ඡන්දපොළට යන්න බැරි නම් ඡන්ද අයිතියට මොකද වෙන්නේ?

By

-

August 2, 2024

තැනැත්තන් වෙළෙඳාම සහ විදෙස්ගත ශ්‍රමිකයින්ගේ ගැටලු පිළිබඳ උපදේශිකා

දිල්ශානි නුගවෙල

විදෙස්ගතව සේවය කරන ලාංකිකයින්ට ඡන්ද අයිතිය හිමි වෙලා තිබුණත් ඔවුන්ට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා විධිමත් වැඩපිළිවෙළක් සකස් කරන්න රටක් විදිහට අපට තවමත් බැරි වෙලා තියෙනවා. ඒක කනගාටුදායක තත්ත්වයක්.

ඔවුන්ගේ ඡන්ද අයිතිය ගැන කතා කරන්න ඇත්තටම ඔවුන් කවුද, මොනවද කරන්නේ කියන කාරණය ගැන නිවැරදි අවබෝධයක් තිබීම වැදගත් වෙනවා.

විශේෂයෙන් විදෙස්ගත ශ්‍රී ලාංකිකයින්ගෙන් අපේ රටේ ආර්ථිකයට වැඩි වශයෙන් දායක වෙන්නේ අඩු නිපුණතා සහිත සහ අර්ධ මට්ටමේ නිපුණතා සහිත අයයි. නිපුණතා සහිතව පවුල පිටින් රට යන අය බොහෝ විට රටට සල්ලි එවනවා අඩුයි. ඒකට හේතුව ඒ අය බොහෝ වෙලාවට මුදල් එවන්නේ ඒ අයගේ වයස්ගත දෙමාපියන් සඳහා පමණයි. වැඩි මුදලක් ඔවුන්ට එහෙ ජීවත්වීම සඳහා වැය කරන්න වෙනවා. නමුත් මැදපෙරදිග හා වෙනත් රටවල්වලට යන අර්ධ පුහුණු අය ඒ කියන්නේ ගෘහ සේවය, ක්ලීනින් වැඩ සහ රියැදුරු වගේ රැකියාවලට යන අයගේ වැටුපෙන් හතරෙන් තුනකටත් වැඩි මුදලක් ලංකාවට එවනවා. මොකද ඔවුන්ගේ පවුලේ අය සියලු දෙනා ඉන්නේ ලංකාවේ නිසා. විශේෂයෙන් කාන්තාවන් ඒ අයගේ සම්පූර්ණ මුදලම වගේ ලංකාවට එවන අවස්ථාත් තියෙනවා. ඒ අයගේ දරුවන්ගේ නැත්නම් පවුලේ අයගේ අවශ්‍යතා පිරිමහන්න කියලා හිතාගෙන ඒ මුදල් එව්වත්, ඒ අයගේ දරුවන් විතරක් නොවෙයි, ඒ අයගේ පවුල්වල අය විතරක් නොවෙයි, ඒ එවන මුදල විදේශ විනිමය ලෙස සැලකුවාම මේ රටේ සියලු දරුවන් සියලු පුරවැසියන් වෙනුවෙන් විශාල දායකත්වයක් දක්වනවා.

ඔවුන් මේ රටේ ආර්ථිකයට කොයිතරම් දායකත්වයක් දක්වනවාද කියලා අපට හොඳින්ම දැනුණේ 2022 වසරේ මේ රටේ ඇති වූ ආර්ථික අර්බුදයත් එක්කයි. එතකන් රටක් හැටියට, රජයක් හැටියට නැත්නම් ප්‍රජාවක් හැටියට අපි ඒ අය රටේ ආර්ථිකයට දෙන දායකත්වය කොච්චරද කියලා හිතන්න උනන්දු වුණේ නෑ. අපට මතකයි කොවිඩ් ව්‍යාප්තිය ආරම්භයේදී ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් අපේ ප්‍රජාව කොයි තරම් නරක විදිහටද අපි හැසිරුණේ කියලා. ඒ අය ගමට එන විට 119 ගහලා ගමට එන්න දෙන්න එපා කියපු අය හිටියා.

අපි අද කිරිබත් කන්නේ මේ විදේශ ශ්‍රමිකයෝ හින්දා කියලා අපේ හිටපු කම්කරු ඇමතිවරයෙක් වෙලාවක කියලා තිබුණා. ඒ අය එවන සල්ලි ටික අපි ගන්නවා. නමුත් ඒ අයට හිමි ගෞරවය ඔවුන්ට දෙන්න පමණක් නොවෙයි, පුරවැසියෙකුගේ පරමාධිපත්‍ය බලයේ වැදගත් අංගයක් වන ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා අවස්ථාවක් හදලා දෙන්නවත් තවම අපට බැරි වෙලා තියෙනවා. රටේ පුරවැසියෙක් හැටියට ලැබෙන්න ඕනෑ ඉහළම අයිතිය ඔවුන්ට ලැබිලා නෑ.

මේ සම්බන්ධයෙන් උනන්දුවක් දක්වන කණ්ඩායම් ඔවුන්ට ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න ක්‍රමවේදයක් හදන්න උත්සාහ ගත්තා. අපිත් එහෙම උත්සාහ ගත්තා. එතැනදී මම කලින් කියපු වෘත්තිකයෝ ලෙස විදේශගත වූ අයට යම් හැකියාවක් තිබෙනවා ඡන්දයක් පැවැත්වෙන වෙලාවකදී නිවාඩු අරන් ලංකාවට ඇවිත් ඡන්දය භාවිත කරන්න. නමුත් අඩු හෝ අර්ධ නිපුණතා සහිතව විදේශගත වෙලා සාමාන්‍ය රැකියා කරන අයට එහෙම එන්න බෑ. මොකද විශේෂයෙන්ම ඒ අයට නිවාඩු ගන්න බෑ. ගුවන් ටිකට්පත්වලට යන වියදම ඒ අයට දරන්න බෑ. වෘත්තිකයින්ට නිවාඩුවක් දාන්න පුළුවන් වුණත්, ඒ රටවල ගෘහ සේවය, රියැදුරු, ක්ලීනින් වගේ කැටගරි එකේ රස්සා කරන අයට ඡන්දයක් දාන්න එන්න නිවාඩු දෙන්නේ නෑ. ඒ නිසා ඊට වෙනත් විසඳුමක් හොයන්න වෙනවා.

මැතිවරණ කොමිසම සමග සහ හිටපු කම්කරු අමාත්‍යවරයා එක්ක අපි සකච්ඡා කරලා තිබෙනවා. යෝජනා ඉදිරිපත් කරලා තිබෙනවා. කොවිඩ් ව්‍යාප්තියත් එක්ක ලංකාවට පැමිණීමට අපේක්ෂාවෙන් ඉන්න විදෙස්ගත අයට ලියාපදිංචි වෙන්න වෙබ් අඩවියක් හැදුවානේ. ඒ වගේ ක්‍රමවේදයක් හරහා මාර්ගගතව ඡන්දය පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් නේද කියලා අපි ඒ වෙලාවේ යෝජනා කළා. ඡන්දය පැවැත්වෙන දිනයට කලින් දිනයක ඒ අයගේ තානාපති කාර්යාලයේදී ඡන්දය දාන්න අවස්ථාව හදලා දෙන්න පුළුවන්ද කියලත් අපි හොයලා බැලුවා. නමුත් ඒ ක්‍රමයත් ඒ තරම්ම ප්‍රායෝගික නැති බව පේනවා. මොකද සමහරවිට සවුදි වගේ රටක තානාපති කාර්යාලය තියෙන්නේ කෙනෙක් වැඩ කරන තැන ඉඳන් කිලෝ මීටර් 400 ක් 500 ක් විතර දුරින්. ගෘහ සේවයේ යෙදිලා ඉන්න කෙනෙකුට ඒ තරම් දුරක් ගිහිල්ලා ඡන්දය දාලා ආයෙත් එන්න වත්කමක් නෑ.

ඉන්දියාව ටෙලර් යන්ත්‍රය වගේ යන්ත්‍රයක් භාවිත කරලා විදෙස්ගත ඉන්දියානුවන්ට ඡන්දය දාන්න පහසුකමක් සලසන්න පුළුවන්ද කියලා අත්හදා බලමින් ඉන්නවා. අපි වගේ දුප්පත් රටකට ඒ වගේ දෙයක් කරන්න තවම වත්කමක් නෑ. ගෘහ සේවය, රියැදුරු වගේ රැකියාවල් කරන අයට හොඳ ප්‍රතිපත්ති තිබෙන රටක් ලෙස අපි පිලිපීනය හඳුනාගෙන තිබෙනවා. පිලිපීන රජයෙන් ඒ වගේ අයට නිවාඩු ලබා දෙන්න කියලා ප්‍රතිපත්ති හදලා තියෙනවා.

සමහර විට මේ ඡන්දයේදීත් ඒ විදෙස්ගත අයට ඔවුන්ගේ ඡන්දය භාවිත කරන්න අවස්ථාව ලබා දෙන්න බැරි වෙයි. නමුත් ඊ ළඟ ඡන්දයේදීවත් ඔවුන්ට තමන්ගේ ඡන්දය දාන්න අවස්ථාව සලසා දෙන්න රටක් ලෙස අපි උනන්දු වෙන්න අවශ්‍යයි.

විශේෂයෙන්ම 2022 ආර්ථික අර්බුදයෙන් පස්සේ විශාල පිරිසක් රට හැර ගිහිල්ලා තියෙනවා. ස්ටුඩන්ට් වීසාවලින්, වර්ක් වීසාවලින් වගේ හරි මාර්ගයෙන් වගේම විදේශ සේවා එකේ ලියාපදිංචි නොවී නීත්‍යානුකූල නොවන ආකාරයන්වලිනුත් ඇතැමුන් රට ගියා. ඒක නිසා කොතරම් පිරිසක් ගිහින් තියෙනවාද කියලා අපට හරි දත්ත නැති වෙන්නත් පුළුවන්. අපි ඒ ගැන මැතිවරණ කොමිසම එක්කත් කතා කරලා තිබෙනවා. වාර්ෂිකව ලංකාවේ සිදු කරන සංගණනය අනුව ගෙදරක කවුද ඉන්නේ, කවුද රට හැර ගිහින් තියෙන්නේ කියලා හොයාගන්න පුළුවන්. 2022ට කලින් මිලියන 4 ක් පමණ විදෙස්ගතව ඉන්නවා කියලා දල සංඛ්‍යාලේඛනයක් තිබුණා. නමුත් මේ වන විට ඒ ප්‍රමාණය ඊට වඩා බොහෝ වැඩි විය යුතුයි.

මේ කාරණේදී ඒ අයව පොළඹවන්න ඉඩ තියෙනවා කියලා ඇතැම් අය තර්ක කළා. ඒ අයට උගත්කමක් නෑ. ඒ නිසා ඒ රටවල ඉඳලා ඡන්දය දාන එකේ ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා කියලා. මම දන්නවා අකුරක්වත් ලියන්න දන්නේ නැති ඇතැම් කාන්තාවන්, ලංකාවේ ප්‍රධාන නගරයකටවත් ගිහිල්ලා නැති ඇතැම් කාන්තාවන් මැදපෙරදිග ගිහිල්ලා අවුරුදු දෙකක් වැඩ කරලා, ගේකුත් හදලා, පවුලත් ගොඩ දාලා, ඒ රටේ භාෂාවත් ඉගෙනගෙන ආපු. රටක් විවිධ දේ අතින් දියුණු වෙන්න ඕනෑ කොහොමද කියලා කියන්න එහෙම අයට අපට වඩා හොඳ දැනුමක් තිබෙනවා කියලා මම හිතනවා. ඒ නිසා ඒ අයට මේ ඡන්ද අයිතිය ලබා දිය යුතුමයි.

අනික් කාරණේ අද වෙනකොට පිටරටක ඉඳන් අපේ රටට ලියුමක් එවන්න තැපැල් ගාස්තුව අධික වෙලා තියෙනවා. ඇතැම් විට රුපියල් 5000 ක් විතර යන අවස්ථා තියෙනවා. ඒ නිසා විදේශ ශ්‍රමිකයින්ගේ ඡන්දය සම්බන්ධයෙන් තැපැල් ඡන්ද ක්‍රමයක් භාවිත කිරීමේ හැකියාවත් අවම මට්ටමකයි තිබෙන්නේ.

අපට දැන් ඉතිරි වෙලා තිබෙන්නේ මාර්ගගත ක්‍රමයට ඡන්දය භාවිත කරන්න ක්‍රමයක් ඔවුන්ට හදලා දෙන්නේ කොහොමද කියලා හොයා බලන්නයි.

ප්‍රියන්ජිත් ආලෝකබණ්ඩාර

මැතිවරණ කටයුතු පිළිබඳ පර්යේෂක

නීතිඥ ඩී.එම්. දිසානායක

ඡන්දයට රෙජිස්ටර් වෙලා ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න ප්‍රායෝගිකව අවස්ථාව නොලැබෙන ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක පුරවැසියෝ ලංකාවේ ඉන්නවා. සෞඛ්‍ය අංශවල වැඩ කරන සේවකයින්, පෞද්ගලික ආරක්ෂක අංශවල වැඩ කරන පුද්ගලයින්, ධීවරයින්, මැතිවරණ නිරීක්ෂකයින්, බන්ධනාගාර රැඳවියන්, රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගතව ඉන්න පුද්ගලයින් වගේම දිගුකාලීනව රෝහල්ගත රෝගීන්ටත් ඡන්දය දාන්න අවස්ථාව ලැබෙන්නේ නෑ.

ලංකාවේ භික්ෂුණීන් සම්බන්ධයෙන් වෙනම ගැටලුවක් ඇතිවෙලා තියෙනවා. ඔවුන්ට ජාතික හැඳුනුම්පතක් සකස් කර ගැනීමේ ගැටලුවක් ඇති වෙලා තියෙනවා.

ඒ වගේම විදෙස් රැකියාවල නියුතු ලාංකික පුරවැසියන්ට ඇතැම් විට ඡන්ද අයිතිය තිබුණත්, ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න ඔවුන්ගේ වෘත්තියට අනුව, ඔවුන් සිටින ස්ථානයට අනුව අවස්ථාව ලැබෙන්නෙ නෑ. විශේෂයෙන් මේ විදෙස්ගත රැකියාවල නියුතු ලාංකිකයින් කොයිතරම් ප්‍රමාණයක් සිටිනවාද කියලා නිවැරදි සංඛ්‍යා ලේඛනයක් තාම සකස් වෙලා නෑ. ඒ රටවල පුරවැසිභාවය ලබාගෙන සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයෙන් කී දෙනෙක් ඉන්නවාද, නැතිනම් විවිධ කාරණා සඳහා තාවකාලිකව විදෙස්ගතව සිටින පුරවැසියන් කොපමණක් සිටිනවාද කියලා පැහැදිලි සංඛ්‍යා ලේඛන නෑ.

අපිට මතකයි කොවිඩ් ව්‍යාප්තියත් එක්ක කොවිඩ් රෝගය වැළඳුණු රෝගීන්ට ඡන්දය පාවිච්චි කරන්න ක්‍රමවේදයක් තිබුණේ නෑ. දැන් කොවිඩ් රෝගය පාලනය වෙලා තිබුණත් ඒ වගේ හදිසි අවස්ථාවලුත් ඇතිවෙලා පුරවැසියන්ගේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ අවස්ථාව නැති වෙන්න පුළුවන්.

ඇමෙරිකාව වගේ රටවල තමන්ගේ පුරවැසියන්ට විදේශයක සිට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට අවස්ථාව හදලා දීලා තියෙනවා. ඔවුන්ට තමන්ගේ තානාපති කාර්යාලයට ගිහිල්ලා තමන්ගේ රටේ පැවැත්වෙන මැතිවරණය සඳහා ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න අවස්ථාව තියෙනවා. ඒ සඳහා පහසුකම් ලබා දීලා තියෙනවා.

පහුගිය කාලයේ අපේ රටේත් ඇඩ්වාන්ස් වෝටින් වගේ ක්‍රමයක් පිළිබඳ යෝජනාවක් සඳහා කැබිනට් අනුමැතියත් හිමි වෙලා තිබුණා. නමුත් ඒ යෝජනාව එතනින් එහාට ගියේ නෑ. මම දන්න තරමට මැතිවරණ කොමිසම මූලික වෙලා ඒ සඳහා කෙටුම්පතක් සකස් කරල තිබුණා.

මාධ්‍ය සම්බන්ධයෙන් ගත්තහම තිබෙන ප්‍රශ්නය තමයි මැතිවරණයක් එනකම් මැතිවරණ සහ ඡන්ද සම්බන්ධයෙන් තියෙන ප්‍රශ්න ගැන කතා කරන්නේ නෑ. මැතිවරණයක් ආවාට පස්සේ ඒවා විසඳන්න ප්‍රමාණවත් කාලයක් නෑ. මොකද මැතිවරණයක් නැති කාලය තුළ තමයි මේවා පිළිබඳ සාකච්ඡා කරලා ක්‍රමවේද හදන්න ඕනෑ. මැතිවරණයක් ඉවර වුණාමත් අලුත් ආණ්ඩුව, අලුත් ඇමතිධුරයන්, අලුත් මන්ත්‍රීධුරයන් සම්බන්ධයෙන් උණුසුම වැඩිවෙන නිසා ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න අවස්ථාව නැති පුරවැසියන්ගේ ප්‍රශ්නය පිළිබඳ අවධානය ගිලිහිලා යනවා.

මැතිවරණ ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් කාරක සභා පත් කළ අවස්ථා දෙකකදීත් මේ ප්‍රශ්නය පිළිබඳ අවධානය යොමු වුණා. නමුත් මේ ප්‍රශ්නය විසඳන්න නම් සැබෑ දේශපාලන වුවමනාවක් රටට තිබිය යුතුයි. දැන් ක්‍රියාවට නැගිලා තියෙන කැම්පේන් ෆයිනෑන්ස් පනත වුණත් ප්‍රායෝගික වුණේ මැතිවරණයකදී සිදුවන දූෂණ, වංචා අවම කිරීමේ අදහසින් නොවෙයි. මැතිවරණය කල් දමා ගැනීම සඳහා උපාය මාර්ගයක් හැටියට එය හඳුන්වා දුන් නිසයි.

එහෙම නැතුව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ශක්තිමත් කරන්න සැබෑ දේශපාලන උනන්දුවක් තිබෙනවා නම් මේක විසඳගන්න බැරිකමක් නෑ. දැනට සකස් කරලා තියෙන කෙටුම්පත වුණත් නීති ගත කරන්න පුළුවන් නම් වටිනවා.

අලුතෙන් පනතක් සම්මත කරගන්න හෝ තිබෙන මැතිවරණ පනතට සංශෝධනයක් ඉදිරිපත් කරන්න මේක වෙලාව නෙමෙයි. මේ ජනාධිපතිවරණයේදී නොහැකි වුණත් එළඹෙන මහ මැතිවරණයේදී, පළාත් සභා මැතිවරණයේදී හෝ පළාත්පාලන මැතිවරණයේදී මේ පුරවැසියන්ට ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්නට පහසුකමක් සලසා දීම ගැන අපි හැමෝම උනන්දු විය යුතුයි. ඊළඟට මැතිවරණයට කලින් අදාළ පාර්ශ්වයන් සාකච්ඡා කරලා ඒ සඳහා අවශ්‍ය නීති සම්මත කරගන්නවා නම් හොඳයි.

පහුගිය කාලේ ඇඩ්වාන්ස් වෝටිං සම්බන්ධයෙන් තරුණ කණ්ඩායමක් මැතිවරණ කොමිසමට යෝජනාවලියක් ලබා දීලා තියෙනවා. එහිදී ඔවුන් විවිධ රටවල තියෙන ඇඩ්වාන්ස් වෝටිං සිස්ටම් ගැන කතා කරලා තියෙනවා. ඒ වගේම දැනට තියෙන තැපැල් ඡන්ද ක්‍රමය තවත් පුළුල් කිරීම ගැනත් එහිදී ඔවුන් අවධානය යොමු කරලා තියෙනවා. දැනට තිබෙන ක්‍රමය අනුව තැපැල් ඡන්දය සඳහා අවස්ථාව තියෙන්නේ මැතිවරණ ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ අයට, ආරක්ෂක අංශවල අයට සහ පොලිසියට පමණයි. මේ ක්‍රමය තවත් පුළුල් කරලා මැතිවරණයක් පැවැත්වෙන දිනයේ තමන්ගේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න අවස්ථාව නොලැබෙන ක්ෂේත්‍රවල පුරවැසියන්ටත් ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න අවස්ථාවක් හදලා දෙන්න පුළුවන් කියලා ඔවුන් යෝජනා කරලා තියෙනවා.

බහු දින යාත්‍රාවල ධීවරයින් සඳහා තැපැල් ඡන්දය සමහර විට ප්‍රායෝගික නොවෙන්න පුළුවන්. නමුත් බන්ධනාගාර රැඳවියන්ට ඒක හොඳ අවස්ථාවක්. එහිදී බන්ධනාගාර ප්‍රධානියා සහතික කිරීමේ නිලධාරියා හැටියට පත් කරන්න පුළුවන්. අද සෞඛ්‍ය සේවකයින්ගේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය මතුවෙලා තියනවා. ඔවුන්ටත් තැපැල් ඡන්දය පාවිච්චි කරන්න අවස්ථාව ලබා දෙනවානම් ඒ ඒ රෝහල්වල ප්‍රධාන වෛද්‍යවරයාට සහතික කිරීමේ නිලධාරියාගේ වගකීම පවරන්න පුළුවන්.

ඒ වගේම මැතිවරණ නිරීක්ෂකයින්, මාධ්‍යවේදීන් වගේ අයට දිස්ත්‍රික් මැතිවරණ කාර්යාලයට ගිහිල්ලා ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න අවස්ථාව ලබා දෙන්න පුළුවන්.

විදෙස්ගත අයගේ ප්‍රමාණය කොපමණද කියලා කියන්න තවම බැරි වුණත් රට ඇතුළේ සිටින පුරවැසියන් සඳහා මෙවැනි ක්‍රම භාවිත කළොත් තවත් ඡන්ද ලක්ෂ දෙකකට වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිත කරන ඡන්ද බවට පත් කරන්න පුළුවන්.

ප්‍රියන්ජිත් ආලෝකබණ්ඩාර

පැෆ්රල් විධායක අධ්‍යක්‍ෂ

රෝහණ හෙට්ටිආරච්චි

ඡන්දය පැවැත්වෙන දිනයට ඡන්ද අයිතිය හිමි පාර්ශ්ව ගණනාවකට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම අහිමි වී යාම පළමුවරට සිදුවන අලුත් තත්ත්වයක් නම් නෙමෙයි. මේ පිළිබඳව අපි අවුරුදු 15ක් තිස්සේ කටයුතු කරමින් ඉන්නවා. දේශපාලන පක්ෂවලට, මැතිවරණ කොමිසමට මේ ගැන අපි දිගින් දිගටම කතා කරනවා. ලෝකයේ වෙනත් රටවල තිබෙන අත්දැකීම් අපි ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා. මේ පිළිබඳව අපි පසුගිය වර්ෂයේ රිසර්ච් එකකුත් කළා. අපි මේ ප්‍රශ්නයට මුහුණදෙන ජනතාව කාණ්ඩ කිහිපයකට වෙන් කරගෙන තියෙනවා.

එකක් තමයි ඡන්දය දිනයේ දී පෞද්ගලිකව තමන්ගේ ඡන්ද පොළට යන්න බැරි ජනතාව. දෙවන කොටස තමයි ඡන්දය දිනයේ ඡන්ද පොළට යන්න බැහැ, නමුත් ඡන්දයට කලින් වෙනත් දිනයක දී ගිහින් ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට හැකි ජනතාව. තුන්වෙනි කොටස තමයි ඡන්දය පැවැත්වෙන දිනයේ තමන්ගේ ඡන්ද පොළට යන්න බැහැ හැබැයි වෙනත් ස්ථානයකට ගිහින් ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට හැකි ජනතාව. හතරවෙනි කොටස තමයි ඡන්ද දිනයේ දී වත් ඡන්දයට කලින් දිනයක දී වත් තමන්ගේ ඡන්ද පොළට හෝ වෙනත් ඡන්ද පොළකට හෝ ගිහින් ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට හැකියාවක් නැති ජනතාව. ඡන්ද දිනයේ දී තමන්ගේ ඡන්ද පොළට ගිහින් ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න බැරි වුණත් ඡන්ද දිනයට කලින් වෙනත් දිනයක දී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට හැකියාවක් තියෙන විශාල පිරිසක් ඉන්නවා රට ඇතුළේ. උදාහරණයක් විදියට මාධ්‍යවේදීන්, මැතිවරණ නිරීක්ෂකයෝ, පෞද්ගලික ආරක්ෂක අංශවල නිලධාරීන්. ඒ වගේම විවාහ මංගල්‍යයක් දිනයේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ දිනයත් යෙදිලා තියෙනවා නම්, ඡන්ද දිනයේ අත්‍යවශ්‍ය විදේශගතවීම් යෙදිලා තියෙනවා නම් එවැනි අයට ඡන්දයට කලින් දිනයක් තිබුණොත් ඔවුන්ගේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට බාධාවක් නැහැ. මේක තායිලන්තය, බංගලාදේශය ඇතුළු තවත් රටවල ක්‍රියාත්මක වෙනවා. මේකට අපි කියන්නේ ඇඩ්වාන්ස් වෝටින් කියලා. ඒ කියන්නේ ඡන්ද දිනයට කලින් දිනයක දී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම.

තුන්වෙනි පිරිස විදියට කිව්ව ඡන්ද දිනයේ තමන්ගේ ඡන්ද පොළට යන්න බැහැ, හැබැයි වෙනත් ඡන්ද පොළක දී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට පුළුවන්. උදාහරණයක් විදියට කර්මාන්තශාලාවල රැකියාවෙහි නිරතවන පිරිසට, ගම්වල ඉඳන් රැකියා සඳහා දුර පළාත්වලට පැමිණි අයට. අනුරාධපුරේ කෙනෙක් රැකියාවක් සඳහා කොළඹට ඇවිත් ඉන්නවා නම් ඔහුට ඡන්ද දිනයට අනුරාධපුරයට යන්න බැරි වෙන්න පුළුවන්. නමුත් තමන් රැකියාව කරන සේවා ස්ථානයට ආසන්න ඡන්ද පොළකට ගිහින් ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න පුළුවන් නම් ඔවුන්ටත් ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන්න පුළුවන්. ඒ වගේම තමයි ඡන්ද දිනයේ හෝ ඡන්දයට කලින් වෙනත් දිනයක දී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට අවස්ථාවක් ලැබුණත් ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි පිරිසකුත් ඉන්නවා. උදාහරණයක් විදියට පූර්ණකාලීන ආබාධිත වෙච්ච අය, ඡන්ද පොළට යන්න අපහසු වැඩිහිටි අය. ඒ පිරිසටත් විකල්පයක් තියෙනවා. එවැනි අයට ජංගම ඡන්ද පොළවල් ක්‍රියාත්මක කරන්න පුළුවන්. ලෝකයේ ගොඩක් රටවල ජංගම ඡන්ද පොළවල් ක්‍රියාත්මක වෙනවා. ඇෆ්ගනිස්ථානයේ තලෙයිබාන් සිරකරුවන්ටත් ජංගම ඡන්ද මධ්‍යස්ථාන ක්‍රියාත්මක වෙනවා.

රට ඇතුළේ ඉන්න ජනතාවගෙන් ඡන්දය පැවැත්වෙන දිනයට ඡන්දය භාවිත කිරීමට නොහැකිවන පිරිස ලක්ෂ පහත් දහයත් අතර ඉන්නවා කියලා අපි හඳුනාගෙන ඉන්නවා. ඒකට වැඩපිළිවෙළක් හදන්න පුළුවන්. පැෆ්රල් සංවිධානය ඇතුළු තවත් සංවිධාන මේ පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරලා වැඩපිළිවෙළක් හදලා තියෙනවා. මේ වෙද්දි එම යෝජනා ක්‍රියාත්මක කිරීමට අදාළ කැබිනට් පත්‍රිකාව දක්වා ගිහින් තියෙනවා. කැබිනට් අනුමැතියත් ලැබිලා තියෙනවා. නමුත් ඒක පාර්ලිමේන්තුවට ගේන්න තවම කටයුතු කරලා නැහැ. ඒක නිසා ඒ යෝජනා නීතියක් බවට පත්වෙලා නැහැ. ඒ වගේම අපි පසුගිය සතියේ රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගත වූ සිරකරුවන්ගේ ඡන්ද අයිතිය වෙනුවෙන් සිරකරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සංවිධාන සමග අත්වැල් බැඳගෙන අතරමැදි පෙත්සම්කරුවෙක් විදියට අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ගයකට ගියා රිමාන්ඩ් සිරකරුවන්ගේ ඡන්ද අයිතිය ලබා ගන්න.

ඡන්දය අයිතිය හිමි නමුත් විවිධ හේතු නිසා ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි රට තුළ සිටින පිරිස වගේම තවත් විශේෂ පිරිසක් ඉන්නවා, ලංකාවේ ඡන්ද අයිතිය හිමි නමුත් විදේශගතව ඉන්න පිරිස. ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි විදේශගත පිරිස දළ වශයෙන් මිලියන තුනක් පමණ ඉන්නවා කියලා අපි හඳුනාගෙන ඉන්නවා තියෙන තොරතුරු අනුව. මේ ඉන්න පිරිස ලෝකයේ වෙනත් රටවල ඉන්නවා වගේ අය නෙමෙයි. අපේ රටේ විදේශ ශ්‍රමිකයෝ කියන්නේ නුපුහුණු කම්කරුවෝ. නුපුහුණු කම්කරුවන්ගේ ඡන්ද අයිතිය ලබා දීම සඳහා ලෝකයේ වෙනත් රටවල බහුලව පාවිච්චි කරන ක්‍රමය පාවිච්චි කරන්න බැහැ. ලෝකයේ වෙනත් රටවල කරන්නේ තානාපති කාර්යාල හරහා ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට අවස්ථාව ලබා දෙන එක. ලංකාවේත් ඒ වගේ ඡන්ද පොළවල් ක්‍රියාත්මක වෙනවා වෙනත් රටවලට අදාළව. නමුත් අපේ රටේ විදේශගත පිරිස නුපුහුණු ශ්‍රමිකයන් නිසා සහ අපේ තානාපති කාර්යාල දේශපාලනීකරණය වී තිබෙන නිසා මේ ප්‍රශ්නය ටිකක් සංකීර්ණයි. ඒ නිසා ඒ ප්‍රශ්නයට අදාළව හොඳ වැඩපිළිවෙළක් ඇතුළේ තමයි අපි කතා කරන්න ඕනෑ. නැත්නම් ඒ ඡන්ද අවභාවිත වෙන්න පුළුවන්.

හැබැයි එක පහසුවක් තියෙනවා. අපේ රටේ විදේශගත පිරිස ඉන්නේ රටවල් පහත් දහයත් අතර ප්‍රමාණයක. රටවල් ගණනාවකට බෙදිලා ගිහින් නැහැ. මැදපෙරදිග කලාපයේ රටවල තමයි අපේ අය වැඩිපුර ඉන්නේ. මේ අය නුපුහුණු ශ්‍රමිකයන් නිසා මේ අයට තානාපති කාර්යාලවලට එන්න සමහර විට කිලෝමීටර 1000ක් පමණ වන අවස්ථාත් තියෙනවා. ඒ වගේ වටපිටාවක ඒ අයට එන්න පුළුවන්ද කියන ප්‍රශ්නයත් සැලකිය යුතු ප්‍රශ්නයක්. විදේශගත පුරවැසියන්ගේ ඡන්ද අයිතිය සුරක්ෂිත කිරීම ගැන අපි ප්‍රතිපත්තියක් හැටියට එකඟ වෙනවා. හැබැයි විධිමත් ක්‍රමවේදයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක කරන්න හැදුවොත් ඔවුන්ගේ ඡන්දය අවභාවිත වෙන්න පුළුවන්. නමුත් රට ඇතුළේ ඉන්න ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකිවන පිරිසට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා කඩිනමින් ක්‍රියාත්මක විය යුතු බව අපි හිතනවා.

අසංකා සංජීවනී

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කළ යුත්තේ ඇයි?

By

ජයදේව උයන්ගොඩ

-

June 11, 2024

0

‘ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කිරීම’ යන ගිය සතියේදී අප හඳුනාගත් සංකල්පය ගැන තවදුරටත් සාකච්ඡා කරමින්, එම අදහසේ අර්ථ සහ එය දේශපාලන න්‍යාය පත්‍රයකට සම්බන්ධ කරන්නේ කෙසේද? යන්න මෙවර සාකච්ඡා කරමු. මෙම සංකල්පයේ මූලික අර්ථ දෙකක් හඳුනාගෙන, ඒවා විමසා බැලීම පළමුවෙන් කරමු. පළමුවැන්න නම්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යන්නෙහි සංකල්පමය අර්ථය ගැඹුරු කිරීමයි. දෙවැන්න දේශපාලන හා සමාජ භාවිතයක් ලෙස ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පොදු මහජනතාව අතට පත්කිරීමයි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රජාව වෙතට නැවත ලබාගැනීමයි.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ මෙම යෝජනා දෙකම ලංකාවේ පසුගිය කාලයේ මතු වූ දේශපාලන සාකච්ඡාවල ප්‍රධාන මාතෘකා දෙකක් ද වී තිබිණ. ‘ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කිරීම’ යන වචනවලින් ප්‍රකාශ නොවූවත් 2022 වසරේ පැතිරුණ පුරවැසි අරගලයෙන් මතුවූ ප්‍රධාන දේශපාලන අදහසක් වූයේ එයයි. ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ පරිහාණිය සහ අර්බුදය එයට පසුබිම් වූ සන්දර්භයයි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කිරීමට අරගල කිරීම ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පුනරුජ්ජීවනය කිරීමේත්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අර්බුදයට විසඳුම් සෙවීමේත් එක් ඉලක්කයක් විය යුතුය යන්නද අරගල සමයේ තිබි දේශපාලන සාකච්ඡාවල ප්‍රධාන අප්‍රකාශිත තේමාවක් විය.

සංකල්පය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කිරීම

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කිරීමේ සමාජ ප්‍රයත්නයකදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යන සංකල්පයම ගැඹුරු කිරීමෙන් එය ආරම්භ කළ යුතුව තිබේ. එයට ප්‍රධාන හේතුව එම සංකල්පයේ අර්ථය පටු සහ තුනී විමයි. වර්තමානයේ අප ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ලෙස හඳුනාගන්නා ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ඇති සීමාද එයින් අනාවරණය වේ. එය යුරෝපීය නොවන සමාජවල අත්දැකීම් මත ආරම්භ වූවක් නොවේ. ‘ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය’ යන සංකල්පය සම්භාව්‍ය ග්‍රීසියේ නිර්මාණය වුවත්, දහහත් වැනි සියවසින් පසුව ලෝකයේ පැතිරී තිබෙන්නේ ග්‍රීක සමූහාණ්ඩුවාදී සහ ඍජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නොවේ. බි්‍රතාන්‍ය අත්දැකීමට අනුව විකාශනය වූ නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයයි. ‘පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය’ යනුවෙන් අප හඳුනාගන්නේ මෙලෙස බි්‍රතාන්‍යයේ ඉතිහාසයට සහ අත්දැකීම්වලට අනුව ගොඩ නගන ලද නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සුවිශේෂ ක්‍රමයයි.

මෙම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ‘ධනේශ්වර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය’ යයිද සමාජවාදීහු හඳුන්වති. එයින් අදහස් වන්නේ පාර්ලිමේන්තු/නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ධනපති පන්තියේ දේශපාලන මතවාදය ලෙසද, එම පංතියේ දේශපාලන බලයේ රාමුව ලෙසද මතුවීමයි. ඒ නිසාම ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සේවය කරන්නේ ධනේශ්වර පංති උවමනාවන්ටය යන විවේචනයද සමාජවාදීන්ගෙන් ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට එල්ල වී තිබේ. ඒ අනුව, ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සෑම මනුෂ්‍යයකුගේම දේශපාලන සහ සමාජ විමුක්තිය ඉලක්ක කරගත් දේශපාලන දර්ශනයකැයි ලිබරල්වාදීන් කියන නමුත්, ලිබරල්වාදයේ විවේචකයෝ එය පිළිනොගනිති. එම විවේචනය ඇත්ත එකකි.

දේශපාලන සංකල්පයක් ලෙස ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ඇති තවත් සීමාවක් ලෙස සමාජවාදීන්, ස්ත්‍රීවාදීන්, ජාතිකවාදීන් සහ සුළු ජන විමුක්තිවාදීන් පෙන්වා දෙන්නේ, එහි ඇති පුද්ගල අයිතීන් හා පුද්ගල නිදහස පිළිබඳ අර්ථයේ ඇති සීමාවන්ය. ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට අනුව, සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් ලැබෙන්නේ සමාජයේ තනි පුද්ගලයන්ට විනා, පුද්ගල කණ්ඩායම්වලට නොවේ. අපේ රටේ මූලික අයිතිවාසිකම් පරිච්ඡෙදය දෙස බැලුවහොත් පෙනෙන්නේ, අප රටේද තිබෙන්නේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ලිබරල් තනි පුද්ගලවාදී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කතිකාවක්ය යන්නයි. එහි වරද නම්, සමාජ කණ්ඩායම්වලට, එනම් ස්ත්‍රීන්, සුළු ජන ප්‍රජාවන්, ගොවි ජනතාව, කම්කරු පන්තිය, ආගමික කණ්ඩායම්, කුල ප්‍රජාවන් වෙත ‘සාමූහික’ නැතහොත් ‘කණ්ඩායම් අයිතිවාසිකම්’ ලබාදීමට ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට නොහැකි වීමයි. අපේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන්ද කියැවෙන පරිදි එම අයිතිවාසිකම් ලැබෙන්නේ තනි පුද්ගලයන්ට මිස පුද්ගලයන් සමුච්චයකින් සමන්විත ප්‍රජා කණ්ඩායමකට නොවේ.

මෙම ‘තනි පුද්ගලවාදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයෙහි’ ප්‍රධාන සීමාව නම්, පුද්ගලයන්ගේ අයිතිවාසිකම් නැති වී තිබෙන්නේ ඔවුන් තනි පුද්ගලයන් වශයෙන් පමණක් නොව, වාර්ගික, කුල, ස්ත්‍රී, පන්ති, ආගමික වශයෙන් ප්‍රජා කණ්ඩායම් හැටියටද වන්නේය යන්න පිළිගැනීමට නොහැකි වීමයි. ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ මෙම සීමාව ඉතා ප්‍රබලව පෙන්වා දී ඇත්තේ මාක්ස්වාදීන්, ස්ත්‍රීවාදීන් සහ සුළු ජනවාර්ගික ජාතිකවාදීන් විසිනි. මෙයින් අපට බැසිය හැකි නිගමනය නම් මහජනයාගේ සාමූහික අයිතීන් පිළිනොගන්නා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ‘අසම්පූර්ණ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක්’ වන්නේය යන්නයි. එය තුනී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක්ද වන්නේය යන්නයි.

සමාජ භාවිතයක් ලෙස ඇති සීමා

ලංකාවට නූතන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හඳුන්වා දෙනු ලැබූ 1930 ගණන්වල මුල සිට, අවුරුදු සියයකට ආසන්න ඉතිහාසය තුළ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය එකිනෙකට ප්‍රතිවිරුද්ධ ප්‍රවණතා දෙකක් තුළ විකාශනය වී තිබෙන බව අපට පහසුවෙන්ම නිරීක්‍ෂණය කළ හැකිය. ඉන් පළමුවැන්න ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පොදු ජනතාව අතර පැතිරී යාමත්, එය පොදු ජනතාවගේ දේශපාලන සාමාන්‍ය දැනුම බවට පත්වීමත්ය. එහි අර්ථය නම්, යටත් විජිත පාලකයන් විසින්ය ටත්විජිත ප්‍රතිසංස්කරණවල කොටසක් ලෙස ලිබරල්, පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ලංකාවට හඳුන්වා දෙනු ලැබුවද, සාමාන්‍ය ජනතාව සහ පාලිත ජනතාව විසින් එය තමන්ගේ සමාජ විමුක්තිය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය මාධ්‍යයක් ලෙස පිළිගනු ලැබීමයි. එය අද දක්වාම අප රටේ පොදු ජනතාවගේ දේශපාලන විඥානයේ අවියෝජනීය අංගයකි.

ඊට සමාන්තරව සිදුවී තිබෙන, එයට ප්‍රතිවිරුද්ධ ප්‍රවණතාවක් නම් අප රටේ දේශපාලන ප්‍රභූ පන්තිය සහ පාලක පන්ති ස්තර විසින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අත්පත් කරගනු ලැබ එය සීමා කිරීම සහ ප්‍රභූ පන්තියේ ආධිපත්‍යය සහතික කර ගැනීමේ මාධ්‍යයක් බවට පත්කර ගැනීමයි. මෙහි ප්‍රතිඵලය වී තිබෙන්නේ, ප්‍රභූ පන්තිය විසින් ලංකාවේ ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නිර්-ලිබරල් සහ නිර්-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී යන ක්‍රියාවලීන් දෙකක් තුළ සීමා කිරීමයි. මෙම ක්‍රියාදාමයේ පැති ගණනාවක් තිබේ. ඉන් කිහිපයක් දැන් අපි හඳුනාගනිමු.

පොදු, බහුජනතාවට අයත් දෙයක් වන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, ප්‍රභූ පන්තියේ ග්‍රහණයට ගනු ලැබීම: එසේ ප්‍රභූ ග්‍රහණයට (Elite Capture) හසුව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, එම ප්‍රභූ පන්තිය විසින් අධිකාරවාදී රාමුවක ආධිපත්‍යය යටතට ගෙන, එහි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී හරය සහ ශක්‍යතා සීමා කිරීමයි. 1970 ගණන්වල පටන් ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ඉරණම වී තිබෙන්නේ මෙම නිර්-ලිබරල් සහ නිර්-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී හැකිළීමට භාජනය වීමයි. මෙම ප්‍රභූ ග්‍රහණයෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නිදහස් කර එය, මහජනතාවට නැවත හිමි කර දීම ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණයේ න්‍යාය පත්‍රයේ කේන්ද්‍රීය වගකීමකි.

..නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ නිමක් නැති පරිහාණිය: ආණ්ඩුක්‍රමයක් ලෙස ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සුවිශේෂ ලක්‍ෂණයක් වන්නේ නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයයි. ස්වාධිපත්‍ය බලය හිමි මහජනතාව විසින් නිදහසේ තෝරාගනු ලබන නියෝජිතයන්ට තමන් වෙනුවෙන් ආණ්ඩුව පවත්වාගෙන යාමට බලය පවරනු ලැබීම එහි අදහසයි. එහෙත් ලංකාවේ අත්දැකීම නම් පාර්ලිමේන්තුව ප්‍රධාන නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආයතන, දූෂිත දේශපාලන ප්‍රභූ තන්ත්‍රයේ උවමනාවන්ට සේවය කරන, මර්දනකාරී සහ ප්‍රජාපීඩක, ඒ නිසාම ප්‍රජාතන්ත්‍ර විරෝධී ආයතන බවට පරිහාණියට පත්වීමයි. එහි අනිවාර්ය ප්‍රතිඵලය වී තිබෙන්නේ පාර්ලිමේන්තුවට මෙන්ම නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ක්‍රියාවලියත්, මහජන නියෝජිතයනුත් පිළිබඳ පුරවැසි විශ්වාසය බිඳ වැටීමයි. 2022 පුරවැසි අරගලය තුළදී ලංකාවේ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ මෙම බරපතළ තත්වය ඉතා ප්‍රබල ලෙස ප්‍රකාශයට පත්විය. ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි පිහිටුවීමේ මහජන ප්‍රයත්නයක ප්‍රධාන ඉලක්කයක් විය යුත්තේ, නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ මෙම අර්බුදය විසඳීම බවට පත්වී තිබෙන්නේ මෙම පසුබිම තුළය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට ප්‍රජාවගේ විශ්වාසය සහ ශක්තිය නැවත ගොඩනැගීම එම විසඳුමේ අරමුණ විය යුතුය.

දේශපාලන නායකත්වය පිළිබඳ මහජනතාවගේ විශ්වාසය බිඳවැටීම:

ලංකාවේ නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අර්බුදයේම ප්‍රධාන අංගයක් වී තිබෙන්නේ දේශපාලන පක්‍ෂ සහ දේශපාලන නායකත්වයන් පිළිබඳව මහජනතාව අතර ඇතිවී තිබෙන දැවැන්ත කළකිරීම, පිළිකුල සහ කෝපයයි. විශේෂයෙන්ම එජාපය, ශ්‍රීලනිපය සහ පොදු ජන පෙරමුණ යන සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් ආධිපත්‍ය හිමි දේශපාලන පක්‍ෂ තුන සහ ඒවායේ නායකත්වය වෙතින් මහජනතාව ඉවත්වීම සමගම ඇතිවී තිබෙන ප්‍රවණතාවක් නම්, එම පක්‍ෂ නියෝජනය කළ අධිපති සමාජ පන්තීන් මෙන්ම දේශපාලන සංස්කෘතියටද පිටින් බිහිවෙන නව දේශපාලන පක්‍ෂ ක්‍රමයක් සහ දේශපාලන නායකත්වයක් පිළිබඳ මහජන අපේක්‍ෂාවයි. මෙය අප රටේ සිංහල, දෙමළ සහ මුස්ලිම් යන ප්‍රධාන වාර්ගික ප්‍රජා කණ්ඩායම් තුනෙහිම එකිනෙකට සමානව වර්ධනය වී තිබෙන දේශපාලන ප්‍රවණතාවකි. ‘අලුත් දේශපාලක කණ්ඩායමක්’ සහ ‘නව දේශපාලන සංස්කෘතියක්’ සඳහා දැනට ලංකාවේ ජනතාව වෙතින් ප්‍රකාශ වන දේශපාලන අභිලාෂය, දේශපාලන පක්‍ෂ ක්‍රමයේ ඇතිවූ අර්බුදය විසඳීම සඳහා අවශ්‍ය දේශපාලන අවකාශයද නිර්මාණය කිරීමට තුඩුදී ඇත.

ආණ්ඩුකරණ ක්‍රියාවලියෙන් මහජනතාව ඈත් කරනු ලැබීම: ලිබරල් පාර්ලිමේන්තු

නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ එක් උපන්ගෙයි දුර්වලකමක් වන්නේ, ආණ්ඩු කිරීමේ ක්‍රියාවලියට ඍජුව සහභාගි වීමට පුරවැසියන්ට අවකාශ නොලැබීමයි. පළාත් පාලන ආයතනද, නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මූලධර්මය මත ක්‍රියාත්මක වන හෙයින් ඒ වෙතින්ද ග්‍රාමීය මට්ටමෙන් සිදුවන ආණ්ඩුකිරීමේ ක්‍රියාවලියෙන් පුරවැසියෝ බැහැර කරනු ලැබෙති. පුරවැසියන් බැහැර කිරීම නවතා, පුරවැසියන්ට ආණ්ඩු කිරීමේ ක්‍රියාදාමයට සහභාගි වීමේ අවස්ථාව ලබාදෙන ඍජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී විකල්ප සෙවීමේ යෝජනාව ලංකාවට පැමිණ තිබෙන්නේ මෙම පසුබිම තුළය.

..නිෂ්ක්‍රිය පුරවැසිභාවයේ ගැටලුව:

ලිබරල් පාර්ලිමේන්තු/නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ තවත් නිෂේධනීය අතුරු ප්‍රතිඵලයක් වී තිබෙන්නේ, ඡන්දය දීමට සීමාවූ දේශපාලන සහභාගිත්වයක් ඇති පුරවැසියන් බිහිකරනු ලැබීමයි. මෙය සමුහාණ්ඩුවාදීන්ගේ, සමාජවාදීන්ගේ සහ ප්‍රජාමූලවාදීන්ගේ (Communitarian) විවේචනයට භාජනය වී තිබෙන ලිබරල්වාදයේ දුර්වලකමකි. ලංකාවේ සමහර සිවිල් සමාජ ක්‍රියාකාරිකයන්ගෙන් මතුවන ‘ලංකාවේ සිටින්නේ ඡන්දදායකයන් මිස පුරවැසියෝ නොවෙති.’ යන විවේචනයද, නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ඇති මෙම දුර්වලතාව, අප සමාජයේද කොතරම් මුල් බැසගෙන ඇත්තේද යන්න ප්‍රකාශ කරන්නකි. එයට විසඳුම තිබෙන්නේ නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රතික්‍ෂෙප කිරීමෙහි නොවේ. නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ එම අඩුව පිරිමැසීමට (අ) ඍජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී (ආ) සහභාගිත්ව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ (ඇ) ග්‍රාමීය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී (Local Democratic) විකල්ප සොයා යාමයි. මේ සඳහා ප්‍රයත්න ලංකාවේ දැනටමත් ගෙන එනු ලැබ තිබේ. කළ යුතුව තිබනේනේ, එම විකල්ප ප්‍රජාතන්ත්‍රවාද සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණය පිළිබඳ ජාතික මට්ටමෙන් සිදුවන ප්‍රධාන සාකච්ඡා සහ කතිකා සමග සම්බන්ධ කිරීමයි. එය වනාහි ‘සක්‍රිය පුරවැසියන්’ නිර්මාණය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වන මතවාදී සංකල්පීය සහ ආයතනික ප්‍රතිසංස්කරණ පරිකල්පනය කිරීමට අවකාශය විවෘත කිරීමක්ද වනු ඇත.

ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ගැඹුරු කිරීමටත්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කිරීමටත් අවශ්‍ය දේශපාලන අවකාශය ඇත්තටම විවෘත වී තිබේ. 2022 වසරේ පුරවැසි අරගලයේ ප්‍රධාන දේශපාලන පණිවුඩය වන්නේද එයයි. ජනාධිපති සහ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ සූදානම පිළිබඳ පසුබිම තුළ එම අවකාශය අලුත් වී, පුළුල් වෙමින් පවතී. එහෙත් එම සාකච්ඡාව ඉදිරියට ගෙන යාමට අප රටේ සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන පක්‍ෂවලටත්, දේශපාලන නායකත්වයන්ටවත් කිසිසේත්ම නොහැකිය. හේතුව, ඔවුන්ගේ දේශපාලන දැක්ම, අවබෝධය සහ වටිනාකම්, අප රටේ පිරිහුණු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේම රාමුව තුළ සකස් වී ඇති නිසාය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ‘රැඩිකල් කිරීමේ’ ඉදිරි දර්ශනය මත දේශපාලන වශයෙන් සිතන පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්‍ෂය සහ මැතිවරණ දේශපාලන ව්‍යාපාරයේ ඉතා සක්‍රියව සිටින ජාතික ජන බලවේගයට හවුලේ හෝ වෙන වෙනම සිදුකළ හැකි දායකත්වයක් නම්, දැනට විවෘත වී ඇති එම අවකාශය සාධනීය ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනීමයි.

අයාලේ යන්නට ඉඩ දී බලා සිටින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් සහ ජාත්‍යයන්තර පාසල්

By

සංස්කාරක

-

June 11, 2024

0

ඇන්තනී වෙරංග පුෂ්පික

ඉදිරි වසර 25 සඳහා වූ අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති රාමුව කරළියට පැමිණීමත් සමග පෞද්ගලික පාසල් සහ ජාත්‍යන්තර පාසල් පිළිබඳව ද කථිකාවතක් නිර්මාණය වී ඇත. ගෙන එන්නට නියමිත අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති රාමුව තුළ පවා පෞද්ගලික පාසල් සහ ජාත්‍යන්තර පාසල් සම්බන්ධව එම පාසල් පවත්වාගත යුතු ප්‍රමිතිය සහ නියාමන ක්‍රියාවලියක් හෝ සඳහන් කොට නොමැති බව ඒ පිළිබඳව අදහස් දක්වන පාර්ශ්ව පෙන්වා දෙති.

2022 වර්ෂයේ ජාතික අධ්‍යාපන කොමිෂන් සභාව විසින් නිකුත් කළ වාර්ෂික වාර්තාව අනුව දැනට ක්‍රියාත්මක වන රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් ගණන 90 කි. ජාත්‍යන්තර පාසල් ගණන 395 කි. රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල්වල සහ ජාත්‍යන්තර පාසල්වල අධ්‍යාපනය ලබන මුළු ශිෂ්‍ය ප්‍රමාණය ලක්ෂ 3කට ආසන්නය. එම පාසල් ක්‍රියාත්මක මේ දක්වා ක්‍රියාත්මක වන්නේ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ නිසි අධීක්ෂණයකින් තොරවය. එම පාසල් නියාමනය කිරීමට ද කිසිදු ආයතනයක් නොමැත. එසේනම් එම පාසල් නියාමනය වන්නේ කෙසේද? උගන්වන විෂය නිර්දේශ කවරේද? එම පාසල්වල අධ්‍යාපනයේ ඇති ප්‍රමිතිය කුමක් ද? ඉගෙනුම් ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලිය වන්නේ කෙසේද? එහි සිටින ගුරුවරු සුදුසුකම් සහිත ගුරුවරු ද? මානව සහ භෞතික සම්පත් ප්‍රමාණවත් ලෙස තිබේ ද? ශිෂ්‍යයන්ගෙන් මුදල් අය කර ගන්නා ක්‍රමවේදය කුමක්ද? යන්න පිළිබඳව සොයා බැලීමක් කළ යුතුය.

මේ පිළිබඳව 2022 මාර්තු 02 නිකුත් කළ රජයේ නොවන පාසල් සම්බන්ධයෙන් වන නියාමන ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ විගණන වාර්තාවේ ද පෞද්ගලික පාසල් සහ ජාත්‍යන්තර පාසල්වල ඇති සුවිශේෂී වූ ගැටලු ප්‍රමාණයක් හඳුනාගෙන ඇත.

1961 අංක 08 දරන උපකෘත පාසල් හා අභ්‍යාස විද්‍යාල පනත යටතේ ක්‍රියාත්මක වන රජයේ ආධාර ලබන හෝ නොලබන පාසල් රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් වේ. මෙම පාසල් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පෞද්ගලික පාසල් අංශයෙන් කළමනාකරණය වන අතර රජයේ ගුරු වැටුප්, පෙළ පොත්, නිල ඇඳුම් වැනි ආධාර එම පාසල්වලට ලබා දීම සිදු කරයි. රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් නියාමනය සඳහා චක්‍රලේඛ, උපදෙස් ලිපි අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පෞද්ගලික පාසල් අංශයෙන් නිකුත් කොට ඇතත් එම පාසල් ඒ සඳහා අනුගත නොවීමත් ගුණාත්මක තත්ත්වයන් පිළිබඳව ප්‍රමාණවත් අධීක්ෂණයක් සිදු වී නොමැති බව 2022 විගණන වාර්තාවේ සඳහන්ය.

ජාත්‍යන්තර පාසල් පවත්වාගෙන යනු ලබන්නේ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ අධීක්ෂණයට යටත් නොවන ආකාරයෙනි. 1961 අංක 08 දරන උපකෘත පාසල් හා අභ්‍යාස විද්‍යාල පනතේ 25 වන වගන්තිය මගින් අනිවාර්ය අධ්‍යාපන වයස් සීමාවේ එනම් වයස අවුරුදු 5 ත් 14 ත් දක්වා පසුවන දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීම සඳහා පාසල් ආරම්භ කිරීමට පෞද්ගලික අංශයට නොහැකි බවට විධිවිධානවලින් පෙන්වා දී ඇත. එම නිසා දැනට ක්‍රියාත්මක වන ජාත්‍යන්තර පාසල් පවත්වාගෙන යන්නේ 2007 අංක 07 දරන සමාගම් පනත යටතේ හෝ පළාත් ව්‍යාපාර නාම ලියාපදිංචි කිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ලියාපදිංචි වීමෙනි.

එක් අතකින් ව්‍යාපාර මට්ටමින් පෞද්ගලික අංශය පාසල් පවත්වාගෙන යාම නීතිමය ගැටලුවකි. නමුත් ඒ සඳහා අදාළ ආයතන කිසිදු පියවරක් අනුගමනය කොට ඇති බවක් නම් පෙනෙන්නට නැත. අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන ප්‍රධානම රාජ්‍ය ආයතනය වන අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ කිසිදු අනුමැතියක් ජාත්‍යන්තර පාසල් පවත්වාගෙන සම්බන්ධයෙන් මේ වන තෙක් ලබා දී නොමැත. ඒ අනුව දැනට ක්‍රියාත්මක වන ජාත්‍යයන්තර පාසල් කිසිවක් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය යටතේ නියාමනයක් සිදු නොවන අතර එම පාසල්වල අධ්‍යාපන ප්‍රමිතිය පාසලෙන් පාසලට වෙනස් වී ඇත.

දැනට ක්‍රියාත්මක රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් අතර ගුරු වැටුප් සහ ආධාර ලබා දෙන පෞද්ගලික පාසල් මෙන්ම රජයෙන් ගුරු වැටුප් සහ ආධාර නොලබන පෞද්ගලික පාසල් ද ඇත. කෙසේ වෙතත් රජයේ ආධාර ලබන පාසල් මෙන්ම රජයේ ආධාර නොලබන පාසලක් වූවද එය රජයේ අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්තියට අනුගත විය යුතු බව 1960 අංක 05 පනතේ 06 වෙනි වගන්තියේ සඳහන් කොට ඇත.

2020 දෙසැම්බර් 31 දින වන විට රට තුළ ක්‍රියාත්මක වන සමස්ත රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් සංඛ්‍යාව 80 කි. ඉන් 47ක්ම ගුරු වැටුප් සඳහා ආධාර ලබන පාසල් වන අතර අනෙක් පාසල් 33 රජයේ ගුරු වැටුප් ආධාර නොලබන පාසල්ය. රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් නියාමනය, අධීක්ෂණය හා පරිපාලනය සඳහා 2018 මැයි 23 දින පැවැත් වූ අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ දී මාර්ගෝපදේශ මාලාවක් සකස් කිරීමට තීරණයක් ගෙන ඇතත් 2022 විගණන වාර්තාව අනුව ඒ වන විටත් එවැනි මාර්ගෝපදේශ මාලාවක් සකස් කොට නැත. රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල්වල පරිපාලනය සහ කළමනාකාරීත්වය භාරයක් මගින් සිදු කෙරෙන අතර මෙම පාසල් බොහොමයක් ආගම් කේන්ද්‍ර කොට ගත් පාසල්ය.

යම් යම් ආගමික නිකායන්හි මැදිහත්වීම සෘජුව හෝ වක්‍රාකාරයෙන් පාසලේ පරිපාලනයට සම්බන්ධය. ශිෂ්‍යයන් පාසලට ඇතුළත් කර ගැනීම, ගාස්තු අය කිරීම, විනය ක්‍රියාමාර්ග මෙන්ම ගුරුවරු සම්බන්ධ කටයුතු ද එම පාසලේ කළමනාකාරීත්වය සහ ආගමික නිකායන්ගේ මැදිහත්වීමෙන් සිදු වන අතර ඒ සඳහා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රමාණවත් මැදිහත්වීමක් දක්නට නොමැත. ඇතැම් සුවිශේෂී ගැටලු පවතින අවස්ථාවල දී පමණක් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පෞද්ගලික පාසල් අංශය විසින් රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් අධීක්ෂණය සඳහා පැමිණෙන අතර එය පාසලේ කළමනාකාරීත්වය සම්බන්ධයෙන් පමණක් සීමා වී ඇත. ඒ අනුව පෞද්ගලික පාසල්වල ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලිය, අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක සංවර්ධන කටයුතු ගුරු කාර්ය මණ්ඩල සම්බන්ධ කටයුතු වැනි අත්‍යවශ්‍ය අධීක්ෂණයන් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයෙන් ගිලිහී ඇත.

අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කර ඇති 205/31 චක්‍රලේඛය අනුව පාසල් කටයුතු පරීක්ෂා කිරීමට, තොරතුරු ලබා ගැනීමට, අධීක්ෂණය කිරීමට, පැමිණෙන පළාත් අධ්‍යාපන නිලධාරීන් සහ රේඛීය අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශ බලධාරීන්ගේ අනන්‍යතාව තහවුරු කොට ගෙන අවශ්‍ය ලේඛන පරීක්ෂාව, ඉගෙනුම් ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලිය අධීක්ෂණය කොට වාර්තා ලබා ගැනීම සහ සටහන් තැබීම සඳහා අවශ්‍ය පහසුකම් සැලසිය යුතු බව දන්වා ඇත. නමුත් එම චක්‍රලේඛවල සඳහන් කරුණුවලට අනුගත නොවන පාසල් පවතින බවත් රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් අධීක්ෂණයට යාමේදී ඒ සඳහා අවශ්‍ය සහයෝගය එම පාසල්වලින් නොලැබෙන බවත් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පෞද්ගලික පාසල් අංශය මගින් විගණන නිලධාරීන්ට වාර්තා කර ඇත.

රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල්වලින් බොහොමයක් වාර්ෂිකව සිසුන් ඇතුළත් කිරීමේ කාලයන්හිදී අයදුම් පත්‍ර ගාස්තු ලෙස වැඩි මුදලක් අය කරමින් විශාල අයදුම් පත්‍ර ප්‍රමාණයක් අලෙවි කරන අතර ඉන් පසු සීමිත සිසුන් පිරිසක් ඒ ඒ පාසල්වලට අභිමත නිර්ණායක අනුව බඳවා ගැනීමේ දී ඉහළ ඇතුළත් වීමේ ගාස්තු, පරිත්‍යාග පාසල් ගාස්තු, ආදිය විවිධ වටිනාකම්වලින් අය කරනු ලබයි. එම අය කිරීම් සම්බන්ධ කිසිදු නිර්ණායකයක් හා නියාමනයක් සිදු වන්නේ ද නැත. මෙම පාසල්වල පවතින භෞතික හා මානව සම්පත් මෙන්ම ලබාදෙන සේවාවන් අනුව පාසල් ශ්‍රේණිගත කිරීමක් කොට ඒ අනුව අය කළ යුතු උපරිම හා අවම පරාසයන් පිළිබඳව සීමා පැනවීමක් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය විසින් සිදුකර නොමැත. 2005/31 චක්‍රලේඛයට අනුව සියලුම රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල්වල සියලු ආකාරයේ ලැබීම් සහ ගෙවීම් අඩංගු ආදායම් වියදම් පිළිබඳ වාර්තාවක් සෑම වර්ෂයක් සඳහාම පෞද්ගලික පාසල් අංශයේ අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ වෙත එවිය යුතු වුවද කිසිදු පාසලක් එම වාර්තා එවා නොමැත. මේ සම්බන්ධව කොළඹ අධ්‍යාපන කාර්යාලයෙන් කළ විමසීමකදී ඔවුන් ප්‍රකාශ කළේ එම කලාපයට අයත් රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් දහනමයෙන් කිසිදු පාසලක් කලාප කාර්යාලය වෙත අදාළ ආදායම් වාර්තා ඉදිරිපත් කර නොමැති බවයි. එසේම ආදායම් වාර්තා නොඑවන පාසල් සම්බන්ධයෙන් ගනු ලබන පියවරක් සඳහන් කර නොමැති වීම තුළ එවැනි අවශ්‍යතාවක්ද පෞද්ගලික පාසල්වලට නොමැත.

රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල්වල රජයේ සාමාන්‍ය අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්තියට අනුව රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් ද අධ්‍යාපන ක්‍රියාවලිය පවත්වාගත යුතු වූවත් විදේශීය විෂයමාලා ඉගැන්වීම් සිදු කරමින් ඇත. නමුත් ඒ පිළිබඳව අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පෞද්ගලික පාසල් අංශයට කිසිදු දැනුම්දීමක් සිදු වී නැත. එම විෂයමාලා මොනවාද? එහි අන්තර්ගතය කුමක් ද? එම විෂයමාලාවන් සකස්වූවේ කෙසේද? යන්න පිළිබඳව පෞද්ගලික පාසල් කළමනාකාරීත්වයන් විසින් කිසිඳු දැනුවත් කිරීමකින් තොරව ඉගැන්නුම් ක්‍රියාවලිය සිදු කර යන්නට ඉඩ දී ඇත. එමෙන්ම රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල්වලට සිසුන් බඳවා ගැනීම, කාල සටහන් අනුමත කරවා ගැනීම, වාර විභාග පැවැත්වීම, පාසලේ සෞඛ්‍ය කටයුතු පවත්වා ගැනීම සහ ගුරුවරුන් බඳවා ගැනීම සම්බන්ධව කළ සමීක්ෂණයන් හී දී ගැටලු රාශියක් ඇති බව 2022 විගණන වාර්තාව මගින් පෙන්වා දී ඇත. පෞද්ගලික පාසල් අධීක්ෂණය සඳහා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පෞද්ගලික පාසල් අංශය නමින් අංශයක් පිහටවා ඇති නමුත් ඉන් අපේක්ෂිත කිසිවක් ඉටු වී නොමැත. අනෙක් අතට පෞද්ගලික පාසල්වලට අවශ්‍ය පරිදි පාසල් පවත්වාගෙන යාමට ද අමාත්‍යාංශය ඉඩ දී බලාගෙන සිටීමේ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කොට ඇත. රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් සමීක්ෂණයට හා යම් ආකාරයක නියාමනය කිරීමට නාමිකව හෝ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පෞද්ගලික පාසල් අංශය නමින් අංශයක් පිහිටවා තිබුණද ජාත්‍යයන්තර පාසල් අධීක්ෂණයට හා නියාමනයට නමට හෝ කිසිම ආයතනයක් පිහිටවා නොමැත. 2007 අංක 07 දරන සමාගම් පනත යටතේ සමාගමක් හෝ ව්‍යාපාර නාම ලියාපදිංචි කිරීමේ ආයතන වශයෙන් ලියාපදිංචි කළ මෙම පාසල්වලට අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය සමග බැඳීමක් හෝ නොමැත.

හරීන් – මනූෂ වගේ අයත් එක්ක සමගි ජන බලවේගයට කොහෙත්ම දේශපාලනයක් නැහැ – මුජිබුර් රහුමාන්

By

සංස්කාරක

-

June 11, 2024

0

ඔබට ඩයනා ගමගේ හිටපු මන්ත්‍රීවරියගෙන පුරප්පාඩු වෙච්ච මන්ත්‍රී ධුරය නිසා පාර්ලිමේන්තුවට ආපහු එන්න පුළුවන් වුණා. නමුත් ඔබ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වෙලා පළාත් පාලන මැතිවරණය සඳහා ඉදිරිපත් වුණාට අන්තිමේට පළාත් පාලන මැතිවරණය පැවැත් වුණෙත් නැහැ. ඔබට පාර්ලිමේන්තුවේ වසර එකහමාරක විතර කාලයකුත් අහිමි වුණා. ඔබ කලින් ගත්ත තීරණය දේශපාලනිකව නිවැරදි තීරණයක් කියල ද තවම හිතන්නේ. ඒ තීරණයෙන් ඔබටත් පක්ෂයටත් වුණේ පාඩුවක් නේද?

ඒ තීරණය නිසා මට පෞද්ගලිකව වෙච්ච හානියට වඩා අපි රටක් හැටියට අපි තවත් ආපස්සට ගියානේ. අපි ස්වාධීන කොමිෂන් සභාවක් හදලා, 20 වෙනි සංශෝධනය සම්මත කරලා, මැතිවරණ පවත්වන්න බලතල ලබා දීලා, අන්තිමේට ස්වාධීන කොමිෂන් සභා මැතිවරණය ප්‍රකාශයට පත් කළාම ජනාධිපතිවරයා තමන්ගේ තියෙන බලතල පාවිච්චි කරලා මැතිවරණය තියන්න දුන්නේ නැහැ. මේ රටේ ජනතාව පහුගිය කාලයේ අරගලයක් කරලා බලාපොරොත්තු වුණේ විනිවිදභාවයකින් රාජ්‍ය පාලනය කිරීම, කොමිෂන් සභාවලට ස්වාධීනව වැඩ කරන්න තියෙන අයිතිය, ප්‍රරජාතන්ත්‍රවාදීව වැඩ කරන්න පුළුවන් අයිතිය වගේ දේවල් තහවුරු කිරීම. නමුත් වික්‍රමසිංහ පාලනය කිසිවිටකත් ජනතාවගේ නැගිටීමටවත් සංවේදී නැති පාලනයක්. පළාත් පාලන මැතිවරණය නොපැවැත්වීමෙන් අහිමි වුණේ මේ රටේ ලක්ෂ ගණනකගේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිය. ඒ වගේම පළාත් පාලන ඡන්දය නොපැවැත්වීම තුළින් මේ රටේ පළාත් පාලන ආයතන විසින් ක්‍රයාත්මක වෙන සියලුම දේවල් හැම තැනම කඩාගෙන වැටිලා තියෙන්නේ. ඒක අපිට පේනවා, ආණ්ඩුවත් එක්කම ඉන්න ප්‍රාදේශීය සභා නගර සභා මන්ත්‍රීවරුන්ම ඡන්දය පවත්වන්න කියලා කරන ප්‍රකාශවලින්. ඒ නිසා පෞද්ගලිකව මට වුණ පාඩුවකට වඩා, රටක් හැටියට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පැත්තෙන් අපි විශාල අර්බුදයකට ගිහිල්ලා තියෙනවා.

ඔබ පාර්ලිමේන්තුවට නැවත පිවිසෙන්නේ ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් ලෙස. ඔබ ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් ලෙස පක්ෂය විසින් තෝරා ගන්න තියෙන විශේෂ හේතුව මොකද්ද?

මම පක්ෂය වෙනුවෙන් තමයි පාර්ලිමේන්තු ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වෙලා ඒ කැපකිරීම කළේ. මම පාර්ලිමේන්තුවෙන් ඉල්ලා අස් වෙලා කොළඹ නගර සභාවට නායකත්වය දීලා, පළාත් පාලන මැතිවරණය මේ ආණ්ඩුව ගෙදර යවන ජනමත විචාරණය බවට හරවා ගන්න තමයි අපිට ඕනෑකම තිබුණේ. ඒ කැපකිරීම මම කළ නිසා පක්ෂය තීන්දු කළා නැවත වතාවක් මේ පාර්ලිමේන්තුවට පත් කරන්න ඕනෑ සුදුසුම පුද්ගලයා මම කියලා.

ඩයනා ගමගේ හිටපු මන්ත්‍රීවරිය සහ ඇයගේ සැමියා ඔබ පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීම සහ පක්ෂයටත් චෝදනා ප්‍රමාණයක් කරනවා.

ඩයනා ගමගේ හිටපු මන්ත්‍රීවරිය සහ ඇයගේ සැමියා එළියේ ඉඳගෙන එක එක විදියේ තර්ජන කරනවා. මට නම් ඒවා නිකන්ම නිකන් හිස් වචන විතරයි. මට පේන විදියට ඒගොල්ලන්ව ආණ්ඩුව මෙහෙයවනවා සමගි ජන බලවේගයට විරුද්ධව. ඩයනා ගමගේ පාර්ලිමේන්තුවේ හිටපු කාලයේත් වැඩියෙන්ම බැනලා තියෙන්නේ සමගි ජන බලවේගයටයි, සජිත් ප්‍රේමදාස විපක්ෂ නායකතුමාටයි. පාර්ලිමේන්තුවේ එතුමියගේ කතා ඇහුවොත් තේරේවි ඒ කතාවලින් 90% ක්ම කරලා තියෙන්නේ අපිට බනින එක. ඩයනා ගමගේව ආණ්ඩුව පාවිච්චි කළ එකනේ කළේ. ඒ නිසා තමයි ඇයට ලංකාවේ පුරවැසිභාවය නැහැ කියලා මම පාර්ලිමේන්තුවේ හෙළිදරව් කළාම රනිල් වික්‍රමසිංහ ජනාධිපතිතුමා කිව්වේ රතු පාස්පෝට් එකක් දුන්නාම මොකද ඔයාලට පක්ෂේ දීපු කෙනාට කියලා. ජනාධිපතිතුමාත් දැනගෙන හිටියානේ මෙයාට පුරවැසිභාවය නැහැ කියලා. ආණ්ඩුව සම්පූර්ණයෙන්ම ඩයනාව පාවිච්චි කළේ අපිට ගහන්න. ඒක තමයි දැනුත් කරන්නේ. මට පේන විදියට මේ වැඩෙන් අවසානයට වෙන්නේ ඩයනා හිටපු මන්ත්‍රිවරිය තව තව ප්‍රශ්න දාගෙන තව ටිකක් අමාරුවේ වැටෙන එක. මොකද ඩයනාත් තේරුම් ගන්න ඕනෑ ආණ්ඩුව වෙනුවෙන් කතා කරන්න ගිහිල්ලා සමාජය ඉදිරියේ විරෝධයට ලක් වෙනවා කියලා.

වර්තමාන දේශපාලන තත්ත්වය ගැන මොන වගේ අදහසක් ද තියෙන්නේ.

ජනාධිපතිවරණය මේ අවුරුද්දේ ඔක්තෝබර් මාසේ 16 ට කලින් පවත්වන්නට ඕනෑ කියලා ප්‍රකාශයට පත් කරලා තියෙනවා. පාර්ලිමේන්තුව විසුරවාහැරීමේ හැකියාව ජනාධිපතිතුමාට තිබෙනවා වුණත් ඔහු ඒක කරන්නේ නැහැ. පොහොට්ටුවේ කොටසක් එකතුකරගෙන, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ කොටසක් එකතු කරගෙන ඔහු කල්පනා කරනවා වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම පොහොට්ටුව කල්පනා කරනවා මේ වෙලාවේ පාර්ලිමේන්තුව විසුරවාගෙන පාර්ලිමේන්තු ඡන්දයක් කැඳවා ගත්තොත් ඔවුන්ට යම් ප්‍රමාණයකට මන්ත්‍රීවරු 25ක් වත් ගන්න පුළුවන් වෙයි කියලා. මොකද පොහොට්ටුවටත් තේරෙනවා රනිල් වික්‍රමසිංහ ජනාධිපතිවරණයෙන් දිනන්නේ නැහැ කියලා. රනිල්ව කරගහගෙන ගිහිල්ලා පොහොට්ටුවට ලැබෙන්න තියෙන ආසන ප්‍රමාණයත් නැති වෙනවා කියලා ඔවුන් ගණන් හදලා ඇති. නමුත් සමගි ජන බලවේගය හැටියට අපි මේ රටේ විපක්ෂය හැටියට අපිට විශ්වාසයක් තියෙනවා අපිට පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය ආවත් ජනාධිපතිවරණය ආවත් අපිට ජයග්‍රහණය කරන්න පුළුවන් කියලා. ඒ සඳහා ඉන්න හොඳම කණ්ඩායම ඉන්නේ සමගි ජන බලවේගයට. අනෙක් පක්ෂ දිහා බැලුවම තේරෙනවා එහෙම කණ්ඩායමක් වෙනත් පක්ෂයක නැහැ කියලා. තනි තනි පුද්ගලයෝ තමයි ඉන්නේ. තනි පුද්ගලයන්ට මේ රට ගොඩ දාන්න බැහැ කියන දේ අපි සියලුම දෙනා දන්නවා. ඒ නිසා කණ්ඩායමක් එක්ක එකතුවෙලා වැඩ කරනවා මිසක් වෙනත් විකල්පයක් අපිට නැහැ. ආර්ථිකය ගැන දැක්මක් තියෙන ඒ ගැන අදහසක් තියෙන, ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව පිළිබඳව අවබෝධයක් තියෙන කණ්ඩායම ඉන්නේ සමගි ජන බලවේගයේ සජිත් ප්‍රේමදාස මැතිතුමාගේ නායකත්වය යටතේ කියලා හැමෝම තේරුම්ගෙන තියෙනවා. අපි හිතනවා මොන මැතිවරණය තිබ්බත් අපිට ආණ්ඩු බලය ලබා ගැනීමේ හැකියාව සහ ඒ ශක්තිය තියෙනවා.

සමගි ජන බලවේගයට යම්කිසි විදියකින් හෝ අභියෝගයක් වෙන්න පුළුවන් කියලා හිතන පක්ෂය හෝ කණ්ඩායම මොකද්ද?

මට පේන්න තියෙන විදියට නම් මේ වෙලාවේ අපිට අභියෝගයක් වෙන්න පුළුවන් පක්ෂයක් හෝ කණ්ඩායමක් නැහැ. ආණ්ඩුවත් සම්පූර්ණයෙන්ම කැඩිලා ගිහිල්ලා තියෙන්නේ. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයත් කෑලිවලට කැඩිලා තියෙන්නේ. අනිත් පැත්තෙන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය සම්පූර්ණයෙන්ම වැටිලා තියෙන්නේ. ජාතික ජන බලවේගයට පොහොට්ටුවේ පාක්ෂිකයන්ගෙන් ඡන්දය ලබා දීපු යම් පිරිසක් පොහොට්ටුව ගැන කලකිරිලා ජාතික ජන බලවේගයට ඡන්දය දෙයි. ජාතික ජන බලවේගයේ ඡන්ද ප්‍රමාණය වැඩි වෙයි. ඒක අපි පිළිගන්න ඕනෑ. නමුත් රාජ්‍ය බලය ලබා ගැනීම දක්වා වර්ධනය වෙලා තියෙනවා කියලා මම නම් හිතන්නේ නැහැ.

යම් කිසි විදිහකින් ඉස්සරහට එන දේශපාලන තත්ත්වයන් එක්ක එක්සත් ජාතික පක්ෂය සමග යම් සන්ධානගතවීමක් වේවිද සමගි ජන බලවේගය.

මම දන්න විදියටනම් එවැනි සාකච්ඡාවක් එකසත් ජාතික පක්ෂයත් එක්ක වෙන්නේ නැහැ. එක්සත් ජාතික පක්ෂය එකතුවෙලා ඉන්නේ පොහොට්ටුවත් එක්කනේ. පොහොට්ටුවත් එක්ක ඉන්න පක්ෂත් එක්ක අපි සන්ධානවලට යන්නේ නැහැ. හරීන් ප්‍රනාන්දු, මනූෂ නානායක්කාර වගේ අයත් එක්ක සමගි ජන බලවේගයට කොහෙත්ම දේශපාලනයක් නැහැ. ඔවුන් සමගි ජන බලවේගයේ ඉදලා විශ්වාසය බිඳලා දාල ගිය අය. ඔවුන් ආණ්ඩුවට ගියේ ජනතා නැගිටීම පාවලා දීලා. දැන් ඒගොල්ලෝ රාජපක්ෂලා එක්ක එකතුවෙලා අද ආණ්ඩු කරනවා. ඔවුන් අපි එක්ක එකතු වුණා කියලත් බිඳලා දාපු ජනතා විශ්වාසය ගොඩනගන්න බැහැ.

මේ ආණ්ඩුව කරගෙන යන පෞද්ගලීකරණ වැඩපිළිවෙළට සහ රාජ්‍ය සම්පත් විකිණීමට හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂත් විරුද්ධයි කියලා නිවේදනයක් නිකුත් කරලා තිබුණා. සමගි ජන බලවේගය බලයට පත් වුණාට පස්සේ ඒ දේවල් සම්බන්ධයෙන් කොහොම ප්‍රතිපත්තියක්ද අනුගමනය කරන්නේ.

මහින්දා රාජපක්ෂ හිටපු ජනාධිපතිගේ නිවේදනයත් මම දැක්කා. එතුමාට එහෙම නම් රනිල් වික්‍රමසිංහ ජනාධිපතිතුමාට ලබාදෙන සහයෝගය නවත්වන්න පුළුවන්. එහෙම කරන්නේ නැතුව නිවේදන නිකුත් කර කර ඉඳලා වැඩක් නැහැ. අනිත් එක තමයි සමගි ජන බලවේගය පැහැදිලිවම කියලා තියෙනවා අයි එම් එෆ් එකත් එක්ක රනිල් වික්‍රමසිංහ ජනාධිපතිතුමා අත්සන් කරලා තියෙන ගිවිසුම ඔවුන් එක්ක සාකච්ඡා කරලා අපි වෙනස් කරනවා. මේ ආණ්ඩුව අත්සන් කරන ගිවිසුම් අපි සම්පූර්ණයෙන්ම පිළිගන්නේ නැහැ. අපි වැඩ කරන්නේ අලුත් වැඩපිළිවෙළක් එක්ක.

ඇන්තනී වෙරංග පුෂ්පික

මගේ ඉලක්කය ලෝකයේ හොඳම තුන් ඉරියව් ක්‍රීඩිකාව වෙන එක – කවීෂා දිල්හාරි

By

සංස්කාරක

-

June 10, 2024

0

ලංකාවේ කාන්තා ක්‍රිකට්වල නම් මේ කාලය ස්වර්ණමයයි. චමරි අතපත්තුගේ නායකත්වයෙන් අවසාන මාස කිහිපය තුළ එංගලන්තය, නවසීලන්තය, පකිස්තානය, දකුණු අප්‍රිකාව වගේ ප්‍රබල රටවලට එරෙහිව ජයග්‍රහණ ගෙන එන්න කාන්තා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට පුළුවන් වුණා. ඔක්තෝබර් මාසයේ පවත්වන්නට නියමිත කාන්තා විස්සයි විස්ස ලෝක කුසලානයටත් ලංකාව මේ වන විටත් සුදුසුකම් ලබලා තියෙන්නේ. කාන්තා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රීඩිකාවන් වගේම නවක ක්‍රීඩිකාවන් කිහිප දෙනෙක්ම නියෝජනය කරනවා. ඒ නවක ක්‍රීඩිකාවන් අතරින් ක්‍රීඩිකාවන් හය දෙනෙක්ම ජාතික කණ්ඩායමට ආවේ රජ්ගම දේවපතිරාජ පාසලෙන්. කවීෂා දිල්හාරි, උමාෂා නිමේෂනී, සත්‍යා සංදීපනී, සචිනි නිසංසලා, කාව්‍යා කාවින්දි සහ ශිෂිනි ගිම්හානි තමයි ඒ. දේවපතිරාජෙන් අන්තිමට ජාතික කණ්ඩායමට තේරුණු ක්‍රීඩිකාව තමයි ශෂිනි ගිම්හානි. ඇයට තවමත් අවුරුදු 15ක් පමණයි. ඇය තමයි මෙතෙක් ජාතික කාන්තා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම නියෝජනය කළ ළාබාලම ක්‍රීඩිකාව. ඒ වගේම 19න් පහළ කාන්තා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමෙත් ක්‍රීඩිකාවන් පස් දෙනෙක්ම රජ්ගම දේවපතිරාජේ. දේවපතිරාජේ කාන්තා ක්‍රිකට් පටන්ගෙන තවම අවුරුදු 10යි. ඒ අවුරුදු 10න් අවුරුදු 8කම සමස්ත ලංකා පාසල් කාන්තා ක්‍රිකට් ශූරතාව ජයග්‍රහණය කළේ දේවපතිරාජේ. දේවපතිරාජේ කාන්තා ක්‍රිකට් ආරම්භක කණ්ඩායමේ ක්‍රීඩිකාවක් වෙච්ච කවීෂා දිල්හාරි දැන් ජාතික කණ්ඩායමට නැතුවම බැරි ක්‍රීඩිකාවක්. ඇයට තවමත් අවුරුදු 23 යි. කවීෂා තුන් ඉරියව්වෙන්ම දක්ෂතා දක්වන ක්‍රීඩිකාවක්.

ඔබ තමයි රජ්ගම දේවපතිරාජ පාසලෙන් කාන්තා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම නියෝජනය කරපු පළමු ක්‍රීඩිකාව. ජාතික කණ්ඩායමට යන ගමන දක්වා ඔබේ කතාව මොකද්ද?

මම ක්‍රිකට් ගහන්න පටන් ගත්තේ 2013. මම ඉස්කෝලේ ස්පෝට් මීට් එකට සොෆ්ට් බෝල් මැච්වලට සෙල්ලම් කළා. ස්පෝට් මීට් එකේ සෙල්ලම් කරනවා බලන් ඉඳලා තමයි මට හාර්ඩ් බෝල් ක්‍රිකට් ගහන්න එන්න කියලා එතකොට හිටපු ක්‍රීඩා භාර ප්‍රධාන ගුරුතුමා විදිහට හිටපු නිශාන්ත සර් මට කතා කළේ. 2014දි තමයි අපේ ඉස්කෝලේ හාර්ඩ් බෝල් කාන්තා ක්‍රිකට් පටන් ගත්තේ. 2014 අවුරුද්දෙදිම අපි හාර්ට් බෝල් ටූනමන්ට් එකක් සෙල්ලම් කළා. මේ පැතිවල ගොඩක් ළමයි ක්‍රීඩාවට දක්ෂයි. ඒ නිසා හාර්ඩ් බෝල් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමක් හදන්න ළමයි හොයාගන්න එක එච්චර අමාරු දෙයක් වුණේ නැහැ. එකොළොස් දෙනාම එකා වගේ සෙල්ලම් කළා. තාමත් ඉස්කෝලේ කාන්තා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු විදිහට වැඩ කරන මහේෂ් සඳරුවන් සර් මේ සඳහා ගොඩක් මහන්සි වුණා. ඔහු තමයි අපේ හැකියාවන් දියුණු කරලා උඩට ගෙනාවේ.

ජාතික කණ්ඩායමට තෝරා ගත්ත විදිහත් කතා කරමු

අපි එක දිගටම 19 න් පහළ චැම්පියන්ස්ලා වුණා. ඒ කාලයේ මම හිතන්නේ ජාතික කණ්ඩායමේ ඕෆ් ස්පිනර් කෙනෙක්ගේ අඩුවක් තිබුණා. 2016 අපි ෆයිනල් මැච් එකකට සෙල්ලම් කරන්න යද්දි අපේ සර්ට කෝල් එකක් ආවා ජාතික කණ්ඩායමට ඕෆ් ස්පිනර් කෙනෙක් බලනවා අපේ කණ්ඩායමේ ඉන්නවාද කියලා. මට හැමෝම කතා කරන්නේ බට්ටි කියලා. ඊට පස්සේ තමයි සර් මට කිව්වේ බට්ටි නැෂනල් යන්න චාන්ස් එකක් ඇවිත් තියෙනවා, අද හරියට කරගන්න සිලෙක්ටර්ස්ලා වගයක් මැච් එක බලන්න එනවා කියලා. එදා මැච් එකේ මම විකට් තුනක් දැම්මා. සිලෙක්ටර්ස්ලා දැකලා තිබුණා මම හොඳයි කියලා. ඊට පස්සේ එක දිගට අවුරුදු දෙකක් මාව සිලෙක්ෂන් මැච්වලට ගෙන්න ගත්තා. සිලෙක්ෂන් මැච්වලට යන්න මම මාර කට්ටක් කෑවා. කොළඹ යන දවස්වලට මෙහෙන් පාන්දර 3ට බස් එකට නගිනවා. ගෙදර එද්දිත් රෑ 12 විතර වෙනවා. එහෙම තමයි මම ටීම් එකට ගියේ. 2018 පකිස්තාන් සිරීස් එකට මාව සිලෙක්ට් වුණා. මම මගේ පළවෙනි සිරීස් එකේම බෝලින්වලින් හොඳටම කළා. එතකොට ජාතික කණ්ඩායමේ කෝච් විදිහට හිටියේ හේමන්ත දේවප්‍රිය සර්.

පාසලෙන්, පුහුණුකරුගෙන් මොන විදියේ සහයෝගයක්ද ලැබුණේ?

පාසලෙන් මට ලොකු සපෝර්ට් එකක් දුන්නා. මම ටීම් එකට යන කාලේ මට හරියට බෝලයක් බැට් එකක්වත් තිබුණේ නැහැ. මම මුලින්ම මතක් කරන්න ඕනෑ ඉස්කෝලේ කෝච්. තවමත් මම එයාත් එක්ක වැඩ කරනවා. එයා මට ලොකු සපෝර්ට් එකක් දුන්නා. සමහර දවස්වල මට ග්ලව්ස් දෙකක්වත් ගන්න තිබුණේ නැහැ. එයා තමයි බෝයිස් ටීම් එකේ කාගෙන්හරි ඉල්ලලා හරි මට සෙල්ලන් කරන්න ඕනෑ දේවල් දුන්නේ. මේක අරන් ගිහිල්ලා ප්‍රැක්ටිස් මැච් ගහන්න කියලා. සමහර වෙලාවට ඔහුගේ අතින් පවා මට ග්ලවුස් අරගෙන දීලා තියෙනවා. ඒ වගේම මම කියන්න ඕනෑ දිනූෂා මිස්, චමිලා මිස්, අචිනි මිස් ඒ හැමෝම මට ලොකු සහයෝගයක් දුන්නා. විශේෂයෙන්ම මගේ අධ්‍යාපන කටයුතුවලට.

2018 ඉඳන් මේ වෙනකන් එක දිගට ඔබ කාන්තා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම නියෝජනය කරනවා. මොකද්ද ඔබේ අමතක නොවන තරගය?

දැන්නම් මට තියෙන අමතක නොවන තරඟය තමයි මේ ළඟදි ඉවර වෙච්ච දකුණු අප්‍රිකා සංචාරායේ අවසාන තරගය. ඒ තරගය ජයග්‍රහණය කරලා අපිට පුළුවන් වුණා පළවෙනි වතාවට දකුණු අප්‍රිකාවට ගිහිල්ලා දකුණු අප්‍රිකාව පරාජය කරලා එක්දින තරගාවලිය ජයග්‍රහණය කරන්න. ඒ තරගය තමයි මගේ හදවතටම දැනුණේ. ඒ තරගයේ චමරි අක්කා ලකුණු 195ක් ගහලා මැච් එක දිනෙව්වා. ඒ වගේ ඉනිමක් කණ්ඩායමේ ක්‍රීඩකයෙක් විදියට ඉද්දි බලන්න පුළුවන් වෙනවා කියන එක වචනයෙන් කියන්න බැහැ. ඒ තරමටම ඒ තරගය දැනුණා. ඊට කලින් මම ඉන්දියාවත් එක්ක ගහපු අන්තිම එක්දින තරගයේ හතරක් ගහලා මැච් එක දිනෙව්වා. ඒත් ඒ තරගයටත් වැඩිය චමරි අක්කා 195ක් ගහලා දකුණු අප්‍රිකාවත් එක්ක දිනපු මැච් එක හරිම ටෆ් මැච් එකක්. ඒ මැච් එක දිනන්නම ඕනෑ වුණ මැච් එකක්. ඒ නිසා මම හිතනවා මම සෙල්ලම් කරපු මැච්වලින් මට දැනිච්චම මැච් එක ඒක.

චමරි අතපත්තු තමයි දැන් ලෝක එක්දින ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල අංක එකේ ක්‍රීඩිකාව. එවැනි ක්‍රීඩිකාවක් එක්ක, එවැනි ක්‍රීඩිකාවකගේ නායකත්වය යටතේ ක්‍රීඩා කරන්න ලැබීම ගැන මොන වගේ හැඟීමක් ද තියෙන්නේ.

ජ්‍යෙෂ්ඨයන් ගැන කතා කරද්දි මුලින්ම මම චමරි අක්කා ගැන කියන්න ඕනෑ. එයා කැප්ටන් කරද්දි අපි වගේ අයට ගොඩක් දේවල් කියලා දෙනවා. මොන සිටුවේෂන් එකක මැච් එකක් වුණත් එයා අපේ ඔලුව වැටෙන්න දෙන්නේ නැතිව අපිට නිතරම කතා කරලා අපිව අප් කරලා තරගයේ තියා ගන්න අවස්ථා සෑහෙන්න තියෙනවා. අනෙක් ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රීඩිකාවොත් එහෙමයි. හරි එකමුතුයි. සෙල්ලම් කරන්න ලේසියි. චමරි අක්කා ගැන කතා කරනවා නම් ඇය ක්‍රිකට්වලින් එහාටත් සෑහෙන්න දේවල් කියලා දීලා තියෙනවා. එයාගෙන් ක්‍රිකට් එකට වගේම ජීවිතයටත් ගත්ත ගොඩක් දේවල් තියෙනවා.

මේ වෙද්දි අපි විස්සයි විස්ස ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ තරගාවලිය ජයග්‍රහණය කරලා ඒ සඳහා සුදුසුකම් ලබලා තියෙන්නේ. මේ ඔක්තෝබර්වල බංගලාදේශයේ දී පැවැත්වෙන විස්සයි විස්ස ලෝක කුසලානයට මොන වගේ සූදානමක් ද තියෙන්නේ?

ටීම් එකක් විදියට අපි හොඳ මානසික මට්ටමක ඉන්නවා කියලා මම හිතනවා. අන්තිම අවුරුදු එකහමාර, දෙක ඇතුළත අපි කාන්තා ක්‍රිකට්වල ගොඩක් හොඳ දේවල් කරලා තියෙනවා. මම හිතනවා හැමෝම හැමෝගෙම දක්ෂතා අතර ඉන්නවා කියලා. ඒ නිසා කණ්ඩායමේ අපි හැමෝම ඉන්නේ ලෝක කුසලානය ගැන බලාපොරොත්තු ඇතිව. ඒ වගේම කණ්ඩායමේ ඉන්න හැමෝටම කණ්ඩායම ගැන ලොකු විශ්වාසයක් තියෙනවා.

ක්‍රිකට් ක්‍රීඩිකාවක් විදියට ඔබගේ ඉලක්කය මොකද්ද?

මට තියෙන පළවෙනි ඉලක්කය තමයි ලංකාවට වර්ල්ඩ් කප් එකක් ගේන එක. ඒ වගේම මට ඉලක්කයක් තියෙනවා ලෝකයේ ඉන්න හොඳම තුන් ඉරියව් ක්‍රීඩිකාව වෙන්න.

-ඇන්තනී වෙරංග පුෂ්පික-

කේඩීකේ

By

කේ සංජීව

-

June 10, 2024

0

කළුආරච්චිගේ දොන් කුමාරසිරි ධර්මවර්ධන එහෙම නැත්තං කේ.ඩී.කේ, අපි කවුරුත් ඔහුව දන්නේ දහසකට එහා ලියපු පිස්සු හැදෙන ගීත ගොන්න නිසා. නිකමට අපි මෙහෙම ඔහුගේ ගී මිණි ගඟුල ගලාගෙන යන්න අරිමු. මහ වැස්සක පෙරනිමිති පෙනෙනවා, කුමරියක පා සළඹ සැළුණා, මා සනසා මා නළවා, රන් මීවිත පුරවා, නිලුපුල් යුවලේ, රනඹර ඉඳු දුනු, මගෙ හිත පිරී තිබෙන්නේ, සිහිනෙන් ඔබ මට පෙනෙනව නම්, රන් මසු නැහැ කියා, ඇගෙ සිනහව තහනම්, බිඟු වැලපීලා මල් පරවීලා, ගන අඳුරේ රළ පතරේ, වීණා බිඟු වීණා පවසන්නේ ආදරේ, උපුල් කොපුල් වෙහෙසී ඇතේ, සුවඳ දෙන මල් වනේ, දිනෙක හිරු බැස යන වෙලාවක, හද පතුලේ, හඬන්නෙපා දැන්, ඉවුරු තලා ගංගා බැස යනවා, කවුදෝ කවුදෝ මා සෙව්වේ, සතුටු සුළං රැළි හමා ගියා, මගෙ සිත වෙනතක, මා හා එදා ප්‍රිය සාදයේ, ඔබට සිත ආදරේ කරයි, අද හවසට මා හමුවනු මැනවි, පෙම් බැන්ද සිත් බැන්ද, නීල බිඟු කැල, පැරදීලා පලා ගියේ නෑ, ආදරේ රන් බිඟුන් නැසූ, හෝපලු වනපෙත කම්පිත කරවන, අමකර කුරවි සරින්, බිඟු බමා බමා, රනින් මාල මගේ ඇඹේණියගෙ ගෙලට නෑ, සඳ හිරු තරු පවතින තුරු…

ඔය විදිහට මතයක උඩ පාවෙන ගී ගඟුලක් පත්තර පිටුව උඩ පා කරන්න පුළුවන්. ඒත් කේඩීකේගේ ගී ගඟුල මහවැලිය තරම් විශාලයි. සිහිල දෙනවා. වෙලාවකට දිය ඇල්ලක් වගේ අපේ හිත මතට කඩාගෙන වැටෙනවා. තවත් වෙලාවකට තෙත සුළං අහුරක්. තවත් වෙලාවක බැස නාන්න හිත දෙන ගලන්නේ නැතුව ඔහේ බලාගෙන ඉන්න තඩාගයක්. මම එක වෙලාවක හිතුවා මම කැමතිම සිංදු දහය මොකද්ද කියලා. මතකයට ආපු ගීත අතර බහුතරයක් කේඩීකේගේ. තවත් වෙලාවක මම හිතුවා මිල්ටන්ගේ ආදර ගී දහර අස්සේ මම කැමතිම මිහිදුම් සේල ගී දහය මොකද්ද කියලා. බහුතරය කේඩීකේගේ. මිල්ටන්ගේ ගීත ගොන්න අස්සේ හතලිහක් විතර ගීත කේඩීකේට අයිතියි. ඒවා තමයි මිල්ටන් මල්ලවාරච්චි නම හදන්නේ. මිල්ටන් කියන්නේ අර බූට් කාපු ගායකයා නේද? ශ්‍රාවකයෝ එහෙම තමයි හිතුවේ. ශ්‍රාවකයෝ ලස්සන කතාවකුත් ඒකට හදලා තිබුණා. ඒත් ගොඩක් දෙනෙක් දන්නේ නෑ මේ ගීත පිටුපස්සේ හිටපු මහා කවියා කේඩීකේ කියලා. කේඩීකේගේ හැඟීම් වර්ෂාව තමයි මිල්ටන් කියන ගී ගඟුල නිර්මාණය කළේ. ඒ විතරක් ද දයාරත්න පෙරේරා කියන ගායකයාගේ ගීතාවලිය අරගෙන බලන්න. කේඩීකේ තමයි දයාරත්න පෙරේරාට පාට තවරන්නේ. දයාරත්නගේ ගී පොකුරේ තියෙන බිඟු බමා බමා, සුවඳ සලනවා කටු අකුලක මලක් පිබිදිලා වගේ ගීතවලින් තමයි අපිට දයාරත්න පෙරේරාව කියවාගන්න වෙන්නේ. මේ ළඟදී අපි අතරෙන් වියෝ වුණ චන්ද්‍රකුමාර කඳනආරච්චි ගැන හිතන්න, මේ නම කියවෙනකොටම අපිට මතක් වෙන්නේ ඇගේ සිනහව තහනම් කියන ගීතය නේද? ඇත්තටම කේඩීකේ සිංහල ගීතාවලියට එකතුකරපු මේ කේඩීකේ පැහැය මොනවගේද?

නුවර කේඩීකේ

සොයාගෙන යනකොට හමුවෙන මඟ සලකුණු අනුව කේඩීකේ නුවර කටුකැලේ උපන්නෙක්. ධර්මරාජේ තමයි ඉගෙනගන්නේ. පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සහකාර පුස්තකාල කළමනාකරු ලෙස තමා කේඩීකේ මුලින්ම වැඩ කරන්නේ. ඒ කාලේ ‘සිංහල බෞද්ධයා’ පත්‍රයේ ලේඛකයෙක් විදිහට වැඩකරලා තියෙනවාය කියනවා. පස්සේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ පුස්තකාලෙට මාරුවක් හම්බවෙනවා. එතැනින් තමයි ගුවන් විදුලියට සම්බන්ධ වෙන්නේ. ඒ 1967 අවුරුද්දේ. ගුවන් විදුලියේ සහන නිවේදකයකු, තැටි ගබඩා භාරකරුවෙකු විදිහට වැඩකරලා අන්තිමට මුල්ම එෆ්එම් නාලිකාව වුණ සිටි එෆ්එම් ප්‍රධානියා විදිහටත් වැඩකරනවා. පළවෙනි රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති නිවේදකයා වෙන්නෙත් කේඩීකේ බව තමයි කියවෙන්නේ. ඒ ස්වාධීන රූපවාහිනියේ. ස්වාධීන රූපවාහිනියේ එවක විකාශ වුණ ‘ගීතයේ රාවය’ වැඩසටහන මෙහෙයවූ නිවේදකයා තමයි කේඩීකේ. ඒකත් රසික ශ්‍රාවක සිත් පැහැරගත්ත වැඩසටහනක්. 2000 නොවැම්බර් 06 වෙනිදා එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේදී තමයි කේඩීකේ අපිව අතහැරලා යන්න යන්නේ. එතකොට ඔහුට වයස 57ක් වුණා විතරයි. මේ අවුරුදු 57ට ඔහු ලියපු ගීත ගොන්න, ඒ පිස්සුවක්…!

ඇත්තටම මෙහෙම පිස්සු ගීත ලියන්න කේඩීකේ ඉගෙනගත්තේ කොහෙන්ද? කේඩීකේ මල්වතු විහාරයේ වෑඋඩ දේවමිත්‍ර නායක හාමුදුරුවන්ගෙන් සිංහල, පාලි, සංස්කෘත භාෂා ඉගනගත්තා කියලා වාර්තා වෙනවා. මට හිතෙන්නේ මෙතන තමයි තැන කියලා. කේඩීකේ මුලින්ම සිංදුවක් ලියන්නේ මිල්ටන් මල්ලවාරච්චි ගායකයාට. ඔවුන් දෙදෙනා හොඳ මිතුරන් ඒ වෙනකොටත්. මිල්ටන් කේඩීකේගේ හඬ පෞරුෂයට ආසා කළ කෙනෙක්. මිල්ටන්ගේ ආරාධනාවට කේඩීකේ මිල්ටන්ට ලියන මුල්ම ගීතය තමයි ‘ආදරයේ මිහිර රැඳී’ කියන ගීතය. හැබැයි මේක සාර්ථක ගීතයක් වෙන්නේ නෑ. දෙවෙනියට බලහත්කාරෙන් වගේ ලියවාගන්න ගීතය තමයි ‘දෙඅදර විලිකුන් සුරත් පලේ’ ගීතය. මේක උණු කැවුම් වගේ නැඟලා යනවා. මෙතැනින් පස්සේ ඉතිං කේඩීකේගේ නොසිඳෙන ගී ගඟුල බුබුලනවා.

අද කාලේ හොඳම ගීත රචකයෙක් වුණ තවත් නුවරෙක්ට කතාකරලා මම කේඩීකේ ගැන ඇහුවා. ඔහු ‘මල් පිට මල්’ වගේ ජනප්‍රිය සිංදු ලියූ චාමින්ද රත්නසූරිය.

‘කේඩීකේ කියන්නේ සරල ගීතයේ ඉඳලා ඔය අපි සුභාවිත කියලා කියන (මම නම් කැමති නෑ ඒ යෙදුමට) අන්න ඒ අන්ත දෙකම ස්පර්ශ කළ පිස්සු හාදයෙක්. පැරණි ගද්‍ය පද්‍ය සාහිත්‍යයත් ඔහුගේ ගීතයේ තිබෙනවා. ඔහු හැත්තෑවේ අසූවේ උනත් මොඩර්න් සිංදු තමයි ලිව්වේ. මිල්ටන්ට ලියූ සිංදුයි, අමරදේවට ලියලා තියෙන ‘කුමරියක පා සළඹ සැළුණා’ කියන ගීතයත් අරගෙන බලන්න, ඒ දෙක අන්ත දෙකක්. කේඩීකේ මේ අන්ත දෙකේම හොඳටම සෙල්ලම් කළ ගී පද රචකයෙක්. ඔහුට විචිත්‍ර වාක්කෝෂයක් තිබුණා. අරුම පද තිබුණා. සමහර සිංදු අදටත් ගැළපෙන සිංදු. අජන්තා රණසිංහ වගේ ගී පද රචකයෙක් ගත්තොත් ඔහුට අන්තයක් ඇත්තෙම නෑ. ඔහු හැමතැනම හිටියා. එහෙම බැලුවාම කේඩීකේ හිටියේ අජන්තා රණසිංහ, බණ්ඩාර කේ විජේතුංග, ප්‍රේමකීර්ති ද අල්විස් වගේ විස්මිතයෝ අතරේ’.

මේ කාලේ හැමෝම වගේ එක වගේ දක්ෂයි. පිස්සු හැදෙන වැඩ තමයි කරලා තියෙන්නේ. සුනිල් ආරියරත්න, ධර්මසිරි ගමගේ, අජන්තා රණසිංහ, බණ්ඩාර කේ විජේතුංග, ධර්මසිරි ගමගේ, කුලරත්න ආරියවංශ, ලූෂන් බුලත්සිංහල වගේ නම් ගොන්නක් අපිට මතක් කරන්න පුළුවන්. චාමින්ද, මේ කාලේ මෙහෙම ගීත ලියවෙන්න තිබුණ සුවිශේෂ හේතුව මොකද්ද?

ඒ කාලේ සමාජය සංකීර්ණ නෑ

‘මට හිතෙන්නේ ඒ කාලේ අද වගේ සංකීර්ණ සමාජයක් නෙවෙයි තිබුණේ. අද ඔබ අපි කොච්චර දේවල් හිතන්න ඕනෑද? අද මිනිසුන්ට විවේක බුද්ධිය කියලා දෙයක් තියෙනවාද? නැහැ. අපි ලෝක යුද්ධයක් තමයි ජීවත් වීම වෙනුවෙන් කරන්නේ. ඒ කාලේ එහෙම නෙවෙයි ජීවිතේ ගැන අද අර්ථයෙන් බලන්න උවමනාවක් එදා තිබුණේ නෑ. බිව්වා, කෑවා, හම්බ කළෙත් නෑ. ඒවා ඒ මිනිසුන්ට පස්සේ ප්‍රශ්න ඇති කරන්න ඇති, ඒත් ඒ සිංදු ලියන කාලේ එහෙම තමයි. ජීවිතේ එහෙම සීරියස් අරගෙන බැරෑරුම්ව අරගෙන නෙවෙයි ඔවුන් ජීවත්වුණේ. හැමෝටම තිබුණේ සරල ජීවිත.‘

ඒ කාලේ සිංදු ලියවුණ විස්මිත විදිහ ගැන අපි අදටත් විස්මයෙන් කතාකරනවා. කේඩීකේගේ ගී පදවලට ලස්සනම සංගීත රචනාවන් කළේ වික්ටර් රත්නායක කියලයි මට හිතෙන්නේ. වික්ටර් ‘රජගෙදර පරෙවියෝ’ ෆිල්ම් එකට කේඩීකේ ලියූ ‘නීල බිඟු කැල’ කියන ගීතය ගැන මෙහෙම කියනවා, ‘නීටා ප්‍රනාන්දු සහ ගාමිණී ෆොන්සේකා රඟපෑ සතිස්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ අධ්‍යක්ෂණය කළ රජගෙදර පරෙවියෝ චිත්‍රපටියට ගීතයක් හදාගන්න ඕනෑ කියලා සතිස් තනුව ගැනත් මට යෝජනාවක් කළා. මේක හදිසියෙන් කරගන්න ඕනෑ වුණ වැඩක්. මම සතිස්ට කිව්වා මේක ලියන්න කේඩීකේට දෙමු කියලා. එතකොට බණ්ඩාර කේ විජේතුංග, සුනිල් ආරියරත්න, ප්‍රේමකීර්ති ද අල්විස් වගේ අයත් ඉන්නවා. ඒත් මට හිතුණා මේක කේඩීකේට දෙන්න ඕනෑ කියලා. අපි දෙන්නා ගුවන් විදුලියේ කැන්ටින් එකේ තමයි හම්බවුණේ. මම ඔහුට තනුව මුමුණලා පෙන්නුවා. ඔහු ඒ වෙලාවෙම ඔය ගීතය ලීවා. අපි හවස සතිස්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ හම්බවුණා. ඔහු මේකට කැමති වුණා’.

මෙහෙම කතා ප්‍රේම් ගැනත් ඕනෑ තරමට තිබෙනවා.

‘දවසක් මමයි බන්දුල විජේවීරයි සුනිල් ආරියරත්න ලියූ ‘හිත හිලෑ නෑ හරිම මුරණ්ඩුයි තැන තැන ඇවිදිනවා’ ගීතය පුහුණු වෙමින් හිටියා අපේ ගෙදර. එතකොට කේඩීකේ අපේ ගෙදර ආවා. කේඩීකේ ගෙදර ආවාම බන්දුල මගෙන් අහනවා තව ගීතයක් අඩුයි මේක මෙයාට කියලා ලියාගන්න පුළුවන්ද කියලා. එතකොට බන්දුල කේඩීකේව දන්නේ නෑ. මම කිව්වා, පිස්සුද එහෙම හදිසියේ කියන්නේ කොහොමද කියලා. නෑ, වික්ටර් අයියා කිව්වොත් ලියලා දෙයි කියලා බන්දුල කිව්වා. මම ඉතිං කේඩීකේට කිව්වා, බන්දුලට තව සිංදුවක් අඩුයි ලියලා දෙන්න පුළුවන් ද කියලා. ඊට පස්සේ ඉතිං කොහොමද මේකට ප්‍රවිෂ්ටයක් ගන්නේ කියලා හිත හිතා ඉන්නකොට මගේ බිරිඳ චිත්‍රා, කරුණාසේන ජයලත්ගේ ‘රිදී නිම්නය’ පොත කියවලා පැත්තක තියලා තිබුණා. මේකේ නම දැකලා තමයි ‘රිදී නිම්නය කඳුළු නිම්නය’ කේඩීකේ ලියන්නේ. ඒක විස්මිත හැකියාවක්.‘

වික්ටර් කේඩීකේ ගැන කියන මේ කතාවෙනුත් ගීත රචනා කලාවේ කේඩීකේ විස්මය අපට දැනෙනවා. ආයිත් නිකමට කියනවා ප්‍රේම් ගැනත් මේ වගේම කතා තිබෙනවා කියලා. ඒක මම එහෙම කියන්නේ ප්‍රේම් නිසා කේඩීකේට මොකද්ද වුණේ කියලා ඉස්සරහට කියන නිසා.

ප්‍රේම්ගේ මරණය

‘ඉස්සර මිල්ටන් මල්ලවාරච්චි, වික්ටර් රත්නායක වගේ ගායකයෝ අවුට්ඩෝ සිංදු කියන්න යනකොට තමන් වේදිකාවට ගෙන්වා ගැනීම වෙනුවෙන් නිවේදනය සිද්ධ කරන්න බණ්ඩාර කේ විජේතුංග, ප්‍රේමකීර්ති ද අල්විස් නැත්තං කේඩීකේ අරගෙන යනවා. වික්ටර් ‘ස’ ප්‍රසංගය පටන් ගන්නකොටත් ඔය තුන් දෙනාමනේ ඒකේ නිවේදක විදිහට කටයුතු කළේ. කේඩීකේ කියන්නේ හරිම නිශ්ශබ්ද මනුස්සයෙක්’ ගුවන් විදුලියෙන් බිහිවුණ තවත් හඬ පෞරුෂයක් තමයි සමන් අතාවුද හෙට්ටි. මම කේඩීකේ ගැන මතකය අවුස්සන්න ආරාධනා කළාම සමන් කතාව පටන්ගත්තේ එහෙම. සමන්ට කේඩීකේ ගැන රස මතක ඕනෑ තරමට තිබෙනවා. ‘ස’ ප්‍රසංග 1400කින් 1300කම නිවේදකයා කේඩීකේ කියලා තමයි කියවෙන්නේ.

‘ඉස්සර ගුවන් විදුලියේ දෙන්නෙක් තුන්දෙනෙක් හිටියා කොයි වෙලාවක හමුවුණත් පොතක් අතේ තියෙන. ඒ අතරින් එක්කෙනෙක් තමයි කේඩීකේ. තිලක් ජයරත්නත් එහෙම කෙනෙක්. එහෙම බැලුවාම කේඩීකේ අසීමිත කියවන්නෙක්. ඒක ඔහුගේ ගීත රචනා කලාවට නිකම්ම වගේ ආවා. ඔහු හරි ලස්සන වචන තෝරාබේරාගෙන පාවිච්චි කළා. අනෙක් පැත්තෙන් සම්භාව්‍ය සාහිත්‍යයේ අපිට හම්බවෙන ලස්සන මනරම් වචන ඔහු බය නැතිව තමන්ගේ ගීතයට අරගෙන ආවා. ඇත්තම කියනවා නම් ප්‍රේම්ගේ සෙවණැල්ලෙන් ඔහු වැහිලා ගියා. ඒක ප්‍රේම් ජීවත්වෙන කාලේ සිද්ධ වුණ දේකටත් වඩා ප්‍රේම් මරාදැමුවාට පස්සේ වුණ දෙයක්. ඒ මරණයත් එක්ක මිනිස්සු ප්‍රේම්ට මාර විදිහට ආදරේ කරන්න පටන් ගත්තා. ප්‍රේම් ගැන ප්‍රේම්ගේ ගීත සාහිත්‍යය ගැන කතාකරන්න පටන් ගත්තා. අන්න ඒ සංවාදය අස්සේ කේඩීකේ සැඟව ගියා කියලායි මට හිතෙන්නේ. මොකද සමාජයක්ම ප්‍රේමකීර්ති ගැන දුක්වුණා. ඒ එක්කම සමාජය ඔහුව වැළඳ ගත්තා, ආදරේ කරන්න ගත්තා.

සමන් කියන මේ කතාව එක්ක අපිට එකඟ වෙන්න පුළුවන්. අදටත් සමහරු කේඩීකේගේ පද රචනා ප්‍රේම්ගේ ලිවීම් කියලා පටලවා ගන්නවා. හැබැයි ප්‍රේමකීර්ති ද අල්විස් සහ කේඩීකේ මිල්ටන් මල්ලවාරච්චි කියන අසහාය ගායකයාට ලියූ ගීත ටිකක් සමාන්තරව කියවලා බැලුවොත් මේ දෙදෙනාගේ පැහැයන් ගැන විනිශ්චයකට එන්න අමාරු වෙන්නේ නෑ.

‘කේඩීකේ නිවේදකයෙක් හැටියටත් එච්චර කතාබහ කළ කෙනෙක් නෙවෙයි. වචන තෝරාබේරාගෙන තමයි කතා කළේ. හැබැයි ප්‍රේම් එහෙම නෑ, ඔහු අත දිග ඇරලා කතාකළ නිවේදකයෙක්. අනෙක් පැත්තෙන් ප්‍රේම් කියන්නේ ජීවිතේට කියවපු මනුස්සයෙක් නෙවෙයි. එයාම ඒක කියලා තියෙනවා. පොතපත කියෙව්වේ නැති වුණාට ඔහු කේඩීකේ තරම්ම මනුස්සයෙක්. හැබැයි මේ දෙන්නා අන්ත දෙකක් කියලයි මට හිතෙන්නේ.’
මම සමන්ගෙන් මේ යුගය ගැන ඇහුවා. මෙහෙම විචිත්‍ර පද සංයෝජකයෝ බිහිවුණේ යුගයේ තිබුණ මොකක් හරි හේතුවකටද? චාමින්දට වඩා වෙනස් කතාවක් තමයි, ඒ ගැන සමන්ට තියෙන්නේ.

‘මට හිතෙන්නේ ඒ කාලේ මිනිස්සුන්ගේ රසිකත්වය හොඳයි කියලා. රේඩියෝ අහනවා කියලා ගොඩක් චැනල් තිබුණේ නෑ. ගුවන් විදුලිය විතරයි තිබුණේ. ඉතිං රසය සහ ගුණය යහමින් තිබුණා. මිනිස්සු ගුණාත්මක දේවල් වැළඳගත්තා. ඒ නිසාම නිර්මාණකරුවන් ගුණාත්මක දේවල් දුන්නා. හැබැයි ඉතිං මේක පසුකාලීනව වෙනස් වුණා. ඒකට හේතුව තමයි අපිට පොඩි කාලේ ඉඳලා සෞන්දර්ය අධ්‍යාපනයක් නැතිවීම. ඉන්දියාවෙ නම් ගෙදරින්ම මේක ළමයින්ට ලැබෙනවා. යාපනේ උනත් මේක මෙහෙම තවමත් සිද්ධ වෙනවා. නිකං හිතන්නකෝ ඒ කාලේ සීටී (ප්‍රනාන්දු) ගත්තත් එම්එස් (ප්‍රනාන්දු) ගත්තත් කියපු සිංදු මොන වගේද කියලා. කරු අයියා (කරුණාරත්න අබේසේකර) වුණත් වචන භාවිත කළ විදිහ බලන්න. ඒවා සෑහෙන්න ජනප්‍රිය වුණා. ඇත්තටම මේ ගීත තවමත් එක වගේ ජනප්‍රියයි.’

ගීත ජනප්‍රිය වුණත් කේඩීකේ කවදාවත් ජනප්‍රියත්වය පස්සේ දුවපු කෙනෙක් නෙවෙයි කියලා තමයි ගොඩාක් අය කියන්නේ. තමන්ගේ ගීත ගැන කතාකළ කෙනෙක් නෙවෙයි කේඩීකේ. ඒ වෙනුවට ඔහු බණ්ඩාර කේ විජේතුංග, සුනිල් ආරියරත්න වගේ සමකාලීන ගීත රචකයන් ගැන තමයි කතා කළේ. සමන් කියන විදිහට කේඩීකේ ඇවිද්දෙත් හරිම හෙමිහිට. හරිම නිහඬ චරිතයක් කේඩීකේ කියන්නේ. හැබැයි ඔහුගේ පද සංයෝග අපේ රස හැඟුම් විසංයෝජනය කරනවා සංයෝජනය කරනවා.

රස හැඟුම්

කුමරියක පාසලඹ සැළුණා
වසා සිටි නෙතු පියන් ඇරුණා
කුමර බඹසර අසපුවේ මා
සමවැදී උන් දැහැන් බිඳුණා

මේ ගීතය හැදුණ හැටි ගැන වික්ටර් කරන මේ කතාව අහන්න. ‘මේ ගීතය අපි කළේ තරංගා ලේබල් එකට. මේ සිංදුව ලියාගෙන ඇවිත් මට දීලා කේඩීකේ මගෙන් ඇහුවා මේකට ලොක්කා කැමති වෙයිද කියලා. ඒ කාලේ අමරදේව මාස්ටර් කියන්නේ මහා දැවැන්තයෙක් අපිට. මම මේකට තනුවක් දාලා අපි අමරදේව මාස්ටර්ගේ නුගේගොඩ ගෙදරට ගියා. අපි දෙන්නාම හිටියේ තැතිගැනිලා. මම ඉතිං සර්ට තනුව ගයලා පෙන්නුවා. හරිම අගෙයි කියලා කිව්වා. අපි දෙන්නට ඉතිං පුදුම සතුටක්. මේ ගීතය තමයි අපි දෙන්නම අමරදේව මාස්ටර්ට කළ පළවෙනි ගීතය‘

සරත් දසනායක සංගීතවත් කරලා ඉන්ද්‍රානි පෙරේරා ගයන ‘කවුදෝ කවුදෝ මා සෙව්වේ’ ගීතය වගේ අදටත් ගැළපෙන, අද රිද්මය එක්ක පවා එකට අනුනාද වෙන පද සංයෝජනා ගොඩක් කේඩීකේගේ සිංදු සාගරය අස්සේ තියෙනවා. මිල්ටන්ට වගේම කේඩීකේ මර්වින් පෙරේරාට ලියූ ගීතත් විශේෂයි.

ආදරේ රන් බිඟුන් නැසූ
බාඳුරා මල ඔබයි ළඳේ

තරුණයොත් අද එය ගයනවා. ඉන්ද්‍රානී පෙරේරා කියන ‘මගේ සිත වෙනතක යාවී ඇති බව විහිළුවටයි කීවේ’ කියන ගීතය කොයිතරම් නම් සරල ද? පුළුන් වළාවන් වගේ අහසෙන් පාවෙලා ඇවිත් අප පිස්සු වට්ටන ගීත මේවා. ඊට පස්සේ මිල්ටන් කියන ‘ඉවුරු තලා ගංගා බැසයනවා’, දයාරත්න පෙරේරා කියන ‘බිඟු බමා බමා’ ගීත අද කාලයේ තාලය එක්කත් සෙට් වෙන ගීත කියලා තමයි මට නම් හිතෙන්නේ. ඒත් මේ ගීත මුමුණන, බස් එකේ අහගෙන යන ගොඩක් තරුණයෝ, -දෙදාහෙන් පස්සේ පරපුර- මේවා ලිව්වේ කේඩීකේ නම් මනුස්සයෙක්ය කියලා දන්නවාද කියන්න නම් මට තේරෙන්නේ නෑ.

සමහර ගීත විචාරකයෝ කියන විදිහට කේඩීකේගේ පද සංයෝජන වර්ණාවලිය අස්සේ සිතුවම් ගීතවලට පදනම සපයන්නේ සන්දේශ කාව්‍ය වගේ සම්භාව්‍ය සාහිත්‍ය. ගීත ගෝවින්දය වගේ පැතිරුණු සාහිත්යික කියවීමක අනුහසක රැස් සොබාව කේඩීකේගේ රචනා අස්සේ නින්නාද නඟනවා. අතීත සාහිත්‍ය හොඳටම අධ්‍යයනය කළාම කොච්චර ලස්සනට ලියන්න පුළුවන්ද? එහෙම හිතෙනවා කේඩීකේගේ ගීත ආනන්දය අස්සේ කිමිදෙනකොට.

‘දෙ අදර විලිකුන් සුරත් පලේ’ වගේ ජනප්‍රිය ගීත අස්සෙත් මේ සාහිත්‍ය මුසුවෙලා තිබෙන එක කොයිතරම් නම් ආනන්දයක් ද? ‘මා සනසා මා නළවා සුරංගනාවක් හෙමින් ඇවිල්ලා හදේ ලැගුම් අයදී’ වගේ ගීත වතුර වගේ පැහැදිලියි. අනෙක් පැත්තෙන් වික්ටර් රත්නායක සංගීත වර්ණ ගන්වලා, හඬ වර්ණයෙන් ද රස කරලා ගයන,

‘කන කැස්බෑ නෙත බලා හිඳිනවා
අහස දකින්නට විය සිදුරෙන්
පෙරුම් පුරාගෙන අහස බැලූ දා
සඳ නැත අහසේ අමාවකයි’ කියන ගීතය මොනතරම් ලස්සන ද?
බූට් කාපු සදාකාලික පෙම්වතා
මර්වින් පෙරේරා ගැයූ, අමල් තවත් හැඩට ලස්සනට දැනුත් ගයන, නදීමාල්ගේ පරම්පරාවටත් එක වගේම සෙට් වෙන,
‘රන් මීවිත පුරවා සුරතේ හොවා
සිරිකත සවුදිය පිරුමට ආ නියා
මධූ තෙපුල් සර හඬවා
හදේ තැවුල් පිස දැමුවේ
නුඹයි ළඳේ’ වැනි ගීත ගන්න.

ඒවා අපේ හිත් අස්සේ රසායනය වෙන විදිහ ගැන හිතන්න. අපේ හිතේ සාමය බිඳලා ශෘංගාර කල්පනා සාගරයකින් අපිව තෙමන ගීත කේඩීකේගේ ගීත ගොන්නේ බහුලයි. කේඩීකේ මොනවා ලීවත් එච්එම් (ජයවර්ධන)ගේ සංගීතය වගේ ඒ අස්සෙන් මොකද්දෝ දුකක් මට නම් ඇහෙනවා. ඒක හීන් කෙඳිරිල්ලක් වගේ සංගීතවත්.

මීවිතෙන් තොල් මත්ව යනවා
ඉන් ම හදවත නිසල වෙනවා
නිසල සිතුවිලි විකල් වෙනවා
එයින් සිතුවිලි සසල වෙනවා

කලබලෙන් සුටුස් ගාලා බන්දුල විජේවීරට ලියූ ‘රිදී නිම්නය කඳුළු නිම්නය’ කියන ගීතයේ මෙහෙම කෑල්ලක් තිබෙනවා. ‘මහ වැස්සක පෙර නිමිති පෙනෙනවා’ කියලා අමරසරින් ගැයෙන ගීතය ගන්න, ඒත් එහෙමයි නේද?

තරහා වනු එපා අයදිමී මා කමා
ඔබ හා මා කලේ කථා
මගේ යෙහෙළියක යැයි සිතා
ඔබ ඈ වාගෙමයි

මිල්ටන් ගයන මේ ගීතය උනත් එහෙමයි නේද? අපි ඉතිං හැමදාම කේඩීකේට බැඳෙන්නෙත් මෙන්න මේ රස මෝහනය නිසා. මිල්ටන් මල්ලවාරච්චි බූට් කෑ සදාකාලික පෙම්වතා විදිහට අපේ හදවතේ ස්ථාපනය කරන්නේ කේඩීකේ කියලා තමයි මට නම් හිතෙන්නේ.

කේඩීකේගේ ගීත නිර්මාණ වෙනුවෙන්ම 1979 මාර්තු 29 දවසේ වැල්ලවත්ත රාමක්‍රිෂ්ණා ශාලාවේ සංවිධානය වෙන ‘කුමරියක පා සළඹ සැළුණා’ ගී ප්‍රසංගයට සහභාගි වුණ ගායක ගායිකා නාමාවලිය දිහා බැලුවාම 1980 වෙනකොට කේඩීකේ හිටපු තැන ගැන අපිට අදහසක් ගන්න පුළුවන්.

අමරදේව, වික්ටර්, සනත්, මිල්ටන්, ලතා, නන්දා, සුජාතා, ප්‍රියා, බාලසූරිය, නිර්මලා, මර්වින්, සුනිල්, ෆීලික්ස්, සිසිර, ඉන්ද්‍රාණි, ජෝති, ත්‍රී සිස්ටර්ස්, වින්සන්, කන්දේපොළ, ග්‍රේෂන්, ටීඑම්, චන්ද්‍රිකා, එම්එස්, චන්ද්‍රකුමාර්, බන්දුල, ක්ලැරන්ස්, වරකාගොඩ තමයි ඒ නම් ගොනුව.

මේ නම් පේළිය බැලුවත් කේඩීකේ කොයිතරම් නම් විශාල පරාසයකින් අපිව සනසලා තිබෙනවාද කියන එක හිතාගන්න පුළුවන් නේද? අවුරුදු 57කින් යන්න ගියාට කේඩීකේ තවමත් සඳ හිරු තරු පවතින තුරු අපි මැරෙන්නේ නෑ කියලා, අපි එක්කම ඉන්නේ ඒකයි කියලයි මට හිතෙන්නේ.

අනාගතය නිමවන අතීත අවතාර

By

තිසරණී ගුණසේකර

-

June 10, 2024

0

මහින්ද රාජපක්‍ෂ හිටපු ජනපතිවරයා ‘දේශීය සම්පත්’ රැකගැනීමේ ශුද්ධවූ සටනේ රණ හඬ නැගීය. ඒ ගතවූ සතියේය. 2022 මාර්තු මස උග්‍රවන විදෙස් විනිමය අර්බුදයට පිළියමක් ලෙස රිදිමාලියැද්දෙන් අක්කර 65,000ක් සිංගප්පූරුවේ ඨ්“ැකකැ ඪැබඑමර් සමාගමට විකිණීමට යෝජනා කළේ මහින්ද රාජපක්‍ෂ මහතා අගමැතිකම් දැරූ ඔහුගේ බාල සොහොයුරු ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතා ජනපතිකම් දැරූ, චමල්, නාමල්, ශෂීන්ද්‍ර රාජපක්‍ෂලා ඇමතිකම් දැරූ ආණ්ඩුවයි. මෙරට ආදිවාසි ජනතාවගේ නිවහන වූ ඓතිහාසික බින්තැන්න උක්වගාවකට විකුණන මෙම යෝජනාව මෙයට පෙරද ඉදිරිපත් විණි. ඒ 2023 මහින්ද රාජපක්‍ෂ මහතා ජනපතිධුරය දැරූ ආණ්ඩුවෙනි.

ජෛව විවිධත්වයෙන් හා පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමින් සපිරි මෙම බිම විකිණීමට උවමනා වූ විට රාජපක්‍ෂවරුන්ට එය දේශීය සම්පතක් නොවීය. රටේ බදු මුදල් ගිල දමන බහිරවයකු බඳු ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සේවය හෝ වෙනත් පාඩු ලබන රාජ්‍ය ආයතනයක් මුළුමනින් හෝ කොටසක් පුද්ගලීකරණය කරනවාට එරෙහිව අවි අමෝරන ‘ප්‍රගතිශීලීන්’, ‘දේශප්‍රේමීන්’ හෝ දේශපාලන භික්‍ෂූන් 2013දී වත් 2022දී වත් බින්තැන්න ආදිවාසි ජනතාවටත් රටටත් අහිමි කරන රාජපක්‍ෂ යෝජනාවට විරුද්ධ වූයේ නැත. 2022 මාර්තු මස වන විට විදේශ විනිමය අර්බුදය දෙගොඩ තලා යමින් පැවතුණි. රටට අවශ්‍ය ඉන්ධන ගෙනඒම පවා ඒ වන විට ගැටලුවක්විය. තවත් කොහේ හෝ ණයක් සොයනවා විනා, විකිණිය හැකි දෙයක් විකුණනවා විනා ඊට වෙනත් විසඳුමක් රාජපක්‍ෂවරුන්ට නොවීය. පාපැදි භාවිතය දිරිගැන්වීම, රාජ්‍ය සේවයේ වැඩ කරන සතිය දින 4ක් බවට පත්කිරීම වැනි යෝජනා රාජපක්‍ෂ පාලනයෙන් ඉදිරිපත් වූයේ මෙසමයේය.

එහෙත් ජනතා මත විමසුම් අනුව, 2022 මාර්තු වන විටත් ජනප්‍රියත්වයෙන් ඉදිරියෙන් සිටියේ ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ ජනපතිවරයාත් පොහොට්ටු පක්‍ෂයත්ය. ගෑස් පිපිරුම්, ගෑස් හිඟය, කිරිපිටි හිඟය, කාබනික පොහොර විගඩම වැනි අර්බුද මැද වුවද 2022 ජනවාරියේදී මෙරට ජනතාවගෙන් අති බහුතරයක් කැමැත්ත පළ කළේ ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතාටත් රාජපක්‍ෂ පක්‍ෂයටත්ය. 2022 මාර්තු වන විට මෙම සහාය ක්‍රමයෙන් අඩු වුවද ජනතා කැමැත්තේ/විශ්වාසයේ පළමු තැන හිමිකරගන්නේ රාජපක්‍ෂ ජනපතිවරයා හා පවුලේ පක්‍ෂයයි. පැය 10-12 විදුලිය කප්පාදුවෙන් හා දින 4-5 ඉන්ධන පෝලිම් ඇරඹීමෙන් පසුව පමණි මෙම තත්වය වෙනස් වූයේ. අපේ රටේ බහුතර ජනතාවගේ ලෝක දැක්ම, චින්තන ශක්තිය වටහා ගැනීමට මෙය හොඳ උපකාරකයකි.

‘අපිය රැවැට්ටුවා’ හෝ ‘අපි රැවටුණා’ කියනවායින් ඔබ්බට ගොස් ‘රැවටුණේ ඇයි?’ යන ප්‍රශ්නය අසන්නට හෝ යළි නොරැවටෙන්නේ කෙසේද යයි සිතා බැලීමට මේ බහුතර ජනතාව කටයුතු කරනවා යැයි අනුමාන කළ නොහැක. දශක 5කට ආසන්න කාලයක් පුරා මේ රටට ඉමහත් විනාශයක් අත්කර දුන් විධායක ජනපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීම ගැන දැන් කථාවක් නැත. රනිල් වික්‍රමසිංහ පාලනයද ඇතුළු ව එදා මෙදාතුර ආණ්ඩු ගෙන ආ විවිධ මර්දනකාරී අණ පනත් වෙනස් කිරීම හෝ අහෝසි කිරීම ගැනද කථාවක් නැත.

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත පිළිබඳව සිදු නොවන කථාබහ මෙයට කදිම නිදසුනකි. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (පීටීඒ) නිසා වැළැක්වුණු ත්‍රස්තවාදයක් නැත. ඊළාම් යුද්ධය හෝ පාස්කු සංහාරය හෝ වැළැක්වීමට එය අපොහොසත් විය. ඒ වෙනුවට වත්මන් පාලනය ගෙන ඒමට උත්සාහ කරන ත්‍රස්ත විරෝධී පනත (ඒටීඒ) ඊටද වඩා බුද්ධිහීන හා මර්දනකාරී බව අවිවාදිතය. ඒටීඒ පනත ගෙනඒමට විරුද්ධ වනවා යනු පීටීඒ පනත තවත් දශක 4ක් පවත්වාගැනීමට පක්‍ෂ වීමක් නොවිය යුතුය.

ආර්ථික අර්බුදය ඉහ වහා යමින් සිටි 2022 මාර්තුවේදී රාජපක්‍ෂවරුන්ගේ එක් ප්‍රමුඛතාවක් වූයේ අපරාධ පරීක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු අධ්‍යක්‍ෂ ශානි අබේසේකර යළිත් වරක් අත්අඩංගුවට ගැනීමටය. චෝදනාව වූයේ පාස්කු ප්‍රහාරය වැළැක්වීමට කටයුතු නොකිරීමයි. සැලැස්ම වූයේ ඔහුව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගැනීමයි. මන්ද එවිට ඇප නොදී අවැසි කාලයක් ඔහුව සිරගත කොට තැබිය හැකි බැවිනි. ඒ දුෂ්ට උත්සාහය වැළකුණේ අප්‍රේල් මාසය තුළ ආර්ථිකයත්, ජන ජීවිතයත් ඊට සමගාමීව රාජපක්‍ෂ ජනප්‍රියතාවත් කඩා වැටීම නිසාය. 2020 අප්‍රේල් මස ව්‍යාජ චෝදනා නගමින් පීටීඒ පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගැනුණු නීතිඥ හෙජාස් හිස්බුල්ලා මහතාට ඇප ලැබුණේ 2022 පෙබරවාරියේය. ඒ ඇප නියෝගය ලබාදෙමින් මේනකා විජේසුන්දර විනිසුරුවරිය මෙලෙසද කීවාය. “..දශක 4ක් ගෙවී ඇති තැන ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත එහි ඓතිහාසික සංදර්භයෙන් බොහෝ ඈතට අයාලේ ගොස් තිබේ. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ක්‍රියාත්මක කිරීම හා වීම තුළින් අවභාවිතාවේ විෂම චක්‍රයක් නිර්මාණය වන්නේ නම් එහි අරමුණම පරාජය වනු ඇත.” ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත වැනි සමාජ ආරක්‍ෂාවට හෝ රාජ්‍ය ආරක්‍ෂාවට නොව බලයේ සිටින්නන්ගේ සිතැඟි ඉටුකිරීමට මහෝපකාරි වන නීති සම්බන්ධයෙන් අනාගත මාලිමා හෝ සජබ පාලනයක් කවර පියවරක් ගන්නේද? එවන් ප්‍රශ්න තවමත් අපේ සමාජය තුළ සාකච්ඡාවට බඳුන් නොවන්නේ 2019 ජනතාව 2024දී ජනතාව වීමම නිසා නොවේද?

නොදැනුවත්කම හා කැඳ ප්‍රශ්නය

19 වන සියවසේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ Know Nothing Party (කිසිත් නොදන්නා පක්‍ෂය) නමින් පක්‍ෂයක් විය. එය සුදු හා ප්‍රොතෙස්තන්ත කිතුනු [WASP-White Anglo-Saxon Protestant] ඇමරිකානුවන්ගේ ආධිපත්‍යය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි දේශපාලන සංවිධානයක් විය. මෙම පක්‍ෂය පක්‍ෂයක් ලෙස ශුන්‍ය වි ගියද එහි වර්ගවාදී ආගම්වාදී මතවාදය තවමත් ඇමරිකානු දේශපාලනය තුල හොල්මන් කරයි. know nothing මතවාදයක් කල් පැවතිය හැක්කේ know nothing ජනතාවක් සිටිනවා නම් පමණි. නබදඅ බදඑයසබට ජනතාවක් හටගනුයේ හා පවතිනුයේ දැනගන්නට ඉඩක් නැති නිසා නොව උවමනාවක් නැති නිසාය.

ගෝඨාභය-මහින්ද රාජපක්‍ෂ පාලනය රට බංකොලොත් කිරීමේ ප්‍රතිවිපාක අපි අදත් අත්විඳිමු. මෙම විනාශය දවසෙන් දෙකෙන් වූවක් නොව 2019 නොවැම්බරයේ බදු කප්පාදුවේ සිට පියවරෙන් පියවර වූවකි. ඒ සෑම පියවරක්ම වළක්වන්නට ඊට එරෙහි වන්නට යම් ඉඩකඩක් විය. නමුත් අද මහා රාජපක්‍ෂ විරෝධීන් ලෙස, අලුත් ගැලවුම්කරුවන් ලෙස පෙනීසිටින වීරවංසලා, ගම්මන්පිළලා, ජීඑල් පීරිස්ලා, චරිත හේරත්ලා, ඒ අවස්ථාවන් ප්‍රයෝජනයට නොගත්හ. ඔවුහු ඒ අවධියේ know nothing දේශපාලකයෝ වූහ. 2022 වූ විනාශය කලින්ම හා වඩාත් නිවැරදිව පුරෝකථනය කළේ ඥානා අක්කා හෝ වෙනයම් පේන කියන්නකු නොව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලයි. (අයිඑම්එෆ්) 2020 මුල් කාර්තුවේදී රාජපක්‍ෂ පාලනය ගෙවුම් ශේෂ හිඟය පියවන්නට මූල්‍ය අරමුදලේ Rapid Financing Investment වැඩසටහන යටතේ ණයක් ඉල්ලා සිටියේය. නමුත් ලංකාවේ ණය තිරසාර නොවන බව ප්‍රකාශ කරමින් අයිඑම්එෆ් සංවිධානය එම ඉල්ලීම ප්‍රතික්‍ෂෙප කළේය. අයිඑම්එෆ් සංවිධානය ආණ්ඩුවේ අවධානය යොමු කළ මූලික ප්‍රශ්න අතර 2019 බදු කප්පාදුව, රජයේ වියදම් ඉහළ යාම හා මුදල් අච්චු ගැසීමද විය. රාජපක්‍ෂ පාලනය අයිඑම්එෆ් අනතුරු හැඟවීම සලකා බලනවා වෙනුවට එය ජනතාවට වසන් කළේය.

අගමැති මහින්ද රාජපක්‍ෂ මහතා 2020 මැද පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ මූල්‍ය වාර්තාවෙන් රට යන්නේ ප්‍රපාතයකට බව පැහැදිලි විය. 2020 මුල් කාර්තුවේදී බදු ආදායම රුපියල් බිලියන 143කින් (එනම් 26%කින්) පහළ ගිය බවත්, ආදායම් පරතරය රුපියල් බිලියන 88කින් වර්ධනය වූ බවත්, මෙහි සඳහන් විය. 2020 පෙබරවාරිය වන විට රාජපක්‍ෂ පාලනය අය වැය හිඟය පියවා ගැනීමට මුදල් අච්චු ගැසීම ආරම්භ කර තිබුණි. මසින් මස, වසරෙන් වසර ආදායම අඩුවී වියදම වැඩි වන විට දෙන කාගෙන් හෝ මොන කොන්දේසි යටතේ හෝ ණයක් ගැනීමත් මදිපාඩුවට මුදල් අච්චු ගැසීමත් හැර වෙනත් මගක් රාජපක්‍ෂ පාලනයට නොවීය. මේ පරණ කථා බව සැබෑය. නමුත් අතීත කතා වර්තමානයට අදාළ නොවන්නට නම් අතීත වැරදිවලින් අප නිවැරදි යමක් උකහා ගත යුතුය. එලෙස උගත්තේ නැතිනම් ඒ වැරදි යළි යළිත් සිදුකිරීම නොවැළැක්විය හැක. 1956 සිංහල පමණයි විනාශයෙන් පාඩමක් උගත්තා නම් 1972 භාෂාමය වශයෙන් සරසවි පිවිසුම් ප්‍රමිතිකරණය සිදුකරන්නේ නැත. 1958 ජාතිවාදී ගැටුමෙන් පාඩමක් උගත්තා නම් 1983 කළු ජුලියට ඉඩ තියන්නේ නැත.

මේ පුනරුක්තීන්ගෙන් වැළකුණා නම් ඊළාම් යුද්ධයක් හට ගන්නේවත් ලක්‍ෂ ගණනින් දෙමළ සිංහල මුස්ලිම් ජීවිත අහිමි වන්නේවත්, ගණනය කළ නොහැකි ජාතික ධනයක් විනාශ වන්නේවත් නැත. ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ ජනපති අපේක්‍ෂකයා ‘වැඩ කරන විරුවකු’ යැයි 69 ලක්‍ෂයක් සිංහලයෝ විශ්වාස කළෝය. ඔහු කළ වැඩ කුමක්ද, ඒ වැඩ තුළින් විධායක ජනපතිධුරය වැනි භාරධුර රැකියාවකට ඔහු සුදුස්සකු වන්නේ කෙසේදැයි අප සලකා බැලුවේ නැත. රියැදුරකු සේවයට බඳවා ගන්නා විට සලකා බැලිය යුත්තේ ඔහුගේ ගායන කෞශල්‍යය හෝ වෙද හෙදකමට ඇති දක්‍ෂකම නොව ඔහුගේ රිය පැදවිමේ හැකියාව හා පළපුරුද්දයි. 2019දී වූයේ එහි විලෝමයයි. 75 වසරක් පුරා අපට වැරදුණේ මූලිකම වශයෙන් දේශපාලන පැත්තෙනි. භාෂා ප්‍රශ්නයක් ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නයක් දක්වාත්, ඉන්පසු යුද්ධයක් දක්වාත් වර්ධනය නොවුණි නම්, නැති මුස්ලිම් ප්‍රශ්නයක් අලුත්ගම හා දිගන හරහා නිර්මාණය කොට පාස්කු සංහාරයට සරු බිමක් නිර්මාණය නොකෙරිණි නම්, අද අප බංකොලොත් වන්නේවත් ජනතාවගෙන් තුනෙන් එකකට වඩා දරිද්‍රතාවට ගොදුරු වන්නේවත් නැත.

අපි වෙනස්වීමුද?

මේ එළඹෙන්නේ යුද්ධය නිමාවී 15 වන වසරයි. එය ජාතීන් අතර සුහදතාව හා සහකම්පනය වර්ධනය වන අයුරින් සමරන්නට අප සූදානම්ද? නැත. ඒ වෙනුවට දෙමළ ජනතාවගේ සිත් තවත් පාරන්නට අපි උත්සුක වෙමු. ඊළාම් යුද්ධයේ අවසන් අදියර තුළ කුසගින්නෙන් මියගිය සාමාන්‍ය දෙමළ ජනතාව සමරා කැඳ දන්සලක් මුල්ලෙවයික්කාල්හිදි දීමට සැලසුම් කොට තිබුණි. නමුත් මෙය කොටි සැමරුමක් ලෙස දක්වමින් එය තහනම් කරවන්නට පොලිසිය මැදිහත් විය. රාජපක්‍ෂවරුන්ගේ Zero-civillian casualty (සිවිල් ජනතා මරණ නොවීය) මිථ්‍යාව අදත් රාජ්‍ය පරිපාලනය තුළ රජයන බවට මෙය කදිම හෙළිදරව්වකි.

දෙවන කැරැල්ලෙන් ඝාතනය වූ තම නායකයන් හා සගයන් අනුස්මරණය කරන්නට ජවිපෙට ඉඩ 1994 සිට ලැබුණි. දෙමළ ජනතාව අද ඉල්ලා සිටිනුයේ යුද්ධයෙන් මියගිය තම ආදරණීයයන් සැමරීමේ අයිතියයි. ඒ අයිතිය දීමට රනිල් වික්‍රමසිංහ පාලනය සූදානම් නැත. ඒ අයිතිය වෙනුවෙන් ජවිපෙ/ජාජබවත් සජබවත් කතාකරන්නේ නැත. කැඳ දන්සැලට ඉඩ දුන්නා නම් බෙදුම්වාදය ශක්තිමත් වන්නේ නැත. බෙදුම්වාදය ශක්තිමත් වනුයේ කැඳ දන්සැලට ඉඩ නොදුන් නිසාය. සිය මළවුන් සමරන්නට කැඳ දන්සැලක්වත් දෙන්නට මේ ඒකීය ලංකාවේ නම් ඉඩක් නොමැතිය යන පණිවුඩය තවත් දෙමළ පරම්පරාවකට යැවුණු නිසාය.

බලය විමධ්‍යගත කිරීම පසෙකින් තබමු. උතුරේ හා නැගෙනහිර ඇතැම් ප්‍රදේශවල තවමත් ක්‍රියාත්මක වන නොනිල හමුදා ආධිපත්‍යය තුනී කිරීමට ජවිපෙ/ජාජබ හෝ සජබය එකඟද? හමුදාව අල්ලාගෙන සිටින දෙමළ ජනතාවගේ ඉඩම් යළිත් මුල් අයිතිකරුවන්ට දීමට මෙම පක්‍ෂ දෙක එකඟද උතුරේ හා නැගෙනහිර දෙමළ බහුතර ප්‍රදේශවල ජන ජීවිතය සාමාන්‍ය තත්වයට පත්කිරීමේ අතිශය වැදගත් කරුණ සම්බන්ධයෙන් සජිත් ප්‍රේමදාස, අනුර කුමාර දිසානායක, රනිල් වික්‍රමසිංහ හා මහින්ද රාජපක්‍ෂ අතරැති වෙනස කුමක්ද? අතීත වැරදි හා අපරාධවලින් අප කිසිදු පාඩමක් උගෙන තියේද?

දේශප්‍රේමය, රණවිරුවෝ හා කුලී හේවායෝ

යුද්ධය නිමාවී දස වසරක් ගෙවෙමින් පවතී. එහෙත් අප තවමත් වැඩිම පිරිවැයක් දරනුයේ ‘ආරක්‍ෂාවටය.’ අපේ හමුදාවේ විශාලත්වය ගතවූ දස වසර තුළ වැඩිවූවා මිස අඩුවූයේ නැත. දේශපාලකයන්ට හා දේශපාලන භික්‍ෂූන්ට නැතිවම බැරි රණවිරු වන්දනාවද තවමත් ජයටම කෙරීගෙන යයි. යුක්රේන යුද්ධයට ලාංකික සොල්දුදාවන් සම්බන්ධ වීම මේ සංදර්භය තුළ සලකා බැලීමෙන් ජාතික ආරක්‍ෂාව, දේශප්‍රේමය හා රණවිරු වන්දනාවේ ඇත්ත දැක ගත හැක. යුක්රේන් යුද්ධයේ දෙපාර්ශ්වයේම ලාංකිකයන් සටන් කරන බව වාර්තා වේ. ලාංකිකයන් කොතරම් ප්‍රමාණයක් යුද්ධයට සම්බන්ධද, ඉන් කී දෙනකුට ජීවිත අහිමි වීද යන්න තවමත් පැහැදිලි නැත. දැන් හෙළිවන පරිදි යුක්රේන යුද්ධයට හිටපු සොල්දුදාවන් යනුයේ ඉහළ වැටුපක් අපේක්‍ෂාවෙනි. තමන්ව යුද්ධ භූමියට යවතැයි ඔවුන් ඇතැමෙකු නොසිතන බවක්ද හැඟේ. ඔවුන් යන්නේ ඒජන්සිකරුවන්ට විශාල මුදලක් ගෙවා සංචාරක වීසා ලබාගනිමිනි.

මෙලෙස ගිය කිහිප දෙනකු හා ඔවුන්ගේ පවුල් සමග කළ කතාබහ ජාත්‍යන්තර ජනමාධ්‍යයන්හි පළවී ඇත. ඇතැමුන්ට ඉහළ වැටුපක් පමණක් නොව රුසියානු පුරවැසිභාවය හා ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග්හි ඉඩම් කැබැල්ලක්ද පොරොන්දු වී තිබේ. (මේ පොරොන්දු විශ්වාස කිරීමෙන් හෙළිවනුයේ මෙම හිටපු හමුදා සාමාජිකයන්ගේ නොදැනුමයි. එය වෙනමම කථාවකි.) අල් ජසීරා පුවත් සේවයේ වාර්තාවක යුක්‍රේන යුද්ධයෙන් මියගිය ලාංකික සොල්දාදුවකුගේ වගතුග සඳහන් විණි. නිපුණ සිල්වා (මේ ඔහුගේ නියම නම නොවේ.) මිය යන විට ඔහුගේ වයස 27කි. ඔහු වසර 9ක් ලංකා හමුදාවේ සේවය කර ඇත. ඔහුගේ බිරිඳ කියන අයුරින් ඔහු අතට ලැබුණු මාසික වැටුප රුපියල් 28000ක් විය. ඔහු හමුදාවෙන් විශ්‍රාම ගොස් විදෙස් රැකියා සොයන්නට පටන් ගත්තේ ලැබෙන වැටුපෙන් බිරිඳත් දරුවාත් මවත් සොයුරියත් රැකබලාගත නොහැකි හෙයිනි.

නම සඳහන් නොවූ විශ්‍රාමික සෙබළෙකු අල් ජසීරා පුවත් සේවයට කීවේ තමන් යුද්ධයෙන් මියගියත් තම පවුලට මුදල් ලැබෙනු ඇති බවත් ඔවුන්ට රුසියාවේ පුරවැසිබව ලැබ හොඳ ජීවිතයක් ගත කිරීමට ඉඩ ලැබෙනු ඇති බවත්ය. දැනටත් හමුදාවේ සේවය කරන තවත් සෙබළෙකු අල් ජසීරා පුවත් සේවයට කීවේ රුසියානු හමුදාවට එක්වීමට ඉඩක් ලැබුණොත් ලංකා හමුදාවෙන් පලා යෑමට තමන් සූදානම් බවය. සියලු අඩුකිරීම්වලින් පසු තමන්ට අතට ලැබෙනුයේ මසකට රුපියල් 20000ක් පමණක් බවත් ඉන් තමන්ට ජීවිතය ගැට ගසා ගැනීමට නොහැකි බවත් ඔහු කියා ඇත.

ලොව වඩාත්ම හමුදාකරණයවූ රටවල් අතරට ලංකාවද අයත්ය. ලංකාවේ හැම පුරවැසියන් 100කට සොල්දාදුවෝ 1.55ක් සිටිති. මෙවැනි විශාල හමුදාවක් අපට කුමකටදැයි ඇසීම පවා සැලකෙනුයේ දේශද්‍රෝහිකමක් ලෙසය. හමුදාවේ ප්‍රමාණය අඩු කිරීමට රනිල් වික්‍රමසිංහ ජනපතිවරයා පොරොන්දු වුවද ඒ පොරොන්දුව ඉටුවන බවක් වාර්තා වී නොමැත. විශ්‍රාමික සෙබළුන් සංවිධානය කරන ජවිපෙ/ජාජබ හෝ විශ්‍රාමික හමුදා නිලධාරීන් ආකර්ෂණය කිරීමට උත්සාහ ගන්නා සජබ, හමුදාව අඩුකිරීම හෝ යුද්ධ වියදම් අඩුකිරීම ගැන කතා කරන්නේවත් නැත.

ප්‍රතිඵලය කුමක්ද? හමුදාවේ විශාලත්වයම පහළ සොල්දාදුවන්ගේ හා සුළු නිලධාරීන්ගේ අවාසියට හේතු වී තිබේ. අපට ඇත්තේ රණවිරු ලේබලය පිටුපස මූල්‍ය අහේනියෙන් පෙළෙන සොල්දුදාවන්ය. රණ විරු වන්දනාවේ අමිහිරි යථාර්ථය ඔවුහු අත්දකිති. ඔවුන්ගෙන් ඇතැමකු ජීවිතය අනතුරට ලක්කරමින් කුලී හේවායන් වන්නට සූදානම් එබැවිනි. රණවිරු පිළිමයට ලැබෙන සත්කාරවලින් අංශුවක්වත් ජීවමාන සොල්දාදුවන්ට ලැබුණා නම් ඔවුහු අනුන්ගේ රටක පුරවැසිකම අපේක්‍ෂාවෙන් අනුන්ගේ යුද්ධයකදී මැරෙන්නට ඉදිරිපත් වෙත්ද?

මැතිවරණ වසර තුළ බුද්ධිමය හා සහේතුක සංවාදයට ලක් කළ යුතු ප්‍රධානතම කාරණාවක් වනුයේ අප මෙතරම් දැවැන්ත හමුදාවක් පවත්වා ගන්නේත් මෙතරම් ධනස්කන්ධයක් ආරක්‍ෂාවට වැය කරන්නේත්කා වෙනුවෙන්ද යන්නය. එකිනෙකාට බැණ වදිනවා හා ලේබල් අලවනවා විනා ආර්ථිකය, ජනවාර්ගික සබඳතා, යුද්ධ වියදම්, ආගම දේශපාලනීකරණය වීම වැනි මේ කිසිදු කාරණයක් ගැන කතාබහක් තබා උනන්දුවක්වත් ලාංකීය සමාජයේ දැකිය නොහැක. මෙවරත් අපි අහේතුක අපේක්‍ෂාව නම් මිරිඟුව පසුපස එළවමු. 2+2 කොයි විශ්වයේත් 4 විනා 22 වන්නේ නැත.

ඩයනා ගැන ආගමන විගමනය හා පොලිසිය තවම නිහඬයි

By

ලසන්ත රුහුණගේ

-

June 10, 2024

0

කරුණු දැන දැනම පාස්පෝට් දී ඇත්තේ හර්ෂ ඉලුක්පිටිය
ඉලුක්පිටිය පත්කර තිබුණේ පාස්පෝට් දෙන්න බැහැ කී පාලකව ගෙදර යවලා
පරීක්ෂණ නවත්වන්න සීඅයිඩී විමර්ශකයින් මාරු කරලා
නීතිපතිත් ඩයනාට පක්ෂව පෙනී ඉඳලා

ආගාමික හා විගාමික පනත යටතේ වරදක් සිදුකර ඇත්තේ යම් පුද්ගලයෙක්ද එම පුද්ගලයා අත්අඩංගුවට ගෙන ඉදිරි පියවර ගැනීමේ හැකියාව ආගමන හා විගමන පාලකවරයාගේ සිට එහි සෑම නිලධාරියෙකුටම හැකිය. එම බලය ඔවුන්ට පවරා තිබෙන්නේ ආගාමික හා විගාමික පනත මගින්ය. මීට දින කිහිපයකට පෙර ආගමන හා විගමන නිලධාරීන් එම බලය පෙන්වූයේ ව්‍යාජ විදේශ ගමන් බලපත් මගින් නැගෙනහිර පළාතේ පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු රටින් පිටවීමට උත්සාහ කිරීමේදී කටුනායක ගුවන් තොටුපලේදී අත්අඩංගුවට ගැනීම මගිනි.

1948 අංක 20 දරන ආගාමික හා විගාමික පනතට අනුව ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුවේ කාර්යභාරය වන්නේ ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් නොවන වෙනත් පුද්ගලයින් ශ්‍රී ලංකාවට ඇතුල්වීම පාලනය කිරීම, ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් සහ ශ්‍රී ලාංකික නොවන පුද්ගලයින් ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටවීම විධිමත් කිරීම, ශ්‍රී ලාංකීය පුරවැසියන් නොවන අනවශ්‍ය පුද්ගලයින් ශ්‍රී ලංකාවෙන් බැහැර කිරීම හා හෝ ඉහත සඳහන් කරුණුවලට ආනුෂංගික හෝ සම්බන්ධ වෙනත් කරුණු සඳහා විධිවිධාන සකස් කිරීම වේ.

එහෙත් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හිටපු රාජ්‍ය ඇමති ඩයනා ගමගේ ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසිභාවයක් නොමැති බි්‍රතාන්‍ය පුරවැසිභාවයක් සහිත තැනැත්තියක බව හා ඒ අනුව ඇයට ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වීමට හැකියාවක් නැති බවට මැයි 08 දින තීන්දුවක් ලබාදී මේ සටහන ලියන මැයි 15 වැනිදා වන විට සතියක කාලයක් ගතවී ඇතත්, ඒ සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ යුතු ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුවත්, ශ්‍රී ලංකා පොලිසියත් කිසිවක් කර නැත.

එසේ වුවද ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ මාධ්‍ය ප්‍රකාශක නියෝජ්‍ය පොලිස්පති නිහාල් තල්දූව පසුගිය සතියේ අප කළ විමසීමකදී පැවසුවේ ඇය සාමාන්‍ය තැනැත්තියක නොවන නිසා (හිටපු රාජ්‍ය ඇමතිවරියක නිසා) එක් වරම කටයුතු කළ නොහැකි බවත්, ඒ සම්බන්ධයෙන් නීතිපතිවරයාගේ උපදෙස් ලබා ගැනීමෙන් පසු කටයුතු කළ යුතු බවත්ය. නීතිය ක්‍රිියාත්මක වීම ඇති හැකි තත්වය අනුව වෙනස් වන්නේ ඒ ආකාරයටය.

මේ අතර පොලිසිය අයත් මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් වියානි ගුණතිලක මැයි 11 දින මාධ්‍ය කළ විමසීමකදී පවසා ඇත්තේ ඩයනා ගමගේ සම්බන්ධයෙන් වන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නඩු තීන්දුව සහ ඇයට පැනවූ විදෙස් ගමන් තහනම සම්බන්ධයෙන් ගත යුතු ඉදිරි ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව නීතිපතිවරයාගෙන් විමසූ බවයි. ඔහු වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ තීන්දුව අනුව ඇය මෙරට රැඳී සිටීමට වීසා ලබාගත යුතු බවත්, පවතින තත්වය හමුවේ ඇයට රටින් පිටවිය නොහැකි බවත්ය.

එහෙත් මැයි 13 වැනිදා නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව මාධ්‍යයට ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ ඩයනා ගමගේ සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් කිසිදු උපදෙසක් මැයි 10 වැනි සිකුරාදා දක්වා මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය විමසා නැති බවය. යුක්තිය උදෙසා යන පොලිස්පති දේශබන්දු තෙන්නකෝන් හා ඒ සඳහා ආශීර්වාද ලබාදෙමින් යන විෂයභාර ඇමති ටිරාන් අලස්ගේ යුක්තිය ඩයනා ගමගේ හමුවේ අසරණ වී ඇත්තේ ඒ ආකාරයටය.

ඇත්ත වශයෙන්ම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවෙන් පසු ඩයනා ගමගේට රටින් පිටවීම තහනම් කිරීමේ නියෝගයක් ලබා ගැනීමට කටයුතු කළේ ඒ සඳහා කටයුතු කළ යුතු ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුවවත්, ශ්‍රී ලංකා පොලිසියවත් නොවේ. ඇය සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි ඉදිරිපත් කරන ලද ඕෂල හේරත්ය.

නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා වගකිව යුතු රාජ්‍ය ආයතන සහ ඒවායේ වගකිව යුත්තන්ගේ කෙරුවාව එසේ වුවද, ඩයනා ගමගේ තීන්දුවේදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ල සඳහන් කරන්නේ නීතියේ දෙවඟනගේ දෑස් බැඳ තිබෙන්නේ නිලය, බලය, ධනය වැනි කරුණු ඉදිරියේ වෙනස්කම් නොවීමට වගබලා ගැනීමට බවය. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තිය යටතේ සෑම පුරවැසියෙකුම සමාන සැලකිලි ලැබිය යුතු බව එහි අවධාරණය කර තිබේ.

ඩයනා ගමගේගේ තරාතිරම හා බලවත්කම යන කාරණයේදී නීති විරෝධී ලෙස ඇයට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් ලබා ගැනීම සඳහා දැන දැනම ආධාර උපකාර කිරීම සම්බන්ධයෙන් වත්මන් ආගමන විගමන පාලක හර්ෂ ඉලුක්පිටියගේ පෙනී සිටීම මෙහිදී වැදගත්ය. ඒ මෙම සිදුවීමේදී ඔහුද දඬුවම් ලැබිය යුතු පුද්ගලයෙකු වන නිසාය.

ඒ ඩයනා ගමගේ රාජ්‍ය ඇමතිවරියක වශයෙන් 2022 සැප්තැම්බර් 08 දින දිව්රුම් දීමෙන් පසු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ නිකුත් කළ අක්ත පත්‍රයද ඉදිරිපත් කර 2022 සැප්තැම්බර් 12 වැනිදා ඉදිරිපත් කරන අයදුම් පත්‍රයක් අනුව ‘හදිසි’ වර්ගීකරණය යටතේ අයදුම් පත්‍රය ඉදිරිපත් කරන ලද එම දිනයේදීම අංකය ෘ 5659363 දරන විදේශ ගමන් බලපත්‍රය ඔහුගේ නියෝගයෙන් යුතුව ලබාදීම නිසා පමණක් නොවේ. ඒ ඔහුට පෙර සිටි ආගමන විගමන පාලක සරත් රූපසිරි ඩයනා ගමගේට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප තිබූ හෙයිනි. එසේ රූපසිරි මහතා ඩයනා ගමගේට විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ ඇය ඒ සඳහා ඉල්ලීමක් කරන අවස්ථාවේ ඇගේ පුරවැසිභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් මතුවී තිබීමත්, ඒ සම්බන්ධයෙන් ලැබුණු පැමිණිල්ලක් මත අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සිදුකරන විමර්ශනය සඳහා ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුව ඒ ගැන පරීක්ෂාවක් සිදුකර තිබූ නිසාත්ය.

රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ගමන් බලපත්‍රයක් ලබාගැනීම සඳහා පාර්ලිමේන්තු මහ ලේකම්වරයාගේ 2021.09.21 දිනැති ලිපියක් සමඟින් 2021.12.15 දින සිය උප්පැන්න සහතිකය, ජාතික හැඳුනුම්පත සහ මින් පෙර ලබාගත් රාජකාරි ගුවන් ගමන් බලපත්‍රය සහිතව ඩයනා ගමගේ අයැදුම්පතක් ඉදිරිපත් කර තිබේ. එම පරීක්ෂාවේදී අනාවරණය වී තිබුණේ ඩයනා ගමගේ අංක 521398876 දරන බි්‍රතාන්‍ය විදේශ ගමන් ගමන් බලපත්‍රයට ශ්‍රී ලංකා වීසා අයැදුම්කර ඇති බවත්, 2004.10.10 දින සිට අවස්ථා කිහිපයකදී සංචාරක වීසා හා වාස වීසා ලබාගෙන ඇති බවත් හා අවසන් වරට 2014.08.27 සිට 2015.07.16 දින දක්වා වාස වීසා ලබාගෙන ඇති බවත්ය. ඉන්පසු ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ රැඳී සිටීමට වීසා ලබාගෙන නැති බවය.

එසේ බි්‍රතාන්‍ය පුරවැසිභාවය ලබා ගැනීම මගින් ශ්‍රී ලංකා පුරවැසිභාවය අහෝසි වී ඇති හා නැවත අයැදුම්කර ද්විත්ව පුරවැසිභාවය හෝ ලබාගෙන නැති ඇය භ 5091386 දරන විදේශ ගමන් බලපත්‍රය 2014.01.24 දින ලබාගෙන ඇති බව හා ධඛ 5654794 දරන රාජකාරි ගමන් බලපත්‍රය 2018.08.07 දින ලබාගෙන ඇති බව එම පරික්ෂාවේදී අනාවරණය වී ඇත. මෙම කරුණු හේතුවෙන් හිටපු ආගමන හා විගමන පාලක සරත් රූපසිරි මහතා ඇයට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් නිකුත් කළ නොහැකි බවත්, ඒ සම්බන්ධයෙන් උපදෙස් ලබාදෙන ලෙසත් ඉල්ලා 2021 දෙසැම්බර් 15 දින ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශ ලේකම් විශ්‍රාමික ජනරාල් කමල් ගුණරත්නට දැනුම් දීමක් සිදුකර තිබේ.

ඊට අමතරව ඩයනා ගමගේගේ දැනුම් දීම අනුව ඇයට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ගමන් බලපත්‍රයක් ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සම්බන්ධයෙන් හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ සරත් රූපසිරි මහතාගෙන් විමසීමක් කර ඇති අතර එහිදී ඔහු ඒ පිළිබඳ ඇති තතු පැහැදිලි කර තිබේ. එම පැහැදිලි කිරීමෙන් පසු හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පවා ඇයට විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් ලබාදෙන ලෙස බලකර නැත.

මෙම ලිඛිත දැනුම් දීමට අදාළ ලේඛන මෙන්ම අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ඒ පිළිබඳ විමර්ශනයක් සිදු කිරීම ඇතුළු සියලු තොරතුරු ඒ වනවිටත් ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුව සතුව තිබූ අතර එය කිසිවෙකුට රහසක් නොවීය. එමෙන්ම එම තොරතුරු කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයටද වාර්තා කර තිබුණි. ආගමන හා විගමන පාලක හර්ෂ ඉලුක්පිටිය ඇයට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් නිකුත් කර තිබුණේ මේ සියලු කරුණු ගැන හොඳහැටි දැනුවත්වය. එමෙන්ම ඔහුට එය සිදු නොකරන ලෙස එම දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවය කළ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරින් පවා උපදෙස් දී තිබුණි. එහෙත් ඔහු ඒ කිසිවක් ගණන් ගෙන තිබුණේ නැත. ඒ අනුව ඔහු සිදුකර තිබුණේ දැන දැනම වරදකි. මන්ද ඊට පෙර ඇය සාමාන්‍ය විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් මෙන්ම රාජකාරි ගමන් බලපත්‍රයක් ලබා ගන්නා අවස්ථාවලදී මෙවැනි පරීක්ෂණයක් සිදුකර කරුණු අනාවරණය වීමක් සිදුනොවී තිබූ බැවිනි.

එමෙන්ම එම අවස්ථාවලදීත් වැරදිකාරිය වන්නේ ඩයනා ගමගේයි. මන්ද තමන්ට ඇති බි්‍රතාන්‍ය පුරවැසිභාවය සඟවා ව්‍යාජ තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීම මගින් ශ්‍රී ලංකා විදේශ ගමන් බලපත්‍ර ඇය ලබාගෙන තිබූ නිසාය. හර්ෂ ඉලුක්පිටිය ආගමන හා විගමන පාලකවරයා ලෙස පත් කරන්නේ හිටපු ආගමන හා විගමන පාලක සරත් රූපසිරිගේ සේවා දිගුව අවසන් වීමට තවත් මාස කිහිපයකක් තිබියදී වන අතර ඔහු එම පත් කිරීමට කෘතඥතාව පළකර ඇත්තේ ඔහුගේ රාජකාරිය ලෙස පෞද්ගලිකවම මැදිහත් වෙමින් ඩයනා ගමගේට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විදේශ ගමන් බලපත්‍රය ලබාදීම මගින්ය.
පැමිණිල්ල ලැබීමෙන් පසු අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ තැනැත්තන් වෙළඳාම් හා ජාවාරම් විමර්ශන ඒකකයේ ස්ථානාධිපතිවරයා ඇතුළු නිලධාරින් පිරිස සිය විමර්ශනය නිසියාකාරව සිදුකර තිබේ. ඒ අනුව බී වාර්තාවක් මගින් එම කරුණු කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමද සිදුකර තිබේ. එහිදී ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුවට විදේශ ගමන් බලපත් ලබා ගැනීම සඳහා ඇය ඉදිරිපත් කර ඇති ලියවිලි පිළිබඳවද තවදුරටත් විමර්ශනය කර තිබේ.

ඩයනා ගමගේ භ 5091386 දරන විදේශ ගමන් බලපත්‍රය 2014.01.24 දින ලබා ගැනීම සඳහා ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ 2004.12.22 දින නිකුත් කරන ලද අංක 658534300 ඪ දරණ ජාතික හැඳුනුම්පත හා අංක 6553 දරන උප්පැන්න සහතිකයයි. එසේම ධඛ 5654794 දරණ රාජකාරි ගමන් බලපත්‍රය 2018.08.07 දින ලබාගැනීම සඳහා ඉහත සඳහන් කරන ලද ජාතික හැඳුනුම්පත ඉදිරිපත් කර ඇතත් උප්පැන්න සහතිකය ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ අංක 4683 දරන වෙනස් උප්පැන්න සහතිකයකි.

එමෙන්ම රාජකාරි විදේශ ගමන් බලපත්‍රය ලබා ගන්නා අවස්ථාවේදී ඒ සඳහා ඇය විසින් එවක මුදල් හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම් රමණී ගුණවර්ධන විසින් 2018.03.27 දින සහිතව ආගමන හා විගමන පාලකවරයා වෙත කරන ලද ඉල්ලීමක් හා මුදල් හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් ආර්එච්එස් සමරතුංග විසින් 2018.08.27 දින නිකුත් කරන ලද ලිපියක්ද ඉදිරිපත් කර තිබේ.

ඇය විසින් ශ්‍රී ලංකා විදේශ ගමන් බලපත්‍ර ලබා ගැනීම සඳහා ඉදිරිපත් කර ඇති උප්පැන්න සහතික පිළිබඳ විමර්ශනයක්ද අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සිදුකර ඇති අතර එහිදී අනාවරණය වී ඇත්තේ භ 5091386 දරන පළමු ශ්‍රී ලංකා විදේශ ගමන් බලපත්‍රය ලබා ගැනීම සඳහා ඇය විසින් ඉදිරිපත් කළ අංක 6553 දරන උප්පැන්න සහතිකය පරිගනක දත්ත පද්ධතියේ නැති බවත්, එය ව්‍යාජ උප්පැන්න සහතිකයක් බවත්ය. එම උප්පැන්න සහතිකයේ කොට්ඨාසය දකුණු කොළඹ ලෙස සටහන්ව ඇති බවත්, එවැනි කොට්ඨාසයක් කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ නොමැති බවත් ප්‍රකාශයක් ලබාදෙමින් තිඹිරිගස්යාය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයේ අතිරේක දිස්ත්‍රික් රෙජිස්ටාර් මල්ලව ආරච්චිගේ ජීවනී කරුණාරත්න මහත්මිය කියා ඇත.

එමෙන්ම ඇය විසින් දෙවන වර ලබා ගන්නා ලද ධඛ 5654794 දරන රාජකාරි විදේශ ගමන් බලපත්‍රය සඳහා ඉදිරිපත් කර ඇති අංක 4683 දරන උප්පැන්න සහතිකය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රකාශයක් ලබාදෙමින් දෙහිවල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයේ කළමනාකාර සහකාර තොටගේ චාන්දනී වසන්තා මංගලිකා ප්‍රනාන්දු කියා ඇත්තේ එම උප්පැන්නය හිමි අය 1965.12.18 වන දින දකුණු කොළඹ රෝහලේදී උපත ලබා ඇති බවයි. එහි දෙවන තීරයේ නම නයනා සමන්මලී බවත්, 2003.12.11 දින එම නම 13 වන තීරයේ ඩයනා නටාෂා කැකණදුර ලෙස වෙනස් කර ඇති බවත්, පසුව එම නම වෙනුවට 2014.02.05 දින ඩයනා ගමගේ ලෙස වෙනස් කර ඇති බවත්ය. එම උප්පැන්නයේ පියාගේ නම කැකණදුර ගමගේ සිරිසේන වන බවත් මවගේ නම රීටා රෝහිණී මේන් ලෙස සඳහන් වන බවත් ඇය ප්‍රකාශ කර ඇත.

මේ ආකාරයට ලැබුණ පැමිණිල්ලක් සම්බන්ධයෙන් සාර්ථක විමර්ශනයක් සිදුකර ඒ පිළිබඳව කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට බී වාර්තාවක් මගින් කරුණු ඉදිරිපත් කළ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ තැනැත්තන් වෙළඳාම් හා ජාවාරම් විමර්ශන අංශයේ ස්ථානාධිපති සුගත් අමරසිංහට හා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ එවක අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස කටයුතු කළ ජී නිශාන්ත ද සොයිසාට සිදුවන්නේ එම පරීක්ෂණ නිසා මාරුවීම් ලබන්නටය. එම කරුණු බී වාර්තාවක් මගින් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ කාන්තා පොලිස් පරීක්ෂක ශෂිකලාට සිදුවන්නේ වෙනස්කම්වලට භාජනය වන්නටය.

ඒ එම බී වාර්තාව මගින් එතෙක් සිදුකරන ලද විමර්ශනයේදී ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ වගන්ති 175 හා ආගමික හා විගාමික පනතේ 45(1) (අ) සහ (ඇ) වගන්ති යටතේ වැරදි නිරීක්ෂණය වන බවට ඔවුන් අධිකරණයට කරුණු වාර්තා කිරීම නිසාය. ඉන්පසු අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව පාර්ශ්වයෙන් තවදුරටත් විමර්ශන ඉදිරියට ගියේ නැති අතර එසේ නිරීක්ෂණය වූ වැරදි සම්බන්ධයෙන් වරෙන්තුවක් නොමැතිව ඩයනා ගමගේ අත්අඩංගුවට ගැනීමට හැකියාව තිබියදී ඇය අත්අඩංගුවට ගැනීමක්ද සිදුකළේ නැත.

හෙළිදරව් වී තිබූ වැරදි සඳහා දඬුවම් ලබාදීම සඳහා යොමු කිරීමට අදාළ උපදෙස් ලබාදීම වෙනුවට නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව මුල් විමර්ශකයින් විමසීම් සිදු කිරීමේදී ඒ පිළිබඳ කිසිදු උපදෙස් ලබාදී තිබුණේ නැත. ඒ පිළිබඳ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ හෙළුව නිරාවරණය වූයේ ඩයනා ගමගේ අත්අඩංගුවට ගන්නා ලෙස නියෝගයක් නිකුත් කරන ලෙස පැමිණිලිකාර ඕෂල හේරත් විසින් කරන ලද ඉල්ලීමක් කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේදී සලකා බලන ලද අවස්ථාවේය.

එහිදී නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරිය ලිඛිතව හා වාචිකව කරුණු ඉදිරිපත් කරමින් කියා ඇත්තේ විමර්ශන පැවැත්වෙන අවස්ථාවේදී අත්අඩංගුවට ගැනීමේ නියෝගයක් නිකුත් කිරීම සඳහා මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකුට අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය පනතේ ප්‍රතිපාදන ප්‍රකාරව හැකියාවක් නොමැති බවත්, ඩයනා ගමගේගේ පුරවැසිභාවය සම්බන්ධයෙන් ඒ වනවිටත් අභියාචනාධිකරණයේ නඩු කටයුත්තක් පවතින බැවින් හා එකී නියෝගය ලබාදීම 2023.06.06 වන දිනට නියමිතව ඇති බැවින් එම නියෝගය නිකුත් කරන තුරු නියෝගයක් නිකුත් නොකරන ලෙසත්ය. එමෙන්ම සංඥෙය වරදක් සම්බන්ධයෙන් වරෙන්තුවක් නොමැතිව අත්අඩංගුවට ගත් හැකි බවට සඳහන් වුවද එවැනි වරදවල් සම්බන්ධයෙන් අනිවාර්යෙන්ම අත්අඩංගුවට ගැනීම අවශ්‍ය නොවන බවත්, එය විමර්ශන නිලධාරියාගේ අභිමතය වන බවත්, විමර්ශන පැවැත්වෙන අවස්ථාවේදී අත්අඩංගුවට ගැනීමේ නියෝගයක් නිකුත් කිරීම සඳහා බලයක් මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකුට නොමැති බවත්, බි්‍රතාන්‍ය පුරවැසිභාවය සම්බන්ධයෙන් බි්‍රතාන්‍ය රජයෙන් පිළිතුරු ලැබෙන තුරු සිටීම ප්‍රඥා ගෝචර වන බවත්ය.

එහෙත් එම කරුණු ප්‍රතික්ෂේප කරමින් එවක කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් ප්‍රසන්න අල්විස් සඳහන් කර ඇත්තේ, විමර්ශන නිලධාරියෙකුට වරදක් අනාවරණය වී තිබෙන අවස්ථාවේදී එය සංඥෙය වරදක් වන අවස්ථාවක ඔහුට අදාළ සැකකරු අත්අඩංගුවට නොගෙන සිටීම සඳහා කිසිදු අභිමතයක් අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය මගින් ලබාදී නොමැති බව පැහැදිලිවම පෙනී යන බවයි, එවැනි වරදක් අනාවරණය වී තිබියදී අත්අඩංගුවට ගැනීමක් කළ නොහැකි බවට හෝ නොකළ යුතු බවට හෝ විමර්ශන නිලධාරියාට හෝ ස්ථාන භාර නිලධාරියාට එවැනි අභිමතයක් ඇති බවට අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය පනතේ කිසිදු ප්‍රකාශිත විධිවිධානයක් පනවා නැති බවයි.

අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා ප්‍රමාණවත් කරුණු අනාවරණය වී තිබෙන අවස්ථාවක අදාළ තැනැත්තා හෝ තැනැත්තිය අත්අඩංගුවට නොගනිමින් කටයුතු කිරීම සඳහා විමර්ශන නිලධාරියෙකුට හෝ නිලධාරිනියකට කිසිදු අභිමතයක් හෝ අත්තනෝමතිකභාවයක් නොමැති බව හා ඔහුට හෝ ඇයට තමන්ට අවශ්‍ය අයවලුන් අධිකරණය වෙත ඉදිරිපත් කිරීමටත් තමන්ට අවශ්‍ය නොවන අයවලුන් අධිකරණයට ඉදිරිපත් නොකර සිටීමටත් වන කිසිදු අත්තනෝමතික අභිමතයක් ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් රාජ්‍ය නිලධාරීන් වශයෙන් හා යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්‍රියාවලියට දායක වන තැනැත්තන් වශයෙන් ඔවුන්ට ලබාදී නොමැති බවද අවධාරණය කර ඇත.

මෙම කරුණු අනුව ඩයනා ගමගේගේ මෙම සිද්ධියේදී සිය බලය අයුතු ලෙස භාවිත කරමින් ඇයගේ වැරදි සඳහා ආධාර අනුබල දීමටත්, ඇය ආරක්ෂා කිරීමටත්, ඇය සම්බන්ධ සිදුවීම යටපත් කිරීමටත් ආගමන හා විගමන පාලක හර්ෂ ඉලුක්පිටිය, පොලිසිය හා නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව කටයුතු කර ඇති බව පැහැදිලි කරුණකි. ඒ නිසා ඩයනා ගමගේට අමතරව ආගමන හා විගමන පාලක හර්ෂ ඉලුක්පිටිය සහ පොලිසියේ හා නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකිවයුත්තන්ද මේ සඳහා දඬුවම් ලැබිය යුතු අය යන්න අපගේ මතයයි. එහෙත් නීතිය සැමට එක සේ ක්‍රියාත්මක නොවන බව පෙන්නුම් කරන ඩයනා ගමගේ සිදුවීම අපට කියන්නේ වැරදි සඳහා ආධාර අනුබල දුන් හා සිය වගකීම් පැහැර හැර ඇති මේ නිලධාරින් දේශපාලන අනුග්‍රාහයෙන් නිරුපද්‍රැතව සිටිනු ඇති බවයි. රටක් වශයෙන් ඉදිරියට යෑමට නම් අප වෙනස් කළ යුත්තේ මේ මජර ක්‍රමයයි.

අපේ මතවාදයත් එක්ක ජවිපෙට තමන් දරපු මතයත් වෙනස් කරගන්න වුණා – බන්දුල චන්ද්‍රසේකර

By

කේ සංජීව

-

June 5, 2024

0

බන්දුල චන්ද්‍රසේකර විසින් රචිත ‘අසූවේ පරපුරෙන් සන්නද්ධව‘ කියන කෘතිය පසුගිය දා මහවැලි කේන්ද්‍රීය ශ්‍රවණාගාරයේදී එළි දැක්වීම සිද්ධ වුණා.

මම දැනගන්න ආසයි අසූව දශකයේ දේශපාලනයට පිවිසෙන ඔබට ඔබගේ ගම වුණ බොරලැස්ගමුවේ රත්තනපිටිය කොහොමද බලපෑවේ කියලා.

මගේ ගම කැස්බෑව ආසනේ රත්තනපිටිය. මේක කාලයක් කෝට්ටේ ආසනයටත් සම්බන්ධයි. රත්තනපිටිය කියන්නේ සමසමාජ ව්‍යාපාරයේ බලකොටුවක්. ඔබ දන්නවා කැලණි මිටියාවත කියන්නේ ඒ කාලේ සමසමාජ ව්‍යාපාරයට ප්‍රසිද්ධ තැනක්. රොබට් ගුණවර්ධන තමයි ඒකාලේ මෙහේ සමසමාජ ව්‍යාපාරයේ නායකත්වය දැරුවේ. බොරලැස්ගමුවේ ජී.එච්. පෙරේරා කවියා තමයි ඒ කාලේ සමසමාජ රැස්වීම් අවසන් කරන වේගවත්ම කථිකයා. ඔහුගේ දේශපාලනය මේ ප්‍රදේශයේ බුද්ධිමත් තරුණයන්ට විශාල බලපෑමක් වුණා. ඒ හින්දාම 1953 හර්තාලයේදී බොරලැස්ගමුව තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් සිද්ධ කළා. මගේ මාමා (අම්මාගේ අයියා) ටී.එන්. පෙරේරා, නන්දපාල අයියා කියලා තමයි හැමෝම කීවේ, ඔහු ඉතාම දැඩි සමසමාජ ක්‍රියාධරයෙක්, ඔහුගේ බලපෑම තමයි මට ලොකුවටම දැනුණේ.

1964 සමසමාජ ව්‍යාපාරෙය සභාග ආණ්ඩුවකට ගියාම වමේ ව්‍යාපාරය අස්සේ ලොකු බෙදීමක් ඇතිවුණා. ඒ අවස්ථාවේ මගේ මාමා, එඩ්මන් සමරක්කොඩි, බාල තම්පෝ, මෙරිල් ප්‍රනාන්දු කණ්ඩායමත් එක්ක සමසමාජ පක්ෂයෙන් අයින් වෙලා විප්ලවවාදී පක්ෂය කියලා පක්ෂයක් හැදුවා. පස්සේ ඒක විප්ලවීය මාක්ස්වාදී පක්ෂය වුණා. අති-වාම ට්‍රොස්කිවාදී ව්‍යාපාරයක් වුණ ඒ දේශපාලන පක්ෂය හතරවෙනි ජාත්‍යන්තරය එක්ක තමයි වැඩ කළේ. ඉතිං මේ දේශපාලනය නිසාම මගේ මාමා ගමේ ප්‍රසිද්ධ චරිතයක්. ඔහු අවුරුදු 21ක් අඛණ්ඩව ගම් සභාව නියෝජනය කළා. සමසමාජෙන් කැඩුණාට පස්සේ ස්වාධීනව තරඟකරලත් ඔහු ගම්සභාවට පත් වුණා. ඒ කාලේ මිනිස්සු එහෙමයි තමන්ගෙ ඡන්දය භාවිත කළේ.

අවිවාහකව මුළු ජීවිතේටම දේශපාලනයට කැපකළ මාමා නිසා තව ගොඩක් දේවල් ජීවිතේට ලැබුණා නේද?

ඔව්, ඒකාලේ අපේ මාමලා ‘ජනහඬ’ කියලා විකල්ප පත්තරයක් කළා. කපිල කුමාර කාලිංග, රෙජී වීරමන්, ජයසුමන ධර්මබන්දු වගේ අය තමයි ලිව්වේ. මමත් ඒකට සම්බන්ධ වුණා. ඒ කාලෙම ‘වෙනස’ කියලා තව පත්තරයක් තිබුණා, මගේ මාමා තමයි ඒ පත්තරේ නිත්‍ය දේශපාලන විශ්ලේෂකයා. චන්ද්‍රරත්න බණ්ඩාර, සත්‍යපාල ගල්කැටිය වගේ මේ පත්තර දෙකෙන්ම කලා විචාරකයින් රැසක් බිහිවුණා. කපිල කුමාර කාලිංග තමයි ඇත්තටම ප්‍රමුඛයා වුණේ.

ඒ කාලේ අපේ මාමා රාජ්‍ය නොවෙන සංවිධානයක ආධාරයෙන් සීආර්සී කියලා මුද්‍රණාලයක් පටන් අරගෙන ක්‍රියාත්මක කරමින් හිටියා. ඒක තවමත් මේ ගෙදර පිටිපස්සේ තිබෙනවා. දයා පතිරණ ඝාතනය කළ අවස්ථාවේ ස්වාධීන ශිෂ්‍ය සංගමය රට පුරා අලවපු පෝස්ටර් එක ගැහුවෙත් අපේ ප්‍රෙස් එකෙන්. ඒකෙන් කියවුණේ යූඑන්පී – ජේවීපී ෆැසිස්ට් සන්ධානය තමයි මේ ඝාතනය කළේ කියලා. මේ පෝස්ටරේ ගාල්ලේ අලවනකොට ඒ අලවමින් හිටපු අය අත්අඩංගුවට අරගෙන, ප්‍රෙස් එක වටලලා මගේ මාමත් අත්අඩංගුවට ගත්තා. එතකොට මම විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුල්වෙලා සිටි නිසා මාමා බලන්න පොලීසියට ගියාම මගෙනුත් ප්‍රශ්න කළා.

විශ්වවිද්‍යාලයට ගියාම තගා කියලා කාඩ් එකක් වැදුණේ කොහොමද?

මම ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයට යනකොට ලොකු රාජ්‍ය මර්දනයක් ක්‍රියාත්මක වුණා. එජාපේ මැරයෝ යොදාගෙන තමයි විශ්වවිද්‍යාලයට ගැහුවේ. ඒ මැරයෝ ගොඩක් වෙලාවට ආවේ අල්ලපු ගමෙන්. ඉතිං විශ්වවිද්‍යාලය ඇතුළේ හිටපු ශිෂ්‍යයෝ ගමේ මේ මැරයන්ට කිව්වේ තගාලා කියලා. ඉතිං මම විශ්වවිද්‍යාලයට යනකොට නවක වදය තිබුණත් මම අල්ලපු ගමේ නිසා ඒක මට බලපෑවේ නෑ. අනික මගේ මාමාගේ ක්‍රියාකාරීත්වය නිසා සහ මම ඒ වෙනකොට මාමා එක්ක කරමින් හිටිය දේශපාලන කටයුතු නිසා විශ්වවිද්‍යාලයේ මතයක් තිබුණා මම ජවිපෙ විරෝධී කියලා. ඒ නිසා ඇත්තටම මට ශාරීරිකව හිංසා කරන්න ආවේ නෑ. හැබැයි මම විශ්වවිද්‍යාලය ඇතුලේදී කිසිදු මතවාදී වෙනසක් නැතුව මර්දනයට විරුද්ධව පෙනීහිටියා. සටන් කළා.

88/89 මර්දනය එක්ක ජීවිතේ වෙනස් වෙනවා නේද?

ඔව්, ඔය කාලේ වෙනකොට විශ්වවිද්‍යාලය වහනවා. එහෙම වහනකොට විශ්වවිද්‍යාලයට කොටුවුණ ගාමිණී මාරසිංහ, වෙනුර වගේ ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරිකයන් අපේ ගෙදරට ඇවිත් රැකවරණය පැතුවා. ඔවුන් දැනගෙන හිටියා මාමාට ගමේ තියෙන තත්ත්වය එක්ක අපේ ගෙදර ආරක්ෂිතයි කියලා. පස්සේ ගමේ ගිය වෙලාවක මාරසිංහ ඝාතනය කළා. එහෙම අපි එක්ක සම්බන්ධතා තිබුණ ගොඩක් ශිෂ්‍යයෝ ඝාතනය වෙනකොට මාමා මා ගැන බය වුණා. මාමා මාව එංගලන්තයට යැව්වා. මම එහෙම ගිහිං සතියක් විතර යනකොට තමයි විජේවීර ඝාතනය වුණේ.

කැරැල්ල අවසන් වුණ ගමන් අම්මා මට කිව්වා එන්න කියලා. මම ආවා. මාස 7ක් වගේ තමයි රට හිටියේ. පස්සේ විශ්වවිද්‍යාලය පටන් ගත්තා. ඊටපස්සේ අපි ශිෂ්‍ය සභා එහෙම පිහිටෝලා ආයෙත් වැඩකරන්නට පටන් ගත්තා. මාලික විමලසූරිය, කරු පරණවිතාන වගේ පිරිසක් එක්ක එකතුවෙලා අන්තර විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍ය බලමණ්ඩය නැවත පිහිටුවන්න අපි පෙරමුණ ගත්තා. 1992 වෙනකොට අපි විශ්වවිද්‍යාලයෙන් පිට වුණා.

මාමා පටන් ගත්ත ප්‍රෙස් එක කියන්නේ වෙනස් තැනක්. එතැනට උතුරු නැගෙනහිර වැඩකළ දේශපාලන නායකයෝ පවා ආවා ගියා. මාක්ස්වාදී නායකයෝ, වෘත්තීය සමිති නායකයෝ පවා. එහෙම තත්ත්වයක් තිබියදී කොහොමද ජාතික චින්තනය පැත්තට යොමුවෙන්නේ?

1980 වර්ජනය වෙලාවේ නලින් ද සිල්වා හිටියේ නසසපේ දේශපාලන මණ්ඩලයේ. මේක මර්දනය කිරීමත් එක්ක ඒක නලින්ට විශාල ප්‍රශ්නයක් වුණා. ඔහු ඇහුවා මේ වැඩවර්ජන තීන්දුව ඇත්තටම කම්කරුවෝ ගත්ත එකක් ද නැත්තං වෘත්තීය සමිති නායකයෝ ගත්ත එකක් ද කියලා. ඒ සංවාදය අජිත් සමරනායක අයිලන්ඩ් පත්තරේට ලිව්වා. එතැනින් තමයි මට හිතෙන්නේ අපිට බලපෑම සිද්ධවෙන්නේ. ඊටපස්සේ තමයි අනන්‍යතා දේශපාලනය කියන දේ එන්නේ. එහි ප්‍රතිඵලය විදිහට තමයි පාඨලී චම්පික රණවක, අසෝක අබේගුණවර්ධන, රතන හාමුදුරුවෝ අපි එකතුවෙලා ජනතා මිතුරෝ 1992 දී ආරම්භ කරන්නේ. මාතරින් තමයි පටන් ගන්නේ. ඒ එක්කම තමයි දකුණේ පළාත් සභා ඡන්දය එන්නේ. ඒ ඡන්දයේදී අපි අමරසිරි දොඩංගොඩ මහ ඇමති කරන්න විශාල කාර්යභාරයක් කළා.

එදා අපේ ප්‍රධාන අපේක්ෂාව වුණේ පැවති යූඑන්පී පාලනය අවසන් කරලා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය රට අස්සේ නැවත ස්ථාපනය කිරීම. දකුණේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරය අස්සේ, ‘අසිපත’ කියලා අපි ඒ දවස්වල මුද්‍රණය කරපු පත්තරේ, 50000ක් විතර විකුණන්න ඇති. ඊටපස්සේ බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණයේදීත් අපි චන්ද්‍රිකාට තමයි උදව් කළේ. ජනාධිපතිවරණයේත් අපි ඇයට වැඩ කළා. දවසක් බීබීසීයේ හිටපු එල්මෝ මට කිව්වා ඔයාලගේ ජනතා මිතුරෝ ගැන තානාපති කාර්යාල කලබල වෙලා ඉන්නේ, ඔයාලා තමයි දකුණේ ඡන්දයට විශාලම වැඩකොටස කළේ කියලා. ඇත්තටම අපි තමයි බස් හෝල්ට්වල මිනිස්සු ගැවසෙන පොදු ස්ථානවලට ගිහිං යූඑන්පීය පරාජය කරන්න ඒ කාලේ බය නැතිව කතා කළේ.

ත්‍රස්ත විරෝධී ජාතික ව්‍යාපාරය පටන් ගන්නේ කොහොමද? ඒ මතවාදීමය වෙනස සිද්ධවෙන්නේ කොහොමද?

මේ කාලේ වෙනකොට එල්ටීටීඊ සංවිධානය උතුරු නැගෙනහිර තනි බලයක් ගොඩනගාගෙන තිබුණේ. එහේ කිසිම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් තිබුණේ නෑ. වාමාංශික පදනමෙන් අයින් වෙලා ඔවුන් බෙදුම්වාදය මත පදනම් වෙලා ත්‍රස්තවාදී වැඩ කරමින් තමයි හිටියේ. ශ්‍රී මහා බෝධියට පහරදීම වගේ දේවල් නිසා සිංහල ජාතිකවාදී බලවේගයක් හැදුණා. මධ්‍යම පන්තිකයෝ බොහෝ දෙනෙක් හිතුවා මේ බෙදුම්වාදය, ත්‍රස්තවාදය එක්ක රටට ඉදිරිගමනක් නෑ කියලා. ඒකේ ප්‍රතිඵලය තමයි ත්‍රස්ත විරෝධී ජාතික ව්‍යාපාරය. ඒකම තමයි සිහල උරුමය, හෙළ උරුමය විදිහට ඉස්සරහට එන්නේ. බෝම්බ ප්‍රහාරයකින් මරදානේ ගෝතමී බාලිකාවේ ශිෂ්‍යාවන් දෙදෙනෙක් ඝාතනය වුණා, ඒක තමයි ත්‍රස්ත විරෝධී ජාතික ව්‍යාපාරය ආරම්භ කරන්න ආසන්නතම හේතුව.

ඒ කාලේ විශාල තරුණ පිරිසක් ඒකට ආකර්ෂණය වුණා. හැබැයි අපි දෙමළ ජනතාවට විරුද්ධව ජාතිවාදී මතවාදයක් අරගෙන ගියේ නෑ. අපි ජාතිවාදය අවුස්සන්න ඉඩ දුන්නෙත් නෑ. අපි ආණ්ඩුවට බලපෑමක් තමයි කළේ. ඒක යුදවාදී දේශපාලනයක් වෙන්න පුළුවන්. සාම සාකච්ඡාවන් සාම ප්‍රයත්නයන් සියල්ල අසාර්ථක වුණා, වෙනම රටක් හැදෙන මට්ටමටම ගියා. ඒ අස්සේ තමයි අපේ දේශපාලනය ක්‍රියාත්මක වුණේ. හැබැයි ඒක බහුතර දෙමළ ජනතාවට විරුද්ධව කළ සටනක් නෙවෙයි. ඒක ත්‍රස්තවාදයට විරුද්ධව කළ සටනක්.

මේ සියල්ල අස්සේ ඔබ තුළ වෘත්තීය සමිති නායකයෙකුත් හිටියා නේද?

මම මේ සියල්ලටම වඩා සක්‍රියව ක්‍රියාත්මක වුණේ පරිසර ව්‍යාපාරයේ සහ වෘත්තීය සමිති ව්‍යාපාරය එක්ක. ජීවිතය හා පරිසරය සුරැකීමේ ජාතික ව්‍යාපාරය එක්ක එහි මහාචාර්ය හේ. ශ්‍රියානන්ද එක්ක, වෛද්‍ය රාජා විජේතුංග එක්ක වගේ ගොඩක් පරිසර ක්‍රියාකාරිකයෝ එක්ක වැඩකළා. ඒ එක්කම බාල තම්පෝගේ සීඑම්යූ එකේ නියෝජ්‍ය ලේකම් විදිහට අධ්‍යාපන සහ පුහුණු අංශය භාරව කටයුතු කළා. ඒ කාලේ අපි ‘කම්කරු බලය’ කියලා සඟරාවක් කළා. ඒ දවස්වල සීඑම්යූ එක කම්කරුවෝ 25000ක් විතර හිටිය තැනක්. බාල තම්පෝ සුවිශේෂ චරිතයක්. මම ඔහුගෙන් සෑහෙන්න දේවල් ඉගනගෙන තියෙනවා. ඔහු හොඳ වෘත්තීය සමිතිවාදියෙක්. ඒ නිසාම ඔහු 1980 වර්ජනයට සම්බන්ධ වුණේ නෑ. සහාය දුන්නේ නෑ. ඔහු දැක්කා මේක මර්දනය වෙනවා කියලා. කෙනෙක්ට මේක පාවා දීමක් කියලා කියන්න පුළුවන්. සටනක් මෙහෙයවන්න කලින් ඒ සටන කරන්න තමන්ට ශක්තියක් තියෙනවාද කියලා තක්සේරු කරලා බලලා තමයි ඔහු සටනට ගියේ.

සෝම හාමුදුරුවන්ගේ මරණය එක්ක ඔබලා භික්ෂූන් දේශපාලනයට අරගෙන එන්න තීරණයක් ගන්නවා. ඇයි එහෙම තීරණයක් ගත්තේ.

සෝම හාමුදුරුවන්ගේ මරණයට කලින් එප්පාවල පොස්පේට් සටන අස්සෙත් අපි විශාල වැඩකොටසක් කරනවා. ඒ සටනට නායකත්වය දුන්නේ එප්පාවල ජනතාව එක්ක මහමාංකඩවල පියරතන හාමුදුරුවෝ. අපි ඒ සටනින් දිනනවා. ඒ එක්කම තමයි සිහල උරුමය නිර්මාණය වෙන්නේ. ඒකෙන් බලාපොරොත්තු වුණ ඡන්ද පදනම ලබන්න බැරිවුණා. පුද්ගලික සීමාකම් නිසා ගැටුම් ඇතිවුණා. මට කාලයක් තිබුණේ නෑ විශාල වශයෙන් මැදිහත් වෙන්න. හැබැයි 2002 එජාප ආණ්ඩුවත් එක්ක විශාල සමාජ මතයක් ආවා එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව බටහිර මිෂනාරි ආණ්ඩු එක්ක වැඩකරනවා කියලා. කන්සවේටිව් පක්ෂයක් වුණ එජාපය ඒ කාලේ වෙනකොට ජාතිකවාදයෙන් ඉවත්වෙලා තමයි හිටියේ. ඒ වෙනකොට ඔවුන් සමග හිටපු සුළු ජාතික නායකයින් පවා වෙනත් පක්ෂ හදාගෙන එජාපයෙන් ඉවත්වෙලා ගිහිං තිබුණා. මේ අර්බුදය එජාපය අස්සේ පවා තිබුණා. රනිල් වික්‍රමසිංහ දිගටම නායකත්වයේ ඉන්නකොට නායකත්ව අර්බුදයක් විදිහට එළියට එන්නෙත් මේ අර්බුදය.

ඔය සියලු තත්ත්වයන් අස්සේ තමයි සෝම හාමුදුරුවෝ අපවත් වෙන්නේ. ඒ වෙනකොට උන්වහන්සේ ලංකාවේ බෞද්ධයෝ අතරේ සෑහෙන්න ජනප්‍රියයි. මේ මරණය ඝාතනයක් විදිහට දැක්ක අය හිටියා. එහෙම සැකසංකා තිබුණා. මේ සියල්ල එක්ක තමයි හෙළ උරුමය නිර්මාණය වෙන්නේ. මම මේ පොතෙත් මේක ලියලා තියෙනවා. හෙළ උරුමය බිහිවෙලා මැතිවරණයට තරඟ කරනකොට අපිට වැඩියෙන්ම උදව් කළේ එජාපේ අය. ඔවුන් හිතුවා හෙළ උරුමය නිසා ශ්‍රීලනිපයේ ඡන්ද කැඩෙයි කියලා. ඒත් ඇත්තටම වුණේ එජාපයේ අය තමයි අපිට ඡන්දය දුන්නේ. එජාපයේ හිටිය සාම්ප්‍රදායික ජාතිකවාදී අදහස් දරපු අය අපිට ඡන්දය දුන්නා. ඒනිසා මහරගම කැස්බෑව වගේ ආසනවල අපි එජාපය පරාජයට පත්කරලා දෙවෙනි තැනට ආවා. අන්තිමට අපේ මතවාදයත් එක්ක ජවිපෙට තමන් දරපු මතයත් වෙනස් කරගන්න වුණා. ඔවුන් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරය හදලා කළේ ඒක.

2005 මහින්දට සාහය දෙන්න තීරණය කළේ ඇයි?

2005 වෙනකොට නෝර්වේ මැදිහත්වීමත් එක්ක ඒ සාම ගිවිසුම් එක්ක එල්ටීටීඊ එක නිල නොලත් වෙනම රාජ්‍යයක් නඩත්තු කළා. අපි හිතුවා නෝර්වේ මැදිහත්වීමත් එක්ක මේක මෙහෙම ගියොත් මේ රට දෙකඩ වෙනවා කියලා. ඒකට මුහුණ දෙන්න පුළුවන් නායකයා කවුද කියලා හිතනකොට තමයි හිතුණේ මහින්ද ඒකට හොඳයි කියලා. ඒ වෙනකොට මහින්ද ශ්‍රීලනීපයේ දක්ෂිණාංශයේ තමයි හිටියේ. චන්ද්‍රිකා හිටියේ මධ්‍ය වාමාංශයේ වගේ. අනෙක් පැත්තෙන් මහින්ද පක්ෂයෙන් පිටත වාමාංශික බලවේගත් එක්කත් සම්බන්ධතා පැවැත්වූවා. අනෙක් පැත්තෙන් ඔහුට දේශපාලන මතයක් තිබුණෙත් නෑ. ඒ සියලු දේවල් එක්ක තමයි අපි මහින්දට සහාය දෙන්න තීරණය කරන්නේ.

භික්ෂුව දේශපාලනයට එක්කරලා විශාල ප්‍රශ්නයක් නිර්මානය කළා කියලා හිතෙන්නේ නැද්ද?

භික්ෂුව දේශපාලනයට ඒම පස්සේ කාලේ වෙනකොට විශාල ව්‍යාධියක් වුණා. ඒක ඇත්ත. ඒකට හේතුව ඔවුන් පුද්ගලික න්‍යායපත්‍ර මත වැඩකරන්න යෑම. අනික් පැත්තෙන් මහින්ද රාජපක්ෂ අපි අතේ තිබුණ කොඩිය ඔහු අතට ගන්න සූක්ෂ්ම විදිහට භික්ෂුව පාවිච්චි කළා. ඒක ඔහු අපිට සහ ජවිපෙට විරුද්ධව කරපු වැඩක්. මහින්ද රාජපක්ෂ බුද්ධි අංශ පවා යොදාගෙන මේ වැඩේ කළා. ඒ සියල්ලේ අවසානය තමයි දැන් මේ තියෙන්නේ. ඒකත් එක්ක අපි ගෙනාපු බලවේගය වොයිස්කට් බලවේගයක් වුණා.

එල්ටීටීඊය යුද්ධමය විදිහට පරාජයට පත්වුණාට පස්සේ ඔබලාගේ මතවාදයත් අර්බුදයට යනවා නේද?

හොඳ ප්‍රශ්නයක්. එල්ටීටීඊය පරාජය කළාට පස්සේ අපි හිතුවේ රට ආර්ථික වශයෙන් ගොඩදාන්න දැන් කාලය හරි කියලා. මොකද යුද්ධය වගේම වංචාව දූෂණය වගේ තත්ත්වයන් නිසා රටේ ආර්ථිකය තිබුණේ අපි බලාපොරොත්තු වුණ තැන නෙවෙයි. ඉතිං යුද්ධය අවසන් වීමත් එක්ක මේ සියල්ල නිවැරදි කරලා රට නියම මාර්ගයට ගන්න හොඳම අවස්ථාව උදාවුණා. ඊට පස්සේ අපේ දේශපාලනය වුණේ ඒක. රට නිවැරදි මාර්ගයට ගන්න එක. ආර්ථික පැත්තෙන් රට නිවැරදි දිශාවට ගන්න එක. අපි මහින්ද රාජපක්ෂට 2010දී සහාය දෙන්නෙත් ඒකට.

හැබැයි ඔහුට රටට වඩා පවුල සහ යාළුවන් ලොකු වීම නිසා ඒ තත්ත්වය අත්පත් කරගන්න බැරි වෙනවා. ඒනිසා තමයි අපි ඔහුගෙන් අයින් වෙලා 2015 යහපාලනය ගේන්න මැදිහත්වෙන්නේ. 2015 වෙනකොට අපි සියට සීයක් අපෙන් අනික් පැත්තේ හිටපු සිවිල් සංවිධාන එක්ක එකට වැඩ කරන්න පටන් ගන්නවා. ඒකට හේතුව තමයි අපිට යුද්ධයෙන් පස්සේ අවශ්‍ය වුණේ මේ රට සංවර්ධනය කිරීම. මේක මෙහෙම ගියොත් බංකොලොත් වෙනවා කියලා අපි කලින්ම කිව්වා. අපිට අවශ්‍ය වුණේ සහචරවාදය පිටුදකින යහ ආණ්ඩුකරණයක් එක්ක ඉස්සරහට යන වංචාවෙන් දූෂණයෙන් තොර නීතිගරුක රටක්. අපි දැනුත් ඒ වෙනුවෙන් තමයි වැඩ කරන්නේ. ඉතිං මම මේ පොත හරහාත් කියන්නේ වර්තමාන පරපුර වුණත් දේශපාලනය කරනකොට මේ අසූවේ පරපුර මඟහැරලා යන්න බෑ කියන දේ. ඔවුන්ගෙන් විශාල දැනුමක් ලබාගන්න පුළුවන් කියන දේ.

ජනතා සම්මානය තමයි මට වඩා විශ්වාස සහ වටින්නේ – සේමිනී ඉද්දමල්ගොඩ

By

සංස්කාරක

-

June 5, 2024

0

2023 වසරේ හොඳම නිළිය ලෙස සම්මානයට පාත්‍ර වූයේ සේමිණි ඉද්දමල්ගොඩ රංගන ශිල්පිනියයි. ඒ ප්‍රසන්න ජයකොඩිගේ රචනයෙන් සහ අධ්‍යක්ෂණයෙන් ස්වාධීන රූපවාහිනියේ විකාශනය වූ ‘එයා දැන් බැඳලා’ ටෙලිනාට්‍යයේ සුද්දිගේ චරිතය වෙනුවෙන් දැක්වූ රංගන කුසලතාව වෙනුවෙනි.

ඔබ අවුරුදු 23කට කලින් වසරේ නැගී එන නිළිය ලෙස සුමති වේදිකාවේම සම්මාන ලබනවා. අද ඒ වේදිකාවේම ඔබ හොඳම නිළිය බවට පත්වෙලා තියෙනවා. ඒ අවුරුදු 23ක මතකයත් එක්ක මේ ලැබිච්ච සම්මානය ගැන කතා කරමු.

මම ශියානි අමරසේනගේ ඉරබටු තරුව ටෙලිනාට්‍යයට සම්බන්ධ වෙන්නේ සහ ඇයගේ ආරාධනයකින් තමයි රඟපාන්න ආවේ. ශ්‍රියානි අක්කාගේ තරුණ අවධිය රඟපාන්න තමයි මාව තෝරාගත්තේ. පාසල් කාලයේදීම පෙම්වතියක් වෙනවා. නොදැනුවත්කමින් ගැබ් ගන්නවා. ලැජ්ජාව නිසා ඒ දරුවාව මැරුණු කෙනෙක් විදියට හංගලා තමයි ඒ චරිතය උස්මහත් වෙන්නේ. ඒ චරිතයේ තරුණ අවධිය වෙනුවෙන් කළ රංගනයට තමයි මම වසරේ නැගීඑන නිළිය බවට පත් වෙන්නේ.

ඊට පස්සේ මම රඟපෑ ගොඩක් චරිතවලට හොඳම නිළිය විදියට නිර්දේශ වුණා. හැබැයි මට හොඳම නිළිය කියන සම්මානය අතට ලැබුණේ නැහැ. ඒ හැම වෙලාවකදීම මම හිතුවේ කමක් නැහැ, නිර්දේශවීමම සම්මානයක්නේ කියලා. ඒ වුණාට හිතට දුකක් නොදැනුණා නෙමෙයි. සමහර චරිතවලට හිමිවිය යුතුම දේවල් නොලැබුණා. ඒ වුණාට මම ඒවාට කනගාටු වෙවී හිටියේ නැහැ. මම තේරුම් ගත්ත දේ තමයි මම තව තවත් හැකියාවන් වර්ධනය කර ගත යුතුයි කියලා. තව මම ඉගෙන ගන්න ඕනෑ, තව මම අත්හදා බැලීම් කරන්න ඕනෑ කියන තැන තමයි මම හිටියේ. පායපු ගමන්ම තරුවක් දිස්නේ දිදී තිබුණාට ඒ තරුව ඉක්මනින්ම කඩාගෙන වැටෙනවා දන්නෙම නැතිව. මම සතුටු වෙනවා මට එහෙම නොවී, අවුරුදු ගණනාවක් තිස්සේ රංගන ක්ෂේත්‍රයේ ජනප්‍රිය චරිතයක් විදියට නමක් තියෙන කෙනෙක් විදියට තාමත් මට රැඳී ඉන්න පුළුවන් වීම ගැන.

එයා දැන් බැඳලා ටෙලිනාට්‍යයේ සුද්දිගේ චරිතය වෙනුවෙනුත් මට මේ සම්මානය ලැබේවි කියලා සම්මානය අතට ලැබෙනකම් විශ්වාසයක් තිබුණේ නැහැ. නමුත් ජනතා සම්මානය මට මේ අවුරුදු ගණනාවක් පුරාම ලැබුණා. මට ජනතා සම්මානය ගැන ඊට වඩා විශ්වාසයක් තිබුණා. එළියට බැහැලා යද්දි තමන් කරපු චරිතයේ නමකින් තමන්ට ආමන්ත්‍රණය කරනවා නම් ඒ රංගන ශිල්පියාට හෝ ශිල්පිනියට ඊට වඩා සම්මානයක් නැහැ කියලයි මම හිතන්නේ. මට සුද්දි කියලා කතා කරනවා. පුන්නි කියලා කතා කරනවා. රෝශිනී මැඩම් කියනවා. ඒ වගේ මම කරපු නොයෙකුත් චරිතවලින් මට ආමන්ත්‍රණය කරනවා. ඒ ජනතා සම්මානය තමයි මට වඩා විශ්වාස සහ වටින්නේ.

සුද්දිව මතු කරගන්න සිරී, මනී, පීටර් කියන චරිතත් එක්ක තිබුණ ඒ කෙමෙස්ටි්‍රය මොන වගේ එකක් ද?

එයා දැන් බඳලා කියන්නේ ‘28’ චිත්‍රපටයේ දිගුවක්. 28 චිත්‍රපටය තමයි සුද්දිගේ කතාවේ අවසානය. 28ත් සිරී, මනී, පීටර් කියන චරිත තිබුණා. මම අවුරුදු ගණනාවක් ඉඳන් තමයි මම මේ චරිත එක්ක ජීවත් වුණේ. ස්ක්‍රිප්ට් එකක් ලැබිලා අද ඊයේ රඟපෑවා නෙමෙයි. ඒක නිසා මේ චරිත ගැන මට එයා දැන් බැඳලා ටෙලිනාට්‍යය පටන් ගන්න කලින් ඉඳන්ම ලොකු අවබෝධයක් තිබුණා. ඒ වගේම ටෙලිනාට්‍යයේ අධ්‍යක්ෂ ප්‍රසන්න ජයකොඩිට අවශ්‍ය කවුද කියන එක අපි දැනගෙන හිටියා. ඒ වගේම තමයි සිරී, මනී, පීටර් කියන මේ හැම චරිතයකම උපන් දා සිට වෙච්ච හැම දෙයක්ම අධ්‍යක්ෂ අපට පොවලා තිබුණා. සුද්දි කොහොමද බිහි වෙන්නේ, සුද්දිගේ ළමාවිය ගත වෙන්නේ කොහොමද?, තරුණවිය ගත වෙන්නේ කොහොමද?, ඊට පස්සේ සුද්දිට මොකද්ද වෙන්නේ? මේ සියලු දේම අපිට පෙව්වා. මේක චිත්‍රපටයක් කරන්න හිතාගෙන හිටපු ස්ක්‍රිප්ට් එකක්. ඒ ස්ක්‍රිප්ට් එකෙන් තමයි එයා දැන් බැඳලා කියන ටෙලිනාට්‍යය ලියවුණේ.

මේ වැඩේ කරන්නේ කොවිඩ් අන්තිම කාලයේ. ඒ කාලයේ අපි හැමෝම හිටියේ ගෙවල් ඇතුළට වෙලා ඉතාමත් පීඩනයකින්. එහෙම මානසික තත්වයක ඉඳලා තමයි අපි ගලහට යන්නේ. අපි සති පහක් එක දිගට ගලහ ප්‍රදේශයේ නතරවෙලා, අපි කවුරුත් ගෙවල්වල යන්නේ නැතිව මේ වැඩේ කළ නිසා හරිම සැහැල්ලුවකින් අපි සුද්දි, සිරී, මනී, පීටර් වෙලා හිටියේ. එතැන සේමිණි, සරත්, මහේන්ද්‍ර, ප්‍රදීප් කියන කවුරුවත් හිටියේ නැහැ. ඒ සති පහේ එක පවුලක් වෙලා හිටියේ. මම හිතන්නේ සැරින් සැරේ ගෙදර යනවා, එනවා, ආපහු තව නාට්‍යයක රඟපානවා, තව ෆිල්ම් එකක රඟපානවා වගේ නැතිව, අපි එක තැනක ෆැමලි එකක් වගේ හිටිය නිසා තමයි වැඩි සාර්ථකත්වයක් අත්පත් කර ගැනීමට හැකි වුණේ. ඒ බොන්ඩ් එක අපි සියලුම දෙනාගේ තිබුණා. කැමරා අධ්‍යක්ෂවරයාගේ, වේෂ නිරූපණ ශිල්පියාගේ, පසුතල නිර්මාණ ශිල්පියාගේ, සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයාගේ සහ එඩිටර්ගේ පවා ඒ බොන්ඩ් එක තිබුණා. සාමාන්‍යයෙන් අපි එඩිටර් කෙනෙක් දකින්නෙත් නැහැනේ. ඒ වුණාට එඩිටත් හිටියේ අපිත් එක්කමයි. ඒ කෙමෙස්ටි්‍රය මුළු කණ්ඩායමේම තිබුණා.

අපි කිසි කෙනෙක්ට තනි තනියෙන් චරිතයක් ජයග්‍රහණය කරන්න බැහැ. අපිත් එක්ක ඔපසිට් රඟපාන නළුවාගේ හෝ නිළියගේ සහයෝගය අත්‍යවශ්‍යයි. අපි කොච්චර දක්ෂ කෙනෙක් වුණත් වැඩක් නැහැ මගේ ඉස්සරහින් රඟපාන කෙනා දුර්වලයෙක් වුණොත්. මට දුර්වලයෙක් එක්ක මැච් එකක් ගහන්න බැහැ. මැච් එකක් ගහන්න පුළුවන් වෙන්නේ තවත් දක්ෂයෙක් එතැන හිටියොත් තමයි. ඒ කියන දක්ෂයාත් අනෙක් කෙනාව වට්ටන්නේ නැතිව ඒ රඟපෑම කළ යුතුයි. තමන් ගැන හිතලා විතරක් වැඩ කළත් සාර්ථකත්වයකට ළං වෙන්න බැහැ. එයා දැන් බැඳලා සාර්ථක වුණේ අපි කවුරුත් තමන්ගේ චරිතය ගැන විතරක් හිතන්නේ නැතිව හැම චරිතයකටම අපි හැමෝම වගකිව්ව නිසා. ඒ සපෝට් එක නොලැබෙන්න සමස්තය මෙච්චර ලස්සන වෙන්නේ නැහැ.

චරිත ගොඩනගා ගන්න 28 චිත්‍රපටය උදව්වක් වුණා තමයි, ඒ වුණත් අපි ටෙලියට එනකොට චිත්‍රපටයේ එන චරිත සියුම් විදියට ඛණ්ඩනය කර ගන්නටත් ඕනෑ නේද?

ෆිල්ම් ස්ක්‍රිප්ට් එකක් ටෙලිඩ්‍රාමා එකකට හරියන්නේ නැහැ. ඒ නිසා ප්‍රසන්න ජයකොඩි මුලින්ම කළ දේ තමයි ටෙලිඩ්‍රාමා එකකට හරියන විදියට ස්ක්‍රිප්ට් එක හදාගත්ත එක. ෆිල්ම් ස්ක්‍රිප්ට් එකේ ටෙලිනාට්‍යයට වඩා ලොකු ලොකු දේවල් තිබුණා. ෆිල්ම් ස්ක්‍රිප්ට් එකේ අපිට ඕනෑ හැටියකට අතපය දිග හැරලා වැඩ කිරීමේ වපසරියක් තිබුණා. හැබැයි ටෙලිඩ්‍රාමාවල එහෙම බැහැ. අපිට පුංචි තිරයට එනකොට ටිකක් අකුලගෙන තමයි වැඩ කරන්න වෙන්නේ. එයට අනුව ප්‍රසන්න ස්ක්‍රිප්ට් එක වෙනස් කරමින් ආපහු හැදුවා. ඒක තමයි මූලිකම දේ. ඊට පස්සේ තමයි කැමරා ඈන්ගල්ස්, කැමරා ෂොට්ස් හැදෙන්නේ. මේ හැම දෙයක්ම කළමනාකරණය කළේ ප්‍රසන්න ජයකොඩි. චිත්‍රපටයෙයි ටෙලිනාට්‍යයෙයි වෙනස හඳුනාගනිමින් වෙනස්විය යුතු තැන පෙන්වා දෙමින් ඒ දැනුම අපිට ලබා දුන්නේ ඔහු. ප්‍රසන්න අයියාගේ උපදෙස් එක්ක මට ඇක්ට් එකේ ඒ හැටි අමාරුවක් තිබුණේ නහැ.

ඒ වගේම තමයි සුද්දිගේ චරිතයේ තිබුණ ඒ භාවාත්මක පරාසය ඉතාමත් පුළුල් වූ එකක්. ඒ ගැන කතා නොකර ඉන්නට බැරි තරම්.

මගේ වාසනාවකට මට හොඳ අධ්‍යක්ෂවරු යටතේ වැඩ කරන්න පුළුවන් වුණා. මට ඔවුනුත් එක්ක වැඩ කරලා අත්දැකීම් ගොඩක් ලබා ගන්න පුළුවන් වුණා. මම මේ ක්ෂේත්‍රයට ආව මුල් කාලයේ ඉඳන්ම මට තිබුණ හැඟීමක් තමයි තව තවත් රංගනයෙන් දියුණු වෙන්න ඕනෑ කියන දේ. අධ්‍යයනය කරන්න ඕනෑ කියන දේ. ඒ හැම දෙයක් වගේම මාත් එක්ක රඟපාන අනෙක් නළුවාගේ හෝ නිළියගේ භාව ප්‍රකාශනයනුත් මගේ භාවාත්මක ප්‍රකාශනය දියුණු වීමට බලපානවා. මේ තරම් මිනිස්සු ආදරය කරන සුද්දිගේ හැඟීම් එළියට ගන්න ප්‍රසන්න ජයකොඩි කියන අධ්‍යක්ෂවරයාගේ බලපෑම ඉතාමත් ප්‍රබලයි. ඔහුගේ අධ්‍යක්ෂණයේ තියෙන සූක්ෂ්මබව, මේ දේවල්වලට බලපෑවා. සමහර වෙලාවට අපිට ෆීල් වෙන්නේම නැති දෙයක් පවා අපිට පෞද්ගලික ජීවිතයේ යම් යම් දේවල් මවාපාමින් නිර්මාණය ඉල්ලා සිටින ෆීලින් එකට ගෙනෙල්ලා තියෙනවා. ඒ වගේ ඉමෝෂන්ස්වලට අපිට එන්න එවැනි අධ්‍යක්ෂවරයෙකුත් ඉන්න ඕනෑ. එහෙම නැතිව තනිව මේ ගමන එන්න අමාරුයි.

මම මේ ස්ක්‍රිප්ට් එක අරගෙන දවස් හතර පහ තනිව ඇක්ට් කර කර දඟලන්න ගියේ නැහැ. එහෙම දැඟලුවා කියලා භාවාත්මක ප්‍රකාශනයන් කරන්න පුළුවන්කමකුත් නැහැ. ඒ වෙලාවේදී තමයි ඉමෝෂන් එක හිතට ගන්නේ. සේමිණි ඉද්දමල්ගොඩ කියන කෙනා කොහේවත් හිටියේ නැහැ. මහේන්ද්‍ර පෙරේරා කොහේවත් හිටියේ නැහැ. ඒකයි මම මුලින් කිව්වේ අපි එකතුවෙලා වැඩ කරනකොට අපිට ඒ චරිතවලින් මිදෙන්නට බැහැ. අනෙක් කාරණාව තමයි අපිට බාහිරින් එන බාධාවීම් කිසිවක් තිබුණේ නැහැ. ඒකත් එක හේතුවක් වුණා ඉමෝෂන්ස්වලට ඒම පහසු වීමට. අපේ ඉමෝෂන්ස් පිටින් දුන්නාට වැඩක් නැහැ. මිනිස්සුන්ට පේනවා ඒක බොරුවක් කියලා. ඒ ඉමෝෂන්ස් එන්න ඕනෑ අපි ඇතුළෙන්මයි.

<img class="tdb-logo-img td-retina-data" data-retina="https://www.anidda.lk/wp-content/uploads/2024/07/544-180-01-300x99-1.png" src="https://www.anidda.lk/wp-content/uploads/2024/07/544-180-01-300x99-1.png" alt="Logo" title="" data-eio="l" />

<img class="tdb-logo-img td-retina-data" data-retina="https://www.anidda.lk/wp-content/uploads/2024/07/544-180-01-300x99-1.png" src="https://www.anidda.lk/wp-content/uploads/2024/07/544-180-01-300x99-1.png" alt="Logo" title="" data-eio="l" />

<img class="tdb-logo-img td-retina-data" data-retina="https://www.anidda.lk/wp-content/uploads/2024/07/544-180-01-300x99-1.png" src="https://www.anidda.lk/wp-content/uploads/2024/07/544-180-01-300x99-1.png" alt="Logo" title="" data-eio="l" />

තැනැත්තන් වෙළෙඳාම සහ විදෙස්ගත ශ්‍රමිකයින්ගේ ගැටලු පිළිබඳ උපදේශිකා

දිල්ශානි නුගවෙල

ප්‍රියන්ජිත් ආලෝකබණ්ඩාර

මැතිවරණ කටයුතු පිළිබඳ පර්යේෂක

නීතිඥ ඩී.එම්. දිසානායක

ප්‍රියන්ජිත් ආලෝකබණ්ඩාර

පැෆ්රල් විධායක අධ්‍යක්‍ෂ

රෝහණ හෙට්ටිආරච්චි

අසංකා සංජීවනී

සංකල්පය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කිරීම

සමාජ භාවිතයක් ලෙස ඇති සීමා

දේශපාලන නායකත්වය පිළිබඳ මහජනතාවගේ විශ්වාසය බිඳවැටීම:

ආණ්ඩුකරණ ක්‍රියාවලියෙන් මහජනතාව ඈත් කරනු ලැබීම: ලිබරල් පාර්ලිමේන්තු

..නිෂ්ක්‍රිය පුරවැසිභාවයේ ගැටලුව:

ඇන්තනී වෙරංග පුෂ්පික

ඩයනා ගමගේ හිටපු මන්ත්‍රීවරිය සහ ඇයගේ සැමියා ඔබ පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීම සහ පක්ෂයටත් චෝදනා ප්‍රමාණයක් කරනවා.

වර්තමාන දේශපාලන තත්ත්වය ගැන මොන වගේ අදහසක් ද තියෙන්නේ.

සමගි ජන බලවේගයට යම්කිසි විදියකින් හෝ අභියෝගයක් වෙන්න පුළුවන් කියලා හිතන පක්ෂය හෝ කණ්ඩායම මොකද්ද?

ඇන්තනී වෙරංග පුෂ්පික

ජාතික කණ්ඩායමට තෝරා ගත්ත විදිහත් කතා කරමු

පාසලෙන්, පුහුණුකරුගෙන් මොන විදියේ සහයෝගයක්ද ලැබුණේ?

2018 ඉඳන් මේ වෙනකන් එක දිගට ඔබ කාන්තා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම නියෝජනය කරනවා. මොකද්ද ඔබේ අමතක නොවන තරගය?

ක්‍රිකට් ක්‍රීඩිකාවක් විදියට ඔබගේ ඉලක්කය මොකද්ද?

-ඇන්තනී වෙරංග පුෂ්පික-

නුවර කේඩීකේ

ඒ කාලේ සමාජය සංකීර්ණ නෑ

මෙහෙම කතා ප්‍රේම් ගැනත් ඕනෑ තරමට තිබෙනවා.

ප්‍රේම්ගේ මරණය

රස හැඟුම්

නොදැනුවත්කම හා කැඳ ප්‍රශ්නය

අපි වෙනස්වීමුද?

දේශප්‍රේමය, රණවිරුවෝ හා කුලී හේවායෝ

අවිවාහකව මුළු ජීවිතේටම දේශපාලනයට කැපකළ මාමා නිසා තව ගොඩක් දේවල් ජීවිතේට ලැබුණා නේද?

විශ්වවිද්‍යාලයට ගියාම තගා කියලා කාඩ් එකක් වැදුණේ කොහොමද?

88/89 මර්දනය එක්ක ජීවිතේ වෙනස් වෙනවා නේද?

ත්‍රස්ත විරෝධී ජාතික ව්‍යාපාරය පටන් ගන්නේ කොහොමද? ඒ මතවාදීමය වෙනස සිද්ධවෙන්නේ කොහොමද?

මේ සියල්ල අස්සේ ඔබ තුළ වෘත්තීය සමිති නායකයෙකුත් හිටියා නේද?

සෝම හාමුදුරුවන්ගේ මරණය එක්ක ඔබලා භික්ෂූන් දේශපාලනයට අරගෙන එන්න තීරණයක් ගන්නවා. ඇයි එහෙම තීරණයක් ගත්තේ.

2005 මහින්දට සාහය දෙන්න තීරණය කළේ ඇයි?

භික්ෂුව දේශපාලනයට එක්කරලා විශාල ප්‍රශ්නයක් නිර්මානය කළා කියලා හිතෙන්නේ නැද්ද?

එල්ටීටීඊය යුද්ධමය විදිහට පරාජයට පත්වුණාට පස්සේ ඔබලාගේ මතවාදයත් අර්බුදයට යනවා නේද?

සුද්දිව මතු කරගන්න සිරී, මනී, පීටර් කියන චරිතත් එක්ක තිබුණ ඒ කෙමෙස්ටි්‍රය මොන වගේ එකක් ද?

ඒ වගේම තමයි සුද්දිගේ චරිතයේ තිබුණ ඒ භාවාත්මක පරාසය ඉතාමත් පුළුල් වූ එකක්. ඒ ගැන කතා නොකර ඉන්නට බැරි තරම්.

ඇන්තනී වෙරංග පුෂ්පික

<img class="tdb-logo-img td-retina-data" data-retina="https://www.anidda.lk/wp-content/uploads/2024/07/544-180-01-300x99-1.png" src="https://www.anidda.lk/wp-content/uploads/2024/07/544-180-01-300x99-1.png" alt="Logo" title="" data-eio="l" />