No menu items!
23.1 C
Sri Lanka
12 May,2026
Home Blog Page 572

රුපියල අවප‍්‍රමාණය රටට බරක් නොවන්නට

0

පි‍්‍රයදර්ශනී ආරියරත්න

ඇමරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව රටවල් බොහෝ ගණනක මුදලේ අගය අඩු වෙමින් තිබේ. ශී‍්‍ර ලංකාවේ එය 7% ක් වැනි අගයක් ගන්නා අතර ඉන්දියාව පාකිස්ථානය ,ජපානය තායිලන්තය චීනය වැනි ආසියාතික රටවල ද අපට වඩා අඩු වැඩි අගයන්ගෙන් තම රටේ මුදල් ඒකකය බාල්දු වී ඇත. ලෝක ආර්ථික බලය ආසියාව දෙසට ඉදිරියේදී තල්ලූ‍ වෙතැයි ද චීනය, ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව හා ජපානය යන ආසියානු රටවල් ලෝක ආර්ථික බලවතුන් දස දෙනා අතර සිටිනු ඇතැයි ද uk.businessinsider.comවෙබ් අඩවිය පවසයි. මෙම රටවල් හතරම දැඩි මූල්‍ය විනයක් හා ස්ථිර ආර්ථික ප‍්‍රතිපත්ති රාමුවක් මත කටයුතු කරති. එවන් රටවලට පවා සිය මුදල අවප‍්‍රමාණය වීමෙන් ගැළවීමට නොහැකි නම් අප ගැන කවර කථාද? සමහරු තමන්ගේ නොදැණුවත් කමට හෝ ජනතාව රවටන්නට රුපියල අවප‍්‍රමාණය වීම පිළිබඳව වර්තමාන රජයට දොස් පවරති. එහෙත් සත්‍ය වශයෙන්ම රජයට දොස් පැවරිය යුත්තේ මෙම තත්වය තුලින් වාසි අත් කර ගැනීමට හෝ එසේත් නැත්නම් රටට වන අගතිය අවම කර ගැනීමට අපොහොසත් වන්නේ නම් පමණි.

රටක මුදලේ අගය අඩු වෙමින් යන හා එය ගෝලීය ප‍්‍රවණතාවක් වන විටක එකී රට ට ගත හැකි හොඳම විකල්පය වන්නේ ඒ හරහා වාසි ලබා ගත හැකි ආකාරයට තම ආර්ථිකය කලමනාකරණය කර ගැනීමයි. ඒ සඳහා ක්ෂණිකව ගත යුතු ක‍්‍රියාමාර්ග ඇති අතර ආර්ථික ස්ථායීකරණය සඳහා පසුව කල යුතු දේ ද බොහෝය. ජනාධිපති තුමා විසින් මෙම ලිපිය ලියන මොහොතේ ද ජාතික ආර්ථික සභාව කැඳවා ඇති අතර මෙම කාරණාව පිළිබඳව එහිදී ද සාකච්ඡා කරනු ඇත.

අපේ රුපියල සීඝ‍්‍රයෙන් අවප‍්‍රමාණය වන මේ අවස්ථාවේදී ආනයනවලට ගෙවිය යුතු රුපියල් ප‍්‍රමාණය වැඩි හෙයින් ක්ෂණික පියවරක් ලෙස අනිවාර්යයෙන්ම ආනයන සීමා කල යුතු අතර රටින් පිටතට ඇදී යන විනිමය ප‍්‍රමාණය අඩු කල යුතුය. නිර්මාණශීලීව විදේශ මුදල් රට තුළට ඇද ගැනීමට කටයුතු කළ යුතුය. එසේම සෑම වසරකම අපගේ ආනයන අපනයනවලට වඩා වැඩිය. මෙම තත්ත්වය ද රටට ඉතාම අහිතකරය. එනිසා අප ආනයන සීමා කිරීමේත් අපනයන වැඩි කිරීමේත් ක‍්‍රියාදාමයකට හෝ එසේත් නැතහොත් ආනයන එසේම තිබියදී අපනයන වැඩි කිරීමේ ක‍්‍රියාදාමයකට හෝ යා යුතු මය.

වර්තමානයේ අපගේ ප‍්‍රධාන ආනයන වන්නේ; ප‍්‍රති අපනයනය සඳහා ඇඟලූ‍ම් නිෂ්පාදනයට අවශ්‍ය රෙදි, රත‍්‍රං, ඛණිජ ද්‍රව්‍ය හා තෙල්, ආහාර , යන්තෝපකරණ, වාහන හා ප‍්‍රවාහනයට අදාළ උපකරණ යනාදියයි. ආහාරද්‍රව්‍ය, තෙල් වැනි දේවල් ආනයනය ක්ෂණිකව කපා හැරිය නොහැක. දැනට මාස කීපයකට පෙර රත‍්‍රං ආනයනය සීමා කිරීම සඳහා කටයුතු කල අතර මේ අවස්ථාවේදී ආනයන වියදම අවම කිරීම සඳහා ක්ෂණිකව කල හැකි වඩාම කාර්යක්ෂම කටයුත්ත වාහන ආනයනය සීමා කිරීමයි. අනෙක් අතට ඩොලරයේ අගය හා ගැට ගැසී ඇති මිල සූත‍්‍රය නිසා වන ඉන්ධන මිල වැඩිවීම නිසා වාහන පාවිච්චිය වියදම් කාරී වන හෙයින් වාහන වෙළෙඳපොළට වන බලපෑම මත ඉදිරියේදී රට තුළ ම කාර් රථ ඉල්ලූ‍ම අඩු වනු ඇත. එනිසා වාහන ආයනය අඩු වුවද ඉල්ලූ‍ම සැපයුමට සමපාත වනු ඇත. එහෙත් සුඛෝපභෝගී හෝ අත්‍යාවශ්‍ය නොවන දේ ලෙස තීන්දු තීන්දු කර ආනයන සීමා කර ඇති ශීතකරණ, රෙදි සෝදන යන්ත‍්‍ර වැනි ඒවා නම් කාලය හා සටන් කරන බොහෝ දෙනෙකුට අත්‍යාවශ්‍ය ඒවාය.

ශ‍්‍රී ලංකාව ආසියාවේ දැණුම් කේන්ද්‍රය බවට පත් කිරීමේ රජයේ සංකල්පයක්ද ඇති අතර ඒ අනුව කටයුතු කරන්නේ නම් අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා විදේශ විනිමය ඇදීයාම අඩු කර ගත හැකි වනු ඇති අතර විදේශ විනිමය උපයා ගැනීමටද හැකි වනු ඇත. අධික මිලක් ද ගෙවා ප‍්‍රමිතිය පිළිබඳවද සමහර විට සහතිකයක් නොමැතිව පිටරට වලින් ලබා ගන්නා වෛද්‍ය උපාධි වැනි ප‍්‍රථම උපාධි හා විවිධ පශ්චාත් උපාධි යනාදියත් මෙරටේ දීම ලබා ගැනීමට පහසු කම් සැලසීම අපහසු නැත. ශී‍්‍ර ලංකා වරලත් ගණකාධිකාරී ආයතනය ඉතාමත් ඉහළ ප‍්‍රමිතියක් පවත්වාගෙන යන ආයතනයකි. ඒ හරහා පිට වන ගණකාධිකාරීන් මෙන් කීප ගුණයක පිරිසක් විශාල මුදලක් ද ගෙවා ඊට සමාන සුදුසුකම් බි‍්‍රතාන්‍ය ආයතන වලින් ලබා ගනිති. නීති උපාධිද එසේමය. රට තුළ ඇති එවැනි ආයතන පුළුල් කිරීම අපහසු නැත. එසේම අත්‍යාවශ්‍ය නොවන විදේශීය උපදේශන සේවා, බුරැුතු පිටින් යන සංචාර, පුද්ගල හෝ පවුල් අවශ්‍යතා මත කෙරෙන ව්‍යාපෘති අවම කිරීම, පහසුවෙන් නිපදවිය හැකි දේ හා දේශීය කර්මාන්ත වලට පහර වැදෙන දේ ආනයනය නොකිරීම වැනි ක‍්‍රියාමාර්ගයන්ද ගත යුතු බව පෙනේ. සංචාරක ව්‍යපාරය ප‍්‍රවර්ධනය සඳහා රුපියල අවප‍්‍රමාණය වීමම යහපත් සාධකයක් ලෙස ගත හැකිය. වැඩිහිටි සත්කාර මධ්‍යස්ථාන හෝ ගම්මාන වැනි ඒවා ඇති කිරීම හා එවැනි අයට පුරවැසි භාවය හෝ ගී‍්‍රන් කාඞ් ලබාදීම වැනි ක‍්‍රමවේද හරහා විශාල ලෙස විදේශ විනිමය උපයා ගත හැකිය. විදේශ ගත ශී‍්‍ර ලාංකිකයන්ට රටේ මුදල් ආයෝජනය දිරිමත් කිරීම සඳහා දැනට කෙරෙන ක‍්‍රමවේදවලට අමතරව කල හැකි තවත් දේ මොනවාදැයි සොයා බැලිය යුතුය. විදේශීය සෘජු ආයෝජන ඇද ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය පරිසරය රට තුළ නිර්මාණය කල යුතුය.

මෙකී හා නොකී ආකාරයට කාර්යක්ෂමව ආර්ථිකය කළමනාකරණය කළහොත් රුපියල අවප‍්‍රමාණය වීම රටට එතරම් බරපතල ගැටළුවක් නොවනු ඇත.

පි‍්‍රයදර්ශනී ආරියරත්න

ඇතුවත් බැරි නැතුවත් බැරි ‘ඉන්දියානු සාධකය

0

 

ඉන්දියාව සහ ශ‍්‍රී ලංකාව අතර තිබෙන සම්බන්ධය හැමදම පැවතුනේ ‘රංඩු වෙවී – යාලූ වෙවී’ යන ආකාරයෙන් බව හැමෝම දන්නා කරුණක්ය. ඒ තත්ත්වය අද ඊයේ පටන් ගත් දෙයක් නොව අතීතයේ සිටම පැවතුනු ආකාරයක් බව කීමේ වැරැුද්දක්ද නැත. මේ කාරණය යළිත් මේ දවස්වල සිහියට නැගුනේ අපේ රටේ ජනාධිපතිතුමා පසුගි ය දවසක කියා තිබූ කාරණයක් හේතුවෙන්ය. එතුමා කියා තිබුනා යැයි මාධ්‍ය වාර්තා කළේ ඉන්දියාවේ රෝ ඔත්තු සේවය එතුමාට විරුද්ධව වැඩ කරනවා වැනි අදහසක්ය. මේ යහපාලන ආණ්ඩුව ගේන ඒමට වැඩ කළ කණ්ඩායමක් වූ ඉන්දියාව ඒ පාලනයේ නායකත්වයට එරෙහිව වැඩ කරනවා යැයි කීම එච්චර විශ්වාස කළ හැකි දෙයක් නොවන බව ඉතාමත් පැහැදිළි නමුත් රටේ නායකත්වයෙන් එවැනි චෝදනාවක් එනවිට එය සරළව ඉවතට දැමිමේ හැකියාවක්ද නැත. ඉන්දියාව සම්බන්ධයෙන් අපේ රටේ ඇති වැරදි තේරුම් ගැනීම් හේතුවෙන් අපේ වි්‍යාපෘතීන් අර්බුදයට ගියේ අද ඊයේ නොව දේවානම්පියතිස්ස රජුගේ කාලයේ පටන්ම බව මගේ තේරුම් ගැනීමය.

මට හිතෙන්නේ නිදහසින් පසු මෙරට පාලනය කළ කොයි ආණ්ඩුවත් ඉන්දියාව සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළේ සහ කටයුතු කරන්නේ තරමක මෝඩ ගතියක් තිබෙන බවයි. ඒ මෝඩකම්වලින් ඉවත් වෙන්නට හැකියාවක් මෙරට නායකත්වයට නැති නිසා හැම වාරයකම වාගේ සිදුවුනේ ඉන්දියාවට රුවටෙන්නට හෝ ඉන්දියාට යටවෙන්නට සිදුවීමය. ඞී එස් ඩඞ්ලි, ජෝන් කොතලාවල, බණ්ඩාරනායක, සිරිමාවෝ හා ජේ ආර් යන හැම නායකයෙකුම පාහේ රැුවටිලිවලට හෝ යටවීම්වලට අසුවූ බව ඉතිහාසයෙන් පෙන්නුම් කෙරෙන කාරනාවන්ය.

1977 පසු කාලයේ ජයවර්ධන රජයේ උත්සාහය මඟින් මෙරට සමාජයේ යම් ආකාරයක වෙනසක් ගොඩ නැගෙන බව දුටු ඉන්දියාව සිදු කළේ මේ රටේ අභ්‍යයන්තර ප‍්‍රශ්නයක් වූ දෙමළ ජනතාවලේ ප‍්‍රශ්නය පාවිච්චි කරමින් රට අස්ථාවර කරන්නට එක්වීමය. එකල දෙමළ දේශපාලනයේ තරුණ කණ්ඩායම් පුහුණු කරමින් ත‍්‍රෂ්තවාදය කරා තල්ලූ කරන්ට සමත් වූයේ ඉන්දියානු දේශපාලනයෙන් මෙරටට තිබුනු බලපෑම නිසා යැයි කීමේ වැරැුද්දක් නැත.

මේ දවස්වල ඉන්දියාවේ බලපෑම යළිත් වරක් අපේ රටේ හොල්මන් කරන්නේ මේ ආණ්ඩුවේ ඇතුළේ තිබෙන ආරාවුල සමග එය සම්බන්ධ වී ඇති නිසා බව පැහැදිලිවම පෙනී යන කාරණයකි. ඒ කියන්නේ අගමැති තුමා සහ ජනාධිපතිතුමා අතර ගොඩ නැගෙමින් තිබෙන අවුල් සහගත තත්ත්වයට ඉන්දියාවත් තමන්ගේ කැමැත්තෙන් හෝ අනෙක් අයගේ අවශ්‍යතාවයක් හේතුවෙන් ඈදෙමින් තිබෙන බවය. මේ වගේ අවස්ථාවන් පාවිච්චි කිරීම බොහෝ විට ඉන්දියාව යොද ගන්නා උපක‍්‍රමය යැයි සිතීමේ වැරැුද්දක්ද නැත. මේ කාරනය ගැන එ වාර්තා කළ හින්¥ පුවත්පත කීවේ රෝ සංවිධානයේ මේ වැනි වැඩ කටයුතු ඉන්දියානු අගමැතිවරයා වැනි ඉහළ නායකියන් දන්නේ නැති බවය. එය කෙසේ වෙතත් මම නම් කියන්නේ මේ කාරණය ගැන ලංකාවේ ආණ්ඩුව ඉතාමත් පරිස්සමෙන් වැඩ කළ යුතු බවයි.

චීනයට හම්බන්තොට වරාය ගැසී ලබා දීම වැනි කාරනා මේ ප‍්‍රශ්නයට ගැට ගැසී ඇති බවද මෙහිදි අපේ අවධානයට ගැනීම ඉතා වැදගත්ය. මේ ආණ්ඩුව බලයට පැමිණෙන විට ඉන්දියාව සිටියේ ඊට පෙර සිටි රජයට වඩා අඩු සම්බන්ධයක් චීනය සමග ගොඩනගා ගනිවී යැයි කල්පනාවේ බව පෙනී ගිය කාරණයකි. චීනයට යට නොවන ලංකාවක් එකල ඉන්දියාවේ අවශ්‍යතාවය විය. ඒ අවශ්‍යතාවය රුක ගැනීමට මේ රජයට නොහැකි වූවා පමණක් නොව චීනයේ බලපෑම වෙනදටත් වඩා වැඩි මට්ටමකට ඉහළ ගිය බව කවුරුත් දන්නා කරුණයක්ය. හම්බන්තොට වරාය පමණක් නොව අලූතින් බිහිවෙන බොහෝ වි්‍යාපෘති චීනයට ලබා දෙන්නට මේ රජයට සිදුවී ඇති බව මහ පොළවේ යථාර්ථයයි.

මේ අලූත් ඉන්දියානු මැදිහත්වීම් අපි තේරුම් ගත යුත්තේ හුදු මානුෂවාදී අර්ථයෙන් පමණක් නොව උපක‍්‍රමික අර්ථයෙන් බව මගේ අදහසය.

චරිත හේරත්

යහපාලන කඹ ඇදිල්ල

0

 

දේශපාලන පරිමණ්ඩලය තුළ සදාතනික සත්‍යයන් යනුවෙන් පැවතිය හැකි කිසිවක් නොපැවතුන ද බලය පිළිබඳ ගැටලූ‍ව සහ එයට දේශපාලකයන් ආමන්ත‍්‍රණය කරන ආකාරය අතර කිසියම් සාම්‍යතාවක් ඓතිහාසිකව ගොඩනැංවී ඇති බව සත්‍යයකි. දේශපාලනය වූකලී මානවයා කණ්ඩායම් ගත පරිසරය තුළ සිය ආධිපත්‍ය තහවුරු කරගනිමින් අතිශය ස්වාර්ථකාමී ලෙස බලය පසුපස හඹා යාමක් බව යථාර්ථවාදී දේශපාලන න්‍යායේ ඉගැන්වෙන අදහසකි. බලය යනු දේශපාලනයේ කේන්ද්‍රීය ද්‍රවශීලතා සාධකය වශයෙන් ගැනීම ම යනු සමාජය පිළිබඳ දේශපාලන න්‍යාය පත‍්‍රය වඩාත් පාර්ශවීය කෝණයකින් දැකීමකි. වඩාත් වැදගත් විය යුත්තේ දේශපාලනයේ අවසන් නිෂ්ටාව ද? නැතිනම් එම නිෂ්ටාව ළඟා කර ගැනුමට භාවිතා කරන ආධාරකයන් ද?

දේශපාලනය යනු බලය පසුපස හඹා යාමේ අනවරත අරගලයක් බවට විශ්වාස කරන දාර්ශනිකයන් බලය ලබා ගැනීමට පවතින ඕනෑම ආධාරකයක් භාවිතා කිරීම අනුමත කරයි. එනම්, දේශපාලනය සහ ආචාරධාර්මික හා සදාචාරාත්මක පරිමණ්ඩල අතර පැවතිය යුතුයයි සම්මත කිසිදු අත්‍යාවශය සම්බන්ධයක් ඔවුන් නොදකී. කෙසේමුත්, දේශපාලන අචාරධාර්මිකත්වය හෝ සත්‍යවාදී පැවැත්ම සමාජ ප‍්‍රගමනයට අතිශය වැදගත් වන බවට අපි පිළිගනිමු. පවත්නා ධනවාදී ආර්ථික අවකාශය තුළ පුද්ගලයාට හා කණ්ඩායම්වලට ආචාරධාර්මික වියහැකි ද යන කාරණයත් යමෙකුට මතුකළ හැකිවේ. නමුත්, දේශපාලන පරිමණ්ඩලය ආචාරධාර්මික මාර්ගයේ ගෙන යෑමේ දේශපාලනය ධනවාදය සේම සමාජවාදය තුළද එකසේ වැදගත් වන බව අපගේ අදහසයි.

වත්මන් ජනාධිපතිවරයා ආචාරධාර්මික දේශපාලනය පිළිබඳ විශාල බලාපොරොත්තුවක් සමාජය හමුවේ තැබීය. එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙන් එවන් පොරොන්දුවක් සිවිල් සමාජය අපේක්ෂා නොකළහැකි මුත් යහපාලන රෙජීමය යනු ආචාරධාර්මික ප‍්‍රතිමානයන් සමස්තයක නියෝජනයකි. ද්‍රව්‍යාත්මක දේශපාලන පොරොන්දු පිළිබඳ අදහස වෙනුවට ප‍්‍රජාතාන්ත‍්‍රික ප‍්‍රතිමාන තුළින් දේශපාලන ක‍්‍රියාවලිය ජවසම්පන්න වීමම විශාල ජයග‍්‍රහණයකි. නමුත් යහපාලනය හා ආචාරධාර්මික දේශපාලනය අතර කිසිඳු සම්බන්ධතාවක් පැවතිය යුතු නොවන බවට එම රෙජීමය වඩාත් හොඳින් අපට දෛනිකව පැහැදිළි කරමින් සිටී. ජනපතිවරයා සහ එජාපය අතරවන කඹ ඇදිල්ල කෙළවර ඇත්තේ යහපාලනයේ තාවකාලික සම්භෝගයේ කෙළවර පමණක්නම් එය සමාජයට එතරම් බරපතළ කාරණයක් නොවිය හැක. නමුත්, මෙරට දේශපාලනය සබුද්ධික මඟ වෙත කැඳවා ගැනීමේ දේශපාලන ව්‍යායාමයට එය විශාල හානියක් ගෙන දෙනු ඇත.

කිසියම් ආකාරයකින් යහපාලනය කෙලවර වන්නේ සම්ප‍්‍රදායික ශී‍්‍රලනිප හා යුඇන්පී දේශපාලන ධ‍්‍රැවීයතාව තුළ මෙරට දේශපාලනය යළිත් වරක් ප‍්‍රතිගාමීත්වයේ අගාධය තුළ අතරමන් කරවීමෙන් නම් එයට එරෙහි දේශපාලන ප‍්‍රතියෝගිතාවය ගවේෂණය කිරීම වහාම ඇරඹිය යුතුව තිබේ. මෙරට දේශපාලන පරිමණ්ඩලය තුළ සමාජවාදය සහ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය පිළිබඳ අපේක්ෂාව ගතානු ගතික දේශපාලන පංතීන් තුළින් සාධනය නොවන බවත් එසේම එම පංතීන්ට සැබවින්ම දේශපාලන ආඥාදායකත්වය හා නිර්ධන පංතීන් හා ආන්තික පිරිස් මර්ධනය කිරීම පිළිබඳ ඇත්තේ විශාල එකඟතාවක් බවත් මේ මොහොත අපට වඩාත් හොඳින් පැහැදිළි කරයි.

සිරිසේන හා වික්රමසිංහ සේම සිරිසේන හා රාජපක්ෂ හවුල ද නියෝජනය කරනුයේ යහපාලන අපේක්ෂා හෝ අනෙකුත් දේශජ අපේක්ෂා නොවන බවට වටහා ගැනීමට මෙරට සාමාන්‍ය මහජනයාට නොහැක. ඒ ඒ සඳහා වන විද්‍යාවක් නොමැතිකම නිසා හෝ වාමාංශික කඳවුරු දේශපාලනය ද තවමත් ඔවුන් සිරවී සිටින අධානග‍්‍රාහී චින්තනයන්ගෙන් එළියට පැමිණ නොමැති නිසා වියහැක. ඓතිහාසික ව මෙරට අත්දකින ධ‍්‍රැවීයතාවාදී දේශපාලනය අවසන් කිරීමේ අභියෝගය ජයගැනීමට සම්ප‍්‍රධායික සේම අතිශය සංකීර්ණ පිළිතුරු ද පැවතිය නොහැක. එම පිළිතුර පවතින්නේ පවත්නා දේශපාලන පන්තිය පිලිබඳ නිවැරදි විශ්ලේෂණයක් හා එයට එරෙහි අතිශය රැුඩිකල් භාවිතාවක් තුළ විය හැක. නමුත්, සමස්ත රාජ්‍ය යන්ත‍්‍රයම වසා පැතිරුණ දෘෂ්ටිවාදීමය අන්ධකාරයට, ජාතිවාදී හා පාරිභෝජන ධනවාදී සේම ස්වෝත්තමවාදී දෘෂ්ටිවාදයට, එළිය දීමේ දේශපාලනය කොතරම් ආලෝකමත් ලෙස දැල්විය හැකිද? හා ජනතාව එම ආලෝකය වෙතට කැඳවීමට එම දේශපාලන වාගාලංකාරයට කොතරම් හැකියාවක් ලැබේද? ආදී ගැටළු ගණනාවක් ද ඒ සමගම මතුකළ හැක.

යහපාලනය බල දේශපාලනය කරතබාගෙන සිය පංතිමය හා පවුල්මය දේශපාලන සීමාවන් හි බලය තර කරද්දී දේශපාලන ප‍්‍රතිසංස්කරණ දේශපාලනය සහ ආර්ථික සුරකෑමට, ජාතික සම්පත් විකිණීමට එරෙහි දේශපාලනයද යම් මට්ටමකින් වාමාංශික ව්‍යාපාරය තුළින් නියෝජනය වනු දැක ගත හැක. නමුත් මෙරට වාමාංශික හෝ විකල්ප පක්ෂ වශයෙන් හඳුනා ගන්නා ක‍්‍රියාකාරීත්වයද තමන් විසින් මෙතෙක් ආමන්ත‍්‍රණය නොකරණ ලද පිරිස් වෙතට ප‍්‍රමාණාත්මකව හා තීරණාත්මක ලෙස ගමන් කරන බවක් නොපෙනේ. එම නිසා වම දකුණ අතර භේදයට වඩා සමාජය වඩාත් දේශපාලනික කිරීමේ දේශපාලනයක් අවැසි බව දැකිය හැක. යහපාලන රෙජීමය සිය සුජාත භාවය අහෝ්සි කරගෙන ඇති තත්ත්වයක් තුළ මෙරට සාතිශය දිළිඳු ග‍්‍රාමීය බෞද්ධ, හින්දු හා ඉස්ලාමීය ජනයා පෙළගස්වන ප‍්‍රති-යහපාලනික හා දක්ෂිණාංශික අධිකාරිවාදයට එරෙහි පුළුල් ජනතා බලයක් ගොඩනැංවිය යුතුය. වැක්ලාව් හැවෙල් දුටු ලෙසට එම දේශපාලනය බලය වෙනුවෙන් සිය සත්‍යවාදී අචාරධාර්මිකත්වය කැප නොකොට සිටිය යුතුය.

අතුලසිරි සමරක‍ෝන්

රටට ආදරෙයි නම් ද්විත්ව පුරවැසිභාවය අත් හරින්න පුළුවන් ඒකාබද්ධ විපක්ෂ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රී කුමාර වෙල්ගම

 

පක්ෂ අභ්‍යන්තරයේදී ඔබ විසින් කර තිබු ණු දේශපාලන අදහස් ගැන ඔබ නියෝජනය කරන කණ්ඩායම ඇතුළෙන්ම විවේචන එල්ලවෙලා තිබුණා. අත්දැකීම් සහිත දේශපාලනඥයෙක් විදියට ඔබේ අදහස් වලට වටිනාකමක් දීලා, ඒ පිළිබඳව සාකච්ඡුා නොකරීම පිළිබඳව ඔබට දැනෙන්නේ කුමක්ද?
මම 1982 දී තමයි ශ‍්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙ අගලවත්ත ආසනයේ සංවිධායකවරයෙක් හැටියට සිරිමාවෝ බණ්ඩාරණායක අගමැතිනිය විසින් පත් කරන්නේ. එදා ඉඳන් මේ වෙනතෙක් මම ශ‍්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙ ඉන්නවා. දැන් පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත‍්‍රීවරයෙක් හැටියට අවුරුදු 25ක් ඉන්නවා. කිහිප වතාවක්ම නියෝජ්‍ය ඇමති සහ කැබිනට් ඇමතිවරයෙක් විදියට කටයුතු කරලා තියෙනවා. අද විපක්ෂයේ මන්ත‍්‍රීවරයෙක් හැටියට වාඩිවෙලා ඉන්නවා.

මා ගැන ඕනෑම කෙනෙක්ට විවේචනය කරන්න පුලූ‍වන්. ඒකේ තහනමක් නෑ. විවේචනයෙන් තමයි හරි මාර්ගයට යන්න පුලූ‍වන්. දේශපාලනය කියන්නෙම විවේචනය එක්ක යන වෘත්තියක්. ඒ නිසා මම කියන්නෙ එන්න, මාව විවේචනය කරන්න. මාත් එක්ක වාද විවාද කරන්න. ඒ වුණාට එකක් අමතක කරන්න එපා. මම ශ‍්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ ඉන්න ජ්‍යෙෂ්ඨම සාමාජිකයෙක්. ඒක අමතක නොකර මාව විවේචනය කරන්න කනිෂ්ඨයෙක්ට වුණත් හැකියාවක් තියෙනවා.

එකපාරම ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ මන්ත‍්‍රීවරුන් කණ්ඩායමක් එකතුවෙලා ඔබට ප‍්‍රහාර එල්ල කරන්නෙ ඇයි?
ඔය කෑගහන්නෙ සභාග ආණ්ඩුවක් නිසා. දැන් සභාග ආණ්ඩුවක් හදන කතාවක් යනවානේ. ඒකට මම කෙළින්ම විරුද්ධ වුණා. තවත් අය විරුද්ධත්වය ප‍්‍රකාශ කළා. ඒත් ඒ අය කිව්වා මහින්ද රාජපක්ෂ මහත්තයා මොකක්හරි තීන්දුවක් ගන්නවානම්, ඒකට එකතු වෙනවා කියලා. මම කිව්වෙ ආණ්ඩුව පෙරලන අවස්ථාවක බලය ගන්න පාර්ලිමේන්තුවේදී අවශ්‍ය ඡුන්දය දෙන්නම්. ඒත් මේ විදියේ ආණ්ඩුවක් හැදුණොත් මම ඉඳගන්නෙ විපක්ෂය පැත්තෙ. ඒක මම කෙළින් කිව්වා. ඒ ගැනයි මා කෙරෙහි ඔය තරම් වෛරයක් ඇතිවෙලා තියෙන්නේ.

අපට ආරංචි තියෙනවා ජනාධිපති මෛත‍්‍රීපාල සිරිසේ න මහතාගෙන් ඒකාබද්ධ විපක්ෂයට ආණ්ඩුව වෙනස් කිරීමේ යෝජනාවක් ආ බව…
එහෙම සාකච්ඡුා පිළිබඳව අපි පුවත්පත්වල දැක්කා. එහෙත් වුණේ මොකක්ද කියලා දැනගෙන හිටියෙ නැහැ. බැසිල් රාජපක්ෂ මහත්තයා කිව්වා ඔව්, එහෙම සාකච්ඡුාවක් තිබුණා කියලා. ඒ ප‍්‍රකාශයෙන් අපට තහවුරු වුණා මේ දෙන්නා මුණගැහුණු බව. එතැනදී ආණ්ඩුවක් නිර්මාණය කිරීම ගැන සාකච්ඡුා කළ බව කියනවා. කොහොමහරි අපේ පක්ෂය ඇතුළේ ඒ වගේ සාකච්ඡුාවක් වෙලා තියෙනවා. මම දන්නෙ එච්චරයි.

ඔබ හිතන්නෙ මෛත‍්‍රීපාල සිරිසේන වගේ පුද්ගලයෙක් ඔය වගේ පොරොන්දුවක් දීලා, ඒකට ඉටු කරාවි කියලාද?
අපි නොහිතන දේවල් තමයි සිද්ධවෙන්නෙ. අපි කැමති දේවල් සිද්ධවෙන්නෙ නැහැනෙ. සමහර විට විවිධ ප‍්‍රශ්න නිසා සහ ඉක්මනට බලය ලබාගත යුතු නිසා, මහජනතාවට සේවයක් කිරීමේ පරම චේතනාවෙන් මුණගැහුණාද කියලා දන්නෙ නැහැනේ.

මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාට ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයාව තීන්දු කිරීමේ බලය ලබාදීම ගැන ඔබේ අදහස මොකක්ද?
එතුමාට ගන්න පුලූ‍වන්. නායකයා හැටියට. හැබැයි ඒක අපේ පක්ෂ නායකයන්ට ඉදිරිපත් කරන්න ඕනෑ. එතැනින් අනුමැතිය ගන්න ඕනෑ. එතැනදී අපට විරුද්ධත්වය ප‍්‍රකාශ කරන්න හැකියාව තියෙනවා. ඒක තමයි ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී ක‍්‍රමය.

ඔබ එජාපයේ කොන්ත‍්‍රාත්තුවක් ඉටු කරනවාලූ‍.
ඒක හොඳ චෝදනාවක්. ඕක මහින්දානන්ද අලූ‍ත්ගමගේ මහත්තයානෙ කිව්වෙ. මම එජාපයෙ කොන්ත‍්‍රාත්තුවක් කරනවාද නැද්ද කියන එක මුලූ‍ රටම දන්නවා. මෛත‍්‍රීපාල සිරිසේන ජනාධිපතිවරයා ජනාධිපති ධූරයට පත්වුණේ කවදාද. 2015 දී. ඉන්පස්සෙ පක්ෂයෙ බලය මෛත‍්‍රීපාල සිරිසේන මහත්තයාට ගන්න සැලසුම් හැදුණා. එතකොට පක්ෂයෙ හිටපු අයත් හිටියෙ කෙළින් තීරණයක් ගන්න බයේ. ඔය සද්දෙට කතා කරන අයත් වැල යන පැත්ත බලලා මැස්ස ගහන්න හිතාගෙනයි හිටියෙ. එතකොට මහින්ද මහත්තයා මැදමුලනට ගිහින් නිහඬව හිටියා. දැන් මහින්ද මහත්තයා වටේ සෙනඟ හිටියාට එදා හිටියෙ නැහැ. එහෙම කාලෙක මම හවුල් ආණ්ඩුවට එන්නේ නැහැ කියලා එළියට බැස්සා. ඒ විදියට එළියට බැහැපු පළවැනි කැබිනට් ඇමතිවරයා මම. ඒකෙන් තමයි මහින්ද මහත්තයා මේ තරම් ශක්තිමත් වෙන තැනට ආවේ. එදා එහෙම කරපු මම කවදාවත් යූඇන්පියට යන්නෙ නැහැ. කොහොමත් මම වම නියෝජනය කරන පක්ෂ අත්හැරලා දක්ෂිණාංශික පක්ෂයකට යන්නෙ නැහැ. මම වම කියලා කිව්වෙ පොදුවෙ සමසමාජ, කොමියුනිස්ට්, ශ‍්‍රී ලංකා, විමල් වීරවංශලා, ජේ.වී.පී.ය වගේ වම නියෝජනය කරන පක්ෂ. ඒවා අත්හැරලා එජාපය වගේ දක්ෂිණාංශික පක්ෂයකට මම යන්නෙ නැහැ.

මහින්දානන්ද අලූ‍ත්ගමගේ මන්ත‍්‍රීවරයා කී විදියට ඔබ ඉන්නේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂට බියෙන්ද?
මම කිසිම බයක් ඇති මිනිහෙක් නෙවෙයි. බය මගේ ඇෙඟ් නැහැ. බය ඇෙඟ් තිබුණානම් මම මේ මොහොතෙග් ඇමති කෙනෙක් වෙන්න ඕනෑ. විධායක ජනාධිපතිට මට ඇමතිධූර එපා කියලා එළියට බැස්සා මම. මම ගෝඨාභය රාජපක්ෂට බය නැහැ. මම ගෝඨාභය රාජපක්ෂට ගරු කරනවා. එතුමා ලංකාවෙ යුද්ධය අවසාන කළානෙ. මම එතුමා එක්ක කිසිම අමනාපයකින් නෙවෙයි ඉන්නෙ. සමහරු එහෙම හිතුවාට.

ඇත්තටම ඔබේ නම කියලා මහින්දානන්ද අලූ‍ත්ගමගේ මහතා ආවේගයෙන් විවේචනය කළේ මහින්ද රාජපක්ෂ හිටපු ජනාධිපතිවරය ාවම කියලාත් හිතෙනවා. මොකද ඔබ අදහසක් කීවා විතරයි. මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ගෝඨාභය රාජපක්ෂට අපේක්ෂකත්වය දුන්නෙ නැහැනෙ. ඒ ගැන ඔවුන්ට කේන්තියක් ඇති නේද?
එයාලා බලාපොරොත්තු වෙන්නෙ මහින්ද රාජපක්ෂ මහත්තයාව නෙවෙයි. එතුමන්ලාගේ ඔලූ‍වෙ තියෙන්නෙ වෙන දෙයක්. එයාලා කියන්නෙ මහින්ද රාජපක්ෂ නෙවෙයි අහවලාව තමයි සුදුසු කියලා. අපි කියනවා අහවලා නෙවෙයි මහින්ද රාජපක්ෂ තමයි සුදුසු කියලා. ඔබ කීව එක හරි. ඔය කේන්තිය මට විරුද්ධ කේන්තියක් විතරක් නෙවෙයි. මහින්ද රාජපක්ෂටත් විරුද්ධව එන කේන්තියක්.

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ගැන ඔබට තියෙන විවේචනය මොකක්ද?
මට එතුමා ගැන විවේචනයක් නැහැ. එතුමාව ජනාධිපතිවරණ අපේෂකයා විදියට ඉදිරිපත් කරලා නෑනෙ. ඉතින් මට ඒ ගැන මොනවත් කියන්න බැහැ. එතුමාව ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයා විදියට ඉදිරිපත් කළොත් මම ඒ ගැන අදහස කියන්නම්.

ඒත් ඔබ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපති අෙ ප්ක්ෂකයා වීම ගැන ලොකු විරෝධයක් එක්ක කතා කළා නේද?
නෑ නෑ. මම බලෙන් පැනලා කිසි කෙනෙක් ගැන අදහස් පළ කරලා නැහැ. විවිධ අවස්ථාවලදී ජනාධිපති අපේක්ෂකයා අහවලා විය යුතු බව පක්ෂයේ අය කියලා තියෙනවා. එහෙම වෙලාවල මම ඒ ඒ පුද්ගලයන් ගැන මගේ අදහස කියලා තියෙනවා. එක් උදාහරණයක් කිව්වොත්, එක වෙලාවක පක්ෂයේ සාමාජිකයන් කිව්වා මෙයාව තමයි මහින්ද රාජපක්ෂ නම් කරන්නෙ කියලා. මම එතකොට උත්තර දුන්නා එයාව නම් කරන්න බැහැ කියලා. ඒ වගේ නම් ඉදිරිපත් වෙද්දී මම ඒවාට ප‍්‍රතිචාර දැක්වුවා විතරයි. ඔය එක නමක්වත් මම සංවාදයට ගෙනාවෙ නැහැ. කෙනෙක් අහවලා අපේක්ෂකයා විය යුතුයැයි ප‍්‍රසිද්ධියේ කීවොත් මම ප‍්‍රසිද්ධියේ උත්තර දුන්නා. අභ්‍යන්තරයේ කතා කළොත් මම අභ්‍යන්තරයේ උත්තර දුන්නා.

අපි මෙහෙම ප‍්‍රශ්නයක් අහන්නම්. ද්විත්ව පුරවැසියෙක්ව ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයා ලෙස යෝජනා වුණොත් ඔබේ අදහස මොකක්ද?
ලංකාවේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුව ද්විත්ව පුරවැසියෙක්ව ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයෙක් ලෙස නම් කරන්න බැහැ. ඒ නිසා තමයි ගීතා කුමාරසිංහ මැතිණියගේ පාර්ලිමේන්තු ආසනය පවා අහිමි වුණේ. එතකොට අපි කැමති වුණත් අකැමති වුණත් එහෙම කෙනෙක්ව ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයෙක් විදියට නම් කරන්න බැහැනේ. මම කළේ ඒ කාරණය පෙන්වා දීම. එයා ද්විත්ව පුරවැසිභාවය ඉවත් කරගත්තොත් එයාගෙ නම සලකලා බලන්න පුලූ‍වන්. නැත්නම් අපි කොහොමද එයා ගැන කතාකරන්නෙ. එහෙම කරන්න බැහැ.

ඇත්තටම ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයා ලෙස ඉදිරිපත් වෙන්න කලින්ම, රටට ආදරය කරනවානම් ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකත්වය ලැබුණත් නැතත් ද්විත්ව පුරවැසිභාවය අයින් කරගන්න පුලූ‍වන්නේද?
ඔව්. ඒක ඇත්ත. එහෙම කෙනෙක්ට තමන් ඇත්තටම රටට ආදරය කරන බව පෙන්වන්න දැන් හොඳ අවස්ථාවක් තියෙනවා. කවුරුහරි ද්විත්ව පුරවැසියෙක් ලංකාවෙ ජනාධිපතිවරයා වෙන්න බලාපොරොත්තු වුණත් නැතත් රටට ආදරෙයි නම් ද්විත්ව පුරවැසිභාවය අත්හරින්න පුලූ‍වන්නේ. රටට ආදරය කරන කෙනෙක් නම් වෙන රටක පුරවැසිභාවයක් මොකටද? ඒ නිසා දැන්ම ඒ තීන්දුව ගන්න ඕනෑ. ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකත්වය ලැබුණාට පස්සෙ ඒක අයින් කරගන්න බලාපොරොත්තු වෙන කෙනෙක් නම් රටට ආදරය කරන බව විශ්වාස කරන්නෙ කොහොමද. ඉන්පස්සෙ අපට පුලූ‍වන් දේශපාලන නායකයන් ගැන ඒ පුද්ගලයාව ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයා ලෙස තෝරාගන්නවාද නැද්ද යන්න සාකච්ඡුා කරන්න.

සුළු ජනවර්ග වල අවිශ්වාසයට ලක්වුණ පුද්ගලයෙක්ව ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයා ලෙස තෝරාගැනීම ගැනත් ඔබ අදහසක් පළකරලා තිබුණා නේද?
ඔව් ඔව්. ඒකත් මම පොදුවේ කීව කාරණයක්. මම කීව කාරණයෙ කිසි වැරැුද්දක් නැහැ. මම ජන හමුවකදී ඒක පැහැදිළි කරලා දුන්නා. ලංකාවෙ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය කියන්නෙ මන්ත‍්‍රීවරු 225ක් පත්වෙන එකක්. ජනාධිපතිවරණය කියන්නෙ මුලූ‍ ලංකාවම එක මැතිවරණ කොට්ඨාශයක්. එතකොට සුලූ‍ ජාතිකයන්ගේ ඡුන්ද ප‍්‍රතිශතය ගැනත් කල්පනා කළ යුතුයි. දැනට ලංකාවෙ 30% පමණ සුළු ජාතිකයන් ඉන්නවා. ඒ ඡුන්දවලට වැදගත්කමක් තියෙනවා. අපි දේශපාලනඥයන් විදියට ඡුන්දයක් දිනන්න නම් සුළු ජාතිකයන්ගෙ ඡුන්ද ගැන කල්පනා කළ යුතුයි.

අනෙක් පැත්තෙන් තරුණ ප‍්‍රජාවගේ ගෞරවය ලබන කෙනෙක් විය යුතු බවත් ඔබ කියා තිබුණා..
ලංකාවෙ අලූ‍ත් ඡුන්ද ලක්ෂ හයක් ඉන්නවා. එයාලා ඉන්නෙ ෆෙස්බුක් එකේ. මේ කොල්ලො කෙල්ලො දූෂණයට භීෂණයට විරුද්ධයි. ඒ තරුණ ළමයි ඉන්ටර්නෙට් එකේ සර්ච් කරලා බලපු ගමන් දේශපාලඥයෙක් කරපු හොඳ දේවල් වගේම නරක දේවල් විස්තර ඇතිව කියවන්න පුලූ‍වන්. ඒ අය හොයලා බලලා තමයි තීරණ ගන්නෙ. ඉතින් මම හිතන්නෙ නැහැ මේ දරුවන් වැරදි කෙනෙක්ව තෝරාගනියි කියලා. එතකොට මම කලින් කීව සුළු ජාතිකයන්ගෙ ඡුන්දය සහ ලංකාවේ තරුණ ප‍්‍රජාවගෙ ඡුන්ද ඊළඟ ජනාධිපතිවරයෙක්ට ඉතාමත්ම වැදගත් වෙනවා.

ඔබ පවුල්වාදය-ට විරුද්ධයි නේද?
මං ඒකට තදින්ම විරුද්ධයි. ඒකට හේතු කොච්චර තියෙනවාද. මම එකක් කියන්නම්. ලංකාවෙ පළවැනි අගමැතිවරයා ඞී,එස්. සේනානායක. ඔහුගෙන් පස්සෙ ජ්‍යෙෂ්ඨත්වය තිබුණෙ එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඞී. බණ්ඩාරණායක මහත්තයාට. ඊළඟට හිටියේ සර් ජෝන් කොතලාවල මහත්තයා. ඒත් ඞී.ඇස්. සේනානායක මහත්තයාගෙන් පස්සෙ අපේක්ෂකත්වය ලැබුණෙ ඩඞ්ලි සේනානායක මහත්තයාට. ඒක වුණේ නැත්නම් බණ්ඩාරණායක මහත්තයා එජාපයෙන් අයින් වෙලා ශ‍්‍රීලනිපය හදන්නෙ නැහැ. එදා ඒක වෙද්දී බණ්ඩාරණායක මහත්තයා එක්ක ඞී.ඒ. රාජපක්ෂ මහත්තයාත් එළියට බැස්සා. එහෙම ගත්තාම ඞී.ඒ. රාජපක්ෂ මහත්තයා එළියට බැස්සෙ පවුල්වාදයට විරුද්ධව. මහින්ද රාජපක්ෂ මහත්තයා පවුල්වාදයට එරෙහි වුණා. ඒක හොඳ උදාහරණයක් තමයි ජ්‍යෙෂ්ඨත්වය සහ පවුල්වාදය නරක බවට.

මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා පවුල්වාදයේ සංකේතයක් නේද?
නැහැ. එතුමා තවම පවුල්වාදයට ගියේ නැහැ. ඒ නිසා ඒක ගැන කතාකරන්න බැහැ. එතැනට ගියොත් මම කතාකරන්නම්.

මෛත‍්‍රීපාල සිරිසේනව ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයා බවට පත් කරන්න යෝජනා වුණොත් ඔබේ අදහස මොකක්ද?
මං හිතනවා ඒක සුදුසු නැති බව. සිරිසේන ජනාධිපතිතුමාට නෙවෙයි, සුදුසකම් තියෙන ඕනෑ කෙනෙකුට ඉල්ලන්න බැරිකමක් නැහැ. ඒත් රටේ දැන් ඇතිවෙලා තියෙන ප‍්‍රශ්ණ දිහා බැලූ‍වාම එතුමාටවත්, රනිල් වික‍්‍රමසිංහ අගමැතිතුමාටත් රටේ මිනිස්සුන්ගෙන් බහුතරයක් ඡුන්දය දෙන්නෙ නැහැ.

ඒ කියන්නෙ ඒ දෙන්නාම හෝ දෙන්නාගෙන් කෙනෙක් ඉදිරිපත් වුණොත් ඒකාබද්ධ විපක්ෂය ඉදිරිපත් කරන අපේක්ෂකයා ජයගනීවි නේද?
එහෙම බැහැ. අනෙක් පැත්තේ කෙනා ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී, සුළු ජාතීන් පිළිගන්න, වැරදි නොකරන, රටේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයට මුල් තැන දෙන නායකයෙක් විය යුතුයි. අත් වල ලේ ගාවගත්ත කෙනෙකුට නම් ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයෙක් වීම සුදුසු නැහැ කියලයි කියන්නෙ.

ආයතන ප‍්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ ගැටලූව

 

 

ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාලවල දැනට පවත්නා පර්යේෂණ සංස්කෘතිය ගැන ප‍්‍රසිද්ධ දේශනයක් පැවැත්වීමට පසු ගියදා මට ආරාධනාවක් ලැබිණ. මගේ එම කථාව, අප රටේ විශ්වවිiාලවල ඇති පර්යේෂණ සංස්කෘතියේ දරිද්‍රතාව පිළිබඳ විචාරාත්මක සිතීමක් විය. මා ඉදිරිපත් කළ අදහස් ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාලවල ආයතනික සංස්කෘතියේ සමහර පැති ගැන සිදුකළ අභ්‍යන්තර විවේචනයක ස්වරූපය ගත්තේය.

කරුණු දෙකක් නිසා ඒවා අභ්‍යන්තර ආයතනික විවේචනයක් විය. පළමුවැන්න මා, සේවයෙන් විශ‍්‍රාම ගොස් සිටියද, තවමත් විශ්වවිiාල පද්ධතියේ පරිපාලනය නැතහොත් ආණ්ඩුකරණය සමග සම්බන්ධවී සිටීමයි. දෙවැන්න, මාගේ ප‍්‍රසිද්ධ විවේචනයට බඳුන් වූ තේමා සහ ඒවා පැහැදිලි කිරීමට යොදාගත් නිදසුන් සහ කරුණු විශ්වවිද්‍යාල ඇතුළත සිදුවන, පිට අය සාමාන්‍යයෙන් නොදන්නා, දේවල් වීමයි. එපරිදි, මගේ කථාවෙන් සිදුවූයේ විශ්වවිiාලවල අභ්‍යන්තරයේ සිදුවන සාකච්ඡා. මහජන පරිමණ්ඩලයට ගෙනඒමයි.

මගේ කථාවට සවන් දුන් විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරු වැඩි දෙනා, මගේ විවේචනය ප‍්‍රසිද්ධියේ පළකිරීම ගැන සතුටුවූහ. කිහිපදෙනකු ඒ ගැන අසතුටුවූ බවද මට පෙනිණ. මගේ මෙම ලිපියට තේමාව වන්නේ එම දෙවැනි ප‍්‍රතිචාරයයි.‍

මහජන ආයතන ප‍්‍රතිසංස්කරණය කිරිම පිළිබඳ ගැටලූව, පසුගිය අවුරුදු හතර තුළ ලංකාවේ දේශපාලන කතිකාවේද වැදගත් මාතෘකාවක් විය. ආණ්ඩුකරණය ප‍්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ පොදු කතිකාවේ උප-කතිකාවක් ලෙස එය තවමත් අප රටේ දේශපාලන විවාදයේ පවතී. අධිකරණය, පොලිසිය, රජයේ අමාත්‍යාංශ හා දෙපාර්තමේන්තු, මෙම ආයතනික ප‍්‍රතිසංස්කරණ න්‍යාය පත‍්‍රයේ ඉහළම සිටි ඒවාය. මේ අතර, දූෂණය පිළිබඳ චෝදනා නිසා ශ‍්‍රී ලංකා ක‍්‍රිකට් ආයතනයද ප‍්‍රතිසංස්කරණයට භාජනය කළ යුතුය යන මතය ජනමාධ්‍යවලින් තදින් ඉදිරිපත් විය. මේ අතර මාධ්‍ය ආයතන ප‍්‍රතිසංස්කරණයට භාජනය විය යුතුයැයිද හඬක් නැගිණ.

ආයතන ප‍්‍රතිසංස්කරණ කතිකාව තුළ දක්නට ලැබුණු ප‍්‍රධාන ලක්‍ෂණයක් හා අඩුපාඩුවක් වූූයේ, ඒවා සටන්පාඨවලට වඩා ගැඹුරට නොගිය ඒවා වීමයි. අධිකරණය සහ පොලිසිය ප‍්‍රතිසංස්කරණය කිරීම පිළිබඳ සාකච්ඡාව එයට ඇති හොඳම නිදසුන් දෙකකි. මේ දිනවල පොලිස්පතිවරයා සහ ඉහළ පොලිස් නිලධාරීන් සම්බන්ධව මතුවී ඇති පෙර නොවු විරූ ආකාරයේ ගැටලූ දෙස බලන විට පෙනෙන්නේ, පොලිස් සේවය ප‍්‍රතිසංස්කරණය සඳහා 19වැනි ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය යටතේ ගනු ලැබූ ක‍්‍රියාමාර්ග, අලූත් ගැටලූවලට තුඩුදී ඇති බවයි. මේ අසාර්ථකත්වයට බොහෝ හේතු තිබෙන්නට ඇත. ඉන් එක හේතුවක් ලෙස මට පෙනෙන්නේ, පොලිස් ප‍්‍රතිසංස්කරණ සඳහා ගනු ලැබූ ක‍්‍රියාමාර්ග, පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව පිළිබඳව බාහිරව තිබුණු විවේචනය මත පමණක් පදනම් වීමයි. පොලිස් සේවයේ නිරතවී සිටින සහ සිටි සෑම තරාතිරමකම නිලධාරීන් අතර, පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව ගැන තම අත්දැකීම් මත පදනම් වූ ඉතා ප‍්‍රබල විවේචන තිබෙන බවට කිසිදු සැකයක් නැත. එහෙත් ප‍්‍රශ්නය නම්, එම අභ්‍යන්තර විවේචනය ආයතනික ප‍්‍රතිසංස්කරණ අරමුණු කරගත් ප‍්‍රතිපත්ති සකස්කිරීමකට දායක නොවීමයි. ආයතනික අභ්‍යන්තර විවේචන, අභ්‍යන්තරයට පමණක් සීමාවී තිබෙන තාක් කල්, ඒවා මහජන කතිකාව සමග බද්ධ නොවෙන තාක් කල්, ඒවාට කළ හැකි මහජන කාර්යයක්ද නැත.

මේ උභතෝකෝටිකය වඩාත්ම ප‍්‍රබලව මතුවී තිබෙන්නේ ලංකාවේ අධිකරණ ප‍්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධවය. අලූත් අග‍්‍රවිනිශ්චයකාරවරයකු පත්කිරීම පිළිබඳව පසුගිය සති දෙක තුන ගොඩනැගී තිබුණු අවිනිශ්චිතතාව වෙතින් පෙනුණු එක් බරපතළ කරුණක් නම්, 2015 ජනවාරි මාසයේ සිදුවූ ආණ්ඩු වෙනස සමගම පාහේ ආරම්භ වූ අධිකරන ප‍්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපෘතිය කොතරම් බිඳීයනසුලූ (fragile) එකක් වී ඇත්ද යන්නයි. අසුවල් විනිසුරුවරයා අග‍්‍ර විනිශ්චයකාරවරයා වුවහොත්, මෙතෙක් සිදුවී ඇති අධිකරණයේ ආයතනික ස්වාධීනත්වයට මොනවා වේද? යන සැකය නීතිඥයන්, දේශපාලනඥයන්, මාධ්‍යවේදීන් මෙන්ම දේශපාලන වශයෙන් සවිඥානක පුරවැසියන් අතරද තිබුණු කසුකුසුවලදී සාකච්ඡුා වූ කාරණයකි. අලූත් අග‍්‍රවිනිශ්චයකාරවරයා ලෙස සාපේක්‍ෂ වශයෙන් කනිෂ්ඨ විනිශ්චයකාරවරයකු පත්කළේ, තමන් හමුවීමට පැමිණි විනිසුරුවරුන් පිරිසකගේ ඉල්ලීමට ප‍්‍රතිචාර වශයෙන් යැයි ජනාධිපතිතුමාම කළ ප‍්‍රකාශයක් පුවත්පත්වල පළවිය.

අග‍්‍රවිනිශ්චයකාරවරයා පත්කිරීමේ අධිකාරි බලය අවසානයේදී හිමි ජනාධිපතිතුමා හමුවීමට, විනිශ්චයකාරවරුන් පිරිසක් පැමිණීමම, එය ඇත්ත වශයෙන්ම සිදුවූයේ නම්, අධිකරණ ප‍්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ තේමාව අලූත් ගැටලූවක් කරා යොමු කරන්නකි. විධායකය හා අධිකරණය අතර සම්බන්ධය කෙසේ සකස් විය යුතුද යන කරුණ තවමත් පැහැදිලි නැති, අධිකරණය නමැති ආයතනයේ අභ්‍යන්තර මෙන්ම බාහිර විචාරයට ලක්විය යුත්තකි. එහෙත් අධිකරණය ගැන අභ්‍යන්තර හෝ බාහිර හෝ විචාරාත්මක කතිකාවක් නැත. අභ්‍යන්තර කතිකාවක් තිබුණත් එය බාහිරට පැමිණෙන්නේ නැත. විශ්වවිද්‍යාලවල සිදුවන්නේද එයයි. අභ්‍යන්තර විචාරාත්මක කතිකාවකින් පෝෂණය නොලබන ආයතනික ප‍්‍රතිසංස්කරණ බිඳෙනසුලූ ඒවා වීම සිදුවන්නේද ඒ නිසාය.

විශ්වවිiාල ප‍්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ තේමාවට අප ආපසු යන්නේ නම්, මේ දිනවල ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල විශාල ආයතනික පරිවර්තනයකට පාත‍්‍ර වෙමින් පවතී. එම පරිවර්තනයේ කර්තෘකයන් ලෝක බැංකුව, කොළඹ තිබෙන ලෝක බැංකු කාර්යාලය, අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය සහ විශ්වවිද්‍යාල ප‍්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවයි. මෙම පරිවර්තනය වනාහි නව ලිබරල් ආර්ථික, දේශපාලන සහ ආයතනික ‘ප‍්‍රතිසංස්කරණ’වලම කොටසකි. විශ්වවිiාල ‘ප‍්‍රතිසංස්කරණ’ සිදුකරන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම, බාහිරින් සිදුවන ආයතනික විවේචනවලට ප‍්‍රතිචාර වශයෙනි. ඒ විවේචන මතුවී තිබෙන්නේ, ලෝක බැංකුව, ලංකාවේ ආර්ථිකයේ පෞද්ගලික අංශය, විදේශීය ආයෝජකයන්, මහා භාණ්ඩාගාරයේ නිලධාරීන්, දේශපාලනඥයන්, සහ ‘ටැක්ස් පේයර්ස්’ලා හැටියට හඳුන්වන ව්‍යාපාරික පන්තිය වෙතිනි.

බරපතළ ව්‍යුහාත්මක සීමාවන් තුළ දරුණු අර්බුදයකට පාත‍්‍රවී සිටින ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල ප‍්‍රතිසංස්කරණවලට භාජනය කළ යුතුය. එහෙත් ඒ සඳහා විශ්වවිiාල අභ්‍යන්තරෙයෙන් ප‍්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා එකක්වත් ඉදිරිපත් නොවීම, මුළු විශ්වවිද්‍යාල ප‍්‍රජාවම ලජ්ජාවට පත්විය යුතු කරුණකි. මා සිතන ලෙස මෙයට එක් ප‍්‍රධාන හේතුවක් වී තිබෙන්නේ, විශ්වවිiාල පිළිබඳ සාරගර්භ අභ්‍යන්තර ආයතනික විවේචනයක් නොතිබීමයි. දැනට පවතින්නේ මතුපිට සිදුවන අභ්‍යන්තර විවේචනයි. එයද ආචාර්යවරුන් අතළොස්සක් අතර සිදුවන්නකි. එම විචාරය එළියේ සමාජයට ලැබෙන්නේද නැත. අභ්‍යන්තර සහ බාහිර ආයතනික විවේචන අතර එළිපිට සිදුවන සංවාද, විවාද සහ ගැටීම් ඇත්තේ ද නැත. මෙවැනි පසුබිමක් තුළ දැනට ලංකාවේ විශ්වවිiාල පාත‍්‍රවෙමින් පවතින්නේ, බාහිර විවේචන වෙතින් අනුප‍්‍රාණය සහ සම්භවය ලැබූ, ඉහළින් පටවන ආයතනික ප‍්‍රතිසංස්කරණවලටයි. ඒවාද බිඳීයනසුලූ ව්‍යාපෘති වීම වැළැක්විය නොහැකි වනුු ඇත.

ඡන්ද කල්යෑම සහ පාර්ලිමේන්තුවේ වගකීම

0

 

රටේ ඇති පළාත් සභා නවයෙන් දැන් කි‍්‍රයාත්මකව පවතින්නේ පළාත් සභා හතරක් පමණය. ඒ උතුරු, දකුණු, බස්නාහිර හා ඌව යන පළාත් සභා පමණය. කාලය අවසන්වීමෙන් සමරගමුව, නැගෙනහිර, උතුරු මැද, මධ්‍යම හා වයඹ පළාත් සභා විසිරී ගොස් ඇත. දැනට කි‍්‍රයාත්මක වන පළාත් සභා අතරිනුත් උතුරු පළාත් සභාව ඔක්තෝබර් විසිහතර වැනිදා කාලය ඉකුත් වීමෙන් විසිරවීමට නියමිතය. දකුණු හා බස්නාහිර පළාත් සභාවලට ලබන වසරේ අපේ‍්‍රල් දක්වා කාලය ඇත. ඌව පළාත් සභාවට ලබන වසරේ සැප්තැම්බර් දක්වා කාලය ඇත.
කේවල හා සමානුපාතික වශයෙන් නියෝජිතයන් පත්වන ආකාරයට පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම් සිදුකරනු ලැබූයේ ඒ ආකාරයටම පළාත් සභා හා පාර්ලිමේන්තු ඡුන්ද පැවැත්වීම අරමුණ කරගනිමින්ය. පළාත් සභා ඡන්ද විමසිම් පනත සංශෝධනය කරනු ලබන්නේ ඒ අනුවය. සීමා නිර්ණය කමිටුවක් පත්කරනු ලබන්නේ ඡුන්ද කොට්ඨාස නිර්ණය කිරීම සඳහාය.

ලබාදුන් කාලයට වඩා කාලයක් ලබා ගනිමින් සීමානිර්ණ වාර්තාවක් ලබාදුන්නද ඊට පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන සුළු පක්ෂ පමණක් නොව ප‍්‍රධාන පක්ෂද විරුද්ධ බව එම වාර්තාව සම්මත කිරීම පරාද කිරීමෙන් පෙනුණි.

සුළු පක්ෂවල තර්කය වන්නේ සීමා නිර්ණයෙන් ඇතිකර ඇති ඡුන්ද කොට්ඨාස මඟින් ඔවුන්ට ප‍්‍රමාණවත් නියෝජනයක් නොලැබෙන බවය. සියයට පනහක් කේවල හා සියයට පනහක් සමානුපාතික ලෙස නියෝජීතයින් තෝරා පත් කරගත යුතු බවට මුලින් එකඟවූයේද මෙම දේශපාලන පක්ෂය. පළාත් සභා පනතේ ඇති මන්තී‍්‍රධූර සංඛ්‍යාවේ වෙනසක් නොවී තිබෙන මන්තී‍්‍රධූර සංඛ්‍යාවම එසේ කේවල හා සමානුපාතික වශයෙන් බෙදීමේදී කේවල ඡුන්ද කොට්ඨාසයකට විශාල ඡන්දදායකයන් සංඛ්‍යාවක් අයත් වන බවත් සමානුපාතික නියෝජනයේදී එක්මන්තී‍්‍ර ධූරයක් ලබාගැනීම සඳහා විශාල ඡුන්ද සංඛ්‍යාවක් ලබාගත යුතු බවත් සිතිය යුතුව තිබුණේ මුලදීය. මෙම තත්ත්වය පළාත් පාලන සීමානිර්ණයේදී මඟහැරී ගියේ පැවති සභිකධූර සංඛ්‍යාව එමෙන් දෙගුණයකට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් වැඩි වූ නිසාය.
කෙසේ වෙතත් පරාජයට පත්කරන ලද පළාත් සභා සීමා නිර්ණය වාර්තාව පනතේ ප‍්‍රතිපාදන අනුව කථානායකවරයා විසින් ඉන්පසු යොමුකරන ලද්දේ අගමැතිවරයාගේ ප‍්‍රධානත්වයෙන් යුතු සමාලෝචන කමිටුවකටය. එම කමිටුව මාස දෙකකින් වාර්තාවක් ලබාදිය යුතුවිය. එම මාස දෙකේ කාලය ඔක්තෝබර් මාසයේදී අවසන් වෙයි.

එසේ තිබියදී එම කමිටුව විසින් තවත් කාලයක් වාර්තාව ලබාදීම සඳහා කථානායකවරයාගෙන් ඉල්ලා ඇත. පනතේ ප‍්‍රතිපාදන අනුව එම කමිටුවට තවත් කාලයක් ලබාදිය නොහැකි බව මැතිවරණ කොමිෂමේ මෙන්ම මැතිවරණ නිරීක්ෂක සංවිධානවලද අදහසය. තවද මැතිවරණ නිරීක්ෂණ සංවිධාන චෝදනා කරන්නේ අගමැතිවරයාගේ එම කමිටුව තවම රැුස්වී ඇත්තේ එක්වරක් පමණක් බවය. මෙහිදීද මතුවන්නේ වගකීම් විරහිත ජාතික දේශපාලනයේ තිත්ත ඇත්තය.

සීමා නිර්ණයේ මේ ගැටළු විසඳුනා යැයි සිතුවත් පළාත් සභා මැතිවරණය පැවැත්වීමේ හැකියාවක් නැත. ඒ පළාත් සභා මැතිවරණ පනතේ ඇති තාක්ෂණ දෝෂ ඉවත් කිරීමේ සංශෝධනයන් පාර්ලිමේන්තුවෙන් සම්මත කර ගැනිමත්, පනත යටතේ ගැසට් මඟින් ප‍්‍රකාශයට පත්කළ යුතු උපලේඛනයන් පාර්ලිමේන්තුවෙන් සම්මත කර ගැනීමත් ඉතිරිව තිබෙන නිසාය. ඒසඳහා පළාත් පාලන විෂයභාර අමාත්‍ය ෆයිසර් මුස්තපා කිසිඳු උත්සාහයක් ගෙන ඇති බව තවම දක්නට නැත.

මේ වගකීම් විරහිතභාවයෙන් සිදුවන්නේ පළාත් සභාවල පාලනය දිගුකලක් තිස්සේ ආණ්ඩුකාරවරුන්ගේ පාලනයට යටත්වීම පමණය. ආණ්ඩුකාරවරුන් යනු අවසානයේ ජනාධිපතිවරයාගේ නියෝජිතයන් නිසා එම පළාත් සභා ඇත්තේ ජනාධිපතිවරයාගේ පාලනය යටතේ බව අප තේරුම් ගත යුතුය. ඒ මඟින් සිදුවන්නේ පළාත්වලට බලය බෙදීමේ සංකල්පය යළි විහිළුවක් බවට පත්වීම පමණය. එම පළාත්වල මහජනයා තෝරාපත් කරගත් මහජන නියෝජිතයන්ගෙන් තොරව ජනාධිපතිවරයාගේ විධානය යටතේ පළාත් සභා කි‍්‍රයාත්මක වීමය.
සිංහල ජනයා බහුතරයක් වෙසෙන රටේ දකුණේ ප‍්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දෙක බලය හෙබවූ පළාත් සභා සම්බන්ධයෙන් මේ තත්ත්වය එතරම් නරක නැතැයි උපකල්පනය කළද සිංහල ජනතාව බහුතරයක් නොවන උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත්වලට එම තත්ත්වය ඉතාම නරක තත්ත්වයකි.

එම පළාත්වල ජනයාට මෙන්ම එම ජනයා නියෝජනය කරන දේශපාලන පක්ෂවලටද අවසානයේ සිතෙනු ඇත්තේ බෙදු බලය යළි විධායකය විසින් අත්පත් කර ගැනීම තුළින් තමන්ව නොසලකා හැර ඇති බවය. එම පළාත්වල ජනයාට හා දේශපාලන පක්ෂවලට එවැනි සිතුවිල්ලක් ඇතිවීම වැළැක්වීම නීති සම්පාදනය කරන පාර්ලිමේන්තුවේ වගකීමය. පාර්ලිමේන්තුව සිය මුලික වගකීම හඳුනාගෙන එය ඉටු නොකරන්නේ නම් මේ රට තවදුරටත් යනු ඇත්තේ ඉදිරියට නොව ආපස්සටය.

මහජන මුදල් කොල්ලකන කෘෂි පර්යේෂණ නිලධාරීන්

0

 

 

ගොවිජන සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුවේ මෙහෙවර සඵලදායී ලෙස ඉටුකරගැනීමේ අරමුණෙන්යැයි කියමින් 1999 වර්ෂයේදී කෘෂි පර්යේෂණ නිෂ්පාදන සහකාර තනතුර ඇති කර තිබේ. ලංකාවේ මේ වෙද්දී කෘෂි පර්යේෂණ නිෂ්පාදන සහකාර නිලධාරීන් හෙවත් කෘෂි නිලධාරීන් 9600ක් පමණ සේවය කරයි.

විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් කෘෂි නිලධාරීන් වෙනුවෙන් වෙන්කරන මුදල් ඵලදායිකව යොදවන්නේද යන්න පිළිබඳව විමර්ශනයක් සිදුකර තිබුණි. ඔවුන් නියැදිය ලෙස තෝරාගෙන තිබුණේ කෑගල්ල දිස්ත‍්‍රික්කයේ කෘෂි නිලධාරීන්වය. කෑගල්ල දිස්ත‍්‍රික්කයේ කෘෂි නිලධාරීන් 452 ක් පමණ සේවය කරයි. 2015 හා 2016 වර්ෂවල එම නිලධාරීන් වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 334.5ක් රජය වියදම් කර තිබෙයි. එම දත්තය සැලකිල්ලට ගතහොත් ආසන්න වශයෙන් දිවයින පුරා සිටින කෘෂි පර්යේෂණ සහකාර නිලධාරීන් වෙනුවෙන් එම වර්ෂ දෙකේ සමස්ථ වියදම ආසන්න වශයෙන් රුපියල් මිලියන 7104 කි.

ඇත්තෙන්ම නිරීක්ෂණය කළ යුත්තේ සරල කාරණාවකි. මේ නිලධාරීන්ව පත් කිරීමෙන් පසුව කෘෂිකර්මාන්තයේ යම් දියුණුවක් සිදුවී ඇතිද යන්නයි. ‘ශ‍්‍රී ලංකාවේ සියලූම කෘෂිකාර්මික ඉඩම්වලින් උපරිම ඵලදායකත්වයක් ලබාගැනීමට හැකිවන පරිදි ගොවි ජනතාව පෙළඹවීම’ යන්න ගොවිජන සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුවේ අරමුණ ලෙස හඳුන්වා තිබුණි. ලංකාව පුරා කෘෂි නිලධාරීන් මේ තරම් ඉන්නේ ඒ අරමුණ ඉටු කරන්නටය.

ලංකාව තුළ කෘෂිකාර්මික අංශයෙන් දළ දේශීය නිෂ්පාදනයට ලබාදෙන දායකත්වය අඩුවෙමින් පවතියි. 2015 වර්ෂයට වඩා 4.2% කින් කෘෂිකර්මයේ දායකත්වය අඩු වී ඇත.

කෑගල්ල දිස්ත‍්‍රික්කයේ වී ගොවිතැන නඟා සිටුවීම සඳහා වූ දායකත්වය අතින් මෙම නිලධාරීන් දරුණු ලෙස අසාර්ථක වී ඇත. කෑගල්ල දිස්ත‍්‍රික්කයේ වගා කළ කුඹුරු ඉඩම් ප‍්‍රමාණය සහ අස්වැන්න අඩුවී ඇත. පුරන් කුඹුරු වැඩි වී ඇත. 1990 දී කෑගල්ල දිස්ත‍්‍රික්කය තුළ යල සහ මහ කන්නවල වගා කළ කුඹුරු ඉඩම් ප‍්‍රමාණයෙහි එකතුව හෙක්ටෙයාර් 22 066කි. මේ කෘෂි නිලධාරීන් පත්කිරීමට පෙරය. 1999 කෘෂි නිලදාරීන් පත්කල වර්ෂයේදී කුඹුරු ඉඩම් ප‍්‍රමාණයේ එකතුව හෙක්ටයාර් 19 068ක් වී තිබුණි. 2015 දී එය හෙක්ටෙයාර් 10 963 දක්වා පහත වැටී තිබුණි. කෘෂි නිලධාරීන් පත්කළ වර්ෂයේ සිට 2015 වෙද්දී 42% කින් ඉඩම් ප‍්‍රමාණය පහත වැටී ඇත.

කෑගල්ල දිස්ත‍්‍රික්කයෙන් 1999 දී වී මෙටි‍්‍රක් ටොන් 57 400 ක් අස්වැන්න ලබා තිබුණි. 2015 දී අස්වැන්න මෙටි‍්‍රක් ටොන් 37 400 කි. 1999 – 2015 කාල සීමාව තුළදී පුරන් කුඹුරු ප‍්‍රමාණය 47% කින් ඉහළ ගොස් ඇත.

කෘෂිකර්ම නිලධාරීන් ගොවීන්ට ඇති ගැටලූ‍ නිරාකරණය කිරීමේදී ගොවියන්ගේ නියෝජිතයන් ලෙස ක‍්‍රියා කළ යුතුය. එම කටයුත්තේදී ඔවුන් අසාර්ථක බව විගණකාධිපති වාර්තාව කියයි. ඊට අමතරව කුඩා වැව්, සුළු වාරිමාර්ග ආදිය අලූ‍ත්වැඩියාවේදී ගොවි සංවිධාන සමඟ එකතු වී එම ගැටලූ‍ව විසඳිය යුතු වුවද නිලධාරීන් ඒවා පිළිබඳ අවධානය යොමු නොකළ අවස්ථා විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව නිරීක්ෂණය කර තිබුණි. මෙවැනි අඩුපාඩු රැසක් විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව පෙන්වා ඇත.

කෘෂි නිලධාරීන්ගේ රාජකාරිය නිසි ලෙස අධීක්ෂණයට ලක් කිරීම සඳහා ක‍්‍රමවේදයක් නැත. කෘෂි නිලධාරී තනතුරු ඇතත් ඔවුන්ට කාර්යාල පහසුකම් ආදී පහසුකම් නැත. ඔවුන්ගේ නිර්දේශ ප‍්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන් විසින් සැලකිල්ලට නොගන්නා අවස්ථා හමුවී ඇති බවද එම වාර්තාව කියයි.

ගොවීන්ගේ කමත් වැසීම, කමත් ඉඩම් හිමියන්ගෙන් කප්පම් වශයෙන් මුදල් ලබාග ැනීම, කුඹුරු ඉඩම් ගොඩකිරීම, කුඹුරුවල ගොඩනැඟිලි ඉදි කිරීම. සහනාධාර පොහොර කඩවලට විකිණීම, කුඹුරු ගොඩ කර පාරවල් පළල් කිරීම, ගොවි පැමිණිලි විභාග නොකිරීම, සහනාධාර පොහොර නිකුත් කිරීමේදී අක‍්‍රමිකතා සිදුකිරීම, ගොවි ණය වැනි සහන ක‍්‍රම වලින් වංචා කිරීම ආදී කෘෂි නිලධාරීන්ගේ වීරක‍්‍රියා පිළිබඳව පැමිණිලි රැුසක් ඉදිරිපත් කර තිබුණු අතර විගණකාධිපති වාර්තාවෙහි එවැනි නිලධාරීන් පිළිබඳව නම් වශයෙන් සඳහන් කර තිබුණි. පෙනී යන අන්දමට මෙම නිලධාරීන් ප‍්‍රාදේශීය වශයෙන් රාජ්‍ය සේවකයන් ලෙස තමන්ට ඇති බලය අවභාවිත කරන නිලධාරීන් පිරිසක් මිස, රටට සේවයක් කරන නිලධාරීන් පිරිසක් නොවේ.

ලංකාවේ රාජ්‍ය සේවය සමන්විත වෙන්නේ මෙවැනි තේරුමක් නැති සේවාවන් රැුසක් වෙනුවෙනි. ඔවුන් කිසිසේත්ම ජනතාව වෙනුවෙන් සේවයක් සපයන්නේද නැත. පසුගිය සතියේ අපි සංවර්ධන නිලධාරීන් පිළිබඳව ලීවෙමු. කෘෂි නිලධාරීන්ද දේශපාලන හිතවත්කම් පත තනතුරු ලබා, ජනතාවගේ බදු මුදල්වලින් වැටුප් ලබා, රටේ මුදල් නාස්ති කරන තවත් කාලකණ්නි සේවයක් පමණක් බව ඉහත කී විගණකාධිපති වාර්තාවෙන් හෙළිවෙයි.

අනුරංග ජයසිංහ

පොලීසියට අභියෝගයක් ‘ස්කූල් ටයිම්’ එකේ නීතිය ක‍්‍රියාත්මක කරන්න

 

 

‘ස්කූල් ටයිම්’ යන්න කොළඹ නගරයේ මෙන්ම නුවර, ගාල්ල වැනි නගර ඇතුලූ ලංකාවේ බොහෝ නගර ආශ‍්‍රිතව ගමනාගමනයෙහි යෙදෙන පුද්ගලයන්ගේ මුවඟ රැුඳෙන යෙදුමකි. උදෑසන 6.30 – 7.30 අතර කාලසීමාව සහ සවස 1.30 – 2.30 කාලසීමාව ‘ස්කූල් ටයිම්’ යන්නෙන් අදහස් කෙරෙයි. මේ කාලසීමාවන්හි ගමනාගමනයේ යෙදීම ඉතා අසීරු කටයුත්තකි. විශේෂයෙන්ම ජනප‍්‍රිය පාසල් අසල ඇතිවෙන්නේ විශාල තදබදයකි.

ජනප‍්‍රිය පාසල් අතර මේ තරම් තදබදයක් ඇතිවෙන්නේ පෞද්ගලික වාහන හිමියන් තමන්ගේ දරුවන්ගේ පහසුව ගැන ආත්මාර්ථකාමී ලෙස කල්පනා කරමින් පාසල ඉදිරිපිට වාහන නැවැත්වීමට උත්සාහ කිරීම නිසාය. මේ පිළිබඳව නිරීක්ෂණයට අපි කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලය, තර්ස්ටන් විද්‍යාලය, ඞී.එස්. සේනානායක විද්‍යාලය හා බී.අයි.එස්. අන්තර්ජාතික පාසල අසලට පාසල් ඇරෙන කාලසීමාවේදී ගියෙමු. මේ පාසල් හතරම ඉහළ මාර්ග තදබදයක් ඇති කරන පාසල්ය.

‘‘ඉස්කෝලෙට එන ළමයින්ගෙන් වැඩි පිරිසක් එන්නෙ ප‍්‍රයිවෙට් වාහනවල නෙවෙයි. සුළු පිරිසක් තමයි ප‍්‍රයිවෙට් වාහනවල එන්නෙ. එහෙම කෙනෙකුට පුලූ‍වන් අඩු තරමේ ඉස්කේලෙ ගේට්ටුවට ටික්ක ඈතින් ළමයාව ගන්න. ඒත් මේ මිනිස්සු ගේට්ටුව ළඟටම වාහනය අරගෙන එනවා. ඒකෙන් වෙන්නෙ සුළු පිරිසකගේ වාහන නිසා වැඩි පිරිසක් හිර වෙන එක.’’ ඞී.එස්. සේනානායක විද්‍යාලයේ ගුරුවරයෙකු තදබදය ගැන අදහස් දක්වමින් කීය.

මෙහි පළවෙන ඡායාරූපය බි‍්‍රතාන්‍ය අන්තර්ජාතික පාසල ඉදිරිපිටදී ගත් ඡුායාරූපයකි. බොරැල්ල කනත්තට එහායින් පිහිටා ඇති බි‍්‍රතාන්‍ය අන්තර්ජාතික පාසල මංතීරු හයක් තිබෙන බේස්ලයින් පාර අයිනේ තිබෙන පාසලකි. ඉහත ඡායාරූපයෙන් පැහැදිළිව පෙනෙන ආකාරයට පාසල අවසන් වෙද්දී බේස්ලයින් පාරේ මංතීරු දෙකක්ම වැසී යන්නේ වාහනවලින්ය. ඡායාරූපයෙහි ඉදිරියෙන් තිබෙන ටොයොටා වී.එයිට්. රථය තුන්වැනි මංතීරුවත් හරස් කරමින් නවත්වා තිබුණි. අපට එම රථය ඉවත් කරගන්නා තෙක් විනාඩියක පමණ කාලයක් නලාව නාද කරමින් බලා සිටින්නට සිදුවිය. මේ අත්දැකීම එදිනෙදා සාමාන්‍ය ජනතාවට විඳින්නට සිදුවෙන අත්දැකීමකි.

‘‘ගොඩක් වෙලාවට ගිලන් රථයකටවත් හදිසියෙ යන්න බැහැ. ගිය සතියේත් එහෙම වුණා. වාහනේ නවත්වලා අම්මා කෙනෙක් දුවව අරගෙන එන්න ගිහින්. වාහනේ අයින් කරන්න කෙනෙක් නැහැ. අනෙක් මිනිස්සු හෝන් කරද්දී ඒ මිනිස්සුන්ට බණිනවා.’’ බි‍්‍රතාන්‍ය අන්තර්ජාතික පාසල ඉදිරිපිට සිටි වෙළෙඳසැල් හිමියෙකු එසේ කීය.

පොලිස් මාධ්‍ය ප‍්‍රකාශක රුවන් ගුණසේකරගෙන් මේ පිළිබඳව කළ විමසීමකදී ඔහු මෙසේ කීය. ‘‘පාසල් ඉස්සරහා පාරවල් හරස් කරන්නට අවසර දීලා කිසිම නීතියක් නැහැ. එයාලා පාරේ වාහන නවත්වන්නේ තමන්ට ඕනෑ විදියට. පොලීසිය හැමවිටම උත්සාහ කරනවා එවැනි අවස්ථාවල තදබදය අවම කරගන්න. පාසැල් නිමවෙන සහ ආරම්භවෙන වෙලාවල්වලට තදබදය පාලනය කරගන්නට අපි පොලිස් නිලධාරීන්ව වැඩිපුර යොදවනවා. ඒත් රටේ නීතිය අනුව පාරවල් මැද වාහන නවත්වන්න කිසිම අයිතියක් නැහැ.’’

පොලිස් මාධ්‍ය ප‍්‍රකාශකවරයාගේ අදහස් දැක්වීමෙන්ම පැහැදිළි වෙන්නේ පාසල් ඉදිරිපිට වාහන නවත්වන සම්ප‍්‍රදාය නැවැත්වීමේ හැකියාවක් හෝ වුවමනාවක් පොලීසියට නැති බවය. ඒ වෙනුවට ඔවුන් උත්සාහ කරන්නේ හැකිතරම් එය පාලනය කරන්නටය. පාර මැද්දේ නවත්වා ඇති වාහන සියල්ලටම එකවර දඩ කොළ ලියන්නට බැරිකමක් නැතිව නොවේ. එහෙත් එසේ නොකරන්නට හේතු ඇත.
‘‘පොලීසිය මේක නවත්වන්නෙ කොහොමද? පොලීසියෙ වාහන එනවා. ත‍්‍රිවිධ හමුදාවෙම ලොකු ලොක්කන්ගේ වාහන එනවා. එයාලා හෙමීට ඇවිත් හෙමීට ළමයින්ව අරගෙන යනවා.’’ කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලය අසල කුඩා වෙළෙඳසැලක හිමිකරුවෙක් නිර්නාමිකව එසේ අදහස් දැක්වීය.

1.25 ට පමණ රාජකීය විද්‍යාලය අසලට අප යද්දී රාජකීය විද්‍යාලය අසලින් තුම්මුල්ලේ සිට කෞතුකාග ාරය දෙසට යන මාර්ගයේ මංතීරු තුනෙන් දෙකක් අවහිර කරමින් වාහන නවත්වා තිබුණි. කහඉර මත පවා වාහන නවත්වා තිබුණු අතර බදුල්ල සිට පැමිණෙන බස්රථවල සිට 138 බස්රථ දක්වා සියලූ‍ බස් ඒ හේතුවෙන් විශාල තදබදයකට මුහුණ දී තිබුණි. කෙසේ වෙතත් අප විසින් නවත්වා තිබුණු පෞද්ගලික වාහන ප‍්‍රමාණය දළ වශයෙන් ගණනය කරද්දී, එතැන වාහන සියයක්වත් නොතිබුණු බව දැකගත හැකි විය. ඒ වාහන සියය නිසා මගීන් දහස් ගණනක් දැඩි පීඩාවකය.

මේ පිළිබඳව කතා කරද්දී, පෙර දිනයේ සිදුවූ අපූරු සිදුවීමක් වෙළඳසැල් හිමියෙකු කීය. ‘‘ඊයේ මෙතැන වාහන නවත්වලා තිබුණා මේ විදියටම. ඉස්කෝලෙ ඇරිලා ළමයි එන්න පටන්ගත්තාම වාහන එකින් එක ගියා. සමහර අය වාහනය නවත්වලා ගේට්ටුව ළඟට ගිහින් ළමයාව අරගෙන එනවා. මෙහෙම ළමයි අරගෙන ආ අය වාහනවල නැගලා ගියා. වාහනයක් නවත්වලා තාත්තා කෙනෙක් ළමයාව ගේන්න ගිහින් හිටියා. අනෙක් වාහන ගියාට ඒ වාහනේ ගියේ නැහැ. මේක තිබුණෙ පාරෙ මැද ට‍්‍රැක් එකේ. කහඉර උඩ. දැන් වාහන ඔක්කොම යනවා. පාර මැද්දෙ වාහනයක් නවත්තලා. අන්තිමේ තාත්තා ළමයාව අරගෙන වාහනයට ආවා. එතකොට මෙතැන හිටපු පොලිස් රාලහාමි ගිහින් අර තාත්තාට බැන්නා ට‍්‍රැෆික් එක හැදෙන නිසා. අන්තිමේදී ඒ පොලිස්කාරයා හොඳටම බැණුම් ඇහුවා අර තාත්තාගෙන්. රාලහාමි හරිනම් කරන්න තිබුණෙ පාර මැද්දෙ වාහනේ නවත්තපු කෙනාට දඩ කොළයක් ලියන එක. ඒත් වුණේ බැනපු එක. අර බැණපු තාත්තා බණින අතරෙ එයාගෙ රස්සාව කිව්වා. එයා පත්තරේක කර්තෘ කෙනෙක්ලූ‍.’’ ඔහු කීය.

මේ තත්ත්වය වෙනස් කිරීම අසීරු කටයුත්තක් බව පොලිස් මාධ්‍ය ප‍්‍රකාශකවරයාගේ ප‍්‍රකාශයෙන් පෙනෙයි. එහෙත් එය කියන තරම් අසීරු කටයුත්තක් නොවේ. දිවයින පුරා සිදුකරන පොලිස් මෙහෙයුම් වලින් නීතිය කඩන රියැදුරන්ව අල්ලාගත් අවස්ථා ගැන පොලිස් පුවත් නිතර අසන්නට ලැබෙයි. අපි පොලීසියට අභියෝගයක් කරන්නෙමු. ඒ, හැකිනම් පාසල් ඉදිරිපිට නීතිය කඩන රියැදුරන්ට පෝලිමට දඩ කොළ ලියාගෙන යෑම පමණි.

මිලියන 24,520ක් බදු මුදල් අහිමි කළ අදිසි හස්තය

 

 

ඍජු බදු සහ වක‍්‍ර බදු ලෙස බදු වර්ග දෙයාකාරයි. වක‍්‍ර බදු අතරින් වැට් බද්ද හෙවත් එකතු කිරීමේ අගය මත බද්ද සහ එන්.බී.ටී. හෙවත් ජාතිය ගොඩනැඟීමේ බද්ද වැදගත් වෙනවා. ලංකාවේ බදු මුදල් අයකිරීමේ කටයුත්ත භාර වී තිබෙන ආයතනය දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව.

අලූ‍ත් අලූ‍ත් බදු හඳුන්වා නොදී, බද්දේ අගය වැඩි නොකර තමන්ගේ බදු ආදායම වැඩි කරගැනීමේ හැකියාවක් ලංකාවේ ආණ්ඩුවට තියෙනවා. ඒ සඳහා මුලින්ම දූෂණය නැවැත්විය යුතුයි. දෙවැන්න දැනට අයකරන බදු කාර්යක්ෂමව ඉටු කළ යුතුයි. මේ සටහන දෙවැනි කාරණය පිළිබඳවයි.

බදු ගෙවීම පැහැර හරින්නන් බොහෝයි. බදු නොගෙවන උදවියව හඳුනාගෙන, ගෙවිය යුතු බදු මුදල් ප‍්‍රමාණය හඳුනාගෙන, ඒවා අය කරගැනීම දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකීමක්.

දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවට නොගෙවා පැහැරහැර ඇති හිඟ බදු පිළිබඳව තොරතුරු වාර්තා කිරීම හා ස්වයංක‍්‍රීයව ඒ පිළිබඳ තක්සේරු වාර්තා නිකුත් කිරීම සඳහා 2002 සිට 2012 දක්වා දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පරිගණක වැඩසටහනක් ක‍්‍රියාත්මක කර තිබුණා. ඒ වැඩසටහනෙන් බදු අයකිරීම පිළිබඳ දත්ත එකතු කරමින්, බදු නොගෙවන අය හඳුනාගැනීම හා ඒ බව දැනුම්දීම ස්වයංක‍්‍රීයව සිදුවුණා. 2012 මාර්තු 31 වැනිදා අදිසි හස්තයකින් එම වැඩපිළිවෙළ නවත්වා, අපේ‍්‍රල් 01 වැනිදා සිට එම ක‍්‍රියාවලිය නිලධාරීන් හරහා ක‍්‍රියාත්මක කරවනු ලැබුවා. පරිගණකයෙන් මිනිස් ශ‍්‍රමයට මාරු වුණා.

යන්ත‍්‍රවලට වඩා මිනිසුන්ව බොහෝ තැන්වලදී විශ්වාස කළ යුතුයි. එහෙත් මුදල් සම්බන්ධ කටයුතුවලදී නම් මිනිසුන්ට වඩා සියදහස් ගුණයක් යන්ත‍්‍ර විශ්වාස කළ යුතුයි. තවමත් දූෂණ වංචාවල යෙදුණු යන්ත‍්‍රයක් පිළිබඳව අසන්නට ලැබී නැති නිසා.

මේ ක‍්‍රම මාරුව නිසා 2012 අපේ‍්‍රල් 01 සිට 2015 දෙසැම්බර් 31 වැනිදා තෙක් කාලසීමාව තුළ පමණක් දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අය කරගත යුතුව තිබුණු වැට් සහ එන්.බී.ටී. බදු මුදල් ප‍්‍රමාණයෙන් විශාල කොටසක් මඟහැර තිබුණා. මඟහැරුණු හිඟ බදු සඳහා අය කරගත යුතු දඩ මුදල් අය කරගෙන තිබුණේත් නැහැ. අය නොකළ බදු මුදල් සහ හිඟ බදුවල සම්පූර්ණ රුපියල් මිලියන 24 520 ක්. 2016 වර්ෂයට අදාලව, 2018 සැප්තැම්බර් මාසයේදී නිකුත් කළ විශේෂ විගණකාධිපති වාර්තාවකින් මේ කාරණය හෙළිදරව් කළා. ඒ වාර්තාව අනුව 2016 දෙසැම්බර් 31 වැනිදා වනතෙක්ම එම බදු මුදල් අය කරගැනීමට දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව අසමත් වී තිබුණා.

පෙර ක‍්‍රියාවලිය සහ නව ක‍්‍රියාවලිය පිළිබඳව දීර්ඝ ලෙස විස්තර කිරීම කෙටි ලිපියකින් කළ නොහැකියි. එහෙත් ස්වයංක‍්‍රීය ක‍්‍රමය අනුව පරිගණක පද්ධතියෙන් කිසිදු තෝරා බේරාගැනීමක් නැතිව බදු මුදල් සහ දඩ මුදල් ගණනය කොට ඒ පිලිබඳව වාර්තා කරනු ලැබුවා. එහෙත් නිලධාරීන් මේ කටයුත්ත බාරගත්තාට පසුව ඔවුන් විසින් අතැම් බදු ශේෂ සඳහා තක්සේරු වාර්තා නිකුත් කර නැහැ. රාජ්‍යයට ගෙවිය යුතු බදු නොගෙවන පිරිසක් බිහිව ඇත්තේ ඒ අනුව.

ඒ විදියට 2015 වෙද්දී අහිමි කරගත් බදු මුදල් අතර වැට් බදු මුදල් ප‍්‍රමාණයෙහි එකතුව රුපියල් මිලියන 10 059ක්. අහිමි වූ එන්.බී.ටී. බද්ද රුපියල් මිලියන 5 223 ක් වෙනවා. සම්පූර්ණයෙන්ම අය විය යුතුව තිබුණු 15 283 ක්.

වැට් බදු ගෙවීම පැහැර හැර ඇති අයගෙන් අය කරගත යුතු වුණත්, අය කරගන්නට අසමත් වූ දඩ මුදලේ එකතුව රුපියල් මිලියන 6 713 ක්. එන්.බී.ටී. සඳහා රුපියල් මිලියන 2537 ක්. දඩ මුදල් හා බදු මුදල් එකතු කළවිට සම්පුර්ණ මුදල රුපියල් මිලියන 24 520ක්. මේ අහිමි කරගෙන ඇත්තේ 2012 – 2015 අතර කාලසීමාවේදී අයවිය යුතු බදු සහ දඩ මුදල් ප‍්‍රමාණය පමණක් බවට සිහි තබාගත යුතුයි. ඉන් පසුව මේ වනතෙක් තවත් අවුරුදු තුනක් ගෙවී ගිහින් හමාරයි. ඒ අතරතුර කාලයේදී අය කර නොගත් බදු මුදල් තිබේදැයි ගණනය කර නැහැ.
2015 දෙසැම්බර් 31 වෙද්දී අය කරගත යුතුව තිබුණු මුදල් 2016 දෙසැම්බර් 31 වෙද්දීත් අය කර නොගැනීම බරපතල ගැටලූ‍වක්. එහෙත් දැනට ඇති තොරතුරු අනුව 2015 දෙසැම්බර් 31 වෙද්දී අය කරගත යුතුව තිබුණු මුදල් වලින් වැඩි කොටසක් අද, මේ මොහොත වෙද්දීත් අය කරගන්නට සමත් වී නැහැ.

දී දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් දැනුම් දී ඇත්තේ ඉහත කී වැට් බදු ප‍්‍රමාණයෙන් මිලියන 7 485ක් නිරවුල් වී තිබෙන බව. 2018 දීත් නිරවුල් කළේ මිලියන 7 485 ක් නම් ඉතිරි මිලියන 2 574 ක මුදලක් 2018 වෙනතෙක්ම නිරවුල් වී නැහැ. නිරවුල් කළ ප‍්‍රමාණයට වඩා නිරවුල් නොකළ මුදල අධිකයි.

සාමාන්‍යයෙන් ලෝකයේ ඕනෑම තැනක රාජ්‍ය ආයතන වගේම රාජ්‍ය නොවන ආයතන පවා හැකි තරම් තාක්ෂණික උපාංග තමන්ගේ සේවාවන් කාර්යක්ෂම බවට පත්කිරීම සඳහා පාවිච්චි කරන බව අසන්නට ලැබී ඇති. එහෙත් නව තාක්ෂණය පාවිච්චි කරමින් සිටි ආයතනයක් නැවතත් පැරණි ක‍්‍රමයට යොමු වීමේ කතාන්දර අසා නැතිව ඇති. 2012 දී මේ විදියට පරණ ක‍්‍රමයට මාරු වීම සඳහා තීරණ ගත් ආකාරය විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුවටත් අබිරහසක්. ස්වයංක‍්‍රීය වැඩසටහනෙන් ඉවත් වීමේ අවශ්‍යතාවයක් තිබෙන බවක් විෂය ක්ෂේත‍්‍රයේ ප‍්‍රවීණයන් පෙන්වා දී නැහැ. මේ වෙනස පිළිබඳව තොරතුරු ලොග් සටහන්වල යොදා නැහැ. ඒ නිසා කාගේ නියෝගයක් මත කාගේ වුවමනාවකට මේ තීන්දුව ගෙන ඇතිදැයි තොරතුරු නැහැ. අද්භූත හස්තයකින් අලූ‍ත් ක‍්‍රමයේ සිට පැරණි ක‍්‍රමයට මාරුවී තිබෙනවා.

වත්මන් ආණ්ඩුව තමන්ට ලැබෙන බදු ආදායම පිළිබඳව නිතර මැසිවිලි නඟනවා. බදු මුදල් වැඩි කරනවා. හිටපු ආණ්ඩුවේ පව් වලට කරගසන බව කියනවා. සියල්ලට පෙර ආණ්ඩුව, හිටපු ආණ්ඩුව කළ පව් වලට කරගැසීම නැවැත්විය යුතුයි. ආණ්ඩුවක් කියන්නේ බෞද්ධ පන්සලක් හෝ කතෝලික පල්ලියක් නොවෙයි. හිටපු ආණ්ඩුව සමයේ සිදුව ඇති වැරදි වලට ‘පව්’ ලේබලය අලවා මහජනතාවට ‘පැමිණිලි’ කරමින් නොසිට ඒ වැරදි සම්බන්ධයෙන් නීතිය ක‍්‍රියාත්මක කිරීමත්, වැරදි නිවැරදි කිරීමත් කළ යුතුයි. ඉහත කී වෙනස සිදුකළ ‘අදිසි හස්තය’ පිළිබඳව පියවර ගැනීම හා වඩා කාර්යක්ෂම ක‍්‍රමවේද පාවිච්චි කරමින් බදු අය කිරීම ආණ්ඩුවේ වගකීමක්.

 

හම්බන්තොට හොල්මන් නගරයේ සිට

 

 

‘‘ලෝකයේ හොල්මන් නගර වැඩිපුරම ඇති නගරය චීනය. චීනයේ හොල්මන් නගර 50ක් පමණ ඇති බව කියනවා. තට්ටු 50 ඉක්මවූ දැවැන්ත ගොඩනැඟිලි බොහොමයක් මැද හිස්ව තිබෙනවා. නගර ඉදිකෙරුණේ මිනිසුන් පැමිණේවියැයි බලාපොරොත්තුවෙන්. ඒත් බොහෝ නගර සිතූ අන්දමින් ජනාකීර්ණ වුනේ නැහැ. චීනය ධනවත් රටක්. ඒ නිසා ජනගහනය බලාපොරොත්තුවෙන් මේ වෙද්දීත් දැවැන්ත නගර ඉදිකෙරෙනවා. හොල්මන් නගර සංකල්පය චීනය එක්ක ගැටගැහෙනවා.’’

ඒ චීනය පිළිබඳ කතාවකි. චීනයේ මෙන්ම මියන්මාරයේද හොල්මන් නගර ඇත. දැවැන්ත මාර්ග ව්‍යාපෘතිවලින් පසුව ඒ මාර්ග හිස්ව ඇත. ලංකාවේ ජනතාවගේ පිනට පහළ වූ රාජපක්ෂ ආණ්ඩුව නිසා චීනයේ හෝ මියන්මාරයේ හොල්මන් නගර ගැන කතා අසන්නට අවශ්‍ය නැත. ලංකාවේද අපටම කියා හොල්මන් නගරයක් ඇත.

සම්මන්ත‍්‍රණ ශාලාව
අප සිටියේ හම්බන්තොට මහින්ද රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත‍්‍රණ ශාලාව ඉදිරිපිටය. මංතීරු හයක දැවැන්ත මාර්ගය මැද මංතීරුවෙහි වාහනය නවත්වා අපි සම්මන්ත‍්‍රණ ශාලාවෙහි ඡායාරූප ගත්තෙමු. මාර්ගය මැද වාහනය නැවැත්වුවද බියක් නැත. පාරේ වාහන නැති නිසාය. ඈතින් ට‍්‍රක් රථයක් එනු පෙනේ. අපි පාරේ ඡායාරූප කිහිපයක්ද ගත්තෙමු.


2013 නොවැම්බර් 07 වැනිදා හම්බන්තොට ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත‍්‍රණ ශාලාව විවෘත කර තිබුණි. පොදු රාජ්‍ය තරුණ සමුළුව මේ ගොඩනැඟිල්ලෙහි පවත්වා තිබුණි. තවත් උත්සවයක් දෙකක් පවත්වා තිබුණි. එපමණකි. වාහන 400ක් ගාල් කරන්නට ඉඩ පහසුකම් ඇත. ආසන 1500ක් තිබෙන ශාලාවකි. අක්කර 28ක් පුරා සම්මන්ත‍්‍රණ ශාලා මධ්‍යස්ථානය ඇත. ඇමෙරිකන් ඩොලර් මිලියන 3967ක් මෙම ගොඩනැඟිල්ලට වියදම් කර තිබුණි. ඉන් 70%ක වියදම් දරා තිබුණේ ලංකාවේ ආණ්ඩුව විසින්ය.

මාර්ග
රාජපක්ෂලා විසින් හම්බන්තොට ඉදිකර ඇත්තේ සාමාන්‍යයෙන් රථවාහන අධික, ජනාකීර්ණ නගරයකට ගැලපෙන මාර්ග සැලැස්මකි. ඒ අනුව මංසන්ධි නැත. පාරේ දකුණු පැත්තට හැරෙන්නට අවශ්‍ය මංසන්ධියක් වේ නම් වම්පැත්තට තිබෙන පුංචි මාර්ගයකින් පිටව ගොස්, ගුවන් පාලමක් හරහා යන පිවිසුම් මාර්ගයකින් දකුණු පැත්තට යා හැකිය. සරලව කිව්වොත් ලංකාවේම ඇති අධිවේගී මාර්ග මෙනි. හම්බන්තොට, මත්තල, මිරිජ්ජවිල, සූරියවැව ආදී ප‍්‍රදේශවල ගමන් ගත් අප කිහිප තැනකදීම මාර්ගය මැද්දේ වාහනය නැවැත්වූවද පාරේ කිසිවෙකු නොවීය. දැවැන්ත ඉඩක් ගෙන නිර්මාණය කළ මංතීරු හතරේ මාර්ග මේ ප‍්‍රදේශවල හමුවෙයි.

ප‍්‍රධාන මාර්ග එලෙස දැවැන්ත ලෙස ඉදිකර තිබුණත් ප‍්‍රධාන මාර්ගවලින් හැරී සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගේ ගම්මාන මැදට යද්දී කොන්ක‍්‍රීට් පාරවල්වත් හමු නොවෙයි. මීගහජඳුරේ, උඩමත්තල, පහළ මත්තල ආදී ප‍්‍රදේශ කිහිපයකම ප‍්‍රධාන මාර්ගවලින් හැරී ගමන් කලෙමු. උඩමත්තල එක් මාර්ගයක් ප‍්‍රධාන මාර්ගයෙන් හැරෙන තැන කොන්ක‍්‍රීට් දමා ඇත. ඒ පාරේ එක් වංගුවක් හැරෙන්නට පෙර කොන්ක‍්‍රීට් නැත. පුංචි පාසල්වල පහසුකම් නැත. අලි ප‍්‍රශ්ණය සියල්ලට එහායින්ය. හම්බන්තොට හොල්මන් නගර විසින් අලි ප‍්‍රශ්නය වර්ධනය කර ඇති අන්දම ඉදිරි ලිපියකින් කතා කරන්නට බලාපොරොත්තු වන්නෙමු.

2012 සිට 2012 ජුලි දක්වා මත්තල ගුවන් තොටුපළ ආශ‍්‍රිත ප‍්‍රදේශය වන ලූ‍ණුගම්වෙහෙර දකුණු කලාප කාර්යාලයේ වාර්තාවක් අනුව වන අලි ප‍්‍රහාරයන් නිසා සිදුව තිබුණු ජීවිත හානි සංඛයාව 26 ක් විය. ශාරීරික හානි සංඛ්‍යාව 22 ක් විය. දේපල හානි සංඛ්‍යාව 300 ක් විය. මේ කුඩා ප‍්‍රදේශයක සිදුවූ සිදුවීම් පමණි.

අත් ට‍්‍රැක්ටර්, සීසී 50 මෝටර් සයිකල් ආදියෙන් ගමන් බිමන්වල යෙදෙන සාමාන්‍ය ජනතාව සිටින ප‍්‍රදේශයකට අවශ්‍ය වන්නේ මෙවැනි දැවැන්ත මාර්ග නොවන බව නැවත නැවතත් ලිවිය යුතු නැත. එසේ වුව යහපාලන ආණ්ඩුවද හම්බන්තොට ප‍්‍රදේශයේ නිරර්ථක මාර්ග ව්‍යාපෘති ඉදි කරමින් සිටියි.

මෑත කාලයේ යහපාලන ආණ්ඩුව විසින්ද හම්බන්තොට මාර්ග සංවර්ධනයට රුපියල් මිලියන 1500කට වැඩි මුදලක් වෙන් කර තිබුණි. අප සූරියවැව දක්වා මංතීරු හතරක පාරේ ගමන් ගනිද්දී මත්තල දෙසට හැරෙන මංසන්ධියේ දැවැන්ත ගුවන් පාලමක් ඉදි කරමින් තිබුණේ යහපාලන ආණ්ඩුව විසින්ය. ගොඩගම සිට හම්බන්තොට දක්වා අධිවේගී මාර්ගය ඉදිකිරීමේ ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් වෙන් කර ඇති මුදල රුපියල් බිලියන 53 කි. මේ වෙද්දීත් එම අධිවේගී මාර්ගයේ වැඩකටයුතු සිදු කෙරෙමින් පවතියි. බෙලිඅත්ත දුම්රිය මාර්ගයේ නාස්තිය ගැන අපි පසුගිය සතියක ලිවීමු.

දිස්ත‍්‍රික් මහ රෝහල
අප සිටියේ හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික් මහ රෝහල අසලය. හම්බන්තොට වරාය අසලින් හැරී. සූරියවැව දක්වා දිවෙන මාර්ගයේ ටික දුරක් ගිය කළ හම්බන්තොට මහ දිස්ත‍්‍රික් මහ රෝහල හමුවෙයි. දිස්ත‍්‍රික් මහ රෝහල වුව තවමත් රෝහලේ ප‍්‍රතිකාර කටයුතු කෙරෙන්නේ නැත. තට්ටු දහයක ගොඩනැඟිල්ලක්, අති දැවැන්ත වාට්ටු සංකීර්ණයක් සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ හිස් ගොඩනැඟිලි ලෙස පවතියි. රෝහල අද්දරම මාර්ගය දෙපස ‘වන අලින්ගේ අනතුරු’ පිළිබඳ අනතුරු හැඟවීම් සහිත පුවරු තිබෙයි.

හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික් මහ රෝහලේ ඉදිකිරීම් ආරම්භ වී තිබුණේ 2013 ජුනි 30 වැනිදාය. ඉදිකිරීම් වෙනුවෙන් රුපියල් කෝටි 700ක නෙදර්ලන්ත ප‍්‍රතිපාදන වෙන්වී තිබුණි. රෝහල ඇඳන් 850කින් සමන්විත වෙයි. 2015 ජුනි මාසය වෙද්දී මේ ඉදිකිරීම් අවසන් කර තිබුණි. අතිදැවැන්ත රෝහලක් වන හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික් රෝහලේ ප‍්‍රතිකාර කටයුතු ආරම්භ කළද රෝහලේ දැවැන්ත බවට ගැලපෙන අන්දමට රෝගීන් පැමිණෙන්නේ නැත. මෙය හම්බන්තොට හොල්මන් නගරයේ ඇති දැවැන්තම නාස්තිකාර ඉදිකිරීමකි.‍

තොරතුරු තාක්ෂණ උද්‍යානය
හම්බන්තොටට තොරතුරු තාක්ෂණ උද්‍යානය නම් ඉදිකිරීමක් රුපියල් මිලියන 2663 ක වියදමින් ඉදිකිරීමටද නාමල් රාජපක්ෂලා සැලසුම් සකස් කර තිබුණි. 2014 අගොස්තු 10 වැනිදා ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කර තිබුනි. මේ ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 508ක් ගෙවා ඇත. එතරම් මුදලක් ගෙවීමෙන් පසුව ව්‍යාපෘතිය නවතා තිබුණි. කෙසේ වෙතත් එම ඉදිකිරීම සිදුකරන්නට තවත් රුපියල් මිලියන 2000කට වැඩි මුදලක් මකර කටට දමන්නට සිදුවෙයි. ඉන්පසුව දැන් තිබෙන ඉදිකිරීම් ලෙස අත්හැර දමන්නට සිදුවෙනු ඇත.

මිරිජ්ජවිල උද්භිත උද්‍යානය
මිරිජජවිල උද්‍යානය ඉදිකිරීම වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 500 ක පමණ මුදලක් වැය කර තිබුණි. මේ වෙද්දී මිරිජ්ජවිල උද්‍යානයේ ඇතැම් ඇතුළුවීමේ දොරටු වසා දමා ඇත. උද්‍යානයේ බොහෝ ශාක මැරී ගොස් ඇත.

සූරියවැව ක‍්‍රීඩාංගනය
සූරියවැව ක‍්‍රීඩාංගනයයැයි කීවත් එය සැබැවින්ම පිහිටා ඇත්තේ මීගහජඳුරේය. අප සමඟ කතාකළ මීගහජඳුරේ මිනිසුන් දැන් සූරියවැව ක‍්‍රීඩාංගණය ගැන කතාකරන්නේ මහා කේන්තියෙනි. ‘ක‍්‍රිකට් මැච් තිබුණු දවස්වල නවාතැන් දීලා, විවිධ කෑම ජාති විකුණලා ආදායමක් ලැබුණා. ඒත් මැච් කිහිපයයි තිබුණෙ.’ මීගහජඳුරේදී හමුවූ එදිරිසිංහ මහතා එසේ කීය.

සූරියවැව ක‍්‍රීඩාංගනය ඉදිකිරීම සඳහා රජයේ ඇස්තමේන්තුවල ඇස්තමේන්තුගතව තිබී ඇති වියදම වන්නේ රුපියල් මිලියන 915 කි. එහෙත් සම්පූර්ණ වියදම ලෙස රුපියල් බිලියන 5.4ක් වැය කරන්නට රජයට සිදුව ඇතැයි කෝප් කමිටු වාර්තාවක කියැවෙයි.

දුප්පත්කම හා සංවර්ධනය
මේ ප‍්‍රදේශය අන්ත දරිද්‍රතාවයෙන් යුතු ජනතාවක් වෙසෙන ප‍්‍රදේශයකි. අතිදැවැන්ත ප‍්‍රධාන පාරවල්වලින් කැඞී ඇතුලට යද්දී පටු පාරවල් සහ කුඹුරු යායවල් හමුවෙයි. ආර්ථික අමාරුකම් මැද අඩක් නිමවූ නිවාස බොහොමයක් ඇත. ඒවායේ ජීවත්වන මිනිසුන්ට හම්බන්තොට බිලියන ගණනක සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිවලින් කිසි යහපතක් ලැබී නැත.

‘දැන් ගමේ කොල්ලන්ගෙන් සමහරුන්ට මත්තල ගුවන් තොටුපලේ රස්සා ලැබිලා තියෙනවා. ඒක තමයි එකම ආදායම. ඒත් ගුවන් තොටුපලේ මිනිස්සු නැති නිසා දැන් ඒ රස්සා ලැබෙන්නේත් නැහැ.’ උඩමත්තලදී හමුවූ ගුණසිංහ මහතා එසේ කීය.

මේ ප‍්‍රදේශවලට දියුණු සංවර්ධන ව්‍යාපෘති ගෙන ඒමේ අවශ්‍යතාවය මහින්ද රාජපක්ෂලා පෙන්වාදුන් එකක් නොවේ. ලංකාවේ ඇතිවූ තරුණ කැරළිවලට විශාල වශයෙන් මේ ප‍්‍රදේශවල තරුණයන් එකතු විය. එයට හේතුව වී තිබුණේ ආර්ථික අසහනය සහ පීඩනයයි. මේ ප‍්‍රදේශ සංවර්ධනය කිරීමෙන් එම අසහනය වළක්වාගත හැකිව තිබුණි. ඒ නිසා මේ ප‍්‍රදේශ සංවර්ධනය කිරීම අසූ ගණන්වල සිට තිබුණු යෝජනාවකි. දකුණේ ගුවන් තොටුපළක්, වරායක් පිළිබඳ යෝජනා ආවේ ඒ කාලයේය.

අනෙක් අතට මේ ප‍්‍රදේශවල විශාල වශයෙන් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන සිදු කෙරුණි. හම්බන්තොටට ඉහළින් ඇති බණ්ඩාරවෙල, ඇඹිලිපිටිය, මොණරාගල, අම්පාර, වැලිමඩ ආදී ප‍්‍රදේශවල කෘෂිකර්මාන්තය සිදුකෙරුණි. මේ අස්වැන්නට සාධාරණ වෙළෙඳපොළක් සහ මිලක් නියම කිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් තිබුණි.

කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනවලට අමතරව විසිතුරු මල් නිෂ්පාදනයද මේ ප‍්‍රදේශයෙහි දැවැන්ත ලෙස පැවතුණි. එයට වෙළඳපොලක් නිර්මාණය කරගැනීමටද අවස්ථාව තිබුණි. ඊට අමතරව දකුණු පළාතේ විශාල මත්ස්‍ය නිෂ්පාදනයක්ද තිබුණි. ඒ නිෂ්පාදන අපනයනය කිරීමේ හැකියාවද ඇත.

මේ ප‍්‍රදේශයෙහි විශාල වශයෙන් නිදහස් ශ‍්‍රමය තිබුණි. ඉඩම් ඇත. කර්මාන්ත ශාලා ඇති කරමින් ඒ ප‍්‍රදේශවල ශ‍්‍රමයට වටිනාකමක් ලබාදීම හරහාද සංවර්ධනය සිදුකළ හැකිව තිබුණි. රාජ්‍ය මැදිහත්වීමෙන් මේ ප‍්‍රදේශවල ආයෝජන සඳහා දිරිමත්කිරීම් කළ හැකිව තිබුණි.
ඒ සියල්ලට එහායින් මේ ප‍්‍රදේශවලට සංචාරකයන් ආකර්ශණය කරගැනීමේ හැකියාවද තිබුණි. යාල, බූන්දල, හෝර්ටන් තැන්න, ලූ‍ණුගල, කුමන, කතරගම, කිරින්ද, තිස්ස, නුවරඑළිය, බණ්ඩාරවෙල, ආරුගම්බේ ආදී ප‍්‍රදේශ රැුසකට වඩා ඉක්මනින් ළඟාවීමේ හැකියාව හම්බන්තොට සිට ඇත. මේ ප‍්‍රදේශයෙහි සංචාරක හෝටල් ආදී පහසුකම් සංවර්ධනය කරන්නට සැලසුම් කර ඇතිනම් ඒ කටයුතුද කළ හැකිව තිබුණි. ඒ කිසිවක් සිදු කිරීම වෙනුවට දැවැන්ත ඉදිකිරීම් ගැන රාජපක්ෂලා කල්පනා කළේය. ඒ වෙනුවෙන් ගත් ණය කන්දරාවකට රට යට කළේය.

වත්මන් ආණ්ඩුව විසින් සිදු කරන්නේ රාජපක්ෂලා කළ අපරාධය තරම්ම තවත් අපරාධයකි. ඔවුන් හිටපු ආණ්ඩුවේ මේ නාස්තිකාර ඉදිකිරීම් අත්හැර දමා ඇත. එහෙත් කල්පනා කළ යුත්තේ මේ ඉදිකිරීම් ඵලදායී ලෙස යොදාගනිමින් හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික්කය හා ඒ අවට දිස්ත‍්‍රික්ක සංවර්ධනය කිරීමේ අසීරු කටයුත්ත සිදුකරන ආකාරය පිළිබඳවය.