ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව යනු රටේ ඇති වඩාත්ම අකාර්යක්ෂම ආයතනයක් බව මීට පෙරත් අපි පෙන්වා දී ඇත්තෙමු. රටක රජයක් විසින් විවිධාකාර ආයතන සහ සේවා පවත්වාගෙන යනු ලබයි. විධායකය, ව්‍යවස්ථාදායකය සහ අධිකරණය යන ආයතන ත‍්‍රිත්වය හරහා ඒ සේවාවන් ක‍්‍රියාත්මක වෙයි. මේ ආයතන තුනෙහිම ඉහළම තනතුරු වෙනුවෙන් වඩාත්ම සුදුසු අය පත්වීමත්, එවැනි අය දූෂණයෙහි යෙදීම වැළැක්වීම වෙනුවෙන් ඉහළම ගෙවීම් සිදු කිරීමත් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී ක‍්‍රමයක් පවත්වාගෙන යෑම වෙනුවෙන් අත්‍යවශ්‍ය කටයුත්තක් ලෙස සැලකෙයි. ඉතින්, ව්‍යවස්ථාදායකය වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත‍්‍රීවරුන් වෙනුවෙන් සාපේක්ෂව ඉහළ වැටුපක් සහ දීමනාවක් ගෙවීමේ ගැටලූ‍වක් නැත. පාර්ලිමේන්තුව නම් ආයතනය පවත්වාගෙන යෑමට විශාල වියදමක් දැරීමේ ගැටලූ‍වක්ද නැත. ගැටලූ‍ව ඇත්තේ එතරම් වියදමක් දරා පවත්වාගෙන යන ආයතන විසින් තම කාර්යභාරය ඉටු කරනවාද යන්නයි.

පුරවැසියෙකු විසින් තොරතුරු දැනගැනීමේ ඉල්ලූ‍ම්පතක් හරහා ලබාගත් තොරතුරු අනුව 2017 සම්පූර්ණ වර්ෂයේදී පාර්ලිමේන්තු රැුස්වීම් පැවැත්වීම සඳහා වියදම් වී ඇති සම්පූර්ණ වියදම රුපියල් 2,443,534,315 කි. එනම් රුපියල් මිලියන 2443 කි. පාර්ලිමේන්තුව දින 95ක් රැුස්වී ඇත. එක් දිනයක් පාර්ලිමේන්තුව රැුස්වීම සඳහා වැය වූ මුදල රුපියල් 25,721,413 ක් හෙවත් රුපියල් මිලියන 25 කි.

අගෝස්තු පළමුවැනිදා වෙද්දී තෙල් මිල අනුව කොළඹ දිස්ත‍්‍රික්කයේ මන්ත‍්‍රීවරයෙකුට මසකට තෙල් සඳහා වියදම ලෙස රුපියල් 33,504 ක් ලැබෙයි. ගම්පහ සහ කළුතර මන්ත‍්‍රීවරුන්ට රුපියල් 41,958 ක් තෙල් වියදම ලෙස ලැබෙයි. කෑගල්ල, කුරුණෑගල, රත්නපුර, ගාල්ල සහ මහනුවර දිස්ත‍්‍රික්කවල මන්ත‍්‍රීවරුන්ට රුපියල් 50,309 ක් ලැබෙයි. මාතලේ, පුත්තලම්, මාතර, නුවරඑළිය දිස්ත‍්‍රික්කවල මන්ත‍්‍රීවරුන්ට රුපියල් 58,660 ක තෙල් වියදමක් මාසිකව හිමිවෙයි. පොළොන්නරුව, බදුල්ල, හම්බන්තොට, වන්නි, මොණරාගල, අනුරාධපුර, ත‍්‍රිකුණාමලය දිස්ත‍්‍රික්කවල මන්ත‍්‍රීවරුන්ට රුපියල් 67,113ක් ඉන්ධන වියදම් ලෙස ලැබෙයි. මඩකළපුව, දිගාමඬුල්ල, යාපනය දිස්ත‍්‍රික්කවල මන්ත‍්‍රීවරුන්ට රුපියල් 75,464 ක ඉන්ධන දීමනාවක් ලැබෙයි. ජාතික ලැයිස්තු මන්ත‍්‍රීවරුන්ට ලැබෙන මුදල රුපියල් 49,531 කි.
අනෙක් වියදම් පිළිබඳව මීට පෙර අනිද්දා පුවත්පතේ වාර්තා කර ඇත. මත්ත‍්‍රී වැටුප රුපියල් 54,285 කි. සංග‍්‍රහ දීමනාව රුපියල් 1000 කි. රියැදුරු දීමනාව රුපියල් 3500 කි. පාර්ලිමේන්තු රැුස්වීමකට සහභාගීවීමට එක් දිනකට රුපියල් 2500 බැගින් හිමිවෙයි. කාරක සභා රැුස්වීම් දීමනාද ලැබෙයි. පාර්ලිමේන්තු රැුස්වීමක් නොමැති දවසක කාරක සභා රැු ස්වීමක් වෙනුවෙන් දිනකට රුපියල් 2500ක් හිමිවෙයි.

අලූ‍තෙන් කාර්යාල දීමනාවක්ද හඳුන්වාදී ඇත. ඒ අනුව මසකට කාර්යාලයක් පවත්වාගෙන යෑම සඳහා රුපියල් 100,000 බැගින් හිමිවෙයි. මෙය අලූ‍තෙන් හඳුන්වාදී ඇති දීමනාවකි. දුරකථන බිල්පත් සඳහායැයි කියමින් රුපියල් 50,000 ක බිල්පත් දීමනාවක්ද හිමිවෙයි. කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් සිව්දෙනෙකු සඳහායැයි කියමින් මසකට රුපියල් 10,000ක දීමනාවක් ලැබෙයි. මීට අමතරව සම්පූර්ණ වර්ෂයටම නිදහස් තැපැල් දීමනාව ලෙස රුපියල් 350,000 ක් වටිනා මුද්දර ලබාදෙයි.

පුරවැසියන්ගේ බදු මුදලින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන්ට පන්න පන්නා දීමනා ලබාදෙයි. එහෙත් ඔවුන් රටට වැදගත් පනත් ආදිය සම්මත කරගන්නවාද? රට දියුණු කරන ආකාරය පිළිබඳව උණුසුම් වාද විවාද සිදුකරනවාද යන්න අප විසින් විමසිය යුතු කාරණයයි. පසුගිය සතියෙහි අප පුවත්පතෙන්ම වාර්තා කළ ආකාරයට නව ව්‍යවස්ථාව පිළිබඳ සාකච්ඡුා කිරීමට පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයන් හැකි තරම් ඉක්මනින් රැුස්විය යුතුව ඇතත් ඔවුන් රැුස්වීමට නියමිතව සිටින්නේ ලබන ජනවාරියේය. අවුරුදු හතරක් තිස්සේ පළාත් පාලන මැතිවරණ ක‍්‍රමයක් නිර්මාණය කරගැනීමට පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයෝ අසමත් වූහ. රුපියල් මිලියන 2443ක් වැය කළ 2017 අවුරුද්ද තුළදී නිශ්චිත පළාත් සභා මැතිවරණ ක‍්‍රමයක් ඇති කරගැනීමට ඔවුහු අසමත් වූහ. රටේ මුදල් නාස්ති වූ අවස්ථා පිළිබඳව තීරණයක් ගැනීමට අසමත් වූහ. තමන්ගේ වගකීම් ඉටු කිරීමට තබා පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීමට තරම්වත් ඔවුන්ට වගකීමක් නොවීය.

පාර්ලිමේන්තු වෙබ් අඩවියේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන්ගේ පැමිණීම පිළිබඳව තොරතුරු සඳහන්ව ඇත. ඒ තොරතුරු අනුව 2018 වර්ෂයේ ඔක්තෝම්බර් මස 1 වැනිදා තෙක් පාර්ලිමේන්තුව පැවැත්වූ දින ගණන 58 කි. ඒ කාලය ඇතුළත පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත‍්‍රීවරුන් අතරින් මන්ත‍්‍රීවරුන් 200කට වඩා පැමිණ ඇත්තේ එකම එක දිනයක් පමණි. පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරුන් 150කට වඩා පැමිණ ඇත්තේ දින 19ක් පමණි. ඒ අනුව දින 29ක්ම පාර්ලිමේන්තුව රැුස්ව ඇත්තේ මන්ත‍්‍රීවරුන් 150ක්වත් නැතිවමය. මේ ඇත්තේ පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණ පැමිණීීම සටහන් කළ මන්ත‍්‍රීවරුන් පිළිබඳ තොරතුරුය. පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීමෙන් පසුව මන්ත‍්‍රීවරුන් සභා ගර්භයෙහි රැඳී සිටින්නේද ඉතා අඩු කාලසීමාවකි. පාර්ලිමේන්තු වාර්තාකරුවන් කියන අන්දමට විශේෂ අවස්ථාවලදී හැර, සාමාන්‍යයෙන් පාර්ලිමේන්තු සභාගර්භයෙහි රැුඳී සිටින්නේ මන්ත‍්‍රීවරුන් 20ක පමණ ප‍්‍රමාණයකි. ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ පැමිණීමේ තත්ත්වය එයයි. ලංකාවේ සිදුවන නාස්තිය සහ දූෂණය සම්පූර්ණයෙන්ම සංකේතවත් වෙන නිසා පාර්ලිමේන්තුව යනු ලංකාවේ නාස්තිකාරම ආයතනය යැයි සරලව කිව හැකිය.

අනුරංග ජයසිංහ

ඔක්තෝබර් 22 වැනිදා සමස්ත ලංකා කුලී රථ හිමිකරුවන්ගේ සහ රියැදුරන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරැුකීමේ සංවිධානය විසින් ස්මාට් ටැක්සි සේවාවන්ට (උබර්, පික් මී ආදි සේවාවන්ට) විරෝධය දක්වමින් පැවැත්වූ උද්ඝෝෂණය පිළිබඳව රටේ කතාබහක් ඇතිවිය.

මේ විරෝධයට පිළිබඳව සාමාන්‍ය ජනතාව කතාකළේ කේන්තියෙනි. එයට හේතු අමුතුවෙන් පැහැදිලි කළ යුතු නැත. ලංකාවේ මෙතෙක් පැවති සියලූ ත‍්‍රීවීල් හා ටැක්සි සේවාවන්ගෙන් අය කළ මිලගණන්වලට වඩා අඩු මිලට සේවා සැපයීම ස්මාට් ටැක්සි සේවා විසින් ආරම්භ කර ඇත. සාමාන්‍ය ජනතාව මේ විරෝධය දැක්කේ ඒ සේවාවන්ට එරෙහිව සිදුකරන ලද විරෝධතාවක් ලෙසය.

අප ඉහත කී සංගමයේ සභාපති චරිත් අත්තනපොලගෙන් උද්ඝෝෂණයෙහි අරමුණ විමසද්දී ඔහු කීවේ මෙම උද්ඝෝෂණය කළේ ස්මාට් ටැක්සි සේවාවන් විසින් රියැදුරන්ගේ ශ‍්‍රමය සූරාකන නිසා එයට එරෙහිව බවයි.

‘පික් මී ආයතනයේ ටැක්සියක් පදින්න නම් ඇතුල්වීමේ ගාස්තුව රුපියල් 24,000ක්. හැම හයර් එකකින්ම 15% ක් කොමිස් විදියට ගන්නවා. දිනකට රුපියල් 100 බැගින් මාසෙට 3000ක් අය කරනවා. මේක ඉතාම අසාධාරණ අය කිරීමක්. උබර් සමාගමට ඇතුළත්වීමේ ගාස්තු නැහැ. ඒත් එයාලා 25%ක කොමිස් මුදලක් අය කරනවා. අනෙක් සමාගම් පවා 15% ඉඳන් 25% දක්වා වෙන කොමිස් මුදලක් ගන්නවා. ස්මාට් තාක්ෂණය ගැන අපට විරෝධයක් නැහැ. අපේ විරෝධය සූරාකෑම ගැන.’

එසේ වුව මෙම උද්ඝෝෂණයට ත‍්‍රීවීල් රියැදුරන් ඇතුළු බොහෝ අය එක්ව සිටි අතර ඔවුන්ගේ අරමුණ ස්මාට් සේවාවන්හි ශ‍්‍රම සූරාකෑමට එරෙහි වීම නොව සම්පූර්ණයෙන්ම ස්මාට් ටැක්සි සේවාවන්ට එරෙහි වීම බව පෙනෙන්නට තිබුණි. මෙය අලූ‍ත් තත්වයක් නොවේ. පික් මී, උබර් වැනි ආයතන ක‍්‍රමයෙන් ලාංකිකයන් අතර ජනප‍්‍රිය වෙන්නට පටන්ගත් පසුව ත‍්‍රීවිලර් සහ ටැක්සි කාර් රියැදුරන් අතර ඇතිවූ පීඩනයක් පුපුරායෑමකි.

මුලින්ම එක් කාරණයක් පැහැදිලි කරගත යුතුය. ලංකාවේ ටැක්සි ( ත‍්‍රීවීලර් සහ මෝටර් රථ ඇතුළුව) රියැදුරන් ප‍්‍රමාණය අවශ්‍යතාව මෙන් කිහිපගුණයක් ඇත. මගීන් සංඛ්‍යාව වැඩි ත‍්‍රීවීල් ප‍්‍රමාණයක් අතර බෙදී යද්දී එක් හයර් එකකින් උපයන ආදායමද වැඩි විය යුතුය. ඒ නිසා ලංකාවේ ත‍්‍රීවීලර් සංස්කෘතිය එක්තරා ආකාරයකට මගීන් සූරාකන සේවාවක්ය යන අදහස සමාජගත වී ඇත.

ස්මාට් ටැක්සි සේවාවලින් ඒ සේවාව විධිමත්, ලාබදායී සහ ආකර්ෂණීය එකක් බවට පත් කරමින් සිටියි. නව ක‍්‍රමය අනුව එක් ගමන් වාරයකින් ලබන ආදායම අඩුය. එහෙත් ස්මාට් ඇප් හරහා එක් ගමන් වාරයක් අවසන් වෙද්දී තවත් මගියෙකු ඇප් එක හරහා පහසුවෙන් සොයාගත හැකිය. එක් මගියෙකුගෙන් අයකරන මුදල අඩු වුවද මගීන් වැඩිපුර ලැබෙන නිසා දවසේ වැඩි කාලසීමාවක් වෘත්තියෙහි යෙදෙන කෙනෙකුට සාධාරණ ආදායමක් ඉපැයිය හැකිය. ලංකාවේ ඕනෑ වෘත්තියක් අඩු තරමේ පැය අටක් වැඩ කිරීමෙන් පසුව සාධාරණ ආදායමක් ඉපැයිය යුතුය. ස්මාට් ටැක්සි සේවාවලට සම්බන්ධ වී සිටින රියැදුරන් කියන අන්දමට පැය අටක් පමණ වෘත්තියෙහි යෙදුණොත් සාධාරණ ආදායමක් ඉපැයීමේ හැකියාවක් ඇත.

උද්ඝෝෂණය කරන ටැක්සි රියැදුරන් අමතක කරන්නේ මෙවැනි ස්මාට් ටැක්සි සමාගම් සහ ටැක්සි රියැදුරන් අතර ඇති සම්බන්ධතාවේ ස්වභාවයයි. මෙවැනි සමාගම් විසින් රියැදුරන්ටත් සපයන්නේ සේවාවකි. සමාගම් විසින් රියැදුරන්ට පාරිභෝගිකයන් සොයා දෙයි. ඒ වෙනුවෙන් සමාගමක් රියැදුරෙකුගෙන් කොමිස් මුදලක් අය කරගනියි. රියැදුරන් වැඩි පිරිසක් සිටින සමාගමකට වැඩි කොමිස් මුදලක් නියම කිරීමට හැකියාවක් ඇත. එවැනි සමාගමකට සම්බන්ධවීමෙන් වැඩි පාරිභෝගිකයන් පිරිසක් සොයාගත හැකි නිසාය.

වෙළෙඳපොළ විවෘතය. ඒ නිසා වෘත්තිකයන් උත්සාහ කළ යුත්තේ දැනට ක‍්‍රියාත්මක වෙන සමාගම්වලට බලපෑම් කිරීම නොව, වෘත්තිකයන්ට වැඩි වටිනාකමක් මෙන්ම මගියාටද අඩු මුදලක් වැයවෙන ස්මාට් ටැක්සි සේවාවක් සකස් කිරීමය. ඒ සඳහා සමාගමක් අවශ්‍ය නොවේ. ඇප් එකක නිර්මාණය කිරීම සහ එය නඩත්තු කිරීම පමණක් ප‍්‍රමාණවත්ය.

ඒ අස්සේ රජය උත්සාහ කරන්නේ මීටර් අනිවාර්ය කිරීමටය. ඉදිරියට පැමිණෙන්නේ ස්මාට් සේවාවන් පැමිණෙන අස්සේ මීටර් ක‍්‍රමය සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හැර දැමිය යුතු කාලයකි. ලංකා ස්වයං රැකියා වෘත්තිකයන්ගේ ජාතික සේවා සංගමයේ සුනිල් ජයවර්ධන කලෙක පටන් මීටර් ක‍්‍රමයෙහි ඇති අඩුපාඩු පෙන්වාදෙන්නේය. ඔහු මෙසේ කියයි.

‘මම ප‍්‍රසිද්ධියේම කියනවා එක කාරණයක්. මේක ත‍්‍රීවීල් වෘත්තිකයන් හොඳට දන්න දෙයක්. බොහෝ ත‍්‍රීවීල්වල 800ක් යද්දී කිලෝමීටරය වැටෙනවා. තවත් අය මීටර් 900ක් යද්දී කිලෝමීටරය වැටෙනවා. සැක නම් ඔබට ත‍්‍රීවීල් එකක යද්දී ස්මාට් ෆෝන් එකක ගූග්ල් ඇප්වලින් දුර මැනලා බලන්න පුළුවන්. ඒකෙන් මගියාව මංකොල්ලකනවා. ඉන්දියාවෙන් සහ චීනයෙන් ලංකාවට මීටර් ගෙන්වන සමාගම් අටක් විතර තිබෙනවා. ඒත් ඒවා කිසිම ප‍්‍රමිතියකින් යුතු ඒවා නොවෙයි. ෆෝන් එකේ වගේ තමයි. සෙටින්ග්ස් වෙනස් කරන්න පුළුවන්. මම කියන්නෙ ත‍්‍රීවීල් මීටරය ප‍්‍රමිති ආයතනය, පාරිභෝගික සේවා අධිකාරිය වැනි ආයතන සමඟ සම්බන්ධ විය යුතුයි. ලංකාවේ තරාදි පිළිබඳව පරික්ෂා කරනවා. වසරෙන් වසර පරීක්ෂා කරනවා. ඒත් මේ වෙද්දී ප‍්‍රමිති ආයතනයට ප‍්‍රවාහන ඇමතිවරයා මීටරය සම්බන්ධ ප‍්‍රමිති සහතිකයක් දෙන්න කියලා බාරදීලා තියෙනවා. ඒත් ඒක වෙලා නැහැ.’

ත‍්‍රීවීලරයක සවි කරන මීටරයෙන් දුර මනින්නේ රථයේ රෝදයට සවිකෙරෙන උපාංගයක් හරහාය. රෝදය කැරෙකන දුර අනුව ගමන් කරන දුර මනිනු ලබයි. එහෙත් ස්මාට් ක‍්‍රමය හරහා දුර මනින්නේ වඩා දියුණු ජී.පී.එස්. තාක්ෂණය හරහාය. එයින් වංචා කිරීම අසීරුය. මීටරයක් සහ ස්මාට් තාක්ෂණයට වැයවෙන පිරිවැයේ වෙනසක්ද නැත. ත‍්‍රීවීලරයක සවි කරන මිටරයක මිල රුපියල් 15,000ක් පමණ වෙයි. ත‍්‍රීවීලරයකට මීටරයක් ලෙස ක‍්‍රියාකිරීම සඳහා අවශ්‍ය ධාරිතාවක් ඇති ස්මාට් ජංගම දුරකථනයක් ඊට අඩු මිලකට මිලදී ගත හැකිය. අවශ්‍ය වෙන්නේ ඉහත කී ආකාරයේ ඇප් එකක් නිර්මාණය කිරීම පමණි. අවශ්‍ය නම් අයි.සී.ටී.ඒ. වැනි රජයේ ආයතනයකට මීටර් වෙනුවට ස්මාට් ඇප් එකක් හඳුන්වාදිය හැකිය.

කර්මාන්ත ආරක්ෂා කිරීමේ වුවමනාවක් අප කිසිවෙකුට නැත. එසේ කර්මාන්ත ආරක්ෂා කරන්නට ගියා නම් තවම රික්ෂෝ සේවාව, අශ්ව කරත්ත සේවාවද ආරක්ෂා කරගැනීමට සිදුවෙනු ඇත. මේ වෙද්දී ටැක්සි සේවාවන් දැවැන්ත පරිවර්තනයකට ලක්වෙමින් තිබෙයි. උදාහරණයක් ලෙස දැන් ස්මාට් ටැක්සි සේවා පාවිච්චි කරන පුද්ගලයන්ද ත‍්‍රීවීලර් වෙනුවට පුංචි කාර් හරහා ගමන් ගන්නට හුරුවෙමින් සිටියි. ත‍්‍රීවීලර් සංස්කෘතිය අවසාන වෙමින් පවතියි. එයට මුහුණදීම හැර මේ උද්ඝෝෂකයන්ට කිසි විකල්පයක් නැත.

1956 දී පමණ ජපානයේ මිනමාටා විල ආශ‍්‍රිතව හඳුනා නොගත් රෝගයක් හටගත්තා. දරුවන්ගේ සිරුරු අඩපණ වීම, අංශභාගය, කෝමා ඇතිවීම වැනි රෝග ලක්ෂණ ඇතිවුණි. පසුව සොයාගත්තේ, මිනමාටා විලට මර්කරි එකතුවීම නිසා මේ රෝගය ඇතිවී තිබෙන බවයි. චිසෝ කෝපරේෂන් නම් සමාගමේ අපජලය 1932 සිට 1968 දක්වා කාලය තුළ මිනමාටා විලට එකතුවීම නිසා මිනමාටාහි වැසියන්ට ඉහත කී රෝගය වැළඳී ඇත. ඉන්පසුව ලෝකයේ විවිධ ප‍්‍රදේශවලින් මර්කරි නිසා මෙම රෝගය වැලඳුණු රෝගීන්ව හමුවී ඇති අතර පොදුවේ මෙම රෝගී තත්වය මිනමාටා රෝගය ලෙස හඳුන්වයි.

මිනමාටා තත්ත්වයට අමතරව විද්‍යුත් අපද්‍රව්‍යවලින් පරිසරයට එක්වී, පරිසරයෙන් ශරීරයට එක්වන විද්‍යුත් ආසනික් එකතුවීමෙන් වැළඳෙන රෝග රැුසකි. දැනට හඳුනාගෙන ඇති අන්දමට සිරුරට බේරියම් එකතුවීමෙන් මස්පිඬු වේදනා, හෘදයට හා අක්මාවට හානි සිදුවීම, දිගු කාලීනව රුධිර පීඩනය වැඩිවීම සිදුවිය හැකිය. කැඞ්මියම් එකතුවීමෙන් වකුගඩු රෝග, උණ, හිසරදය, මස්පිඬු වේදනා, පෙනහළු පිළිකා ඇතිවිය හැකිය. සී.එෆ්.සී. එකතුවීමෙන් සමේ රෝග හා ජාන විකෘති ඇතිවිය හැකිය. ක්‍රෝමියම් එකතුවීමෙන් ඇසේ සහ සමේ රෝග ඇතිවිය හැකිය. ඊයම් එකතුවීමෙන් වමනය, අතීසාරය, කම්පනය, අධිමූර්ඡුාව හෝ ඇතැම්විට මරණය ඇතිවිය හැකිය. රසදිය එක්වීමෙන් මොළයට හා අක්මාවට හානි සිදුවිය හැකිය. පී.සි.බී. වර්ග එක්වීමෙන් ස්නායු රෝග හා පිළිකා එක්විය හැකිය.

ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය නිසා රෝග වැළඳීමට ඇති අවදානම සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍යවල භයානක බව පිළිබඳව විසිවැනි සියවස මැද භාගය වෙද්දී ලෝකය හඳුනාගෙන තිබුණත් ලංකාවේ ආණ්ඩු විසින් ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය පිළිබඳව හඳුනාගත්තේද 2008 දීය. ඒ 2008 දී මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය විසින් ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය පිළිබඳ ජාතික ප‍්‍රතිපත්තියක් සකස් කිරීම හරහාය. එම ජාතික ප‍්‍රතිපත්තියට අමතරව 2008 අංක 1 දරන ජාතික පාරිසරික නියෝගයන්හි 15 නියෝගය නිකුත් කරන ලදි. ඒ අනුව මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය විසින් සකස් කරන නිශ්චිත නියෝග හා ප‍්‍රමිතියට අනුව මිස විද්‍යුත් අපද්‍රව්‍ය ලෙස හඳුනාගත් අපද්‍රව්‍ය උත්පාදනය කිරීම, එකතු කිරීම, ප‍්‍රවාහනය කිරීම, ගබඩා කිරීම, නිෂ්කර්ෂණය කිරීම, ප‍්‍රතිචක‍්‍රීකරණය කිරීම හෝ අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම සඳහා ස්ථානයක් පිහිටුවීම හෝ ස්ථාන සැපයීම සිදු නොකළ යුතු බව දැනුම්දී ඇත. මේ ප‍්‍රතිපත්ති සකස් කිරීමට පුරෝගාමීව කටයුතු කළේ එසමයෙහි මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ සභාපතිවරයාව සිටි වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රී උදය ගම්මන්පිලය. කෙසේ වෙතත් එම ප‍්‍රතිපත්තියේ වැඩිදියුණු විය යුතු තැන් බොහෝ තිබුණි.

එසේ 2008 දී හඳුන්වාදුන් ජාතික ප‍්‍රතිපත්තිය නීතියක් ලෙස සම්මත කරගැනීම සඳහා එය කෙටුම්පත් කොට මහවැලි හා සංවර්ධන හා පරිසර අමාත්‍යාංශයට බාරදී තිබුණත් එතැන සිටි අය මේ ප‍්‍රතිපත්තියෙහි වැදගත්කම පිළිබඳව දැන සිටියේ නැත. වසර දහයක් ගෙවී ගියත් ඒ කටයුත්ත ලත් තැන ලොප් වී ඇත. ලංකාව ටිකෙන් ටික විද්‍යුත් අපද්‍රව්‍යවල භයානක ප‍්‍රතිඵල සඳහා සූදානම් වෙමින් සිටියි.

2017 දෙසැම්බරයේ විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය පිළිබඳව විශේෂ විගණකාධිපති වාර්තාවක් නිකුත් කළේය. ඒ හරහා ලංකාවේ විද්‍යුත් අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණ ප‍්‍රතිපත්තියේ අඩුපාඩු පිළිබඳව පෙන්වාදී ඇත. ඒ වාර්තාව මත පදනම් වී 2018 නොවැම්බර් 09 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවේ ගිණුම් කාරක සභාව විසින් ඉලෙක්ට්‍රොනික් අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය පිළිබඳව මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය ඇතුළු ආයතන කිහිපයක ප‍්‍රධානීන්ව ගෙන්වා ප‍්‍රශ්න කිරීමට නියමිතය.

ලංකාව වාර්ෂිකව ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය මෙටි‍්‍රක් ටොන් 92,000ක් පමණ ජනනය කරයි. එම අපද්‍රව්‍ය අතර ප‍්‍රධාන තැනක් ගන්නේ සී.එෆ්.එල්. බල්බ, ජංගම දුරකථන, රූපවාහිනී, බැටරි හා පරිගණක යනාදියයි. ඒ අපද්‍රව්‍ය අතරින් බහුතරය අපහරණය කරන්නේ නිසි කළමනාකරණ ක‍්‍රමවේදයකින් තොරවය. විගණනය නිරීක්ෂණය කරන අන්දමට 2020 වෙද්දී ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය මෙටි‍්‍රක් ටොන් 120,000ක් පමණ නිෂ්පාදනය කරනු ඇත.

විද්‍යුත් හා විදුලි උපකරණ භාවිතයෙන් පසුව ඒවායේ අපද්‍රව්‍ය එකතු කිරීම සම්බන්ධයෙන් නිරීක්ෂණය කිරීමේ වගකීම ඇත්තේ මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියටය. මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය යටතේ ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය එකතු කරන ආයතන ලංකාවේ ඇතත් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ නීරීක්ෂණයට යටත් නොවී අවිධිමත් ලෙස ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය එකතු කරන ආයතන රැුසක් ලංකාවේ ඇත. ඔවුන්ව කිසිදු ආයතනයකින් නිරීක්ෂණය වෙන්නේ නැත. අපේ නිවෙස්වලට පැමිණ අපද්‍රව්‍ය එකතුකරන එවැනි අවිධිමත් අපද්‍රව්‍ය එකතු කරන්නන් අත්හරින ලද විද්‍යුත් උපකරණ අපෙන් මිලට ගෙන, ඒවායේ ඇති යළි පාවිච්චි කළ හැකි කොටස් ගලවා අලෙවි කොට ඉතිරි කොටස් ගිනිතැබීම, බිම් පිරවීම ආදිය සඳහා යොදවයි. පැරණි ඉලෙක්ට්‍රොනික් අපද්‍රව්‍ය ගොඩගසා ඇති වෙළෙඳසැල් කොතෙකුත් දැකිය හැකිය. ඒ සියල්ල පරිසරයට බරපතළ ලෙස අපද්‍රව්‍ය එකතු කරමින් සිටියි.

ලෝකයේ බොහෝ රටවල් මේ වෙද්දී ඉලෙක්ට්‍රොනික නිෂ්පාදනවල අපද්‍රව්‍ය සම්බන්ධ වගකීම නිෂ්පාදකයන් සහ බෙදාහරින්නන්ට පවරමින් සිටියි. ඒ වෙනුවෙන් නීති හා රෙගුලාසි සකස් කරමින් සිටියි. ලංකාවේද උදය ගම්මන්පිල සභාපතිවරයා විසින් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය යටතේ අබාන්ස්, සිංගර් වැනි ආයතන විසින්ම අපද්‍රව්‍ය එකතු කොට අපහරණය කිරීම සඳහා අපනයනය කිරීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කර තිබුණි. එසේ වුව එය නීති සකස් කිරීමෙන් නිෂ්පාදකයන් හා බෙදාහරින්නන්ගේ වගකීමක් බවට පත්ව තිබුණේ නැත.

ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය අපහරණය පිළිබඳව සාමාන්‍ය ජනතාව දැනුවත් කිරීම රජය කළ යුතුම කටයුත්තකි. උදාහරණයක් ලෙස සී.එෆ්.එල්. බල්බයක් බිඳුණු විගස ගතයුතු පියවර රැුසක් ඇත. සියලූ දොර ජනෙල් විවෘත කිරීම, වායු සමීකරණ යන්ත‍්‍ර ඇතිනම් විනාඩි 15ක් ඉක්මවන තෙක් ක‍්‍රියා විරහිත කිරීම, සියලූ අපද්‍රව්‍ය ප්ලාස්ටික් බෑගයකට දමා සීල් කිරීම, ඉතිරිවෙන කුඩු වැනි ද්‍රව්‍ය ඇලවෙන කඩදාසියක් පාවිච්චි කරමින් ඉවත් කිරීම, තෙත රෙදි කැබැල්ලකින් බිම පිසදමා එය ප්ලාස්ටික් බෑගයට දැමීම වැනි උපදෙස් රැසකි. එම පිරිසිදු කිරීමෙන් පසුව ඇඳසිටි ඇඳුම් වහා ඉවත් කිරීම හා පා ආවරණ තෙත තුවායකින් පිස දමා එම තුවායද සීල් කළ ප්ලාස්ටික් බෑගයට දැමීම සිදුකළ යුතුය. කොසු හෝ වැකුම් ක්ලීනර් වැනි උපකරණ හරහා සී.එෆ්.එල්. බල්බයක අපද්‍රව්‍ය ඉවත් නොකළ යුතුය. සී.එෆ්.එල්. බල්බයක් බිඳීගිය පසුව රසදිය වාෂ්පයන් ඇත. මේ තොරතුරු සාමාන්‍ය ජනතාව අතරට යැවීම අත්‍යවශ්‍ය කටයුත්තකි. සී.එෆ්.එල්. බල්බයක අපද්‍රව්‍ය පස් යට වැළලීම වැනි ක‍්‍රියාකාරකම් අතිශය බරපතළ ප‍්‍රතිඵල ඇති කළ හැකිය.

ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය පිළිබඳව සාකච්ඡුාව වඩාත් දීර්ඝ සහ විස්තරාත්මක එකක් විය යුතුය. මේ එම සාකච්ඡාවට ආරම්භක සටහනක් පමණි. දැනට අප අවබෝධ කරගත යුතු බරපතළ කාරණාව වන්නේ ලංකාවේ පුරවැසියන් ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය සම්බන්ධයෙන් බරපතළ අවදානම් තත්වයක සිටින බව පමණි. ලංකාවේ ආණ්ඩුව හෝ පරිසර අමාත්‍යවරයා වන ජනාධිපතිවරයාද ඒ අවදානමට සූදානම්වීම සඳහා කිසිවක් නොකිරීම බරපතළ තත්ත්වයකි.

‘මී ටූ ව්‍යාපාරය’ යනු මේ වෙද්දී අමෙරිකාවෙන් පටන්ගෙන ලෝකය පුරා පැතිර ගිය සමාජ මාධ්‍ය ප‍්‍රවණතාවයක් ලෙස සරලව හැඳින්විය හැකිය. එය මුලින්ම 2006 දී පමණ ඇතිවූ අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරයක් වුවද සමාජ මාධ්‍ය ප‍්‍රවණතාවයක් ලෙස එය ලොවපුරා පැතිර ගියේ 2017 ඔක්තෝම්බර් මාසයේය. මීට හරියටම වසරකට පෙරය. තමන්ව අහවල් පුද්ගලයා විසින් ලිංගික බලහත්කාරයට ලක් කළ බව කාන්තාවන් විසින් සමාජ මාධ්‍ය හරහා ප‍්‍රසිද්ධියේ ප‍්‍රකාශ කිරීම‘මී ටූ ව්‍යාපාරය’ හරහා සිදුවෙයි. මෙහිදී ලිංගික බලහත්කාරය යන යෙදුම පාවිච්චි කරන්නේ ලිංගික අල්ලස් ඉල්ලා සිටීම, අතවරයට ලක් කිරීම, ලිංගික වශයෙන් පීඩාවට ලක්වෙන අන්දමේ ප‍්‍රකාශ සිදුකිරීම මෙන්ම දූෂණයට ලක්කිරීම දක්වා සිදුවීම් නියෝජනය කරනු පිණිසය.

විශේෂයෙන්ම වෘත්තිය ස්ථානයේදි සිදුවන අත්දැකීම් පිළිබඳව මී ටූ ව්‍යාපාරය හරහා හෙළිදරව් කෙරුණි. එහි මූලික අරමුණ වී තිබුණේ ලිංගික බලහත්කාරයට මුහුණදුන් කාන්තාවන්ට ඉදිරියට පැමිණ එය ප‍්‍රකාශ කිරීම සඳහා නිදහස් පසුබිමක් සකස් කිරීමය. ‘ඔබේ අත්දැකීම ඉදිරියට පැමිණ ප‍්‍රකාශ කරන්නට බිය නොවන්න. මේ අත්දැකීමට මමත් මුහුණ දී ඇත්තෙමි.’ යන හැඟීම කාන්තාවන් අතර ගලායෑමට ඉඩ හැරීම එහි ප‍්‍රධාන අරමුණ විය. මීට මාසයකට පමණ පෙර සිට ඉන්දියාවේ මී ටූ ව්‍යාපාරය වේගයෙන් පැතිර යන්නට විය. පසුගි ය මාසයේ ඉන්දියාවේ ප‍්‍රධානම සාකච්ඡා මාතෘකාව වී තිබුණේ එයයි, ඉන්දියාවේ මෙය විශාල කැළඹීමක් ඇති කළේය.

මේ සමග ප‍්‍රශ්නයක් නැෙඟයි. ඉදිරියේදී හෝ ලංකාවේ කාන්තාවන් ඉදිරියට පැමිණ කතාකරනු ඇතිද? යන්නයි. ලංකාවේ මී ටූ ව්‍යාපාරය ආරම්භ විය යුතු බව අපගේ අදහසය. ලංකාවේ කාන්තාවන් කතා නොකරන්නේ තමන් අත්දැකීම්වලට මුහුණදී නැති නිසා නොවේ. එවැනි අත්දැකීම් ගැන කොතෙකුත් කතා අපට අසන්නට ලැබී ඇත. මේ සටහන ලංකාවේ පුවත්පත් ක්ෂේත‍්‍රයේදී මාධ්‍යවේදිනියන්ට මුහුණදෙන්නට සිදුව ඇති අත්දැකීම් පිළිබඳ කතාවකි.

මෙහි එන සිදුවීම් අතරින් කිහිපයක්ම බැලූ බැල්මට සුළු සිදුවීම් ලෙස සලකා අත්හැර දැමිය හැකි සිදුවීම් යැයි කෙනෙකුට කිව හැකිය. ලෝකයේ ඕනෑම තැනක මානසික හිංසනය සැහැල්ලූ‍වට ගනු ලබයි. එහෙත් කාන්තාවකට මුහුණදෙන්නට ඉඩ ඇති අමිහිරිම අත්දැකීම ශාරීරික වශයෙන් දූෂණයට පත්වීම පමණක් නොවේ. සිය දහස් වතාවක් තමන්ව මනසින් දූෂණය කරන පිරිමින් සිටීමත්, එවැනි පිරිමින් ඒ බව හැඟවීමත් කාන්තාවකට මහත් පීඩා ගෙනදෙන කරුණකි. මී ටූ ව්‍යාපාරය ආරම්භ විය යුත්තේ එවැනි සිදුවීම් ප‍්‍රසිද්ධියේ ප‍්‍රකාශ කරමින්ය. වඩා භයානක, වඩා අමිහිරි ශාරීරික හිංසනය පිළිබඳ අත්දැකීම් ඉදිරියට එනු ඇත්තේ ඉන් පසුවය.
සිදුවීම්වලට මුහුණදුන් මාධ්‍යවේදිනියන්ගේ නම්, සිදුවීම වූ කාලසීමාව ආදී තොරතුරු සඳහන් නොකරන්නේ ඒ මාධ්‍යවේදිනියන්ව අපහසුතාවයට පත් නොකරනු පිණිසය. එහෙත් මේ සිදුවීම් සටහන් කරද්දී ඒ ඒ ආයතනවල සිටින අය සිදුවීම කුමක්දැයි හොඳින් සිහිපත් කරගනු ඇත. ඒ ඒ ආයතනවල ප‍්‍රධානීන්ට මෙවැනි සිදුවීම් ගැන පැමිණිලි කර ඇතත් නිසි විභාගයක් සිදුව නැති බවද වින්දිත මාධ්‍යවේදිනියන් කියන්නීය.

ස්පර්ශ කිරීම්
මාධ්‍යවේදිනියන්ව අපහසුතාවයට පත්වෙන අන්දමේ ස්පර්ශ කිරීම් සහ මාධ්‍යවේදිනියන්ව අපහසුතාවයට පත්කෙරෙන අන්දමේ අදහස් ප‍්‍රකාශ කිරීම් මාධ්‍ය ආයතනවල කොතෙකුත් සිදුවෙයි. අප සමඟ අදහස් දැක්වූ කාන්තා මාධ්‍යවේදිනියන් සියලූ‍දෙනාම පාහේ එවැනි අත්දැකීම්වලට මුහුණදී ඇත. එක්තරා පුවත්පතක පිටු සැකසීම් අංශයේ සේවය කරන පුද්ගලයන් විසින් ආයතනයට පැමිණෙන නවක මාධ්‍යවේදිනියන්ට එවැනි වාචික බලහත්කාරය පැටවීම පිළිබඳව නම් දරා ඇත. නවක මාධ්‍යවේදිනියන් කිහිපදෙනෙක් ඒ හේතුව නිසාම මාධ්‍ය වෘත්තිය අත්හැර දමා ඇත. ස්පර්ශ කිරීම ගැන එක් මාධ්‍යවේදිනියක් මෙසේ කීවාය.

‘ගොඩක් වෙලාවට අපි විවෘතව කතාබහ කරලා විවෘතව වැඩ කරද්දී තමයි ඔය තත්ත්වය එන්නෙ. ඒ කියන්නෙ අපි අපේ මිතුරු මාධ්‍යවේදියෝ එක්ක හිනාවෙලා කතාකරනවා. අවශ්‍ය වෙලාවක වැළඳගන්න වුණත් ඉඩ තියෙනවා. ඒක මිත‍්‍රත්වය මත සිද්ධවෙන දෙයක්. ඒත් අපි එක්ක ලොකු මිත‍්‍රත්වයක් නැති කෙනෙක් ඇවිල්ලා එකවරම වැළදගන්නවා. සමහර වෙලාවට එහෙම වැළඳගෙන රහස් අංග ස්පර්ශ කරනවා. ඒකෙන් අපි ලොකු අපහසුතාවයකට පත්වෙනවා. අපි ඒකට විරුද්ධ වුණොත් අහනවා ඇයි අහවලාව බදාගත්තෙ කියලා. වැරදිලා අත ගෑවුණ බව කියනවා. ඒ වගේ වෙලාවක වැරදිකාරයා වෙන්නෙ යාළුවන් එක්ක විවෘතව ආශ‍්‍රය කරපු අපි.’

කැමරාවක්
එක් ප‍්‍රසිද්ධ මාධ්‍ය ආයතනයකි. එම මාධ්‍ය ආයතනයේ කාන්තා වැසිකිළියක වැසිකිළි බඳුනේ සවිකර තිබුණු කැමරාවක් හසුවිය. ඒ 2016 දීය. කැමරාව හසුවී තිබුණේ මාධ්‍යවේදිනියකටය. එහෙත් ඒ පිළිබඳව පැමිණිලි කළ විගස ආයතනයේ පිරිමි ප‍්‍රධානීන් දෙදෙනෙකු කැමරාව තම භාරයට ගෙන තිබුණි. එම ප‍්‍රධානීන් සැලකිය යුතු කාලසීමාවක් තම කාර්යාලයේ එම කැමරාව තබාගෙන සිට ඇත. ආයතනයේ සේවය කළ මාධ්‍යවේදිනියන් සැක කරන්නේ එම ප‍්‍රධානීන් විසින් කැමරාවේ පටිගත වී තිබුණු වීඩියෝ නරඹන්නට ඇති බවයි. ප‍්‍රධානීන්ගේ මේ ක‍්‍රියාව පිළිබඳව ආයතනයේ පිරිමි මාධ්‍යවේදීන් පවා කතාබහ කළේ නැත. බරපතළ වරදක් වන මේ ක‍්‍රියාව සම්බන්ධයෙන් නීතිමය පියවරක් නොගත් අතර නවක ලිපිකරුවෙකු සිදුවීමට වැරදිකරුවායැයි ආයතනය විසින් නම් කොට ඔහුව සේවයෙන් ඉවත් කර තිබුණි. එසේ වුව කැමරාවේ තිබුණු දත්තවලට සිදුවූයේ කුමක්දැයි එම ආයතනයේ එකල සේවය කළ මාධ්‍යවේදිනියන් මේ මොහොතේදී පවා හරිහැටි දන්නේ නැත. ‘මම බයෙන් ඉන්නෙ මොන වෙලාවෙ මගේ නිරුවත් වීඩියෝවක් ඉන්ටර්නෙට් එකට යයිද කියලා.’ එක් මාධ්‍යවේදිනියක් එසේ කියමින් හඬා වැටෙන්නීය.

ලිංගික යෝජනා
‘මම මුලින්ම සේවය කළේ පුවත්පතක වෙබ් අඩවියක. මම එතැන හිටපු හැමෝම එක්ක ඉතාම සමීපව වැඩ කළා. ඒ අය ඉතාම සමීපම මා එක්ක ගණුදෙනු කළා. මමත් එයාලා එක්ක එක්ක සමීප මිත‍්‍රත්වයක් තියාගත්තා. මේ වෙද්දී ලංකාවෙ මාධ්‍ය ආයතනයක ප‍්‍රධාන තනතුරක ඉන්න කෙනෙක්. ඉතාම හොඳ නමක් ගොඩනගාගෙන ඉන්න කෙනෙක්. ඒ කාලේ මම වැඩකරපු වෙබ් සයිට් එකට අදාළ පත්තරයේ හිටියා. ඒ මාධ්‍යවේදියා මාත් එක්ක වැඩිපුර කතාබහ කරපු කෙනෙක් නෙවෙයි. ඒත් දවසක් මගේ ළඟට ඇවිත් කතාකරපු ඒ මාධ්‍යවේදියා එකපාම මගෙන් ඇහුවා රූම් එකකට යමුද කියලා. එහෙම අහපු නිසා මම සෑහෙන බය වුණා. මම මුලින්ම එතැන හිටපු මාධ්‍යවේදිනියන් එක්ක ඒ සිද්ධිය කිව්වා. ඊට පස්සේ මානව සම්පත් කළමනාකරණ අංශයට කිව්වා. ඒත් ඒකෙන් පස්සේ ප‍්‍රශ්නය ආවේ මට මිසක් ඒ මාධ්‍යවේදියාට නෙවෙයි.’ මෙසේ පවසන්නේ මේ වෙද්දී පිටු සංස්කාරකවරියක් ලෙස කටයුතු කරන වසර කිහිපයක අත්දැකීම් ඇති මාධ්‍යවේදිනියකි.
ඒ මාධ්‍යවේදිනියම ඒ සිදුවීම්වලින් පසුව තවත් පුවත්පත් ආයතනයක සේවයට ගියාය. නැවත ඇයට මුණගැසුණේ හිංසනයයි. ‘මම පත්තරයේ අතිරේකයකට කොටස් දහයකින් කතාවක් ලීවා. ඒ කතා දහයටම අදාළව ලියුම් දහයක් පත්තරයේ ලිපිනයට මට ආවා. සති දහයක් තිස්සේ ඒ ලියුම් ආවා. ඒ ලියුම්වලින් එවලා තිබුණේ චිත‍්‍ර. මම ලියපු හැම කතාවටම අදාළ සිදුවීම් චිත‍්‍රකතා විදියට ඇඳලා එව්වා. ඒ චිත‍්‍ර කතාවල ඇඳලා තිබුණෙ කතාවේ චරිතයක් විසින් මාව දූෂණයට ලක් කරන සිදුවීම්. මගේ මුහුණ ඒ විදියටම ඇඳලා තිබුණා. ඇඳපු කෙනා අතිදක්ෂ චිත‍්‍ර ශිල්පියෙක්. ඒ විතරක් නෙවෙයි, මගේ මුහුණේ හැඩය බලාගෙන අඳින්න පුලූ‍වන් තරම් මට සමීපව ඉන්න කෙනෙක්. බොහෝවිට කාර්යාලයේ. ‍ඒ නිසාම මම වචනයෙන් කියන්න බැරි තරම් බියට පත්වුණා.’

ෆේස්බුක්
තෙවැනි කතාව කියන්නේ ලංකාවේ සිටින දීප්තිමත්ම අනාගතයක් ඇති මාධ්‍යවේදිනියකි. එහෙත් ඇයට මාධ්‍ය වෘත්තිය අත්හැර යන්නට තරම් තම අත්දැකීම් පීඩාකාරී වී ඇත. ‘මම අපේ ආයතනයේ ඉන්න ලාබාලම මාධ්‍යවේදිනිය. ආයතනයෙ ඉන්න ගොඩක් අය මට වඩා ගොඩක්ම වයසෙන් වැඩි අය. එයාලා මට ෆෙස්බුක් මැසෙන්ජර් හරහා අසභ්‍ය ෆොටෝස් එවනවා. මේ ගැන මම ආයතනයේ ප‍්‍රධානියාට පැමිණිලි කළා. ප‍්‍රධානියා මට බැන්නා බොරු කියන්න එපා කියලා. ඒකෙන් පස්සේ මම ඔෆිස් එකේ මානව සම්පත් කළමණාකරණ අංශයට මේ ගැන කිව්වා. මම මේ ෆෙස්බුක් මැසේජ්වල ස්ක‍්‍රීන් ෂොට් සමග තමයි පැමිණිලි කළේ. ඒත් එතැන හිටපු පිරිමි නිලධාරින් හිනාවෙවී මම දුන්න ඒවා රසවින්දා විතරයි. පරීක්ෂණයක් සිද්ධවුණේ නැහැ. මම ඒ ගැන පැමිණිල්ලක් කළාට පස්සේ තමයි මම දැනගත්තේ ආයතනයේ තවත් මාධ්‍යවේදිනියන්ට ඒ වගේම මැසේජ් එවලා තියෙන බව. ඒ අයත් මට අත්දැකීම් කීවේ ඉන් පස්සේ.’

ඒ සිදුවීමෙන් පසුව ඇයට තවත් වේදනාකාරී අත්දැකීමකට මුහුණදෙන්නට සිදුව තිබුණි. ‘අලූ‍ත් අවුරුද්දට අපේ පුවත්පත දවස් දෙකක් මුද්‍රණය කළේ නැහැ. ආයතනයට නිවාඩු දුන්නා. නිවාඩු දුන්න දවසේ මම ඔෆිස් එකේ තිබුණු වැඩ නිසා ඔෆිස් එකෙන් යන්න ? වුණා. එදා ? මම ටොයිලට් එකට යද්දී මගෙත් තවත් ගෑණු ළමයෙකුගේත් නම් ලියලා නිරුවත් චිත‍්‍ර ඇඳලා තිබුණා. ඒ ගැන පැමිණිලි කළාම මානව සම්පත් කළමනාකරණ අංශයෙන් කළේ ඇවිල්ලා බිත්ති හෝදලා ඒ චිත‍්‍ර මකපු එක විතරයි. ඒත් ඒ චිත‍්‍ර මැකෙන්නේ නැහැ. අන්තිමට අමාරුවෙන් ඒවා මැකුවා. ඊට පස්සේ වොෂ් රූම් එකේ දොර වැහුවාමයි මම දැක්කේ කෙනෙක් දොරේ මගේ නම ලියලා තිබුණු බව. මගේ නම විතරක් නෙවෙයි, මා එක්ක සේක්ස් කරන්න කැමති බව ඉංග‍්‍රීසියෙන් ලියලා තිබුණා. ඒ වෙලාවේ මට ඇඬුණා. අඬ අඬා මම ඒක මැකුවා.’ ඇය ඒ සිදුවීම සිහිපත් කරමින් හඬා වැටුණාය. ‘මම මේ ඔක්කෝම දරාගෙන ඉන්නේ මේ වෘත්තියට කැමති නිසා. ඒත් මට හිතාගන්න බැහැ මේවා කොතැනින් නැවතේවිද කියලා. මම පෙම්වතා එක්ක මේ කතාව කිව්වාම ඔහු සැහැල්ලූ‍වට ගන්නවා. ඔහු දෙන්නෙ තවම ඔයාව රේප් වුණේ නැහැනේ. වගේ උත්තර.’ ඇය එසේ කියන්නීය.

වින්දිතභාවය
ලංකාවේ කාන්තාවන් තමන්ට මුහුණදෙන්නට සිදුවූ අත්දැකීම් ප‍්‍රසිද්ධීයේ කියන්නට පටන්ගතහොත් අනිවාර්යයෙන්ම එයට ඇතිවිය හැකි ප‍්‍රතිචාරයක් ඇත. ඒ මෙය පිරිමින්ට එරෙහි ව්‍යාපාරයක්ය යන්නයි. මී ටූ ව්‍යාපාරය පිරිමින්ව බිලිගන්නා ව්‍යාපාරයක්ය යන්නයි. කාන්තාවක් ඉදිරියට පැමිණ පිරිමි අයව බිලිගැනීමට ඉඩ ඇති බවයි.

මී ටූ ව්‍යාපාරය සමග ඇමෙරිකානු ජනාධීපති ඩොනල්ඞ් ට‍්‍රම්ප් කී කතාවකි. ඔහු කීවේ මේ යුගය පිරිමින්ට ජීවත්වෙන්නට සිදුව ඇති භයානකම යුගයක් බවයි. ‘පිරිමියෙක් වෙන්න භයානකම කාලයක් මේක. නරකම කාලය. කොයි මොහොතේ හෝ කාන්තාවක් ඇවිත් කියන්න ඉඩ තියෙනවා’

සමාජ මාධ්‍යවලින් ‘මී ටූ ව්‍යාපාරය’ පැතිරෙන්නට පටන්ගනිද්දී බොහෝ පිරිමින් අතර මෙවැනි හැඟීම් ඇතිව තිබුණි. ඇතැම් අය ඒ බව කියන්නට අකැමති විය. තවත් අය වක‍්‍රව තමන්ගේ බිය ප‍්‍රකාශ කළේය. ‘මේ ප‍්‍රවණතාවය දැන් පාලනය කරන්න බැරි තැනට පත්වෙලා. දැන් එන්නෙ බොරු චෝදනා.’ වැනි කතා ඇසෙන්නට විය. මේ සම්බන්ධයෙන් ලංකාවේ මාධ්‍යවේදිනියක් මෙසේ කියන්නීය.

‘පිරිමි විතරක් නෙවෙයි, බොහෝ අවස්ථාවල බලය ඇති අයට තියෙන ලොකුම ශක්තිය තමයි වින්දිතභාවය ඔවුන්ට කැමති තැනකට ආරෝපණය කරන්න පුලූ‍වන් වීම. වින්දිතයෙක් වෙන්න අඩුම අයිතියක් තියෙන අයව වින්දිතයන් විදියට නම් කරන්න පුලූ‍වන්. ඒ නිසා තමයි මී ටූ ව්‍යාපාරය එකේදී පිරිමි අයව පීඩිතයා වන බව සමහරු කියන්නේ. කවුරුහරි ඉදිරියට ඇවිත් ඔබට එරෙහිව බොරු චෝදනාවක් කරන්න ඉඩ තියෙනවා. ඉන්පස්සෙ ඔයාගෙ මුලූ‍ ජීවිතයම ඉවරයි. පිරිමි තමයි වින්දිතයෝ කියලා ඔවුන් කියනවා.

ඒත් ඇත්තටම මී ටූ ව්‍යාපාරය හරහා බොරු චෝදනාවකට ලක්වූ පිරිමි සංඛ්‍යාව කොපමණද? බොරු හෝ ඇත්ත චෝදනාවට ලක්වූ සංඛ්‍යාව සලකා බැලූ‍වොත්? දාහක් විය හැකියි. දහදාහක් කියලා හිතමු. ඒත් ලෝකයේ පිරිමි සංඛ්‍යාව එක්ක ගත්තාම සීයට 99.9999 ක් ම චෝදනාවට ලක්වෙලා නැහැ. ඒත් ලිංගික වශයෙන් එකවරක් හෝ හිංසනයට පත්ව ඇති කාන්තාවන් කොපමණද? කණගාටුවෙන් වුණත් කියන්න වෙනවා කාන්තාවන්ගෙන් බහුතරයට ලිංගික හිංසනයට ලක්වෙලා තියෙනවා. මං හිතන්නෙ කාන්තාවන් අතරට ගියොත් වැඩිපුර අහන්න ලැබෙන්නෙ කාර්යාලයේදී, පොදු ස්ථාවලදී, පවුලෙදී එහෙම හිංසනයට ලක්වුණ කාන්තාවන් ගැන. ඒක තමයි තත්ත්වය. මී ටූ ව්‍යාපාරය එන්නෙ ඒ තත්ත්වයට උත්තර හොයන්නට. වින්දිතයන් වූ කාන්තාවන්ට ඉදිරියට පැමිණ කතාකරන්නට ශක්තිය දෙන්න. අනිවාර්යයෙන්ම ඒ වගේ වෙලාවක බොරු චෝදනා අරගත්ත කාන්තාවෝ එන්න ඉඩ තියෙනවා. ඒත් ඒ සංඛ්‍යාව කොපමණද? හැම පිරිමියෙක්ම ඒවාට ගොදුරු වේවිද කියන එකයි ප‍්‍රශ්නය.

කාන්තාවකට ඉදිරියට ඇවිත් තමන් ලිංගික හිංසනයට ලක්වූ බව කියන්න කොච්චර ශක්තියක් අවශ්‍ය වේවිද. ඉන්පස්සෙ ඔවුන්ට ලැබෙන්නෙ මොකක්ද. මුදල් ලැබෙන්නේ නැහැ. ජයග‍්‍රහණයක් ලැබෙන්නේ නැහැ. මේක අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරයක්. ඉදිරියට ඇවිත් කාන්තාවන් කතා කළ යුත්තේ තවත් මෙවැනි සිදුවීම් නවත්වන්නට. ඒත් කාන්තාවක් ඉදිරියට එන එක විශාල අභියෝගයක්.
වින්දිතභාවය මේ විදියට වෙනත් පුද්ගලයන් වෙත ආරෝපණය කිරීම අලූ‍ත් දෙයක් නෙවෙයි. ලංකාවෙ තිස් අවුරුදු යුද්ධය ගමු. එතැනදී සිංහල ජනතාව මත වින්දිතභාවය ආරෝපණය කළා. සැබෑ වින්දිතයන් උතුරේ යුද්ධයට මුහුණදෙන මිනිස්සු නෙවෙයි. සිංහල ජනතාව තමයි යුද්ධයෙන් පීඩා වින්දෙ. සිංහල ජනතාව තමයි බෝම්බවලට අහුවුණේ කියලා හිතන්න ගත්තා. මේ වින්දිතභාවය කියන්නෙ ඉතාම භයානක විදියට පාවිච්චි කරන්න පුලූ‍වන් ආයුධයක්.’

ඇගේ අදහස සමග අපි මෙසේ ලියා තැබිය යුතුය. ඉහතින් කී කාන්තාවන් මෙන්ම පොදුවේ ලිංගික බලහත්කාරයෙහි වින්දිතයන් වූ කාන්තාවන් ඉදිරියට පැමිණ තම අදහස් ප‍්‍රකාශ කළ යුතුය.

ආණ්ඩු බලය නැතත් රාජපක්ෂලාට දරදිය අදින්නන්ගේ මැර බලය වෙනස් නොවන්නේ ‘‘කැලය මාරු වුවත් කොටියාගේ පුල්ලි මාරු නොවෙතැයි” යන පැරණි කියමන තහවුරු කරන පරිද්දෙනි.

මෙම මැරකම්වලට එක් උදාහරණයක් ලෙස පසුගි ය ඔක්තොම්බර් 19 දා ඇතැම් මාධ්‍ය මඟින් වාර්තා කළ මීගමුව පෙරියමුල්ල ප‍‍්‍රදේශයේ සිදුවූ සිදුවීම හඳුනාගත හැකිය. මාධ්‍යවල වාර්තා පළවුණේ පෙරියමුල්ල මඤ්ඤොක්කාහේන නම් ප‍‍්‍රදේශයේ අනවසර ව්‍යාපාරික ස්ථානයක් ඉවත් කිරීමට මීගමුව නගරසභාව විසින් උත්සහ කර තිබූ බවයි. එසේ ඉවත් කිරීමට ගත් උත්සාහයට අදාළ ව්‍යාපාරය හිමි පුද්ගලයා ඊට හරස් වූ බව මාධ්‍ය වාර්තා පළවිය. මේ කතාව ඒ සිදුවීම පසුපස ඇති දේශපාලනය ගැනයි.

පසුගිය ඔත්තෝම්බර් 19 දින මීගමුව පෙරියමුල්ලේ ව්‍යාපාරිකයකු වන ‘ගන්ටන් ෆැන්මගාවින්’ට අයත් ඊගල් හාඞ්වෙයාර් වෙත පැමිණි මීගමු නගර සභාවේ නගරාධිපති දයාන් ලන්සා ඇතුලූ 100කට අධික පිරිසක් එම ව්‍යාපාරික ස්ථානය අනවසර ඉදිකිරීමක් බව පවසමින් පොලීසිය බලාසිටියදීම එහි තිබූ කළුගල්, වැලි ගඩොල් ඇතුළු ගොඩනැඟිලි ද්‍රව්‍ය ලක්ෂ 2කට ආසන්න ප‍‍්‍රමාණයක් රැුගෙන ගියේය. ඒ නගර සභාවට අයත් බැකෝ හා ට‍‍්‍රැක්ටර් රථ යොදාගනිමිනි. එම අවස්ථාවේදී අදාළ ව්‍යාපාරිකයාගේ පුතාට නගරාධිපතිවරයා සමග පැමිණි මැරයන් විසින් පහරදෙනු ලැබුවේ ඔහු මෙම ක‍්‍රියාවට එරෙහි වීම නිසාය. එහෙත් ඒ සිදුවීමෙන් පසුව ඔහු නගරසභා වාහනයකට අලාභ හානී කළ බවට චෝදනා කරමින් මීගමුව පොලිසියට පැමිණිල්ලක් දැම්මේ මීගමුව නගරාධිපති දයාන් ලන්සා විසින්ය. ඒ අනුව ලබන මස 5වෙනිදා තෙක් ගන්ටන් මහතාව බන්ධනාගාරගත කර ඇත. සැබෑ ලෙසම මෙම ඉදිකිරීම අනවසර ඉදිකිරීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ඒ නිසා එය ඉවත් කිරීමට එරෙහිවීම නීතිවිරෝධී ක‍්‍රියාවක් ලෙස සැලකිය හැකිය. කෙසේ වෙතත් අපගේ අරමුණ ඒ රාමුව තුළ සිට චිත‍්‍රය විග‍්‍රහ කිරීම නොවේ. පුළුල් රාමුවේ සිට චිත‍්‍රය විග‍්‍රහ කිරීමය.

ප‍්‍රශ්න කිහිපයක් ඇත. නගර සභාවේ වෙනත් නිලධාරීන් වෙනුවට දයාන් ලන්සා නගරාධිපතිවරයාම මෙම අනවසරයැයි කියන ඉදිකිරීම ඉවත් කිරීමේ අවස්ථාවට සහභාගී වුණේ ඇයි? ඔහු සමග පැමිණි කණ්ඩායම කවුද? මීගමුව නගරයේ වෙනත් අනවසර ඉදිකිරීම් තිබේද? ඒවා සම්බන්ධයෙන් ගෙන ඇති පියවර මොනවාද? යන ප‍්‍රශ්න විමසිලිමත්ව සිදුවීම දෙස බලන අයෙකුට අසන්නට සිදුවන ප‍්‍රශ්න වෙයි. ඒ අස්සේ පැහැදිළිවම ප‍්‍රශ්න කළ යුතු තවත් සිදුවීමක් සිදුවිය.

මීගමුව නගරසභාවේ නගරාධිපතිවරයාගේ මෙම හිතුවක්කාරි අවනිතික ක‍්‍රියාව වාර්තා කිරීමට උත්සහ කල මීපුර වෙබ් අඩවියේ මාධ්‍යවේදී සැම්සන් ඥානසිරිගේ කැමරාව මැරයන් විසින් උදුරා ගනිමින් එම සිදුවීමට අදාළ සියළු ඡායාරූප මකා දැමීම එම සිදුවීමයි. ඉන් පසුව එම මීගමුව නගරසභාවේ නිලධාරීන් ලෙස කටයුතු කරන මැරයන් විසින්ම පටිගත කල ඡායාරූප හා වීඩියෝ පට පමණක් මාධ්‍ය හරහා ප‍්‍රචාරය විය. සිදුවීම මාධ්‍ය වෙත ගියේද දයාන් ලන්සා පාර්ශ්වය චිත‍්‍රයට ලබාදෙන රාමුව තුළ සිටිමින් පමණි. පුළුල් චිත‍්‍රය වාර්තා කළ මාධ්‍යවේදීන්ට අප‍්‍රසන්න අත්දැකීමකට මුහුණදෙන්නට සිදුවිය. නගර සභාව මාධ්‍යවලට ලබා දුන් අදාළ ඡායාරූපවල හෝ වීඩියෝ පටවල පොලූ මුගුරු රැුගෙන සිටි මැරයන් දක්නට ලැබුනේ නැත. සිදුවීම ආවරණය කරන්නට පැමිණ සිටි එකම මාධ්‍යවේදියා මීපුර මාධ්‍යවේදියා පමණි. දත්ත මැකුවේ ඔහුගේ කැමරාවලින්ය.

මෙය අලූ‍ත් තත්ත්වයක් නොවේ. මීගමුවේ මේ වෙද්දී දේශපාලන ආධිපත්‍යය පවත්වාගෙන යන්නේ නිමල් ලන්සා සහ දයාන් ලන්සා ඇතුලූ‍ පිරිසකගේ ආශිර්වාද ලබන මැරයන් පිරිසකගේ දේශපාලනයක් විසින්ය. ඔවුන්ට එරෙහි දේශපාලන මත දරන පුද්ගලයන්ට මුහුණදෙන්නට සිදුවෙන්නේ මේ මැරයන්ගේ තර්ජනවලටය. මාධ්‍යවේදියෙකුගේ උපකරණවලට බලහත්කාරයෙන් අත තබා ඒවායේ දත්ත මැකීම අතිශය බරපතළ ක‍්‍රියාවක් බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත.

මෙම සිදුවීමට මුහුණ දුන් මීපුර වෙබ් අඩවියේ මාධ්‍යවේදියා වන සැම්සන් ඥාණසිරි පවසන්නේ මොවැන්නකි.
‘‘මීපුර වෙබ් අඩවියේ කතෘ ෆ්‍රෙඞී ගමගේ මහතා මට දැනුම් දුන්නා මීගමුවේ නගරසභාව පෙරියමුල්ල ප‍‍්‍රදේශයේ අනවසර ඉදිකිරීම්ක් ඉවත් කරන්න සූදානම් වෙනවා ඊට මාධ්‍ය ආවරණය ලබා දෙන ලෙස, මම එම ස්ථානයට ගියා. අවශ්‍ය ජායාරූප ගැනීම් සිදුකළා. එම අවස්ථාවේ සිටි නගර සභාව් අයෙක් කියා හඳුන්වා දීපු අයෙක් මගෙන් විමසා සිටියා ඔයා කවුද, ඇයි මේ සිද්ධියේ ඡුායාරූප ගත්තේ කියා. එවිට මා ඔවුන්ට කිවුවා මම මීපුර වෙබ් අඩවියේ බවත් ඊට අවශ්‍ය ඡුායාරූප ලබාගත් බව. පසුව කීපදෙනෙක් වටවී මගෙන් කැමරාව ඉල්ලා සිටියා. මම ඊට අකමැති වුණා. පසුව ඔවුන් මගෙන් කැමරාව බලහත්කාරයෙන් ලබාගන එහි තිබූ සියළු ජායාරූප මකා දුමුවා.’’

මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් මීගමුව පොලීසියේ පැමිණිලි දෙකක් දමා ඇත. එම පැමිණිලි විභාගය සඳහා අදාළ පුද්ගලයන්ට මීගමුව පොලිසිය වෙත ඔක්තෝබර් 23 දින පැමිණෙන ලෙස දැනුම් දුන්නද එදින ඔවුන් පොලීසියට පැමිණ නැත.

පසුගිය 19 දා මෙම සිදුවීමට මුහුණ දුන් ව්‍යාපාරිකයා විවෘතවම එක්සත් ජාතික පක්ෂය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නෙකි. ඒ නිසාම මීට පෙර අවස්ථා ගණනාවකදීම ඔහුගේ නිවසට අත්බොම්බ ගසා වෙඩිතබා තිබෙන බව ඔහු පවසයි. ඒ සම්බන්ධයෙන් අප කල විමසීමට අනුව ඔහු පවසන්නේ මෙවැන්නකි.

‘‘මම පාරම්පරික එක්සත් ජාතික පාක්ෂිකයෙක්. මේ ආරවුලට මුල ඒකයි. මම මීගමුවේ නාගරික කොමසාරිස්ට විරුද්ධව පොලිස් පැමිණිල්ලක් දාලා තියෙනවා. මොකද මීගමුවේ අනවසර ඉදිකිරීම් කරන්නේ වෙන කවුරුත් නෙමෙයි නගර සභවමයි. මම නාගරික කොමසාරිස්ට විරුද්ධව දැපු පැමිණිල්ල විභාග කරන්න තිබුණේ අනවසර ඉදිකිරීමක් කියලා මගේ කඩය කඩන්න ආපු දවසේ උදේ දහයට. ඒක විභාගයට ගත්තනාම් කොමසාරිස් වැරදිකාරයා වෙනවා. ඒක නිසා එදා උදේ හතහමාරට කඬේ කඩන්න ආවා. මම අනවසර ඉදිකිරීම් කරලා ව්‍යාපාර පවත්වාගන යනවානම් කරන්න ඕන ඉස්සර වෙලාම නගර සභාවෙන් දැනුම් දීමක් කරන්න ඕන. අඩුම වශයෙන් එහෙම එකක්වත් වුණේ නෑ. මේ ඉඩමේ ඔප්පු තියනවා. සැලැස්ම තියෙනවා. අනුමත කරපු ගොඩනැඟිලි සැලැස්ම තියෙනවා. ඉතින් කොහොමද අනවසර වෙන්නේ මීගමුවේ නීතිය කියන්නේ ලන්සලාගේ නීතිය.’’

දැනට මීගමුව නගරය තුළ පමණක් ඉදිකර පවත්වා ගෙන යන ව්‍යපාරික ස්ථාන ඇතුළුව අනවසර ඉදිකිරීම් ගනන දෙසීයකටය ආසන්නය. මීගමුව සුපිරි වෙළෙඳ සංකිර්ණය පිටුපස දුම්රියපොළට ආසන්නයේ නගර සභාවට අයත් භූමියේ පවත්වාගන යන රාත‍‍්‍රී සමාජ ශාලාවක් පවත්වාගන යන්නේ මීගමුව නගරසභාවේ ආදායම් නිලධාරියෙකු විසිනි. පුද්ගලයන් මහ දහවලේ වෙළෙඳසැල්වලින් බලහත්කාරයෙන් කප්පම් මුදල් රැස්කිරීම සිදුකරන බව පවසන්නේ මීගමුවේ ව්‍යාපාරිකයන්ය. එහෙත් ඒ කිසිවකට විරුද්ධ වීමේ හැකියාවක් ඔවුන්ට නැත. එමෙන්ම මීගමුවේ මහජනතාවට විවෘතව තැබිය යුතු ඇතැම් මාර්ග ව්‍යාපාරික හිතවත් කම් මත වසා දමා තිබේ.

මේවා අලූ‍ත් සිදුවීම් නොවේ. මීට පෙර 2016 වසරේ මීගමුව නගර සභාව තුළදීම මීපුර වෙබ් අඩවියේ කතෘ ,වෙබ් මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ කැඳවුම්කරු ෆ්‍රෙඞී ගමගේ මහතාට නගර සභා සේවකයන් ලෙස පෙනී සිටි පුද්ගලයන් පොල්ලකින් පහර දෙනුලැබීය. එහෙත් ඒ සම්බන්ධයෙන්ද නිසි ලෙස නීතිය ක‍්‍රියාත්මක වූයේ නැත. ඒ සම්බන්ධයෙන් මීගමුව පොලීසිය අනුගමනය කළේද ඇල්මැරුණු ක‍්‍රමවේදයකි.
මීගමුවේ සිදුවන ඇතැම් මැර කම් හා අමානුෂික පහරදීම් පිටුපස සිටින්නේ කවුදැයි ප‍‍්‍රසිද්ධියේ කතා නොකළත් ජනතාව ඒ ගැන දැන දැනම නිහඬව සිටියි. ඒ තමන් මෙම අපරාධකරුවන්ට ගොදුරු වීමෙන් වැළකී සිටීමටය.

හොඳම නිදසුන් වන්නේ මීගමුවේදි එක්තරා තරුණියක් ඇසිඞ් ප‍‍්‍රහාරයකට ලක්වීමයි. එය මැර දේශපාලනන බලවතෙකුගේ පේ‍්‍රම සම්බන්ධතාවක් පිළිබඳ ගැටුමක ප‍‍්‍රතිඵලයක් නිසා සිදුකරන ලද ප‍්‍රහාරයක් බව නගර සභා සේවකයෝම පවසති. දෙවැන්න මීගමුව නගරසභාවේම ශ‍‍්‍රී.ල.නි.ප මන්ත‍‍්‍රීවරයෙකු වන කපිල සුලෝචනට මන්නා පිහිවලින් කපා කොටා දැමීම. ඒ මන්ත‍්‍රිවරයා දේශපාලන බලවතෙක්ව දැඩි ලෙස විවේචනය කළ නිසාය.

ඒ දේශපාලන බලවතුන්ට මේ සිදුවීම්වලට තමන් සම්බන්ධ නැතැයි ප‍්‍රතික්ෂේප කළ හැකිය. එහෙත් මේ සිදුවීම් එකක් සම්බන්ධයෙන් හෝ නිසි පොලිස් විමර්ශනයක් සිදු නොවීම බරපතළ ගැටලූ‍වකි. ඇසිඞ් ප‍‍්‍රහාරයට ලක්වූ තරුණියට අදටත් මීගමුවට පැමිණීම මැරයන් විසින් තහනම් කර තිබේ. ඉහත සදහන් මන්ත‍‍්‍රීවරයා කපාකොටා දැමීමට අදාළ විමර්ශන සිදු නොවන්නේ සැකකරුවන් හඳුනාගැනීමට නොහැකි බව පැවසීම නිසාය. අනෙක් අතට එම සිදුවීම ඇසෙන් දුටු ජනතාව මැරයන්ට එරෙහිව සාක්ෂි දීමට ඉදිරිපත් නොවීම නිසාය. එහෙත් එම අපරාධ පිටුපස සිටින්නන් කවුදැයි ප‍‍්‍රසිද්ධ රහසකි.

මෙවැනි සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් අප මීගමුවේ කලක් නාගරික මන්ත‍‍්‍රීවරයෙකු වශයෙන් කටයුතු කල සමාජ ක‍්‍රියාකාරිකයෙකු වන බි‍්‍රටෝ ප‍‍්‍රනාන්දු මහතාව සම්බන්ධ කරගත්තේ මේ සම්බන්ධ අදහසක් විමසීමේ අටියෙනි. ‍
‘‘කියන්න කණගාටුයි අද මීගමුවේ තත්ත්වය. එදා ඉඳලම මේ තත්ත්වය තිබුණා. නමුත් අද ඒක ඉතාම උග‍‍්‍ර තත්ත්වයට පත්වෙලා. විරුද්ධ දේශපාලන ක‍්‍රියාකරීන්ට විතරක් නොවේ සමාජ සංවිධානවල පුද්ගලයන්ට, මාධ්‍යවේදීන්ට හැමෝටම මීගමුවේ චණ්ඩින් අනුගමනය කරන්නේ අතිශයින්ම වෛරී සහගත ප‍‍්‍රතිපත්තියක්. ඇත්ත තත්ත්වය ඒකයි. මම නම් දන්නේ නෑ පොලිසිය වගේ ආයතන මොනවා කරනවාද කියලා’’

මීගමුව මේ වෙද්දී දේශපාලන මැරයන්ගේ සෙල්ලම් පිටියක් බවට පත්ව තිබෙන බව පැහැදිළි කාරණයකි. මේ සෙල්ලම් නැවැත්වීම ආණ්ඩුවේ වගකීමකි. මේවා ගැන ප‍්‍රශ්න කළ යුත්තේ වෙන කිසිවෙකුගෙන් නොවේ. මෙවැනි මැරයන්ට දේශපාලන දොරටු විවෘත කළ දේශපාලන නායකයන්ගෙන්මය. මීගමුව මැරයන්ගෙන් ගලවා දිය යුත්තේද ඔවුන් විසින්මය. ඒවාට එරෙහිව හඬ නැඟීම පමණක් අපට සිදුකළ හැකිය.

ධම්මික ප‍්‍රියදර්ශන