■ විශේෂඥ වෛද්‍ය මහේෂ් හරිස්චන්ද්‍ර
■ විශේෂඥ වෛද්‍ය අජිත් අමරසිංහ
■ විශේෂඥ වෛද්‍ය නිලුපුල් පෙරේරා

නලින් ද සිල්වා මැතිතුමාට අනුව දැනුම මනුෂ්‍ය නොවන ප්‍රාණීන්ගෙන් ලැබෙයි. 2021 මාර්තු මස 5වැනි දින කාලය වෙබ් අඩවියේ සටහනක් තබන නලින් ද සිල්වා මැතිතුමා මෙසේ සඳහන් කරය.ි ”‍මනුෂ්‍ය නොවන ප්‍රාණීන්ගෙන් දැනුම ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සමාජයේ කතා කරන එක හොඳයි. ඒකෙ පැති ගණනාවක් තියෙනවා.”‍ ඉන්පසුව, ”‍මනුෂ්‍ය නොවන ප්‍රාණීන්ගෙන්”‍ ලැබෙන අද්භූත දැනුමෙහි සත්‍ය, අසත්‍ය බව මැනිය හැකිද, නොහැකිද යැයි නොපවසන එතුමා මෙසේ පවසයි. ”‍කවුරු හරි කිවුවොත් තමන්ට දෙවියන්ගෙන් හරි භූතයකුගෙන් හරි දැනුම ලැබෙනවෘ කියලෘ අපි එය විශ්වාස කරන්නෙ කොහොමද? ඕනෑම හොරෙකුට තමන්ට දෙවියන් සම්බන්ධ යැයි කියමින් අනෙක් මිනිසුන් රවටන්න බැරිද? මේ ලියාපදිංචි නැති දැනුම අප විශ්වාස කරන්නේ කෙසේද?”‍. ඇත්ත වශයෙන්ම මෙම ප්‍රශ්න ඇසිය යුත්තේ අපය. උත්තර දිය යුත්තේ එතුමාය. ඉන්පසු එතුමා මෙම ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු නොදී ආf​ඳකු සේ ලිස්සා යයි. ඔහුම ඇසූ ප්‍රශ්නවලට උත්තර නොදී ලිස්සා යන එතුමා ”‍එහෙත් ධම්මික වෙද මහතා හරි ප්‍රියන්තා සේනානායක මහත්මිය හරි වෙද මහතකු වෙද හාමිනේ කෙනකු ලෙස පිළිගැනෙන්නේ කෙසේද? එය සහතිකවලින් තීරණය කරන්නක් නොවෙයි. එය සමාජීය ප්‍රශ්නයක්. අපි ඒ කරන්නේ කෙසේද යන්න පසුව සාකච්ඡා කරමු. දැනට වෙනත් ප්‍රශ්නයක් කතා කරමු.”‍ යැයි පවසයි. පසුව සාකච්ඡා කරමු යැයි දෙවැනි වරටද ලිස්සා යමින් කල් තබන මාතෘකාව එතුමා පසුගිය වසර තිහ තුළම කල් තැබූ දෙයකි.

නලින් ද සිල්වා මැතිතුමා හැමවිටම යම් කරුණක් සම්බන්ධව කථා කොට, පවත්නා ක්‍රමවේදයන් විවේචනය කරයි. එහිදී ඔහු කපටි ලෙස විවේචනය කරන්නේ බටහිර ක්‍රමවේදයන් පමණි. පෙරදිග සැබෑ විද්‍යාවන්හි දැනුම මැනීමට ක්‍රමවේදයන් ඇති බව නොකීමට එතුමා ප්‍රවේසම් වෙයි. ඉන් පසුව ඔහු දැනුම මැනීමේ සියලු‍ ක්‍රමවේදයන් ගැන සැකයක් කියවන්නා තුළ ඇතිකරයි. අවසානයට ප්‍රියන්තා මහත්මිය හා ධම්මික මහතා වැන්නන්ට ”‍මනුෂ්‍ය නොවන ප්‍රාණීන්ගෙන්”‍ ලැබී ඇතැයි පවසන ”‍දැනුම”‍ සත්‍යය විය හැකි යයි ව්‍යංගයෙන් පවසයි. අපට ඒ මැනිය නොහැකි දැනුම පිළිගැනීමට බල කරයි. එතුමාගේ සෑම තර්කයක්ම අවසාන වන්නේ අගක් මුලක් නැති අපභ්‍රංශයකිනි. එතුමා එතුමාගේ ක්‍රමය අනුව සැබෑ දැනුම, බොරු දැනුමෙන් වෙන්කර ගන්නේ කෙසේදැයි කිසිවිටකත් නොපවසයි. ව්‍යාකුල වාක්‍ය සමුදායකින් එතුමා කියන්නේ දැනුම කළමනාකරණය කිරීම අවශ්‍ය නොවන බවයි.

බුදු දහම හා ඉතිහාසය ගැන අල්ප දැනුමක් ඇති නලින්වාදීන්ට කරුණු කිහිපයක් කියා දීමට අපි කැමැත්තෙමු. පෙරදිග රටවල දැනුම පැතිරුණේ බටහිරට වඩා බොහෝ කලකට පෙරය. ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයෙහිත්, චීනයේත් විවිධ විද්‍යාවන් දියුණු වූයේ වසර දහස් ගණනකට ඉහතයි. එකල ඉන්දියාවේ නාලන්දා වැනි සුවිසල් විශ්වවිද්‍යාලද, ලංකාවේ දහස් ගණන් භික්ෂුන් ඉගැනුම ලැබූ විශාල පිරිවෙන්ද පැවතිණි. ඒ හැරුණු කල ඇතැම් ස්ථානවල ආයුර්වේද පාසල් හා විශ්වවිද්‍යාල පිහිටුවා තිබුණි. පෙරදිග දැනුම වාචිකව ගුරු පරපුරු ඇසුරෙහිද, ලිඛිතවද පැවතිණි. ස්මරණය කිරීමේ ක්‍රම, භාවනා ක්‍රම හා වාද විවාද ඇසුරෙන් එම දැනුම උද්දීපනය කෙරිණි. පෙරදිග ඇති ගුප්ත නොවන විද්‍යාවන්හි හා දර්ශනයන්හි ඇති සුවිශේෂ ලක්ෂණය කුමක්ද? එනම් එම දැනුම අන් අයට පරීක්ෂා කිරීමට හැකි වීමයි. බුදුරජාණන්වහන්සේ වදාළ දහමෙහි ඇති මෙම ගුණය හඳුන්වන්නේ ”‍ඒහි පස්සික”‍ (එව බලව) ලෙසයි.

නලින් ද සිල්වා මැතිතුමා දැනුම මැනීමේ ක්‍රම හඳුන්වා දීම ගැන බටහිරට මෙසේ දෙස් දෙවොල් තබයි. ”‍මා ලියාපදිංචි දැනුම වශයෙන් සලකන්නේ සහතික පත් ලද්දවනුන්ගේ දැනුමයි. එය ලන්දේසින් හා පසුව ඉංගිරිසින් තමයි අපට හඳුන්වා දී තියෙන්නෙ. මා කියා ඇති ඉංගිරිසින් ලෝකයක් පාලනය කෙළේ දැනුම කළමනාකරණයෙන්. ලියාපදිංචි දැනුමත් ඒ කළමනාකරණයේ කොටසක්.”‍ මෙසේ බැනවැදීමෙන් ඔහු කරන්නේ ඔහු විශ්වාස කරන ගුප්ත දැනුම මැනිය හැකිදැයි යන වැදගත් ප්‍රශ්නයෙන්, ලිස්සා යාමයි.

පෙරදිග විශිෂ්ට විද්‍යාලයන්හි, ගුරුකුලවල විවිධ දැනුම් පිරික්සුම් ක්‍රමවේදයන් තිබුණි. බටහිරයන්ට ප්‍රථම දැනුම මැනීමේ ක්‍රමවේදයන් ඇතිකළේද සහ දැනුම කළමනාකරණය කළේද පෙරදිගය. එවන් දැනුම් පිරික්සුම් වේදයන් ගැන නොදන්නා හෝ අමතක කරන නලින් ද සිල්වා මැතිතුමා සහතික පත් නිකුත් කිරීම ගැන බටහිරට බැනවදියි. සහතික පත් නිකුත් නොකළත්, පෙරදිග විශිෂ්ට විද්‍යාවන්ගේ දැනුම කළමනාකරණය වසර දහස් ගණනක වැඩි අතීතයට දිවයයි. බොහෝ විට එම දැනුම් පිරික්සුම් ක්‍රමවේදයන් වාචික ක්‍රමයට පැවැත්විණි. ඇතැම් විට ලිඛිත ක්‍රමයන්ටද මෙය පැවැත්විණි. ගුරු ඇසුරෙන් කරුණු හැදෑරීම පෙරදිග අධ්‍යාපනයෙහි මූලික අංගයක් විය. භික්ෂුවක් ස්වාධීන ලෙස හැසිරීමට ප්‍රථම වස් කාල පහක්, එනම් පස්වසරක් ගුරු හිමියෙකු යටතේ සිටිය යුතුය. ආයුර්වේදයේද වෛද්‍ය විද්‍යාව ඉගෙනගැනීමට බොහෝ කලක් ගුරු ඇසුරේ එම විද්‍යාව උගත යුතු විය. පාරම්පරික හෙළ වෙද ගෙවල්වලද ගෝලයන් අවුරුදු ගණන් පුහුණුව ලැබිය යුතුවිය. මේ සියල්ල සාක්ෂාත් කළේ පුහුණුව ලබන සිසුන් ස්වාධීනව කටයුතු කිරීමට ප්‍රථම දැනුමෙන්, ගුණධර්මයන් ගෙන් පිරිපුන් පුද්ගලයන් බවට පත්කිරීමයි. මතු බුදු වන නාථ දෙවිඳුන් තමන්ට දැනුම දුන් බවත්, එම දැනුම අන් කිසිවෙකුට නොපවසන ලෙස දෙවිඳුන් තමාට පවසා ඇති බවත්, කී සැණින් ශිෂ්‍යයන්ට ස්වාධීනව කටයුතු කළ නොහැකි විය.
පෙරදිග මෙම විශිෂ්ට විද්‍යාවන් පිරිහීමට පත්වූයේ බටහිරයන් පෙරදිගට පැමිණීමට බොහෝ කලකට ප්‍රථමය. මෙම විනාශය ඇරඹුණේ පෙරදිගින්මය. ඒ විවිධ හේතු නිසාය. දහවන සියවසේ චෝළ ආක්‍රමණ නිසා අනුරාධපුරයේ තිබූ සුවිශාල ආරාමයන්වූ පිරිවෙන් බිඳවැටිණි. දුර්වල මට්ටමෙන් පොළොන්නරුවේ ඉතිරිවූ අධ්‍යාපන ක්‍රමද කාලිංග මාඝගේ ආක්‍රමණය නිසා දහතුන්වන සියවසේදී නැතිවිණි. අන්තවාදී හින්දු භක්තිකයෙකු යැයි සලකන කාලිංග මාඝ පුස්කොල පොත් ලිහා දමා ගිනිබත් කළ බව මහා වංශයේ සඳහන් වෙයි. ඉන්පසු ලංකාවේ පිරිවෙන් ක්‍රමය පැවතියේ දුර්වල ලෙසය. උතුරින් පැමිණි ඉස්ලාම් භක්තිකයන්ගේ ආක්‍රමණ නිසා උතුරු ඉන්දියාවේ අධ්‍යාපන ආයතන බිඳ වැටුණි. දොළොස්වෙනි සියවසේ ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සිට පැමිණි භක්තියාර් කුල්ජි නම් ඉස්ලාම් ආක්‍රමණිකයා උතුරු ඉන්දියාවේ පැවති සියලු‍ම බෞද්ධ හා හින්දු අධ්‍යාපනික ආයතන ගිනිබත් කළේය. නාලන්දාහි පැවති විශාල බෞද්ධ විශ්වවිද්‍යාලයෙහි සියලු‍ම භික්ෂුන් මරාදැමූ ඔහු, එතැන තිබු දසදහස් ගණන් පොත්පත් ගිනිතැබුවේය. එම පොත් කන්ද ගිනිගෙන අවසාන වීමට තුන් මසක් ගතවූ බව පැවසේ. චීනයේ අධ්‍යාපන ආයතන බිඳවැටුණේ අභ්‍යන්තර වියවුල් නිසාය. ෂෙන් හේ නැමති සුප්‍රසිද්ධ දේශාටකයාගේ සංචාර පිළබඳ සියලු‍ ලියැවිලි 15 වෙනි සියවසේ දී චීන අධිරාජ්‍යයාගේ අනින් ගිනිබත් විණි.

දහසය වෙනි සියවසේ යුරෝපීය ආක්‍රමණිකයන් පැමිණියේ දේශපාලනික හා සංස්කෘතික වශයෙන් දුර්වල ආසියාවකටයි. උදාහරණයක් ලෙස පෘතුගීසින් ලංකාවට පැමිණෙන විට මෙහි ප්‍රධාන රාජධානි තුනක් සහ කුඩා රාජධානි දහඅටක් පැවතිණි. අනුරාධපුර යුගයේ මෙන් දහස් ගණන් භික්ෂුන් ඉගෙනුම ලැබූ පිරිවෙන් නොතිබිණි. මෙවැනි දුර්වල ආසියාවකට පැමිණි යුරෝපීයයන් ඔවුන්ගේ අධ්‍යාපන ක්‍රම මිස, ඉතිරිව තිබු ආසියානු අධ්‍යාපන ක්‍රම දියුණු කිරීමට උත්සාහ නොගත් බව සැබෑවකි. බටහිර ජාතීන් පෙරදිගට පැමිණ, ඉතිරිව තිබු ක්‍රමවේදයන් විනාශ කළ බවද සැබෑවකි. ඒ ආක්‍රමණිකයන්ගේ ස්වභාවයයි. මේ ඉතිහාසය කුමක් වුවත් අද අප ජීවත් වන්නේ 21 වෙනි සියවසේය. අද අවශ්‍ය වන්නේ 21 වෙනි සියවසට සරිලන දැනුමයි. 21 සියවසට සරිලන දැනුම මැනීමේ ක්‍රමයි. අද දින ජීවත් වීමට අප දරුවන් පරිගණක විද්‍යාව, ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව වැනි නවීන විද්‍යාවන් ඉගැනුම අවශ්‍ය වේ. සියලු‍ විෂයන්හි දැනුම ශීඝ්‍රයෙන් අලු‍ත් වේ. මෙවන් නවීන දැනුම් මැනීමේ පෙරදිග ක්‍රමවේදයන් මොනවාද?
දැනුම කළමනාකරණය කිරීම ගැන බටහිරට බැනවැදී පලක් නැත. දැනුම මැනීමේ ක්‍රමයක් නැතිනම් දැනුමෙන් නොදැනුම වෙන්කර ගත නොහැක. දැනුම මැනීමේ කිසිම ක්‍රමවේදයක් සම්පූර්ණ නොවේ. එසේ නමුත් දැනුම මැනීමේ ක්‍රමවේදයන් අවශ්‍ය නැතැයි පැවසීම විහිළුවකි. නිතර විභාග ක්‍රමවේදයන් වෙනස් කරන්නේ හැකි තරම් දුරට දැනුම මැනීමේ ක්‍රමවේදයන් විශිෂ්ට කරගැනීමටය.

එනමුත් නූගතකු ගෙන් උගතෙකු වෙන්කර ගැනීමේ එකම ක්‍රමවේදය විභාගවලට මුහුණදී, ඒවායින් සමත්ව සහතික පත් ලැබීම පමණක් යැයි, බටහිරයන් හෝ පෙරදිගයන් පවසා නැත. විසිවන සියවසේ ලංකාවේ පහළවූ, බොහෝ විෂයයන් පිළිබඳ ප්‍රාමාණික දැනුමකින්, මත පළකල විද්වතෙකුවූ මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ මැතිතුමා ඉගෙන තිබුණේ ඉංග්‍රීසි පාසලේ පහ වසර දක්වා පමණි. බටහිර විශ්වවිද්‍යාලයකින් ආචාර්ය උපාධියක් ලැබුවද, තමන් කථා කරන කිසිදු විෂයයක් ගැන ගැඹුරු දැනුමක් නැති, කියවූ අල්ප දෙයද හරිහැටි වටහා ගෙන නොමැති, නලින් ද සිල්වා මැතිතුමා හා එතුමා අතර වෙනස අහසට පොළව මෙනි. ලංකාවේ මෙතෙක් පහළවූ ශ්‍රේෂ්ඨතම පුරාවිද්‍යාඥයා වූ සෙනරත් පරණවිතාන මහතා සරසවියකින් මුලික උපාධියක් ලද්දෙක් නොවීය. මයික්‍රොසොෆ්ට් නිර්මාතෘ බිල් ගේට්ස් හාවඩ් සරසවියෙන් අසමත් වුවෙක් විය. එනමුත් මේ කිසිවෙකුට ඔවුන් සතු දැනුම් හදිසියේ පහළල නොවීය. ඔවුහු පතපොත් කියවා, අසා, පුහුණුව ලබා, උගතුන් ඇසුරුකොට කරුණු ඉගෙන ගති. ඉන් පසු තමන් උගත් කරුණු මැනැවින් අවබෝධ කර, මනස යොමුකොට නව මත, නිමැවුම්, සොයාගැනීම් සිදුකොට සමාජයේ බුහුමනට ලක්විය. යමක් පිළිබඳ අවබෝධය හා දැනුම හදිසියේ පහළ වන්නේ නම් සිදුහත් කුමරු නේරංජනා නදියෙන් එතරවූ සැණින් බුද්ධත්වය ලබනු ඇත. උන්වහන්සේ ගුරුවරුන් ඇසුරු කරමින්, තමන් උගත් දේ නැවත නැවත මෙනෙහි කරමින් සියලු‍ දෙය ගැන ප්‍රඥාවෙන් බලා බුද්ධත්වය ලැබූහ.

නලින් ද සිල්වා මැතිතුමාගේ විරුවන් වන ධම්මික බණ්ඩාර මහතා හෝ ප්‍රියන්තා මහත්මිය කිසිදු ආකාරයක ඉගෙනුමක් හෝ පුහුණුවක් බටහිර, පෙරදිග හෝ ශ්‍රී ලාංකික වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳව ලබා නොමැත. ඔවුන්ට එම දැනුම හදිසියේ පහළවී ඇත. එය කිසිවෙකුට පිරික්සිය නොහැක. එම දැනුමෙහි ”‍ඒහි පස්සික”‍ ගුණය නැත. ”‍මනුෂ්‍යයන් නොවන ප්‍රාණීන්”‍ විසින් ලබා දෙන්නේ යැයි නලින් ද සිල්වා මැතිතුමා පවසන පිරික්සිය නොහැකි දැනුම අයිති වන්නේ ගුප්ත විද්‍යා ගණයටය. මෙවැනි ගුප්ත විද්‍යා බුදුදහමෙහි හැමවිටම පිළිකෙවු කෙරිණි. බුදු දහම ගැන පඬි වදන් පැවසීමට පළමුව තුනුරුවන් විඳින ගාථා හරිහැටි ඉගෙනගෙන ”‍ඒහි පස්සික”‍ යන්නෙහි අරුත වටහා ගන්නා ලෙස අපි නලින්වාදීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිමු.

සත්‍ය කරුණක් හා ප්‍රබන්ධයක් අතර ඇති වෙනස සත්‍යයක් ඔප්පුකිරීමට සාක්ෂි ඇති බවයි.මෙම සාක්ෂි ගැන ඇති විශ්වාසය නලින්වාදීහු ඔවුන්ගේ මතවාදය තුළින් නැති කරති. නලින්වාදීන් දැනුම මැනීමේ ක්‍රම හා සාක්ෂි පිළිකෙවු කරන්නේ අප විසින් මීට පෙර ලිපියෙන් බිඳ දමන ලද බහුබූත චතුෂ්කෝටික තර්කයේ එල්ලී ගෙනය. එම තර්කයට අනුව යමක් සත්‍යයක් දැයි දැනගැනීමේ ක්‍රමවේදයක් නැත. එම ක්‍රමවේදයන් විශ්වසනීය නැත. එම නිසා දැනුම මැනීමට අවශ්‍ය නැත. මෙවන් මතයක් ජනගතවූ සමාජයක් සත්‍යය හා අසත්‍යය, මිථ්‍යාව හා විද්‍යාව, සැබෑ කරුණු හා ප්‍රබන්ධය අතර වෙනස හඳුනාගත නොහැකිව අතරමං වේ. අද ලංකාවට සිදුව ඇත්තේ එයයි.

අද ලංකාවේ නූගත්තු එක් රැයෙන් උගතුන් බවට පත්වෙති. ඕනෑම නුගතෙකුට කිසිදු පොත් පතක් නොකියවා, පුහුණුවක් නොලබා, පඬිවදන් පළ කළ හැක. ඔවුන් කළ යුත්තේ පවතින දැනුමට, දැනුම ඇත්තන්ට බැන වැද, අපහාස කොට, ගිරවෙකු බණ කියන්නාසේ, යම් කරුණක් ප්‍රකාශ කිරීම පමණි. වොයිස්කට්කරුවන් ඔවුන් ඉහළට ඔසවා පඬිවරුන් බවට පත්කරයි. පත්තර පිටු ගණන් මිථ්‍යා අතිරේක පළකරයි. මිථ්‍යාවන් ප්‍රචලිත කිරීමට යූ ටියුබ් චැනල් පහළවේ. මෙම ව්‍යාකුල බවට දාර්ශනික පදනම සපයන්නේ නලින් ද සිල්වා මහතා ”‍ජාතික චින්තනය”‍ යැයි තමන්ම හඳුන්වා ගත්, බහුබූත නලින්වාදයෙනි.

කිසිවෙකුටත් මැනිය නොහැකි අවිද්‍යාවන් හා සැබෑ විද්‍යාවන් අතර වෙනසක් නැතැයි කියමින් නලින්වාදය මෙරට ගෙනයන්නේ මහා අගාධයකටය. අද අප රට අවිද්‍යාවට, මිථ්‍යාවට ඇදෙමින් පවතී. මෙරට ගොඩගැනීමට නම් මෙම අගාධයෙහි ගැඹුර අප තේරුම් ගතයුතුය. උගතුන්, දැනුමැතියන්,වියතුන් රට පාලනය කළ යුතුයැයි කෑගසා පලක් නැත. කිරුළ පැළඳිය යුත්තේ උගතුන් නොව උගත්කමයි. දැනුමැතියන් නොව දැනුමයි. වියතුන් නොව වියත්කමයි. බුදුරජාණන්වහන්සේ පිරිනිවන් මංචකයේදී වදාළේ යම් අයෙකු ගුරුකොට හැසිරෙන ලෙස නොව, ”‍දහම මුල්කොටගෙන වසව් ”‍යන්නයි.

උගත්කමට, දැනුමට, වියත්කමට ගරහන, නොසලකන, ඒ දේ ”‍මුල්කොට ගෙන”‍ වාසය කිරීම අනවශ්‍යයයි සිතන උගත්තු, දැනුමැතියෝ, වියත්තු නූගතුන්ට වඩා අවැඩක් ලොවට කරති. නලින්වාදීන් ඒ පිළිබඳව මිහිපිට ඇති සාක්ෂියයි.■

■ අරුණ ජයවර්ධන

මහ බැංකු බැඳුම්කර ගනුදෙනුව සම්බන්ධයෙන් අධිචෝදනා ලබා සිටින රවි කරුණානායක, අර්ජුන් ඇලෝසියස් ඇතුළු පිරිසට, පසුගිය මාර්තු 26 වැනිදා, කොළඹ ස්ථිර ත්‍රිපුද්ගල මහාධිකරණය විසින් ඇප නියම කෙරිණි. 2016 මාර්තු 31 වැනිදා පැවැති තුන්වැනි මහබංකු බැඳුම්කර වෙන්දේසියේදී සිදුවු වංචාව සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ට නීතිපතිවරයා විසින් නඩු පවරනු ලැබ තිබිණ.

කොළඹ ස්ථිර ත්‍රිපුද්ගල මහාධිකරණය සමන්විත වන්නේ විනිසුරු අමල් රණරාජා (සභාපති), විනිසුරු නාමල් බලල්ලේ සහ විනිසුරු ආදිත්‍ය පටබැඳිගෙනි. රවි කරුණානායක සහ ජෙෆ්රි ජෝසප් ඇලෝසියස්, අර්ජුන් ඇලෝසියස්, අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන්, කසුන් පලිසෙන, රන්ජන් හුළුගල්ලේ, මුඅතුරාජා සුවේන්ද්‍රන්, ඉන්දික සමන් කුමාර, ඒජී පුංචිහේවා නඩුවේ විත්තිකරුවෝ වෙති. විත්තිකරුවෝ දෙදෙනෙක් අධිකරණය මගහැර සිටිති.

මාර්තු 25 වැනිදා, නඩුව කැඳවුණු විට අධිකරණය ඇමතූ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජෙනරාල් හරිප්‍රියා ජයසුන්දර, විත්තිකරුවන්ට ඇප ලබාදීමට සිය විරෝධතාව ප්‍රකාශ කළාය. නඩු පවරා ඇත්තේ පොදු දේපළ පනත යටතේ සහ දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය යටතේ බවත්, ඇප ලබා දුනහොත්, විත්තිකරුවන් අධිකරණය මගහැර සිටිය හැකි බවත්, සාක්‍ෂිකරුවන්ට බලපෑම් කළ හැකි බවත් ඇය සිය විරෝධතාව ප්‍රකාශ කරමින් කියා සිටියාය.

ඇප ඉල්ලීම සම්බන්ධයෙන් සිය තීන්දුව මාර්තු 26වැනිදා අධිකරණය ලබාදුන්නේ, අධිකරණය ඉදිරියේ පෙනීසිටි විත්තිකරුවන් 8 දෙනාට ඇප නියම කරමිනි.

සිය තීන්දුව ලියමින් ත්‍රිපුද්ගල මහාධිකරණය විත්තිකරුවන්ට ඇප ලබාදීම සම්බන්ධ වැදගත් නීතිමය කාරණා කිහිපයක් ඉදිරිපත් කර තිබේ. ඒ ගැන තීන්දුවේ සඳහන් කිහිපයක් මෙසේය.
‘මේ අධිකරණයට මුලින්ම තීරණය කිරීමට සිදුවු කාරණය චුදිතයන්ට ඇප නියම කිරීමේදී කුමන නීතියක් යටතේ කළ යුතුද යන්නයි. අධිකරණයේ තීරණය වූයේ චුදිතයන්ට ඇප ලබාදීමේ හෝ නොදීමේ අභිමතානුසාරී බලය ඇත්තේ අධිකරණය සතුව බවයි.

චුදිතයන් වෙනුවෙන් පහත කරුණු අධිකරණයේ අවධානයට යොමු කරන ලදි.

1. 1997 අංක 30 දරන ඇප පනතේ 2 වගන්තිය යටතේ ඇප දීම රීතිය වන අතර, ප්‍රතික්‍ෂෙප කිරීම ව්‍යතිරේකයයි. 2. ඇප නියම කිරීම සඳහා ‘අසාමාන්‍ය කරුණු’, එහෙම සනැකතිනම් සුවිශේෂ කරුණු ඉදිරිපත් කර ඇත.

‘අසාමාන්‍ය අවස්ථා ගැන කරුණු පහත පරිදි වෙන්කර දැක්විය හැකිය.
1. චුදිතයන්ගේ පවතින සහ පැවැති රෝග තත්වයන්

2. චුදිතයන්ගේ පවුලේ ළඟම ඤාතීන්ගේ පවතින සහ පැවැති රෝග තත්වයන්

3. අධිචෝදනාවන්හි නීතිමය තත්වය සහ අධිචෝදනා දෝෂ සහිත බව

4. චුදිතයන් නොතීසි මත අධිකරණයට පැමිණ ඇත යන කරුණ.

5. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 13 ව්‍යවස්ථාව යටතේ චුදිතයකුට සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය

6. මේ නඩුවට අදාළව චුදිතයන්ට බාරදෙන ලද ලේඛනවල ප්‍රමාණය හේතුවෙන් සහ නඩුවේ සංකීර්ණභාවය සම්බන්ධයෙන් චුදිතයන්ට බන්ධනාගාරය තුළදී නිසි උපදෙස් ගැනීමට ඇති නොහැකියාව.

7. රටේ පවතින වසංගත තත්වය හේතුවෙන් බන්ධනාගාරය තුළ රැඳී සිටීමට මෙන්ම නීතිඥවරුන්ට නිසි උපදෙස් ලබාගැනීමට ඇතිවන බාධක.

8. නඩුවේ සාක්‍ෂිකරුවන් සහ ලේඛනවල ප්‍රමාණය මත නඩු විභාගය අවසන්වීමට දීර්ඝ කාලයක් ගතවීම.

9. මේ සම්බන්ධ පහළ උසාවියේ සහ මහාධිකරණ නඩුවලදී චුදිතයන්ට ඇප නියම කර තිබීම.
පැමිණිල්ල කියා සිටියේ, ඇප ලබාදීමට ‘අසාමාන්‍ය අවස්ථා’ ගැන සනාථ කර නැති බවයි.
පොදු දේපළ පනත යටතේ, වරද සිදුකරන ලද විෂය වස්තුවේ වටිනාකම රුපියල් 25000ක් ඉක්මවන බවට සහකාර පොලිස් අධිකාරිවරයකුගේ නිලයට පහළ නොවන නිලධාරියකු අත්සන් කරන අවස්ථාවක, නඩු විභාගය අවසන් වන තෙක් චුදිතයා රිමාන්ඩ් භාරයේ තැබිය යුතුය. ‘අසාමාන්‍ය අවස්ථාවක’දී නම් ඇප පිට මුදා හැරීම සටහන් කොට ඇප පිට මුදා හැරිය යුතුය.
ඒ අනුව, 25000කට වැඩි විෂය වස්තුවකදී ඇප දිය හැක්කේ ‘අසාමාන්‍ය කරුණු’ ඉදිරිපත් වන්නේ නම් පමණකි. නැතිනම් නඩු විභාගය අවසන් වන තෙක් චුදිතයා රිමාන්ඩ් කර තැබිය යුතුය.

අසාමාන්‍ය අවස්ථාව
පොදු දේපළ පනත තුළ හෝ වෙනත් පනතක් තුළ අසාමාන්‍ය අවස්ථා ගැන අර්ථ නිරූපණය කර නැත. අසාමාන්‍ය අවස්ථා යනු කුමක්ද යන්න ගැන ඉහළ අධිකරණ විවිධ අවස්ථාවල විවිධ නිර්ණායක ඉදිරිපත් කර ඇත. ඒවා ගැන බැලීමේදී ඒවායේ ඒකාකාරිභාවයක් නැති බව පෙනේ.
චුදිතයකුගේ රෝගී තත්වයක්, චුදිත පවුලේ එකම ආදායම් උපයන්නා වීම, එවැන්නකු රිමාන්ඩ් කිරීම නිසා පවුලේ සාමාජිකයන්ට රැකවරණය අහිමිවීම, චුදිතයකුගේ දරුවා, භාර්යාව, සැකකරු රිමාන්ඩ්ගතව සිටීම නිසා මානසික ආතතියකින් පසුවීම, චුදිතයකු දීර්ඝ කාලයක් රිමාන්ඩ්ගතව සිටීම යන මේ අවස්ථා අසාමාන්‍ය ලෙස විටෙක සලකා ඇති බවත්, විටෙක සලකා නැති බවත් ඒ අනුව පැහැදිලි වේ.

එසේම ලංකාවේ ඉහළ අධිකරණ විසින්, හුදෙක් සැකකරුවකු රක්‍ෂිත බන්ධනාගාරගතව සිටි කාලය පමණක් සලකා බලා එය අසාමාන්‍ය අවස්ථාවක් ලෙසට අර්ථ දැක්වීමට පෙළඹී ඇති බවද නිරීක්‍ෂණය කළ හැකිය.

ජාත්‍යන්තර නීති සලකා බැලීමේදී, නිර්දෝෂීභාවයේ පූර්ව නිගමනය, පුද්ගල නිදහස, සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය සමග අසාමාන්‍ය අවස්ථා යන්න සංසන්දනය කරමින් ලිහිල් ලෙස අර්ථ දැක්වීමට පෙළඹී තිබෙන බව පෙනේ.

මෙරට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුව, ඕනෑම චුදිතයකු සතු අනුල්ලංඝනීය අයිතියක් වන්නේ නිර්දෝෂිභාවයේ පූර්ව නිගමනය සහ සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිවාසිකමයි. ව්‍යවස්ථාව රටේ මුලික නීතිය වන අතර, ඒ සමග ප්‍රකාශිතව හෝ ව්‍යංග්‍යයෙන් ගැටෙන්නාවූ සාමාන්‍ය නීතියක් තිබෙනවා නම්, ව්‍යවස්ථාව සර්ව බලධාරී නීතිය බව අවිවාදිතය.

ව්‍යවස්ථාවේ 13(3) අනුව, යම් තැනැත්තකුට විරුද්ධව චෝදනා ඉදිරිපත් කර ඇති විට, නිසි අධිකරණයක් විසින් පවත්වන සාධාරණ නඩු විභාගයකදී පෞද්ගලිකව හෝ නීතිඥවරයකු මගින් කරුණු කියාසිටීමට හිමිකම ඇත.

සාධාරණ නඩු විභාගය
චුදිතයන් සම්බන්ධයෙන් කරුණු දක්වද්දී කීවේ, ඔවුන් රිමාන්ඩ්ගත කළහොත්, සාධාරණ නඩු විභාගයකට මුහුණ දීමට ඇති හැකියාව ගිලිහෙන බවයි. අධිචෝදනා පත්‍රය සමග බාරදී ඇති අතිවිශාල කොළ සංඛ්‍යාව පරිශීලනය කර නීතිඥවරුන්ට අවශ්‍ය උපදෙස් ලබාදීමට නොහැකි බවයි. රිමාන්ඩ්බාරයේ සිටියොත්, එම විශාල කොළ සංඛ්‍යාව ගබඩා කර තබාගැනීමට නොහැකි බවයි. නිශ්චිත කාල සීමාවකට සීමා කර නීතිඥවරුන්ට අවශ්‍ය උපදෙස් දීමටද බන්ධනාගාරය තුළ නොහැකිය. ඒවා අසාමාන්‍ය අවස්ථා ලෙස සලකන්නැයි විත්තිය ඉල්ලා සිටියේය.
නීතිපති එදිරිව සේදුලෙබ්බේ ලතීෆ් සහ අනෙකුත් අය (2008 1 ශ්‍රී ලංකා නීති වාර්තා 226 පිටුව) නඩුවේදී, නීතිඥවරයකුගේ සහාය ලබාගැනීමට, අවශ්‍ය උපදෙස් ලබාදීමට, විභාගයට සූදානම් වීමට සාධාරණ වේලාවක් සහ පහසුකම් තිබිය යුතු බවට, අවශ්‍ය ඕනෑම වේලාවක සිය නීතිඥ සමග අදහස් හුවමාරු කරගැනීමේ අයිතිය රඳවා ගැනීම සාධාරණ නඩු විභාගයට හේතු වන බව සාකච්ඡා කර ඇත.

චුදිතයන්ට විරුද්ධ චෝදනාවෙහි ඇතුළත් කඩදාසි සංඛ්‍යාව 60,000ත් 1,00,000ත් අතර බව නීතිපතිවරයා වෙනුවෙන් මේ අධිකරණයට ලිඛිතව දන්වා තිබේ. චෝදනාවන්හි සංකීර්ණබව පැමිණිල්ල වෙනුවෙන්ම අධිකරණයට දන්වා ඇත. එනිසා, ඇප සලකා බැලීමේදී, අසාමාන්‍ය අවස්ථා සලකා බැලීමේදී, සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය සලකා බැලීමේදී, අධිකරණයේ පවතින සාමාන්‍ය නඩු කටයුතු මෙන් නොව, ඊට වඩා සංකීර්ණ නඩුවක් බැවින් අන් සාමාන්‍ය අවස්ථාවල ඇප නියම කිරීමේ නිර්ණායකයන්ට වඩා වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතුය.

ලොකු නඩුවක්
සාක්‍ෂිකරුවන් 59 දෙනකු සාක්‍ෂියට කැඳවීමට බලාපොරොත්තු වන බවද, ලේඛන වශයෙන් තනි ලේඛන සහ බන්ඩල ලෙස ලේඛන 135ක් ලකුණු කිරීමට බලාපොරොත්තු වන අවස්ථාවකදී, පවතින වසංගත තත්වය හේතුවෙන් නීතිඥවරුන්ට සාධාරණ කාලයක් බන්ධනාගාරය තුළ චුදිතයන්ගෙන් උපදෙස් ලබාගැනීමට කටයුතු කිරීම සෞඛ්‍යාරක්‍ෂිත නැත. වසංගත රෝග තත්වය නොසලකා හැරියද, බන්ධනාගාරයක් තුළ ලබාදිය හැකි පහසුකම් ප්‍රමාණය යටතේ මෙවැනි ලේඛන හා සාක්‍ෂි සම්භාරයක් පිළිබඳව නිසි පරිදි සාකච්ඡා කර උපදෙස් ලබාදීමට අවස්ථාව නොමැත. එනිසා නඩුවට සුදානම් වීමට නීතිඥවරුන්ට ඇති අවකාශ සීමා වනු ඇත.

කොළඹ රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාර අධිකාරිගේ ලිපියක් ඉදිරිපත් කරමින් පැමිණිල්ල කීවේ, චුදිතයන්ගෙන් උපදෙස් ලබාගැනීම සඳහා බන්ධනාගාර ප්‍රධාන කාර්යාලයේ වෙනම ස්ථානයක් ලබාදී එහිදි මුණගැසීමට පහසුකම් දිය හැකි බවයි. අමතර කාලයක් ඉල්ලන්නේ නම් එයද ලබාදිය හැකි බවයි. එහෙත් පැමිණිල්ලම ප්‍රකාශ කරන පරිදි, නඩුවේ සංකීර්ණබව මත, චුදිතයන්ගේ නීතිඥවරුන්ට ප්‍රමාණවත් කාලයක් ලබාදිය හැකිද යන්න ගැටලු සහගතය.
බන්ධනාගාරය තුළ අතිවිශාල ලේඛන ප්‍රමාණයක් රඳවා ගැනීම හා පරිශීලනයට ඇති පහසුකම්ද සැලකිය යුතුය. දැනටමත් අතිරික්ත සැකකරුවන් රඳවා ඇති තත්වයක් යටතේ චුදිතයන්ට එවැනි පහසුකමක් ලබාදිය හැකිද යන්න ගැටලුවකි.

නොතීසි පිට
චුදිතයන් අධිකරණයට පැමිණ ඇත්තේ නොතීසි මත බවද, ඉන් පසු ඔවුන් රිමාන්ඩ් කර ඇති බවද යන්න චුදිතයන්ගේ පැත්තෙන් කරුණු හැටියට ඉදිරිපත් කරන ලදි. නොතිසියක් මත පැමිණෙන චුදිතයකු එම නොතීසියට ගරුකර අධිකරණයට පැමිණෙන බව පූර්ව නිගමනය කළ හැක.

විෂයගත වරද සිදුකර ඇත්තේ 2016 මාර්තු 3 සිට මැයි 13 කාලය තුළය. චුදිතයන්ට මෙම අධිකරණයට පැමිණීමට නොතීසි දෙන්නේ 2021.03.19 දිනටය. එනම් වරද සිදුකර වසර 5ක කාලයකට පසුවය. වරද සිදුවී වසර 5ක් හෝ ආසන්න කාලයක් ඉකුත්ව තිබියදී නොතීසියට අධිකරණයට පැමිණෙන චුදිතයකු රිමාන්ඩ් කළහොත්, එය හුදෙක් තාක්‍ෂණික කරුණක් මිස නීතිමය ප්‍රතිපාදන අර්ථ දැක්වීමක් ලෙස සැලකිය නොහේ. එම කාරණයම, මේ නඩුවේ චුදිතයන් සම්බන්ධයෙන් අසාමාන්‍ය අවස්ථාවක් ලෙස සැලකීමේ හැකියාව ඇත.
විමර්ශන අතරතුර ඇප මත මුදා හැර ඇති සැකකරුන් මෙම නඩුවේ චුදිතයන් ලෙසට නම් කර ඉදිරිපත් කර ඇති අවස්ථාවකදී ඔවුන් මෙම නඩුව අවසන් වන තෙක් රිමාන්ඩ්ගත කිරීමට තීරණය කළහොත් එය චුදිතයන්ට අගතිදායක තත්වයක් ඇතිකරයි. එම කරුණද අසාමාන්‍ය අවස්ථාවක් ලෙස සැලකීමට බාධාවක් නැත.

ඒ අනුව මෙම අධිකරණයේ තීරණය වයන්නේ, 2,4 සිට 8, 10 චුදිතයන් ඇප මත මුදා හැරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් අසාමාන්‍ය කරුණු ඉදිරිපත්ව ඇති බවයි. එබැවින් ඉහත කී චුදිතයන් ඇප මත මුදාහැරීමට තීරණය කරමු.■

‘මිරිස් සහිත රෙදි කෑල්ලක් කටේ ගැට ගැහුවා,හිටගෙන ඉන්නවත් බැරිව හිටිය මට ’උඩ පැනපන් ’ කිව්වා, මට එතනම මුත්‍රා ගිහින් තිබුණා’ යනුවෙන් ප්‍රකාශ කර තිබුණේ පොලිස් වධහිංසාවට ලක් වූ තෙලිජ්ජවිල තරුණයෙකි. ඔහුට පහරදී තිබුණේ වැරදීමකිනි. ‘මගේ අම්මාට වැන්දා එයා අතින් ලොකූ වැරදීමක් වුණා කියලා.’ යැයි ඔහු කියයි. මේ ඔහුගේ අත්දැකීමය.

පෑලිගලහේන, රබර් කොටුව, තෙලිජ්ජවිල පදිංචි වලවේ දූරගේ දිල්ශාන් මධුසංඛ තෙලිජ්ජවිල ප්‍රදේශයේ ත්‍රී ස්ටාර්ස් නමින් ජංගම දූරකථන අලෙවි සැලක් පවත්වා ගෙන පුද්ගලයෙකි.
ඔහුට පහරදීමේ සිදුවීමක් පිළිබඳ විමර්ශනය කරන ලෙස ජාතික පොලිස් කොමිෂන් සභාවේ අධ්‍යක්ෂ පී.එස්. ගුණවර්ධනගේ අත්සන සහිත ලිපියක් පසුගිය වසරේ සැප්තැම්බර් 23 වැනිදා මාතර ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී කාර්යාලයට ලිපියක් යොමු කර තිබුණි. ඒ දිල්ශාන් මධුසංඛගේ මව රූපා පතිරණගේ කළ පැමිණිල්ලක් අනුවය. ඇය තම පුතාට පහරදීමේ සිදුවීම පිළිබඳ මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍ය සරත් වීරසේකර වෙත පැමිණිලි කර ඇති අතර අමාත්‍යවරයාගේ සම්බන්ධීකරණ නිලධාරී ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී සීඩී ලියනගේ මාතර ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරීවරයාගෙන් ඒ පිළිබඳ විමසා ලිපියක් යවා ඇත. ඇය ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවට පැමිණිල්ලක් කර ඇති අතර, ඊට අමතරව ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයට තොරතුරු සහිත ලිපියක් යොමු කර ඇත.
මේ පැමිණිලි 2020 වර්ෂයේ අගෝස්තු සිට දෙසැම්බර් දක්වා කර ඇති ඒවාය. එහෙත්, 2021 පෙබරවාරි දක්වා ඒ ගැන විමර්ශනය අවසන් කර නොතිබුණි. තවමත් දිල්ශාන් මධුසංඛට සාධාරණයක් ඉටු වී නැත. මේ රූපා පතිරණගේ මහත්මිය කළ පැමිණිලිවල තිබුණු කරුණු සහ දිල්ෂාන් මධුසංඛ තරුණයා සමඟ අප කතාබහ කර ලබා ගත් තොරතුරු මත පදනම්ව ඔහුගේ අත්දැකීම පෙළගැස්වීමකි. මෙතැන් සිට එන්නේ ඔහුගේ පැත්තේ කතාවය. ඒ කතාව තහවුරු කරන්නට වෛද්‍ය වාර්තා, සිද්ධිය ඇසින් දුටු පුද්ගලයන්ගේ දිවුරුම් ප්‍රකාශ කිහිපයක් මෙන්ම සිරුරේ තුවාල සහිත ඡායාරූප ඔහු අපට පෙන්වීය.
පසුගිය වසරේ අගෝස්තු මාසයේ සිදු වූ සිදුවීම් ගැන මේ අප්‍රේල් මාසයේදී ඔහු මාධ්‍ය වෙත කීවේ ඇයිදැයි කෙනෙකුට සැකයක් ඇති විය හැක. ඇත්තටම ඔහු මීට පෙර ලංකාදීප පුවත්පතේ මාධ්‍යවේදියෙකුට සම්පූර්ණ සිදුවීම කියා තිබුණත්, ඒ මාධ්‍යවේදියා ඔහුට දැනුම් දී තිබුණේ එය ලංකාදීපයේ පළ කළ නොහැකි බවය. ව්‍යාජ තොරතුරු සහිත පොලීසියේ බී වාර්තා පොලිසිය පැත්තෙන් නිතර පළ කරන ලංකාදීපයට වින්දිතයෙකුගේ පැත්තෙන් කතාවක් පළ කිරීමට නොහැකි වීම පුදුමයක් නොවේ. ඔහු තම මිතුරෙකුගේ උපදෙස් මත අපට කතාව කීවේ මඳක් කල් පසුවීය.
පසුගිය වසරේ අගෝස්තු 24දා මාලිම්බඩ පොලිසියේ නිලධාරීන් තෙලිජ්ජවිල ප්‍රදේශයේදී දිල්ශාන් අත්අඩංගූවට ගෙන ඇත. අත්අඩංගුවට ගැනීමට හේතූව ලෙස පවසා ඇත්තේ තෙලිජ්ජවිල ප්‍රදේශයේ පවත්වාගෙන ගිය මත්පැන් අලෙවිසැලක සිදුවු මුදල් සොරකමකට දිල්ශාන් සම්බන්ධ බවය. එම අලෙවිසැලේ සවිකර තිබුණු සීසීටීවී දර්ශනවල සටහන් වී තිබුණු රූපරාමුවල අදාල සොරකම සිදු කළ පුද්ගලයා දිල්ශාන්ට සමාන බව කියා තිබුණි.
‘තෙලිජ්ජවිල වයින් ස්ටෝර්ස් එකේ වැඩකරන කෙනෙක් මට දූරකථන ඇමතුමක් ලබා දීලා කිව්වා ඔහු පොලිසියෙන්, මට වයින් ස්ටෝර්ස් එක ළඟට එන්න කියලා. මගේ යාළුවෙක් එක්ක බයික් එකේ වයින් ස්ටෝර්ස් ළඟට ගියා. ඒ වෙලාවේදී පොලිස් නිලධාරීන් කිහිපදෙනෙක් මා අල්ලගෙන එතැන තියෙන කාමරයකට එක්ක ගෙන ගියා. ඒ කාමරයේ හිටපු මාලිම්බඩ පොලිසියේ අපරාධ අංශයේ ස්ථානාධිපති විජේසේකර මහත්තයා මට අසභ්‍ය වචනවලින් බැන වදිමින්, මගේ මුහුණට, පපුවට පහරදෙමින් වයින් ස්ටෝර්ස් එකෙන් හොරකම් කරපු මුදල් තියෙන්නේ කොහේද කියලා ඇහුවා. මම කිව්වා ඒ ගැන කිසිවක් දන්නේ නැහැ කියලා. එහෙම කියද්දී ඒ මහත්තයා කිව්වේ සීසීටිවී කැමරාවල ඉන්නේ උඔ තමයි, උඔට කොහොමත් මේ නඩුව මම දානවා කියලා. මට තර්ජනය කළා. ඉන්පස්සේ කාර් එකක මාව දාගෙන මාලිම්බඩ පොලිසියට එක්කගෙන ගියා.
පොලිස් ස්ථානයේ පිටිපස්සට මාව එක්කගෙන ගිහින් අත්දෙක පිටිපස්සට කරලා මාංචු දාන්න යනකොට මම කිව්වා මගේ අතක් එකපාරක් කැඩිලා තියෙන්නේ ඒ නිසා දාන්න එපා කියලා. ඒත් මාලිම්බඩ පොලිසියේ ස්ථානාධිපති ජයවික්‍රම මහත්තයා අත්දෙක පිටිපස්සට කරලා මාංචු දාලා, අත් දෙක දෙපැත්තට කර පහර දුන්නා. එතනදීත් කිවුවා ඇත්ත කියපන් නැත්නම් කුඩු දාලා හරි උඔව ඇතූළට දානවා කියලා.
විනාඩි 45 කින් විතර මාංචු ගලවලා අත්දෙක ඉස්සරහට කරලා ආයෙත් මාංචු දැම්මා. සැරෙන් සැරේ ඇත්ත කියපන් කියමින් පොලිස් ස්ථානාධිපති ජයවික්‍රම සහ අපරාධ අංශයේ ස්ථානාධිපති විජේසේකර නිළධාරීන් දෙන්නා මට පහර දුන්නා. 25 වෙනිදා උදේ කූඩුවෙන් එළියට අරගෙන බිම වාඩිවෙන්න කියලා, විජේසේකර මහත්තයාගේ කකුලෙන් මගේ බෙල්ලට, කකුල්වලට සහ මුහුණට ගැහුවා. ඒ කාමරයේ තිබුණ විකට් කූරක් අරගෙන ගැහුවා. ටික වෙලාවකට පස්සේ මා ආයෙත් පොලිස් ස්ථානයේ පිටිපස්සට එක්කගෙන ගිහින් ස්ථානාධිපතිතූමාගේ ළඟ සිවිල් ඇදුමෙන් හිටපු පොලිස් නිළධාරීයෙක් මිරිස් රෙදි කෑල්ලක තියලා අඹරලා මගේ කටේ ඒ රෙදි කෑල්ල ගැට ගහලා ඇත්ත කියපන් කිව්වා. සැරෙන් සැරේ එළියට අරගෙන මට පහර දුන්නා.
එදා රාත්‍රී 9.30 ට විතර ජීප් රථයකින් මාතර පොලිසියට අරගෙන ගියා. මාතර පොලිසියේ තෙලිජ්ජවිල අංශය කියා හඳුන්වන කොටසට මාව එක්කගෙන ගිහින් අත්දෙක පිටිපස්සට කරලා මාංචු දාලා මට යලිත් පහර දුන්නා. ඒ වෙලාවේත් ඔවුන් මගේ මුදල් කෝ කියලා ඇහුවා, මුදල් කොහේද තියෙන්නේ කියලා කිව්වේ නැතිනම් කිරල කැලේට එක්කගෙන ගිහින් බෝම්බයක් හරි දානවා කියලා එතැන සිවිල් ඇදුමෙන් හිටපු පොලිසි නිලධාරීයෙක් තර්ජනය කළා.
අගෝස්තු 26 වෙනිදා උදේ මගේ පවුලේ අය සහ යහළුවෝ ටිකක් මා බලන්න පොලිසියට ආවා. උදේ ඉදලා එදා රාත්‍රී වෙනකම් කූඩුවෙන් එළියට අරගෙන ප්‍රශ්න කළා. 27 වෙනිදා උදේත් කූඩුවෙන් එළියට අරගෙන ඇහුවා, මුදල් කෝ කියලා. මම දිගින් දිගටම පැහැදිලි කළා කිසි දෙයක් දන්නේ නැති බව. එදා මා බලන්න ගෙදර අය ආවා. පවුලේ අය මාව උසාවියට ඉදිරිපත් කරන්න යැයි පොලිසියට ඉල්ලීමක් කරන්න නීතිඥයෙක් පොලිසියට එවලා තිබුණා. නීතිඥ මහත්තයා මගෙත් එක්ක කතා කරලා පොලිසිසියෙන් එළියට ගියාට පස්සේ මා කූඩුවෙන් එළියට අරගෙන, තෙලිජ්ජවිල අංශයට ගෙන ගිහින් මේසයක් මත හාන්සි වෙන්න කියලා යටි පතුල්වලට පොලුවලින් ගැහුවා. ඉන්පස්සේ මා නැගිට්ටවලා උරහිස්වලටත් පොලු 3කින් ගැහුවා.
එක පොල්ලක් කැඩිලා, ඒ පොල්ලේ තුඩක් වම් කකූලේ දණහිසට පහළින් ඇණිලා එතැන සිදුරු වුණා. ඒ කකූලෙන් ලේ ගලාගෙන එද්දීත්, විනාඩි 40 ක් විතර එක දිගට මගේ යටි පතුල්වලටයි, උරහිස්වලටයි දිගටම පහර දුන්නා. ඉන්පස්සේ මට නැගිටින්න කිව්වා. ඒ වෙද්දීත් මට නැගිට ගන්න බැරි විදියට කකූල් ඉදිමිලා තිබුණේ. නැගිටින්න ගිහින් මාව වැටුණා. නැගිටපන් උඔව දැන් උඩ එල්ලන්න යන්නේ කිය කියා විජේතුංග මහත්තයා මට ගැහුවා.
ඔහු ලඟ හිටපු නිලධාරීයෙකුට මුදල් දුන්නා කඹයක් ගේන්න කියලා. ඒ වෙනකොටත් ගහපු පහරවල් දරාගන්න බැරිව මට එතනම මුත්‍රා ගිහින්.
මා ආපහු තෙලිජ්ජවිල පොලිසියට ගෙනිච්චා. එතන හිටපු නිලධාරීන් වතුර බෝතල්වලින් සහ අත්වලින් මගේ කණට ගැහුවා. හිටගෙන ඉන්නවත් බැරිව හිටිය මට කිව්වා උඩ පැනපන් කියලා. ඒ අවස්ථාවේදී අපේ නීතිඥයා ආවා. ඔහු දැක්කා පොලිසියෙන් මට පහර දීලා තුවාල වෙලා තියෙන බව. නීතීඥ මහත්තයා එක්ක මගේ අක්කාත් ආවා. ඇය පොලිස් නිලධාරීන්ගෙන් ඇහුවා ඇයි මල්ලිට ගහන්නේ කියලා ඔවුන් කීවේ මම වයින් ස්ටෝර්ස් එකෙන් මුදල් සොරකම් කරලා, ඒකට සාක්ෂී සීසීටීවී වීඩියෝ තියෙනවා කියලා. ඇය ඉන්පස්සේ කීවා වීඩියෝ තියෙනවා නම් ඇයටත්, ඒවා පෙන්වන්න කියලා.
පොලිස් නිලධාරීන් ඒ විඩියෝ පෙන්වන කොට මගේ පවුලේ හැමෝමයි, යාළුවෝ ටිකයි එතනට ආවා. හැමෝම විඩීයෝ එක බලමින් සිටිය වෙලාවේ මාලිම්බඩ පොලිස් ස්ථානයේ තෙලිජ්ජවිල අංශයේ සථානාධිපතිවරයා මගේ දූරකථනයයි, හෙල්මට් එකයි අරන් ඇවිත් විජේතූංග මහතාට භාර දී ගියා. ඒ වෙලාවේ මගේ ගෙදර අයයි, යහළුවෝ ටිකයි පොලිසියෙන් ප්‍රශ්න කළා මගේ හෙල්මට් එකයි, සීසීටීවී විඩීයෝවේ තියෙන හෙල්මට් එකයි වෙනස් කියලා.
වීඩියෝව දිහා ටික වෙලාවක් බලාගෙන ඉදලා, ඔවුන් තේරුම් ගත්තා මා සහ ඒ කෙනා සමාන නැති බව. ඊට පස්සේ විජේතුංග මහත්තයා මගේ අම්මාට වැන්දා. එයා අතින් ලොකූ වැරදීමක් වුණා. මේක එයාගේ ජීවිතේට සිදුවුණ දෙවනි වැරැද්ද කියලා සමාව ඉල්ලුවා. මගේ පවුලේ අය මාව රෝහල්ගත කරන්න කියලා ඉල්ලීමක් කළා. ඒත් ඔහු කිව්වා රෝහල් ගත කරන්න ඕනෑ නැහැ, හැමදේම බලාගන්නම් කියලා. ඉන්පස්සේ 1990 සුවසැරියක් ගෙන්වා ගිලන් රථයේ තියාගෙන තුවාලවලට බෙහෙත් දැම්මා. විජේතුංග මහත්තයා මගේ යාළුවෙක්ට සල්ලි දීලා. බෙහෙත් ගෙන්න ගත්තා. තෙලිජ්ජවිල අංශයේ නිලධාරීන් තමයි තුවාලවලට බෙහෙත් ගෑවේ. මගේ අම්මා ඒ වෙලාවේ ඇහුවා පුතා ගෙදර එක්කගෙන යන්නද කියලා එතකොට විජේතුංග මහත්තයා කිව්වා දැන්ම යවන්න බැහැ. දූරකථන ඇමතුම් විස්තර ටිකක් එන්න තියෙනවා. ඒවා ආවාට පස්සේ යන්න පුළුවන් කියලා. හවස ගෙදර අය ගියා.
අගෝස්තු 28 වෙනිදාත්, මගේ තුවාලවලට බෙහෙත් කරමින් පොලිසිය ඇතුලේම හිටියා. 29 වෙනිදා මා ගෙදරට එක්කගෙන ආවා. අම්මාට පොලිස් නිලධාරීන් කීවා කකුල්වල ඉදිමුම බහින්න ටිකක් තවන්න කියලා. විජේතුංග මහත්තයා කිව්වා ඕනෑ නම් පොලිස් නිලධාරීයෙක් ගේ ඉස්සරහා නවත්වලා යන්නම් කියලා.
පසුවදා පවුලේ අය එක්ක මාතර පොලිස් අධිකාරී කර්යාලයට ගිහින් මට පොලිසියෙන් සිදු වුණු පහරදීම් සහ අසාධාරණය ගැන කියා එම සිද්ධියට පැමිණිල්ලක් විභාග කරන්න ඕනෑ කිව්වා. ඒ අවස්ථාවේදී එතැන සිටි පොලිස් අධිකාරීවරයෙකු අපිට තරහින් බැන වැදුණා. ඔහු කීවේ මින් ඉදිරියට කිසිම පොලිසිකට ගිහින් මේ ගැන කියන්නත් බැහැ, රෝහල් ගත වෙන්න ඕනෑත් නැහැ කියලා. පොලිසියේ හැටි දන්නවා නේද, ගොරකත් දඩමස් කරන්න පුළුවන් අපිට කියා ඔහු තර්ජනය කළා.
ඉන්පස්සේ සමුපකාර රෝහලට දින කිහිපයක් තුවාලවලට බෙහෙත් දාන්න මාතර පොලිස් ස්ථානයේ නිලධාරීන් මා එක්කගෙන ගියා. ඒත් 31 වෙනිදා රෝහලට යද්දී මගේ පපුවේ වේදනාවක් ඇති වුණ නිසා සමුපකාර රෝහලෙන් එක්ස්රේ එකක් ගත්තා. වෛද්‍යවරයා කිවේ තැලීම් නිසා වේදනාව ඇවිත් තියෙන්නේ කියලා. ඉන්පස්සේ දිනයක දකුණු පළාත් නියෝජ්‍ය පොලිස්පති කාර්යාලයට දූරකථන ඇමතුමක් දීලා නියෝජ්‍ය පොලිස්පති කාර්යාලයට ගියා. ඒ අවස්ථාවේදී මගේ තුවාල පෙන්නුවාම ඔහු කීවේ විජේතුංග මහත්තයා හැමදේම බලාගනීවී. මින්පස්සේ පොලිස් නිලධාරීන්ගෙන් කිසිම කරදරයක් වෙන්නේ නැහැ. අවශ්‍යතාවක් වුණොත් ඔහුට දූරකථන ඇමතුමක් දෙන්න කියලා.
සතියකට ආසන්න කාලයක් ගත වුණත් මගේ කකුල්වල ඉදිමුම බහින්නේ නැති නිසා, සැප්තැම්බර් 14 වෙනිදා පොලිස් නිලධාරීන් මා ආපහු සමුපකාර රෝහලට අරගෙන ගියා. මගේ කකුල් දෙකේ එක්ස්රේ ගත්තා. ඒ එක්ස්රේ බලපු වෛද්‍යවරයා කිව්වේ කකුල් දෙකේම යටිපතුල්වල අස්ථි කැඩිලා කියලා. ඒත් මා ගෙදරට ගෙනල්ලා බස්සලා පොලිස් නිලධාරීන් අම්මාට කිව්වේ පොඩි ඩැමේජ් එකක් වෙලා තියෙන්නේ, ඒක පෙන්නමු කියලා. සැප්තැම්බර් 16 වෙනිදාත් රෝහලට යන්න කලින් විජේතුංග මහත්තයා කිව්වා වෛද්‍යවරයා ඇහුවොත් කියන්න තාප්පෙකින් වැටිලා තූවාල වුණේ කියලා. මම පොලිසියට තියෙන බයට වෛද්‍යවරයාට කිසිම දෙයක් කිව්වේ නැහැ. එදා මම ගෙදර ආවේ කිහිලිකරු දෙකකින්. පොලිසියේ මහත්වරු කිව්වා රෝද පුටුවක් ගෙදරට එවන්නම්, බය වෙන්න එපා කියලා.
කිසිම පොලිසියකින් මට වුණු අසාධාරණය ගැන අහන්නේ නැති නිසා මම මේ සිද්ධිය ගැන විස්තර ලියලා අගෝස්තු 26 වෙනිදා පොලිස් කොමිෂන් සභාවට ලිපියක් යැවුවා. ඒකට කට උත්තරයක් ගන්න මාතර පොලිස් අධිකාරි කාර්යාලයට එන්න කියලා සැප්තැම්බර් 29 වෙනිදා අපිට ලිපියක් ආවා. කටඋත්තරය දෙන්න මමයි, අම්මයි ඒ කාර්යාලයට ගියාම අපිට හොදටම පොලිස් නිලධාරීන් බැන්නා. කියන දේ අහන්නේ නැතිව ඉහළට පැමිණිලි කරලා කියලා.’
ඒ දිල්ෂාන්ගේ අත්දැකීමේ සංක්ෂිප්ත කොටසකි. මේ පිළිබඳ පොලිස් කොමිසමට කළ පැමිණිල්ල පිළිබඳ කටඋත්තරයක් ගනු ලැබුවත්, විභාගයක් හරිහැටි කර තිබුණේ නැත. පොලිස් කොමිෂන් සභාවේ මහජන පැමිණිලි විමර්ශන නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ එල්.එච්.කුරේ මහතාගේ අත්සන සහිතව නැවත මාතර ජේ්‍යෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී කාර්්‍යාලය වෙත 2021 පෙබරවාරි 15 වන දින ලිපියක් යොමු කරමින් නියෝග කර ඇත්තේ එම විමර්ශනයේ වාර්තා පෙබරවාරි 28 දිනට පෙර පොලිස් කොමිෂන් සභාව වෙත එවන ලෙසය. ඒ නියෝග අනුව විමර්ශන වාර්තා පොලිස් කොමිසමට යවා ඇතිදැයි මාතර ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී කාර්යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී චන්දන හේරත්ගෙන් අපි විමසීමක් කළෙමු. ප්‍රතිචාර ලෙස කීවේ විමර්ශන වාර්තාවක් යවා ඇති බවත්, වැඩි විස්තර අවශ්‍ය නම් තොරතුරු දැනගැනීමේ අයදුම්පතක් යොමු කරන ලෙසය. පොලිස් කොමිෂන් සභාවෙන් මේ ගැන විමසීමට අප ගත් උත්සාහය අසාර්ථක විය.
දැන් දිල්ශාන් ඉන්නේ වේදනාවෙනි. ‘මම දන්නේ නැහැ මගේ ඇඟේ මොන ප්‍රශ්න තියෙනවාද කියලා. මට බයයි මගේ ජීවිතය ගැනත්. මගේ දූරකථන අලෙවිසැලේ වැඩ කරගෙන යන්නත් මට අමාරුයි. හිටගෙන ඉන්න බැහැ. වම් කකුල හැම තිස්සේම රිදෙනවා. වම් අතේ මැණික් කටුව ළගින් අත ඇද වෙලා. දකුණු අත සැරින් සැරේ රිදෙනවා.’ ඔහු එසේ කීවේ වේදනාවෙනි.
දිල්ශාන්ගේ මේ කතාව පිලිබඳ තවත් වචන කුමකටද? ඔහුගේ මේ කතාව සහ ඡායාරූපවලින් පෙනෙන්නේ ඔහුගේ කතාවේ තරමය. මේ ගැන විමර්ශන කළේ මාතර ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරියෙන් වීම හොරාගෙන්ම පේන ඇසීමක් බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ. එහෙත්, දිල්ශාන් ඉන්නේ යුක්තිය ගැන බලාපොරොත්තු තබාගෙනය.■

• පොල්, කිතුල් සහ තල්වලින් ඉහළ පෙළේ මද්‍යසාර නිෂ්පාදන අපනයනකරුවෙකු ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ තත්ත්වය යළි ලබා ගැනීමට පූර්ව කොන්දේසියක් වන්නේ කුඩා නිෂ්පාදකයන් නීතිගත කිරීම තුළින් ඔවුන්ගේ නිර්මාණාත්මක බව ලිහා දැමීමයි.

■ මහාචාර්ය රොහාන් සමරජීව

පොල්, කිතුල්, තල්, රබර් වගා ප්‍රවර්ධන සහ සම්බන්ධ කාර්මික නිෂ්පාදන සහ අපනයන විවිධාංගීකරණ රාජ්‍ය අමාත්‍ය අරුන්දික ප්‍රනාන්දු නීති විරෝධි මත්පැන් සුළු වශයෙන් නිෂ්පාදනය කරන්නන් ගැන ලිහිල් ලෙස ක්‍රියා කරන්නැයි සහකාර පොලිස් අධිකාරී එරික් පෙරේරාගෙන් ඉල්ලා සිටීම වැරදි ය. සහකාර පොලිස් අධිකාරී පෙරේරා නිවැරදිව පෙන්වා දුන් පරිදි නීති කඩන්නන් අතර සුළු පරිමාණ කවුද? එසේ නොවන්නේ කවුද? කියා අත්තනෝමතික ලෙස තීරණය කිරීමේ හැකියාවක් පොලිස් නිලධාරියකුට නැත. නඩු පැවරීමේ සහ ඉල්ලා අස්කරගැනීමේ අභිමතය අනිසි ලෙස භාවිත කිරීමෙන් රට පීඩාවට පත්ව ඇත. පරීක්ෂණ කිරීමේ අභිමතය ද තවදුරටත් අයුතු ලෙස භාවිත කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීම වැරදි ය.
එසේ වුව ද, රාජ්‍ය ඇමතිවරයාට තර්කයක් ඇත. මද්‍යසාර බීම වර්ග නිෂ්පාදකයන් ඇල්ලීමට සීමිත පොලිස් සම්පත් වැරදි ලෙස යොමු නොකළ යුතු ය. ඒ වෙනුවට කළ යුත්තේ නීති විරෝධී ව්‍යාපාර පවත්වාගෙන යාමට මූල්‍යමය දිරි ගැන්වීම් අඩු වන ලෙස නීති වෙනස් කිරීමයි.
නීතිගරුක සහ කාර්යක්ෂම බව සැලකෙන ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් නිලධාරියකු මාරු කිරීමේ දී මහජන ආරක්ෂක ඇමතිවරයා කටයුතු කළ ආකාරය වැරදි ය. රාජ්‍යයේ කාර්යක්ෂම ක්‍රියාකාරීත්වයට හානිකර, 20 වැනි සංශෝධනයේ තවත් ප්‍රතිවිපාකයක්වූ මෙබඳු ක්‍රියාවක යෙදෙනවා වෙනුවට ඔහු ඔහුගේ අවධානය යොමු කළ යුතුව තිබුණේ රටේ නීතිය සහ සාමය පිළිබඳ අසතුටුදායක තත්ත්වය පිළිසකර කිරීමටය.
එල්ටීටීඊ සංවිධානයේ හිස ගසා දැමීමෙන් වසර 12 කට පමණ පසුව සහ ජවිපෙ එවකට සන්නද්ධ අංශය වූ ඩීජේ වීයේ හිස ගසා දැමීමෙන් වසර තිහකට පසුව, 88,000කට වැඩි පොලිස් බලකායෙන් අඩකට වැඩි ප්‍රමාණයක් තවමත් යොදවා ඇත්තේ ප්‍රභූ ආරක්ෂාව සඳහා ය. අනුග්‍රහ දැක්වීමේ බියකින් තොරව නීතිය ක්‍රියාත්මක වන්නේ නැත. නීතිය ආරක්ෂාව පතන්නන්ට පොලිසිය කියන්නේ නීතිය කඩන්නන් අල්ලා ඔවුන් පොලිස් ස්ථාන වෙත රැගෙන ආ යුතු බව යි. ඇතැම් විට, අපරාධකරුවන්ට වඩා පුරවැසියන්ට වැඩි තර්ජනයක් එල්ල වන්නේ පොලීසියෙනි.

ස්කොච් පිළිබඳ කතාව
රටේ තීරණ ගන්නන් බොහෝ දෙනෙකු ස්කොච් විස්කිවලට කැමති යයි ප්‍රචලිතය. එමනිසා, ස්කොච් ගැන කතාව, අරක්කු හෝ බයිජියු ගැන කතාවලට (ඒවායින් ද කාරණය කියවෙයි) වඩා ප්‍රබල වෙතැයි සිතමි.
විස්කි පෙරීම ස්කොට්ලන්තයේ වඩාත් ජනප්‍රිය වන විට, රජය ඉන් අධික ආදායමක් උපයා ගන්නට උත්සාහ කළේය. ස්කොච් සඳහා පළමු බදු පැනවීම 1644 දී සිදු වූ අතර එහි ප්‍රතිඵලය වුයේ ස්කොට්ලන්තය පුරා නීති විරෝධී විස්කි පෙරීම ඉහළ යාම යි. 1820 වනවිට සැම වසරක ම නීති විරෝධී ස්කාගාර 14,000 ක් තරම් විශාල ප්‍රමාණයක් රාජ සන්තක කරනු ලැබී ය. ස්කොට්ලන්තයේ පානය කළ විස්කිවලින් අඩකට වැඩි ප්‍රමාණයක් නීති විරෝධී ඒවා ය. හතරවන ජෝර්ජ් රජතුමා පානය කළේත් නීති විරෝධී ලෙස පෙරන ලද ග්ලෙන්ලිවෙට් විස්කි බව ද කියැවිණි.
1823 දී සුරා බදු පනත සම්මත කරමින් විස්කි පෙරීමට අනුමැතිය දෙන ලද්දේ, බි්‍රතාන්‍ය පවුම් දහයක ලියාපදිංචි ගාස්තුවක් සහ පිරිසිදු ස්ප්‍රීතු ගැලු‍මක් සඳහා ගාස්තුවක් නියම කරමිනි. මීළඟ අවස්ථාවේ මෙම පානය පාවිච්චි කරන විට ලේබලය පරීක්ෂා කරන්න. එහි නිෂ්පාදක සමාගමේ ආරම්භක දිනය ලෙස 1823ට ආසන්න වර්ෂයක් සඳහන් වීමට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇත.
කොවිඩ් 19 න් සහ එක්සත් ජනපදයෙන් දඬුවම් තීරුබදු පැනවීමෙන් පසුව ද, 2020 වර්ෂයේ දී, ස්කොච් විස්කි අපනයනයෙන් ඉපැයූ ආදායම බි්‍රතාන්‍ය පවුම් බිලියන 3.8 කි. ඊට පෙර වසරේ එම ආදායම පවුම් බිලියන 4.9කි. වෙනත් වචනයෙන් කීවොත් මේ එක් භාණ්ඩයකින් බි්‍රතාන්‍යය අප මුළු සංචාරක ව්‍යාපාරයෙන් හම්බ කරගන්නවාට වඩා උපයා ගනී. ස්කාගාර කේන්ද්‍ර කරගත් සංචාරක ව්‍යාපාරය වැනි අනෙක් මෙයට සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම්වලින් ලැබෙන ආදායම මෙයට ඇතුළත් නැත. වසංගතය පැතිරීමට පෙර ස්කොට්ලන්තයේ ස්කාගාර නැරඹීමට වසරකට සංචාරකයන් මිලියන 2 කට වැඩි පිරිසක් පැමිණි බව වාර්තා වෙයි.

අරක්කු ගැන කතාව
මුහුදුබඩ පළාත්වල ඕලන්ද පාලනය පැවති සමයේ අරක්කු නිෂ්පාදනය වර්ධනය විය. බි්‍රතාන්‍ය පාලනයේ මුල් සමයේ අපනයනය වේගයෙන් වර්ධනය විය. ස්කොට්ලන්තයේ දී මෙන් නොව 1834 සුරාබදු ආඥා පනත මගින් නීත්‍යනුකුල නිෂ්පාදනය විශාල සමාගම් කිහිපයකට ලබාදුන් අතර කුඩා පරිමාණ නිෂ්පාදනය තහනම් කෙරිණි. අපනයනය නතර විය.
වරින් වර ඇති වූ මෙතනොල් විෂවීම් ඇතුළුව, නිෂ්පාදිතයේ ගුණාත්මක බව පිළිබඳ අවධානය බලපත්‍ර දීම සීමා කිරීමට හේතු වූවා විය හැකි ය. අවමන් සහගත ලෙස කසිප්පු ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ හැලි අරක්කු (කුඩා ස්කාගාරවල නිෂ්පාදනය කෙරෙන අරක්කු) නිෂ්පාදනය සහ පරිභෝජනය මුහුදුබඩ තීරුවේ ජන ජීවිතයේ ප්‍රධාන අංගයක් බවට පත්විය. පොලිසිය සහ නීති විරෝධී ස්කාගාර අතර ගැටුම කිසිදාක අවසන් වුයේ නැත. පිරිමින් සිරගත කළ විට කාන්තාවෝ ව්‍යාපාරය කරගෙන ගියහ.
අරුන්දික ප්‍රනාන්දු හඬ ලබා දී ඇත්තේ මෙම සනාතන ආතතියට යි. ආණ්ඩුව අනුමැතිය සහිත මත්පැන්වල මිල අධික බව නිසා හෝ සුරාබදු මගින් ලබා දී ඇති දිරිගැන්වීම් නිසා කලවම් කිරීම මගින් ඒවායේ ගුණාත්මක බව අඩුකොට ඇතැයි හෝ ජනතාව විශ්වාස කරනවා විය හැකි ය. එසේ නැතහොත් ඔවුන් තම ප්‍රදේශයේ නිෂ්පාදිතයේ රසයට කැමති වනවා ද විය හැකි ය. රජය අනුමැතිය දී ඇති මත්පැන් විකුණන මිල සහ හැලි අරක්කු නිෂ්පාදනයේ වියදම අතර විශාල පරතරයක් ඇති අතර එමගින්, අල්ලස් සඳහා සැලකිය යුතු වියදමකට ඉඩ ලබා දී තිබේ.
තෝරා බේරා නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට හෝ සුළු නිෂ්පාදකයන් “පුනරුත්ථාපනය” කිරීමට හෝ ඉල්ලා සිටීම රාජ්‍ය ඇමතිවරයා නොකළ යුතු ය. කිසිදු ආකාරයේ “පුනරුත්ථාපනයක්” මගින් ශත වර්ෂයක් හෝ වැඩි කාලයක් පැවතී භාවිතයක් ඉවත් කර දැමීම කළ නොහැකි ය. ඔහු විසින් කළ යුතු වන්නේ දහස් ගණනක් ජනයා අපරාධකරුවන් බවට පත්කරන සහ කළු සල්ලි උල්පතක් වීම මගින් සමාජයේ වෙනත් අංශ ද දූෂණයට ලක් කරන නීතිය සංශෝධනය කිරීමට කටයුතු කිරීමයි.

නීතිය සංශෝධනය කිරීම සහ චීන පූර්වාදර්ශය
මත්ද්‍රව්‍ය අධික පරිභෝජනය සම්බන්ධයෙන් බියවීමට හේතු ඇත. ජනයා අසනීප විය හැකි අතර අපගේ වැනි රජයෙන් පවත්වාගෙන යන සෞඛ්‍ය සේවයකදී, ප්‍රතිකාර සඳහා යන වියදම සියලු‍ දෙනාට ම දරන්නට සිදුවෙයි. ඉතිහාසය පුරා ජනයා විවිධ වර්ගයේ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිත කරමින් සිට ඇත. එයින් පෙනී යන්නේ මෙම පුරුද්ද අවසන් කර දැමීම කළ නොහැකි දෙයක් බව යි. එසේ වුව ද, 1990 ගණන්වල සිට ශ්‍රී ලංකාව කරමින් සිටින ආකාරයට, මත්පැන් ප්‍රචාරණය පාලනය කිරීම සහ මඳ පමණින් පාවිච්චි කිරීමට උනන්දු කිරීම ඥානාන්විත ය.
කුඩා පරිමාණ මත්පැන් නිෂ්පාදන සම්පූර්ණයෙන් නවතා දැමීමට ශ්‍රී ලංකාවේ සුරාබදු සහ පොලිස් බලධාරීන් කවදා හෝ සමත්වීමට ඉඩක් නැත. තදින් ක්‍රියා කිරීමට අවශ්‍ය සම්පත් යෙදීම මගින්, අද පොදුවේ පවතින දුර්වල නීති ක්‍රියාත්මක කිරීම තව දුරටත් පිරිහෙනු ඇත.
දැන් මේසය යටින් දේශපාලනඥයන්ට සහ පොලිස් නිලධාරීන්ට යන මුදල් රජයට ලැබෙන ආකාරයට සුරාබදු සංශෝධනය කිරීම ඇතුළත් විස්තීර්ණ විසඳුමක් ගැන ආණ්ඩුව සොයා බැලිය යුතු ය. අපනයන වෙළෙඳපොළේ පමණක් නොව රට තුළ ධනවතුන්ගේ වෙළෙඳ පොළ කොටසට ද වඩා හොඳින් අලෙවි කළ හැකි, වර්ණවත් ආඛ්‍යානයන් සමග සම්බන්ධ ඉහළ පෙළේ සන්නාම සංවර්ධනයට දිරි ගැන්වීම ලබාදිය යුතු ය.
අරක්කු කේන්ද්‍ර කරගත් සංචාරක ව්‍යාපාරය ද වර්ධනය කළ යුතු ය. සුරාබදු අඩු කිරීමත් සමග නීති ක්‍රියාත්මක කිරීමේ සම්පත් නැවත වෙන් කිරීම මගින්, අයථා කලවම් කිරීම් අවසන් කොට ගුණාත්මකභාවය තහවුරු කිරීමට අවධානය යොමු කිරීමට අවශ්‍ය නිවැරදි තත්ත්වයන් නිර්මාණය වනු ඇත.
ලෝකයේ වැඩියෙන් ම පරිභෝජනය කරන මද්‍යසාර බීම විස්කි නොවේ. එය චීනයේ බයිජියු ය. වඩාත් ප්‍රචලිත සන්නාමය වන්නේ මොව්ටායි ය. බීමත් වීමට ඉක්මන් ක්‍රමයක් ලෙස සලකනු ලැබූ මෙම බීම ප්‍රභේදය පසුගිය කාලයේ අසාමාන්‍ය පරිවර්තනයකට ලක්ව ඇති අතර හැම ආකාරයක ම ඉහළ පෙලේ නිෂ්පාදිත සහ සන්නාම සංවර්ධනය වෙමින් චීනයෙන් පිටතද අද විකිණෙයි. සමහරක් බෝතල් අලෙවි වන්නේ ඩොලර් දාහට අධික මිලටය.
එතරම් රසක් නැති චීන පානයට වඩා ලංකාවේ අරක්කුවලට විශාල වාණිජ විභවයක් ඇත. එසේ වුවද, කලින් ස්ථාපිත විශාල සමාගම්වලින් පමණක් මෙම විභවය යථාර්ථයක් කරගත නොහැකි ය. පොල්, කිතුල් සහ තල්වලින් ඉහළ පෙලේ මද්‍යසාර නිෂ්පාදන අපනයනකරුවෙකු ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ තත්ත්වය යළි ලබා ගැනීමට පූර්ව කොන්දේසියක් වන්නේ කුඩා නිෂ්පාදකයන් නීතිගත කිරීම තුළින් ඔවුන්ගේ නිර්මාණාත්මක බව ලිහා දැමීමයි.
රාජ්‍ය ඇමතිතුමා විශ්වාසයෙන් වැඩට බැසිය යුතුය. මෙයට ජනාධිපතිතුමා විරුද්ධ නම් ඔහු විශේෂයෙන් පොල්, කිතුල්, තල් සහ රබර් වගා සංවර්ධන සහ සම්බන්ධ කාර්මික නිෂ්පාදන සහ අපනයන විවිධාංගීකරණ අමාත්‍යාංශයක් නොපිහිටුවනු ඇත. පොල් මුඩු, ඉරටු ආදියෙන් කළ හැකි අපනයන විවිධාංගීකරණය අතිශය සීමිතය. ඉහළ අපනයන ආදායම් ලැබිය හැක්කේ ස්කොට්ලන්තයේ සහ චීනයේ පූර්වාදර්ශයන් අනුගමනය කිරීමෙනි. ■