේද නියමිත වැටුපට වැඩි වැටුපකි.

අයැදුම්පත් කැඳවීමේ දැන්වීමේ සඳහන් මාසික ආරම්භක වැටුප රුපියල් 98,650කි. පසුව නිකුත් කළ පත්වීමේ ලිපියේද දක්වා ඇත්තේ එම වැටුප් පියවරේ තබා වැටුප් ගෙවන බවයි. එහෙත් පත්වු දා සිට ඔහුට මාසික වැටුප ලෙස රුපියල් 104,500ක මුදලක් ගෙවා ඇත. එය ඔහු කලින් දරන ලද තනතුරේ වැටුප් පියවර බව පෙනීයයි. එය ඔහු නීත්‍යනුකූලව හිමිවිය යුතු වැටුපට වැඩි වැටුපකි.

සැප්තැම්බර් 9 දින සිට ඔහු තනතුරට පත්කර ඇත්තේ එක් අවුරුදු වැඩ බැලීමේ කාලයකට යටත්වය. එක් අවුරුදු වැඩ බැලීමේ කාලයකට යටත්ව පත්කරන්නට නම්, ඊට පෙර ඔහු ස්ථිර සහ විශ්‍රාම වැටුප් සහිත තනතුරක් දරන ලද සේවයේ ස්ථිර කරන ලද නිලධාරියකු නවිය යුතුය. එසේ නොවන අය පත්කළ යුත්තේ අවුරුදු 3ක වැඩ බැලීමේ කාලයකට යටත්වය.
කුලරත්න මහතා ඊට ඉහතින් දැරූ පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩු පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ලේකම් තනතුරට ඔහු පත්කර තිබුණේ කොන්ත්‍රාත් පදනම මතය. අමාත්‍ය මණ්ඩලය අනුමත කර තිබුණේද ඔහු කොන්ත්‍රාත් පදනම මත ඊට පත්කිරීමටය. එහෙත්, තමා කලින් දැරූ තනතුර ස්ථිර හා විශ්‍රාම වැටුප් සහිත තනතුරක් බැවින්, කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් තනතුරේ සේවය ස්ථිර කිරීමේ කාලය අවුරුද්දක් ලෙස සැලකීමට කටයුතු කරන ලෙස, කුලරත්න මහතා 2024 ජනවාරි 9 දින ලිපියකින් ඉල්ලා ඇත.

ඔහු මෙම ඉල්ලීම කර ඇත්තේ ඊට පෙර දැරූ තනතුරට තමාව පත්කරන ලද්දේ කොන්ත්‍රාත් පදනම මත බව හොඳින් දැන සිටියදීය.

ඒ අනුව එම ඉල්ලීම මගින් ඔහු අදාළ නිලධාරින් නොමග යැවීමට උත්සාහ කර ඇති බව පෙනීයයි. කුලරත්න මහතා එක්අවුරුදු වැඩබැලීමේ කාලයකට යටත්ව පත්කරන ලද්දේ ඔහුගේ පූර්ව සේවා කාලය ස්ථිර හා විශ්‍රාම වැටුප් සහිත තනතුරක් වශයෙන් තමා සැලකූ නිසා බව මහලේකම් රෝහණදීර ප්‍රකාශ කළාය. කුලරත්න මහතාගේ අයැදුම්පතේ, ඒ වන විට ඔහු දැරූ ආණ්ඩු පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ලේකම් තනතුරේ ඔහු ස්ථිර කර ඇති බවට අගමැති ලේකම් සඳහන් කර තිබීම නිසා, ඔහුගේ තනතුර ස්ථිර එකක් වන්නට ඇතැයි තමා සිතූ බව මහලේකම් කීවාය. කුලරත්න මහතාගේ තනතුරේ ස්ථිර කර ඇති බව අගමැති ලේකම් ඔහුගේ අයැදුම්පතේ සඳහන් කර අත්සන තබා ඇත. එහෙත් එම කරුණ වැරදිය. අගමැති ලේකම් එවැනි වැරදි සහතිකයක් සටහන් කර ඇත්තේ කුලරත්න මහතා දැරූ තනතුර කෝන්ත්‍රාත් එකක් බව නොදැනීම නිසා නොව, කුලරත්න මහතා ඔහුව නොමග යැවීම නිසා හෝ වෙනත් බලපෑමක් නිසා බව පෙනේ.

ඒ අතර, චමින්ද කුලරත්න මහතා, 2025 ජනවාරි 15 දිනැති ලිපියක් විශ්‍රාම වැටුප් අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල්ට යවමින්, 2020.02.03 සිට 2023.09.14 දක්වා තමා දැරූ පාර්ලිමේන්තුවේ ආණ්ඩු පක්ෂ ප්‍රධාන සංවිධායක ලේකම් තනතුරේ සේවා කාලය, තමාගේ විශ්‍රාම වැටුප් සේවා කාලයට එක්කිරීමට කටයුතු කරන ලෙස ඉල්ලා ඇත. පූර්ව සේවා කාලය සැබවින්ම ස්ථිර හා විශ්‍රාම වැටුප් සහිත එකක් නම්, එම සේවා කාලය තමාගේ විශ්‍රාම වැටුපට එකතු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීමට අවශ්‍යතාවක් නැත. කුලරත්න මහතා එවැනි ඉල්ලීමක් කර ඇත්තේ, එම සේවා කාලය කොන්ත්‍රාත් පදනම මත වූවක් බව හොඳින්ම දැන සිටි නිසාය.

විශ්‍රාම වැටුප් අධ්‍යක්ෂෂ ජෙනරාල් නිවැරදි ලෙස ඊට දන්වා ඇත්තේ එකී ලේකම් තනතුර ලබාදී ඇත්තේ කොන්ත්‍රාත් පදනම මත බැවින්, එම තනතුරේ සේවයේ යෙදීසිටි කාලයට විශ්‍රාම වැටුප් හිමි නොවන බවයි. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ චමින්ද කුලරත්න මහතා දැරූ මුල් තනතුර ස්ථිර හා විශ්‍රාම වැටුප් හිමි තනතුරක් නොවන බවයි.

දෙකම වැරදියි

කුලරත්න මහතා රාජකාරි බාරගත් 2023.09.15 දින සසිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි තනතුරේ ස්ථිර කර ඇත. ඒ එක් අවුරුද්දක වැඩ බැලීමේ කාලය ඉකුත්වීමෙන් පසුවය. ඔහු එක් අවුරුදු වැඩබැලීමේ කාලයකට යටත්ව පත්කිරීමද වැරදි බැවින් එක් අවුරුදු කාලය අවසන් වීමනේ පසුව තනතුරේ ස්ථිර කිරීමද වරදකි.

නිලධාරියකු සේවයේ ස්ථිර කිරීමට පෙර ඔහු විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද අධ්‍යාපන හා වෘත්තීය සුදුසුකම් පිළිබඳ සහතික පත්‍ර අදාළ බලධාරීන් වෙත යොමු කොට තහවුරු කරවාගත යුතුය. නමුත් කුලරත්න මහතාගේ සහතික පත් ඒ ලෙස සනාථ කර නොගත් බව මහලේකම් පිළිගත්තාය. ඇගේ පිළිතුර, පාර්ලිමේන්තුවේ ලිපිකාරිනියක වශයෙන් පත්වී දස වසරකට අධික කාලයක් එම තනතුරේ සෙස්වය කොට ක්‍රමයෙන් උසස් තනතුරුවලට පත්වී මේ වන විට පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩලයේ උසස්ම තනතුර වන මහලේකම් තනතුර දරන දීර්ඝකාලීන පළපුරුද්දක් ඇති නිලධාරියකුගෙන් අපේක්ෂා කළ හැකි පිළිතුරක් නොවේ.

කුලරත්න මහතා ස්ථිර කිරීමේදී වෛද්‍ය පරීක්ෂණ වාර්තාවක්ද ලබාගෙන නැත. රාසේ කොමිසමේ රීති අනුව රාජ්‍ය සේවයට පත්වන නිලධාරියකු රජයේ රෝහලක වෛද්‍ය නිලධාරියා වෙතින් වෛද්‍ය පරීක්ෂණ වාර්තාවක් ලබාගත යුතුය. ඔහු කලින් සේවය කළ ආයතනයේ පෞද්ගලික ලිපිගොනුවේද එවැනි වාර්තාවක් නැත. තමා තනතුරට පත්වූ පසු වෛද්‍ය පරීක්ෂණයකට පෙනී නොසිටි බව කුලරත්න මහතාද පිළිගනියි.

විමර්ශනයේදී අනාවරණය වූ ඉහත කරුණු අනුව, චමින්ද කුලරත්න මහතා කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් තනතුරට පත්කිරීම හා එම තනතුරේ ස්ථිර කිරීම රාජ්‍ය සේවය පිළිගත් කාර්ය පටිපාටියට පටහැනිව කර ඇත. එමගින් කුලරත්න මහතාට අයථා වාසි ලබාගැනීමට ඉඩ සලසා දී ඇති බවත් පැහැදිලිය. කුලරත්න මහතා එක් අවුරුදු වැඩ බැලීමේ කාලයකට යටත්ව පත්කිරීම මගින් සිදුවූ වරද, නිවැරදි කිරීමේ අවස්ථාවක් (විශ්‍රාම වැටුප් අධ්‍යක්ෂගේ තීරණය ලැබීමෙන් පසුවවත්) මහලේකම්වරියට තිබුණද, ඒ අවස්ථාවේදී හෝ එය නිවැරදි කිරීමට පියවර ගෙන නැත.

කුලරත්න මහතා ඉදිරිපත් කර ඇති ලිපි ලේඛන අනුව, වර්තමාන තනතුරට පත්වීමට පෙර ඔහු දැරූ තනතුරු සියල්ලම පාහේ කිසියම් දේශපාලන නායකත්වයක අභිමතය පරිදි ලබාදෙන ලද, සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේදී දේශපාලන පත්වීම් වශයෙන් සලකන තනතුරු බව පෙනීයයි. ඒ කවර හෝ තනතුරක් තරග විභාගයක හෝ සම්මුඛ පරීක්ෂණයක ප්‍රතිඵල අනුව ලබාගත් ඒවා බවක් නිරීක්ෂණය නොවේ.

තමා සම්බන්ධයෙන් වන මේ විමර්ශනය, කථානායක තමා සමග ඇති අමනාපයක් නිසා සිදුකරවන්කනක් බව කුලරත්න මහතා පුන පුනා පැවසීය. කවරකු අමනාප වීම නිසා විමර්ශන ආරම්භ කළද තමා වරදක් සිදුකර නැත්නම් ඒ සම්බන්ධයෙන් බියවීමට හේතුවක් කිසිදු නිලධාරියකුට නැත.

නිර්දේශ

සාවද්‍ය කරුණු ඉදිරිපත් කරමින් කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් තනතුරට පත්වීම ලබාගැනීම හා එම තනතුරේ සේවය ස්ථිර කරවා ගැනීම මගින් මෙන්ම තමාට හිමි නැති වැටුප් පියවර පරිමාණයක් ලබාගැනීම මගින්ද, රාජ්‍ය සේවයේ පවත්නා රෙගුලාසිවලට පටහැනිව කටයුතු කරමින් රජයට පාඩු සිදුකිරීම සම්බන්ධයෙන්ද ජීකේඒසීකේ කුලරත්න මහතා වැඩ තහනමට ලක්කොට ඔහු සම්බන්ධයෙන් විනය කටයුතු කළ යුතුය.

චෝදනා පත්‍රය

මෙම වාර්තාවට පසුව, 2026 පෙබරවාරි 2 වැනිදා, චමින්ද කුලරත්න මහතා වෙත විධිමත් චෝදනා පත්‍රයක් ඉදිරිපත් කර ඇත. එහි චෝදනා 8ක් සඳහන් වෙයි.ඊට අමතරව 2026 ජනවාරි 13 වැනිදා කථානායක වෙත යවන ලද ලිපියකින් තවත් නිර්දේශ තුනක් විමර්ශන නිලධාරියා විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබ තිබේ.

මහලේකම් තාවකාලිකව ඉවත් කරන්න

එකක් නම්, පිළිගත් ක්‍රමවේදයට පටහැනිව යමින් කුලරත්න මහතා කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි සහ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් තනතුරට පත්කිරීම හා ස්ථිර කිරීම මගින් රජයට පාඩු කිරීම සම්බන්ධයෙන් මහලේකම් කේඒ රෝහණදීර මහත්මිය තාවකාලිකව දැනට දරන තනතුරින් ඉවත් කර ඇය සම්බන්ධයෙන් විනය කටයුතු සිදුකිරීමයි.

දෙවැන්න, ප්‍රධාන නිලධාරි පීජීපී ප්‍රියංකර වෙනත් අංශයකට මාරු කොට ඔහු සම්බන්ධයෙන් විනය කටයුතු සිදු කිරීමයි.
තුන්වැන්න, ඉහත පත්වීම පිළිගත් ක්‍රමවේදයට පටහැනිව කර ඇති බව දැනගන්නට ලැබිමෙන් පසුව හෝ ඒ ගැන උසස් නිලධාරින්ගේ අවධානයට ලක් නොකිරීම ගැන සහකාර අධ්‍යක්ෂ (පරිපාලන) ඩබ්ලිව් ඒ කේ සී උඩපොළගෙන් නිදහසට කරුණු විමසා ඔහු ලබාදෙන පිළිතුර සලකා බලා සුදුසු පියවර ගැනීමයි.

 

ඉවත් කෙරුණු ලේකම්ගෙන් කථානායකට බරපතළ චෝදනා

පෞද්ගලික සිද්ධියක්, නිල නිවාස දෙකක්, වාහන අවභාවිතය, ඉන්ධන දීමනා වැඩියෙන් අරගෙන.
අල්ලස් කොමිසම පරීක්ෂණයක් කරාවිද?

සේවයෙන් ඉවත් කෙරුණු චමින්ද කුලරත්න මහතා, අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිසම වෙත කතානායක ජගත් වික්‍රමරත්නට එරෙහිව චෝදනා සහිත පැමිණිල්ලක් පසුගිය සතියේදී බාරදුන්නේය.එහි සඳහන් වන කරුණු මෙසේය;
කුලරත්න මහතා, 2005 දෙසසැම්බර් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ නීතිඥයකු වශයෙන් දිවුරුම් දී ඇත.

2023 සැප්තැම්බර් 15 සිට 2026 ජනවාරි 23 දක්වා කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානි හා පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් ලෙස ඔහු කටයුතු කළේය. පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩල උපදේශක සභා රැස්වීමේ තීරණය පරිදි ඔහුගේ වැඩ තහනම් කරන ලදි.

කතානායක ජගත් වික්‍රමරත්න සිය බලය අනිසි ලෙස භාවිත කරමින් කළ නීති විරෝධී හා දූෂණ කටයුතු රාශියක් සම්බන්ධයෙන් වරින්වර අවධානයට යොමු කළ විට ඔහු ඒ ගැන අප්‍රසාදය පළකරන ලදි.

තොරතුරු පනත යටතේ සිවිල් ක්‍රියාකාරිකයන් තොරතුරු ඉල්ලූ විට තොරතුරු නිලධාරි අංක 1 වශයෙන් තමාගේ නිර්දේශය වුණේ එම තොරතුරු ලබාදිය යුතු බවයි.

2025 ජුනි 18 හෝ ඊට ආසන්න දිනයකදී පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණයේ කථානායක දිවා ආහාර ගන්නා කාමරයේදී සිදුවූ යම් පෞද්ගලික සිද්ධියක් නිසා කථානායකවරයා කුලරත්න මහතා කෙරෙහි ඇතිකරගත් ද්වේෂය නිසා තම බලතල ඉක්මවා නීති විරෝධී ආකාරයෙන් පත්කරගන්නා ලද, විශ්‍රාමික අතිරේක ලේකම් එස් කේ ලියනගේ විසින් සකස් කරන ලදැයි කියන සාවද්‍ය තොරතුරු මත පදනම් වී ඇති වාර්තාවක් පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩල උපදේශක සභාවට ඉදිරිපත් කර, එම සභාවද නොමග යවමින් කුලරත්න මහතාගේ වැඩ තහනම් කිරීමට කටයුතු කර ඇත.

2024.12.17 දින කථානායක හැටියට පත්වූ අවස්ථාවේ සිට සිදුකරන ලද දූෂණ විරෝධී පනත යටතට ගැනෙන නීති විරෝධී හා දූෂිත ක්‍රියා..

1. වාහන අවභාවිතය –  පාර්ලිමේන්තු උපදේශක කාරක සභාව විසින් කථානායක, කැබිනට් අමාත්‍යවරයතුට සමාන වාහන හා ඉන්ධන දීමනා ලබාගත යුතු බව තීරණය කර ඇත. ඒ මත පාර්ලිමේන්තු මහලේකම් විසින් නිකුත් කළ පරිපාලන චක්‍රලේඛය අනුව 2025.05.02 දින සිට කථානායකගේ පරිහරණය සඳහා උපරිම වශයෙන් නිල වාහන දෙකක්, හා එම වාහන සඳහා උපරිම ඉන්ධන ලීටර් 900කි.එහෙත් කථානායක නිලවාහන තුනක් පරිහරණය කරයි. නිල වශයෙන් හිමි වාහන දෙකට අමතරව, උඡ භක්‍ 4923 දරන වෑන් රථය පෞද්ගලික පරිහරණයට භාවිත කරයි. අනුමත ඉන්ධන දීමනාවට අමතරව මාස 6කට අධික කාලයක් තිස්සේ එම රථය සඳහාද ඉන්ධන ලබාගෙන ඇත. මේ පිළිබඳ තොරතුරු පාර්ලිමේන්තුවේ ප්‍රවාහන අංශයේ හා පරිපාලන අංශයේ ලිපි ලේඛනවලද, අදාළ රථවල ධාවන සටහන්වලද ලිඛිතව සටහන්වී ඇත.

2. නීති විරෝධී ලෙස ඉන්ධන දීමනා දෙකක් ලබාගැනීම – කථානායකවරයා තමාට හිමි ඉන්ධන දීමනාවට අමතරව, 2024.12.17 සිට 2025 නොවැම්බර් දක්වා පොලොන්නරු දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී වශයෙන් ලීටර් 568ක පමණ ඉන්ධන දීමනාවක් ලබාගෙන ඇත. ඒ කාලය සඳහා ඉන්ධණ දීමනාව වශයෙන් රුපියල් ලක්ෂ 20 පමණ මුදලක් පාර්ලිමේන්තු ගිණුමෙන් කිසිදු අනුමැතියකින් තොරව නීති විරෝධී ආකාරයෙන් ලබාගෙන ඇත.කථානායක තනතුරට අමතරව, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු වශයෙන් තවත් ඉන්ධන දීමනාවක් ලබාගැනීමට කිසිදු චක්‍ර ලේඛයකින් හෝ අමාත්‍ය මණ්ඩල තීරණයකින් අනුමැතිය ලබාදී නැත.

3 පාර්ලිමේන්තුවේ මාධ්‍ය අංශය සතු උපකරණ අවභාවිතය – කථානායකට අනුමත කාර්ය මණ්ඩලය තුළ සිය පෞද්ගලික මාධ්‍ය ඒකකයක් සඳහා අනුමැතියක් නැත. එහෙත් ඔහු පාර්ලිමේන්තු මාධ්‍ය අංශය සතු කැමරා උපකරණ තම පෞද්ගලික කාර්ය මණ්ඩලයේ භාවිතයට යොදාගෙන ඇත.

4. නියමිත මුදල නොගෙවා පාර්ලිමේන්තු ගිණුම යටතේ අමතර දිවා ආහාර පහසුකම් ලබාගැනීම – කථානායකට දිවා ආහාර පහසුකම් සලසා ඇත්තේ දෙවන මහලේ පිහිටි කථානායකට වෙන් කර ඇති කාමරය තුළය. 2024.12.17 දින කථානායත තනතුරට පත්වූ දා සිට ජගත් වික්‍රමරත්න මහතා දිවා ආහාර ගන්නේ එම කාමරය තුළදීය. කථානායකට ආහාර සැපයීම වෙනුවෙන්, ඔහුගේ වැටුපෙන් එක් අයකුට දිවා ආහාර වෙනුවෙන් අයකරගනු ලබන නිශ්චිත මුදලක් පාර්ලිමේන්තුව අයකරගනියි. එහෙත් ඔහුගේ පෞද්ගලික ලේකම් චමීර ගාල්ලගේද ඔහු සමග දිවා ආහාර කාමරයේ දිවා ආහාරය ගනියි.
කථානායකගේ අමුත්තකු වශයෙන් කිසිවකු ආහාර ගන්නේ නම් එක් දිවා ආහාර වේලක් සඳහා රුපියල් 900ක් අයකරගත යුතුය. එහෙත් ඒ වෙනුවෙන් චමීර ගාල්ලගේගේ වැටුපෙන් අයකර ගන්නේ රුපියල් 150ක් පමණි. (මුලදී දිවා ආහාර වේලකට රුපියල් 75ක් බැගින් මසකට 1500ක් හා 2025 ජුලි මාසයේ සිට 150ක් බැගින් 3000ක් වශයෙනි.) එම මුදලට අමතරව කථානායකගේ වැටුපෙන් කිසිදු අඩුකරගැනීමක් සිදු නොවේ.

කථානායක ආහාර ගන්නා කාමරයේදී පෞද්ගලික ලේකම්ද ආහාර ගන්නවා නම් අමුත්තකුට ආහාර ලබාදීම වෙනුවෙන් වැයවන මුදල කථානායක ගෙවිය යුතු බව කථානායකගේම ප්‍රධානත්වයෙන් පවත්වන ලද අංශ ප්‍රධානි රැස්වීමකදී නිලධාරින් විසින් අවධාරණය කෙරිණ. එහිදී කථානායක ප්‍රකාශ කළේ මින් ඉදිරියට එසේ සිදු නොවන බවයි. එහෙත් එතැන් සිට අද දක්වාද ඒ ආකාරයෙන් දෙදෙනා එම කාමරයේදී දිවා ආහාර ගනිති.

5. නීති විරෝධී ලෙස විමර්ශන නිලධාරියකු පත්කර ඔහුට පාර්ලිමේන්තු ගිණුමෙන් මුදල් ගෙවීමට හා ආහාර හා ප්‍රවාහන පහසුකම් දීමට කටයුතු කිරීම – මා කෙරෙහි ඇතිකර ගත්තායැයි විශ්වාස කරන ද්වේෂ සහගතභාවය හේතුවෙන් ඔහු අමාත්‍ය මණ්ඩල තීරණයන්ට හා රජයේ චක්‍රලේඛයන්ට පටහැනිව, පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩල උපදේශක සභාව නොමග යවමින් විශ්‍රාමික අතිරේක ලේකම්වරයකු වන එස් කේ ලියනගේ මා සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනයක් කිරීමට නීති විරෝධී ආකාරයෙන් පත්කර ඇත.

ඔහු වෙත අනීතිකව රු….. මුදලක් මේ වන විට පාර්ලිමේන්තු ගිණුමෙන් ගෙවීම සඳහා අනුමැතිය ලබාදීමට (එම මුදල චෙක්පතකින් ගෙවා ඇත.) අතිරේකව අවසන් වාර්තාව වෙනුවෙන් අමතර …. මුදලක් ඔහු වෙත යෝජනා කර ඇත.
ඔහු වෙත පාර්ලිමේන්තු ගිණුමෙන් දිනකට රු900 බැගින් වැය කර දින 11ක් දිවා ආහාර සපයා දීද පාර්ලිමේන්තු වාහන සංචිතයේ වාහන හා ඉන්ධන යොදාගනිමින් ඔහු වෙත ප්‍රවාහන පහසුකම් ලබාදීද ඇත.

6. නීති විරෝධී ලෙස රජයට අයත් නිලනිවාස දෙකක් භාවිත කිරීම – කථානායකගේ නිලනිවාසය ආයතන සංග්‍රහය යටතේ උපලේඛනගත නිල නිවාසයකි. එවැනි නිල නිවසක් හිමිව තිබියදී එම නිල නිවස සිය රාජකාරි හා පෞද්ගලික කටයුතු සඳහා භාවිත කරමින්, ඊට අතිරේකව කොළඹ 4, ලොරිස් පටුමග පිහිටි රාජ්‍ය පරිපාලන පළාත් සභා හා පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශයට අයත් මහල් නිවාස සංකීර්ණයේ අංක 8-1 දරන රජයේ නිල නිවස 2025 ජනවාරි සිට තම නමට වෙන්කරවාගෙන පරිහරණය කරයි.

පාර්ලිමේන්තුවට අයත් රජමල්වත්ත පිහිටි කථානායක නිල නිවස තම පෞද්ගලික හා රාජකාරි කටයුතුවලට භාවිත කරයි. එම නිල නිවස නඩත්තුව සඳහා කථානායක විසින් පෞද්ගලික කාර්ය මණ්ඩලයක් පත්කරගනු ලැබ සිටියි. එවැනි නිල නිවසක් නඩත්තු කරමින් සිටියදී රජයට අයත් තවත් නිල නිවසක් භාවිත කරයි. රජමල්වත්තේ නිල නිවසට අයත් බඩුබාහිරාදිය ලොරිස් පටුමග පිහිටි නිල නිවසට හෝ වෙනත් ස්ථානයකට නිල අනුමැතියකින් තොරව බැහැරට ගෙනයාමට කටයුතු කර ඇත.

7. තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත යටතේ ඉල්ලා සිටි තොරතුරු ලබාදීම නීති විරෝධී ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කර තම වංචා හා දූෂණ ක්‍රියා යටපත් කරගැනීමට කටයුතු කිරීම – කථානායකගේ පෞද්ගලික කාර්ය මණ්ඩලය, මාධ්‍ය ඒකකය හා එම ඒකකයට ලබාදි ඇති බඩුබාහිරාදිය, ඔවුන්ගේ වැටුප් හා දීමනා, ඔවුන් භාවිත කරන නිල රථ පිළිබඳව, තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත යටතේ සිවිල් සමාජ ක්‍රියාකාරීන් විසින් තොරතුරු ඉල්ලා ඇත. කථානායකවරයා විසින් හා/හෝ ඔහුගේ උපදෙස් පරිදි පෞද්ගලික ලේකම් චමීර ගාල්ලගේ විසින් ඉහත තොරතුරු ලබා නොදෙන ලෙස පාර්ලිමේන්තු තොරතුරු නිලධාරීන් වෙත ලිඛිතව නියෝග ලබාදී ඇත. (චමින්ද කුලරත්නද පාර්ලිමේන්තුවේ කෙතාරතුරු නිලධාරියෙකි.)
1953 /21 දරන පාරිල්මේන්තු (වරප්‍රසාද හා බලතල) පනත යටතේ ආවරණය වනුයේ පාර්ලිමේන්තුවේ ව්‍යවස්ථාදායක සේවා හා සම්බන්ධ කටයුතු පමණකි. එම පනතින් කථානායකගේ හෝ පාර්ලිමේන්තුවේ පරිපාලන කටයුතු සම්බන්ධයෙන් කිසිදු කටයුත්තක් ආවරණය නොවේ.

ඒ බව පහත තොරතුරු ඉල්ලුම්පත් පරීක්ෂා කර ලැබීමෙන් තහවුරු කරගත හැකිය.
පී/1/25/0104, පී/1/25/0112, පී/1/25/172, පී/1/25/173, පී/1/25/183, පී/1/25/195, පී/1/25/197, පී/1/25/198 ඒ අනුව, තමා සිදුකරන රාජ්‍ය මුදල් අවභාවිතය හා රජයට මූල්‍යමය පාඩු සිදුකරන කටයුතු ව්‍යවස්ථාපිත ප්‍රතිපාදන අවභාවිත කරමින් හෙළිදරව් වීම වළක්වා ඇත.

8. පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩල පරිපාලනයට අනීතික ලෙස මැදිහත් වීම – ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුව පාර්ලිමේන්තුවේ මහලේකම්ගේ කාර්ය මණ්ඩල පත්කිරීම සඳහා කථානායකගේ අවසරය ලබාගත යුතුය. 1953/9 දරන පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩල පනත අනුව මහලේකම්ගේ කාර්ය මණ්ඩලයේ විනය හා පරිපාලන බලධාරියා මහලේකම්ය. එහෙත් කථානායකවරයා තමාට හිමි ව්‍යවස්ථාපිත බලතල අබිබවා පෞද්ගලිකව මැදිහත් වෙමින් පාර්ලිමේන්තු මහලේකම්ගේ කාර්ය මණ්ඩල නිලධාරින්ගේ අස්වීම්, විදේශ ශිෂ්‍යත්ව හා වැඩමුළු සඳහා නාමයෝජනා කිරීමට අනීතික ලෙස මැදිහත් වෙයි.
9. කථානායකගේ උපදෙස් පරිදි ඔහුගේ පෞද්ගලික ලේකම් චමීර ගාල්ලගේ විසින් පාර්ලිමේන්තුවේ මහලේකම් වෙත යවන ලද  ලිපිය හා 2025.08.13 දිනැති  ලිපිය මගින් කරන ලද දැනුම් දීම අනුව පාර්ලිමේන්තුවේ මහලේකම් විසින් විමර්ශනයක් පවත්වා එහි වාර්තාව කථානායක වෙත භාරදී ඇත.

‘පාර්ලිමේන්තුවට අදාළ රහස්‍ය තොරතුරු අවසරයකින් තොරව මාධ්‍යයට හෙළිදරව් වීම සම්බන්ධයෙන් සහ කථානායකගේ නිල නිවාසය පිළිබඳව රහස් තොරතුරු තෙවැනි පාර්ශ්වයකට හෙළිදරව් වීම සහ එම තොරතුරු මාධ්‍ය මගින් ප්‍රචාරය වීම’ යනුවෙන් සඳහන් එකී වාර්තාව පරිශීලනය කිරීමෙන් මා ඉහත දක්වා ඇති කථානායක විසින් සිදුකරන ලද හා තවදුරටත් කරමින් සිටින නීති විරෝධී හා දූෂණ කටයුතු රාශියක් සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩලය විසින් ලබාදෙන ලද වාචිත හා ලිඛිත ප්‍රකාශ මගින් තහවුරු කරගත හැකිය.

 

 

 

 

 

 

 

නීතියට මුවාවී රුපියලේ ෂොපින් බෑග් එක රුපියල් තුනට විකුණන සුපර් මාකට් මංකොල්ලය..

පාරිභෝගික අධිකාරියේ උත්තරය; ‘කරන්න දෙයක් නෑ. රෙදි බෑග් එකක් ගෙනයන්න’

 

සිලි බෑග් හෙවත් ප්ලාස්ටික් බහාලු‍ම් මලු‍ නොමිලේ ලබා දීම තහනම් බව, අංක 2456/41 දරන අති විශේෂ ගැසට් පත්‍රයෙන් පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය 2025 ඔක්තෝබර් 01 වන දින පවසා තිබුණි.

පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය මෙම තීරණය ගෙන තිබුණේ පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රය විසින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ හමුවේ ගොනු කර තිබුණු මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් සම්බන්ධයෙන් ලබා දුන් තීන්දුවකට අනුවය.

එම මූලික අයිතිවාසිකම් නඩුව 2022 වර්ෂයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ ගොනු කර තිබුණේ මෙරට පොලිතීන් භාවිතය හා ෂොපින් බෑග් භාවිතය නිසා සිදුවන පරිසර හානිය අවම කර ගැනීමේ අරමුණින්, පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක නීතිඥ රවින්ද්‍රනාත් දාබරේ විසිනි.

නඩුව පැවරීමෙන් පසුව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් අධිකරණය නියෝගයක් නිකුත් කර තිබුණේය. එම නියෝගයේ සඳහන් කර තිබුණේ පාරිභෝගික ආරක්ෂණ පනත යටතේ ඇති යම් නියාමනයන් නිසා, පොලිතීන් භාවිතය සහ ෂොපින් බෑග් භාවිතය අවම කිරීමට මුදලක් අය කිරීමට බාධා පවතින බවය.

ඒ අනුව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය, මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය සහ පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරියේ නිලධාරීන් අධිකරණය හමුවට කැඳවා එම නඩුවේ පාර්ශ්වවලට, නඩු තීන්දුවට එකඟ වන ආකාරයේ යෝජනා ඉදිරිපත් කර තිබිණි. ඒ අනුව 2024 මාර්තු 28 වන දින ෂොපින් බෑග් සඳහා විශේෂ බද්දක් අය කිරීමට පරිසර අමාත්‍යවරයා, එම අමාත්‍යංශයේ ලේකම්වරයා සහ මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය එකඟ වූහ.

2025 ඔක්තෝබර් 1 වන දා අගවිනිසුරුවරයා ඇතුළු ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මණ්ඩලයක් ඉදිරියේ නඩුව කැඳවූ අතර එහිදී පෙත්සම්කරුවන් සහ වගඋත්තකරුවන් 2025 නොවැම්බර් මස 1 වන දා සිට බහාලු‍ම් මලු‍ සඳහා මුදලක් අය කර ගැනීමට එකඟ වී තිබිණි.

මුලින් කී ගැසට් පත්‍රයෙන් පසුව නොවැම්බර් 01 වැනි දින සිටම පාරිභෝගිකයන් වෙළඳසැල්වලින් ආහාර ද්‍රව්‍ය සහ අනෙකුත් භාණ්ඩ මිලදී ගනිද්දී ෂොපින් බෑග් සඳහා රුපියල් 3ක් සහ රුපියල් 5ක මුදලක් අය කරනු ලබයි. අධිකරණ නියෝගයෙන් පසුව ෂොපින් බෑග් නොමිලේ ලබා දීම වෙනුවට මුදලක් අය කිරීමට ගැසට් පත්‍රයක් නිකුත් කළද, එම ෂොපින් බෑග් සඳහා අය කළ යුතු උපරිම සිල්ලර මිල කුමක් දැයි පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය සඳහන් කර තිබුණේ නැත.

ගැසට්ටුවේ සඳහන් කර ඇති පරිදි අඩු ඝනත්වයෙන් යුතු පොලිඑතිලින් සහ රේඛීය අඩු ඝනත්වයෙන් යුතු පොලිඑතිලින් අඩංගු මලු‍ කිසිදු පාරිභෝගිකයෙකුට නොමිලේ ලබා නොදිය යුතු ය. ඒ සඳහා අය කරනු ලබන මුදල වෙනම බිල්පතේ සඳහන් කර තිබිය යුතු බව පමණක් ගැසට් පත්‍රයේ සඳහන් කර ඇත.

රුපියලේ බෑග් එක රුපියල් 3ට

කෙසේ වෙතත් ඔක්තෝබර් මාසයේ රුපියලක් හා රුපියල් පහක් ගෙවා ගන්නට තිබුණු ෂොපින් බෑග් මේ වෙද්දී කීල්ස්, කාගිල්ස් වැනි සුපිරි වෙළඳසැල්වල රුපියල් 3ක් හා රුපියල් 5ක් වැනි මුදලක් අය කරනු ලබන අතර ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදනයන් වන රෙදි මිශ්‍ර අමුද්‍රව්‍යවලින් සෑදූ මලු රුපියල් 200කට ආසන්න මුදලකටත් අලෙවි කරනු ලබයි.

ෂොපින් බෑග් නොමිලේ ලබාදීම තහනම් කරමින් ගත් තීන්දුවට පෙර දිනකට ෂොපින් බෑග් මිලියන 20ක් පමණ බැගින් පරිසරයට එකතු වූ ෂොපින් බෑග් ප්‍රමාණය මේ වන විට සීයයට 50ක් පමණ අඩු වී ඇති බව නම් සතුටුදායක කාරණයකි.

එහෙත් ප්‍රශ්නය වී ඇත්තේ පාරිභෝගික අධිකාරියේ නොසැලකිලිමත්කම නිසා අතරමැදියන් වන සුපිරි වෙළඳසැල් ෂොපින් බෑග්වලින් විශාල මුදලක් ඉපැයීමය. ෂොපින් බෑග් තහනම් කළ ගැසට්ටුව ගහන්නට පෙර දිනකට රුපියලකට ෂොපින් බෑග් විකුණා උපයාගත් මිලියන 20ක මුදල මේ වන විට එක් ෂොපින් බෑග් එකක් රුපියල් තුනට විකිණීමෙන් පසුව රුපියල් මිලියන 60ක් පමණ බවට පහසුවෙන්ම පත් වී ඇත.

පාලන මිලක් වෙනුවට රෙදි බෑග් එකක් අරගෙන යන්න
ෂොපින් බෑග් තහනමෙන් පසුව අතරමැදියන් සහ සුපිරි වෙළඳසැල් හිමියන් පාරිභෝගිකයන්ගෙන් ෂොපින් බෑග් එකක් සඳහා රුපියල් 3ක් සහ රුපියල් 5ක මුදලක් අය කරගන්නා බැවින්, ඒ සඳහා පාරිභෝගික අධිකාරිය ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ගය කුමක්දැයි ඇසූ විට, පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරියේ සභාපති හේමන්ත සමරකෝන් පැවසුවේ ‘මිනිසුන්ට ගෙදරින් බෑග් එකක් අරගෙන යන්න පුළුවන්නේ. ෂොපින් බෑග් එකක් කඩෙන් අරගෙන ගෙදර ගිහින්, ඒක විසිකරනවානේ. මිනිසුන්ව ෂොපින් බෑග් මිලට ගැනීමට අධෛර්යවත් කරන්නයි අපි මේ ගැසට් එක නිකුත් කළේ. දැන් මිනිසුන්ට තියෙන්නේ රෙදි බෑග් එකක් පාචිච්චි කරන්න. දැන් තියෙන එකම විසඳුම ඒකයි. අපි බලාපොරොත්තු වෙන්නේ ඒක.’

ජනතාව වැඩි මිලක් ලබා දී වෙළඳසැල්වලින් ෂොපින් බෑග් මිලදී ගැනීම කෙසේ වළක්වන්නේ දැැයි ඇසූ විට ඒ මහතා පැවසුවේ ජනතාව තමන්ගේ අතේ ඇති මුදල් වෙළඳසැල්වලට ලබාදී ෂොපින් බෑග් මිලදී ගැනීම අධිකාරියට නැවැත්විය නොහැකි බවය.
‘මිනිස්සු තමන්ගේ සල්ලි දීලා කඩවල්වලින් ෂොපින් බෑග් ගන්න එක අපිට නවත්වන්න බැහැනේ. මිනිසුන්ට තේරුණොත් අපි ෂොපින් බෑග්වලට සල්ලි නාස්ති කරනවා කියලා ඒ වෙලාවට ඒ අය ඒක නවත්වයි. මිනිසුන්ට ෂොපින් බෑග්වලට විකල්පයක් කියලා අපි කඩදාසි බෑග් එකක් හඳුන්වලා දෙන්නද කියන්නේ. එහෙම කරන්න බැහැනේ.’ ඒ මහතා පැවසීය.
මෙම ෂොපින් බෑග් නොමිලේ ලබා නොදීමේ ගැසට් පත්‍රයෙන් අනතුරුව කොළඹ නගරයේ දිනකට එකතු වන ප්ලාස්ටික් කුණු ප්‍රමාණය අඩු වී ඇති දැයි කොළඹ නගර සභාවේ ඝන අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණ අංශයේ ඉංජිනේරු අධ්‍යක්ෂ ෂහිනා එම් මයිසාන් මහත්මියගෙන් කළ විමසීමේදී ඇය පැවසුවේ නොදිරන කසළ දිනකට මෙටි්‍රක් ටොන් 150ක් විතර එකතු වන බවය.

අධිභාරය තවම නෑ

ෂොපින් බෑග් නොමිලේ ලබා දීමට එරෙහිව අධිකරණය හමුවේ පෙත්සමක් ගොනු කළ පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක නීතිඥ රවින්ද්‍රනාත් දාබරේ මේ පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් පවසා සිටියේ පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රය පෙත්සම අධිකරණය හමුවේ ගොනු කිරීමෙන් බලාපොරොත්තු වූ පරිදි, ඉවක් බවක් නොමැතිව වෙළඳසැල් සහ සුපර් මාර්කට් හරහා නොමිලයේ ලබා දෙන පොලිතීන් මලු නිසා පරිසරයට දිනකට මිලියන 20 පමණ එකතු වූ ෂොපින් බෑග් ප්‍රමාණය මේ වෙද්දී සීයයට 70ක් පමණ අඩු වී ඇති බවය.

ෂොපින් මලු‍ භාවිතයෙන් පසු කසළ කළමනාකරණය සඳහා එම බෑග්වලට මිලක් අය කිරීම හරහා ලැබෙන මුදලෙන් යම්කිසි අධිභාරයක් රජය විසින් ලබාගෙන කසළ කළමනාකරණය කිරීම, පොලිතින් බෑග්වලට විකල්ප හඳුන්වා දීම, පොලිතීන් බෑග් නිකරුණේ පරිසරයට විසිකිරීමේ ආදීනව ගැන ජනතාව දැනුවත් කිරීම ඇතුළු පරමාර්ථද වූ නමුත් පාරිභෝගික අධිකාරියෙන් එය සිදු කර නොමැති බවය.

මේ සඳහා වසර තුනක් පමණ කාලයක් අධිකරණයේ ගතකොට, එවකට පරිසර අමාත්‍යාංශයත් පරිසර අධිකාරියත් පාරිභෝගික අධිකාරියත් හා මීට පෙර 2008 වසරේ දී පරිසර සංරක්ෂණ බද්දක් අයකිරීමට එරෙහිව අධිකරණයට ගිය පාර්ශ්වයේත් කැමැත්ත ලබාගෙන 2024 මාර්තු 28 වන දින එකඟතාවක් ඇති වූ බවය. ඒ අනුව ප්ලාස්ටික් බෑග්වලට මිලක් නියම කළ හැකි වන අතර 2008 වසරේ නොමිලේ පාරිභෝගිකයන්ට බෑග් එකක් ලබා දිය යුතු යැයි පාරිභෝගික අධිකාරිය මගින් පළකළ ගැසට් පත්‍රය ඉවත් කරවා ගන්නටත්, ඉහත සියලු‍ම ආයතන ප්ලාස්ටික් බෑග් වලට සංරක්ෂණ අධිභාරයක් අයකිරීමට එකඟ වී නඩුව අවසාන කරන්නට එකඟ වූ බවත් ඒ මහතා පැවසීය.

එසේ වුවත් එවකට පැවැති රජයත්, වර්තමාන රජයත් එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට කටයුතු නොකිරීම නිසා 2025 වසරේ අග භාගයේ දී උසාවියට අපහාස කිරීමට එරෙහිව නැවත මෝසමක් හරහා එම නඩුව විභාගයට ගන්නා ලෙස පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රය ඉල්ලා සිටි බැවින් වර්තමාන රජයේ පාර්ශ්වයන් විසින් බෑග්වලට මිලක් අය කිරීමට හැකියාව ලැබෙන පරිදි ගැසට් පත්‍රයක් නිකුත් කළ බවය.

විශාල ලාභයක් ලබනවා

කෙසේ වෙතත් මෙම තීන්දුව හරහා දිනකට පරිසරයට මුදාහළ ප්ලාස්ටික් ප්‍රමාණය මිලියන 12කින් පමණ අඩු වී ඇති බවද ඔහු කියයි. එහෙත් ප්ලාස්ටික් බෑග් විකිණීම හරහා විශාල ලාභයක් උපයාගන්නා බව මේ වන විට පැහැදිලි වී ඇති බවද ඒ මහතා පැවසීය.

“අපිට අවශ්‍ය වුණේ දවසකට පරිසරයට මුදා හරින ෂොපින් බෑග් ප්‍රමාණය අඩු කරන්න. දැන් ඒ ප්‍රමාණය මිලියන 12කින් පමණ අඩු වෙලා. ඒ ගැන අපි සතුටු වෙන්න ඕනෑ. එහෙත් දැන් ප්‍රශ්නය වෙලා තියෙන්නේ සුපර් මාර්කට් මේ වෙද්දී, ෂොපින් බෑග්වලට විශාල මුදලක් අය කිරීම. මේක පාරිභෝගික අධිකාරියෙන් නැවැත්විය යුතුයි.”

තවද අවස්ථා කිහිපයකදී ඉල්ලාසිටියද, වර්තමාන රජය මෙවර අයවැයෙනුත් බෑග්වලට සංරක්ෂණ අධිභාරයක් අය කිරීමට කටයුතු නොකළ බැවින්, මෙම නඩුවේ එකඟතාව තවදුරටත් සම්පූර්ණ කොට නැති නිසා අදාළ පාර්ශ්වයන්ට එරෙහිව ඉදිරියේදී නඩු පැවරීමට පියවර ගන්නා බවද දාබරේ මහතා පැවසීය.

එය නඩුවේ එකඟතාවේ ගැටලු‍වක් නොව, වර්තමාන රජයේ නිලධාරින්ගේ නොහැකියාව බවත් ප්ලාස්ටික්වලට 5% සිට 45% දක්වා සෙස් බද්දක් වසර ගණනාවක් තිස්සේ පනවා ඇති බවත්, ප්ලාස්ටික් අමුද්‍රව්‍ය ලංකාවට ගෙන ඒමේදී ප්ලාස්ටික් ගෙන්වන සමාගම්වලින් ඒවාට බද්දක් ගෙවන බවත් ඒ මහතා පැවසීය. ‘එහෙත් එම බද්දෙන් කිනම් කොටසක් පරිසර සංරක්ෂණයට යොදවා ඇතිද යන්න අපැහැදිලියි’ ඒ මහතා පැවසීය.

 

 

නිදහස් අධ්‍යාපනයට අනාගතයක් තිබේද? තිසරණි ගුණසේකර

මිථ්‍යාව, වර්ණනා හා අතිශයෝක්තියෙන් තොර වූ බුද්ධ චරිතයක් ලිවීමේ උවමනාව තමන්ට කලක සිට තිබූ බව මාටින් වික්‍රමසිංහ මහතා බවතරණය ප්‍රස්තාවනාවේ සඳහන් කළේය. තරුණ වියේ උපන් මේ අරමුණ ඔහු සාක්ෂාත් කරගත්තේ 83වන වියේදීය. ඒ වන විට ඔහු නූතන ලාංකීය සාහිත්‍යයේ ප්‍රමුඛතමයා ලෙස පිළිගැනී තිබූ නිසා බවතරණය වැනි ආන්දෝලනාත්මක විභවයකින් යුතු කෘතියකට ඒ සුදුසු කාලය යයි ඔහු සිතුවා විය හැක.

1973දී එළි දුටු බවතරණයට එරෙහිව ගිහි පැවිදි පිරිසක් අවි අමෝරා ගන්නට වැඩි දිනක් ගතවූයේ නැත. අද මෙන්ම එදාත් මෙම සේනාවෙන් වැඩි පිරිසක් පොතට විරුද්ධ වූයේ එය කියවා බැලීමකින් තොරව බව අවිවාදිතය. භික්ෂු දේශපාලනය පිළිබඳ විද්‍යාලංකාර ප්‍රකාශනය තුළින් දේශපාලන භික්ෂුව නම් ප්‍රපංචය බිහි කිරීමට අනුපමේය දායකත්වයක් කළ ප්‍රමුඛ පෙළේ බෞද්ධ විද්වතකු වූ යක්කඩුවේ ප්‍රඥාරාම හිමියෝ මෙම විරෝධයේ නායකත්වය ගත්හ. බවතරණය තහනම් කළ යුතු බව විරෝධතාකරුවන්ගේ ඉල්ලීම විය. ඔවුන් අතරින් ඇතැමෙක් මාටින් වික්‍රමසිංහ මහතා සිරගත කළ යුතු බවට හඬ නැගූහ. බව තරණය බුදුදහමට නිගා කිරීමේ ‘කොමියුනිස්ට් කුමන්ත්‍රණයක්’ යැයි ඇතැම් විපක්ෂ දේශපාලනඥයෝ චෝදනා කළහ.

වික්‍රමසිංහ මහතා බවතරණය ලිව්වේ රුසියානු වොඩ්කා මතින් යැයි එක් එජාප නගර සභා මන්ත්‍රීවරයෙක් ප්‍රකාශ කළේයෟ
බවතරණය සම්බන්ධයෙන් පියවරක් ගන්නැයි අස්ගිරි මහනායක හිමියන් අගමැතිවරියට ලිපියක් යැව්වේය. ආණ්ඩුව මේ පිළිබඳ සලකා බැලීමට කමිටුවක් පත් කළේය. විරෝධතාව උත්සන්නවත්ම හදිසි නීති රෙගුලාසි යටතේ පොත තහනම් කිරීමේ හැකියාව ගැන ආණ්ඩුවේ ඉහළම තලයේ කතාබහක් ඇතිවන්නට විය.

බවතරණය තහනම් කිරීමට ආණ්ඩුව තීරණය කළහොත් ඒ සඳහා අවශ්‍ය ලිපි ලේඛන සකස් කරන්නැයි ආරක්ෂක හා විදෙස් කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් ඩබ්ලිව් ටී ජයසිංහ මහතා අමාත්‍යාංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර ලේකම්වරයා වූ එරික් ජේ ද සිල්වා මහතාට කියා සිටියේ මේ තත්වය තුළය. බවතරණය තහනම් කිරීමට පෙර පොත කියවා එය තහනම් කළ යුතුද නැද්ද යන්න පිළිබඳව දැනුවත් මතයක් ප්‍රකාශ කිරීමට අවස්ථාවක් ලබා දෙන්නැයි සිල්වා මහතා ඉල්ලා සිටියේය. ඒ සඳහා පැය 24ක කාලයක් ඔහුට ලබාදීමට ජයසිංහ මහතා එකඟ විය. ලබා දුන් කාලය තුළ පොත කියවූ සිල්වා මහතා, එය බුදුන් වහන්සේ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රචලිතව ඇති අවිදු මත දුරුකිරීමේ ඉතාමත් කල්පනාකාරී උත්සාහයක් බවත් එය තහනම් නොකළ යුතු බවත් සඳහන් කරමින් නිල සටහනක් අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයාට ඉදිරිපත් කළේය. ලේකම්වරයා මෙම සටහන අගමැතිවරියට ඉදිරිපත් කළේය. සටහන කියවූ බණ්ඩාරනායක මහත්මිය බවතරණය තහනම් නොකිරීමට ඉතාමත් ප්‍රශංසනීය තීරණයක් ගත්තාය. රාජ්‍ය සේවයේ ඉහළ නිලධාරියකුගේ බුද්ධිමත් මැදිහත්වීම නිසා අසහාය ලේඛකයකුගේ පොතක් තහනම් කිරීමේ අපකීර්තියෙන් ගැලවීමට ලංකාවට හැකිවිය.

1974 සිදුවූ මෙම මැදිහත්වීමත් ඊට වසර 45කට පසු 2019දී සිදුවූ තවත් උසස් නිලධාරියකුගෙන් වූ මැදිහත්වීමත් සංසන්දනාත්මකව සලකා බැලීමේදී ඒ දශක හතරහමාර තුළ ලංකාවේ ගමන් මග පිළිබඳ යම් අදහසක් ලබාගත හැක.
2019 පාස්කු ඉරිදා සංහාරයෙන් පසු රාජපක්ෂ විපක්ෂයේ අරමුණ වූයේ ජනපතිවරණය තෙක් මුස්ලිම්-විරෝධී ගිනිදැල් ඇවිළවීමයි. නැව් සුක්කානම ධර්ම චක්‍රයක් වූයේත්, ගර්භාෂ යුද්ධය එළි දැක්කේත් මේ කාලයේය. රාජ්‍ය ආයතනවල සේවය කරන හා රාජ්‍ය ආයතනවලට පැමිණෙන සියලු කාන්තාවන් සාරි ඇඳීම අනිවාර්ය කරමින් රාජ්‍ය පරිපාලන අමාත්‍යාංශ ලේකම් ජේ ජේ රත්නසිරි මහතා චක්‍රලේඛයක් නිකුත් කළේ මේ තත්වය තුළය.

මේ ඉතාමත් අසාධාරණ හා විකට චක්‍රලේඛය ඉවත් කරගන්නැයි මෛත්‍රීපාල සිරිසේන ජනපතිවරයාත් රනිල් වික්‍රමසිංහ අගමැතිවරයාත් රත්නසිරි මහතාට නියෝග කළද රත්නසිරි මහතා එම නියෝග සැලකුවේ නැත. පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කමිටුවක් ඉදිරියේ කාන්තාවන්ට පැනවූ ‘සිංහල පමණයි’ විලාසිතා නියෝගය සාධාරණය කිරීමට රත්නසිරි මහතා පැමිණියේ කිසිසේත්ම සිංහල හෝ ලාංකික නොවන බටහිර කෝට්-කලිසම්-ටයිපටි ඇඳුම් කට්ටලයක් 1974 උසස් රාජ්‍ය නිලධාරියෙක් පොතක් තහනම් කළ යුතුද නැද්ද පිළිබඳව පොත කියවා බුද්ධිමත් නිර්දේශයක් ඉදිරිපත් කළේය. 2019දී උසස් රාජ්‍ය නිලධාරියෙක් රාජ්‍ය ආයතනවල සේවය කරන හා ඒවාට පැමිණෙන කාන්තාවන්ට සිංහල පමණයි ඇඳුමක් අනිවාර්ය කරමින් අමනෝඥ, ව්‍යවස්ථා විරෝධී හා හාස්‍යජනක නියෝගයක් නිකුත් කළේය. ඒ අතරමැදි කාලය තුළ අපේ රාජ්‍ය සේවය කෙතරම් නම් පිරිහී ඇත්දැයි මෙයින් ඉඟි කෙරේ.

මෙරට රාජ්‍ය සේවයේ අතිබහුතරයක තිඹිරි ගෙය අපේ නිදහස් අධ්‍යාපනයයි; රජයේ පාසල් හා විශ්වවිද්‍යාලයි. රාජ්‍ය සේවයේ පරිහාණියෙන් පිළිබිඹු වන්නේ නිදහස් අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක පරිහාණියයි.

අධ්‍යාපනය ප්‍රතිසංස්කරණයකින් තොරව නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පරිහාණිය නතර කළ නොහැක. ප්‍රශ්නය නම් ඒ අභියෝගයට මුහුණ දීමේ හැකියාව වත්මන් අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනාවන්ට ඇත්ද යන්නයි.

ආණ්ඩුවේ අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ ගැන ආණ්ඩුව දන්නවාද?

විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය  යනු 17 වන සියවසේ පමණ සිට දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය අවසානය දක්වා යුරෝපයේ හා ඇමරිකාවේ ජනප්‍රිය වූ අවිද්‍යාත්මක හා ව්‍යාජ මතවාදයකි. මිනිස් වර්ගයා භූගෝලීයමය වශයෙන් හා පෙනුම අනුව වර්ගවලට බෙදී ඇති බවත්, මේ වර්ග අතර උසස් හා පහත් යනුවෙන් ධුරාවලියක් ඇති බවත් මෙයින් කියවිණි. මේ වන විට බටහිර අධිරාජ්‍යවාදී ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ වී තිබූ අතර සුදු හමක් නැති ජාතීන් යටත් කිරීම හා ඇතැම්විට සමූල ඝාතනය කිරීම සාධාරණය කිරීමට ‘විද්‍යාත්මක’ පදනමක් සැපයීම විද්‍යාත්මක වර්ගවාදයේ අරමුණ විය.

ජෝජ් ක්වියේ  සාමිවරයා 19 වන සියවසේ විසූ ස්වාභාවික විද්‍යාඥයෙක්  හා සත්ව විද්‍යාඥයෙකි. විද්‍යාත්මක වර්ගවාදයේ පුරෝගාමියකු ලෙස සැලකෙන ඔහු උසස් හා පහත් මිනිස් වර්ගයන් යන සංකල්පය සනාථ කිරීමට උත්සාහ කළේය. 19 වන සියවසේ විසූ වෛද්‍යවරයකු හා ස්වභාව විද්‍යාඥයකු වූ යොහාන් ප්‍රීඩ්රික් බ්ලුමෙන්බාක් ක්වියේ සාමිවරයාගේ වර්ගීකරණයන් මත පදනම් ව භෞතික මානව විද්‍යාව  නම් වූ අවිද්‍යාත්මක හා ව්‍යාජ මතවාදය නිර්මාණය කිරීමට දායක විය. මෙහි අනුගාමිකයෝ බොහොමයක් පරිණාමවාදය මෙන්ම මානව සමානාත්මතාවද ප්‍රතික්ෂේප කළහ. වහල් වෙළඳාම හා වර්ණබේදවාදය වැනි ඓතිහාසික අපරාධ බිහිවීමට හා පැවැත්මට මෙම මතවාදයන්ගෙන් වූ දායකත්වය සුළුපටු නොවේ.
ලොව පුරා විද්‍යාඥයන් හා සහේතුක ජනතාව ප්‍රතික්ෂේප කරන මෙම විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය 6 පන්තියේ ඉතිහාස මොඩියුලය තුළ අන්තර්ගත වූයේ කෙසේද?

මොඩියුලයේ 75 වන පිටුවේ ‘ලෝකයේ ජීවත්වන මානව වර්ග’ නම්වූ පාඩම මුළුමනින්ම පාහේ පදනම්ව ඇත්තේ විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය මතය. මානව වර්ගයා නිග්‍රොයිඩ්, ඔස්ට්‍රොලොයිඩ්, කොකොසොයිඩ් හා මොංගොලොයිඩ් වැනි වර්ගවලට බෙදීම විද්‍යාව විසින් ප්‍රතික්ෂේප කෙරුණු ‘විද්‍යාත්මක වර්ගවාදයේ’ ඉගැන්වීම්ය.

නීග්‍රොයිඩ් වර්ගය ගැන මොඩියුලයේ ඇති සටහන බලන්න. එහි අඩංගු ‘මුදු ගැසුණු කොණ්ඩය, පළල් හා විශාල තොල්, මධ්‍යම පරිමාණයෙන් යුතු පැතලි නහය’ වැනි යෙදුම් ක්වියේ සාමිවරයාගේ පොතෙන් එළිදැක විද්‍යාත්මක වර්ගවාදීන් ප්‍රචලිත කළ යෙදුම්ය. විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය ගැන තබා අප්‍රිකාව යනු මහද්වීපයක් විනා රටක් යන්නවත් ඉතිහාස මොඩියුලයේ සම්පාදකයන් නොදන්නා බව මෙම පාඩමේ මුල්ම ක්‍රියාකාරකමෙන් පැහැදිලි වේ. ‘මිනිස් වර්ග’වලට අදාළ රටවල් නම් කරන්නැයි කියන මෙම ක්‍රියාකාරකමේ රටවල් ලෙස දක්වා ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාව, චීනය, ජ’මනිය හා අප්‍රිකාවයිෟ
මෙම මොඩියුලය සකස් කළ නිලධාරීන්, හා විද්‍යාර්ථීන් විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය ගැන අසා නැතිවා විය හැක. නමුත් හරිනි අමරසූරිය අධ්‍යාපන ඇමතිවරිය එසේ නොවන බව අවිවාදිතය. මොඩියුල් සම්බන්ධ ප්‍රශ්නය මතුවූ පසුවවත්, මොඩියුල්වල වැරදි, අඩුපාඩු, විකෘති ඇති බව පැහැදිලි වූ පසුවවත් ඇය මෙම මොඩියුල් කියවා බැලුවේ නැද්ද?

කාර්යබහුලත්වය නිසා මොඩියුල් සියල්ල කියවීමට ඇයට නොහැකි වූවායැයි අනුමාන කරමු. 6වන ශ්‍රේණියේ ඉතිහාස මොඩියුලයේ කවරය දුටුවා නම් එහි අන්තර්ගතයේ යම් ප්‍රශ්නයක් ඇති බව ඇයට පෙනී යනුවා නිසැකය. (ඩවොස් සමුළුවේ ඇයගේ ප්‍රශංසනීය ක්‍රියාකාරිත්වය ඇගේ බුද්ධියට හා හැකියාවට සාක්ෂියකි.) ආදිමය මානව වර්ගයන්ගේ රූප ගණනාවක් හා ඔවුන්ට ඉහළින් සුදු හමැති ක්‍රීඩකයකු ජයග්‍රාහී ලෙස නැගී සිටින චිත්‍රයක් අඩංගු මෙම පිටකවරය වර්ගබේදවාදය සාධාරණය කරන පෝස්ටරයකට සමාන යැයි කීම අතිශයෝක්තියක් නොවේ.

6 ශ්‍රේණියේ මොඩියුල් කියවා බැලීමේදී ඒවායේ කොතරම් වැරදි අඩුපාඩු දුර්වලතා ඇත්දැයි පෙනීයයි. අඩුම තරමින් අකුරු පරීක්ෂාවවත් (චරදදf රු්ාසබට) නිසි ලෙස සිදුකර නොමැත. මෙයින් පැහැදිලි වනුයේ පොදුවේ අධ්‍යාපන ක්‍රමයත් සුවිශේෂ වශයෙන් රාජ්‍ය අධ්‍යාපනයත් මුහුණ දෙන ගුණාත්මක අර්බුදයයි. විෂයමාලා වෙනස් කිරීමෙන් මෙම ප්‍රශ්නය විසඳිය නොහැකි බව මොඩියුල් පුරා යළි යළිත් මතුවන වැරදි අඩුපාඩුවලින් පැහැදිලි වේ.

අධ්‍යාපනයට වගකිව යුතු සමස්ත ආයතන පද්ධතියම ගුණාත්මක අර්බුදයක වෙළී ඇත. මෙම ආයතනික පද්ධතිය ප්‍රතිසංස්කරණය නොකොට අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණයන් කිරීම යනු රෝග මූලය අමතක කොට රෝග ලක්ෂණයන්ට ප්‍රතිකාර කිරීමට සමානය. වත්මන් අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් මතුව ඇති (වළක්වාගත හැකිව තිබූ) ආන්දෝලනයට හේතුව අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ ඇති මේ බරපතළ ආයතනික දුර්වලතාවන්ය.

මේ සතියේ අවසන් වූ සංවර්ධන නිලධාරී උපවාසය අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය මුහුණ දෙන පැවැත්ම පිළිබඳ අර්බුදයේ එක් සුළු ප්‍රකාශනයකි. 2011දී මහින්ද රාජපක්ෂ ජනපතිවරයා රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන් 51,420ක් රාජ්‍ය සේවයට බඳවා ගත්තේ පුරප්පාඩු හා සුදුසුකම් නොසලකමිනි. ඔවුන්ගෙන් කොටසක් පාසල්වලට අනුයුක්ත කෙරිණි. 2020දී ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා තවත් රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන් 50,000ක් රාජ්‍ය සේවයට බඳවා ගත්තේය. එවරද සුදුසුකම් හෝ පුරප්පාඩු නොසැලකිණි. මෙයින් කොටසක්ද පාසල්වලට අනුයුක්ත කෙරිණි. කුසලතා විභාගයට මුහුණ නොදී, රාජ්‍ය සේවයේ රෙගුලාසි උල්ලංඝනය කරමින්, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවක් පවා නොතකමින් තමන් ගුරු සේවයට බඳවා ගන්නැයි කියන්නේ මේ පිරිසය. මෙවැන්නන් ගුරුවරුන් වුවහොත් ඔවුන් සිසුන්ට දෙන, සිසුන් ඔවුන්ගෙන් ලබන ආදර්ශය කුමක්ද? මෙරට පාලකයන්ගේ අවස්ථාවාදී හා අබුද්ධික තීරණ නිසා අධ්‍යාපන අර්බුදය තව තවත් උත්සන්න වූ අයුරු මෙම සිද්ධි දාමයෙන් පෙනීයයි.

ඉතිහාස මොඩියුලයේම සඳහන් වන පරිදි එහි උපදේශනය, රචනය හා සංස්කරණයට ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල්, ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ භාෂා, මානව ශාස්ත්‍ර හා සමාජ විද්‍යා පීඨයේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල්, ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ සමාජ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂවරු තිදෙනෙක් හා ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරයෙක්, පේරාදෙණිය සරසවියේ ඉතිහාස මහාචාර්යවරයෙක්, යාපනය සරසවියේ කථිකාචාර්යවරයෙක්, විශ්‍රාමික ගුරු උපදේශකවරු දෙදෙනෙක් හා ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ විශ්‍රාමික ජේ්‍යෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරයෙක් සම්බන්ධය. බැලූ බැල්මට මෙම සංයුතියේ වරදක් නැත. මෙවැනි මණ්ඩලයකටත් බරපතළ වැරදි හා අඩුපාඩු නැති මොඩියුලයක් නිර්මාණය කිරීමට නොහැකි වීමෙන් පෙනී යනුයේ අධ්‍යාපනික ආයතන පද්ධතියේ මෙන්ම සරසවි පද්ධතියේත් ඇති ගුණාත්මක දුර්වලතා නොවේද?

රාජ්‍ය අධ්‍යාපනයේ ඇති මෙම ගුණාත්මක දුර්වලතාවල එක් අනිටු ප්‍රතිඵලයක් නම් උපකාරක පන්ති සම්ප්‍රදාය ටියුෂන් කර්මාන්තයක් දක්වා වර්ධනය වීමය. මේ වන විට බොහෝ රජයේ පාසල්වල (කොළඹ ප්‍රධාන ගණයේ පාසල්ද ඇතුළුව) උසස් පෙළ පන්තිවලට සිසුන් පැමිණෙනුයේ ඉතාමත් අඩුවෙන් බවත් ඔවුන් පාසල් එනවාට වඩා ටියුෂන් පන්තිවලට යාමට ප්‍රියකරන බවත් නොරහසකි. වැඩි කලක් නොයා, සාමාන්‍ය පෙළ පන්තිවලටද මෙම තත්වය ව්‍යාප්ත වීමට ඉඩ තිබේ. සිසුන් පාසලට එන්නේ නමට පමණක් නම්, ඔවුන් සැබැවින්ම අධ්‍යාපනය ලබනුයේ මුදල් ගෙවා ටියුෂන් පන්තිවල නම්, ‘නිදහස් අධ්‍යාපනයක් කුමටද?’ යන ප්‍රශ්නය අනාගතයේද මතු නොවෙතැයි කාට කිව හැකිද?

අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණවලට නොපෙනෙන ටියුෂන් කර්මාන්තය

මහා ගත්කරු මාටින් වික්‍රමසිංහ මහතාට රසායන විද්‍යා ටියුෂන් ගුරුවරයෙකු තම පන්තිය තුළදී අපහාස කිරීම මෑතදී දැඩි ආන්දෝලනයක් ඇති කළේය. මේ වන විට අදාළ ටියුෂන් ගුරුවරයා තමන් කී දේට සමාව ඉල්ලා තිබේ.

මාටින් වික්‍රමසිංහ මහතා වැනි දැවැන්තයකුගේ ප්‍රතිරූපයට අංශුවකුදු හානියක් කිරීමට මෙවැනි අඳබාල වාග් ප්‍රහාරකයන්ට නොහැක. මෙම සිද්ධියේ වැදගත්කම එය නොවේ. වැදගත් වනුයේ අනාගත ලාංකික පුරවැසියා නිර්මාණය කිරීමේදී ඒ පුරවැසියාගේ ගතිගුණ හා ලෝක දැක්ම සකස් කිරීමේදී ටියුෂන් කර්මාන්තය (නොනිල එහෙත් සැබෑ ලෙස) කරන තීරණාත්මක මැදිහත්වීමයි.

මහා පරිමාණ ටියුෂන් පන්ති යනු කිසිදු රාජ්‍ය නියාමනයකින් හෝ දෙමාපිය/සමාජ අධීක්ෂණයෙන් තොර වෙනම ලෝකයන්ය. ඒවායේ උගන්වන්නෝ සර්ව බලධාරි දෙවිවරුය. ඔවුන්ට නොකිය හැක්කක් නොමැත. තමන්ගේ සිසුන් අතර මිථ්‍යාව, අගතිගාමිත්වය හෝ වෙනයම් විනාශකාරී මතවාදයක් ප්‍රචලිත කිරීමට ඔවුන්ට කිසිදු බාධකයක් නොමැත. ඉතාමත් දක්ෂ ප්‍රචාරණ උපක්‍රමයන්ගෙන් සියල්ල දත් හා ගුණගරුක ප්‍රතිරූපයන් මවාගෙන සිටින මෙම ටියුෂන් ගුරුවරුන්ට පරමාදර්ශී හා වීර චරිත රංගනයක යෙදීම පහසුය.

තමන් ජාතිවාදයට හෝ ආගම්වාදයට යළිත් හිස එසවීමට ඉඩ නොදෙන බව ආණ්ඩුව කියයි. මෙවර නිදහස් දින කථාවේදී ජනපතිවරයා යළිත් මේ ප්‍රතිඥාව දුන්නේය. නමුත් මෙම ප්‍රතිඥාව යථාර්ථයක් වීමට නම් වර්තමාන හා අනාගත පුරවැසියන්ගේ හිස් තුළට ජාතිවාදයේ ආ ආගම්වාදයේ විෂබීජ ඇතුල්වන මං හැකිතාක් ඇහිරිය යුතුය.

අනාගත පුරවැසියන්ගේ හිස් තුළට අගතිගාමී විෂබීජයන් රෝපණය කිරීමේදී ඇතැම් ටියුෂන් ගුරුවරුන් සැලකිය යුතු දායකත්වයක් සිදු කරන බවට යම් සාක්ෂි දැකිය හැක. එක් උදාහරණයක් නම් තිස්ස ජනනායක නම් ජීව විද්‍යා ගුරුවරයා 2019දී දොස්තර ෂාෆි සිදුවීම් දාමයට මැදිහත්වූ ආකාරයයි. ෂාෆි මහතා සිංහල මව්වරුන් දහස් ගණනක පැලෝපීය නාලය මිරිකීම තුළින් ඔවුන් වඳ බවට පත්කොට ගර්භාෂ යුද්ධයක් දියත් කළාය හා ඒ සඳහා ඔහුට ජාත්‍යන්තර ත්‍රස්තවාදී සංවිධානවලින් මුදල් ලැබුණාය යන ගජබින්නය විමල් වීරවංශ මහතා ප්‍රමුඛ රාජපක්ෂවාදී දේශපාලනඥයන් පිරිසක් ප්‍රචලිත කළේ 2019 ජනපතිවරණයේ ‘වැඩ කරන අපේ විරුවා’ගේ ජය තහවුරු කිරීමේ අරමුණෙනි.

තම ජීව විද්‍යා පන්තියේදී ජනනායක මහතා මෙම පැලෝපීය නාලය මිරිකා කරන වන්ධ්‍යාකරණ මිථ්‍යාව සත්‍යයක් බව සිසුන්ට කීවේය. “එක නාලයක් අඹරලා වැඩක් නැහැ. මේ වගේම එකක් එහා පැත්තෙත් තියෙනවා. මේ දෙකම මෙහෙම ඇල්ලුවා; මිරිකුවා, මෙහෙම ඇල්ලුවා; මිරිකුවා. එච්චරයි. ඕකට තත්පර ගානයි යන්නේ .. සැකය තමයි කිසියම් සංවිධානයකින් සිංහල මව්වවරුන් වඳකිරීම සඳහා (වෛද්‍ය ෂාෆි මහතාට) මුදල් ලැබුණාද කියලා තමයි ප්‍රශ්නේ තියෙන්නේ. මං කියන දේ තේරෙනවද? එහෙම ලැබුණ මුදල්ද මේ කෝටි ගානක මුදල් කියන එක. මොකද වෛද්‍යවරයකු- විශේෂඥ වෛද්‍යවරයකුත් නොවී- එච්චර මුදල් ප්‍රමාණයක් හෙව්වේ කොහොමද කියලා තමයි ප්‍රශ්නේ තියෙන්නේ. එතන ඒ ප්‍රශ්නේ තියෙනවා. මෙතන මව්වරු 800 ගානක් පැමිණිලි ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා. එතකොට මේකට (පැලෝපීය නාලයට) හානියක් යන්තම් හරි උනොත් ළමයි මේ ඩිම්බය එන්නේ නෑ. ඒක ආවේ නැත්තං සංසේචනය වෙන්නේ නෑ.”

තමන් ජීව විද්‍යා ගුරුවරයකු යැයි කියාගන්නා ජනනායක මහතා පැලෝපීය නාල ගජබින්නය සත්‍ය යැයි සිතුවා නම් ඔහුගේ ජීව විද්‍යා දැනුම ප්‍රශ්නකාරීය. ඔහු දැන දැනම සිසුන්ට බොරු කිව්වා නම් ඔහුගේ හැදියාව, සදාචාරය ප්‍රශ්නකාරීය. රට ගිනිගනිමින් සිටින මොහොතක තරුණ සිසු මනස් අගතිගාමිත්වයෙන් වෛරයෙන් පිරවීමට ඔහු කටයුතු කිරීම තුළින් පිළිබිඹු වනුයේ කිසිදු නීතිමය රාමුවක් හෝ වගවීමක් නැති තත්වයක් තුළ ව්‍යසනකාරී ලෙස හැසිරීමට ටියුෂන් කර්මාන්ත ක්‍රියාකාරිකයන්ට ඇති අසීමිත හැකියාවයි.

ටියුෂන් කර්මාන්තය යම් නියාමනයකට යටත් කිරීම හදිසි අවශ්‍යතාවකි. එවැන්නක් මෙතෙක් සිදු නොවූයේ දේශපාලන ප්‍රතිපත්තිවලට බලපෑම් කිරීමට ටියුෂන් කර්මාන්තයට ඇති ඍජු හා වක්‍ර හැකියාව නිසාය. ටියුෂන් කර්මාන්තයේ පුරෝගාමියකු වූ බන්දුල ගුණවර්ධන මහතා 2010-2015 දක්වාත්, 2019-2020 සමයේ මාස කිහිපයකටත් අධ්‍යාපන ඇමතිවරයා වීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙම ශක්තියයි. (ටියුෂන් ව්‍යාපාරිකයකු රටේ අධ්‍යාපන ඇමතිවරයා ලෙස පත්කිරීම සමාන කළ හැක්කේ හාම්පුතකු කම්කරු ඇමතිවරයා ලෙස පත්කිරීමකටය.)

මෙම බලපෑම වත්මන් පාලනය තුළත් පවතින බව මෙයට මාස කිහිපයකට පෙර වූ සිදුවීමකින් පැහැදිලි විය. බස්නාහිර පළාතේ පාසල් ගුරුවරුන්ට තම පන්තියේ සිසුන්ට ටියුෂන් පන්ති පැවැත්වීමට තහනම් කරමින් අධ්‍යාපන ඇමතිවරිය චක්‍රලේඛයක් නිකුත් කළාය. මෙය ඉතාමත් නිවැරදි ක්‍රියාවක් බව පැහැදිලිය. නමුත් පැය 24ක් යන්නටත් ප්‍රථම චක්‍රලේඛය හකුළා ගැනීමට අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයට සිදුවිය. මෙයට හේතුව ටියුෂන් කර්මාන්තයේ යෙදෙන රජයේ ගුරුවරුන්ගේ බලපෑම බව අනුමාන කළ හැක.

ටියුෂන් කර්මාන්තය යම් අධීක්ෂණයකට වගවීමකට ලක්කිරීම වත්මන් ආණ්ඩුවෙන් වුවද සිදුවීමට ඇති ඉඩකඩ ඉතාමත් අවමය. එවැනි මැදිහත්වීමකින් තොරව කරන අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණවලින් අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල ලැබේද යන්න ප්‍රශ්නසහගතය. අනාගත ලාංකික පුරවැසියන්ගේ මනස සකස් කිරීමේ කාර්යය ටියුෂන් කර්මාන්තයට දිගටම බාරදීම ආණ්ඩුවට දේශපාලනික පාරාවළල්ලක් වීම වැළැක්විය නොහැක.

මීටත් වඩා බරපතළ ප්‍රශ්නය නම්, ටියුෂන් කර්මාන්තයේ වර්ධනය තුළින් නිදහස් අධ්‍යාපනය පුස්සක් බවට පත්වීමේ අවදානමයි. 2019 ආදායම් හා වියදම් සංගණනයට අනුව පවුලක අධ්‍යාපන වියදමින් 55%ක් පමණ වැය වනුයේ ටියුෂන් වෙනුවෙනි. 2029 ඇස්තමේන්තුවකට අනුව ටියුෂන් කර්මාන්තයේ අගය රුපියල් බිලියන 122ක් පමණි. සිසුන් පාසලට වඩා ටියුෂන් පන්තියට ප්‍රිය කරනවා නම් අධ්‍යාපනය ටියුෂන් කර්මාන්තයට නිල වශයෙන්ම බාරදීමෙන් රටේ බදු මුදල් බිලියන් ගණනින් ඉතුරුකරගත හැකිය යන තර්කය සමාජගත නොවිය හැකිද?

අමාලි වෛද්‍යසේකර පර්යේෂිකාව කළ ගවේෂණයකට අනුව ටියුෂන් කර්මාන්තයේ නියුතුවූවන් අතර මෙම මතය දැනටමත් කතාබහට ලක්වේ. පාසල් යනු බොරුවක් බවත්, පාසල් අහෝසි කර අධ්‍යාපනයට වෙන් කළ මුදලින් කොටසක් ටියුෂන් වෙනුවෙන් වැය කිරීමට කූපොන් ක්‍රමයක් හරහා මාස් පතා දෙමව්පියන්ට දීමෙන් රටේ බදු බර අඩු කර ගත හැකි බවත් මෙම ටියුෂන් කර්මාන්තකරුවන්ගේ තර්කයය.

බැලූ බැල්මට මෙය නොවිය හැක්කක් ලෙස පෙනීයනු ඇත. නමුත් 20 වන සියවසේ දෙවන දශකය පමණ වන තුරු නිදහස් අධ්‍යාපනයද සැලකුණේ නොවිය හැක්කක් ලෙසය. අද විකාරයක් ලෙස පෙනෙන අදහසක් හෙට කවුරුත් පිළිගන්නා සාමාන්‍යයක් බවට පත්වීම ඉතිහාසයේ අත්දැකීමයි. සැබෑ අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණයක් හා ටියුෂන් කර්මාන්ත නියාමනයක් එක් වර සිදු නොවුවහොත් නිදහසේ 100වන වසර, නිදහස් අධ්‍යාපනය ප්‍රතික්ෂේප කළ, එය වැඩක් නැති දෙයක් ලෙස බැහැර කළ රටක සමරන්නට අපට සිදුවේද?

මසකට රුපියල් මිලියන 33ක් වියදම් කරන මන්ත්‍රී විශ්‍රාම වැටුප් පනත ගැන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීරණය පාර්ලිමේන්තුවට

ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ අභියෝගයට ලක් කරන ලද පාර්ලිමේන්තු විශ්‍රාම වැටුප් ඉවත් කිරීමේ  පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ තීරණය කථානායකවරයා වෙත ලැබී ඇත.

මේ පිළිබඳව පෙබරවාරි 06 වන දින පාර්ලිමේන්තුවේදී අදහස් දක්වමින් කථානායකවරයා සඳහන් කර සිටියේ එම පනත් කෙටුම්පතෙහි කිසිදු විධිවිධානයක් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ කිසිඳු විධිවිධානයකට අනනුකූල නොවන බවත් පනත් කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තුවේ සරල බහුතරයෙන් සම්මත කළ හැකි බවත් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය  තීරණය කර ඇති බවය.

අදාල නඩුකරය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 121(1) ව්‍යවස්ථාව ප්‍රකාරව ගොනු කර ඇත.

හිටපු මන්ත්‍රීවරුන් 316කට, හිටපු මන්ත්‍රිවරුන්ගේ වැන්දඹු බිරින්ඳෑවරුන් 165කට සහ ඔවුන්ගේ  විශේෂ අවශ්‍යතා සහිත දරුවන් 4කට මන්ත්‍රී විශ්‍රාම වැටුප් මේ වන විට ලබා දෙන අතර ඒ සඳහා මසකට රුපියල් මිලියන 33ක් පමණ වියදම් කරනු ලබයි.

මේ පිළිබඳව වැඩි විස්තර ඇතුළත් දීර්ඝ ලිපියක් මේ සතියේ අනිද්දා පුවත්පතේ පළ වී ඇත.

 

පැය 4ක ප්‍රකාශයක් ලබා දීමෙන් පසු ශිරන්ති රාජපක්ෂ FCIDයෙන් පිටව යයි

හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ බිරිඳ වන ශිරන්ති රාජපක්ෂ මහත්මිය පැය 4කට කාලයක් ප්‍රකාශයක් ලබා දීමෙන් අනතුරුව පොලිස් මූල්‍ය අපරාධ කොට්ඨාශයෙන් පිටව ගොස් ඇති බව වාර්තා වේ.

හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ජනාධිපති ධූරය දැරූ සමයේ ශිරන්ති රාජපක්ෂ මහත්මිය තවත් දෙදෙනෙකු සමඟ හවුල් ගිණුමක් ලෙස පවත්වාගෙන ගිය සිරිලිය ගිණුම හරහා සිදුව ඇතැයි පැවසෙන  මූල්‍ය වංචා සම්බන්ධයෙන් සිදුකරන විමර්ශනයකට අදාළව ප්‍රකාශයක් ගැනීමට ශිරන්ති රාජපක්ෂ මහත්මිය මෙසේ පොලිස් මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය හමුවේ ප්‍රකාශයක් ලබා දී තිබිණි.

2026 ජනවාරි 27 වැනි දින ඇයට ප්‍රකාශයක් ලබා දීමට පොලිස් මූල්‍ය අපරාධ කොට්ඨාෂය හමුවට  කැඳවා තිබූ නමුත් ඇය එදින නොපැමිණ තිබුණු අතර නීතිඥවරුන් මාර්ගයෙන් දැනුම් දී තිබුණේ පෙබරවාරි 03 වෙනි දින පැමිණිය හැකි බවය.

සිරිලිය ගිණූම සම්බන්ධයෙන් මුලින්ම හෙළිදරව් කරනු ලැබූවේ අනිද්දා පුවත්පතේ නියෝජ්‍ය කර්තෘ ලසන්ත රැහුණගේය.

ශිරන්ති රාජපක්ෂ මහත්මිය පොලිස් මූල්‍ය අපරාධ කොට්ඨාෂයට පැමිණි අවස්ථාව –  https://www.facebook.com/share/v/1DZjqBFket/

 

ත්‍රිකුණාමලය බුදු පිළිම සිද්ධියේ පෙත්සම නිෂ්පභ්‍රා කරයි

ත්‍රිකුණාමලය බුදුපිළිම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අත්ැඩංගුවට ගෙන රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාර ගත කර සිටින බලන්ගොඩ කස්සප හිමි ඇතුළු පිරිස රිමාන්ඩ් භාරයට පත් කරමින් ත්‍රිකුණාමලය මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය  නිකුත් කර ඇති නියෝගය බලරහිත කරන ලෙස ඉල්ලමින් ගොනු කර තිබුණු පෙත්සම් නිෂ්ප්‍රභා කිරීමට අභියාචනාධිකරණය නියම කර ඇති බව වාර්තා වේ.

අභියාචනාධිකරණයේ සභාපති විනිසුරු රොහාන්ත අබේසූරිය සහ ප්‍රියන්ත ප්‍රනාන්දු යන මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ල මෙම නියෝගය නිකුත් කළ අතර අදාළ සිද්ධියට මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය ඉදිරියේ පෙනී සිටි කස්සප හිමි ඇතුළු පිරිස පෙබරවාරි 09 දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කිරීමට මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය නියෝග කර තිබිණි.

වැඩිදුර – balangoda-kassapa-further-remanded-until-the-9th

කෙහෙළියගේ ඥාති සහෝදරයෙකු අත්අඩංගුවට

හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතාගේ ඥාති සහෝදරයෙකු වන බණ්ඩාර රඹුක්වැල්ල මහතාව අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ නිලධාරීන් විසින් පෙබරවාරි 03 වන දින ඔහුගේ නිවසේදී  අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.

බණ්ඩාර රඹුක්වැල්ල මහතාව අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත්තේ මුදල් විශුද්ධි කරන චෝදනා මතය.