No menu items!
23 C
Sri Lanka
19 June,2026
Home Blog Page 343

දකුණු කොරියාව සහ ලංකාව සමානද?

0
COLOMBO, SRI LANKA - 2020/03/31: A municipal worker wearing a protective gear sprays disinfectant at a house during a government-imposed nationwide lockdown as a preventive measure against the COVID-19 coronavirus. Sri Lanka is currently under an indefinite curfew to prevent the spread of the virus which has already infected 132 people. (Photo by Harshana Johanas / SOPA Images/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)

– දකුණු කොරියාව වගේ ලංකාව රෝගීන් හඳුනාගෙන නැහැ

– දකුණු කොරියාවේ ටෙස්ට් අනුපාතය මිලියනයකට 10,000

– ලංකාවේ ටෙස්ට් අනුපාතය මිලියනයකට 200

– ලංකාව ඉන්නේ දකුණු කොරියාවට මාස දෙකක් පසුපසින්

දකුණු කොරියාව අපේ‍්‍රල් 15 වැනිදා එරට මහමැතිවරණය පැවැත්වූ බව දැන් ලංකාවේ ආණ්ඩු හිතවාදී මාධ්‍ය ආයතන තමන්ගේ ප‍්‍රවෘත්තිවලට රිංගවමින් ඉන්නවා. ලෝකයේ රටවල් 30ක් පමණ ප‍්‍රධාන පෙළේ මැතිවරණ නොපවත්වා කල් දැමීම ප‍්‍රවෘත්තියක් නොවුණාට, කොවිඞ්-19 වසංගත සමයේ පළමු ජාතික මැතිවරණය දකුණු කොරියාව පැවැත්වීම ලංකාවේ මාධ්‍යවලට රසබර ප‍්‍රවෘත්තියක් වී තිබෙනවා. 30කට වඩා ඒ මාධ්‍යවලට එක විශාලයි.

ඒ අතරේ ලංකාවේ මහමැතිවරණය පැවැත්වීමට එරෙහිව අදහස් දක්වන අය ‘තක්කඩින්’ ලෙස අමාත්‍ය විමල් වීරවංශ මාධ්‍ය සාකච්ඡාවකදී හඳුන්වා තිබුණා. අප පුවත්පතද මැතිවරණය පැවැත්විය නුසුදුසු බව කියා ඇති නිසා, අපත් ඔහුගේ ‘තක්කඩි’ කුලකයට ඇතුළත් වෙනවා.

එහෙත් දකුණු කොරියාවත් උපුටා දක්වමින් තමන්ගේ පටු දේශපාලන වුවමනා ඉටු කරගන්නට ‘තක්කඩි’ වැඩක් කරමින් ඉන්නේ ආණ්ඩුව මිසක්, අප නොවෙයි.

දකුණු කොරියාවේ ව්‍යවස්ථාදායකයේ ධුර කාලය අවුරුදු හතරයි. 2016 අපේ‍්‍රල් 13 වැනිදා අවසන් මහමැතිවරණය පැවැත්වූ දකුණු කොරියානු ව්‍යවස්ථාදායකයට 2020 අපේ‍්‍රල් මාසය වනවිට වසර 4ක් පිරෙනවා. ධුර කාලය අවසන් වූ එහි මැතිවරණය පවත්වන්නේ ඒ අනුව.

ඒ අනුව දකුණු කොරියාව ඡන්දය පවත්වන්නේ තම ව්‍යවස්ථාදායකයේ ධුර කාලය අවසන් වෙන්නට මාස හයකට පෙර විසුරුවා, තමන්ට වාසිදායක මොහොතක මැතිවරණය පැවැත්වීමේ අරමුණෙන් නොවන බව අප මුලින්ම සිහිතබාගත යුතුයි.

අනෙක් පැත්තෙන් ආණ්ඩුවට  ඕනෑ දකුණු කොරියාව වගේ ඡන්දය පවත්වන්න නම් දකුණු කොරියාව වගේ රෝගය මර්දනය කළ යුතුයි.

ලංකාව කොවිඞ්-19 මර්දනය කරන්නට කියා ඇඳිරි නීතිය දැම්මා. එහෙත් දකුණු කොරියාව නිල වශයෙන් ලොක්ඩවුන් කළේවත් නැති බව ගාඩියන් පෙන්වනවා. ඔවුන් පෙන්වන්නේ, ඒ වෙනුවට ඔවුන් පාවිච්චි කළේ පරීක්ෂණ පැවැත්වීම.

එනම්, ලංකාව තවමත් හරිහැටි පාවිච්චි නොකරන සාර්ථක සහ එකම විසඳුම වන ‘ටෙස්ට්.. ටෙස්ට්… ටෙස්ට්…’

දකුණු කොරියාව තමන්ගේ රටේ සිටින දහස් ගණනක් වන කොවිඞ්-19 රෝගීන් හඳුනාගැනීම සඳහා දැවැන්ත වැඩපිළිවෙළක් ගෙනගියා. ඔවුන් අපේ‍්‍රල් 14 වනවිට කොවිඞ්-19 රෝගීන් හඳුනාගැනීමේ පරීක්ෂණ 534,552ක් කර තිබෙනවා. ජනගහනයෙන් එක මිලියනයකට පරීක්ෂණ 10,000ක පමණ අනුපාතයට පරීක්ෂණ කර තිබෙනවා. ඒ නිසාම සාමාන්‍ය සමාජයෙහි නිදැල්ලේ සිටින රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන කොවිඞ්-19 ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව ගැන දකුණු කොරියාවට සාධාරණ අවබෝධයක් ලැබී තිබෙනවා. ඒ අනුව ඔවුන් මැතිවරණයේදී වෙන්කළ හැකියි. රෝගය ව්‍යාප්ත වීම හැකිතාක් අඩු කළ හැකියි.

එහෙත් ශ‍්‍රී ලංකාව ඒ කටයුත්තේදී අන්තිම අසමත් රටක්. අපේ රටේ මිලියනයකට පරීක්ෂණ අනුපාතය 200ක් පමණ. කොවිඞ්-19 රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන ආසාදිතයන් කී දෙනෙකු එදිනෙදා සමාජයෙහි සිටිනවාදැයි අප හරියටම දන්නේ නැහැ.

දකුණු කොරියාවේ හමුවූ රෝගීන් 10,591ක් අතරින් 7,616ක් සුවය ලබා හමාරයි. එනම්, හමුවූ රෝගීන්ගෙන් බහුතරය සුවය ලබා හමාරයි. එයට සාපේක්ෂව ලංකාවේ රෝගීන් සංඛ්‍යාව අඩුයි. එහෙත් ඉන් බහුතරයක් තවම සුවය ලබා නැහැ. දකුණු කොරියාවේ මුල්ම රෝගියා වාර්තා වුණේ ජනවාරි මාසයේදී. ශ‍්‍රී ලංකාවේ දැන් පවතින තත්වය හෙවත් රෝගීන් දෙසිය ගණනක තත්වයට පෙබරවාරි 24 වැනිදා වනවිට ඔවුන් පැමිණියා. එනම්, පළමු රෝගියාගේ සිට රෝගීන් 200 ඉක්මවන්නට දකුණු කොරියාවට ගතවී තිබුණේත් ලංකාවට ගතවූ තරමේ කාලයක්.

වෙනසකට ඇත්තේ අප දකුණු කොරියාවට වඩා මාස දෙකක් පසුපසින් සිටීම. දකුණු කොරියාවත් ලංකාවත් ඉන්නේ සමාන කාලරාමුවක නොවෙයි.

ඔවුන්ගේ දිනෙක රෝගීන් සංඛ්‍යාව උපරිම තත්වයේ තිබුණේ පෙබරවාරි විසිගණන්වල සහ මාර්තු මාසයේ මුල සතියේ. ඔවුන්ගේ රෝගය වර්ධනය වීමට ප‍්‍රධාන හේතු අතර ආගමික වැඩසටහනක්ද තිබුණා.

ලංකාවේ වසංගතය වර්ධනය වීමට හේතුව මැතිවරණ ප‍්‍රචාරය වීමේ අවදානමක් තියෙනවා.

අනෙක් අතට දකුණු කොරියාව මැතිවරණය පැවැත්වුවේ කෙසේද කියා අප සෙවිය යුතුයි. ඡන්දදායකයන් මුහුණු ආවරණ පැළඳ ඡන්ද පොළට ආ යුතුයි. මීටරයක් ඈතින් සිටගත යුතුයි. ඡන්දය පාවිච්චි කිරීමට පෙර සිරුරේ උෂ්ණත්වය පරීක්ෂා කර බැලිය යුතුයි. ඉන්පසුව සිරුරේ උෂ්ණත්වය වැඩි පුද්ගලයන් වෙනම ඡන්ද කුටියකට ගොස් ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කළ යුතුයි. සියලූ ඡන්දදායකයන් ඡන්දයෙන් පසුව දෑත් සේදිය යුතුයි. ජනගහනයෙන් සීයට 26ක් ඡන්ද දිනයට පෙර ඡන්දය පාවිච්චි කළා.

මේ සියල්ල වෙනුවෙන් රාජ්‍ය සේවකයන් ලක්ෂ 5කට වඩා යොදවන්නට සිදුවුණා. ඔවුන්ගේ සෞඛ්‍යාරක්ෂාවට පහසුකම් සපයන්න සිදුවුණා. දකුණු කොරියාව ලංකාවට වඩා ආර්ථික ශක්තියක් ඇති රටක් නිසා ඔවුනට එම පහසුකම් සඳහා වියදම් කිරීමේ හැකියාව ඇති.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය සේවකයන් පවා අවශ්‍ය සෞඛ්‍යාරක්ෂිත උපකරණ නැති බව මීට පෙර වාර්තා කර තිබුණා. එවැනි රටක් සමස්ත රාජ්‍ය සේවයේ සෞඛ්‍යාරක්ෂාව ගැන බලන්නේ කෙලෙසද? එම තත්වයන් අතින් දකුණු කොරියාව සහ අප සමානද?

ඒ සියලූ කරුණු තිබියදී මේ තරම් පරීක්ෂණ කළ දකුණු කොරියාවේ පවා මැතිවරණය හේතුවෙන් රෝගය නැවත වර්ධනය වීමේ අවදානමක් තියෙනවා. දකුණු කොරියාවේ දෙවැනි කොවිඞ්-19 රැුල්ල ඇතිවීමට ඉඩ නොදීමේ අභියෝගය ඡන්දය පැවැත්වීමෙන් පසුව තිබෙන බව බීබීසී ඇතුළු අන්තර්ජාතික මාධ්‍ය වාර්තා කර තිබුණේ ඒ නිසා.

අනුරංග ජයසිංහ

ඡායාරූපය/ Getty Images

දකුණු කොරියාව සහ ලංකාව සමානද?

0
COLOMBO, SRI LANKA - 2020/03/31: A municipal worker wearing a protective gear sprays disinfectant at a house during a government-imposed nationwide lockdown as a preventive measure against the COVID-19 coronavirus. Sri Lanka is currently under an indefinite curfew to prevent the spread of the virus which has already infected 132 people. (Photo by Harshana Johanas / SOPA Images/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)

– දකුණු කොරියාව වගේ ලංකාව රෝගීන් හඳුනාගෙන නැහැ

– දකුණු කොරියාවේ ටෙස්ට් අනුපාතය මිලියනයකට 10,000

– ලංකාවේ ටෙස්ට් අනුපාතය මිලියනයකට 200

– ලංකාව ඉන්නේ දකුණු කොරියාවට මාස දෙකක් පසුපසින්

දකුණු කොරියාව අපේ‍්‍රල් 15 වැනිදා එරට මහමැතිවරණය පැවැත්වූ බව දැන් ලංකාවේ ආණ්ඩු හිතවාදී මාධ්‍ය ආයතන තමන්ගේ ප‍්‍රවෘත්තිවලට රිංගවමින් ඉන්නවා. ලෝකයේ රටවල් 30ක් පමණ ප‍්‍රධාන පෙළේ මැතිවරණ නොපවත්වා කල් දැමීම ප‍්‍රවෘත්තියක් නොවුණාට, කොවිඞ්-19 වසංගත සමයේ පළමු ජාතික මැතිවරණය දකුණු කොරියාව පැවැත්වීම ලංකාවේ මාධ්‍යවලට රසබර ප‍්‍රවෘත්තියක් වී තිබෙනවා. 30කට වඩා ඒ මාධ්‍යවලට එක විශාලයි.

ඒ අතරේ ලංකාවේ මහමැතිවරණය පැවැත්වීමට එරෙහිව අදහස් දක්වන අය ‘තක්කඩින්’ ලෙස අමාත්‍ය විමල් වීරවංශ මාධ්‍ය සාකච්ඡාවකදී හඳුන්වා තිබුණා. අප පුවත්පතද මැතිවරණය පැවැත්විය නුසුදුසු බව කියා ඇති නිසා, අපත් ඔහුගේ ‘තක්කඩි’ කුලකයට ඇතුළත් වෙනවා.

එහෙත් දකුණු කොරියාවත් උපුටා දක්වමින් තමන්ගේ පටු දේශපාලන වුවමනා ඉටු කරගන්නට ‘තක්කඩි’ වැඩක් කරමින් ඉන්නේ ආණ්ඩුව මිසක්, අප නොවෙයි.

දකුණු කොරියාවේ ව්‍යවස්ථාදායකයේ ධුර කාලය අවුරුදු හතරයි. 2016 අපේ‍්‍රල් 13 වැනිදා අවසන් මහමැතිවරණය පැවැත්වූ දකුණු කොරියානු ව්‍යවස්ථාදායකයට 2020 අපේ‍්‍රල් මාසය වනවිට වසර 4ක් පිරෙනවා. ධුර කාලය අවසන් වූ එහි මැතිවරණය පවත්වන්නේ ඒ අනුව.

ඒ අනුව දකුණු කොරියාව ඡන්දය පවත්වන්නේ තම ව්‍යවස්ථාදායකයේ ධුර කාලය අවසන් වෙන්නට මාස හයකට පෙර විසුරුවා, තමන්ට වාසිදායක මොහොතක මැතිවරණය පැවැත්වීමේ අරමුණෙන් නොවන බව අප මුලින්ම සිහිතබාගත යුතුයි.

අනෙක් පැත්තෙන් ආණ්ඩුවට  ඕනෑ දකුණු කොරියාව වගේ ඡන්දය පවත්වන්න නම් දකුණු කොරියාව වගේ රෝගය මර්දනය කළ යුතුයි.

ලංකාව කොවිඞ්-19 මර්දනය කරන්නට කියා ඇඳිරි නීතිය දැම්මා. එහෙත් දකුණු කොරියාව නිල වශයෙන් ලොක්ඩවුන් කළේවත් නැති බව ගාඩියන් පෙන්වනවා. ඔවුන් පෙන්වන්නේ, ඒ වෙනුවට ඔවුන් පාවිච්චි කළේ පරීක්ෂණ පැවැත්වීම.

එනම්, ලංකාව තවමත් හරිහැටි පාවිච්චි නොකරන සාර්ථක සහ එකම විසඳුම වන ‘ටෙස්ට්.. ටෙස්ට්… ටෙස්ට්…’

දකුණු කොරියාව තමන්ගේ රටේ සිටින දහස් ගණනක් වන කොවිඞ්-19 රෝගීන් හඳුනාගැනීම සඳහා දැවැන්ත වැඩපිළිවෙළක් ගෙනගියා. ඔවුන් අපේ‍්‍රල් 14 වනවිට කොවිඞ්-19 රෝගීන් හඳුනාගැනීමේ පරීක්ෂණ 534,552ක් කර තිබෙනවා. ජනගහනයෙන් එක මිලියනයකට පරීක්ෂණ 10,000ක පමණ අනුපාතයට පරීක්ෂණ කර තිබෙනවා. ඒ නිසාම සාමාන්‍ය සමාජයෙහි නිදැල්ලේ සිටින රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන කොවිඞ්-19 ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව ගැන දකුණු කොරියාවට සාධාරණ අවබෝධයක් ලැබී තිබෙනවා. ඒ අනුව ඔවුන් මැතිවරණයේදී වෙන්කළ හැකියි. රෝගය ව්‍යාප්ත වීම හැකිතාක් අඩු කළ හැකියි.

එහෙත් ශ‍්‍රී ලංකාව ඒ කටයුත්තේදී අන්තිම අසමත් රටක්. අපේ රටේ මිලියනයකට පරීක්ෂණ අනුපාතය 200ක් පමණ. කොවිඞ්-19 රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන ආසාදිතයන් කී දෙනෙකු එදිනෙදා සමාජයෙහි සිටිනවාදැයි අප හරියටම දන්නේ නැහැ.

දකුණු කොරියාවේ හමුවූ රෝගීන් 10,591ක් අතරින් 7,616ක් සුවය ලබා හමාරයි. එනම්, හමුවූ රෝගීන්ගෙන් බහුතරය සුවය ලබා හමාරයි. එයට සාපේක්ෂව ලංකාවේ රෝගීන් සංඛ්‍යාව අඩුයි. එහෙත් ඉන් බහුතරයක් තවම සුවය ලබා නැහැ. දකුණු කොරියාවේ මුල්ම රෝගියා වාර්තා වුණේ ජනවාරි මාසයේදී. ශ‍්‍රී ලංකාවේ දැන් පවතින තත්වය හෙවත් රෝගීන් දෙසිය ගණනක තත්වයට පෙබරවාරි 24 වැනිදා වනවිට ඔවුන් පැමිණියා. එනම්, පළමු රෝගියාගේ සිට රෝගීන් 200 ඉක්මවන්නට දකුණු කොරියාවට ගතවී තිබුණේත් ලංකාවට ගතවූ තරමේ කාලයක්.

වෙනසකට ඇත්තේ අප දකුණු කොරියාවට වඩා මාස දෙකක් පසුපසින් සිටීම. දකුණු කොරියාවත් ලංකාවත් ඉන්නේ සමාන කාලරාමුවක නොවෙයි.

ඔවුන්ගේ දිනෙක රෝගීන් සංඛ්‍යාව උපරිම තත්වයේ තිබුණේ පෙබරවාරි විසිගණන්වල සහ මාර්තු මාසයේ මුල සතියේ. ඔවුන්ගේ රෝගය වර්ධනය වීමට ප‍්‍රධාන හේතු අතර ආගමික වැඩසටහනක්ද තිබුණා.

ලංකාවේ වසංගතය වර්ධනය වීමට හේතුව මැතිවරණ ප‍්‍රචාරය වීමේ අවදානමක් තියෙනවා.

අනෙක් අතට දකුණු කොරියාව මැතිවරණය පැවැත්වුවේ කෙසේද කියා අප සෙවිය යුතුයි. ඡන්දදායකයන් මුහුණු ආවරණ පැළඳ ඡන්ද පොළට ආ යුතුයි. මීටරයක් ඈතින් සිටගත යුතුයි. ඡන්දය පාවිච්චි කිරීමට පෙර සිරුරේ උෂ්ණත්වය පරීක්ෂා කර බැලිය යුතුයි. ඉන්පසුව සිරුරේ උෂ්ණත්වය වැඩි පුද්ගලයන් වෙනම ඡන්ද කුටියකට ගොස් ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කළ යුතුයි. සියලූ ඡන්දදායකයන් ඡන්දයෙන් පසුව දෑත් සේදිය යුතුයි. ජනගහනයෙන් සීයට 26ක් ඡන්ද දිනයට පෙර ඡන්දය පාවිච්චි කළා.

මේ සියල්ල වෙනුවෙන් රාජ්‍ය සේවකයන් ලක්ෂ 5කට වඩා යොදවන්නට සිදුවුණා. ඔවුන්ගේ සෞඛ්‍යාරක්ෂාවට පහසුකම් සපයන්න සිදුවුණා. දකුණු කොරියාව ලංකාවට වඩා ආර්ථික ශක්තියක් ඇති රටක් නිසා ඔවුනට එම පහසුකම් සඳහා වියදම් කිරීමේ හැකියාව ඇති.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය සේවකයන් පවා අවශ්‍ය සෞඛ්‍යාරක්ෂිත උපකරණ නැති බව මීට පෙර වාර්තා කර තිබුණා. එවැනි රටක් සමස්ත රාජ්‍ය සේවයේ සෞඛ්‍යාරක්ෂාව ගැන බලන්නේ කෙලෙසද? එම තත්වයන් අතින් දකුණු කොරියාව සහ අප සමානද?

ඒ සියලූ කරුණු තිබියදී මේ තරම් පරීක්ෂණ කළ දකුණු කොරියාවේ පවා මැතිවරණය හේතුවෙන් රෝගය නැවත වර්ධනය වීමේ අවදානමක් තියෙනවා. දකුණු කොරියාවේ දෙවැනි කොවිඞ්-19 රැුල්ල ඇතිවීමට ඉඩ නොදීමේ අභියෝගය ඡන්දය පැවැත්වීමෙන් පසුව තිබෙන බව බීබීසී ඇතුළු අන්තර්ජාතික මාධ්‍ය වාර්තා කර තිබුණේ ඒ නිසා.

අනුරංග ජයසිංහ

ඡායාරූපය/ Getty Images

දකුණු කොරියාව සහ ලංකාව සමානද?

0
COLOMBO, SRI LANKA - 2020/03/31: A municipal worker wearing a protective gear sprays disinfectant at a house during a government-imposed nationwide lockdown as a preventive measure against the COVID-19 coronavirus. Sri Lanka is currently under an indefinite curfew to prevent the spread of the virus which has already infected 132 people. (Photo by Harshana Johanas / SOPA Images/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)

– දකුණු කොරියාව වගේ ලංකාව රෝගීන් හඳුනාගෙන නැහැ

– දකුණු කොරියාවේ ටෙස්ට් අනුපාතය මිලියනයකට 10,000

– ලංකාවේ ටෙස්ට් අනුපාතය මිලියනයකට 200

– ලංකාව ඉන්නේ දකුණු කොරියාවට මාස දෙකක් පසුපසින්

දකුණු කොරියාව අපේ‍්‍රල් 15 වැනිදා එරට මහමැතිවරණය පැවැත්වූ බව දැන් ලංකාවේ ආණ්ඩු හිතවාදී මාධ්‍ය ආයතන තමන්ගේ ප‍්‍රවෘත්තිවලට රිංගවමින් ඉන්නවා. ලෝකයේ රටවල් 30ක් පමණ ප‍්‍රධාන පෙළේ මැතිවරණ නොපවත්වා කල් දැමීම ප‍්‍රවෘත්තියක් නොවුණාට, කොවිඞ්-19 වසංගත සමයේ පළමු ජාතික මැතිවරණය දකුණු කොරියාව පැවැත්වීම ලංකාවේ මාධ්‍යවලට රසබර ප‍්‍රවෘත්තියක් වී තිබෙනවා. 30කට වඩා ඒ මාධ්‍යවලට එක විශාලයි.

ඒ අතරේ ලංකාවේ මහමැතිවරණය පැවැත්වීමට එරෙහිව අදහස් දක්වන අය ‘තක්කඩින්’ ලෙස අමාත්‍ය විමල් වීරවංශ මාධ්‍ය සාකච්ඡාවකදී හඳුන්වා තිබුණා. අප පුවත්පතද මැතිවරණය පැවැත්විය නුසුදුසු බව කියා ඇති නිසා, අපත් ඔහුගේ ‘තක්කඩි’ කුලකයට ඇතුළත් වෙනවා.

එහෙත් දකුණු කොරියාවත් උපුටා දක්වමින් තමන්ගේ පටු දේශපාලන වුවමනා ඉටු කරගන්නට ‘තක්කඩි’ වැඩක් කරමින් ඉන්නේ ආණ්ඩුව මිසක්, අප නොවෙයි.

දකුණු කොරියාවේ ව්‍යවස්ථාදායකයේ ධුර කාලය අවුරුදු හතරයි. 2016 අපේ‍්‍රල් 13 වැනිදා අවසන් මහමැතිවරණය පැවැත්වූ දකුණු කොරියානු ව්‍යවස්ථාදායකයට 2020 අපේ‍්‍රල් මාසය වනවිට වසර 4ක් පිරෙනවා. ධුර කාලය අවසන් වූ එහි මැතිවරණය පවත්වන්නේ ඒ අනුව.

ඒ අනුව දකුණු කොරියාව ඡන්දය පවත්වන්නේ තම ව්‍යවස්ථාදායකයේ ධුර කාලය අවසන් වෙන්නට මාස හයකට පෙර විසුරුවා, තමන්ට වාසිදායක මොහොතක මැතිවරණය පැවැත්වීමේ අරමුණෙන් නොවන බව අප මුලින්ම සිහිතබාගත යුතුයි.

අනෙක් පැත්තෙන් ආණ්ඩුවට  ඕනෑ දකුණු කොරියාව වගේ ඡන්දය පවත්වන්න නම් දකුණු කොරියාව වගේ රෝගය මර්දනය කළ යුතුයි.

ලංකාව කොවිඞ්-19 මර්දනය කරන්නට කියා ඇඳිරි නීතිය දැම්මා. එහෙත් දකුණු කොරියාව නිල වශයෙන් ලොක්ඩවුන් කළේවත් නැති බව ගාඩියන් පෙන්වනවා. ඔවුන් පෙන්වන්නේ, ඒ වෙනුවට ඔවුන් පාවිච්චි කළේ පරීක්ෂණ පැවැත්වීම.

එනම්, ලංකාව තවමත් හරිහැටි පාවිච්චි නොකරන සාර්ථක සහ එකම විසඳුම වන ‘ටෙස්ට්.. ටෙස්ට්… ටෙස්ට්…’

දකුණු කොරියාව තමන්ගේ රටේ සිටින දහස් ගණනක් වන කොවිඞ්-19 රෝගීන් හඳුනාගැනීම සඳහා දැවැන්ත වැඩපිළිවෙළක් ගෙනගියා. ඔවුන් අපේ‍්‍රල් 14 වනවිට කොවිඞ්-19 රෝගීන් හඳුනාගැනීමේ පරීක්ෂණ 534,552ක් කර තිබෙනවා. ජනගහනයෙන් එක මිලියනයකට පරීක්ෂණ 10,000ක පමණ අනුපාතයට පරීක්ෂණ කර තිබෙනවා. ඒ නිසාම සාමාන්‍ය සමාජයෙහි නිදැල්ලේ සිටින රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන කොවිඞ්-19 ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව ගැන දකුණු කොරියාවට සාධාරණ අවබෝධයක් ලැබී තිබෙනවා. ඒ අනුව ඔවුන් මැතිවරණයේදී වෙන්කළ හැකියි. රෝගය ව්‍යාප්ත වීම හැකිතාක් අඩු කළ හැකියි.

එහෙත් ශ‍්‍රී ලංකාව ඒ කටයුත්තේදී අන්තිම අසමත් රටක්. අපේ රටේ මිලියනයකට පරීක්ෂණ අනුපාතය 200ක් පමණ. කොවිඞ්-19 රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන ආසාදිතයන් කී දෙනෙකු එදිනෙදා සමාජයෙහි සිටිනවාදැයි අප හරියටම දන්නේ නැහැ.

දකුණු කොරියාවේ හමුවූ රෝගීන් 10,591ක් අතරින් 7,616ක් සුවය ලබා හමාරයි. එනම්, හමුවූ රෝගීන්ගෙන් බහුතරය සුවය ලබා හමාරයි. එයට සාපේක්ෂව ලංකාවේ රෝගීන් සංඛ්‍යාව අඩුයි. එහෙත් ඉන් බහුතරයක් තවම සුවය ලබා නැහැ. දකුණු කොරියාවේ මුල්ම රෝගියා වාර්තා වුණේ ජනවාරි මාසයේදී. ශ‍්‍රී ලංකාවේ දැන් පවතින තත්වය හෙවත් රෝගීන් දෙසිය ගණනක තත්වයට පෙබරවාරි 24 වැනිදා වනවිට ඔවුන් පැමිණියා. එනම්, පළමු රෝගියාගේ සිට රෝගීන් 200 ඉක්මවන්නට දකුණු කොරියාවට ගතවී තිබුණේත් ලංකාවට ගතවූ තරමේ කාලයක්.

වෙනසකට ඇත්තේ අප දකුණු කොරියාවට වඩා මාස දෙකක් පසුපසින් සිටීම. දකුණු කොරියාවත් ලංකාවත් ඉන්නේ සමාන කාලරාමුවක නොවෙයි.

ඔවුන්ගේ දිනෙක රෝගීන් සංඛ්‍යාව උපරිම තත්වයේ තිබුණේ පෙබරවාරි විසිගණන්වල සහ මාර්තු මාසයේ මුල සතියේ. ඔවුන්ගේ රෝගය වර්ධනය වීමට ප‍්‍රධාන හේතු අතර ආගමික වැඩසටහනක්ද තිබුණා.

ලංකාවේ වසංගතය වර්ධනය වීමට හේතුව මැතිවරණ ප‍්‍රචාරය වීමේ අවදානමක් තියෙනවා.

අනෙක් අතට දකුණු කොරියාව මැතිවරණය පැවැත්වුවේ කෙසේද කියා අප සෙවිය යුතුයි. ඡන්දදායකයන් මුහුණු ආවරණ පැළඳ ඡන්ද පොළට ආ යුතුයි. මීටරයක් ඈතින් සිටගත යුතුයි. ඡන්දය පාවිච්චි කිරීමට පෙර සිරුරේ උෂ්ණත්වය පරීක්ෂා කර බැලිය යුතුයි. ඉන්පසුව සිරුරේ උෂ්ණත්වය වැඩි පුද්ගලයන් වෙනම ඡන්ද කුටියකට ගොස් ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කළ යුතුයි. සියලූ ඡන්දදායකයන් ඡන්දයෙන් පසුව දෑත් සේදිය යුතුයි. ජනගහනයෙන් සීයට 26ක් ඡන්ද දිනයට පෙර ඡන්දය පාවිච්චි කළා.

මේ සියල්ල වෙනුවෙන් රාජ්‍ය සේවකයන් ලක්ෂ 5කට වඩා යොදවන්නට සිදුවුණා. ඔවුන්ගේ සෞඛ්‍යාරක්ෂාවට පහසුකම් සපයන්න සිදුවුණා. දකුණු කොරියාව ලංකාවට වඩා ආර්ථික ශක්තියක් ඇති රටක් නිසා ඔවුනට එම පහසුකම් සඳහා වියදම් කිරීමේ හැකියාව ඇති.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය සේවකයන් පවා අවශ්‍ය සෞඛ්‍යාරක්ෂිත උපකරණ නැති බව මීට පෙර වාර්තා කර තිබුණා. එවැනි රටක් සමස්ත රාජ්‍ය සේවයේ සෞඛ්‍යාරක්ෂාව ගැන බලන්නේ කෙලෙසද? එම තත්වයන් අතින් දකුණු කොරියාව සහ අප සමානද?

ඒ සියලූ කරුණු තිබියදී මේ තරම් පරීක්ෂණ කළ දකුණු කොරියාවේ පවා මැතිවරණය හේතුවෙන් රෝගය නැවත වර්ධනය වීමේ අවදානමක් තියෙනවා. දකුණු කොරියාවේ දෙවැනි කොවිඞ්-19 රැුල්ල ඇතිවීමට ඉඩ නොදීමේ අභියෝගය ඡන්දය පැවැත්වීමෙන් පසුව තිබෙන බව බීබීසී ඇතුළු අන්තර්ජාතික මාධ්‍ය වාර්තා කර තිබුණේ ඒ නිසා.

අනුරංග ජයසිංහ

ඡායාරූපය/ Getty Images

දුම් හට්ටි ජාවාරමක් වෙනුවෙන් තමන්ට කොවිඩ්-19 ඇතැයි කී වෛද්‍යවරයා නිදැල්ලේ

– ඒ වෛද්‍යවරයා නිරෝධායනය වෙලා නැහැ, තවම සේවයේ

– පීසීආර් පරීක්ෂණයක් කරලා නැහැ

– පොලීසිය නිහඩයි

– හෙළ සුවය දුම් හට්ටියට විද්‍යාත්මක පදනමක් නෑ

– ආයුර්වේද වෛද්‍යවරු දුම් හට්ටිය ප‍්‍රතික්ෂේප කරති

‘මම පෞද්ගලිකව කීවොත් මට පසුගිය දින කිහිපය තුළ මෙයට රෝග ලක්ෂණ ආවා. ඒ කියන්නේ උගුරේ අමාරුව, ඇඟපත රුදාව හා තද උණ ගතිය ආවා. දවස් දෙකයි මට ගියේ මම මේකේ සඳහන් කර ඇති ආකාරයටම දුම් හට්ටිය හොඳට රත් කරලා පැය භාගයෙන් භාගයට එය ආඝ‍්‍රාණය කළා, ඊට පස්සේ පැයකට සැරයක් ආඝ‍්‍රාණය කළා. දින දෙකක් තුළ මාගේ සම්පූර්ණ රෝගී තත්වයන් සමනය වෙලා ගියා. දැඩි සත්කාර ඒකකයට දැමීමට සිටි අසාධ්‍ය රෝගියෙකුට මම මේ ප‍්‍රතිකාරය ලබාදුන්නා. ඇය වයස අවුරුදු හැත්තෑවක පමණ කාන්තාවක්.’

මේ නිරෝෂ් සමරවික‍්‍රම නම් වෛද්‍යවරයෙකු ‘හෙළ සුවය’ නම් පෞද්ගලික ආයතනයෙන් ඖෂධයක් යැයි සඳහන් කරමින් දුම් හට්ටියක් විකිණීම සඳහා ‘අරුණ’ පුවත්පතේ යූටියුබ් නාලිකාවේ අපේ‍්‍රල් 05 වැනිදා පළවූ වීඩියෝවකදී කියා ඇති කතාවකි. එම වෛද්‍යවරයා එතැනින් නොනැවතී තමන් වෙත පැමිණි ශ්වසන රෝග සහිත රෝගීන්ට එම දුම් හට්ටිය ලබාදුන් බවත්, වැලිසර රෝහලේ සම්පූර්ණ කාර්යමණ්ඩලය එම දුම් හට්ටිය පාවිච්චි කරන බවත් එම වීඩියෝවේ නිරෝෂ් සමරවික‍්‍රම වෛද්‍යවරයා පවසයි.

හෙළ සුවය නම් ආයතනය ප‍්‍රියන්තා සේනානායක නම් කාන්තාව ආරම්භ කොට, කිසිදු පදනමක් නැති මිථ්‍යා ප‍්‍රබන්ධ මත පවත්වාගෙන යන ආයතනයකි. ඒ ගැන ඉදිරියේදී වැඩි විස්තර කතාකරන්නෙමු. තර්ක බුද්ධිය වෙනුවට අන්ධ භක්තිය මත කටයුතු කරන මිනිසුන් ඒ ආයතනයේ සේවය ලබාගනී. ඒ ආයතනයෙන් විකුණන කැඳ මුට්ටි හෝ දුම් හට්ටි මිලදී ගැනීම ඒ ඒ අයගේ කැමැත්ත විය හැකිය. එහෙත් භයානක කාරණය වන්නේ රජයේ වෛද්‍යවරුන්, විද්‍යාත්මක පදනමික් තොරව මේ දුම් හට්ටිය ප‍්‍රවර්ධනය කිරීමය.

විශේෂයෙන්ම නිරෝෂ් සමරවික‍්‍රම නම් වෛද්‍යවරයා කියන්නේ මහා භයානක කතාවකි. අසාධ්‍ය රෝගී කාන්තාවකගේ පෙණහලූවලට බලෙන් දුම් ඇල්ලවීම රෝහලකදී කළ හැකි භයානකම ක‍්‍රියාවකි.

අපි පරීක්ෂා කර බැලූවෙමු. මේ දුම් හට්ටිය ප‍්‍රතිඵලදායක ඖෂධයක් බව කියන්නට කිසිදු පිළිගත හැකි විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයක් කර නැත. පර්යේෂණවලින් තහවුරු නොවූ විද්‍යාත්මක නොවන ප‍්‍රතිකාර සිදුකිරීම බරපතළ අපරාධයකි. විශේෂයෙන්ම අතිභයානක වසංගතයක් පැතිර ගොස් පවතින පසුබිමක ශ්වසන රෝහලකට පැමිණෙන කොවිඞ්-19 රෝග ලක්ෂණ පෙන්වන රෝගීන් පරීක්ෂණ සහ සුදුසු ප‍්‍රතිකාර සඳහා යොමු නොකර දුම් ඇල්ලවීම භයානක අපරාධයකි.

ඊටත් වඩා භයානක අපරාධය වන්නේ යම් වෛද්‍යවරයෙකු තමන්ට මේ භයානක වසංගත රෝගයේ රෝග ලක්ෂණ ඇතිවීමෙන් පසුව නිරෝධායනය නොවී, වෛද්‍ය පරීක්ෂණයකට ලක් නොවී ශ්වසන රෝගීන් සඳහා ප‍්‍රතිකාර කරමින් සිටීමය. අප අපේ‍්‍රල් 14 වැනිදා කළ සොයාබැලීමකදී තහවුරු වුණේ තමන්ට කොවිඞ්-19 රෝග ලක්ෂණ ඇතැයි කී වෛද්‍ය නිරෝෂ් සමරවික‍්‍රම තවමත් වැලිසර රෝහලේ ප‍්‍රතිකාර කරමින් සක‍්‍රිය සේවයේ නිරත වන බවය.

අප කළ විමසීමකදී වැලිසර රෝහලේ අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය ඊ.ආර්. මොහොමඞ් තවුෆීක් පැවසුවේ නිරෝෂ් සමරවික‍්‍රම නම් වෛද්‍යවරයාට කොවිඞ්-19 රෝගය ඇතැයි පරීක්ෂණවලින් තහවුරු වී නොමැති බවය. බාහිර රෝගී අංශයේ වෛද්‍යවරයෙකු වන එම වෛද්‍යවරයාගේ වගකීම් විරහිත හැසිරීම පිළිබඳව තමන් ඉතා තදින් අවවාද කළ බවද ඔහු කීය. දැන් ඔහු සාමාන්‍ය ආකාරයට සේවයේ යෙදෙන බව අධ්‍යක්ෂවරයා පැවසීය.

තමන්ට කොවිඞ්-19 රෝග ලක්ෂණ තිබුණායැයි යම් රෝහලක වෛද්‍යවරයෙකු කී පසුව රෝගියෙකු එම රෝහලට විශ්වාසයෙන් ගොස්, ප‍්‍රතිකාර ලබන්නේ කෙලෙසද?

විශේෂයෙන්ම කොවිඞ්-19 රෝගය යනු කෙළින්ම ශ්වසන පද්ධතියට පහරදී, ශ්වසන පද්ධතිය දුර්වල කරන රෝගයකි. ඒ නිසා කොවිඞ්-19 රෝගය නිසා ශ්වසන රෝග ඇති පුද්ගලයන් ඉහළ අවදානමකට ලක්වෙයි. එවැනි පසුබිමක වැලිසර ශ්වසන රෝහලේ වෛද්‍යවරයෙකුට මෙලෙස වගකීම් විරහිතව හැසිරීමේ හැකියාවක් තිබේද?

වගකිවයුත්තෝ නිදිද?

තමන්ට කොවිඞ්-19 රෝග ලක්ෂණ ඇතැයි ප‍්‍රසිද්ධ මාධ්‍යයක ප‍්‍රකාශ කොට, කිසිදු ප‍්‍රතිකාරයකට හෝ ස්වයං නිරෝධායනයකට යොමු නොවූ රජයේ වෛද්‍යවරයෙකු, කිසිදු ගැටලූවක් නැතිව තවම සේවයේ යෙදෙන්නේ කෙලෙසද?

කොවිඞ්-19 පිළිබඳව වැරදි මත ප‍්‍රචාරය කරන, ව්‍යාජ පුවත් පතුරුවන පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගන්නා බව පොලීසිය කියා ඇත. ඒ යටතේ ‘ගෝඨාභය කොවිඞ්-19 පරීක්ෂණයෙන් පොසිටිව්. දුකයි.’ යැයි ඉංග‍්‍රීසි භාෂාවෙන් අපේ‍්‍රල් 01 වැනිදා පෝස්ටුවක් පළකළ කාන්තාවක අත්අඩංගුවට ගෙන ඇතැයි වාර්තා විය.

ගෝඨාභයලා දහස් ගණනක් සිටිනවා විය හැකි රටක එවැනි පෝස්ටුවක් පළ කරන ලද තනි පුද්ගලයෙකු නිසා සිදුවිය හැකි හානිය ගැන සාමාන්‍ය බුද්ධියක් ඇති අයෙකුට තක්සේරු කරගත හැකිය. එවැනි කෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගත්තා නම්, තමන්ට කොවිඞ්-19 රෝග ලක්ෂණ ඇතැයි ප‍්‍රසිද්ධ මාධ්‍යයකට කියා ශ්වසන රෝහලක ප‍්‍රතිකාර කරමින් සිටින වෛද්‍යවරයෙකුට කෙබඳු පියවරක් ගත යුතුද? පොලීසිය දැනට ගෙන ඇති පියවර නම් දෑස් වසාගෙන සිටීමයි. වෛද්‍ය සභාව, සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය හා රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයත් නොදැක්කා සේ සිටී. අප දන්නා හඳුනන වෛද්‍යවරුන් කිහිපදෙනෙක් මේ සිදුවීම පිළිබඳව තම කළකිරීම නිර්නාමිකව ප‍්‍රකාශ කළා පමණි.

වැලිසර රෝහලේ අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය ඊ.ආර්. මොහොමඞ් තවුෆීක් ඉහත කී ප‍්‍රකාශයෙහි බරපතළකම දැක, එම වෛද්‍යවරයා ගෙන්වා දැඩිව අවවාද කර තිබුණත් ඉන් එහාට පියවරක් ගෙන තිබුණේ නැත.

වෛද්‍ය නිරෝෂ් සමරවික‍්‍රම ඉහත ප‍්‍රකාශය කර තිබුණේ හෙළ සුවය නම් ආයතනයේ ‘ව්‍යාපාර වුවමනා’ වෙනුවෙනි. වත්මන් ආණ්ඩුව හා එහි හිතවතුන් හෙළ සුවය ව්‍යාපාරයටත් එම ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් වැරදි ප‍්‍රකාශ නිකුත් කරන අයටවත් අත නොතබන බවට පැරණි අත්දැකීම් අනුව කිව හැකිය. එය ‘දේශපේ‍්‍රමී’ ව්‍යාපාරයක් ලෙස සලකන නිසා විය හැකිය.

පාදෙණියගේ දුම

මේ අතර කොවිඞ්-19 රෝගයට ප‍්‍රතිකාර ලෙස දුම් ඇල්ලීම සිදුකරන ලෙස ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්‍ය, රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ සභාපති අනුරුද්ධ පාදෙණිය උපදෙස් තිබේ. ඔහු කියන්නේ තමන් රජයෙන් පත්කළ විශේෂ පර්යේෂණ කමිටුවක ප‍්‍රධානියා බවයි. එම පර්යේෂණ කමිටුවේ මතයක් ලෙස ඔහු ‘දුම් හට්ටි’ ප‍්‍රවර්ධනය කර ඇත.

විද්‍යාව ‘පර්යේෂණය’ යන වචනය සෙල්ලමට පාවිච්චි නොකරයි. අනෙක් අතට විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයක පවා අඩුපාඩු තිබිය හැකිය. ඒ නිසා අනුරුද්ධ පාදෙණිය වෛද්‍යවරයා කියන ‘පර්යේෂණ’ ගැන ඉදිරියේදී කතාකළ යුතුය.

එහෙත් අප විශේෂයෙන් පෙන්වාදිය යුතු කාරණය වන්නේ ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු වන අනුරුද්ධ පාදෙණිය මහතා නිර්දේශ කරන දුම් හට්ටිය ගැන ලංකාවේ ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුවේ සිටින වගකිව යුතු ආයුර්වේද විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ට තිබෙන්නේ වෙනස් මතයක් වන බවය. බීබීසී සිංහල සේවය සමඟ අපේ‍්‍රල් 13 වැනිදා සම්මුඛ සාකච්ඡුාවකට එක්වූ ආයුර්වේද කොමසාරිස් චතුර කුමාරතුංග පවසා තිබුණේ කොවිඞ්-19 දුම් ඇල්ලීම ඇතැම්විට හානිදායක විය හැකි බවය.

මේ සියල්ල මැද තවත් අපූරු කාරණයක් සිහියේ තබාගත යුතුය. ඒ වෛද්‍ය අනුරුද්ධ පාදෙණිය දේශීය ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රම ගැන කියද්දී, එයින් හෙළ සුවය නම් පෞද්ගලික ආයතනයට වාසි ලැබීමය. මීට පෙර අනුරුද්ධ පාදෙණිය මහතා කිරිපිටි වර්ගවල ඇති විෂ සහිත බව ගැන කතාකරමින්, කැඳ පානය කරන්නැයි කියන විට උක්ත ආයතනයේ කැඳ වර්ගයක් වක‍්‍රාකාරව ප‍්‍රවර්ධනය විය.

දැන් ඔහු දුම් ඇල්ලීම ගැන කියන විට, ඒ පෞද්ගලික ආයතනයෙන් දුම් ඇල්ලීමට ‘ඖෂධ’ පැකට්ටුවක් යැයි කියමින් වෙළඳාමක් පටන්ගෙන තිබේ. ඇතැම් විට හෙළ සුවය හා වෛද්‍ය පාදෙණිය අතර සම්බන්ධය අහම්බයක් විය හැකිය.

හෙළ සුවය

හෙළ සුවය ප‍්‍රවර්ධනය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින වෛද්‍යවරුන් ගණනාවක් සිටී. අනුරුද්ධ පාදෙණිය වෛද්‍යවරයා හෙළ සුවය ප‍්‍රවර්ධනය වෙනුවෙන් ඍජුව පෙනී ඉන්නේ නැති නිසා, වෛද්‍ය පාදෙණිය හෙළ සුවය සිතාමතා ප‍්‍රවර්ධනය කරන අයෙකු ලෙස හැඳින්විය නොහැක.

කෙසේ වෙතත් පැහැදිලිවම හෙළ සුවය මිනිසුන්ගේ අන්ධ විශ්වාස මත ආයෝජනය කර ලාභ ලබන ව්‍යාපාරයකි. එම ව්‍යාපාරයෙන් ඖෂධීය නිෂ්පාදන ලෙස ඉදිරිපත් කරන වෙළඳ භාණ්ඩ කිසිවකට කිසිදු විද්‍යාත්මක පදනමක් නැත. එවැන්නක් එම ව්‍යාපාරයට අයත් නිල වෙබ් අඩවියක හෝ නිල සමාජ මාධ්‍ය පිටුවක දක්නට නැත.

එහෙත් සමකාලීන සමාජයේ ඇති සෞඛ්‍ය ප‍්‍රශ්න ඉලක්ක කරමින්, ව්‍යාජ නිල පිළිගැනීමක් ලබාගෙන, මිනිසුන්ව රවටා භාණ්ඩ අලෙවි කිරීමට එම ව්‍යාපාරය සමත්ය. දේව මණ්ඩල ගැන, නාග ලෝකය ගැන කෙළවරක් නැති විකාර කතාන්දර ගොඩක් මේ කැඳ සහ දුම් හට්ටි අලෙවි කරන උදවිය සමාජගත කරයි. ඒ විකාරවල ඇත්ත නැත්ත ගැන අප මෙහි තර්ක කරන්නේ නැත. තර්ක කරන්නට හේතුවක්ද නැත.

‘හෙළ සුවය’ සිදු කරන්නේ ආයුර්වේද වෙදකම නොවන බවත් එය ”හෙළ නිල වෙදකම” බවත් එය තමන් දෙවිවරුන්ගෙන් ලැබෙන ඖෂධ වට්ටෝරු සමඟ තනිවම ආරම්භ කළ වෙදකමක් බවත් අපේ‍්‍රල් 13 වැනිදා ෆේස්බුක් පෝස්ටුවක් තබමින් හෙළ සුවය වෙළඳාමේ නිර්මාතෘ ලෙස පෙනීසිටින ප‍්‍රියන්තා සේනානායක කියා තිබේ.

‘දිව්‍ය ලෝක නාග ලෝක බ‍්‍රහ්ම ලෝකවලට සම්බන්ධ වෙලා තමයි වෙදකම පවතින්නේ. මමත් වෙදකම ඉගෙනගන්න යොමු වුණා. ඒක ඉගෙනගන්න කරන්න  ඕනෑ භාවනා කිරීම. ඒ භාවනා කිරීමේදී යම් මට්ටමකට පැමිණියාම පත්වෙන්න පුළුවන්.’ මේ දුම් හට්ටිය ප‍්‍රවර්ධනය වෙනුවෙන් පෙනීසිටින වෛද්‍යවරයෙකු එසේ කියා තිබුණේ වසර ගණනාවක් වෛද්‍ය විද්‍යාලයක තමන් ලැබූ අධ්‍යාපනය දෙකේ කොළයට දමමින්ය.

හෙළ සුවය ප‍්‍රවර්ධනය වෙනුවෙන් කියන කතාන්දර ඇහෙද්දීම එය විකාරයක් බව නොවැටහෙන යමෙක් සිටී නම්, එවැන්නෙකුට ඇත්ත පහදා දීම වෙනුවෙන් තර්ක කර වැඩක් නැත. එය කාලය අපතේ හැරීමකි. අප කිව යුත්තේ මේ කැඳ හා දුම් හට්ටිවල ගුණදායක බව තහවුරු කිරීමට කිසිදු විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයක් කර නැති බව පමණි.

එහෙත් වසර කිහිපයකට පෙර මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයාගේ ආණ්ඩුව බලයේ සිටියදී හෙළ සුවයෙන් අලෙවි කරන ලද කැඳ වර්ගයකට රජයේ අනුග‍්‍රහය ලබාගැනීමට සමත් විය. වකුගඩු රෝගයට ගුණදායක යැයි කියමින් උතුරුමැද පළාතේ පාසල්වලට එම කැඳ වර්ගය අලෙවි කර තිබුණි. ඊට අමතරව කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ විදුහල්පතිවරයාගේ මැදිහත්වීමෙන් රාජකීය විද්‍යාලයට එම කැඳ වර්ගය අලෙවි කළේය.

පාසල්වලින් එම කැඳ වර්ගය මිලදී ගැනීම, කැඳ වර්ගය එදිනෙදා වෙළඳපොලේ අලෙවි කිරීම සඳහා ඔවුන් පාවිච්චි කළ ප‍්‍රධාන වෙළඳ ප‍්‍රචාරක උපක‍්‍රමයක් විය. එහෙත් එම කැඳ වර්ගය රජයේ  අනුග‍්‍රහයෙන් ප‍්‍රවර්ධනයට පෙර කැඳ වර්ගයේ ගුණාත්මකභාවය ගැන කිසිදු විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයක් කර තිබුණේ නැත. කැඳ අලෙවි කරන අය ප‍්‍රසිද්ධියේම කීවේ නාථ දෙවියන් හීනෙන් පෙනී සිට කියූ වට්ටෝරුවක් මත එම කැඳ නිපදවූ බවය. මේ වන විට හෙළ සුවය කැඳ වට්ටෝරුව අන්තර්ජාලයේ විකිණෙන්නේ රුපියල් 555කටය.

වෙනස වන්නේ වසර කිහිපයකට පෙර වකුගඩු රෝගය අල්ලාගෙන ව්‍යාපාර කළ හෙළ සුවය කණ්ඩායම දැන් කොවිඞ්-19 ගෝලීය වසංගතය අල්ලාගෙන ව්‍යාපාර කිරීමට පටන්ගෙන තිබීමය.

හෙළ සුවය වෙබ් අඩවියේ රුපියල් 280ක මිලට දුම් හට්ටිය විකුණන්නට ඇත. සුපුරුදු ලෙස පැකට්ටුවේ ඇත්තේ වටින්නේ නැති ශාකමය අමුද්‍රව්‍ය කිහිපයකි.

සිළුමිණ, අරුණ, මව්බිම යන පුවත්පත් සහ හිරු ටීවී යන මාධ්‍ය ආයතන මේ ජාවාරම ප‍්‍රවර්ධනය කරන අන්දමේ ලිපි සහ පුවත් පළකර ඇත.

පළමු රෝගියා

අප මුලින් කී පරිදි භයානක කාරණය වන්නේ මේ ‘හෙළ සුවය’ ජාවාරම සඳහා කොවිඞ්-19 වසංගතයට ප‍්‍රතිකාර කරන රාජ්‍ය යාන්ත‍්‍රණය අවභාවිත කරමින් සිටීමය. එසේ කිරීමෙන් තර්ක බුද්ධියක් ඇති මිනිසුන්ට රාජ්‍ය යාන්ත‍්‍රණය පිළිබඳ අවිශ්වාසයක් ඇති වීමය.

අප මුලින් කී වෛද්‍ය නිරෝෂ් සමරවික‍්‍රමගේ කතාව හෙළ සුවය දුම් හට්ටි විකුණන්නට දැන් පාවිච්චි කරන ප‍්‍රධාන ප‍්‍රචාරක උපක‍්‍රමයක් වී ඇත. ඊට අමතරව කොවිඞ්-19 වැළඳුණු පළමු රෝගියාට සුවය ලැබුණේ මේ දුම් හට්ටිය නිසා බවත් එම ප‍්‍රචාරක කටයුතු සඳහා කියමින් සිටී.

ව්‍යාජ පුවත්වලට ක‍්‍රියාත්මක වෙනවායැයි කියන නීතිය මේවා හමුවේ සද්දයක් නැත. රජයේ වෛද්‍යවරුන් මේ ජාවාරමට ප‍්‍රසිද්ධියේ සම්බන්ධ වුණත් වෛද්‍ය සභාව, සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය වැනි ආයතනද නිහ`ඩය.

ආයුර්වේදය

ඒ අතරේ මේ විකාරවලට යම් පිළිතුරක් හෝ ලබාදී තිබුණේ ශ‍්‍රී ලංකාවේ ආයුර්වේද වෛද්‍යවරුන්ය.ආයුර්වේද විශේෂඥ වෛද්‍ය ටී. වීරරත්න හිරු ටීවී ප‍්‍රවෘත්ති වෙබ් අඩවිය වෙත සම්මුඛ සාකච්ඡුාවක් ලබාදෙමින් මෙසේ කියා තිබුණි.

‘අපේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමය තුළ තියෙන ප‍්‍රතිකාර අංශ ගත්තාම දුම් ඇල්ලීමයි, ඔය කියන වෙනිවැල්ගැට කොත්තමල්ලි කියන්නේ සාගරයක් වගේ ආයුර්වේද ක‍්‍රමයෙන් දශම එකක්. ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමයේ පංචකර්ම චිකිත්සා විධි කියලා තියෙනවා. ඒ අතරේ පූර්ව කර්ම කියලා එක් ක‍්‍රමයක් තියෙනවා. ඒකේ එක කොටසක් තමයි දුම් ඇල්ලීම කියන්නේ. දුම් ඇල්ලීමත් හැම එක්කෙනෙකුටම කරන්න බැහැ. රෝග අවස්ථාව අනුව සිදු නොකළ යුතු අවස්ථා තියෙනවා. දුම් ඇල්ලීම තුළ රෝගියාගේ තත්වය උත්සන්න වෙන්න පුළුවන්.

දුම් ඇල්ලීම නිරෝගී පුද්ගලයන්ට කරන්න පුළුවන්. ඒත් අපි දැක්කා රෝගීන් සඳහාත් රෝහල්වල දුම් අල්ලනවා. යම් වෛද්‍ය විද්‍යාවක් සම්බන්ධයෙන් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාදීමත් නිවැරදිව සිදුකළ යුතු බව කියනවා. ඒ සඳහා අදාල සුදුසුකම්, දැනුම හා අධිකාරී බලය තියෙන අය තමයි කරන්න  ඕනෑ. නොදන්නා අය කරන්න ගියාම ඇතිවන තීරණ නිසා බලපෑම් සිද්ධවෙන්න පුළුවන්.

මම ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙක් හැටියට මගේ වගකීම තමයි ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමය සහ අදාල දේශීය වෛද්‍ය ක‍්‍රමවලින් ප‍්‍රතිකාර ලබාදීම සඳහා උපදෙස් ලබාදීම. එහෙම නැති කෙනෙක් ඒක කළාම, උපද්‍රවකාරී අවස්ථාවල දුම් ඇල්ලූවොත් රෝගය උත්සන්න වෙන්න පුළුවන්.’

ආයුර්වේද කොමසාරිස්වරයා මෙන්ම ශ‍්‍රී ලංකා ආයුර්වේද වෛද්‍ය සභාවේ සභාපතිවරයාද වන චතුර කුමාරතුංග බීබීසී සිංහල සේවය වෙත අදහස් පළකරමින් මෙසේ කියා තිබුණි.

‘නිරෝගි පුද්ගලයෙකුට නම් කැඳ පානය හා දුම් ඇල්ලීම ගැන ගැටලූවක් නැහැ මොකද තමන්ගේ ප‍්‍රතිශක්තීකරණය වර්ධනය කරගන්න කැඳ පානය ඉතාමත්ම හොඳයි. ඒ වගේම සාමාන්‍ය උණක් හෙම්බිරිස්සාවක් හැදුණාම අපි දුම් ඇල්ලීම කරනවා. නමුත් මේ රෝගී තත්වයත් එක්ක මාස තුනක් වගේ කාලයක් තමයි වෛරසය ගැන දැනුවත් වෙලා ඉන්නේ. ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමයක් අත්හදා බලන්න යනවානම් ඒ වගේ දේවල් මේ වෙලාවේ නුසුදුසුයි. ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙකුගේ අධීක්ෂණය යටතේ තමයි ප‍්‍රතිකාර කරන්න  ඕනෑ.

විවිධ කැඳ වර්ග තියෙනවා. මුගුණුවැන්න, හාතාවාරිය වගේ කැඳ වර්ග සමහර වෙලාවට සෙම අවුස්සන කැඳ වර්ග වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේ දේවල්වලට මේ වගේ කැඳවර්ග අහිතකර වෙන්න පුළුවන්. රෝගියාට නිර්දේශයක් කරන්න  ඕනෑ ගැළපෙන්නේ මොනවගේ කැඳ වර්ගයක්ද? හුමාලය අල්ලන්න  ඕනෑ කොළ වර්ගයත් තෝරාගත යුතුයි.

සමාජ මාධ්‍ය ජාලා ඔස්සේ විවිධ ඖෂධ වර්ග සුදුසුයි කියලා නිර්දේශ කරන්න  ඕනෑ. සායනික පරීක්ෂණ කරලා අවශ්‍ය විදියට වටපිටාව සකසාගෙන ප‍්‍රතිකාර කරන්න  ඕනෑ. අපරීක්ෂාකාරී ඖෂධ භාවිතයෙන් වඩා වැඩි රෝග තත්වයක් ඇති වෙන්න පුළුවන්.’

ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරූ වෛද්‍යවරුන් එසේ කියන අතරතුර ව්‍යාජ කතාන්දර කියමින් ප‍්‍රසිද්ධියේ ජාවාරම් සිදුකරන පුද්ගලයන් ගැන අපට ගැටලූවක් නැත. ගැටලූව ඇත්තේ ඒ ජාවාරම් හමුවේ නිරෝධායන පනත ඇතුළු නීතිරීති ක‍්‍රියාත්මක නොකරන පොලීසිය ඇතුළු රාජ්‍ය යාන්ත‍්‍රණය ගැනය.

අයිතිවාසිකම් කඩා අවසන් කටයුතු කිරීම ගැන එක්සත් ජාතීන් ජනපතිගෙන් කරුණු විමසයි

Ephantus Mbatia, owner of the only bookshop at the church, attends the live internet streaming and broadcasting of the Good Friday service without worshippers, following the government measure to suspend church services to curb the spread of the COVID-19 coronavirus, at the All Saints' Cathedral in Nairobi, Kenya, on April 10, 2020. (Photo by Yasuyoshi CHIBA / AFP) (Photo by YASUYOSHI CHIBA/AFP via Getty Images)

සුළුතර ජනවර්ගවල අයිතිවාසිකම් කඩවෙන අන්දමට කොවිඞ්-19 රෝගීන්ගේ අවසන් කටයුතු පිළිබඳ චක‍්‍රලේඛයක් නිකුත් කිරීම සහ සුළුතර ජනකොටස්වලට එරෙහි වෛරී ප‍්‍රකාශ නැවැත්වීමට කටයුතු නොකිරීම පිළිබඳව කරුණු විමසමින් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගෙන් කරුණු විමසා තිබේ.

ආගම් සහ විශ්වාසයන් දැරීමේ නිදහස පිළිබඳව එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ නියෝජිත අහ්මඞ් ෂහීඞ්ගේ අත්සනින් යුතුව එවන ලද ලිපියකින් එම කරුණු විමසීම කර තිබේ.

එම ලිපිය මගින් ජනාධිපතිවරයාගෙන් කරුණු කිහිපයක් පිළිබඳ පැහැදිලි කරන ලෙස ඉල්ලා ඇත.

වසංගතය නිසා මරණයට පත්වූ පුද්ගලයන්ගේ අවසන් කටයුතු ආදාහනයට පමණක් සීමා කිරීමට තර්කානුකූල හේතු ඉදිරිපත් කරන ලෙස ඒ අනුව ඉල්ලා ඇත. ඒ සඳහා සෞඛ්‍ය විශේෂඥයන්ගෙන්, සිවිල් සමාජ නියෝජිතයන්ගෙන් සහ ජනකොටස්වල නියෝජිතයන්ගෙන් අදහස් ලබාගත්තාද යන්න පැහැදිලි කරන ලෙසද ඉල්ලා තිබේ.

ඊට අමතරව අවසන් කටයුතු කිරීමට පෙර මියගිය රෝගියාගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ට එම රෝගියාගේ සිරුර දැකගැනීම සඳහා අවස්ථාව සැලසීමට එම අවසන් කටයුතු සිදුකරන නිලධාරීන් වෙත උපදෙස් ලබාදී තිබෙනවාද නැද්ද යන්න, සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ මාර්ගෝපදේශ සකස් කරන විට සුළුතර ජනකොටස් පීඩාවට ලක් නොවන බව සහතික කරගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ක‍්‍රියාමාර්ග ගනු ලැබුවාද නැද්ද යන්න, මුස්ලිම් ජනතාව ඇතුළු සුළුතර ජනවර්ගවලට එරෙහි වෛරී ප‍්‍රකාශ වර්ධනය වීමත් රෝගීන්ගේ පෞද්ගලික තොරතුරු හෙළිදරව් වීමත් වැළැක්වීම සඳහා ගනු ලැබූ පියවර පිළිබඳ මොනවාද යන්න පැහැදිලි කරන ලෙස එම ලිපියෙන් ඉල්ලා ඇත.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ මාර්ගෝපදේශ සැලකිල්ලට ගනිමින් කොවිඞ්-19 රෝගයෙන් මියගිය පුද්ගලයන්ගේ අවසන් කටයුතු කිරීමට අදාළව ශ‍්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය නිකුත් කර ඇති මාර්ගෝපදේශ නැවත වෙනස් කරන ලෙස එම ලිපියෙන් යෝජනා කර ඇත. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ නිර්දේශ අනුව කොවිඞ්-19 රෝගියෙන් මියගිය පුද්ගලයෙකුගේ අවසන් කටයුතු කිරීමේදී ආරක්ෂා සහිතව භූමිදානය සිදුකළ හැකි නමුත්, ශ‍්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය මාර්තු 31 වැනිදා නිකුත් කර ඇති මාර්ගෝපදේශවලින් ආදාහනය පමණක් කරන ලෙස නිර්දේශ කර ඇතැයි එම ලිපියෙහි පෙන්වා ඇත.

ඒ අතර මාර්තු 31 වැනිදා මීගමුව ප‍්‍රදේශයේ මුස්ලිම් ජාතික රෝගියෙකු, එම රෝගියාගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ කැමැත්තට විරුද්ධව ආදාහනය කිරීම පිළිබඳවද එම ලිපියෙන් කරුණු සඳහන් කර ඇත.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ මාර්ගෝපදේශ සුළුතර ජනවර්ග පිළිබඳව සංවේදී නොවී සංශෝධනය කර ඇති බව පෙන්වාදී තිබේ.

වත්මන් ගෝලීය වසංගත තත්වයෙන් ඇතිකර තිබෙන අභියෝග අතර ජාතීන් අතර පීඩනය වර්ධනය විය හැකි සහ මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවිය හැකි අන්දමේ අනවශ්‍ය පියවර නොගැනීම යහපත් බවද එමගින් යෝජනා කර තිබේ.

අවසන් කටයුතු කිරීමට අදාළව අත්තනෝමතික තීරණ ගැනීම නිසා තමන්ගේ ආදරණීයයන්ට සුදුසු අන්දමට අවසන් කටයුතු සිදුකිරීමට නොහැකි වනු ඇතැයි කොවිඞ්-19 රෝගයෙන් පීඩා විඳින්නන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් බියට පත්විය හැකි බවද එමගින් පෙන්වාදී තිබේ. මෙවැනි කාරණා පිළිබඳව තීන්දු ගැනීමේදී උනන්දුවක් දක්වන ජන කණ්ඩායම් සහ සුදුසුකම් ඇති විශේෂඥයන්ගේ උපදෙස් ලබාගැනීම යහපත් බවද පෙන්වාදී ඇත.

පවතින අසීරු වාතාවරණය යටතේ වුව සුළුතර කණ්ඩායම්වල ආගමික නිදහස රැුකගැනීමේ වැදගත්කම සිහිපත් කර දෙන බවද එම ලිපියෙහි සඳහන්ය. මේ අතර ආසාදිතයන්ගේ පෞද්ගලිකත්වය සහ අනන්‍යතාව රැුකගැනීමත්, ඔවුන්ගේ ආගමික හෝ ජනවාර්ගික අනන්‍යතා පොදුජනතාව වෙත හෙළි නොකිරීමෙහි වැදගත්කමත් එම ලිපියෙන් පෙන්වා ඇත.

සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සම්මුතියට ශ‍්‍රී ලංකාව අත්සන් තබා ඇති බවත් එහි 18 වැනි වගන්තිය අනුව සිතීමේ, හෘදය සාක්ෂියේ සහ ආගම් ඇදහීමේ නිදහස තහවුරු කළ යුතු බවද පෙන්වාදී තිබේ.

මැතිවරණ කොමිසම විධායකයට යටවේද?

Ephantus Mbatia, owner of the only bookshop at the church, attends the live internet streaming and broadcasting of the Good Friday service without worshippers, following the government measure to suspend church services to curb the spread of the COVID-19 coronavirus, at the All Saints' Cathedral in Nairobi, Kenya, on April 10, 2020. (Photo by Yasuyoshi CHIBA / AFP) (Photo by YASUYOSHI CHIBA/AFP via Getty Images)

අපේ‍්‍රල් 20 වැනිදා රැස්වී පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය සම්බන්ධයෙන් මැතිවරණ කොමිසම ගැනීමට නියමිත තීන්දුව පිළිබඳව දේශපාලන උනන්දුවක් දක්වන පාර්ශ්ව පමණක් නොව මුළු රටම දැන් බලා සිටියි.

මැතිවරණ කොමිසමේ එම තීන්දුව සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට පැතිරී යන ආරංචි වන්නේ මැයි මස අවසන් සතියේදී මහමැතිවරණය පැවැත්වීමට මැතිවරණ කොමිසම තීන්දුවක් ගන්නා බවය. එමෙන්ම තවත් පැතිරී යන ආරංචියක් වන්නේ රට පුරා එක් දවසක නොවන කඩින් කඩ මැතිවරණය පැවැත්විය හැකි බවය.

ශ‍්‍රී ලංකාව තවම නිදහස් වී නැති කොවිඞ්-19 ගෝලීය වසංගත තත්වය හමුවේ මහමැතිවරණයක් පැවැත්වීම සඳහා දැනට රට තුළ කැමති පාර්ශ්වයක් සිටින්නේ නම් ඒ ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ, අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂ ඇතුළු ආණ්ඩු කරවන දේශපාලන කණ්ඩායම පමණය. විපක්ෂයේ දේශපාලන පක්ෂත්, මැතිවරණ නිරීක්ෂණ සංවිධානත්, සිවිල් සමාජ ක‍්‍රියාකාරීනුත් මේ අවස්ථාවේ මහමැතිවරණයක් පැවැත්වීමට විරුද්ධය. ඒ කොවිඞ්-19 වසංගතය තවදුරටත් රට තුළ පැතිරීමට ඒ මගින් බලපෑමක් වේය යන්න සැලකිල්ලට ගනිමින්ය.

රට කොවිඞ්-19 වසංගතයෙන් අඩපණවී මිනිස් ජීවිත අවදානමට ලක්වීම ගැන ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඇතුළු පාලක නඩයට කිසිදු සංවේදීතාවක් නැති බව, ජනාධිපතිවරයා මැතිවරණ කොමිසමට ලබාදුන් පිළිතුරෙන් හා ජනාධිපති නීතිඥ හා නීතිඥ පට්ටම් ඇති ආණ්ඩු පක්ෂ දේශපාලන කේවට්ටයන් සිදුකරන තුට්ටුවකට වැඩක් නැති පැහැදිලිකිරීම්වලින් පෙනේ. මේ අයට හැමදාම තිබූ ප‍්‍රතිපත්තිය වූයේ සිය පෞද්ගලික අභිලාෂයන් සාක්ෂාත් කරගැනීම සඳහා සළුවී සිටීමට කේවට්ට කතා කීමේ දේශපාලන ප‍්‍රතිපත්තිය පමණය.

මැතිවරණ කොමිසම ජනාධිපතිවරයාට දැනුම් දුන්නේ පවතින කොවිඞ්-19 වසංගත රෝග තත්වය හමුවේ නියමිත කාලසීමාවේදී මහමැතිවරණය පවත්වා නියමිත දිනට පාර්ලිමේන්තුව රැස්කිරීමේ හැකියාවක් නොමැති බැවින් ඇතිවීමට නියමිත ව්‍යවස්ථා අර්බුදය නිරාකරණය කරගැනීම සඳහා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් මත විමසීමක් ලබාගන්නා ලෙසය.

එහෙත් ඊට ජනාධිපතිවරයා වෙනුවෙන් ජනාධිපති ලේකම්වරයා ලබාදුන් මොන්ටිසෝරි පිළිතුර දැන් රටම දනී. ජනාධිපතිවරයා පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැර ඇති අවස්ථාවක මැතිවරණ කොමිසම නියමිත දින ගණන ඇතුළත පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය පැවැත්විය යුතු බව ඇත්තය. ඒ එම නියමිත දින ගණන රට සාමාන්‍ය තත්වයෙන් තිබුණහොත් පමණය. දැන් ඇත්තේ රට සාමාන්‍ය තත්වයෙන් පවතින මොහොතක් නොව ගෝලීය කොවිඞ්-19 වසංගතයෙන් ඇළලී ගොස් රටේ ජනතාව සංසරණයෙන් වළක්වා නිවෙස්වලට කොටුකර තිබෙන තත්වයක්ය. මෙය කිසිසේත් මැතිවරණයක් පැවැත්විය හැකි සාමාන්‍ය තත්වයක් නොවේ.

රට සාමාන්‍ය තත්වයෙන් නොපැවතුණහොත් මැතිවරණ කොමිසමට මහමැතිවරණයක් පැවැත්විය නොහැකිය. එසේ වුවහොත් ව්‍යවස්ථා අර්බුදයක් ඇතිවීම වැළැක්විය නොහැකිය. ඒ පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැර මාස තුුනක කාලයකදී නැවත පාර්ලිමේන්තුව රැස්කිරීමට නොහැකි වීම නිසාය. මේ ව්‍යවස්ථා අර්බුදය විසඳා ගැනී සඳහා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් මඟ පෙන්වීමක් ලබාගත යුත්තේ ජනාධිපතිවරයාය. මන්ද මේ ව්‍යවස්ථා අර්බුදයේ නිර්මාතෘවරයා ජනාධිපතිවරයා නිසාය. සැප්තැම්බර් 01 වැනිදා දක්වා පැවතිය හැකි ලෙස මේ රටේ මහජනයා බලය ලබාදී තිබූ පාර්ලිමේන්තුවක් නියමිත කාලයට පෙර විසුරවා හැරියේ ජනාධිපතිවරයා නිසාය. නීති හා ව්‍යවස්ථා පිළිබඳ විශේෂඥයන් පෙන්වාදී ඇති පරිදි ඉතාම ලෙහෙසියෙන් ජනාධිපතිවරයාට මේ ඇතිවීමට නියමිත ව්‍යවස්ථා අර්බුදය විසඳිය හැකිය. ඒ ඔහු නිකුත් කර ඇති පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවාහැරීමේ ගැසට් නිවේදනය ආපසු කැඳවීම මගින්ය.

මේ ව්‍යවස්ථා අර්බුද කරුණු කෙසේ වෙතත් කොවිඞ්-19 ගෝලීය වසංගත තත්වයෙන් මේ රටේ ජනතාව අසාධ්‍යවීම පාලනය කළ හැකි කාර්යභාරය දැන් මැතිවරණ කොමිසමට පැවරී තිබේ. ඒ සම්බන්ධයෙන් එම කොමිසම අපේ‍්‍රල් 20 වැනිදා ගන්නා තීන්දුව තීරණාත්මකය. මන්ද එහිදී මැතිවරණ කොමිසම රටේ ජනතාව අනතුරට දමා විධායක බලයට යටවනවාද නැද්ද යන්න තීරණය කරන බැවින්ය.

මහමැතිවරණය සඳහා නාමයෝජනා ලබාගැනීමෙන් පසු කොවිඞ්-19 වසංගත තත්වය හේතුවෙන් මැතිවරණ කොමිසම මැතිවරණ දිනය කල්දැමුවේය. (එම දිනය තවම ප‍්‍රකාශයට පත්කර නැත.) නාමයෝජනා ලබාදුන් කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයක් හෝ ස්වාධීන කණ්ඩායමක් ප‍්‍රසිද්ධ මැතිවරණ ප‍්‍රචාරක කටයුතු සිදුකළේ නැත. නාමයෝජනා පටන්ගැනීම හා මැතිවරණය පැවැත්වීම අතර සති 4ත් සති 7ත් අතර කාලයක් තිබිය යුතුය යන්න නීතිමය ප‍්‍රතිපාදනය වේ. නීතිය අනුව කෙසේ වෙතත් සාධාරණව බැලූ කල නාමයෝජනා බාරගැනීමෙන් පසු මේ දක්වා වු හෙවත් අලූතෙන් මැතිවරණ දිනයක් ප‍්‍රකාශයට පත්කරන දිනය දක්වා කාලය එම සති ගණනට අදාළ කරගත නොහැකිය.

රටේ පාසල් පද්ධතිය දෙවන පාසල් වාරය සඳහා ආරම්භ කරනවායැයි කියා ඇත්තේ මැයි 11 දින සිටය. විශ්වවිද්‍යාල සම්පූර්ණ වශයෙන්ම ආරම්භ කරනවායැයි කියා ඇත්තේ මැයි 18 දිනය. ඒ අනුව විශාල වශයෙන් සිසුන් එක්රැස්වන දැනට ප‍්‍රකාශයට පත්කර ඇති මේ දින ගැන බැලූ විටද ඉන් ඉදිරියට ගණනය කළත් මැයි මස අවසන් සතියේ මැතිවරණය පැවැත්වීමට අවශ්‍ය අවම කාලයක්වත් මැතිවරණ කොමිසමට උදාවන්නේ නැත.

එසේම රට තුළ සම්පූර්ණ වශයෙන් කොවිඞ්-19 වසංගතය පාලනය වී නැති හා සමාජ දූරස්ථභාවයෙන් යුතුව ප‍්‍රායෝගිකව මැතිවරණය පවත්වන්නේ කෙසේද යන්නද මැතිවරණ කොමිසමේ අවධානයට ලක්විය යුතුය. ඒ කිසිවක් මැතිවරණ කොමිසමේ අවධානයට ලක් නොවූවා යන්නේ තේරුම එම කොමිසම විධායකයට යට වූවා යන්නය.

කෝවිදියානු පාස්කුවක හඳගම බණ

0
Ephantus Mbatia, owner of the only bookshop at the church, attends the live internet streaming and broadcasting of the Good Friday service without worshippers, following the government measure to suspend church services to curb the spread of the COVID-19 coronavirus, at the All Saints' Cathedral in Nairobi, Kenya, on April 10, 2020. (Photo by Yasuyoshi CHIBA / AFP) (Photo by YASUYOSHI CHIBA/AFP via Getty Images)

මෙම කොලම ලියැවෙන්නේ මහා සිකුරාදා ය. එය බොහෝ විට කිහිප වරක් සංශෝධනය කර අවසන් පිටපත යැවෙන්නේ පාස්කු දිනය වීමට ඉඩ ඇත. යුදෙව් ආගමේ ‘පසුකර යෑමේ මංගල්‍යය’ට සමාන්තර ව පළමු ව යුදෙව් කිතුනුවන් ද පසු ව සෙසු සියලූ කිතුනූවන් ද සැමරූ ආගමික උත්සවය ‘පසුකර යාම’ යන අරුත දෙන ග‍්‍රීක ‘පැස්කා’ යන වචනය සිංහලෙන් ‘පාස්කු’ වූවා විය හැක. පාස්කුව සති අන්තයේ ලොව පුරා කිතුනුවෝ මෙනෙහි කරන්නෝ තම ශාස්තෲගේ මරණය හා නැවත නැගිටීම හෙවත් උත්ථානය ගැන ය. සමකාලීන අර්ථයෙන් ටෝචර් හෙවත් වධබන්ධනයට ලක් ව අනතුරු ව කුරුසයකට බැඳ ඇණ ගසා මැරෙන්නට හළ තම ශාස්තෘ ගැන කිතුනුවෝ බොහෝ විට නිරාහාර ව හිඳ මහා සිකුරාදා කම්පාවෙන් සිහිපත් කරති. එහෙත් ඔවුහු මහත් ජ්වලිතභාවයකින් සමරන්නෝ පාස්කුව ය. අදාළ ආගම පසෙක ලමු; පාස්කුව බලාපොරොත්තු දල්වන සාධනීය සංකල්පයකි. එය නව ප‍්‍රාණයක්, ජීවයක් හා ඇරඹුමක් සනිටුහන් කරයි. වර්තමාන කෝවිදියානු යථාර්ථය විසින් සාංදෘෂ්ටික තලයකට තල්ලූ කරන ලද සමකාලීන ලෝකය ද දැන් කල්පනා කරන්නේ උත්ථානය ගැනයි.  ඒ කෝවිදියානු වෛරසයෙන් මියගිය ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාව සම්බන්ධයෙන් නොව සමකාලීන ශිෂ්ටාචරයේ මූලික පදනමක වන ආර්ථිකය පිළිබඳ ව ය.  

මේ වන විට සියලූ රටවල් තම ආර්ථික කුරුස කර ගසා ගොල්ගොතා කන්ද නගිමින් සිටියි. තමන් විසින් ම කර ගසා ගෙන කඳු මුඳුනට රැගෙන ගිය බරැති කුරුසයේ ම ආර්ථිකය ඉක්මනින් හෝ පමා වී ඇණ ගැසෙනු ඇතැයි ලොව පුරා භීතියක් ජනිත වී ඇත. කෝවිදියාවෙන් බිඳ වැටුණු ආර්ථිකය උත්ථානය කරන්නේ කෙසේ ද යන උභතෝකෝටිකය මෙතෙක් වෛද්‍යවරුන් හෙදියන් හා වසංගතවේදීන් වෙත එල්ල වී තිබුණු අවධානයේ ලයිම් ලයිටය කෙමෙන් ආර්ථික විද්යාඥයන්ට හා ඊට සම්බන්ධ ප‍්‍රතිපත්ති තීරකයන්ට යොමු ව ඇත.        

මීට සති දෙහෙකට තුනකට පෙර නියමිත කලට පෙරාතුව තම මහා බැංකු රැකියාවෙන්  අසෝක හඳගම විශ‍්‍රාම ගියේ ය. ඒ ගැන ඔහුට සමාජයෙන් නොමඳ සාධනීය ප‍්‍රතිචාරයක් ලැබුණේ දැන් ඔහුට පූර්ණකාලීන ව කලා කටයුතුවල නිමග්න විය හැකියි යන අපේක්ෂාව නිසා විය හැක. එනයින් හඳගම විශ‍්‍රාම ගියේ ය යන්න නොමග යවනසුලූ ය. ඔහු විවේක සුවයෙන් පසු වීම නොවේ ඔහුගේ රසිකයෝ බලාපොරොත්තු වන්නෝ. අවාසනාවකට කෝවිදියා පරිසරය ප‍්‍රාමාණික කලා කටයුත්තකට අත පොවන්නට හඳගමට පමණක් නොව කාට හෝ ඉඩ නොදේ. කෝවිදියා නොනගතය තුළ බොහෝ අය කරන පරණ පොටෝ ඇදීම වෙනුවට හඳගම වෙනදට වඩා දැන් තම අදහස් ලියයි; පළ කරයි. ඔහු මහා බැංකු දොරින් පිටමං වන්නට පෙර දින ලියූ ‘මේ නිද්‍රාවෙන් ඇහුරුණු පසු ලියවිල්ල (මෙය අනිද්දා ‘වෘත්තය’ කොලමයි.) අතිශය දාර්ශනික හා සාංදෘෂ්ටික ගැඹුරකින් සමන්විත ය. අජිත් නිවාර්ඞ් කබ්රාල් ඉදිරිපත් කළ අර්ථසාධක තැන්පතු ජනතාවට රිසි නම් යම් ප‍්‍රමාණයක් නැවත ගැනීමේ නව ප‍්‍රතිපත්ති යෝජනාව නිමිත්ත කරගෙන හඳගම ලියූ ෆෙස්බුක් පෝස්ටුව ඉතා වැදගති යි මම සිතමි.

කබ්රාල්  මහතාගේ වෘත්තීය හා දේශපාලන කැරැට්ටුව අතිශය මිශ‍්‍රිත එකක බව නොරහසකි. එනමුත් හඳගම කබ්රාල් යෝජනාව ස්ථානගත කළේ පුළුල් ඓතිහාසික ආර්ථික විද්‍යා සන්දර්භයක් මත ය. ඒ, ජෝන් මේනාර්ඞ් කේන්ස් නමැති ප‍්‍රකට ආර්ථික විද්‍යාඥයා මහා ආර්ථික අවපාත (ගේ‍්‍රට් ඩිප්‍රෙෂන්) සමය තුළ ඉදිරිපත් කළ ප‍්‍රතිපත්තිමය විසªම් මාලාවේ ස්වභාවය හා ඊට සබැඳි ආර්ථික විද්‍යා න්‍යාය ගැන ය. මගේ තක්සේරුව අනුව එය හඳගම විසින් ගිහියන්ට දෙසූ සුමධුර ආර්ථික විද්‍යා බණකි.

යට කී හඳගම ප‍්‍රයත්නය කාලීන මැදිහත් වීමක් ලෙස මා දකින්නේ විශේෂිත හේතුවක් නිසාවෙනි. එනම් ලාංකීය (සිංහල) කතිකාවත තුළ ආර්ථිකය පිළිබඳ ව ප‍්‍රමාණවත් සහභාගිත්වයක් පුළුල් සමාජය තුළ නොමැතිකමයි. දේශපාලන හා සමාජ විද්‍යා විෂය යටතට වැටෙන කතිකාවතෙහි නම් අධිසැපයුමක් දක්නට ඇත. එය එක්තරා ‘ඔක්කොම ඇඞ්ඩින්; ඔක්කොම මැම්බර්’ වැනි තත්ත්වයකි. නිදසුනක් ලෙස මෙය ගනිමු. තරංගනියේ පෙර-දැක්මක් ලෙස තිරගත වූ චිත‍්‍රපටයක් බලා එතැන සිටින අය සමග කෙටි සල්ලාපයක නිරත ව බෞද්ධාලෝක මාවතට පැමිණෙන විට විචාර දුසිම් භාගයක් පමණ පෝස්ටුගත වී හමාරය. රියල්-ටයිම් විචාර ලෙස මේවා සැලකේ. මෙවන් මැගී පන්නයේ විචාරවල ගුණය හා හරය කෙසේ වෙතත් එහි යම් සාධනීය පැතිමානයක් ඇත. එනම් අදාළ විෂයන් ගැන විචාරය වරලත් විශේෂඥ පැලැන්තියකට පමණක් සීමා නොවී පුළුල් සාකච්ඡාවකට භාජනය වීම යි. 

යට කී හඳගම පෝස්ටුවට විශාල ප‍්‍රතිචාරයක් ලැබිණ. එහෙත් බොහෝ ප‍්‍රතිචාරයන්හි හරය වූයේ අපට ඔබේ දැනුම ගැන විශ්වාසයි නමුත් මේ ගැන වැඩි යමක් සාකච්ඡා කරන්න තරම් දැනුමක් නැහැ යන්න යි. එක ප‍්‍රතිචාරයක මෙම පණිවිඩය අපූරුවට සංක්ෂිප්ත වී තිබිණ : ‘සමහර එකෝන් කෑලි තේරෙන්නේ නෑ අප්ප‘. මෙසේ කීවේ ප‍්‍රකට ගුරුවරයෙකු හා ප‍්‍රවීණ විචාරකයෙකි. හෙතෙම නිතර සමාජ දේශපාලන කථිකා අතර කේන්ද්‍රීය චරිතයකි. ඉන් විද්‍යමාන වන්නේ ආර්ථිකය ආශ‍්‍රිත විචාරය යම් ගුඪ දේවාලයක තිරයෙන් එපිට පිහිටි අද්භූත පිළිමවහන්සේ කෙනෙකු වන් බව ය.

ආර්ථිකය ගැන වරලත් නොවන විචාර නොවන්නේ ද නොවේ. එසේ කරන ස්කූටි කල්ලි කිහිපයක් දක්නට ඇත. බොහෝ විට  මොවුන්ගේ විචාරයේ සැකිල්ල වන්නේ මෙය ය : ඒක නරක යි. ඒ නිසා අපි ඒකට කැමති නැහැ. ඒ නිසා එය වැරදියි (හෝ, ඒක ෂෝක්. ඒ නිසා අපි ඒකට කැමතියි. ඒ නිසා එය නිවැරදියි). සංකල්පීය මට්ටමින් කළු ලෑල්ලක හා සුදුහුණු කූරක් පමණකින් සන්නද්ධ මෙම ආර්ථික විචාරය බොහෝ විට ජවිපෙ ආර්ථික රෙටරිකයකයට ද සමපාත වේ. හොඳ-නරක ලෙස ආර්ථික ප‍්‍රතිපත්ති ගොඩවල් දෙකකට බෙදන්නට රිසි මෙම විචාරය නොර්මටිව් (normative) තලයේ පහුරු ගැසීමක් මිස ඉන් එහා ගැඹුරකට යන්නේ නැත.                                         

ආර්ථිකය ගැන පුළුල් කතිකාවක මඳ බව කෝවිදියානු තත්ත්වය තුළ තව දුරටත් බරපතළ වන්නේ මා ගිය සතියේ විස්තර කළ ‘ෂොක් ඩොක්ට්රයිනය’ හරහා ධනවාදය ව්‍යසන, ආපදා හා වසංගත වැනි අධි-අර්බුද තත්ත්ව තුළ නොසිතූ විරූ ලෙස තම සිතැඟි ඉටුකරගන්නා කලක ය. බොහෝ විට සමාජයෙන් වියුක්ත වූ විශේෂඥයන් අතලොස්සක අගුළු දාගත් ප‍්‍රතිපත්ති කුටිවල පමණක කෙරෙන විචාර හා විසඳුම් සෙවීම් පුළුල් පරාසයකට ගෙන ආ යුතුය. ඒ අරභයා මුලින් ම කළ යුත්තේ ආර්ථික විද්‍යාව ඞී-මිස්ටිෆයි (de-mistify) කිරීම හෙවත් එහි ගුඪබව හරණය කිරීමයි. ඉන් යම් ආර්ථික සාක්ෂරතාවක් ගිහියන් අතර ද ගොඩ නැගේ. පුළුල් සහභාගිත්ව විවාදයකට එම ආර්ථික සාක්ෂරතාව කොන්දේසියකි. බන්ධුල නානායක්කාරවසම්ගේ පද රචනයෙන් සුනිල් එදිරිසිංහ ගයන ගීතයක තරමක් රී-මික්සයකින් අපට ‘රිටයර් වූ පසුවයි පෙනෙන්නේ හඳයාගේ අබිමන්‘ කියා අසෝක හඳගම මෙම බලවත් අඩුපාඩුව පිරිමසන්නට කළ අනගි ප‍්‍රයත්නය ගැන පැසසුම් සහගත ව ‘කොරෝනා කාලේ සින්දු‘ තීරය හරහා ගායනා කළ හැක.

උදන් ප‍්‍රනාන්දු

කෝවිදියානු පාස්කුවක හඳගම බණ

0
Ephantus Mbatia, owner of the only bookshop at the church, attends the live internet streaming and broadcasting of the Good Friday service without worshippers, following the government measure to suspend church services to curb the spread of the COVID-19 coronavirus, at the All Saints' Cathedral in Nairobi, Kenya, on April 10, 2020. (Photo by Yasuyoshi CHIBA / AFP) (Photo by YASUYOSHI CHIBA/AFP via Getty Images)

මෙම කොලම ලියැවෙන්නේ මහා සිකුරාදා ය. එය බොහෝ විට කිහිප වරක් සංශෝධනය කර අවසන් පිටපත යැවෙන්නේ පාස්කු දිනය වීමට ඉඩ ඇත. යුදෙව් ආගමේ ‘පසුකර යෑමේ මංගල්‍යය’ට සමාන්තර ව පළමු ව යුදෙව් කිතුනුවන් ද පසු ව සෙසු සියලූ කිතුනූවන් ද සැමරූ ආගමික උත්සවය ‘පසුකර යාම’ යන අරුත දෙන ග‍්‍රීක ‘පැස්කා’ යන වචනය සිංහලෙන් ‘පාස්කු’ වූවා විය හැක. පාස්කුව සති අන්තයේ ලොව පුරා කිතුනුවෝ මෙනෙහි කරන්නෝ තම ශාස්තෲගේ මරණය හා නැවත නැගිටීම හෙවත් උත්ථානය ගැන ය. සමකාලීන අර්ථයෙන් ටෝචර් හෙවත් වධබන්ධනයට ලක් ව අනතුරු ව කුරුසයකට බැඳ ඇණ ගසා මැරෙන්නට හළ තම ශාස්තෘ ගැන කිතුනුවෝ බොහෝ විට නිරාහාර ව හිඳ මහා සිකුරාදා කම්පාවෙන් සිහිපත් කරති. එහෙත් ඔවුහු මහත් ජ්වලිතභාවයකින් සමරන්නෝ පාස්කුව ය. අදාළ ආගම පසෙක ලමු; පාස්කුව බලාපොරොත්තු දල්වන සාධනීය සංකල්පයකි. එය නව ප‍්‍රාණයක්, ජීවයක් හා ඇරඹුමක් සනිටුහන් කරයි. වර්තමාන කෝවිදියානු යථාර්ථය විසින් සාංදෘෂ්ටික තලයකට තල්ලූ කරන ලද සමකාලීන ලෝකය ද දැන් කල්පනා කරන්නේ උත්ථානය ගැනයි.  ඒ කෝවිදියානු වෛරසයෙන් මියගිය ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාව සම්බන්ධයෙන් නොව සමකාලීන ශිෂ්ටාචරයේ මූලික පදනමක වන ආර්ථිකය පිළිබඳ ව ය.  

මේ වන විට සියලූ රටවල් තම ආර්ථික කුරුස කර ගසා ගොල්ගොතා කන්ද නගිමින් සිටියි. තමන් විසින් ම කර ගසා ගෙන කඳු මුඳුනට රැගෙන ගිය බරැති කුරුසයේ ම ආර්ථිකය ඉක්මනින් හෝ පමා වී ඇණ ගැසෙනු ඇතැයි ලොව පුරා භීතියක් ජනිත වී ඇත. කෝවිදියාවෙන් බිඳ වැටුණු ආර්ථිකය උත්ථානය කරන්නේ කෙසේ ද යන උභතෝකෝටිකය මෙතෙක් වෛද්‍යවරුන් හෙදියන් හා වසංගතවේදීන් වෙත එල්ල වී තිබුණු අවධානයේ ලයිම් ලයිටය කෙමෙන් ආර්ථික විද්යාඥයන්ට හා ඊට සම්බන්ධ ප‍්‍රතිපත්ති තීරකයන්ට යොමු ව ඇත.        

මීට සති දෙහෙකට තුනකට පෙර නියමිත කලට පෙරාතුව තම මහා බැංකු රැකියාවෙන්  අසෝක හඳගම විශ‍්‍රාම ගියේ ය. ඒ ගැන ඔහුට සමාජයෙන් නොමඳ සාධනීය ප‍්‍රතිචාරයක් ලැබුණේ දැන් ඔහුට පූර්ණකාලීන ව කලා කටයුතුවල නිමග්න විය හැකියි යන අපේක්ෂාව නිසා විය හැක. එනයින් හඳගම විශ‍්‍රාම ගියේ ය යන්න නොමග යවනසුලූ ය. ඔහු විවේක සුවයෙන් පසු වීම නොවේ ඔහුගේ රසිකයෝ බලාපොරොත්තු වන්නෝ. අවාසනාවකට කෝවිදියා පරිසරය ප‍්‍රාමාණික කලා කටයුත්තකට අත පොවන්නට හඳගමට පමණක් නොව කාට හෝ ඉඩ නොදේ. කෝවිදියා නොනගතය තුළ බොහෝ අය කරන පරණ පොටෝ ඇදීම වෙනුවට හඳගම වෙනදට වඩා දැන් තම අදහස් ලියයි; පළ කරයි. ඔහු මහා බැංකු දොරින් පිටමං වන්නට පෙර දින ලියූ ‘මේ නිද්‍රාවෙන් ඇහුරුණු පසු ලියවිල්ල (මෙය අනිද්දා ‘වෘත්තය’ කොලමයි.) අතිශය දාර්ශනික හා සාංදෘෂ්ටික ගැඹුරකින් සමන්විත ය. අජිත් නිවාර්ඞ් කබ්රාල් ඉදිරිපත් කළ අර්ථසාධක තැන්පතු ජනතාවට රිසි නම් යම් ප‍්‍රමාණයක් නැවත ගැනීමේ නව ප‍්‍රතිපත්ති යෝජනාව නිමිත්ත කරගෙන හඳගම ලියූ ෆෙස්බුක් පෝස්ටුව ඉතා වැදගති යි මම සිතමි.

කබ්රාල්  මහතාගේ වෘත්තීය හා දේශපාලන කැරැට්ටුව අතිශය මිශ‍්‍රිත එකක බව නොරහසකි. එනමුත් හඳගම කබ්රාල් යෝජනාව ස්ථානගත කළේ පුළුල් ඓතිහාසික ආර්ථික විද්‍යා සන්දර්භයක් මත ය. ඒ, ජෝන් මේනාර්ඞ් කේන්ස් නමැති ප‍්‍රකට ආර්ථික විද්‍යාඥයා මහා ආර්ථික අවපාත (ගේ‍්‍රට් ඩිප්‍රෙෂන්) සමය තුළ ඉදිරිපත් කළ ප‍්‍රතිපත්තිමය විසªම් මාලාවේ ස්වභාවය හා ඊට සබැඳි ආර්ථික විද්‍යා න්‍යාය ගැන ය. මගේ තක්සේරුව අනුව එය හඳගම විසින් ගිහියන්ට දෙසූ සුමධුර ආර්ථික විද්‍යා බණකි.

යට කී හඳගම ප‍්‍රයත්නය කාලීන මැදිහත් වීමක් ලෙස මා දකින්නේ විශේෂිත හේතුවක් නිසාවෙනි. එනම් ලාංකීය (සිංහල) කතිකාවත තුළ ආර්ථිකය පිළිබඳ ව ප‍්‍රමාණවත් සහභාගිත්වයක් පුළුල් සමාජය තුළ නොමැතිකමයි. දේශපාලන හා සමාජ විද්‍යා විෂය යටතට වැටෙන කතිකාවතෙහි නම් අධිසැපයුමක් දක්නට ඇත. එය එක්තරා ‘ඔක්කොම ඇඞ්ඩින්; ඔක්කොම මැම්බර්’ වැනි තත්ත්වයකි. නිදසුනක් ලෙස මෙය ගනිමු. තරංගනියේ පෙර-දැක්මක් ලෙස තිරගත වූ චිත‍්‍රපටයක් බලා එතැන සිටින අය සමග කෙටි සල්ලාපයක නිරත ව බෞද්ධාලෝක මාවතට පැමිණෙන විට විචාර දුසිම් භාගයක් පමණ පෝස්ටුගත වී හමාරය. රියල්-ටයිම් විචාර ලෙස මේවා සැලකේ. මෙවන් මැගී පන්නයේ විචාරවල ගුණය හා හරය කෙසේ වෙතත් එහි යම් සාධනීය පැතිමානයක් ඇත. එනම් අදාළ විෂයන් ගැන විචාරය වරලත් විශේෂඥ පැලැන්තියකට පමණක් සීමා නොවී පුළුල් සාකච්ඡාවකට භාජනය වීම යි. 

යට කී හඳගම පෝස්ටුවට විශාල ප‍්‍රතිචාරයක් ලැබිණ. එහෙත් බොහෝ ප‍්‍රතිචාරයන්හි හරය වූයේ අපට ඔබේ දැනුම ගැන විශ්වාසයි නමුත් මේ ගැන වැඩි යමක් සාකච්ඡා කරන්න තරම් දැනුමක් නැහැ යන්න යි. එක ප‍්‍රතිචාරයක මෙම පණිවිඩය අපූරුවට සංක්ෂිප්ත වී තිබිණ : ‘සමහර එකෝන් කෑලි තේරෙන්නේ නෑ අප්ප‘. මෙසේ කීවේ ප‍්‍රකට ගුරුවරයෙකු හා ප‍්‍රවීණ විචාරකයෙකි. හෙතෙම නිතර සමාජ දේශපාලන කථිකා අතර කේන්ද්‍රීය චරිතයකි. ඉන් විද්‍යමාන වන්නේ ආර්ථිකය ආශ‍්‍රිත විචාරය යම් ගුඪ දේවාලයක තිරයෙන් එපිට පිහිටි අද්භූත පිළිමවහන්සේ කෙනෙකු වන් බව ය.

ආර්ථිකය ගැන වරලත් නොවන විචාර නොවන්නේ ද නොවේ. එසේ කරන ස්කූටි කල්ලි කිහිපයක් දක්නට ඇත. බොහෝ විට  මොවුන්ගේ විචාරයේ සැකිල්ල වන්නේ මෙය ය : ඒක නරක යි. ඒ නිසා අපි ඒකට කැමති නැහැ. ඒ නිසා එය වැරදියි (හෝ, ඒක ෂෝක්. ඒ නිසා අපි ඒකට කැමතියි. ඒ නිසා එය නිවැරදියි). සංකල්පීය මට්ටමින් කළු ලෑල්ලක හා සුදුහුණු කූරක් පමණකින් සන්නද්ධ මෙම ආර්ථික විචාරය බොහෝ විට ජවිපෙ ආර්ථික රෙටරිකයකයට ද සමපාත වේ. හොඳ-නරක ලෙස ආර්ථික ප‍්‍රතිපත්ති ගොඩවල් දෙකකට බෙදන්නට රිසි මෙම විචාරය නොර්මටිව් (normative) තලයේ පහුරු ගැසීමක් මිස ඉන් එහා ගැඹුරකට යන්නේ නැත.                                         

ආර්ථිකය ගැන පුළුල් කතිකාවක මඳ බව කෝවිදියානු තත්ත්වය තුළ තව දුරටත් බරපතළ වන්නේ මා ගිය සතියේ විස්තර කළ ‘ෂොක් ඩොක්ට්රයිනය’ හරහා ධනවාදය ව්‍යසන, ආපදා හා වසංගත වැනි අධි-අර්බුද තත්ත්ව තුළ නොසිතූ විරූ ලෙස තම සිතැඟි ඉටුකරගන්නා කලක ය. බොහෝ විට සමාජයෙන් වියුක්ත වූ විශේෂඥයන් අතලොස්සක අගුළු දාගත් ප‍්‍රතිපත්ති කුටිවල පමණක කෙරෙන විචාර හා විසඳුම් සෙවීම් පුළුල් පරාසයකට ගෙන ආ යුතුය. ඒ අරභයා මුලින් ම කළ යුත්තේ ආර්ථික විද්‍යාව ඞී-මිස්ටිෆයි (de-mistify) කිරීම හෙවත් එහි ගුඪබව හරණය කිරීමයි. ඉන් යම් ආර්ථික සාක්ෂරතාවක් ගිහියන් අතර ද ගොඩ නැගේ. පුළුල් සහභාගිත්ව විවාදයකට එම ආර්ථික සාක්ෂරතාව කොන්දේසියකි. බන්ධුල නානායක්කාරවසම්ගේ පද රචනයෙන් සුනිල් එදිරිසිංහ ගයන ගීතයක තරමක් රී-මික්සයකින් අපට ‘රිටයර් වූ පසුවයි පෙනෙන්නේ හඳයාගේ අබිමන්‘ කියා අසෝක හඳගම මෙම බලවත් අඩුපාඩුව පිරිමසන්නට කළ අනගි ප‍්‍රයත්නය ගැන පැසසුම් සහගත ව ‘කොරෝනා කාලේ සින්දු‘ තීරය හරහා ගායනා කළ හැක.

උදන් ප‍්‍රනාන්දු

කොරෝනා සහ මැතිවරණය සමඟ කරන ආණ්ඩුවේ භයානක සෙල්ලම

0
COLOMBO, SRI LANKA - 2020/03/31: A municipal worker wearing a protective gear sprays disinfectant at a house during a government-imposed nationwide lockdown as a preventive measure against the COVID-19 coronavirus. Sri Lanka is currently under an indefinite curfew to prevent the spread of the virus which has already infected 132 people. (Photo by Harshana Johanas / SOPA Images/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)

ජනාධිපතිවරයා මාර්තු 2 දා පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හරිමින් අපේ‍්‍රල් 25 වන දින මැතිවරණය නියම කළේ කෝවිඞ්- 19 වෛරසය ජාත්‍යන්තරව පැතිරෙමින් තිබුණ අවස්ථාවකය. නව පාර්ලිමේන්තුව මැයි 14 කැඳවිය යුතු යයි දින නියම විය. නාමයෝජනා භාරගැනීම මාර්තු 12 දින ආරම්භ වූ අතර අවසන් වූයේ මාර්තු 19 දිනයි. එදිනම ප‍්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවක් පවත්වමින් නියමිත දිනට මැතිවරණය පැවැත්විය නොහැකි බව මැතිවරණ කොමිසමේ සභාපතිවරයා කීය. මේ සම්බන්ධ ගැසට් නිවේදනය නිකුත් කරන ලද්දේ මාර්තු 21 දිනය.

මැතිවරණ කොමිසමේ සභාපතිවරයා අපේ‍්‍රල් 1 දින ජනාධිපති ලේකම්ට ලිපියක් යවමින් ව්‍යවස්ථාවේ ප‍්‍රතිපාදන අනුව පාර්ලිමේන්තුව ජුනි 2 දාට පෙර රැුස්විය යුතු බවත් (ව්‍යවස්ථාවේ 70(5) (අ) වගන්තිය) ඒ අනුව මැතිවරණය අපේ‍්‍රල් 27 හෝ 28 පැවැත්විය යුතු බවත් මේ සඳහා සූදානම් වීම යටත් පිරිසෙයින් අපේ‍්‍රල් 20 දින වත් කළ යුතු බවත් දන්වා සිටියේය. මේ කාලසටහන අනුව කටයුතු කිරීම අපහසු බැවින් ජනාධිපතිවරයාගේ බලතල පාවිච්චි කරමින් මේ පිළිබඳව ඉක්මනින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් විමසීමක් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. 

මෙයට පිළිතුරු වශයෙන් ජනාධිපති ලේකම්වරයා අපේ‍්‍රල් 6 වන දින යවන ලද ලිපියේ මෙසේ සඳහන් වේ.

”මෙම අවස්ථාවේදී 2020. 05.28 දිනට පෙර මැතිවරණය පැවැත්වීමට නොහැකි යයි කිව නොහැක. මැතිවරණය පැවැත්වීමේ දිනය නියම කිරීම මැතිවරණ කොමිසමේ කාර්යයකි. අතිගරු ජනාධිපතිතුමා මැතිවරණ කොමිසමේ යුතුකම් සහ වගකීම් සම්බන්ධව මැදහත් වීමට අපේක්ෂා නොකරයි.”

”ඡන්ද අයිතිය පාවිච්චි කිරීම මෙරට ජනතාවගේ අයිතිය වන අතර එය ඔවුන්ගේ පරමාධිපත්‍ය අයිතිය බව මම දැඩිව අවධාරණය කරමි.”

”ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ මතය විමසීමට අවශ්‍යතාවක් පැන නොනගින බව මැතිවරණ කොමිසමට දැනුම් දෙන්නැයි මට උපදෙස් ලැබී ඇත.”

මේ අනුව ලේකම්වරයා සඳහන් කරන්නේ මැතිවරණය මැයි 28ට පෙර පැවැත්විය හැකි බවය.

වෛරසය සම්බන්ධයෙන් නිශ්චිත පියවර ගැනීම නාමයෝජනා අවසන් වන තෙක් ජනාධිපතිවරයා පමා කළේය. එම සතිය මුල ජාතික නිවාඩු දිනයක්ද නිවසේ සිට වැඩ කරන දිනද ප‍්‍රකාශයට පත් කරන ලදි. නාම යෝජනා දිනයට පසු දින එනම් මාර්තු 20 වන දින රට පුරා ඇඳිරි නීතිය පනවන ලදි. 

හමුදාපති වරයා කෝවිඞ් -19 වෛරසය සම්බන්ධ ජාතික මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථානයේ ප‍්‍රධානයා ලෙස ජනාධිපතිවරයා විසින් මාර්තු 17  දින පත් කරන ලදි. මෙම පත්වීම ගැසට් නොකරන ලද අතර ඔහුට අයත් කාර්යයන්ද ප‍්‍රකාශයට පත් නොකරන ලදි. එම ආයතනයේ අනෙක් සාමාජිකයන්ගේ නම්ද දැනගන්නට නැත. එම ආයතනයේ වෙබ් අඩවියට අනුව ඔවුන්ගේ කාර්යභාරය නිරෝධායන ක‍්‍රියාවලිය පාලනය කිරීම බව පෙනේ. මාර්තු 26 දින ජනාධිපති කාර්යසාධක බලකායක් පත්කරනු ලැබූ අතර එහි සාමාජිකයන්ද ඔවුන්ගේ කාර්යභාරයද ගැසට් කරන ලදි. ඔවුන් මූලික වශයෙන් ආහාර බෙදාදීම සහ පරිපාලන කටයුතු කරන අතර වෛරසය පාලන ක‍්‍රියාවලිය සමඟ සම්බන්ධයක් නැත. තාක්ෂණික කටයුතු සම්බන්ධ කාර්යසාධක බලකායක් ඇති බව දැනගන්නට ඇති අතර එහි සාමාජිකයන් කවුරුන් දැයි නොදනිමු.

 කාර්යසාධක බලකාය ඔවුන්ගේ කටයුතු කිරීමේදී ආර්ථික මධ්‍යස්ථාන වසා දැමීමට කටයුතු කරන ලදි. මෙය ගොවීන්ට සහ එළවළු බෙදා හරින්නන්ට පාඩුවක් විය. ආර්ථිකය නැවතී ඇති අතර දෛනික අදායම් ලබන්නන් බලවත් අපහසුතාවකට පත්වී ඇත. මෙහෙයුම වෛරසය මැඬලීමේ හමුදා ක‍්‍රියාන්විතයක් ලෙස ඉදිරියට යයි. අපේක්ෂාවන් හොඳ වන අතර ඒවායේ යම් ප‍්‍රතිවිපාක ද තිබේ. ලෝකයේ බොහෝ රටවල් වෛරසය සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීමේදී සිය ආර්ථිකයන් පිළිබඳවද සැලකිලිමත් වෙයි. ඔවුහු වසංගතය සහ ආර්ථික කළමනාකරණය කිරීමට උත්සාහ කරති. 

මෙවැනි තත්ත්වයන්වලදී ඉදිරි පෙළ සිට කටයුතු කළ යුතු වසංගත රෝග විශේෂඥයන් පසුපසට ගොස් ඇති බව පෙනේ. මෙයට හොඳම උදාහරණය නම් අපේ‍්‍රල් 11 දින නිකුත්වූ යමකු මහජන අවකාශයට යන්නේ නම් මුඛ ආවරණ පැළඳීම අනිවාර්ය කරන නිවේදනයයි. එනමුත් වසංගත රෝග අංශයේ වෙබ් අඩවියේ ඇත්තේ එය අවශ්‍ය නොවන බවය.

නාමයෝජනා දෙන තෙක් වෛරස මර්දන ක‍්‍රියාවලිය පමා කළ ජනාධිපතිවරයා මැතිවරණ කොමිසමේ සභාපතිවරයාට මැයි 28 දිනට පෙර මැතිවරණය පැවැත්විය හැකැයි දැන්වූ පසු එහි ශක්‍යතාව හඟවන සංඥා නිකුත් කිරීමට පටන්ගෙන තිබේ. පාසල් වාරය මැයි 11 ආරම්භ වන බව අපේ‍්‍රල් 11 නිවේදනය කරන ලදි.

විශ්වවිද්‍යාල එහි කාර්ය මණ්ඩල සඳහා මැයි 4 ද අවසන් වසරේ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් සඳහා මැයි 11 ද මැයි 18 දින සම්පූර්ණයෙන්ම ද විවෘත කරන බව අපේ‍්‍රල් 12 නිවේදනය කරණ ලදි. මෙම දින සඳහා පදනම කුමක්ද? ඒවාට වසංගත රෝග විශේෂඥයන්ගේ අනුමැතිය ලැබී තිබේද? අපට පෙනෙන්නට තිබෙන්නේ මේවා මැයි 28 මැතිවරණය සාධාරණය කිරීම සඳහා යොදා ගන්නා බවයි.

 මෙය භයානක ක‍්‍රීඩාවකි. රෝගය ආසාදනය වූවන් දිනෙන් දින ඉහළ යන අතර දැනට එය 214 කි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පැනවූ සම්බාධක ලිහිල් කිරීමේදී ඉතා ප‍්‍රවේසමෙන් පියවරෙන් පියවර කළ යුතු බව නිවේදනය කර ඇති අතර එසේ නොකළහොත් වසංගතය නැවත පැතිරීමේ අවදානමක් ඇති බව කියයි. දින නියම කිරීමට මේ අවස්ථාව කල් වේලා වැඩිය. එම ඉලක්ක සපුරා ගත හැකි නම් අපිද සතුටු වමු.

කෙසේ වෙතත් මෙවති තත්ත්වයක් යටතේ මෙවැනි හදිසියක මැතිවරණ පැවැත්විය නොහැක.

ජනාධිපති ලේකම්වරයා ගෙන එන ජනතාවගේ ඡන්ද අයිතිය පිළිබඳ තර්කය 2018 ඔක්තෝබර් මස  ඇතිවූ සිද්ධියේදීද ඉදිරිපත් කරණ ලදි. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ව්‍යවස්ථාව අනුව කටයුතු කළ යුතු බව කියමින් එම තර්කය නිෂ්ප‍්‍රභ කළේය. මෙම අවස්ථාවේදී පාර්ලිමේන්තුව නැවත කැඳවීම පිළිබඳ ව්‍යවස්ථා ප‍්‍රතිපාදන පිළිබඳව බොහෝ විද්වතුන් විසින් කරුණු දක්වා ඇත. පාර්ලිමේන්තුව කැඳවනු ලැබුවහොත් මැතිවරණ කොමිසමේ ප‍්‍රශ්නය විසඳී යාමට ඉඩ තිබේ. එය සිදුවනු ඇත්තේ නීති ප‍්‍රතිපාදන අනුවයි. කෙසේ වෙතත් මුදල් අනුමත කර ගැනීම සහ වෛරසය මර්දන ක‍්‍රියාවලියේ සුපරීක්ෂණය වැනි ප‍්‍රශ්න විසඳී යනු ඇත.

පාර්ලිමේන්තුවේ අවසන් සැසිය පැවැත්වූ පෙබරවාරි 20 දින සභානායකවරයාට ආණ්ඩුවේ වියදම් අනුමත කර ගැනීමේ යෝජනාවක් සහ ණය සීමාව ඉහළ නැංවීමේ යෝජනාවක් ගෙනඒමට අවශ්‍ය විය. විපක්ෂ නායකවරයාට අනුව පක්ෂ නායක රැස්වීමේදී වියදම් අනුමත කිරීමට විපක්ෂය එකඟ වූ අතර ණය සීමාව ඉහළ නැංවීමට විපක්ෂය එකඟ නොවීය. මෙය හැන්සාඞ් වාර්තාවේ සඳහන් වේ. එනමුත් සභානායකවරයා යෝජනාව ඉදිරිපත් නොකළ අතර පාර්ලිමේන්තුව මාර්තු 3 දක්වා කල් තැබීමට යෝජනා කළේය. මාර්තු 2 දා පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හරින ලදි. ජනාධිපතිවරයා ජාතිය අමතා කළ කථාවේදී පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමට දැක්වූ හේතුව වූයේ පාර්ලිමේන්තුව මගින් අවශ්‍ය මුදල් අනුමත නොකිරීම නිසා එය කළ බවයි.

ජනාධිපති ලේකම්වරයාගේ ලිපියේ අවසන් ෙඡ්දය අනුව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට මෙම කාරණය ඉදිරිපත් කිරීමේ අවශ්‍යතාවක් පැන නොනගී.

කොමිසමේ සභාපතිවරයා ජනාධිපතිවරයා අමතා ඇත්තේ ව්‍යවස්ථාවේ පහත දැක්වෙන  33(1) (ඈ ) වගන්තිය යටතේ විය හැක.

”ජනාධිපතිවරයාගේ කාර්යය විය යුත්තේ මැතිවරණ කොමිෂන් සභාවේ උපදෙස් මත නිදහස් හා  සාධාරණ ඡන්ද විමසීම් සහ ජනමත විචාරණ පැවැත්වීම සඳහා උචිත වාතාවරණය නිර්මාණය කිරීම තහවුරු කිරීම වන්නේය.”

එබැවින් අපි ප‍්‍රශ්නයේ මුලට පැමිණ සිටිමු.

සාකච්ඡා කළ පරිදි කෝවිඞ් -19 මැඬලීමේ සම්පුර්ණ ක‍්‍රියාවලිය මැතිවරණය පැවැත්වීමේ ක‍්‍රියාවලියත් සමඟ එකිනෙක වෙලී ඇති බව පෙනේ. වෛරස අර්බුදය මැද මැතිවරණය පැවැත්වීමට උත්සාහ කරනවාට වඩා ඇතිවී ඇති ව්‍යවස්ථා අර්බුදය සමනය කර ගැනීමට ජනාධිපතිවරයා සහ ආණ්ඩුව උත්සාහ ගත යුතුය.

විපක්ෂ දේශපාලන පක්ෂ නායකයන් පාර්ලිමේන්තුව නැවත කැඳවුවහොත් අවශ්‍ය නීති පැනවීම් සහ වියදම් අනුමත කිරීම්වලට සහයෝගය දෙන බවට ආණ්ඩුවට සහතිකයක් දිය යුතුය. එමෙන්ම ව්‍යවස්ථා අර්බුදය සමනය කර ගැනීමටද ඔවුන් සහයෝගය දිය යුතුය.

හර්ෂ ගුණසේන

පරීක්ෂණ තවත් වැඩි කරන්න ඕනෑ

COLOMBO, SRI LANKA - 2020/03/31: A municipal worker wearing a protective gear sprays disinfectant at a house during a government-imposed nationwide lockdown as a preventive measure against the COVID-19 coronavirus. Sri Lanka is currently under an indefinite curfew to prevent the spread of the virus which has already infected 132 people. (Photo by Harshana Johanas / SOPA Images/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)

– අපේ‍්‍රල් 12 පරීක්ෂණ 509ක් කරලා

– දවසකට ඒ වගේ දෙගුණයක් කරන්න  ඕනෑ

හැකි තරම් පරීක්ෂණ සිදුකොට කොවිඞ්-19 ආසාදිතයන් හඳුනාගෙන, ඔවුන් වෙන්කර තබන ලෙස ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය උපදෙස් දී මාසයකට පමණ පසුව ශ‍්‍රී ලංකාවේ දිනකට කරන පීසීආර් පරීක්ෂණ සංඛ්‍යාව වැඩි කිරීමට පටන්ගෙන ඇත.

ලංකාවේ මීට පෙර දිනකට කර තිබුණු පරීක්ෂණ සංඛ්‍යාව ඉතා අඩු විය. දිනෙකට වැඩිම පරීක්ෂණ සිදුකර තිබුණේ 125ක් පමණය. පසුගිය සතිය වනවිටත් කර තිබුණු මුළු පරීක්ෂණ සංඛ්‍යාව 2000කට ආසන්න විය. කොවිඞ්-19 රෝගීන් ඇසුරු කළ 42,000ක් පමණ සිටින බව පසුගිය සතිය වනවිට වාර්තා වූ නිසා එම පරීක්ෂණ සංඛ්‍යාව කිසිසේත්ම ප‍්‍රමාණවත් නොවන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත.

රෝහල්වලට පැමිණෙන කොවිඞ්-19 රෝග ලක්ෂණ පෙන්වන පුද්ගලයන්ගේ පමණක් නොව, රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන රෝගය ඇතැයි සැකසහිත පුද්ගලයන්ගේ පරීක්ෂණ සකරන ලෙස මාසයකටත් වැඩි කාලයක් තිස්සේ සෞඛ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයේ විශේෂඥයන් ඇතුළු පිරිස් ඉල්ලීම් කර තිබුණි. ලංකාවේ මුල්ම රෝගියා වාර්තා වූ දිනයේ සිටම අප පුවත්පතද පරීක්ෂණ ප‍්‍රමාණය වැඩිකළ යුතු බව ක්ෂේත‍්‍රයේ විද්වත් මත උපුටා දක්වමින් පෙන්වා තිබුණි.

ඒ අනුව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය පරීක්ෂණ කිරීම පිළිබඳව උපදෙස් ලබාදීම සඳහා විශේෂ කමිටුවක් පත්කරන ලදි. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් (වෛද්‍ය සේවා* වෛද්‍ය අමල් හර්ෂ ද සිල්වා,  වෛද්‍ය රුක්ෂාන් බෙල්ලන, වෛද්‍ය රසායානාගාර විද්‍යා වෘත්තියවේදීන්ගේ විද්වත් ආයතනයේ සභාපති රවී කුමුදේශ් ඇතුළු පිරිසක් එම කමිටුවේ සාමාජිකයෝ වූහ. එම කමිටුව පරීක්ෂණ සිදුකිරීමට අදාළව නිර්දේශ ලබාදී තිබුණි.

පරීක්ෂණ වැඩිකළා

පරීක්ෂණ සංඛ්‍යාව වැඩිකිරීම පිළිබඳව වෛද්‍ය අනිල් ජාසිංහ මෙසේ පැවසීය.

‘අපි කරන පරීක්ෂණ ප‍්‍රමාණය විශාල වශයෙන් වැඩිවෙලා තියෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස අපේ‍්‍රල් 12 වැනිදා පරීක්ෂණ 509ක් කළා. මීට කලින් අපි සාමාන්‍යයෙන් 125 ක් පමණ තමයි කළේ. මේ වන විට අපි රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන අය පරීක්ෂාවට ලක් කරමින් ඔවුන් අතර සිටින  රෝගීන් හඳුනාගන්න තමයි උත්සාහ කරන්නේ. ඇත්තටම අපට මේ වන විට රෝග ලක්ෂණ සහිතව මුණගැහෙන පිරිස අඩුවෙමින් පවතිනවා. අපි වැඩිපුර පරීක්ෂාවට ලක් කරන්නේ රෝග ලක්ෂණ නැති අයව.

මේ වන විට අපි නිරෝධායන කඳවුරුවලින් පිටවෙන අයවත් පරීක්ෂාවට ලක් කරනවා. නිරෝධායනයට ලක් කරලා ගෙවල්වල ඉන්න අයවත් පරීක්ෂා කරන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා.

අපි පරීක්ෂාවට ලක් කරන ප‍්‍රමාණය වැඩිවෙන නිසා මුණගැහෙන රෝගීන් ප‍්‍රමාණයත් වැඩිවෙන්න ඉඩ තියෙනවා.

ක්ෂේත‍්‍රයේ සිටින අයව පරීක්ෂාවට ලක් කිරීම ලෙහෙසි කටයුත්තක් නෙවෙයි. ඔවුන්ගේ සාම්පල් විද්‍යාගාර වෙත අරගෙන එන්න  ඕනෑ. අපි මේ වන විට විද්‍යාගාර සංඛ්‍යාව 12ක් දක්වා වැඩිකළා.

19 වැනිදා වන විට වසංගත තත්වය අඩු වේවිද කියලා අපට දැන්ම සීයට සියක් කියන්න බැහැ. ඉදිරි තත්වය ගැන කිසිම අනුමානයක් කළ නොහැකියි. කෙසේ වෙතත් අඩු තරමේ අවදානම් දිස්ත‍්‍රික්ක හතර හැර අනෙක් දිස්ත‍්‍රික්කවලවත් ඇඳිරි නීතිය ලිහිල් කරන්න පුළුවන් වේවි කියලා හිතනවා.

දැනට තත්වය පාලනයක් යටතේ තියෙන බව කියන්න පුළුවන්. අපට මුණගැහෙන රෝගීන්ගේ රෝග ඉතිහාසය, ඔවුන් සම්බන්ධතා පැවැත්වූ අය පිළිබඳ විස්තර අපි එකතුකරනවා. අපට හමුවෙන රෝගීන්ට රෝගය වැළඳුණේ කවුරුන් හරහාද කියලා අපට හොයාගන්න පුළුවන්.

රෝගය උග‍්‍ර ලෙස පැතිර ගිය ඇමෙරිකාව, ඉතාලිය වගේ රටවල රෝග ඉතිහාසය නොදැන රෝගීන්ව හමුවුණා. ඔවුන්ගේ ඉතිහාසයවත්, සම්බන්ධතා ගැනවත් හොයලා වැඩක් නැති තත්වයට පත්වුණා. අගක් මුලක් නොදන්නා රෝගීන් මුණගැහුණා. අපේ රටේ එවැනි තත්වයක් නැහැ. චේන් එකක් වගේ රෝගියාගෙන් රෝගියාට පැතිර ගිය හැටි තොරතුරු අප සතුව තියෙනවා. ඒ නිසයි අපට වසංගතය පාලනය යටතේ තිබෙන බව කියන්න පුළුවන්.’

වෛද්‍ය පර්යේෂණ ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය ජයරුවන් බණ්ඩාර කීවේ මෙසේය.

‘වෛද්‍ය පර්යේෂණ ආයතනයට සාම්පල්  ඕනෑ තරමක් පරීක්ෂාවට ලක් කළ හැකියි.  ඕනෑනම් දිනකට සාම්පල් 1000ක් පමණ කරන්න පුළුවන්. කෙසේ වෙතත් අප දැන් කරමින් ඉන්නේ දිනකට සාම්පල් 150ක් පමණ. මීට පෙර අපි දිනකට සාම්පල් 50ක් පමණ කළේ. මේ  වන විට ඒ සංඛ්‍යාව 100කින් පමණ වැඩිවෙලා තියෙනවා. අපි එන තරමක් සාම්පල් පරීක්ෂා කරනවා.’

තවත් වැඩි කරන්න

නිරෝධායන කඳවුරුවල සිටින රෝග ලක්ෂණ නොමැති පුද්ගලයන් පරීක්ෂාවට ලක් කිරීම යහපත් කරුණක් බවත්, පරීක්ෂණ සංඛ්‍යාව වැඩිකිරීම යහපත් බවත් අනිද්දා සමඟ අදහස් දක්වමින් රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංසදයේ සභාපති රුක්ෂාන් බෙල්ලන සහ වෛද්‍ය රසායනාගාර විද්‍යා වෘත්තියවේදීන්ගේ විද්වත් ආයතනයේ සභාපති රවී කුමුදේශ් පැවසීය. කෙසේ වෙතත් ඔවුන් වැඩිදුරටත් පැවසුවේ තමන් සාමාජිකත්වය දැරූ කමිටුවේ උපදෙස් රැුසක් තවම ක‍්‍රියාවට නංවා නොමැති බවත්, තමන් අපේක්ෂා කළ තත්වයට ළඟා වෙන්නට නම් පරීක්ෂණ සංඛ්‍යාව මීටත් වඩා වැඩිකළ යුතු බවත්ය.

එම කමිටුව නිර්දේශ 11ක් ඉදිරිපත් කර තිබුණි. එම නිර්දේශ මෙසේය.

‘දැනට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය යටතේ පවතින පීසීආර් යන්ත‍්‍ර හඳුනාගැනීම සහ ඒවා දැනට පරීක්ෂණ කරන මධ්‍යස්ථාන වෙත නිරීක්ෂණය යටතේ ලබාදිය යුතුය.

පෞද්ගලික අංශය සතු පීසීආර් යන්ත‍්‍ර සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය යටතේ කොවිඞ්-19 පරීක්ෂණ සඳහා ලබාගත යුතුය.

විශ්වවිද්‍යාල යටතේ පවතින පීසීආර් යන්ත‍්‍ර හඳුනාගෙන ඒවා ලබාගත යුතුය.

මේ මොහොතේ පීසීආර් යන්ත‍්‍ර මිලදී ගැනීම මූලික අවශ්‍යතාවක් නොවේ.

කාටි‍්‍රජ්, රිඒජන්ට්, වීටීඑම්, ස්වැබ්ස්, ටෙස්ට් කිට්ස්, කොන්සියුමබල්ස්, පීපීඊ යන උපකරණ හා පහසුකම් නොකඩවා සැපයීම. එම පහසුකම්වල ස්වාරක්ෂක තොග හෙවත් හිඟයක් ඇති නොවීම සඳහා අමතර තොග තබාගත යුතුය.

පරිත්‍යාග ලබාගත යුතුය. නව තොග අවශ්‍යතා මත සිදුකළ යුතුය.

රෝගීන්, ජනකොටස්වල සාමාජිකයන්, අවදානම් සහගත ඉදිරිපෙළ රැුුකියාවල යෙදෙන සේවකයන් සහ නිරෝධායනයෙහි සිටින පුද්ගලයන්ගේ රෝගය හඳුනාගැනීම සඳහා පරීක්ෂාවට ලක් කළ යුතුය.

දුරබැහැර සිටින රෝගීන් කළමනාකරණය සඳහා ක‍්‍රමවේදයක් සකස් කළ යුතුය.

බහුවිධ පරීක්ෂණ ක‍්‍රමවේද පාවිච්චි කළ යුතුය. පොයින්ට් ඔෆ් කෙයාර් පීසීආර්, ප‍්‍රතිදේහජනක රැපිඞ් ටෙස්ට් හා ප‍්‍රතිදේහ රැපිඞ් ටෙස්ට්, ජංගම පරීක්ෂණ, එලිසා පරීක්ෂණ යන ක‍්‍රමවේද ස්ථාපිත කළ යුතුය.

ජන සමාජයෙහි පරීක්ෂණ කිීම සඳහාත්, අලූතින් ස්ථාපිත කළ පීසීආර් පරීක්ෂණ පහසුකම්වලට සහාය දීම සඳහාත් කමිටුවක් ස්ථාපිත කළ යුතුය.

අවශ්‍ය පුද්ගලයන්ගෙන් නිතිපතා උපදෙස් ලබාගැනීම දිරිමත් කළ යුතුය.’

දවස් 10න් 10,000ක්  ඕනෑ

එම නිර්දේශ ක‍්‍රියාත්මක වෙනවාද නැද්ද යන්න පිළිබඳව වැඩිදුර විස්තර කරමින් රවී කුමුදේශ් මහතා මෙසේ පැවසීය.

‘අපි යෝජනා කරපු විදියටම කටයුතු සිද්ධවෙන්නේ නැහැ. යම් ප‍්‍රගතියක් තිබෙන බව නම් කියන්න පුළුවන්. උදාහරණයක් විදියට දැනට පීසීආර් ක‍්‍රමයට දිනකට සිදුකරන පරීක්ෂණ ප‍්‍රමාණය වැඩිකරලා තියෙනවා. ඒ ප‍්‍රමාණයත් මදි. ඒ වගේ දෙගුණයක්වත් සිද්ධවෙන්න  ඕනෑ. දවසකට පරීක්ෂණ 1000කට වඩා කරලා දවස් 10ක් වගේ කාලයක් ඇතුළත රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන සැකසහිත අයගේ පරීක්ෂණ 10,000ක් පමණ කරන්න  ඕනෑ කියලයි අපි කියන්නේ.

මේ පරීක්ෂණ විවිධාකාර අරමුණු අනුව සිදුකරනවා. එකක් තමයි ස්ක‍්‍රීනින් හෙවත් සාමාන්‍ය සමාජයෙන් රෝගීන්ව හඳුනාගෙන ඔවුන්ව වෙන් කරගැනීම සඳහා පරීක්ෂණ සිදුකිරීම. අපි දැන් යෝජනා කරලා තියෙන්නේ ඒ විදියට සමාජයෙහි සිටින රෝගීන්ව හඳුනාගැනීමට පරීක්ෂණ කරන්න කියලයි.

ඊට අමතරව දැනට රෝහල්ගත වෙන රෝගීන්ව පරීක්ෂාවට ලක් කරන්නත්  ඕනෑ. ඔවුන්ව පරීක්ෂා කිරීමට වෙනම අවධානයක් යොමුකරන්නත්  ඕනෑ. මොකද ඒ රෝගීන්ට ප‍්‍රතිකාර කළ යුතුයි. සමාජයෙහි හමුවෙන රෝග ලක්ෂණ නැති ආසාදිතයන්ට ප‍්‍රතිකාර කරන්න  ඕනෑ නැහැ. ඔවුන්ව වෙන් කරන්න විතරයි  ඕනෑ.

මේ වෙනස නිසා පරීක්ෂණවලදීත් යම් වෙනසක් තියෙන්න  ඕනෑ. පර්යේෂණවලදීත් රෝග ලක්ෂණ පෙන්වන අයට වෙනම අවධානයක් යොමු කරමින් තමයි පරීක්ෂණ පවා කරන්න  ඕනෑ.

අපි යෝජනා කරන්නේ වෛද්‍ය පර්යේෂණ ආයතන දැනට රෝහල්වල සිටින රෝගීන්ව පරීක්ෂා කිරීම සඳහා වෙන් කර තබන්න. ස්ක‍්‍රීනින් හෙවත් වෛරසය ආසාදනය වුණ රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන අයව හඳුනාගැනීමේ කටයුතු සඳහා කොළඹ ජාතික රෝහල ඇතුළු තැන්වල පරීක්ෂණ සිදු කරන්න පුළුවන්. ඒ වගේම අපි කලින් කීව අනෙකුත් පරීක්ෂණ ක‍්‍රමවේද පාවිච්චි කරමින් සමාජයට පරීක්ෂණ ගෙනයන්න පුළුවන්. ඒත් තවම අනෙකුත් ක‍්‍රමවේදවලින් හරිහැටි ප‍්‍රයෝජන ගැනීමක් සිද්ධවෙන්නෙ නැහැ.

අපි මතක තබාගන්න  ඕනෑ පරීක්‍ෂණ සංඛ්‍යාව වැඩිකරන තරමට ඒකෙන් අපේ රටට යහපතක් වෙනවා. රෝග ලක්ෂණ නැති කෙනෙක්ව හඳුනාගැනීමෙන් අපට ඔවුන්ව වෙන් කරගන්න පුළුවන් වගේම වසංගතයේ පැතිරීම ගැන අධ්‍යයනය කිරිමත් අපට පහසු වෙනවා. අපි හැකි තරම් පර්යේෂණ කරමින් ලබාගන්න දත්ත ප‍්‍රමාණය වැඩිකළොත් ඉදිරියේදී වසංගතය නැවත වර්ධනය වුණොත් එයට මුහුණදීමේ හැකියාව වැඩියි.

අනෙක අප දැනට රෝග ලක්ෂණ නැති සැකසහිත අයව හඳුනාගන්නේ මෙතෙක් හමුවූ රෝගීන් කවුද, ඔවුන් ආශ‍්‍රය කළේ කවුද වගේ කාරණා මත. එහෙත් අප සැකසහිත ලෙස හඳුනාගන්නා අය ආශ‍්‍රය කළේ කවුද කියලා අපි හොයන්නේ නැහැ.  අපි හොයන්නේ රෝගීන් ආශ‍්‍රය කරපු අය ගැනයි. ඒත් ඒ සැකසහිත අය අතරේ ආසාදිතයෙක් හිටියොත් එයා ආශ‍්‍රය කරපු අය ගැනත් හොයන්න  ඕනෑ. මොකද වැඩිපුරම ක‍්‍රියාශීලී රෝග වාහකයො තමයි රෝග ලක්ෂණ නැති ආසාදිතයන්.

ඒ නිසා අපි දැන් කරමින් සිටිනවාට වඩා වැඩිපුර පරීක්ෂණ කරන්න  ඕනෑ. සැකසහිත අයව හඳුනගන්න  ඕනෑ. එලෙස හඳුනාගනිද්දී අපට අලූතින් හමුවන ආසාදිතයන් ආශ‍්‍රය කළ අය ඇසුරෙන් අලූත් සැකසහිත ලැයිස්තුවක් හදාගන්න සිද්ධවෙනවා. ඒ අයවත් පරීක්ෂා කරන්න  ඕනෑ.’

සීයට සීයක්

ශ‍්‍රී ලංකාව කොවිඞ්-19 වසංගතය හමුවේ සාධනීය පියවර රැසක් ගත් බව අමුතුවෙන් කිවයුතු නැත. එහෙත් අවස්ථා ගණනාවකදී ශ‍්‍රී ලංකාව අසාර්ථක විය. අසාර්ථක වූ එක් තැනක් වන්නේ පරීක්ෂණ පැවැත්වීමය. වසංගතය මර්දනයේදී පරීක්ෂණ පැවැත්වීම මූලික කාර්යභාරයක් ඉටු කරන නිසා, පරීක්ෂණ අඩු කිරීම යහපත් තත්වයක් නොවේ.

නිරෝධායන සහතිකය පවා පුස්සක් වී තිබුණේ නිරෝධායන කඳවුරුවලින් පිටවූ ඇතැම් අයට පවා වෛරසය ආසාදනය වී ඇතැයි පසුව දැනගන්නට ලැබුණු නිසාය. නිරෝධායන කඳවුරුවල සිටි අයව පරීක්ෂා කළේත් නැත.

මෙවැනි පසුබිමක පරීක්ෂණ සංඛ්‍යාව වැඩි කිරීමට මාසයක් ප‍්‍රමාද වී හෝ තීන්දු කිරීම යහපත්ය. එහෙත් මේ මොහොතේ කළ යුතු දේවල්වලින් සීයට හැත්තෑවක් පමණ කිරීම ගැන සෑහීමට පත්විය නොහැකිය. මෙය ඒ ඒ ක්ෂේත‍්‍රවල විශේෂඥයන්ගේ උපදෙස් සීයට සීයක් පිළිපැදිය යුතු අවස්ථාවකි. ඒ නිසා විශේෂ කමිටුව නිර්දේශ කළ පරිද්දෙන්ම පරීක්ෂණ සංඛ්‍යාව වැඩි කළහොත් එය රටේ සෞඛ්‍යයට යහපත්ය.