No menu items!
22.5 C
Sri Lanka
24 June,2026
Home Blog Page 204

කොළඹ වරාය නගරය හෙවත් අපේ කාලයේ වෙස්සන්තර කථාව

0
  • පැනමා ඇළ ඉදිකළ ඇමරිකාව තම ආයෝජනවල ආරක්‍ෂාව සඳහා පැනමාවේ අභ්‍යන්තර දේශපාලනයට විවිධාකාරයෙන් මැදිහත් විය. වරාය නගරයට යට කළ මුදල්වල ආරක්‍ෂාව සඳහා චීනයද එලෙසින්ම ලංකාවේ අභ්‍යන්තර දේශපාලන ක්‍රියාවලියට මැදිහත් වීම අපේක්‍ෂා කළ යුතුය. රාජපක්‍ෂවරුන් තරම්ම චීනයට ගැති නොවන ආණ්ඩුවක් බලයට පත්වීම වැළැක්වීම සඳහා චීනය මිලමුදලින් පමණක් නොව, වෙනත් ක්‍රමවලින්ද මැදිහත් වනු ඇතැයි අනුමාන කිරීම තර්කානුකූලය.

ගැටඹේ රාජෝපවනාරාම විහාරාධිපති කැප්පෙටිපොළ සිරිවිමල නාහිමියන්ගේ 90වන ජන්ම දිනය වෙනුවෙන් රජයේ සුභාශිංසන රැගෙන ගියේ එස්.බී. දිසානායක මන්ත්‍රීවරයාය. එහිදී කතාබහට ලක්වූ එක් මාතෘකාවක් වූයේ රට ඉදිරියේ ඇති බරපතළ ආර්ථික අභියෝගයයි. මේ පිළිබඳව නාහිමියන් කනස්සල්ල පළ කළ විට මන්ත්‍රීවරයා කොවිඩ්-19 වසංගතය නිසා ලෝකයටම පොදු වූ ආර්ථික කඩාවැටීම ලංකාවට නම් ප්‍රශ්නයක් නොවන බවට ඉඟි කළේය.
‘චීනය අපට කියලා තියෙනවා ඕන ගණනක් ගන්න, පුළුවන් දවසක දෙන්න කියලා.’ මන්ත්‍රීවරයා සිනාමුසුව කීවේය. ‘ඕන තරම් සල්ලි දෙන්නම්. පුළුවන් දවසක දෙන්න කියන පණිවුඩය පැහැදිලිවම ආණ්ඩුවට කියලා තියෙනවා.’ මන්ත්‍රීවරයා යළිත් අවධාරණය කළේය.
මේ වන විට දේශපාලන ක්‍ෂෙත්‍රයේ සුළි කුණාටුවක් නිර්මාණය කර ඇති කොළඹ වරාය නගර පනත වටහාගැනීමට දිසානායක මන්ත්‍රීවරයා චීනයේ වෙස්සන්තර පිළිවෙත පිළිබඳව ඉමහත් අභිමානයෙන් කළ මෙම ප්‍රකාශයම ප්‍රමාණවත්ය.

රාජපක්‍ෂ ඉතිහාස ප්‍රබන්ධකරුවන්ට අනුව, වරාය නගර ව්‍යාපෘතිය එවකට ජනපතිවූ මහින්ද රාජපක්‍ෂ මහතාගේ සංකල්පයකි. මාධ්‍ය වාර්තාවලට අනුව වරාය නගර ව්‍යාපෘති යෝජනාව ලංකා රජයට ඉදිරිපත් කළේ චීන වරාය ඉංජිනේරු සමාගම (China Harbour Engineering Company) විසිනි. 2014 වන විට දැවැන්ත ව්‍යාපෘති ගණනාවක් සඳහා රාජපක්‍ෂ පාලනය චීනයෙන් ණය ලබාගෙන තිබුණි. හම්බන්තොට මාගම්පුර මහින්ද රාජපක්‍ෂ වරාය, මත්තල රාජපක්‍ෂ ගුවන් තොටුපොළ හා කොළඹ නෙළුම් කුලුනද ඒ අතර විය. මේ ව්‍යාපෘති කිසිවකුත් ආර්ථික වශයෙන් පලදායි නොවූ අතර, අපේක්‍ෂිත නව රැකියා අවස්ථා එකක් හෝ ඒවායින් නිර්මාණය නොවිණි. දැවැන්ත සුදු අලින් වූ මෙම ව්‍යාපෘතිවල ප්‍රතිඵලය වූයේ රාජපක්‍ෂ නම යාමත් රටේ ණය බර ඉහළ යාමත්ය.

2006දී හම්බන්තොට වරාය ඉදිකිරීමට අවශ්‍ය ණය පහසුකම් ලබාදීමට චීනය ඉදිරිපත් වන විට චීනයේ ප්‍රධානතම තරගකරුවා වූයේ ඉන්දියාවයි. ආසියාවේ මහා බලවතා වීම සඳහා ඉන්දියානු සාගරය තුළ තම බලය ව්‍යාප්ත කිරීමට චීනයට අවශ්‍ය විය. ලංකාවේ නොනිල රජ පරපුරක් නිර්මාණය කිරීමට රාජපක්‍ෂවරුන් තුළ තිබූ උවමනාව භාවිත කරමින් ලංකාවෙන් ‘ගෙරි හම් කඩක්’ ලබාගැනීමට චීනය ක්‍රියා කළේය. රාජපක්‍ෂවරුන්ගේ විවිධ ව්‍යාපෘතිවලට ඇවැසි තරම් ණය ලබා දෙමින් ලංකාව ක්‍රම ක්‍රමයෙන් තමන් වෙත ආකර්ෂණය කරගැනීමට චීනය කටයුතු කරනු 2007-2015 අතර කාලය තුළ දැකිය හැකිවිය.

2014 වන විට චීනයේ අරමුණ වූයේ කලාපීය බලවතා වීමෙන් නොනැවතී ඇමරිකාව අබිබවා ගෝලීය බලවතා බවට පත්වීමයි. ජනපති ජින් පින්ගේ නායකත්වය යටතේ එළිදැක්වුණුOne Belt-One Road වැඩසටහන මෙහි පෙරගමන්කරුවා විය. 2013 වන විට චීන-පකිස්ථානු ආර්ථික කොරිඩෝරය (China-Pakistan Economic Corridor) දියත්ව තිබුණි. චමල් රාජපක්‍ෂ ඇමතිවරයා ගතවූ මස කළ ප්‍රකාශයට අනුව හම්බන්තොටට ජලය ලබාගැනීම සඳහා සිංහරාජයේ වැව් දෙකක් ඉදිකිරීමේ සැලසුම චීන සමාගමක් විසින් සකස් කළේද මේ කාලයේය. කොළඹ වරාය නගර ව්‍යාපෘතිය ඊළඟ ලෝක බලවතා බවට පත්වීමේ චීන උත්සාහයේ තවත් එක් වැදගත් පියවරක් විය.

වරාය නගර පනත තුළින් වරාය නගරය චීනයේ නොනිල පාලනයට යටත් කරන බව සැබෑය. එය අනතුරක් තර්ජනයක් වුවද පුදුමයක් නම් නොවේ. චීනය ඩොලර් මිලියන ගණන් වැය කරමින් කෘත්‍රිම දූපතක් ඉදිකළේ ලංකාවට තෑග්ගක් දීමට නොවේ. චීනයේ අරමුණ මෙම කෘත්‍රිම දූපත තුළින් තම ආර්ථික හා බල දේශපාලන අවශ්‍යතා ඉටුකර ගැනීමය. චීනයේ පැත්තෙන් එය සාධාරණය.

වරද ඇත්තේ මෙම උවදුර නිසි ලෙස නොදුටු, එයට උචිත අවධානය යොමු නොකළ ලාංකීය අපගේය. රාජපක්‍ෂවරුන් මේ යථාර්ථය දකිතත් ඔවුන්ට එය ප්‍රශ්නයක් නොවේ. ඔවුන්ට අවශ්‍ය පවුල් පාලනය පරපුරෙන් පරපුරට පවත්වා ගැනීමයි. ඒ අරමුණ ඉටු කර ගැනීම සඳහා ලංකාව කවර හෝ බලවතකුගේ උප ග්‍රහයකුගේ තත්වයට බාල්දු කිරීමට රාජපක්‍ෂවරුන් පැකිළෙන්නේ නැත.

2015ට පෙර විපක්‍ෂය මේ අනතුර පැහැදිලිව දුටුවේය. ඒ ගැන පාර්ලිමේන්තුවේත් ඉන් පිටතත් කතාකළේය. 2015 ජයග්‍රහණයෙන් පසුව වරාය නගර ව්‍යාපෘතිය කෙටි කලකට නතර කළද එය යළිත් ආරම්භ වූවා පමණක් නොව එය තමන්ගේ වැඩක් ලෙස පුරසාරම් දෙඩීමට තරම් එජාප-ශ්‍රීලනිප ආණ්ඩුව ළාමක විය. අද වරාය නගර පනත හරහා නිරාවරණය වී ඇති උවදුරට රාජපක්‍ෂවරුන්ගේ බල තණ්හාව පමණක් නොව සිරිසේන-වික්‍රමසිංහ ආණ්ඩුවේ ළාමකත්වයත් වගකිව යුතුය.

උපරාජ්‍යයේ රජ පරම්පරාව – ලෝකෙට බූරුවා, ගෙදරට සිංහයා
ගතවූ සිංහල-දෙමළ අලුත් අවුරුදු සමය ගෝඨාභය-මහින්ද පාලනයට ඉමහත් කාර්යබහුල දින කිහිපයක් විය. වරාය නගර පනත ඉදිරිපත් කළේ දින 5ක අවුරුදු නිවාඩුවට පෙරදාය. රාජපක්‍ෂ පවුලේ සාමාජිකයන් හා අනුගාමිකයන් විශාල පිරිසකට එරෙහිව උසාවිවල ඇති නඩු ඉවත් කරගැනීමේ යෝජනාවක් පාර්ලිමේන්තු න්‍යාය පුස්තකයට අගමැතිවරයා විසින් ඇතුළත් කළේද එදිනමය.

බන්දුල ගුණවර්ධන ඇමතිවරයාගේ සහන මල්ලේ යථාර්ථය හෙළිකළ මහා වරදට සමාජ ක්‍රියාකාරිකයකු වූ අසේල සම්පත් මහතා අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුවේ ‘පරණ අවුරුදු’ දාය. අන්තර්ජාලය තුළ ‘අන්තවාදී අදහස්’ හා ‘ව්‍යාජ පුවත්’ පළකරනවුන්ට දඬුවම් කළ හැකි ලෙස අපරාධ නීතිය වෙනස් කරන බවට සරත් වීරසේකර ඇමතිවරයා ප්‍රකාශ කළේද අවුරුදු සමයේය.
යම් මත භේදාත්මක ක්‍රියාවක් සිදුකිරීමේදී කාලය නිවැරදිව තෝරාගැනීමේ ඇති වැදගත්කම රාජපක්‍ෂවරු දනිති. ලසන්ත වික්‍රමතුංග මහතා කොළඹට ආසන්න අධි ආරක්‍ෂිත කලාපයක් තුළ ඝාතනය වූයේ කිලිනොච්චිය අල්ලා ගැනීමෙන් සතියකට පසු හා අලිමංකඩ සටනින් ජයගැනීමට දිනකට පෙරය. හෙජාස් හිස්බුල්ලා නීතිඥවරයා අත්අඩංගුවට ගැනුණේ 2020 සිංහල -දෙමළ අලුත් අවුරුදු දාට පෙරදාය. ශානි අබේසේකර මහතා අත්අඩංගුවට ගැනුණේ 2020 මහා මැතිවරණයට දින 4කට පෙරය. ගෝඨාභය-මහින්ද ආණ්ඩුව වරාය නගර පනත ඉදිරිපත් කිරීමට සිංහල-දෙමළ අලුත් අවුරුදු සමය තෝරාගත්තේ අධිකරණ අභියෝගයන් මගහරවා පනත සම්මත කර ගැනීම සඳහා බව පැහැදිලිය.

චීනයෙන් ලැබුණු ඩොලර් මිලියන 500 ණය මුදලේ එක් අනියම් කොන්දේසියක් වනුයේ, වරාය නගර පනත කඩිනමින් සම්මත කිරීම බව විශ්ලේෂක අදහස් උපුටා දක්වමින් Nikkei Asia පුවත් සේවය වාර්තා කරයි. මෙම ණය මුදල ලැබුණේ මාස ගණනක් පුරා සිදුකළ සාකච්ඡාවලින් පසුව බව පුවත් සේවය පෙන්වා දෙයි.

චීනයෙන් හෝ වෙනයම් රටකින් ලැබෙන ණය පිළිබඳ සත්‍යය එයයි. ණයවලට පොලි හා වාරික ගෙවිය යුතුය. බලවත් රටවලින් දුබල රටවලට දෙන ණයවලට විවිධාකාර කොන්දේසිද ඇතුළත්ය. විදෙස් ණය මූල්‍යමය බරක් පමණක් නොව දේශපාලන බරක්ද විය හැක්කේ මෙලෙසය.

වරාය නගර පනත වෙනසක් නොවී මේ ආකාරයෙන්ම සම්මත වුවහොත් එහි වඩාත්ම දරුණු ප්‍රතිඵලය වනුයේ ලංකාව යනු චීනයේ උපග්‍රහයෙක්ය යන මතය සනාථ වීමයි. චීනය හා ඇමරිකාව අතර නව ශීතල යුද්ධයක් නිර්මාණය වෙමින් පවතින සංදර්භයක් තුළ මෙලෙස චීනයට (හෝ ඇමරිකාවට) පමණට වඩා ළංවීම බුද්ධි ගෝචර නොවේ.

නව ඇමරිකානු ජාතික බුද්ධි තොරතුරු ප්‍රධානි ඒව්රිල් හේන්ස් මහත්මිය, ජාත්‍යන්තර තලයේ ඇමරිකාව මුහුණ දෙන තර්ජන හා අභියෝග පිළිබඳ වාර්තාවක් එරට සෙනෙට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කළාය. ඇය මුල්ම අභියෝගය/ තර්ජනය ලෙස නම් කළේ චීනයයි. නව ඇමරිකා ජනපති ජෝ බයිඩන් මහතාගේ මුල්ම ජාත්‍යන්තර අමුත්තා වූයේ ජපාන අගමැතිවරයාය. දෙදෙනා අතර වූ සාකච්ඡාවේ මුල් තැන හිමිවූයේද චීනයටය.

වත්මන් ලෝක බලවතා හා නැගී එන ලෝක බලවතා මෙලෙස නව ශීතල යුද්ධයක් කරා අවතීර්ණ වෙද්දී අප වැනි කුඩා හා දුර්වල රාජ්‍යයන් කළ යුත්තේ දෙපාර්ශ්වය සමගම හොඳ හිත පවත්වා ගනිමින් පැත්තකට වී සිටීමය. එහෙත් ගෝඨාභය -මහින්ද පාලනය කරනුයේ ඇමරිකා-චීන ශීතල යුද්ධයේ මැදටම ලංකාව තල්ලු කිරීමයි.

චීන ආරක්‍ෂක ඇමතිවරයා මේ මස තුළ ලංකාවේ සංචාරයකට පැමිණෙන බව ප්‍රකාශ වූයේ අප්‍රේල් 13දාය. ඊට පසුදා, එනම් අප්‍රේල් 14දා ඉන්දීය යුද්ධ නෞකාවක් ‘සුහද සංචාරයක්’ සඳහා හදිසියේ කොළඹට පැමිණියේය. රාජපක්‍ෂ බල තණ්හාව නිසා ලංකාව පත්ව ඇති අභාග්‍යසම්පන්න තත්වය වටහා ගැනීමට මෙම සිදුවීම් දෙකම ප්‍රමාණවත්ය. මෙය ආරම්භයක් පමණක් බවද කිව යුතුමය. චීන ආරක්‍ෂක ඇමතිවරයාගේ එළඹෙන සංචාරය තුළ ඇතිකර ගන්නා නිල හා නොනිල එකඟතාවන් කුමක් වේවිද? ඒවාට ඉන්දියාව හා ඇමරිකාව කවරාකාරයකින් ප්‍රතිචාර දක්වයිද?

රාජපක්‍ෂවරුන් බලයට පත්වූයේ ජාතික ස්වාධීනත්වයේ හා ස්වෛරීත්වයේ මන්තරය ගිරිය යටින් ජප කරමිනි. ඔවුන් බලයට පත්ව මාස 18ක් වැනි කාලයක් තුළ ලංකාව වෙනත් රටක උපග්‍රහයකුගේ තත්වයට බාල්දු කර ඇත. අධිරාජ්‍යයන් යටතේ උපරාජ්‍යයන් (Satraps) පැවතීම අතීතයේ සුලබ විය. අධිරාජ්‍යයා විසින් උපරජු පාලනය කෙරුණු අතර උපරජු තර්ජනයෙන් ගර්ජනයෙන් මර්දනයෙන් තම ජනතාව යටපත් කළේය. රාජපක්‍ෂවරුන් චීනයට කොන්ද නැමීම වැඩිවත්ම ලාංකීය ජනතාවට යගදාව ගැනීමද ඉහළ යනු ඇත. ලෝකෙට බූරුවා-ගෙදරට සිංහයා-රාජපක්‍ෂ පාලනයේ අනාගතය මෙයයි.

ලංකාවේ ගමනාන්තය සිංගප්පූරුවද? පැනමාවද?
වරාය නගර සභා පනත සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා පාලකයන් හා ඔවුන්ගේ අනුගාමිකයන් භාවිත කරන තර්කයක් නම් සිංගප්පූරුවේ හා ඩුබායි රාජ්‍යයේ පාම් දූපත්වල උදාහරණයන්ය.
සිංගප්පූරුව යනු ස්වභාව ධර්මයා නිර්මාණය කළ දූපත් සමූහයකි. එය බලවත් රාජ්‍යයක් ගොඩනැගූ කෘත්‍රිම දූපතක් නොවේ. සිංගප්පූරුවේ ආර්ථිකය පිළිබඳව තීරණ ගනුයේ එරට රජය විනා අසල්වැසි රටවල්ද නොවේ. විදෙස් ආයෝජන මහා පරිමාණයෙන් ආකර්ෂණය කරගැනීමට දායක වූ කාරණා අතර එරට බදු පිළිවෙත එක හේතුවක් පමණි. විවිධ දක්‍ෂතාවලින් හෙබි ශ්‍රම බලකායක් හා වංචාව-දූෂණය නොඉවසන පාලන ක්‍රමයක් අනෙක් ප්‍රධාන හේතුන් විය. චීනය විසින් නිර්මිත වරාය නගරය හා සිංගප්පූරුව සංසන්දනය කිරීම අඹ හා තක්කාලි සම කිරීමට සමානය.

වරාය නගරය හා පාම් දූපත් සංසන්දනය කිරීම ඊටද වඩා මුසාවකි. පාම් දූපත් ඉදිකළේ ඩුබායි රාජ්‍යයට අයත් නකිල් නම් සමාගමයි. ඊට මුදල් වැය කළේ ඩුබායි රාජ්‍යයයි. එබැවින් එහි අයිතිකාරිත්වය පිළිබඳව කිසිදු ගැටලුවක් නොමැත.

අපේ ඉඩමක අප වැයකොට නිවසක් ඉදිකළහොත් එහි අයිතිය අපටය. නමුත් අපට අයිති ඉඩමක තම මුදලින් නිවසක් ඉදිකිරීමට අසල්වැසියකුට අප ඉඩදුනහොත් නිවසේ අයිතිය ගැටලුකාරී වේ. වරාය නගරය ඉදි කළේ අපේ මුහුදු සීමාවේ වුවද, ඊට භාවිත කෙළ් අපට අයත් ගල් හා වැලි වුවද, එය ඉදි කළේ චීනයයි. ඊට මුදල් වැය කළේද චීනයයි. මීයක් කඩන්නේ අත ලෙවකන්නට නොවේයැයි අපේ පැරණි කියමනක් තිබේ. මීය කැඩූ චීනය එය අනුභව කිරීම පුදුමයක්ද?

වරාය නගරය නිවැරදිව සමකළ හැක්කේ පැනමාවටය. අත්ලාන්තික් හා පැසිපික් සාගරයන් එක්කරන ඇළක් ඉදිකිරීම ශතවර්ෂ කිහිපයක සිට පැවැති සිහිනයකි. පැනමා ඇළ ඉදිකිරීම මුලින්ම ආරම්භ කළේ ප්‍රංශයයි. ඒ 1881දීය. නමුත් විවිධ බාධක නිසා මෙම උත්සාහය අත්හැරිණි. ඉන්පසු ඇමරිකාව 1904දී මෙම ව්‍යාපෘතිය යළි ආරම්භ කළේය.

19වන සියවස අවසන් සමයේ ජගත් තලයේ ඇමරිකානු කාර්යභාරය කුමක් විය යුතුද යන්න පිළිබඳව එරට දේශපාලනඥයන් හා විද්වතුන් අතර පමණක් නොව සාමාන්‍ය ජනතාව අතර පවා පුළුල් කතිකාවක් හටගත්තේය. ඇමරිකාව තම නාවික බලය ශක්තිමත් කොට නව අධිරාජ්‍යයක් ගොඩනැගිය යුතු බව මෙම විවාදයේ එක් පාර්ශ්වයක මතය විය.Sea Power on History (ඉතිහාසය තුළ සාමුද්‍රික බලය) නම් පොත ලියූ ඒ. ටී. මහාන් කපිතාන්වරයා අධිරාජ්‍යවාදී පිලේ මතවාදී ප්‍රධානියා වූ අතර, එහි දේශපාලන නායකයා වූයේ තියඩෝර් රූස්වෙල්ට්ය.
විවාදයේ අනෙක් පාර්ශ්වය කීවේ, ඇමරිකාව යටත්විජිත හෝ නව යටත්විජිත නිර්මාණය නොකළ යුතු බවත්, ජගත් තලයේ අධිරාජ්‍ය විරෝධී ස්ථාවරයක් ගත යුතු බවත්ය. මේ මතය නියෝජනය කළ ඇමරිකානු අධිරාජ්‍ය-විරෝධී ලීගය (American Anti-Imperialist League) කලක් එරට ජනතාව අතර පවා ඉමහත් ජනප්‍රිය විය.

1901දී එවකට ඇමරිකානු ජනපති මැකින්ලි මහතා වෙඩි තබා ඝාතනය වූ පසු උපජනපති තියඩෝර් රූස්වෙල්ට් මහතා ජනපති ධුරයට පත්විය. ඇමරිකාවේ අධිරාජ්‍යවාදී ගමනට මෙය මහා ඉදිරි පිම්මක් විය. පැනමා ඇළ ඉදිකිරීමේ ව්‍යාපෘතියට ඇමරිකාව අත ගැසුවේ මේ ආධිපත්‍යවාදී හා ව්‍යාප්තවාදී ගමනේ පියවරක් ලෙසය. 1914දී එහි මුල් අදියර සාර්ථකව නිමාවිය.

පැනමා බදු නිදහස් කලාපය බිහිවූයේ පැනමා ඇළට සමගාමීවය. ඒ 20වන සියවසේ මුල් සමයේය. එනම් මෙයට ශතවර්ෂයකට පමණ පෙරය. බදු මුක්ත කලාප හා මහා පරිමාණ යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘතිවලින් සංවර්ධනයට යා හැකි නම් පැනමාව තරම් සුඛිත-මුදිත සාමකාමී රටක් තිබිය නොහැක. නමුත් ඒ සියවස තුළ පැනමාවට වූයේ ලෝක පරිමාණ වංචා හා දූෂණවලට තෝතැන්නක් වීමටය. සිවිල් ගැටුම්, හමුදා කුමන්ත්‍රණ හා විදෙස් ආක්‍රමණයන්ට ගොදුරු වීමටය. පැනමා ඇළ හා පැනමා මූල්‍ය නගරය විදෙස් බලවතුන්ට හා ධනවතුන්ට ආශීර්වාදයක්ද සාමාන්‍ය පැනමේනියානු ජනතාවට ශාපයක්ද විය.

වරාය නගර ව්‍යාපෘතිය හා එහි යටි අරමුණුවලට නීතිමය පදනමක් ලබා දෙන වරාය නගර පනත තුළින් ලංකාව තල්ලු කරන්නේ පැනමාවේ ගමන් පථය දෙසටය.

මෙරට ඉදිකිරීම් ව්‍යාපෘතිවල නිරත චීන සමාගම් රාජපක්‍ෂ කඳවුරට 2015 ජනපතිවරණයේදී මූල්‍ය ආධාර දුන් බව නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පත 2018 ජුනි 25දා වාර්තා කළේය. පැනමා ඇළ ඉදිකළ ඇමරිකාව තම ආයෝජනවල ආරක්‍ෂාව සඳහා පැනමාවේ අභ්‍යන්තර දේශපාලනයට විවිධාකාරයෙන් මැදිහත් විය. වරාය නගරයට යට කළ මුදල්වල ආරක්‍ෂාව සඳහා චීනයද එලෙසින්ම ලංකාවේ අභ්‍යන්තර දේශපාලන ක්‍රියාවලියට මැදිහත් වීම අපේක්‍ෂා කළ යුතුය. රාජපක්‍ෂවරුන් තරම්ම චීනයට ගැති නොවන ආණ්ඩුවක් බලයට පත්වීම වැළැක්වීම සඳහා චීනය මිලමුදලින් පමණක් නොව, වෙනත් ක්‍රමවලින්ද මැදිහත් වනු ඇතැයි අනුමාන කිරීම තර්කානුකූලය.

වරාය නගරයට එරෙහිව ආණ්ඩුවේ පැත්තෙන් මතුව ඇති විරෝධය රාජපක්‍ෂ පවුලේ පාලනය පරපුරෙන් පරපුරට ගෙනයාම සම්බන්ධයෙන් පාලක කඳවුර තුළම ඇති නොකැමැත්තේ ප්‍රකාශනයකි. මහින්ද-ගෝඨාභය පාලනය තුළ මෙම විරෝධය කළමනාකරණය කළ හැකි වුවද, අනාගත ගෝඨාභය-බැසිල් හෝ බැසිල්-නාමල් පාලනයක් තුළ මෙම විරෝධය පුපුරායාමට ඉඩ ඇත. එවන් තත්වයක් තුළ චීනයේ මැදිහත්වීම කවරාකාර වනු ඇත්ද? මියන්මාරයේ මෙන් තම ආයෝජනවල රැකවරණය උදෙසා හමුදා පාලනයකට අත දීමට චීනය ඉදිරිපත් වේද?

නූතන වෙස්සන්තර කතාවේ ප්‍රධාන චරිත දෙකක් ඇත. එකක් නම්, ඉල්ලන පමණට ණය දෙන චීනයයි. අනෙක නම්, දෙන පමණට ණය ගන්නා ලංකාවයි. ජාත්‍යන්තර දේශපාලනයේ දාන පාරමිතාව යනු බලවතා විසින් දුබලයා යට කර ගැනීමට ගසන ගැටයකි. ජාත්‍යන්තර දේශපාලනයේ වෙස්සන්තර වෙසින් එනුයේ සැබෑ දානපතියන් නොව ණය හිලව්වට රටක උරුමය අත් කරගන්නා කොල්ලකරුවන්ය. අද අප ගමන් කරමින් පවතිනුයේ අපට අපවද අහිමිවන ඒ අසරණ අනාගතයටය. ■

පාස්කු දින ප්‍රහාරය හා අඳුරේ අතපත ගෑම

0

පාස්කු දින ප්‍රහාරය ගැන සෙවීමට පත් කරන ලද ජනාධිපති කොමිසම විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද වාර්තාව මේ වන විට දස අතින් විවේචනයන්ට හා විරෝධයට භාජනය වෙමින් තිබේ. මේ සතියේ පාස්කු ප්‍රහාරය ගැන පැවැත්වුණු පාර්ලිමේන්තු විවාදයේදී, සමගි ජන බලවේගයේ මන්ත්‍රීවරුන් මෙන්ම, ජාතික ජන බලවේගයේ මන්ත්‍රීවරුන්ද ඉදිරිපත් කළ කරුණුවලින් පැහැදිලි වන්නේ, කොමිසමේ කාර්යභාරයේ බලවත් හිඩැස් ඇති බවයි. මේ සියලු දෙනා ම පොදුවේ පෙන්වා දුන්නේ, කොමිසමේ සාක්‍ෂි විභාග කිරීමේ දී සාක්‍ෂිකරුවන්ගෙන් ප්‍රකාශ වුණු නමුත්, කොමිසමේ අවසාන වාර්තාවෙන් තීරණාත්මක ලෙස ආමන්ත්‍රණය කර නැති කරුණු ය. ඒවා සලකා බලන සාමාන්‍ය බුද්ධියක් ඇති ඕනෑ ම කෙනකුට පැහැදිලි වන්නේ, කොමිසම අත්‍යවශ්‍ය කරුණු මග හැර ගොස් ඇති බවයි.

කොමිසමේ සාමාජිකයන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ හා අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්, හිටපු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් ඇතුළු ගෞරවනීය පිරිසක් සිටියෝ ය. ඒ සියලු දෙනා සද්භාවයෙන් කොමිසමේ වැඩ කටයුතු කළා පමණක් නොව, සාධාරණ යැයි සිතෙන ආකාරයෙන් තමන්ට පැවරුණු කාර්යය හොඳින් ම ඉටු කරන්නට ද ඇත. එහෙත්, මෙවැනි කොමිෂන් සභාවල තනතුරු බාර ගැනීම නිසා, කීර්තිමත් විනිසුරුවරුන්ට වුවද, දේශපාලන හා වෙනත් ආකාරයේ විවේචන හා විරෝධතාවලට මුහුණ දෙන්නට සිදු වන බව අලුත් දෙයක් නොවේ. ඒ අනුව, මේ ගෞරවනීය විනිසුරුවරුන් වුවද, අද සිටින්නේ බරපතළ ලෙස විරෝධතා, අපවාද හා අවමානවලට පාත්‍ර වෙමින්ය. ඊට අමතරව ඔවුන් නිකුත් කළ වාර්තාව ද බලවත් සැකයට හා විවේචනයට ලක් වෙමින් තිබේ. මේ කුමන විවේචන තිබුණ ද, ඒවාට පිළිතුරු දෙන්නට ඒ කිසිම කොමිෂන් සභා සාමාජිකයකුට අවසරයක් නැත. තව දුරටත් කොමිසමක් නොපවතින හෙයිනි.

පාර්ලිමේන්තුවේ විපක්‍ෂ මන්ත්‍රීවරුන් කියන අඩුපාඩු කොමිෂන් වාර්තාවේ තිබේ නම්, ඉන් එම වාර්තාවේ බලවත් අඩුපාඩු දෘශ්‍යමාන වෙයි. බැලූ බැල්මටම, එම කරුණු, ප්‍රහාරයේ මූලිකයන් ගැන අවබෝධයක් ලබා ගන්නට කිසියම් ආලෝකයක් සපයන බව පෙනෙන නිසා ය.

අනෙක් පැත්තෙන්, ආණ්ඩුව පාස්කු කොමිසමේ වාර්තාව ආරක්‍ෂා කරනවා පමණක් නොව, එහි නිර්දේශ ක්‍රියාත්මක කරන්නට ද සැරසෙයි. කොමිෂන් වාර්තාවෙහි ඉහත කී තරමේ අඩුපාඩු තිබේ නම්, වාර්තාවේ නිර්දේශ ද ඒ අඩුපාඩුවලට සාපේක්‍ෂව නිවැරදි නොවන්නට බොහෝ ඉඩ තිබේ. මේ කාරණය ආණ්ඩුව නොසලකන බව පැහැදිලි ය.

ඒ වාගේ ම, කොමිසමේ නිර්දේශ ආණ්ඩුවත්, අනෙක් පාර්ශ්වයනුත් ක්‍රියාත්මක කරන්නට හදන්නේ, ‘තමන්ට වුවමනාවුන් පමණක් දඩයම් කිරීමට’ බව පෙනේ.

උදාහරණයක්, කාදිනල් මැල්කම් රංජිත් හිමියන්ගේ අදහස්වලින් ම පෙන්වා දිය හැකි ය. පසුගිය 21 වැනිදා පැවැති ප්‍රහාර ස්මරණ රැස්වීම්වල දී ඔහු කිව්වේ. කොමිසමේ නිර්දේශ වහා ම ක්‍රියාත්මක කරන ලෙස තමා ආණ්ඩුවෙන් ඉල්ලා සිටින බවයි. එහෙත්, ඊට ටික කාලයකට පෙර ඔහු කිව්වේ, කොමිෂන් වාර්තාවෙන් බොදු බල සේනාව තහනම් කරන්නට යැයි නිර්දේශ කර ඇති නමුත්, එය කළ යුත්තක් යැයි තමා නොසිතන බවයි. ආණ්ඩුවත් සිතන්නේ මේ ආකාරයෙන් ම බව පැහැදිලි ය. ගාල්ලේ පිලාන ප්‍රදේශයේ පැවැති බොදු බල සේනා සංවිධානයේ අධ්‍යාපනික මධ්‍යස්ථානයක් විවෘත කිරීමේ ප්‍රධාන අමුත්තා හැටියට, ආරක්‍ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා ව සිටි කාලයේ සහභාගි වූ ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතා, ජනාධිපති වන රජයකින්, බොදු බල සේනාව තහනම් කෙරේවි ද?

මෙයින් පෙනෙන්නේ, කොමිසමේ නිර්දේශ වුව ද, ‘මායාකාරියන් විනාස කිරීමේ’ ක්‍රමයට ක්‍රියාවේ යොදවන්නට ආණ්ඩුව කටයුතු කරනු ඇති බව ය.

කොමිසමේ නිර්දේශ අනුව යැයි කියමින්, සංවිධාන 11ක් තහනම් බවට ආණ්ඩුව ප්‍රකාශ කළේ ය. මෙය පැහැදිලිව ම අත්තනෝමතික තීරණයකි. ඒ තීරණය ගෙන ඇත්තේ කොමිසමේ නිර්දේශ අනුව යැයි කියන්නේ නම්, ප්‍රශ්න දෙකක් මතු වෙයි. එකක්, කොමිසම එසේ තහනම් කරන ලෙස නියම කළ තවත් සංවිධාන තහනම් නොකෙරුණේ ඇයි? දෙක, කොමිසමේ නිරීක්‍ෂණවල දී ඉහත කී තරම් වැදගත් කරුණු නොසලකා කර ඇත්නම්, එය අවසාන විනිශ්චය යැයි සලකා, මිනිසුන්ගේ අදහස් පළ කිරීමේ හා සංවිධානය වීමේ අයිතිය උල්ලංඝනය කරන්නේ කෙසේ ද?■

අපේ සල්ලි ගසා කෑ සොරාට ඇමරිකාවෙන් දඬුවම් කරන තෙක් පොල් ගෑව අපි

ජේ. ආර්. ජයවර්ධනගේ විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය තුළ කිසිවක් දේශපාලනයට යට වීමෙන් බේරුණේ නැත. ඒ නරක සිරිත පටන්ගත්තේ 1970 දී බලයට පත් සිරිමා බණ්ඩාරනායකගේ සමගි පෙරමුණු ආණ්ඩුව විසිනි. එහෙත් එය රටේ මුල්බැසගත් දේශපාලනික සංස්කෘතියක් දක්වා ව්‍යවස්ථාව මාර්ගයෙන්ම සමාජගත කෙරුණේ 1977 බලයට පත් ජේ. ආර්. ජයවර්ධනගේ එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව විසිනි. 1978 දී ඇති කරගත් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය එහි කූටප්‍රාප්තික නෛතික පදනම බවට පත්විය. අද වන විට එය ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ 20 වැනි ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය හරහා තවත් ගව් ගානක් ඉදිරියට ගොස් තිබේ.

එහෙත් අධිකරණය පවා තමන්ගේ අණසක යටතට ගත් ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මහබැංකුවට අත තිබ්බේ නැත. මහබැංකුව හරහා තමන්ගේ කූට ක්‍රියාවන් මුදුන්පත් කරගැනීමේ පුරුද්ද පටන් ගැනුණේ මහින්ද රාජපක්ෂගේ පාලන කාලයේදී ය. ඒ අභ්‍යාසයේ අසහාය කප්පිත්තා වුණේ, එම රජය යටතේ මහබැංකු අධිපති වශයෙන් පත්කරගත් අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් ය. ඒ දක්වා, එම විශිෂ්ට තනතුරට පත් කිසිවෙකු නොකළ ආකාරයෙන්, දේශපාලනික බලකේන්ද්‍රය සමග පයුරුපාසනය කිරීම කබ්රාල් ලැජ්ජාවට කාරණයක් වශයෙන් සැලකූ බවක් නොපෙනේ.

මේ තනතුරට පත්වීමට කලින් ඔහු පිළිබඳව තිබුණේ ආන්දෝලනාත්මක වාර්තාවකි. ‘පිරමීඩ්’ නමැති ජාවාරම්කාර සූදුවකට ඔහුගේ නම ගෑවී තිබුණි. එහෙත්, මහබැංකුව වැනි ආයතනයක ප්‍රධාන පුටුවට පත්වූ පසු, එම ආයතනයේ දීර්ඝ කාලීන අදීන සම්ප්‍රදාය තුළ ඔහුගේ පරණ ගති පුරුදුවලට ඉඩක් ලැබෙනු නැතැයි විශ්වාස කෙරුණි. එවැනි සොඳුරු විශ්වාසයක් ඇති වීමට, ඊට කලින් වෙනත් ක්ෂේත්‍රයකදී අප අත්දැක තිබූ පාඩමක් ඉවහල් වී යැයි සිතිය හැකිය. ජේ. ආර්. ජයවර්ධන විසින් අගවිනිසුරු ධුරයට පත්කරන ලද ඔහුගේ දේශපාලනික හිතවතෙකු වන නෙවිල් සමරකෝන්, එම විශිෂ්ට තනතුරට පත්වූ පසු, අධිකරණයේ අදීනත්වය ගුරුකොට කටයුතු කළා මිස, තමාගේ තනතුර තුළින් ජේ. ආර්. ජයවර්ධනගේ හෝ එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුවේ අවශ්‍යතා පිරිමසාලීමට ගියේ නැත. ඒ නිසාම, ජේ. ආර්. ජයවර්ධනගේ ක්‍රෝධයට ලක් වූ ඔහුට එම තනතුර අතහැර යාමටත් සිදු විය.

අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්ගේ මහබැංකුව
එහෙත්, කබ්රාල් සම්බන්ධයෙන් දකින්ට ලැබුණේ එහි අනිත් පැත්තයි. ඔහු මහබැංකුවේ මුල් පුටුවට පත්වූ දා සිටම තමන්ගේ දේශපාලනික ඇයිහොඳයිකම් ප්‍රසිද්ධියේ රඟදැක්වීම නම්බුවක් වශයෙන් සලකා කටයුතු කළ බවක් පෙනේ. ඊට සමාන තත්වයක් මෑත කාලයේ අපට දක්නට ලැබුණේ, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පත් වූ ඊවා වනසුන්දර, එම තනතුර අසාම්ප්‍රදායික ආකාරයකින් තමාට ලැබුණේ, එදා ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගේ යාළුකමට යැයි ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශයට පත්කොට සිටි අවස්ථාවේදී ය. එවැනි තත්වයක්, අධිකරණය සේම ස්වාධීන විය යුතු වැදගත් මර්මස්ථානයක් වන මහබැංකුව සම්බන්ධයෙන්ද ඉතා හානිකර තත්වයක් උදාකර දීමට ඉරණම් කෙටී තිබුණි.

මහබැංකු බැඳුම්කර ව්‍යාපාරය ජාවාරම්කාර අඩවියකට ප්‍රවේශ වන්නේ අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්ගේ කාලයේ ය. ඇත්ත වශයෙන්ම, යහපාලන ආණ්ඩුව යටතේ මහා බෝම්බයක් සේ පසුව පුපුරා ගිය ඒ කුප්‍රකට මහබැංකු බැඳුම්කර වංචාව සඳහා එදා මහබැංකු අධිපති අර්ජුන මහේන්ද්‍රන් ඇතුළු පුද්ගලයන්ට විශාල හයියක් තිබුණේ, එම ක්‍රියාවම ඊට කලින් කබ්රාල් යටතේ චිරාත් කාලයක් නිරුපද්‍රිතව භාවිතයේ යෙදී තිබීමේ සම්ප්‍රදායයි. අර්ජුන මහේන්ද්‍රන් යටතේ බැඳුම්කර වංචාවට අද චෝදනාවට ලක්ව සිටින ප්‍රධාන චරිතම, කබ්රාල් යටතේත් ඒ ආකාරයෙන්ම එම ක්‍රියාවේ යෙදී සිටි චරිත වීම විශේෂිතයි. ඒ අතරේ කබ්රාල්ගේ සහෝදරියත් සිටීම ඊටත් වඩා විශේෂිතයි.

රටක මහබැංකුව, අධිකරණය තරමටම ස්වාධීනව පැවතිය යුතු ආයතනයකි. මහබැංකුවකට ස්වාධීනත්වයක් අවශ්‍ය කරන්නේ, හුදෙක් පක්ෂ දේශපාලනික හෝ වෙනත් අවශ්‍යතාවන්ට යටත් නොවී සිටීමේ ශිෂ්ට ප්‍රතිපදාවක් තුළ ඇති උතුම් ගතියක් නිසාම නොව, රටේ ජීවනාලිය වන ආර්ථිකයේ සහ මූල්‍ය ක්‍රමයේ ඓන්ද්‍රීය ස්වභාවය තුළ, පටු පක්ෂපාතීත්වයන් සහ දේශපාලනික අවශ්‍යතා නඩත්තු කිරීමේ හැකියාවක් ඊට නැති බැවිනි. සන්සන්දනයක් වශයෙන් ගත්තොත්, මහජන බැංකුව හෝ ලංකා බැංකුව වැනි රාජ්‍ය ආයතනයක් වුව, දේශපාලනයෙන් නිදහස් ස්වාධීන ආයතන විය යුතු වූවත්, එම බැංකු බොහෝ අවස්ථාවල ආර්ථිකමය නොවන දේශපාලනික අවශ්‍යතා වෙනුවෙන්, යම් යම් සීමාවන් යටතේ භාවිතයට ගැනෙණු දක්නට ලැබේ. එසේ වීම තුළ යම් අවදානමක ඉඩකඩක් ඇති මුත්, මහබැංකුවක් එසේ දේශපාලනයට යට වීම ඊට වඩා අතිශයින් භයානක ය. හේතුව වන්නේ, ලංකා බැංකුව හෝ මහජන බැංකුව වැනි ආයතනයකින් ආර්ථිකයක ජීවනාලිය වෙනුවෙන් ඉටු කෙරෙනවාට වැඩි කේන්ද්‍රීය කාර්යභාරයක්, රටේ මූල්‍ය ක්‍රමය මෙහෙයවීම සම්බන්ධයෙන් මහබැංකුවට පැවරෙන බැවිනි.

රටේ මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය සකස් කිරීම සහ ක්‍රියාවේ යෙදවීම මහබැංකුවේ වගකීමයි. රටේ සමස්ත බැංකු පද්ධතිය නියාමනය කරන්නේ මහබැංකුව මගිනි. රටේ ආර්ථිකයේ හුවමාරු මුදල් ඒකකයේ අගය ස්ථාවර මට්ටමක පවත්වා ගැනීම කෙරෙන්නේ මහබැංකුව මගිනි. ඒ හැරුණු කොට, රටේ උද්ධමනය පාලනය කරගැනීම සහ විරැකියාව පාලනය කරගැනීම ආදී තවත් ප්‍රතිපත්තිමය කරුණු මහබැංකුවක විෂයපථය තුළට අයත් වෙයි. මේ සියල්ල සිදු කළ යුත්තේ, ආර්ථික නියාමයන්ට අනුව මිස දේශපාලනික අවශ්‍යතාවන්ට අනුකූලව නොවේ. ඒ නිසා, මහබැංකුවක් දේශපාලනික හස්තයෙන් නිදහස් කොට තබාගැනීම ඕනෑම රටක ආර්ථිකයක චිරාත්කාලීන සුගතියට අතිශයින් වැදගත් ය.

මහබැංකුව සූදු කෙළීම
අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් යනු තැන්පත් ආර්ථික විද්‍යාඥයෙකු නොව, බරපතළ අවදානම් දරමින්, මහජන මුදල් සමග සූදු කෙළීමට ආශා කරන පුද්ගලයෙකු බව ඔහුගේ අතීත චර්යාවෙන් පෙනේ. 2011 දී ඔහු මහබැංකු අධිපති වශයෙන් සිටියදී, ග්‍රීසියේ බැඳුම්කර මිලදී ගැනීමට යොමු විය. ඒ වන විට, ග්‍රීසිය යනු යුරෝපයේ රටවල් අතරින් විශ්වාසය අන්තයටම බිඳගෙන සිටි සහ ඉතා ශීඝ්‍රයෙන් කඩා වැටෙමින් තිබූ ආර්ථිකයක් සහිත රටකි. ඒ බව, නූගතෙකු නොවන කබ්රාල් හොඳින් දැන සිටියාට කිසි සැකයක් නැත. ඇරත්, එවැනි රටකින් විකුණන (බොල්) බැඳුම්කර මිල දී ගත යුතු නැති බව තේරුම්ගැනීමට, ආර්ථික විශේෂඥතාවක් නොව, යුරෝපයේ මූල්‍ය ආයතන කඩා වැටෙමින් තිබුණු තත්වය පිළිබඳ සාමාන්‍ය අවබෝධයක් පමණක් ඇති ඕනෑම කෙනෙකුට වූවත් හැකියාවක් තිබුණි. එහෙත්, ඉතා පැහැදිලි ඒ අවාසිදායක ජාත්‍යන්තර තත්වය සැලකිල්ලට නොගනිමින් අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් මේ කියන ග්‍රීක (බොල්) බැඳුම්කර අපේ සල්ලිවලින් මිල දී ගත්තේය. එතැන් සිට ගතවුණේ සති දෙකකි. ග්‍රීසියේ මූල්‍ය ක්‍රමය කඩාවැටීම වේගවත් විය. තමාගේ සූදුව අන්ත පරාජයකින් කෙළවර වීමට යන බව ප්‍රමාද වී වටහාගත් කබ්රාල්, ග්‍රීසියෙන් වැඩි මිලට මිලදී ගෙන තිබුණු ඒ ග්‍රීක බැඳුම්කර ඉතා අඩු මිලකට වහා විකුණා දැම්මේය. එයින්, අපේ මහබැංකුවට සහ අපේ ජනතාවට සිදු වූ පාඩුව ඩොලර් මිලියන 6.6 කි. අද විනිමය අනුපාතිකයෙන් ගත්තොත් එය රුපියල් කෝටි 132 ක පාඩුවකි.

අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්ගේ රිපෝට් කාඩ් එකේ තවත් නොමනා හැසිරීමක් ගැන සඳහන්ව තිබේ. එය හැඳින්වෙන්නේ ‘හෙජින්’ ගනුදෙනුව වශයෙනි. හෙජින් යනු, එක්තරා ආකාරයක රක්ෂණ ක්‍රමයකි. අප මිල දී ගන්නා යම් භාණ්ඩයක මිල උච්චාවචනයකදී (මිල උස් පහත් වීමේදී) අපට සිදුවිය හැකි යැයි උපකල්පනය කරන පාඩුව අවම කරගැනීම සඳහා, මේ කියන හෙජින් ක්‍රමය යොදාගනු ලැබේ. උදාහරණයක් වශයෙන්, ලෝක වෙළෙඳපොළේ පෙට්‍රල් මිල ඉතා සීග්‍රයෙන් ඉහළ යාමට ඉඩ ඇතැයි අප සිතතොත්, යම් ජාත්‍යන්තර බැංකුවක් හෝ මූල්‍ය ආයතනයක් සමග

හෙජින් ගිවිසුමක් අපට ඇති කරගත හැකිය. ඒ අනුව, අද පෙට්‍රල් බැරලයක මිල ඩොලර් 60 ක් නම් සහ තව සති කිහිපයකින් එය ඩොලර් 100 කටත් වඩා ඉහළ යතැයි අප සැක කරන්නේ නම්, අර බැංකුව සමග අප ඇති කරගන්නා හෙජින් ගිවිසුමේ මෙවැනි කොන්දේසියක් ඇතුළත් වනු ඇත. එනම්, පෙට්‍රල් බැරලයක මිල ඩොලර් 100 කට වැඩියෙන් ඉහළ ගියොත් එසේ ඉහළ යන ප්‍රමාණය අර බැංකුව අපට ගෙවිය යුතුය. එහෙත් අනිත් අතට, පෙට්‍රල් මිල ඩොලර් 40 කට වඩා පහළ ගියොත් ඒ ලාභය අයිති වන්නේ අපට නොව, අර බැංකුවටයි.
හෙජින් ගිවිසුමක් යනු බරපතළ සූදුවක් නිසා, එය කළ යුත්තේ ඉතා බුද්ධිමත්ව සහ වගකීම් සහගතවයි. හිතුවක්කාරී අන්දමින් හෙජින් ගිවිසුම්වලට අතගැසූ බොහෝ සමාගම් සහ රටවල් අසීමිත පාඩු විඳ ඇති අවස්ථා තිබේ. එසේ තිබියදී, එදා ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව, අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්ගේ උපදෙස් සහ නිර්දේශ මත, විදේශ බැංකු තුනක් සහ දේශීය බැංකු දෙකක් සමග හෙජින් ගිවිසුම්වලට පිවිසියේය. ඒ සමගම ලෝක වෙළෙඳපොළේ පෙට්‍රල් මිල ශීඝ්‍රයෙන් පහළ ගියේය. අදාළ හෙජින් ගිවිසුම් අනුව ඒ වාසිය මුළුමණින්ම ගියේ ඉහත කී විදේශ බැංකුවලටයි. රාජ්‍ය ව්‍යවසාය පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු කමිටුවේ ඇස්තමේන්තුවලට අනුව, කබ්රාල්ගේ මේ අදූරදර්ශී සූදුවෙන් ලංකාවේ ජනතාවට සිදු වූ පාඩුව රුපියල් බිලියන 10.2 කි. හෙවත් රුපියල් කෝටි දහසකටත් අධික පාඩුවකි.

ඇමරිකානු ජාවාරම්කරුවෙකුට ලංකාවේ ජනතාවගෙන් ඩොලර් මිලියන

6.5 ක්
එහෙව් පැටිකිරියක් ඇති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්, 2014 දී මහ බැංකු අධිපති වශයෙන් සිටියදී, එක් ඇමරිකානු ව්‍යාපාරිකයෙකුට ඩොලර් මිලියන 6.5 ක් ගෙව්වේය. ඔහුගේ නම, ඉමාඩ් සුබෙරි ය. පාකිස්තානු සම්භවයක් ඇති ව්‍යාපාරිකයෙකු වන ඔහු, ඇමරිකානු මධ්‍යම ඔත්තු සේවයේ (සී.අයි.ඒ) දීර්ඝ කාලීන ඔත්තුකරුවෙකි. අප දැන් කතා කරන ඔහුගේ ව්‍යාපාරික විෂයපථය හැඳින්වෙන්නේ ‘ලොබි කිරීම’ යනුවෙනි. මෙය, නූතන ලෝකයා පිළිගත් ‘විදග්ධ’ ව්‍යාපාරයකි. එහි කාර්යභාරය වන්නේ, යම් රටක ආණ්ඩුවකට වාසිදායක මතයක්, ලෝකයේ වෙනත් තැනක ආණ්ඩුවකින් හෝ වෙනත් ආයතනයකින් අනුමත කරවා ගැනීම සඳහා කටයුතු කිරීමයි. උදාහරණයක් වශයෙන්, ලංකාවේ ආණ්ඩුව ගෙන ගිය යුද්ධය තුළ කිසි යුද අපරාධයක් සිදුව නැති බවට අදහසක්, ඇමරිකානු ආණ්ඩුව තුළ සහ ඇමරිකානු පාර්ලිමේන්තුව තුළ වගාදිගා කර දීමට මේ ‘ලොබිකාරයන්’ බාරගනු ලැබේ. ඉහතින් කී ඩොලර් මිලියන 6.5 ක මුදලක් අපේ මහබැංකුව ඉහත කී පුද්ගලයාට 2014 දී ගෙව්වේ එවැනි සේවාවක් අපේක්ෂාවෙනි.

අප පාසල් යන කාලයේ අපේ පළාතේ තරුණයෙක් සිටියේය. ලලිත් ඇතුලත්මුදලිගේ පුතා මොහුගේ පාසලේ පංතියේ යහළුවෙකු බව ඔහු කීය. ඒ අනුව, ඒ කාලයේ රක්ෂාවල් සොයමින් සිටි බොහෝ තරුණයන්ට, ලලිත් ඇතුලත්මුදලි මාර්ගයෙන් ඒ ඒ අංශවල රැකියා සොයා දීමටත්, වෙනත් අවශ්‍ය කරන රෙකමදාරු ලබා දීමටත් තමාට හැකි බව කී මොහු ඒ සඳහා බොහෝ දෙනාගෙන් මුදල් ලබා ගත්තේය. අවසානයේ ඒ සියල්ල බොරුවක් බව ගමේ තරුණයන් දැනගන්නා විට ඔහු ගමෙන් අතුරුදහන් වී සිටියේය. අප ඉහතින් කී ඉමාඩ් සුබෙරි තරමක් දුරට ඒ වාගේ ය. පසුගිය පෙබරවාරි 18 වැනිදා ඇමරිකානු අධිකරණය ඔහුව අවුරුදු 12 කට හිරේ යැව්වේය. ඔහුට එරෙහිව තිබූ චෝදනාවලින් එකක් වුණේ, ශ්‍රී ලංකාවේ බදු ගෙවන්නන්ගේ මුදල් වංචා කිරීමයි.

අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්ගේ මහ බැංකුව ඔහුට ගෙවූ ඩොලර් මිලියන 6.5 න් ඩොලර් මිලියන 5.65 ක් ඔහු සාක්කුවේ දාගෙන ඇති බව ඇමරිකානු නඩු තීන්දුවෙන් කියැවෙයි. එපමණක් නොව, අපේ රට වෙනුවෙන් ඇමරිකානු බලධාරීන් කෙරෙහි එසේ බලපෑම් කිරීමට හෙවත් ‘ලොබි කිරීමට’ එරට තුළ නීත්‍යනුකූල ලියාපදිංචියක් ඔහුට තිබී නැති බවත් නඩු තීන්දුවෙන් කියැවෙයි. මෙයින් පෙනී යන්නේ කුමක්ද? ලංකාවේ ජනතාවගේ මුදල්වලින් අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්ගේ උපදෙස් මත මහබැංකුව හරහා ගෙවීම් කර ඇත්තේ නීති විරෝධී ජාවාරම්කරුවෙකුට බවයි. අනිත් අතට මේ ජාවාරම්කරුවා අපෙන් ඩොලර් මිලියන 6.5 ක් ලබා ගත් බව, බදු ගෙවීම මඟහැරීම සඳහා ඇමරිකානු ආණ්ඩුවෙන් වසං කොට ඇත. එනම්, එක විට ලංකාවේ රජයටත්, ඇමරිකානු රජයටත් ඔහු වංචා කොට ඇති බවයි.

එතකොට යහපාලන ආණ්ඩුව?
මේ ලිපියේ ඉහතින් කී සෑම සිද්ධියකදී මෙන්ම, මේ සිද්ධියේදීත් අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් කටයුතු කොට ඇත්තේ, රටේ ආර්ථිකය කෙරෙහි තමන්ට ඇති වගවීම පිළිබඳ වගේවගක් නැතිව ය. වෘත්තිකයෙකු වශයෙන් මහබැංකු අධිපති ධුරයට පත්වන වෙනත් රාජ්‍ය නිලධාරියෙකු මෙන් නොව, තමන් දේශපාලනික වශයෙන් පත්කොට ඇති නිසා තමාට දේශපාලන බල කේන්ද්‍රය තුළ විශේෂ ආරක්ෂාවක් ඇති බවට ඔහු තුළ තිබූ විශ්වාසය, මෙකී වගකීම් විරහිත කටයුතු කෙරෙහි ඔහුට විශාල හයියක් වන්නට ඇතැයි අපට අනුමාන කළ හැකිය. යහපාලන ආණ්ඩුව යටතේ අර්ජුන මහේන්ද්‍රන්ගේ මහබැංකු බැඳුම්කර සිද්ධිය කෙරෙහිත් එවැනිම මනෝභාවයක් බලපාන්නට ඇති.

දැන් අප ඉදිරියේ මතු වන ප්‍රශ්නය මෙයයි. මේ මූල්‍ය අක්‍රමිකතාව සිදුව ඇත්තේ 2014 දෙවැනි භාගයේදී ය. ඇත්ත වශයෙන්ම මේ ජාවාරම්කරුවාට ගෙවීමට ගිවිසගෙන ඇති මුළු මුදල ඩොලර් මිලියන 8.5 කි. එහෙත් එම මුළු මුදල ගෙවීම, අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් නොසිතූ පරිදි රාජපක්ෂ ආණ්ඩුව 2015 ජනවාරියේ පෙරලීම නිසා වැළකුණි. එතකොට, දූෂිතයන්ට දඬුවම් කිරීමේ පොරොන්දුව පිට 2015 දී බලයට පත් යහපාලන ආණ්ඩුව අවුරුදු පහක කාලයක් තිස්සේ මේ සම්බන්ධයෙන් කෙළේ කුමක්ද? කිසිවක්ම නැත. අපට අපේ මුදල් ආපසු නොලැබුණත්, අපේ මුදල් හොරා කෑ එකාට අවසානයේ දඬුවම් කෙළේ ඇමරිකන්කාරයා ය. හිරේ ගිය ඒ ජාවාරම්කාරයාට අපේ මුදල් ගෙවූ පුද්ගලයා අද අපේ රටේ මුදල් පිළිබඳ රාජ්‍ය ඇමතිවරයා ය!■

විදේශ ආයෝජන කීවාට රුපියල්වලටත් ඉඩම් ගන්න හැකි පෝර්ට් සිටි

ආණ්ඩුවේ නියෝජිතයන් කියන ආකාරයට රටේ ආර්ථික ප්‍රශ්නයට හා රැකියා ප්‍රශ්නයට විසඳුම් ලබාදීමට පෝර්ට් සිටියට හැකිවේද? නැතහොත් එය මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කාරයන්ගේ තිප්පලක් වනු ඇත්ද?

‘පෝර්ට් සිටි ආර්ථික කොමිසම: එක රටක් නීති දෙකක්’ යනුවෙන් අප්‍රේල් 04 වැනිදා කලාපයේ අපි අවධාරණය කළෙමු. ඒ මගින් අප කීවේ කොළඹ වරාය නගර ව්‍යාපෘතියට අදාළ ආණ්ඩුව ප්‍රකාශයට පත්කර ඇති වරාය නගර කොමිෂන් සභා පනත් කෙටුම්පත ගැනය. නීතිය හමුවේ අභියෝග කිරීමට අවස්ථාව සීමා කිරීම සඳහා අප්‍රේල් අවුරුදු නිවාඩු සමයේ පාර්ලිමේන්තු න්‍යාය පුස්තකයට ඇතුළත් කර ඇති මෙම කෙටුම්පත පාර්ශ්ව 19ක් මේ වනවිට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ අභියෝගයට ලක්කර තිබේ. ආණ්ඩුව පාර්ශ්වයෙන් කෙටුම්පතේ සහායට අතරමැදි පෙත්සම් 13ක්ද ඉදිරිපත් කර ඇත.
පෙත්සම්කරුවන් දක්වන මූලිකම තර්කයක් වන්නේ මෙම වරාය නගර කොමිසම රටේ පොදු නීතියට යටත් නැති එකක් බැවින් එය පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක ඡන්දයෙන් හා ජනමත විචාරණයකින්ද සම්මත කළ යුතු බවට නියෝගයක් ලබාදෙන ලෙසයි.
එම පෙත්සම් පිළිබඳ කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම් මෙම සටහන ලියන මොහොතේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තුළ සිදුවෙමින් පවතී. මෙම සටහන මුද්‍රණය වී පුවත්පත වෙළඳපළට එනවිට කෙටුම්පත සම්බන්ධ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ මතය සමහර විට ඉදිරිපත් වී තිබෙන්නට පුළුවන.
එහෙත් මෙම සටහනේ අරමුණ ආණ්ඩුව පාර්ශ්වයෙන් මෙම කෙටුම්පත සාධාරණීකරණය සඳහා ඉදිරිපත් කරන කරුණු දෙකක් සම්බන්ධයෙන් මෙම කෙටුම්පතේ ඇති විස්තර ආශ්‍රයෙන්ම කරුණු දැක්වීමය.
ආණ්ඩුව දක්වන කරුණු දෙක වන්නේ කොළඹ පෝර්ට් සිටිය මගින් රටේ ආර්ථිකය ශක්තිමත් කළ හැකි බව හා ඒ මගින් රැකියා ප්‍රශ්නයට විසඳුමක් ලැබිය හැකි බවය.
පෝර්ට් සිටිය යනු හෙක්ටයාර 446ක් හෙවත් අක්කර 1115ක බිම්කඩකි. ඒ තුළ කර්මාන්ත ශාලා ඉදිවන්නේ නැත. ඉදිවන්නේ සූදු ක්‍රීඩාවට හා විනෝදාස්වාදයට අදාළ ස්ථාන පමණය. අමතරව ඉදිවන්නේ ඒවාට සේවා සපයන ස්ථානත්, නේවාසික ස්ථානත් පමණය. මේ ඉඩකඩ තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ පමණක් නොව ලෝකයේ ඇති උසම ගොඩනැගිල්ලට වඩා උසම ගොඩනැගිලි හදා ඒවාහි කටයුතු සඳහා රැකියා අවස්ථා ලබා දුන්නත් රටේ ඇති විරැකියාවට සම්පූර්ණයෙන් තබා දැනෙන ප්‍රමාණයක වත් විසඳුමක් නොලැබෙනු ඇති බව සක්සුදක් සේ පැහැදිලිය.
පෝර්ට් සිටියේ ඉදිකිරීම් සමාගම චීන සමාගමක් නිසාත් ඔවුන් සතු ඉඩම් බදු දීම හෝ නිදහසේ භුක්ති විඳීම යන මොන නාමයෙන් අන්සතු කළත් බොහෝ විට නොව අනිවාර්යෙන්ම ඒවා චීනයේම සමාගම් හෝ පුද්ගලයන්ට ලබාදෙන නිසා චීන ජාතිකයන්ම ඒවාහි සේවකයන් වීම වැළැක්විය නොහැකිය. ඒ සඳහා කෙටුම්පතෙන් අනුමාන කළ හැකි සඳහන වන්නේ ‘කොළඹ වරාය නගරය බල ප්‍රදේශය තුළ සහ එහි සිට ව්‍යාපාර කටයුතුවල නිරතවීමට අවසර ලැබී ඇති බලයලත් තැනැත්තකු විසින් වාසික හෝ නිර්වාසික යම් තැනැත්තකු සේවයේ නියුක්ත කළ හැකි අතර, ඒ සේවා නියුක්තයාට ශ්‍රී ලංකා රුපියල් නොවන නම් කරන ලද විදේශ ව්‍යවහාර මුදල්වලින් පාරිශ්‍රමික ගෙවනු ලැබිය යුතුය.’ යන්නය.
එහි සරල අදහස වන්නේ විදේශිකයන්ටද මෙහි සේවය කිරීමේ අවස්ථාව හිමිවන බවය. විශේෂ ශිල්පීය හෝ අධ්‍යාපන නිපුණතා හිමි ඉහළ තනතුරු රැකියා අවස්ථාවන්ට නම් ආයෝජකයන් ඔවුන්ගේ රටේ හෝ ලොව වෙනත් රටක සුදුසුකම් ලත් පුද්ගලයන් කැඳවා ගැනීම අරුමයක් නොවේ. එහෙත් ශ්‍රී ලංකාව ගැන අප අත්දකිමින් සිටින අරුමය හෙවත් අත්දැකීම වන්නේ චීන ආයෝජන යැයි කියා ගන්නා ව්‍යාපෘතිවල කම්කරුවන් පවා චීන ජාතිකයන් වීමේ ඛේදයය. ඒ නිසා රටේ රැකියා ප්‍රශ්නයට දැනෙන තරමේ කෙසේ වෙතත් පෝර්ට් සිටිය තුළින් උත්පාදනය වන රැකියා අවස්ථා බොහොමයක් වත්මන් අත්දැකීම අනුව චීන ජාතිකයන්ගෙන් පිරවෙන බව නියතය. එහි ඉහළ රැකියා කිහිපයක් රාජපක්ෂවරුන්ගේ හා ඔවුන් වටේ සිටින අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් වැනි අපුල්ලන්ගේ දූ දරුවන්ට ඉදිරියේත් ලැබෙනු ඇත. මේ රටේ විරැකියා තරුණ තරුණියන්ට නම් ඉන් සෙතක් සැලසෙනු නැත. විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට උත්පාදනය වන රැකියා සොච්චමක් හෝ ලැබෙනු ඇත්තේ දේශපාලන ලැයිස්තු මත රෙකමදාරු වන රාජපක්ෂ වහල් වැසියන්ට පමණය.
පෝර්ට් සිටිය නිසා රටේ ආර්ථිකය ශක්තිමත් වීමත්, ඒ සඳහා ආයෝජන ගලා ඒමත් කියන තරම් සාරසුබාවට සිදු නොවන බවට කරුණු ඇත්තේද එම කෙටුම්පත තුළමය.
‘කොළඹ වරාය නගරයේ බල ප්‍රදේශය තුළ හෝ එහි සිට ව්‍යාපාර කටයුතුවල නිරතවන යම් බලයලත් තැනැත්තකු විසින් කොළඹ වරාය නගරය බල ප්‍රදේශය තුළදී ශ්‍රී ලංකාවේ පුරවැසියකුට හෝ වාසියකුට ඒ බලයලත් තැනැත්තා සපයනු ලබන යම් භාණ්ඩ හෝ සේවා සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා රුපියල්වලින් ගෙවීම් ලබාගත හැකිය. ඒ බලයලත් තැනැත්තා විසින් එසේ ලබා ගන්නා ශ්‍රී ලංකා රුපියල් නියම කරනු ලැබිය යුතු ආකාරයට සහ නියම කරනු ලැබිය යුතු යම් කොන්දේසිවලට යටත්ව, නම් කරන ලද විදේශ ව්‍යවහාර මුදලකට පරිවර්තනය කරනු ලැබිය හැකිය.’
මේ කුමක්ද? විදේශ ආයොජන ගලා ඒමක් නොවේ. වරාය නගරයේ සූදු හා විනෝදාස්වාදවලට රුපියල්වලින් වියදම් කළ හැකි පිරිසකට අවස්ථාව දීමකි. එසේ වියදම් කරන රුපියල් නැවත රට තුළ ඉතිරිවී ඇති විදේශ ව්‍යවහාර මුදල් බවට පරිවර්තනය වී ආයෝජකයන් යැයි කියා ගන්නා පිරිස් මගින් රටින් පිටට ඇදී යෑමය. එවැනි තත්වයන් රටට විදේශ මුදල් රැගෙන එන අවස්ථා බවට පත්වන්නේ කෙසේදැයි ආණ්ඩුවේ ආර්ථික විශේෂඥයන් පැහැදිලි කළ යුතුය.
ශ්‍රී ලංකා රුපියල්වලට අදාළ තත්වය ඉන්ද නවතින්නේ නැත. පෝර්ට් සිටියේ අලෙවි කළ හැකි ඉඩම් සම්බන්ධයෙන්ද තත්වය එසේය. ඒවාද රුපියල්වලින් ලබාගත හැකිය. කෙටුම්පතේ එය සඳහන් වන්නේ මේ ආකාරයටය.
‘38 වන වගන්තියේ විධිවිධානවල කුමක් සඳහන් වුවද, කොමිෂන් සභාව විසින්, 2014 අංක 38 දරන ඉඩම් (සන්තකය පැවරීම සීමා කිරීමේ) පනතේ නිශ්චිතව දක්වා ඇති සීමාවන් අදාළ නොවන යම් තැනැත්තකුට හෝ සමාගමකට රජයේ අලෙවි කළ හැකි ඉඩම් හෝ ව්‍යාපෘති සමාගමේ අලෙවි කළ හැකි ඉඩම් බද්දට දීම හෝ රජයේ අලෙවි කළ හැකි ඉඩම් මත හෝ ව්‍යාපෘති සමාගමේ අලෙවි කළ හැකි ඉඩම් මත පිහිටා ඇති යම් සහාධිපත්‍ය කොටස් බද්දට දීම හෝ නිදහසේ භුක්ති විඳිය හැකි පදනම මත පැවරීම, කොමිෂන් සභාව විසින් නිශ්චය කරනු ලැබිය හැකි නියම සහ කොන්දේසිවලට අනුව, ශ්‍රී ලංකා රුපියල්වලින් සිදු කරනු ලැබිය හැකිය.’
‘එසේ වුවද, 2014 අංක 38 දරන ඉඩම් (සන්තකය පැවරීම සීමා කිරීමේ) පනතේ දක්වා ඇති සීමාවන් අදාළ නොවන්නා වූද, ශ්‍රී ලංකා රුපියල්වලින් ගෙවීම් සිදුකර ඇත්තා වූද, ඒ තැනැත්තා හෝ සමාගම විසින්, ශ්‍රී ලංකා රුපියල්වලින් ගෙවීම කරනු ලැබ ඇති ඒ ගනුදෙනුව සිදු කිරීමේ දින සිට අවුරුදු පහක කාලයක් ඇතුළත ආපසු ඒ දේපල, ශ්‍රී ලංකා රුපියල් නොවන වෙනත් නම් කරන ලද විදේශ ව්‍යවහාර මුදලකින් සිදු කරනු ලබන ගෙවීමක් මත තුන්වන පාර්ශ්වයට පවරන්නේ නම්, බද්දට දෙනු ලබන්නේ නම් හෝ කුලියට දෙනු ලබන්නේ නම්, ශ්‍රී ලංකා රුපියල් නොවන යම් නම් කරන ලද විදේශ ව්‍යවහාර මුදලකින් එසේ ලැබුණ මුදල් ප්‍රමාණය ඉහත කී තැනැත්තාගේ හෝ සමාගමේ නමින්, ශ්‍රී ලංකාව තුළ කොළඹ වරාය නගරයේ බල ප්‍රදේශයෙන් පිටත ක්‍රියාත්මක කරන සහ පවත්වාගෙන යන යම් නේවාසික විදේශ ව්‍යවහාර මුදල් ගිණුමකට, නියම කරනු ලබන ආකාරයට ප්‍රේෂණය කරනු ලැබීමට නියම කළ යුතුය.’
ඉඩම් සම්බන්ධයෙනුත් ඒ අනුව අවසානයේ ලැබිය හැක්කේ රුපියල් නම් ආණ්ඩුව කියනා ආකාරයට රට සෞභාග්‍යයෙන් පිරී ඉතිරී යන්නට විදේශ විනිමය එන්නේ කෙසේදැයි යන ප්‍රශ්නාර්ථය මතුවීම වැළැක්විය නොහැකිය. රුපියල්වලින් පෝර්ට් සිටියේ ඉඩම් මිලදී ගැනීමට හැකිවීමේ එම වගන්තිවල සැඟවුණු කතාව විය හැක්කේ දේශපාලක හා ඔවුන්ගේ ගජමිතුරු ව්‍යාපාරික කල්ලියට බොහෝ විට වෙනත් අයගේ නම්වලින් එහි ඉඩම් අයිතිය ලබා ගැනීමට අවස්ථාව සලසා ගැනීමය.
ඒ අනුව බැලු බැලුමට මෙම කෙටුම්පතෙන් පෙනෙන සත්‍යය වන්නේ ආණ්ඩුවේ නියෝජිතයන් කියන ආකාරයේ රටේ රැකියා ප්‍රශ්නයටවත්, ආර්ථික ප්‍රශ්නයටවත් මේ තුළින් විසඳුම් නොලැබේය යන්නය. එහෙත් එහි මත්ද්‍රව්‍ය හෝ වෙනත් නීති විරෝධී ජාවාරම්කාරයන්ට විසඳුමක් දී ඇති බවක්ද පෙනී යයි. එය කෙටුම්පත තුළ සඳහන් වන්නේ ‘කොළඹ වරාය නගරයේ බල ප්‍රදේශය තුළ සපයනු ලබන සේවාවන්හි කොටසක් වන, අවශ්‍ය විය හැකි පරිදි, නැව් ජැටිගත කිරීමේ ගාස්තු අය කිරීම.’ යනුවෙන්ය.
එහි තේරුම වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ආගමන හා විගමන නීතිය මගින් ප්‍රකාශයට පත්කර නැති තොටුපලක් වන පෝර්ට් සිටියට මුහුදු මගින් ඕනෑම විදේශිකයකුට ඒමට හා යෑමට සහ ඕනෑම නීති විරෝධි දෙයක් රැගෙන ඒමට හා ගෙන යෑමටත් හැකි බවය. නැව් ජැටිගත කිරීමේ බලයක් පෝර්ට් සිටියට ලැබෙනවා නම් හා පෝර්ට් සිටිය ශ්‍රී ලංකාවට අයත් නම් එහි අනිවාර්යයෙන් ආගමන හා විගමන කාර්යාලයක් මෙන්ම රේගු කාර්යාලයක්ද පිහිටුවිය යුතුය. එහෙත් ඒ ගැන මෙම කෙටුම්පතේ සඳහන් වන්නේ නැත. දැනටමත් ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර වශයෙන් නම් දරා ඇති මුහුදු මගින් මත්ද්‍රව්‍ය බෙදා හැරීමේ කටයුතු කිසිදු බාධාවකින් තොරව මෙම අවසරය අනුව පෝර්ට් සිටිය තුළ සිට කරගෙන යා හැකි බව සටහන් කර තැබිය යුතුමය.
මන්ද පෝර්ට් සිටි පනත මේ ආකාරයෙන්ම සම්මත වුවහොත් එහි ශ්‍රී ලංකාවේ නීතියවත්, එම නීතිවලට අදාළ ආයතනවත් ක්‍රියාත්මක නොවන නිසාය.■

මම පත්තරවලට විස්තර දුන්නා – හිටපු අතිරේක විණකාධිපති ලලිත් අඹන්වෙල

ලලිත් අඹන්වෙල මහතා විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ ඉතිහාසයේ ගෞරවනීය චරිතයකි. 2002 මැයි මාසයේදී ඇසිඩ් ප්‍රහාරයක් එල්ල වීමෙන් ඔහුගේ එක් ඇසක් අනතුරට ලක්විය. 2012 දී එම ප්‍රහාරය එල්ල කළ පිරිස් දඬුවම් ලැබූහ. ඓතිහාසික විගණන වාර්තා ගණනාවක් ඔහුගේ ඍජු මැදිහත්වීම මත සකස් කර ඇත. ඔහු මෙතෙක් ප්‍රසිද්ධියේ නොකී වෘත්තිය අත්දැකීම් කිහිපයක් ද හෙළි කරමින් කතාබහට එක් විය.

ඉදිරි මැයි මාසයට ඔබට ඇසිඩ් ප්‍රහාරය එල්ල කරලා අවුරුදු 19ක් වෙනවා. 2022 දී අවුරුදු විස්සක්. ඔබ කීවා, මගේ එක ඇහැක් නැතත් ඇස් හයකින් වැඩ කරනවා කියලා. හරියට වැඩ කළාට දඬුවමක් විදියට ඇසිඩ් ප්‍රහාරයක් ලැබුණාට පස්සේත්, අවුරුදු 15ක් තිස්සේ දිගටම කෙළින් වැඩ කිරීම තමයි ඔබේ කතාන්දරය..
අපි රාජ්‍ය විගණකයෝ. අපේ වගවීම තියෙන්නේ මේ රටේ මිනිසුන්ට. අපට පවරපු රාජකාරිය ඒ මිනිසුන් බලාපොරොත්තු වන ආකාරයට ඉෂ්ට කිරීමට විගණකයා හෝ වෙන රාජ්‍ය නිලධාරියෙක් වග කියන්න ඕනෑ. මම දෙපාර්තමේන්තුවේ රාජකාරී පටන්ගත්ත දවසේ ඉඳලා විශ්‍රාම යනතුරුම කළේ ඒක තමයි.
1986 පෙබරවාරි 05 වැනිදා තමයි මම විගණන අධිකාරිවරයෙක් විදියට රාජකාරී පටන්ගත්තේ. 2017 නොවැම්බර් 03 වැනිදා අතිරේක විගණකාධිපති හැටියට විශ්‍රාම ගත්තේ. අවුරුදු 32ක් තිස්සේ රාජකාරී කළේ කලින් කී ප්‍රතිපත්ති අනුව. රාජ්‍ය නිලධාරියෙක් හැටියට පස්ස හැරිලා බලද්දී පෙනෙන දේ තමයි මම මුලින් කී කාරණාව ඉෂ්ට වෙන්නේ නැති බව. තමන්ගේ ආසන්න ප්‍රධානියා හෝ දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානියා කියන දේ තමයි කරන්න පෙළඹිලා ඉන්නේ. මගේ ආසන්නම ප්‍රධානියා වන විගණකාධිපතිවරයාත් මට සමහර විගණන කරන්න එපා කියලා තියෙනවා.

ඒ මොකක්ද?
කැලෑවේ ඉන්න අලි පැටව් අල්ලන සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් විගණනය කරද්දී, මට ඒක කරන්නම එපා කිව්වා. (මහේස්ත්‍රාත් තිළිණ ගමගේ ඇතුළු පිරිස අත්අඩංගුවට පත් වූ ආන්දෝලනාත්මක අලි ගනුදෙනු පිළිබඳ නඩුවට පසුබිම් වූ විගණනය.) බලෙන් තමයි මම විගණනය කළේ. මම ඒ වෙලාවේ කරනවා හෝ කරන්නේ නෑ කියලා උත්තරයක් දුන්නේ නෑ. දිගටම විගණනය කළා. මිනිසුන් 47 දෙනෙකුගේ කටඋත්තර ලිව්වා. විගණනය පත්තරවලටත් ගියා. පත්තරවල ගියාම විගණකාධිපතිවරයා මට දූරකථනයෙන් කතා කළා. එපා කිව්ව විගණනය කළේ ඇයිද කියලා අහලා විනාඩි 15ක් විතර දෝෂාරෝපණය කළා. මම කිව්වා, මේ රටේ මිනිසුන් මට පඩි ගෙවන්නේ විගණනය කරන්න. ඔබතුමාට එපා කියන්න අයිතියක් නැහැ කියලා. ඒකට උත්තර විදියට ඔහු ඉතා නරක විදියට කතා කළා. මට ඒ වචන කියන්නත් බෑ. ඒත් මම සුදුසු උත්තරයක් ඔහුට දුන්නා. අන්තිමේ ඒ විගණනය විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුවටත් විශාල කීර්තිනාමයක් අත් කර දුන්නා.

ඔබට පහරදීමේ සිදුවීමට මුල් වුණේ මධ්‍යම පළාත් අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ඇතුළු ඉහළ නිලධාරීන් සහ ව්‍යාපාරිකයන් පිරිසක්නේ. ඒ අය මැරයන් වගේ හැසිරුණාද? තර්ජනය කළාද?
ඔය සිදුවීමට පදනම් වූ විගණනය කළ කාලයේ මහනුවර මගේ විගණන කාර්යාලය කැඩුවා. ඊට කලින් මට තොරතුරුක් ලැබිලා එතැන තිබුණු සියලු වැදගත් ලිපිලේඛන සහ ලිපිගොනු සහකාර විගණකාධිපතිගේ කාර් එකට ගිහින් දැම්මා. දිගටම මට කරදර තිබුණා. මගේ රියැදුරන් ඇවිත් කිව්වා වාහනයේ යනකොට සර්ට ලොකු අනතුරක් කරන්න ලෑස්ති වෙනවා කියලා.
ඔය කාලේ උදෑසනක ඔය අධ්‍යක්ෂට මෝනිං කිව්වොත් ඔහු මට දෙපාරක් ගුඩ් මෝනිං කීවා. මැයි මාසයේ ප්‍රහාරය එල්ල වුණේ. ඊට කලින් අලුත් අවුරුද්දට උත්සවයක් තිබුණා. මම යන්න ප්‍රමාද වුණා. මා එනතුරු උත්සවය නතර කරගෙනත් ඔහු හිටියා. මගේ අතට කිරිබත් කෑල්ල බෙදලා දුන්නේ ඔහු. පස්සේ තමයි දැනගන්න ලැබුණේ මට ගහන්නට යන එන වෙලාව ඔත්තු බැලුවේ ඔහුගේ කාමරයේ ඉඳන් බව. ඔහු තර්ජනය නොකළාට 2002 අප්‍රේල්වලදී ප්‍රධාන ගණකාධිකාරී මට කෝල් කරලා ළිප ගිනි මොළවන කතාවක් කියලා තර්ජනය කළා. තවත් නිලධාරියෙක් කච්චේරිය ළඟදී තර්ජනයක් කළා. ඒ පාර මම අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂට කතා කරලා කිව්වා මෙහෙම තර්ජන එනවා, ඒවා කරන්න ගිහින් අමාරුවේ වැටෙන්න එපා කියලා. මගේ අත් දෙක අල්ලලා කිව්වා පිස්සුද අඹන්වෙලා මහත්තයා අපි එහෙම දේවල් කරනවාද කියලා. ඊට පස්සේ තමයි මේ අපරාධය සිද්ධ කළේ.

ඒ පහරදීමේ සිදුවීම දැන් හැරී බලනකොට මතකයේ තියෙන්නේ මොන වගේද?
මම හිතුවේ තර්ජනයක් කරයි, කාර් එකට ගලක් ගහයි කියලා. මා මරන්න උත්සාහ කරයි කියලා හිතුවේ නෑ. මට කා ගැනවත් වෛරයක් නෑ. විහිළු තහළු කරගෙන හිටපු කෙනෙක් මම. ඊට පස්සේ අවුරුද්දේ ජනවාරියේ වෙනත් තැනකට යන්නයි මම හිතාගෙන හිටියේ. ඒත් මේක සිද්ධ වුණා. ඒ ගැන මම කනගාටු වෙන්නේ නෑ. මා කළ යුතු දෙයක් තමයි කළේ. එදා මෙහෙම හිටියා නම්, මට මේ වගේ සිද්ධ වෙන්නේ නෑනේ කියලා හිතන්නේ නෑ. අවුරුදු තිස්එකක් තිස්සේ මම රාජ්‍ය ආයතනයකින් අයුතු ලාභයක් හැටියට ප්ලේන්ටියක්වත් ඉල්ලලා නෑ. මගේ එක නංගි කෙනෙක් ගුරුවරියක්. අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ වැඩ කළ කාලයේ ඇය ආපදා ණය අයදුම් කළා. සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු ගණන් යනවා. නංගි මගෙන් ඉල්ලුවා ඒක ඉක්මනින් අරන් දෙන්න කියලා. මම බැලුවාම ඇයට සාමාන්‍ය ක්‍රමවේදය අනුව අවුරුදු එකහමාරක් විතර යනවා. මම මැදිහත් වුණා නම්, වරුවෙන් චෙක් එකක් ලියලා ගන්න තිබුණා. ඒත් මම නංගිගේ අතට මගේ සල්ලිවලින් රුපියල් 25,000ක් දුන්නා. උඹ මට මේක පුළුවන් විදියට මට ගෙවපන්, ණය ඔය විදියට යන්න ඇරපන් කිව්වා.

ඔබ විගණකයෙක් විදියට මිත්‍රශීලී කෙනෙක්ද?
දරදඬු කෙනෙක්ද?
අවශ්‍ය වෙලාවට ඒ විදියට හැසිරුණා. නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ මුණසිංහ කියලා කෙනෙක් මගේ පාසල් යන කාලයේ ගුරුවරයෙක්. කාර්යාලයේදී මම සර් කියලා හිටගෙන කතා කළේ. ඒත් ඔහු සෙමිනාර්වලින් ලක්ෂ 85ක් හොරකම් කරලා. මම ඔහුගේ කටඋත්තරයක් අරගෙන විගණනයක් කළා. ඒ විගණනය පදනම් කරගෙන ඔහුගේ වැඩ තහනම් වුණා. ගෞරව කළ යුතු විදියට ගෞරව කළත් රාජකාරිය එහෙමයි. දොරෙන් එළියට සමහරුන් අමනාපකම් තියාගත්තත්, මගේ එහෙම අමනාපයක් නෑ.

ඔබේ ගම් පළාත මහනුවර නේද?
මගේ ගම මහනුවර ඉඳලා කිලෝමීටර් 10ක් විතර දුරින් පිහිටි නාපාන ගම. ගුන්නෑපාන කනිෂ්ඨ විද්‍යාලයට මුලින්ම ගියා. අප්පච්චි රෝහල් පරිපාලන නිලධාරියෙක්. අම්මා ගුරුවරියක්. අප්පච්චි මාතලේ ගිය නිසා මාතලේ සෙන්තෝමස් එකට ගියා. සාමාන්‍යපෙළ කාලයේ අප්පච්චි නැති වුණා. ඊට පස්සේ වලල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් වාණිජ විෂය ධාරාව අනුව උසස්පෙළ කළා. අසූවේ සිට අසූහතර දක්වා ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයෙන් වාණිජවේදී උපාධිය කළා.

රාජ්‍ය සේවයට එන්නම හිතාගෙන හිටියාද?
රාජ්‍ය සේවය ගැන ලොකු උනන්දුවක් තිබුණා. මගේ අම්මායි තාත්තායි දෙන්නාම රාජ්‍ය සේවකයන්. ඒ දෙන්නා කිසිදාක රාජ්‍ය සේවය අතපසු කළේ නෑ. අම්මා අසනීප වෙලා හිටියත් නිවාඩුවක් ගත්තේ නෑ. ඒ මම දැක්ක රාජ්‍ය සේවකයන් දෙන්නා. මට අහවල් තනතුර කියා ආසාවක් තිබුණේ නෑ. විගණන සේවය ලැබුණාම දෙමාපියන් වැඩ කළ පිළිවෙළ මතක් වුණා.
අප්පච්චි හරි සැරයි. ඒ දවස්වල රා බීපු මිනිසුන් අපේ ගේ ඉස්සරහින් සද්ද කරගෙන ගියේ නෑ. සරම පහළට දාගෙන ගියේ. නරක හැසිරීම් තිබුණොත් තාත්තා අල්ලලා පාරක් දෙන්න වුණත් ඉඩ තිබුණා. ඔහුට ගමේ හරි සැලකිල්ලක් තිබුණා. අනෙක් පැත්තෙන් අම්මා ගමේ පොල් කඩපු මනුස්සයාගේ දරුවාටත් ආදරයෙන් පුතා කියලා කතාකළේ. තමන්ගෙන් අධ්‍යාපනය ලබලා ජීවිතය හැඩගසාගත් දරුවෙක් කියන හැඟීමෙන් උස් පහත් භේදයක් නැතිව සැලකුවා. ඒ ගතිගුණ තමයි මටත් වැඩ කරද්දී කල්පනාවට ආවේ. අප්පච්චි කවදාවත් කේන්දර විශ්වාස කළේ නෑ. අපේ පවුලේ කාටත් කේන්දර නෑ. මා කසාද බඳින්න තමයි කේන්දරයක් හැදුවේ. ඒ වෙනුවෙන් අම්මාගෙන් උපන් වෙලාව පස් වතාවක් ඇහුවාම, වෙලාවල් පහක් කිව්වේ. අම්මාට බුද්ධාගම ගැන ලොකු දැනුමක් තිබුණා. ඒත් අම්මා ඒක අනවශ්‍ය විදියට පෙන්වුවේ නැහැ. සමහර උපාසක අම්මලා කී දේවල් වැරදි බව මටත් තේරුණා. ඒත් ඒ කෙනා ඒ දේ කියලා සන්තෝස වෙනවා නම් ඒක වැරදියි කියලා අම්මා ඒ මනුස්සයාව අපහසුතාවට පත් කළේ නෑ.

එතකොට ඔබේ වැඩ පසුපස තිබෙන්නේ මහා දෘෂ්ටිවාදයකට වඩා දෙමාපියන් වගේ වැඩ කරනවා කියන සරල හැඟීම වෙන්න ඇති..
ඒක තමයි. අපේ දෙමාපියන් භෞතික දේවල්වලට නෙවෙයි ගොඩක් සැලකුවේ. සල්ලිවලට එහා ගිය දෙයක් ඔවුන්ගේ ජීවන දර්ශනය තුළ තිබුණා. අපි කැමති විදියට හැදුණා මිසක්, උඹලා අහවල් දේ කරපන් කීවේ නෑ. තාත්තා තැනි වුණාට පස්සේ මට හරක් පට්ටියක් තිබුණා. කුකුළන් හිටියා. එළුවන් හිටියා. මට හොඳට හාන්න පුළුවන්. ලොකු කුඹුරක් කළා. පැල් බැඳගෙනම අධ්‍යාපනයට යොමු වුණේ නැහැ. රාජ්‍ය සේවයට ගිය පියරු බබාලා නෙවෙයි අපි. විගණන වෙනුවෙන් මම නිලධාරීන් යවලා ඉන්නේ නෑ. මමත් යනවා. සම්පූර්ණයෙන් බිමට ගිහින් වැඩ කරනවා. විල්පත්තුව (මරිච්චිකට්ටු, කරඩක්කුලි ගම්මානවල නැවත පදිංචි කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය) පිළිබඳ විගණන වාර්තාව මම කළේ. ඒ වෙනුවෙන් ඒ ප්‍රදේශවලට ගිහින් මිනිසුන්ගේ ප්‍රකාශ ගත්තා. ගෙවල් හදන හැටි බැලුවා. ඔය සිදුවීම ගැන අධිකරණ කටයුතුවලට පාවිච්චි කළේ නිලධාරීන් එක්ක බිමට ගිහින් මා කළ විගණනයක්.

ඔබ කුඹුරු වැඩ ආදිය කළේ තාත්තා නැති වීමෙන් පස්සේ වගකීම පිළිබඳ හැඟීමක් ආ නිසාද?
මට නංගිලා හතර දෙනෙක්. පොඩි පොඩි ආර්ථික ප්‍රශ්න ආවා. අපට වී මෝලක් හෙම තිබුණා. ඒවා කළේ අප්පච්චි. ඔහු නැති වුණාම ඉඩම් නඩු පවා වැටුණා. පෙරකදෝරුවන්ට සල්ලි දෙන්න ඕනෑ වුණා. නඩුවලට යන්න වුණා. අයියා උසස්පෙළ කළ ගමන් තේ ෆැක්ටරියක වැඩට ගියා. ගෙදර කටයුතු බලාගෙන අම්මාට උදව් කර ගෙන මම හිටියා.

ඔබ ගිය කාලේ විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු නිලධාරීන් මොන වගේද?
මා ගිය කාලයේ විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ ගොඩක් හිටියේ දෙමළ නිලධාරීන්. මොකද රාජ්‍ය සේවයේ ඉහළම ලකුණු ගත් නිලධාරීන් තමයි මුලින් විගණන සේවයට ගත්තේ. දක්ෂ, විනීත, වෙලාවට වැඩ කරන නිලධාරීන් එක්ක මම හිටියේ. නඩරාසා, සිවරත්නම් ආදි දෙමළ නිලධාරීන් ගොඩක් හිටියා. පුදුමාකාර නිහතමානී, විෂය ගැන අවබෝධයක් තියෙන සැබෑ වෘත්තිකයන්. මගේ යටතේ හිටපු නිලධාරීන්ටත් ඒ පුහුණුව දෙන්නට මම උත්සාහ කළා. ඒ නිසාම විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව තුළ මගේ අංශයේ නිලධාරීන්ටත් ගෞරවයක් තිබුණා.
කාලය එක්ක ඒකේ පරිහානියක් තිබුණා. ඒක සාපේක්ෂව බලන්න ඕනෑ. හැත්තෑහතේ විවෘත ආර්ථික ක්‍රමය එක්ක රටේම ආකල්ප, හොඳ නරක පිළිබඳ හැඟීම් ආදියේ වෙනසක් සිද්ධ වුණා. භෞතික දේවල් තමයි අගය කරන්න ගත්තේ. සල්ලි ගොඩක් ඕනෑ වුණා. විගණනයට එන නිලධාරියෙක් රාජකාරියට වැඩිය වෙනත් ආදායම් ලබන දේවල්වලට අවධානය යොමු කරනවා. කාර්යාලයට ඇවිල්ලාත්, පෞද්ගලික අංශයක ගිණුමක් හදනවා. නැත්නම් වෙන ව්‍යාපාරයක් කරනවා. වැඩිපුර ආදායම් උපයන්නයි බලාපොරොත්තුව. ඒ මදිවාට ණය ගන්නවා.

විගණනය කරද්දී දේශපාලනයෙන් ආ බලපෑම් මොනවාද?
කෝප් සහ කෝපා කමිටු ඉදිරියට අපි වාර්තා අරගෙන ගියා. මම එනවාට සමහරුන් කැමති වුණේ නෑ. මොකද මම ගියාම විගණන නිරීක්ෂණයට සාධාරණය කරවාගන්නට සටන් කරනවා. ඒත් එතැනදී සාකච්ඡා වෙන දේවල් දන්නවානේ. දේශපාලනඥයන් එන්නේ කමිටුවේදී වාඩි වෙලා වාර්තාවේ සැර බාල කරන්න. සමහරුන් එන්නේ කොන්ත්‍රාත් එක අරගෙන. එක් උදාහරණයක් තමයි කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශයේ ඉහළ කුලියක් ගෙවූ ගොඩනැගිල්ල. මම කළ වාර්තාව කෝපා කමිටුවේ සාකච්ඡාවට දැම්මා. ඒකේ සභාපතිවරයා වුණේ ලසන්ත අලගියවන්න මහතා. ඔය වෙද්දී කුලියට දීමේ ගිවිසුම අත්සන් කළේත් නෑ. මම අමාත්‍යාංශ ලේකම් විජේරත්න මහතාට කිව්වා කෝපා එකෙන් මේ ගැන කතා කරනතුරු ගිවිසුමට අත්සන් කරන්න එපා, කළොත් අමාරුවේ වැටේවි කියලා. ඊට පස්සේ මම කෝපා එකේදී පැය භාගයක් විස්තර කළා. කමිටු සාමාජිකයෙක් විදියට හිටපු බිමල් රත්නායක මහතා කීවා මේක බරපතළ වංචාවක් කියලා. ලසන්ත අලගියවන්න සභාපතිවරයාට මම කීවා අත්සන් නොකරන ලෙස නිශ්චිත තීන්දුවක් ගන්න කියලා. ඒත් ඔහු කිව්වා, කැබිනට් තීන්දුවකුත් අරන් තියෙන නිසා අත්සන් එපා කියලා තීන්දු කරන්න බැරි බව. ඒ වෙලාවේ නිශ්චිත තීන්දුවක් දුන්නා නම් මේ පාඩුව නතර කර ගන්න තිබුණා. මම නිලධාරියෙක් වුණත් විගණන වාර්තාවට දැම්මා ඒ ගිවිසුමට අනුමැතිය දීම කැබිනට් මණ්ඩලය විචක්ෂණභාවයකින් තොරව ගත් තීන්දුවක් කියලා. ඔය විදියට සාධාරණයක් ඉටු නොවූ විගණන වාර්තා ගණනාවක් තියෙනවා.
දැන් කෝප් කමිටුවේ සභාපති ආචාර්ය චරිත හේරත් මහතා. ඔහු ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ හිටපු ලේකම්. ඒ කාලයේ මම විගණනය කරලා, ඔහුට ලිපි ලියා තියෙනවා. පියවර ගැනීමට. වංචා ගොඩක් තිබුණා. රාජ්‍ය මුද්‍රණ නීතිගත සංස්ථාවේ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර අලුත්වැඩියා කිරීම කියලා, ඒකේ සභාපතිවරයා ඥාතියෙකුගේ ගිණුමකට මිලියන හතළිස් ගාණක් සල්ලි අරන්. ඒ ගැන මම ඒ කාලයේ කෝප් කමිටුවේ සභාපති ඩිව් ගුණසේකර මහතාට ලීවා. ඩිව් ගුණසේකර මහතා සීඅයිඩීයට පැමිණිලි කරන්න නිර්දේශ දුන්නත් අමාත්‍යාංශ ලේකම් කිසිම ක්‍රියාමාර්ගයක් ගත්තේ නෑ. එහෙම නිහඬව සිටි කෙනා දැන් කෝප් සභාපති කරලා.

එහෙම වෙද්දී කළ වැඩ අපරාධයක් කියලා හිතුණේ නැද්ද?
හැබැයි මම කළ විගණනවලට සාධාරණය ඉටු කරවාගැනීමට මම උපරිම මහන්සි වුණා. මම පත්තරවලට විස්තර දුන්නා. පත්තරවලට දුන්නේ මගේ ගනුදෙනුවක් බේරාගන්න නෙවෙයි. සද්භාවයෙන්, යුක්තිය වෙනුවෙන් කළ දෙයක්. මාධ්‍යවලින් ලියපු නිසා තමයි ඒවාට ක්‍රියාමාර්ග ගත්තේ. කොළඹ යන්න තියෙන්නේ එක පාරක් නෙවෙයිනේ. සමහර වෙලාවට අමාත්‍යාංශවලට සහ නිලධාරීන්ට කතා කරලා පියවර ගැනීමට මැදිහත් වෙලා තියෙනවා. මම සමහර අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ට ඔවුන්ගේ පත්වීම් ලිපිවල තිබුණු කරුණු උපුටා දක්වමින් ලීවා ඔබට අහවල් ආකාරයට කටයුතු කිරීමට අයිතියක් නැත කියලා.

විශ්‍රාම ගැනීමෙන් පස්සේ දැන් කාලය ගෙවන්නේ කොහොමද?
දැන් යම් යම් විගණනවලට මම දායකත්වය දෙනවා. විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසම පිළිබඳ විගණනයකට සම්බන්ධ වුණා. පෝට් සිටි ව්‍යාපෘතියේ අක්‍රමිකතා සම්බන්ධයෙන් විගණනයකට සම්බන්ධ වුණා. මට දැනුත් පූර්ණකාලීනව කරන්න වැඩ තියෙනවා. එහෙත් මම ඒක සතුටු නැහැ. වෙනසකට වගේ තමයි විගණනයක් දෙකක් කරන්නේ. ක්‍රිකට් බෝඩ් එකෙන් මට විගණනයක් කරන්න කියලා බාර දුන්නා. මම සති දෙකක් වැඩ කරලා විගණනයක් දුන්නා. ඒ වෙනුවෙන් මට සති දෙකට ලක්ෂ හතරක් දුන්නා. ඊට පස්සේ මම කීවා, මට සත පහක්වත් එපා. මම ඉගෙනගත්ත ඉස්කෝලය වලල සෙන්ට්‍රල් එක. මේ සල්ලි වියදම් කරමින් මැදිහත්වෙලා ඉස්කෝලේ ක්‍රිකට් වැඩිදියුණු කරන්න කියලා ඉල්ලුවා. සත පහක්වත් ගත්තේ නෑ. ඊට පස්සේ වලල සෙන්ට්‍රල් එකේ පිච් එක හදලා මිලියනයක් විතර වටින ලොකු වැඩක් ක්‍රිකට් බෝඩ් එක කළා.

නැවත රජයේ වගකීමක් බාරදුන්නොත් බාරගන්න ලෑස්තිද?
අපට වැඩක් බාරදුන්නොත් දෙන කෙනාට ඕනෑ විදියට වැඩ කරන්නේ නැහැනේ. අපි ලෙඩ්ඩු කියලයි හිතන්නේ. හැබෑ වැඩක් කරන්න ලැබුණොත් කැමතියි. ඒත් එක එක්කෙනාගේ න්‍යායපත්‍ර අනුව වැඩ කරන්න ලෑස්ති නෑ. දැන් මම පොඩි වගාවක් දාගෙන ඉන්නවා. අක්කර එකහමාරක විතර ඉඩමක් තියෙනවා. මිනිස්සු අල්ලගෙන කැලෑවත් සුද්ධ කරලා අලුතෙන්ම ගම්මිරිස් පැළ 250ක් හැදුවා.■

තරගකරුවාට ඕනෑ විදිහට නෙමෙයි ඔහුගේ ඇඳුම පවා නිර්මාණය වෙන්නේ – මෝස්තර නිර්මාණ ශිල්පී තිළිණ හෙට්ටිගමගේ

0

■ ප්‍රියන්ජිත් ආලෝකබණ්ඩාර

තිළිණ හෙට්ටිගමගේ නවක මෝස්තර නිර්මාණ ශිල්පියෙකි. වේදිකා නාට්‍ය, ටෙලි නාට්‍ය, චිත්‍රපටි, වෙළඳ දැන්වීම් හා රියැලිටි වැඩසටහන් සඳහා රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණ ශිල්පියෙකි. ගාන්ධි ඩොට් කොම් වේදිකා නාට්‍යය, අලි කතාව, යසෝධරා චිත්‍රපටවල රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණය කළේ තිළිණය. එම්.ටී.වී. ආයතනයේ සිරස ටී.වී., ශක්ති ටී.වී. නාලිකාවල විකාශය වූ රියැලිටි වැඩසටහන්වල නිල රංගවස්ත්‍ර නිර්මාණ ශිල්පියා ලෙස වසර කිහිපයක් සේවය කළ තිළිණ මොස්තර නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබඳ උපාධිධරයෙකි.

ටෙලිනාට්‍ය ක්ෂේත්‍රය පිළිබඳ ඔබේ අත්දැකීම කොහොමද?
මම අඩුවෙන්ම වැඩ කරලා තියෙන්නේ ටෙලි නාට්‍යවල. ටෙලිනාට්‍යවල නිර්මාණාත්මක දෙයක් කරන්න අවස්ථාවක් නැති තරම්. රංග වස්ත්‍ර සඳහා අනුග්‍රහය දක්වන කඩවලින් ඇඳුම් අරන් ඇවිත් රංගන ශිල්පීන්ට, ශිල්පිනියන්ට අන්දන්නයි තියෙන්නේ. මම ඉගෙන ගත්ත විෂය මෝස්තර නිර්මාණ ශිල්පය. ඒ නිසා රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණයක් කරන්න අවස්ථාව තියෙන්නේ වේදිකා නාට්‍ය, චිත්‍රපටි හා වෙළඳ දැන්වීම් ක්ෂේත්‍රයේ. රියැලිටි වැඩසටහන්වල නිර්මාණාත්මකව විශාල වැඩක් කරන්න පුළුවන් වුණා. මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්නගේ යසෝධරා චිත්‍රපටියේ ඇඳුම් නිර්මාණය කිරීමට ලැබීම මට ලැබුණු විශේෂ අවස්ථාවක්. ඒකේදි මට කරන්න වැඩක් තිබුණා. නිර්මාණාත්මක දායකත්වයක් ලබා දෙන්න හැකි වුණා. ටෙලිනාට්‍යවල ගමේ ගෙවල්වල වැඩ කරන මිනිස්සු පවා ඇඳලා ඉන්නේ අලුත් ඇඳුම්. අඩුම තරමේ ඒවා පරණ කරන්නේවත් නෑ.

ඔබ චිත්‍රපටි ක්ෂේත්‍රයට පිවිසෙන්නේ නවකයෙක් ලෙස..
චිත්‍රපටි ක්ෂේත්‍රයේ රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණ ශිල්පීන් බොහෝ දෙනෙක් ඉන්නවා. මේ ක්ෂේත්‍රයට අලුත් අය එනවා අඩුයි. ලංකාවේ කරලා තියන සමහර රජ කතාවල ඇඳුම් නිර්මාණය කරලා තියන විදිහ දැක්කාම බොහෝම දුක හිතෙනවා. ගොඩාක් ඒවා කරලා තියෙන්නේ කිසිම පර්යේෂණයක් කරන්නේ නැතුව. ඒ දුප්පත්කම ඒ චිත්‍රපටිවල පේන්න තියනවා. ඉතිහාස කතාවක් සහිත චිත්‍රපටියක රංග වස්ත්‍ර සඳහා පිටපතක් අධ්‍යයනය කරනවා කියන්නේ පොඩි වැඩක් නෙමේ. කතාවට අදාළ කාලයේ මිනිසුන්ගේ වස්ත්‍රාභරණ ගැන පිටපතෙන් එළියේ විශාල පර්යේෂණයක් කරන්න අවශ්‍යයි. ඒ වගේම පසුතල මොනවාද කියලා අවබෝධයකින් කටයුතු කරන්න අවශ්‍යයි. අපේ රටේ හැදුණු ඇතැම් චිත්‍රපටවල පසුතලයයි රංග වස්ත්‍රවල පාටයි ගැළපෙන්නේ නෑ. ඒ නිසා මම ඇඳුම් නිර්මාණය කළේ පසුතල ගැන හොයලා බලලා. මොකද චරිතය හිට ගන්නේ පසුතලයේ ඉරියෙන් නිසා. සමහර චිත්‍රපටිවල කෙලින්ම කඩෙන් ගත්ත ඇඳුම අන්දලා රූගත කරලා. චරිතයට අවශ්‍ය ලෙස, පසුතලයට අවශ්‍ය ලෙස, සිදුවීමට අවශ්‍ය ලෙස ඇඳුමේ වෙනස්කම් කරලා නෑ. එහෙම වුණාම ඒ බව සමස්ත නිර්මාණයේ අඩුවක් ලෙස පෙනෙන්න ගන්නවා. සාමාන්‍යයෙන් මම වැඩක් බාර ගත්තාම, අනෙක් වැඩ සේරම නවත්තලා බාර ගත්ත වැඩේ කරනවා. ඒකට මුල් තැන දෙනවා. මම කරපු හැම වැඩකින්ම මට වැඩේ බාර දුන්න පාර්ශ්වය තෘප්තිමත් වුණේ ඒ නිසයි. එම්ටීවී ආයතනයේ සේවය කරමින් ඉඳලා රියැලිටි වැඩසටහන්වල රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණයෙන් මම අයින් වුණේ චිත්‍රපටිවලට මට කතා කළ නිසා.

ඔබ ලිට්ල්ස්ටර්, ඩී්‍රම්ස්ටාර්, සුපර්ස්ටාර් රියැලිටි වැඩසටහන්වල රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණය කළා..
එම් ටීවී එකේ, සිරස, ශක්ති ටීවී දෙකේම රියැලිටිවල රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණය කලේ මම. රියැලිටිවලට ඇඳුම් නිර්මාණය කිරීම වෙනමම වැඩක්. රියැලිටිවල තියෙන්නේ සංගීතය හා නර්තනයනේ. සජීව හෝ පටිගත කිරීම සඳහා වේදිකාවේ ඉදිරිපත් කිරීම තමයි රියැලිටිවල තියෙන්නේ. එතන යම් ප්‍රේක්ෂාගාරයකුත් ඉන්නවා. චිත්‍රපටි, ටෙලි නාට්‍ය, වෙළඳ දැන්වීම්වල ප්‍රේක්ෂාගාරයක් නෑ. කැමරාවම ඉලක්ක කරලයි රංගනයේ යෙදෙන්නේ. නර්තනය හෝ ගායනය ඉදිරිපත් කරන තරගකරුවා ඉස්මතු වෙන ආකාරයටයි රියැලිටිවල ඇඳුම් නිර්මාණය කරන්නේ. විශේෂයෙන් අපි එදිනෙදා ජීවිතයේදී භාවිත නොකරන වර්ණ, භාවිත නොකරන ඇඳුම්, භාවිත නොකරන ආභරණ, තොප්පි, සපත්තු රියැලිටි වැඩසටහන් සඳහා යොදා ගත්තා.
සමහර වෙලාවට රියැලිටිවලදී 1990 න් එහා කාලේ ගීත තෝරා ගන්නා අවස්ථා තිබුණා. එවිට ආධුනික ශිල්පීන්ට 90 න් එහා කාලේ ඇඳුම් මෝස්තර ප්‍රතිනිර්මාණය කරලා සැරසුවා. කණ්ඩායම් සංගීතයේ හිටපු අය ඇඳපු විදිහ, ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන, මිල්ටන් මල්ලවාරච්චි, එම්.එස්. ප්‍රනාන්දු ඇඳපු විදිහ අධ්‍යයනය කරලා ඒ විදිහේ ඇඳුම් තරගකරුවන්ට ඇන්දුවා. තරගකරුවා ගායනා කරන්නේ පැරණි චිත්‍රපටියක ගීතයක් නම්, ඒ දර්ශනයේ රඟපෑ නළුවා නිළිය ඇඳපු රංග වස්ත්‍රයට සමාන රංග වස්ත්‍රයක් අපි ඔහු වෙනුවෙන් නිර්මාණය කළා.
ඒ වෙලාවල්වල ඒ ඒ වැඩසටහන්වල හිටපු නිෂ්පාදකවරුන්ගේ, අධ්‍යක්ෂවරුන්ගේ තේරීම අනුවයි වැඩසටහන කෙරුණේ. තරගකරුවාට ඕනෑ විදිහට නෙමෙයි ඔහුගේ ඇඳුම පවා නිර්මාණය වෙන්නේ. හැම සතියටම නිෂ්පාදක මණ්ඩලය තේමාවක් තෝරනවා. ඒ තේමාවට අනුවයි ගීත තෝරන්නේ, තරගකරුවන්ගේ ඇඳුම් නිර්මාණය වෙන්නේ. තරගකරුවාට තියෙන්නේ කියන විදිහට, කියන දේ ඉදිරිපත් කරන්නයි.

යසෝධරා චිත්‍රපටියට රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණය සඳහා ඔබ අමුද්‍රව්‍ය සපයා ගන්නේ ඉන්දියාවෙන්. ලංකාවේ රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණ ක්ෂේත්‍රය ගැන මොකද හිතුණේ?
ඉන්දියාවේ රජ කතාවක් ගැන හැදුණු චිත්‍රපටියක රංග වස්ත්‍ර එක්ක අපේ ඒවා අහලකින්වත් තියන්න බෑ. ඉන්දියාවේ ඒ සඳහා දෙන මූලිකත්වය හරි විශාලයි. චිත්‍රපටියක රංග වස්ත්‍ර සඳහා විශාල මුදලක් ඔවුන් වියදම් කරනවා. වැඩේ හොඳම විදිහට කරනවා. අපේ රටේ කොහොම හරි, යාන්තන් ගැට ගහලා කරන්නේ. දේව්දාස් වගේ පරණ චිත්‍රපටියක් මට්ටමටවත් රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණය කරගන්න අපට තාම බැරි වෙලා තියනවා. පද්මාවතී, ගාම්භීර් වගේ චිත්‍රපටි බලන්න, ඒ බව හොඳින් වටහා ගන්න පුළුවන්. චිත්‍රපටියක මුලින්ම ප්‍රේක්ෂකයාගේ ඇස ගැටෙන්නේ රංග වස්ත්‍ර. රංගනය ඇස ගැසෙන්නේ ඊට පස්සේ. ඉන්දියාවේ චිත්‍රපටියක් තරමටම රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණය කරන්න පුළුවන් අය අපේ රටේ ඉන්නවා. ඒත් එවැනි මුදලක් එකක් අවස්ථාවක් අපේ රටේදි ලැබෙන්නේ නෑ. චිත්‍රපටිය පෙන්නලා ඒ සඳහා යන වියදම අපේ රටේදි උපයන්න බෑ. අපිට ලැබුණු බජට් එකට අනුව අපි කරපු වැඩ ඉහළ මට්ටමකින් කළා.

වෙළඳ දැන්වීමක රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණය අනෙක් මාධ්‍යවලින් වෙනස් වෙන්නේ කොහොමද?
ක්ලෝගාර්ඩ්, මැලිබන්, යූනියන් ඇශුවරන්ස් වගේ ආයතන වෙනුවෙන් සැකසුණු වෙළඳ දැන්වීම් සඳහා මම ඇඳුම් නිර්මාණය කළා. වෙළඳ දැන්වීම් ක්ෂේත්‍රයේ ඇදුම් නිර්මාණය සඳහා වෙනම පිරිසක් හැදිලා ඉන්නවා. ඒ ක්ෂේත්‍රයට ඇතුල් වීම පවා අමාරුයි. වැඩ තියෙන්නේ සීමිත ප්‍රමාණයයි.
ටෙලි නාට්‍යයක නම් සාකච්ඡා කරලා අපට ඕනෑ විදියට රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණ කරන්න පුළුවන්. පිටපතට අනුව රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණ කරන්නත්, සමහරවිට අපිට ඕනෑ විදිහට පිටපත වෙනස් කරගන්නත් පුළුවන්. වෙළඳ දැන්වීමකදී, පිටපත මත, සේවාදායකයාගේ වුවමනාවට අනුවයි රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණය කරන්න වෙන්නේ. සේවාදායකයාට අවශ්‍ය ආකාරයෙන් රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණ කරලා එයාට අවශ්‍ය හැඟීම අපි අරන් දෙනවා.
වෙළඳ දැන්වීම්වලදී ඇඳුම්වල පාට ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න ඕනෑ. අපි තෝරන වර්ණයම විකාශය කරනකොට එන්න ඕනෑ. මොකද වෙළඳ දැන්වීම්වලදී අපි වැඩ කරන්නේ නිශ්චිත වර්ණ එක්ක. එක එක සන්නාමයට අයත් වර්ණ තියනවා. ඒවා වෙනස් කරන්න අපිට බෑ. අපේ පියවි ඇහැට පේන වර්ණ යොදලා රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණය කළාට රූගත කළාම අදාළ වර්ණය එන්නේ නැති අවස්ථා තියනවා. සමහරවිට රූගත කළාට පස්සේ දර්ශනවල වර්ණ වෙනස් කරනවා. ඒ සියල්ල ගැන හිතලයි වර්ණ තොරාගන්න වෙන්නේ. ලස්සන ඇඳුමක් කැමරාවට අවලස්සනට පේන්න පුළුවන්. අලුත් ඇඳුම් පරණ කරලා ගන්න වෙන අවස්ථා තියනවා. අලුත් සුදු ඇඳුමක් කෝපි දාලා තම්බලා පරණ පාට කරලා ටිකක් ඉරලා ගත්තාම ඇත්තට කැත වුණත් කැමරාවට ඉතාම ලස්සනයි. දර්ශන රූපගත වෙන්නේ මඳ අඳුරේද හොඳ ආලෝක තත්වයක් යටතේද කියලා රූගත තරන්න කලින් කතා කරනවා. කළු සුදුවලින් රූගත වෙනවිට, රංග වස්ත්‍රවල ඇත්ත වර්ණ කළු සුදුවලට වෙනස් වෙන ආකාරය ගැන අවබෝධයක් තියෙන්න ඕනෑ.■

ගීත 6000ක් ලියූ චන්ද්‍රදාස නම් තරුණයා තරුණය – ගීත රචක චන්ද්‍රදාස ප්‍රනාන්දු

0
  • ජාතියේ පිනට පහළ වෙච්ච ගායකයෝ මට නෑ. අමරදේව මාස්ටර්, සුනිල් පෙරේරා,
    ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන, නිහාල් නෙල්සන් එකිනෙකාට වෙනස් ගීත නිර්මාණය කළ,
    ගායනා කළ අය. මට නම් හැමෝම මේ රටේ පිනට පහළ වෙච්ච අය තමයි.

චන්ද්‍රදාස ප්‍රනාන්දු වසර පනහකට අධික කාලයක් තිස්සේ 6000කට ආසන්න ගීත ප්‍රමාණයක් රචනා කළ තවමත් නිර්මාණකරණයේ යෙදෙන වෘත්තීය ගීත රචකයෙකි. පුන්සිරි සොයිසා ගැයූ ‘මේ බස් නැවතුම, සුභාෂිනී ඔබ, අදින් පසුව නෑ අප හමු වන්නේ’, නිහාල් නෙල්සන් ගැයූ ‘උඩ කරණම් බිම කරණම් ගහන පරවියා, සල්ලි මිටි ගණන්, කාලෙන් කාලෙට එන වසංගතේ නෑ අඩුපාඩු, අන්ධ අඳුර නැග එනකොට හැන්දෑවට නගේ, පන්සල පල්ලිය’, කීර්ති පැස්කුවල් ගැයූ ‘ආදරේ සිත සනසන ආදරේ’, උපාලි කන්නංගර ගැයූ ‘ගෙලේ රන් මාල දා හැඩ වී’, රන්දීර්, භාතිය හා උමාරියා ගැයූ ‘මල් මදහාස පෑ සිනා’, සිහ ශක්ති සංගීත කණ්ඩායම ගැයූ ‘ඉස්සර කාලේ පටන්’, ජිප්සීස් සංගීත කණ්ඩායම ගැයූ ‘අයි ඩෝන්ට් නෝ වයි, කොත්තමල්ලි, තාත්තා මට ඇනපු ටොක්ක’ වැනි ගීත චන්ද්‍රදාස ප්‍රනාන්දු රචනා කළ සමහරකි.

■ ප්‍රියන්ජිත් ආලෝකබණ්ඩාර

සි ංදු ලියන්න පටන් ගත්තේ..
තාත්තාට වුවමනා කරලා තිබුණේ මා සිවිල් ඉංජිනේරුවෙක් කරන්න. ඒත් මගේ කැමැත්ත තිබුණේ පුවත්පත් කලාවේදියෙක් වෙන්න. පාසල් අවධියේ විමලදාස බෝදරගම කියන ගුරුවරයා පාසලේ කාව්‍ය නිර්මාණ තරගයකට බලෙන් වගේ මාව යොමු කළා. අවසානේ තාත්තාගේත්, මගේත් බලාපොරොත්තු සුන් වෙලා, මම ගීත රචකයෙක් වුණා.
රෝහණ හෙට්ටිආරච්චි රත්මලාන ප්‍රදේශයේ තරුණයෝ පිරිසක් එක්ක එක් වෙලා වෙසක් උත්සවයක් සංවිධානය කළා. ඒ උත්සවයේ පෙන්නපු නාට්‍යය ලියලා අධ්‍යක්ෂණය කළේ මම. ගීත ඔක්කොම ලිව්වේ මම. ලංකාවේ ප්‍රසිද්ධ ගායක, ගායිකාවෝ සහභාගි කරගෙන ඒ ගීත පටිගත කරලා උත්සවේ පවැත්වුණු දින ගණනක් තිස්සේ ප්‍රචාරය කළා. ප්‍රදේශයේ තරුණ තරුණියෝ ඒ හඬට අනුව රඟපෑවා. අවුරුදු ගණනක් රත්මලානේ මැලිබන් හන්දියේ පවත්වපු ඒ ප්‍රසංගයට ලක්ෂ ගණනක් සෙනග ආවා.
ඒ කලේ මිනිස්සු පොදු වැඩවලට ආවේ මුදල් බලාගෙන නෙමෙයි. අමරසිරි පීරිස් ගුවන් විදුලියේ වැඩ ඉවර වෙලා වයලීන් වාදනය කරන්න ආවා. ගුණදාස කපුගේ, සුනිල් එදිරිසිංහ, වික්ටර් රත්නායක, ටී.එම්. ජයරත්න, අබේවර්ධන බාලසූරිය, නෙරන්ජලා සරෝජනී, සනත් නන්දසිරි වාගේ අය බොහෝම නිහතමානීව මේ වැඩවලට සම්බන්ධ වුණා. පටිගත කිරීම් කළේ ගෙවල්වල. පටිගත කිරීමේ යන්ත්‍රය ගෙවල්වලට අරන් ඇවිල්ලා එළිවෙනකම් පටිගත කරනවා. පරිසරයේ ශබ්ද අඩු වෙන්න අහළ, පහළ අය නිදා ගන්නකම් ඉන්න ඕනෑ. ඒ නිසා පටිගත කිරීම් පටන් ගන්නකොට රෑ 12 පහු වෙනවා. එළි වෙන්න කලින් ඉවර කරන්නත් ඕනෑ. පෝල් වර්ණකුලසූරිය කියලා දක්ෂ පටිගත කිරීම් ශිල්පියෙක් දෙහිවල හිටියා. ඔහු ළඟ හොඳ පටිගත කිරීමේ යන්ත්‍රයක් තිබුණා. ඔහු කියන තැනකට ඒකත් අරන් ආවා. ඒ පටිගත කරපු ගීත ශබ්දාගාරයක පටිගත කළා වාගේම ගුණාත්මක මට්ටමේ තිබුණා. පස්සේ, පස්සේ අපි ඔගී රණවීරගේ බම්බලපිටියේ ඔගී ශබ්දාගාරයේ හා බොරැල්ලේ බිෂොප් පැලස් එකේ ජෝ නෙත් ශබ්දාගාරයේ පටිගත කිරීම් කළා.

ගුණදාස කපුගේ ගයන ‘ඔබත් තනි වෙලා..’ ප්‍රචලිත ගීතය ඒ උත්සවයකට පටිගත කළ එකක්..
මේ උත්සවයේ ගී තනු නිර්මාණය කළේ විශාරද ඩබ්ලියු.එෆ්. විමලසිරි. ‘ඔබත් තනිවෙලා, මාත් තනි වෙලා, මීවිත හිඳිලා..’ ගීතයට ගුණදාස කපුගේව මම තෝරා ගත්තා. ‘කපුගේ හොඳ ශබ්ද පරිපාලකවරයෙක් වුණත් ගායනය එච්චරම හරි නෑ’ කියලා විශාරද විමලසිරි කිව්වා. මම බල කළාම ‘කමක් නෑ එහෙනම් අරන් එනවකෝ’ කිව්වා. ඇත්තටම කපුගේගේ ගායනා කිරීම්වල දුර්වල තැන් තිබුණා. ඒ වුණත් ඔහුගේ පරාජිත හැඟීම් දනවන අපූරු හඬ ඒ දුර්වලතා අබිබවා මිනිසුන්ගේ සිත් ගත්තා. ඒ උත්සවයේම ‘මී විතේ මී බිඳු පිරී ගියා..’ කියන යුග ගීතයත් ඔහු නීලා වික්‍රමසිංහ එක්ක ගායනා කළා. ඊට පස්සේ කපුගේට සින්දු ලියන්න තිබුණු බොහෝ අවස්ථාවන් මට මග හැරුණා. ‘චන්ද්‍රදාස මගේ කටහඬින්ම සිංදු කියන කෙනෙක් ඉන්නවා. එයාටවත් ගීත කිහිපයක් ලියලා දෙන්න’ කියලා මිය යන්න ටික කාලෙකට කලින් කපුගේ මට ඇවිත් කිව්වා. සාමාන්‍යයෙන් තමන්ගේ හඬින් තව කෙනෙක් සිංදු කියනවාට ගායකයෙක්, ගායිකාවක් කැමති නෑ. කපුගේට එහෙම එකක් තිබුණේ නෑ. ඔහු ළඟ තිබුණේ පුදුම මනුස්සකමක්.

ඒ උත්සවය නිසා ඔබට චිත්‍රපටයක් ලියන්න ලැබුණා..
මගේ නාට්‍යයක් බලලා ලුවී වැන්ඩස්ට්‍රාටන් මට කතා කළා. විජය කුමාරණතුංග හා උපාලි ජයමහ දාලා ලුවී සටන් ජවනිකාවක් රූගත කරලා තිබුණා. අරමුණක් නෑ. කතාවක් නෑ. විජය කුමාරණතුංග, තිස්ස විජයසුරේන්ද්‍ර ගන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා කියලා ලුවී කිව්වා. මම කතාව, දෙබස් හා ගීත ලිව්වා. චිත්‍රපටියේ නම ‘පෙම් කුරුල්ලෝ’.
ආනන්ද සෙනෙවිරත්න ලියලා සීටී ප්‍රනාන්දු ගායනා කළ එක ගීතයක් මුදල් දීලා ඒ චිත්‍රපටියට ගත්තා. අනෙක් ගීත ටික ලිව්වේ මම. නිහාල් නෙල්සන්ගේ පළමු චිත්‍රපටි ගීතය ‘කසිලි බිසිලි නෑ. අතේ පච්ච නෑ’ ඒ චිත්‍රපටියේ ගීත අතරින් වඩාත් ජනප්‍රිය වූ ගීතයක්. ජෝතිපාල හා රූපා ඉන්දුමතී, නීලා වික්‍රමසිංහ හා බන්දු රණසිංහත් එහි ගීත ගායනා කළා.
ඊට පස්සේ ‘සාජා’ කියලා චිත්‍රපටියක් ලිව්වා. සිරිල් පී. අබේරත්න ඒක අධ්‍යක්ෂණය කළේ. එහි ජෝතිපාල හා ඇන්ජලීන් ගුණතිලක ගීත ගායනා කළා. පස්සේ කාලේ කට්ටියක් ජෝතිපාලව සින්නක්කරව ලියා ගෙන හිටියේ. ප්‍රවීණ අයත් ජෝතිගේ ගෙදරමයි හිටියේ. මම එහෙම ගියේ නෑ. ‘බුවා.. මම චිත්‍රපටි ගණනාවක සිංදු කියලා තියනවා. ඉදිරියටත් කියයි. මම කියපු හොඳම ගීත 10 ක් මගේ හිතේ තියනවා. එයින් එකක් තමයි ‘සාජා ආදරෙයි ගීතය’ කියලා ජෝති කිව්වා. සාජා ආදරෙයි ගීතයේ තනු නිර්මාණය කළේ ටෝනි වීරතුංග. ඒ චිත්‍රපටියේම ‘සමාවෙන්න මගේ අතින් වරදක් වූවා නම්’ කියලා ගීතයක් තිබුණා. කොළඹ අහළ පහළ වේදිකාවක ඔය ගීත දෙක කියනවා නම්, ‘අද හවස අහවල් තැන ප්‍රසංගයක් තියනවා. ඒකෙදි මම චන්ද්‍රදාසගේ ගීත දෙකක් කියනවා. එයාටත් එන්න කියන්න’ කියලා සවුන්ඩ් කුලියට දුන්නු නුගේගොඩ දාසන් ආයතනයේ දාසන්ට දූරකතන ඇමතුමක් දීලා ජෝති කිව්වා.

ස්වතන්ත්‍ර ගීත වගේම හින්දි තනු විශාල සංඛ්‍යාවකට ඔබ පද රචනා කරලා තියනවා නේද?
පුන්සිරි සොයිසාටම එවැනි ගීත 1000 කට වැඩිය ලියලා තියනවා. පටිගත කරන වෙලාවේ තමයි ඒවා බොහෝමයක් ලිව්වේ. එකක් ලියලා දීලා ඒක පටිගත කරගන්නා තුරු අනෙක් ගීතය ලියනවා. දවසක් ඒක බලාගෙන හිටිය අපේ රටේ ගීත ලියන ප්‍රසිද්ධ හිමි නමක් ‘දවසට ගීත 10 ක් ලියන අය ඉන්න රටක කොහොමද ගීත සාහිත්‍ය දියුණු කරන්නේ’ කියලා පවසලා තිබුණා.
පුන්සිරි හින්දි තනුවලට ගීත ගායනා කළාට ඔහුගේ උසස් ස්වතන්ත්‍ර නිර්මාණ තියනවා. ඒවාට නිසි ඇගයීමක් ලැබුණේ නෑ. රන්සිළු ආයතනය නිෂ්පාදනය කළ කැසට් පටයකට අසෝක පීරිස් තනු නිර්මාණය කරලා මම ලියපු ‘මේ බස් නැවතුම..’ ගීතය ජනතාව අතර අතිශයින් ජනප්‍රිය වුණා. ඒත් ඒ ගීතයට බොහෝ අය අපහාස කළා. සමස්තයක් ලෙස පුන්සිරි සොයිසාට ඒ වගේ අඩු සැලකිල්ලක් තිබුණා. විදග්ධයි කියලා හිටිය අය එයාව ගණන් ගත්තේ නෑ. ගුවන් විදුලියේ එයාගේ ගීත ප්‍රචාරය කළේ නෑ. ඒ බලපෑම ඔහු වෙනුවෙන් ගීත ලියපු මටත් එන්න ඇති. ජාතියේ පිනට පහළ වෙච්ච ගායකයෝ මට නෑ. අමරදේව මාස්ටර්, සුනිල් පෙරේරා, කැලැරන්ස් විජේවර්ධන, නිහාල් නෙල්සන් එකිනෙකාට වෙනස් ගීත නිර්මාණය කළ, ගායනා කළ අය. මට නම් හැමෝම මේ රටේ පිනට පහළ වෙච්ච අය තමයි. විදග්ධ කියලා කොටසක් අගය කිරීම අවිචාරවත් විචාරකයන් කරපු පාප කර්මයක්.

අවුරුදු 50 ක් තිස්සේ ඔබ ස්වතන්ත්‍ර හා හින්දි තනුවලට ගීත 6000 ක් විතර ලියා තිබෙනවා. ඒත් ඔබේ නිර්මාණ ඇගයීමට පාත්‍ර වෙලා තියෙනනේ ඉතාමත් අඩුවෙන් නේද?
අඩුවෙන් ඇගයුණා කියනවාට වඩා ඇගයීමක් ලැබුණේ නෑ කිව්වොත් හරි. සම්මාන ලැබෙනවා තියා, සම්මාන උත්සවයකටවත් මට ආරාධනා ලැබුන්නේ නෑ. 2019 අවුරුද්දේ ඉන්ද්‍රජිත් මිරිහාන කියන සංගීතඥයා ඇතුළු පිරිසක් මා ඕස්ටේ්‍රලියාවට ගෙන්නලා උපහාර උත්සවයක් පැවැත්වුවා. උපහාර තිළිණයක් ප්‍රදානය කළා. ඒක තමයි 50 වසරක් ඉතිහාසයේ මට ලැබුණු එකම උපහාරය. රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් හා පුවත් පත් සාකච්ඡා පිළිබඳ තත්වයත් ඒකයි. ස්වාධීන රූපවාහිනිය වරක් විනාඩියක දෙකක පොඩි වැඩසටහනක් කළා. සරසවිය පුවත්පත කිහිප විටක් මා ගැන සඳහන් කරලා තියනවා එච්චරයි. මම ලියපු ගීත අඩංගු කැසට් සිය ගණනක් පෙට්ටියක දාලා මා ගාව තියනවා.
ඇත්තටම ලංකාවේ ඇගයීමට ලක් වෙන්න නම්, නිර්මාණ කළාට මදි. ගීත රචකයා කියන තත්වය නඩත්තු කරන්න අවශ්‍යයි. අමුතු විදිහට කතා කරන්න ඕනෑ. ටිකක් උඩින් අඩිය තියලා ඇවිදින්න ඕනෑ. වෙනස් විදිහේ ඇඳුමක් අඳින්න ඕනෑ. මම කළේ ඉල්ලපු අයට තරාතිරම නොබලා ගීත ලියා දීම විතරයි. මම වෘත්තීය වශයෙන් හා වාණිජමය වශයෙන් ගීත ලිවීම ඇගයීම අඩු වීමට හේතු වෙන්න ඇති. ඒ නිසා වාණිජ මටට්මේ රචකයෙක් හැටියට මාව හංවඩු ගහලා තියෙන්නේ.

ජිප්සීස් සංගීත කණ්ඩායමට කොත්තමල්ලි ගීතයත් ඔබ ලීවා..
ජිප්සීස් සුනිල් පෙරේරා කැසට් එකක් කළා. ඒ කැසට් එකට තාත්තා ගැන ගීතයක් ඇතුල් කරන්න සුනිල්ට වුවමනා කළා. සුනිල්ම කියන විදිහට ඒ ගීතය ලියන්න ගීත රචකයෝ හත් දෙනෙකුට දුන්නා. අවසානේ මාව ගෙන්නුවා. මම ‘තාත්තා මට ඇනපු ටොක්ක..’ ලිව්වා. ඒ ගීතයේ ‘තාත්තා මට ඇනපු ටොක්ක, දවාලේ තරු පෙනුණා..’ කියන මුල් පද පේළි දෙක එම්.එස්. ප්‍රනාන්දුගේ. ඉතිරි ටික සම්පූර්ණ කළේ මම. ඒ වචනවලට සුනිල් ඉතාම කැමති වුණා. එතැන සිට අද වෙනකම්ම මම ජිප්සීස්ලාට ගීත රචනා කරනවා. බොහෝ ඒවා තවම පටිගත කරලාවත් නෑ. සුනිල් සුදුසු කාල බලලා ඒවා කරයි.
සුනිල් ගීත රචකයන්ට විශේෂ ළැදියාවක් දක්වන සංගීතඥයෙක්. ඔවුන්ගේ ඕනෑම ප්‍රශ්නයකදී නොපැකිලව ඉදිරිපත් වෙනවා. ගීතයක් නිර්මාණය කරලා දුන්නාම ඒකට කීයක් හරි දීලා ඉවර කරන්නේ නෑ. ආරම්භයේ පටන්ම මට තවමත් මාසිකව ගෙවීමක් කරනවා. හේමසිරි හල්පිට පහළ තැන ඉඳන් ඉහළට ආව දක්ෂ ගී පද රචකයෙක්. නිවේදකයෙක්. එයා මැරුණට පස්සේ එයාගේ නෝනට ලක්ෂ 35 කට පානදුරෙන් ඉඩමක් අරන් දුන්නා. සුනිල් පෙරේරා කියන්නේ එහෙම කෙනෙක්.■

 

පමා වී ආ වසන්තේ, ටෙලිනාට්‍ය ගීතය ගැන.. – ගීත රචක වසන්ත කුමාර කොබවක

0
  • වරක් සම්මාන උළෙලකදී ටෙලිනාට්‍ය තේමා ගී රචනය නම් කාණ්ඩය යටතේ පළමු, දෙවන සහ තෙවන නිර්දේශිත ගීත බවට මගේම ගීත තෝරාගෙන තිබුණා. එය තරමක් වෙනස් අත්දැකීමක්. තවත් වරෙක සතියේ දින පහේම මා රචිත ගීත පහක් ඇතුළත.් ටෙලිනාට්‍ය රූපවාහිනී නාලිකා කිහිපයක විකාශය කෙරුණා.
  • අද ටෙලිනිර්මාණවල තේමා ගී ගැයීම ප්‍රවීණයන්ට සීමාවී ඇති බවක් බැලූබැල්මට දකිනවා ටෙලිකෘතියේ තේමාවට බද්ධ වී විශ්වාසයකින් යුතුව ගැයීමේ කුසලතාව ගයන්නාට තිබිය යුතුයි.

■ පවිත්‍රා රූපසිංහ

එදා මෙදාතුර ලංකාවේ ටෙලිනාට්‍ය තේමා ගීතයේ හැඩය කෙබඳුද යන්න ගැන සම්මානලාභී ටෙලිනාට්‍ය ගීත රචකයකු වන වසන්ත කුමාර කොබවකගේ අදහස්ය මේ. සුදත් රෝහණගේ අධ්‍යක්ෂණයක, නන්දා මාලිනී ගයන ‘පමා වී ආ වසන්තේ’, ටිකිරි රත්නායකගේ ‘සමනල සිහින’ නාට්‍යයේ රශ්මි සංගීතා ගයන ‘මේ ගලා යන්නේ’, සමන් කුමාර ලියනගේ අධ්‍යක්ෂණය කළ අමරසිරි පීරිස් සහ ශෂිකා නිසංසලා ගයන ‘සඳගලතැන්නේ’ යන ගී ඇතුළුව තේමා ගීතයන් සියයකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඔහුගේ නිර්මාණයන් අතර ඇත.

ගීත රචකයකු ලෙස දශක හතරක අත්දැකීම් සහිත ඔබ ටෙලිනාට්‍ය තේමා ගීත රචනය කරන්නේ නාට්‍යයේ තිරපිටපත මතද? ටෙලිනාට්‍ය තේමා ගී නිර්මාණ සමඟ ඔබට තිබෙන මතකයන් මොනවාද?
තේමා ගී රචනයේදී සමහර අවස්ථාවලදී නාට්‍යයේ කතා සාරාංශය අධ්‍යයනය කිරීමට අධ්‍යක්ෂකවරුන් ලබාදෙනවා. තවත් සමහරුන් ඒ සඳහා සම්පූර්ණ තිර පිටපත දෙනවා. තවත් අධ්‍යක්ෂකවරුන් දුරකථනය හරහා කතාවේ හැඩය සහ ගුණයන් පිළිබඳ දීර්ඝ විස්තරයක් කරනවා. කතාවට සවන් දෙන අතරතුරේ මා සමස්ත කතාවම චිත්‍රයට නඟාගන්නවා. තේමා ගීතය ඊට අනුරූපව ලියනවා.
වරක් සම්මාන උළෙලකදී ටෙලිනාට්‍ය තේමා ගී රචනය නම් කාණ්ඩය යටතේ පළමු, දෙවන සහ තෙවන නිර්දේශිත ගීත බවට මගේම ගීත තෝරාගෙන තිබුණා. එය තරමක් වෙනස් අත්දැකීමක්. තවත් වරෙක සතියේ දින පහේම මා රචිත ගීත පහක් ඇතුළත.් ටෙලිනාට්‍ය රූපවාහිනී නාලිකා කිහිපයක විකාශය කෙරුණා.

සරල ගීත සහ සිනමා ගීතවලට වඩා ටෙලිනාට්‍ය ගීත ආයු කාලය අඩුයි. සරල ගී සහ සිනමා ගී එකිනෙකට වෙනස්වන කේන්ද්‍රීය ලක්ෂ්‍යය කුමක්ද?
සරල ගීතයක් නිර්මාණය වන්නේ රචකයාගේ අභිමතය පරිදියි. තමාගේ අනුභූතියක්, පෞද්ගලික අත්දැකීමක් රචකයා ගීතයට ගෙනෙනවා. තවත් අය දේශාභිමානය සහ විරෝධාකල්ප ගීත රචනා කරනවා. ‘කම්පන’ සහ ‘සත්‍යයේ ගීතය’ වැනි ඒවා හරහා මිනිසුන් ඒවා වැළඳගත්තා. වික්ටර් හාරාගේ මෙන් මෙම ගීත සමාජය කම්පනයට පත් නොකළත්, යම්කිසි සසළ කිරීමක් සමාජය මත සිදුකළා. ‘බිම්බරක් සෙනඟ’ වැනි ආචාර්ය රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ ලියූ ගීයක් පද තේරුම් නොගෙනත් අතිශය ජනප්‍රිය වුණා. ඒ අතර ප්‍රේම ගීත හරහා අතිශය පෞද්ගලික අත්දැකීම්, පොදු අත්දැකීම් බවට පත්කෙරුණා.
සිනමාවේදී නිර්මාණය වන ගීත රචනා ඊට වෙනස්. එය අවසන් වන්නේ සිනමා අධ්‍යක්ෂවරයාගේ අභිමතයට අනුවයි. ගීත යොදාගැනීම හෝ නොයොදා ගැනීමත් අධ්‍යක්ෂවරයාගේ අභිරුචියයි. දඩයම, සුද්දිලාගේ කතාව, පාලම යට වගේ චිත්‍රපටවල ගීත තිබුණේ නැහැ. කේ.ඒ.ඩබ්ලිව්. පෙරේරා ගීත බහුලව යොදාගත්තා. ‘දේදුන්නෙන් එන, මාල ගිරා’ වැනි අමුතු තාලයේ ගීත ඔහු බිහිකළා. සිනමාවේදී වාණිජ ධාරාව රැකගැනීමටත් ගීත බෙහෙවින් වැදගත් වුණා. හින්දි ගීතවල තනු කොපි කර තැනූ සිංහල නිර්මාණ හින්දි ගීතයට වඩා සාර්ථක වූ අවස්ථා තිබෙනවා. ‘අංගුලිමාල’ චිත්‍රපටයේ ‘ඔබේ රාගී මන කැලඹේදෝ’ ගීතය එවැන්නක්. එහි රසය හින්දි ගීතය අබිබවා යන බවක් විචාරකයන් කියනවා. ‘ගැටවරයෝ’, ‘සත්සමුදුර’ යන චිත්‍රපටවලත් ගීත ඉතාමත් ප්‍රබලයි.
චිත්‍රපටයකට ගීත අවශ්‍ය නැති බව කියන්නෝත් සිටිනවා. අශෝක හඳගම, ප්‍රසන්න විතානගේ වැනි සිනමා නිර්මාණකරුවන් තමන්ගේ චිත්‍රපටවලට ගීත යොදාගත්තේ නැහැ. ඊට කතා තේමාව සහ ජාත්‍යන්තර අත්දැකීම් හේතු වී තිබිය හැකියි. මේ අතර ‘ටයිටැනික්’ චිත්‍රපටයේ ප්‍රබල ගීතයක් තිබුණා. කෙසේනමුත්, ඉන්දියානු චිත්‍රපට ජනප්‍රියත්වය කරා යාමට ගීත බෙහෙවින්ම බලපානවා. ලංකාවට ඇත්තේ වැඩි වශයෙන් ඉන්දියානු ආභාසයයි. එහෙයින් බහුල වශයෙන් ලාංකීය සිනමාවේදී ගීත යොදනවා.

ටෙලිනාට්‍ය තේමා ගීත ටෙලිනාට්‍ය වෙත ප්‍රේක්ෂකයන් කැඳවීමේ උපායක්ද, නැත්නම් එය ටෙලිනාට්‍යයේ ගුණය ඉහළ නංවා ගැන්මේ වෑයමක්ද?
සිනමාව, ගුවන්විදුලිය වටා රොඳ බැඳසිටි මිනිසුන් රූපවාහිනිය වෙත යොමුවෙත්ම රටේ එකම රසවින්දන මාධ්‍යය එය බවට පත්වුණා. ටෙලිනාට්‍ය ඉතාමත් ජනප්‍රිය වන විට එහි ගීතවලට ඍජුවම ගුවන්විදුලියේ ඇසුර බලපෑවා. එදා සිටි නිර්මාණකරුවන් බොහෝමයක් සිනමාව හැදෑරුවන්. බොහෝ අය බොලිවුඩ් අධ්‍යාපනය සමඟ ඉන්දීය ආභාසය ලබා තිබුණු අයයි. 1979දී රූපවාහිනිය ආරම්භ කර, ටෙලිනාට්‍ය ප්‍රථම වතාවට ආරම්භ වන්නේ 1982දීයි. ප්‍රථම ටෙලි වෘත්තාන්තය වන ඩී.බී. නිහාල්සිංහගේ අධ්‍යක්ෂණයක් වන ‘දිමුතු මුතු’ ටෙලිනාට්‍යයේ තේමා ගීතයක් නැහැ.
පසුව බිහිවූ ‘රේඛා’ සංගීතමය ටෙලි නිර්මාණයේ මනහර ගීත ගණනාවක් අඩංගුයි. එහි සුනිල් ආරියරත්නගේ ගී පද සියල්ලම පාහේ කතාවේ තේමාවට බද්ධ වී තිබුණා. චන්ද්‍රලේඛා පෙරේරාගේ ‘දැල්වූ පහන් දැල්වී තිබේවා’, චන්ද්‍රලේඛා සමඟ බණ්ඩාර අතාවුදගේ ‘හිරු හිනැහෙන මේ නිල්වන් අහසේ’ වැනි ගීත හරහා ප්‍රේක්ෂකයන්ට ගීතමය ටෙලිනාට්‍ය අත්දැකීමක් ලැබුණා. එවකට ගුවන්විදුලියේ එම ගී නැවත ප්‍රචාරණය කෙරුණා. කැසට් හරහා වෙළඳපොළටත් නැවත නැවතත් නිකුත් වුණා. එය ලංකාවේ ටෙලිනාට්‍ය ගීතවල ප්‍රථම පියවරයි. එතැන් පටන් ටෙලි නිර්මාණ අධ්‍යක්ෂකවරුන් නාට්‍ය සඳහා ගීත යොදාගන්නට කටයුතු කළා. ඒත් ‘කඩුල්ල’ ටෙලිනාට්‍යයේ ගීතයක් නැහැ. ගීතයක් තිබුණා නම් හොඳයි කියලා එය නරඹද්දී සිතෙනවා.
අසූව දශකයේ විවිධ හේතු නිසා සිනමාව අර්බුදයකට යද්දී, එවකට සිනමාවේදීන් වුණු ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්, ධර්මසේන පතිරාජ, එච්.ඩී. ප්‍රේමරත්න, ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි, සුදත් දේවප්‍රිය, වසන්ත ඔබේසේකර ටෙලිනාට්‍ය නිර්මාණ වෙත යොමුවුණා. එයින් ටෙලිනාට්‍ය වංශකතාවට මනා පසුබිමක් ඇති වුණා කිව හැකියි. මේ අතර ටෙලිනාට්‍යවල ගීතයට වැඩි අවකාශයක් තනාදුන්නන් අතර සුදත් දේවප්‍රිය, සෝමරත්න දිසානායක, විමලරත්න අධිකාරි, සුදත් රෝහණ, ටිකිරි රත්නායක, සමන් කුමාර ලියනගේ, ක්‍රිස්ටි ෂෙල්ටන් ප්‍රනාන්දු, සිඩ්නි චන්ද්‍රසේකර, ජැක්සන් ඇන්තනි යන අය සුවිශේෂයි.
රසික ප්‍රජාවගේ අභිරුචිය කුමක් වුවත් ඒකාංගික, මාලා නාටක (සීමිත), විචිත්‍රාංග සහ දීර්ඝ ටෙලිනාට්‍ය (මෙගා) වශයෙන් ටෙලි නිර්මාණ වෙන්වෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස භාග්‍යා ඒකාංගික ටෙලි නාට්‍යයේ ඇතුළත් ‘මහා මෙරක් ලෙසට හිතේ උපන් බරට’ ගීතය සදහන් කළ හැකිය. මේවායේ අඩංගු වන තේමා ගීත නිසා එම නාට්‍ය මතකයේ සනිටුහන් වුණා. අනෙක් අතට විචිත්‍රාංග ටෙලි කෘතියක් වශයෙන් ජනප්‍රිය වූ ජාතික රූපවාහිනියේ නිපදවනු ලැබූ ‘මියුරු සර වසන්තය‘ උපාලි ආරියසිරිගේ අධ්‍යක්ෂණයකි. එහි ජනප්‍රිය වූ ගීතය වන ‘නාඬන් පුංචි හිරමනේ – ඇවිදින් ඔන්න වසන්තේ’ ගීතය ගැයුවේ ප්‍රදීපා ධර්මදාසය. ඒවා ජනමනසේ අදටත් ජීවමානයි. එදා ටෙලිනාට්‍ය තේමා ගීත ටෙලිනාට්‍ය වෙත ප්‍රේක්ෂකයන් කැඳවාගත්තා පමණක් නොවෙයි, ඉන් ඔබ්බටත් රසවිඳිනවා දක්නට තිබුණා.

ටෙලිනාට්‍යයකට තේමා ගීතයක් අත්‍යවශ්‍යමද? නාමාවලිය සමඟ ගීතය ගැයීම තුළ ගීයට සාධාරණයක් ඉටුවනවාද?
ටෙලිනාට්‍යයකට තේමා ගීතයක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය නොවුණත්, අවශ්‍ය බවක් හැඟෙනවා. චන්ද්‍රරත්න මාපිටිගමගේ ටෙලි නිර්මාණයේ ඇන්ටන් ජූඩ් ගයන ‘උණ පුරුකේ බලුවලිගේ දාලා’ ගීතය ඉතාමත් ජනප්‍රියයි. එය නාට්‍යයට සාධනීය බලපෑමක් කළා.
කලාත්මක සහ පර්යේෂණාත්මක ටෙලිනාට්‍ය නිර්මාණයේදී ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි, ජැක්සන් ඇන්තනි වැන්නන් පෙරමුණ ගන්නවා. නිර්මාණයේ කලා රසය තියුණු කිරීමේ අභිලාෂයෙන් ඔවුන් ගීතය යොදාගන්නවා දැකිය හැකියි. ප්‍රදීපා ධර්මදාස ගයන ‘දූවිල්ලෙන් සැදුණු ලියේ බාලොලියේ බාලලියේ’ ගීතයේ පද ජයන්ත චන්ද්‍රසිරිගේයි. පරපුරේ නිර්මාණකරුවන්ට අත්පොතක් වන් ‘වෙද හාමිනේ’ මාලා ටෙලිනාට්‍යයේ තේමා ගීතය මාලනී බුලත්සිංහල ගයන ‘සඳකැන් දහරින් කොඳමල් පිපිලා’ ගීතය සුවිශේෂයි. ‘දඬුබස්නාමානය’ ටෙලි වෘත්තාන්තයේ අමරසිරි පීරිස් ගයන ‘රකිනා දිවි සිහ වග වලසුන්නේ’ ගීතය රසිකයන්ගේ මතකයේ ලැගුම් ගත්තක්. ගොළු හදවත චිත්‍රපටයට තේමා ගීතයක් නැහැ. පසුව සිසිර සේනාරත්න සහ ඉන්ද්‍රාණි සේනාරත්න ගැයූ ‘දම්මි තවමත් ආදරෙයි – සුගත් තවමත් ආදරෙයි’ ගීතය ගොළු හදවතේ තේමා ගීතය විදියට පසුකාලයකදී මිනිස්සු කල්පනා කරන්නට වුණා.
ටෙලි නිර්මාණයක නාමාවලිය සමඟ තේමා ගීතය ගැයීම සුලබයි. ගීතයත් සමඟ නාමාවලිය තිරයේ දිස්වද්දී ඒ පිළිබඳ අවධානය යොමු කරන අයට ඒ අවස්ථාවේදී ගීතය බාධාවක් වන බවත් කිව යුතුයි. ගීතය කෙරේ ආසක්ත වන අයටත් සමහර අවස්ථාවලදී නාමාවලිය සමඟ ගීතය ගැයීම බාධාවක් විය හැකියි. කෙසේ වෙතත් ගීතයේ පද, තනුව සහ ගායන හඬ යන ඒවා එකමුතුව ප්‍රේක්ෂකයා රූපවාහිනිය ඉදිරියට කැඳවන්නට තේමා ගීතයට හැකියි.

ලංකාවට ආනයනයක කර දෙබස් කැවූ හෝ මුල් බසින් උපසිරැසි සමග විකාශය වන ටෙලිනාට්‍යවල අඩංගු ගීත සහ තේමා ගීත, නාටකයේ කතා තේමාවට සමහර අවස්ථාවලදී දුරස් බවක් පේනවා. තේමා ගීතය කතාවට නිරන්තර බැඳීමක් අවැසිමද?
පසුගිය වකවානුවේ ජාතික රූපවාහිනිය හොඳ ටෙලිකෘති ආනයනය කර තිබුණා. ඒවායේ තාක්ෂණික ගුණයත් ඉතාමත් ඉහළයි. ලංකාවේ රසඥතාවට හානි නොකරමින් ඒවා කිරීමට ඔවුන් වගබලාගෙන තිබුණා. ‘අභීත දියණිය, සුජාත දියණිය’ වැනි නිර්මාණවල තේමාවන්ට හානියක් නොකර ටෙලි ගීතය නිර්මාණය කිරීමටත් කටයුතු කර තිබුණා දැකිය හැකියි. ළමා පරපුර අතර අතිශය ජනප්‍රිය පිස්සු පූසා, කූඹිච්චි වැනි නිර්මාණ අදටත් ජනප්‍රියයි. රූපවාහිනිය ඉදිරියට ළමුන් කැඳවා ගැනීමට ඒ තේමා ගීත වාදනය වීමත් සමඟ සිදු වනවා.
ඒත් පෞද්ගලික නාලිකාවල විකාශය වන සමහර ටෙලිනාට්‍යයන්හි කතා තේමාවට කිසිසේත් අදාළ නොවන ගීත ගැයෙනවා දැකිය හැකියි. සමහර අවස්ථාවලදී ටෙලිනාට්‍යයේ අපරිණතභාවය වසා ගැනීම සඳහාත් ප්‍රබල තේමා ගීත භාවිත කරන අවස්ථා තිබෙනවා. ආනයනික ටෙලිකෘති අතිශය දීර්ඝයි. ඒවායේ චරිත, ස්ථාන කාලයත් සමග මාරුවෙනවා. දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ එකම තේමා ගීතය ඇසෙද්දී ඒ නාට්‍ය සහ තේමා ගීතය අතර නොගැළපීමක් ඇතිවනවා. සමහර අවස්ථාවලදී එම නාට්‍යයක ගීතයක් ලියන්නේ මුල් කෘතියේ ගීතයේ තනුවටයි. එහිදී ගීතයේ අර්ථයට හානිවන අවස්ථා තිබෙනවා. අතුල රන්සිරිලාල් වැන්නන් ජපන් සහ කොරියන් වැනි නාට්‍යවල තේමා ගීත ලියද්දී ඉතාමත් සූක්ෂ්මව කටයුතු කර ඇති බව පෙනෙනවා.

වර්තමානයේ ටෙලිනාට්‍ය තේමා ගී ගායනය බොහෝවිට ප්‍රවීණයන්ට පමණක් සීමාවී තිබෙනවා. නවකයන්ට ඒ සඳහා අවස්ථාව අහිමිද?
අද ටෙලිනිර්මාණවල තේමා ගී ගැයීම ප්‍රවීණයන්ට සීමාවී ඇති බවක් බැලූබැල්මට දකිනවා තමයි. විශාරද නන්දා මාලනී, අමරසිරි පීරිස්, සශිකා නිසංසලා, සමන්ත පෙරේරා, ඉන්දිකා උපමාලි, කෝලිත භානු සහ ඊෂා රංගනාත් සම්මානලාභී ටෙලි තේමා ගීත ගායකයන් අදටත් නිර්මාණය වන බොහෝ ගීතවලට හඬ සපයනවා. ලංකාවේ නවක දක්ෂයන් නැතුවා නොවෙයි. ඒත් ටෙලි අධ්‍යක්ෂවරුන් සොයන්නේ නැවතත් ප්‍රවීණයන්මයි. තේමා ගීය ගයන්නා ඊට කලින් ලැබූ සම්මාන, අත්දැකීම් ඊට බලපානවා. ටෙලිකෘතියේ තේමාවට බද්ධ වී විශ්වාසයකින් යුතුව ගැයීමේ කුසලතාව ගයන්නාට තිබිය යුතුයි. නවකයන් අලුත් ගීත ගායනා නොකිරීම සහ වෙනත් අයවලුන්ගේ ගීත ගායනයට පමණක් ඇබ්බැහිවී තිබීමත් මීට බලපානවා. එහෙම වෙද්දී ගීතය සමග ඔවුන් හැඟුම්බරව බද්ධ වන්නේ නැහැ. වෙනත් අයගේ ගීත ගායනයේදී ඔවුන් ගීතය සමග ආත්මීයව නොබැඳෙන බවක් පේනවා. ගීතයේ තේමාව නියමාකාරයෙන් ග්‍රහණය වී නැති බවක් පේනවා. අතිදක්ෂ නවකයන් බිහිව සිටියත්, ටෙලි ගීත තුළ ඔවුන් මතුවන්නේ කලාතුරකින්. එනිසා ප්‍රවීණයන්ට නැවත නැවත එම අවස්ථාව ලැබීමේ හැකියාව වැඩියි.■

ඉහිරුණු රන්සුනු එකතු කරදෙන සාහිත්‍ය සංසාර චාරිකා

0

සහතික වශයෙන්ම, මම එකක් කියන්නම්. ලේඛනයේ හැම සිද්ධාන්තයක්ම රැවටිල්ලක්. හැම ලේඛකයෙක්ම, තමාගේ රීතිය හෝ තමාට රීතියක් නැතිකම හෝ වර්ධනය කරගන්නවා. කවුරුවත්ම නොදන්නා හේතුවක් මත, කොහොම හරි, කතාවක් බිහි වෙනවා.
ආර්.කේ. නාරායන්

  • මීට දශක ගණනකට පෙර, මිනිත්තුවෙන් අපට වැඩක් තිබුණේ නැත. එහෙත් අද මිනිත්තුව, කිසියම් දුම්රියක් ආරම්භ වන වේලාව ය. තත්පරය, කිසියම් තරගයකින් ජය ලබන මොහොත ය.
  • අලසබවේ සුව විඳින – ඒ කියන්නේ තලු මර මරා අලසබවේ සුව විඳින – මිනිසුන් අතර මා හඳුනන අග්‍රතමයා, අමරදේව ය.

■ කැත්ලීන් ජයවර්ධන

සැමියා බිරිඳගේ දෙවියා ද?
නැත්නම් ඇත්තටම සැමියා බිරිඳගේ කවු ද?
ඩබ්ලියු.ඒ. අබේසිංහයන්ගේ ‘සාහිත්‍ය සංසාර චාරිකා’ කෘතියේ එන මේ ප්‍රශ්නයට වෙනස්ම ආකාරයේ පිළිතුරක් සපයා ඇත්තේ ඉන්දියාවේ මන්ජිත් තිවානා නම් වූ පන්ජාබ් කිවිඳිය යි. ඇය සැමියා දකින්නේ, ‘බඩගිනි වෘකයෙකු’ ලෙස යි.
ඔබගේ සැමියා
බඩගිනි වෘකයෙකි
අන් වෘකයන්ගෙන්
ඔබ රැකගන්නා
තමාගේ හකු අතර
ඔබ තබාගෙන යසට
දොඩයි කට මැත නොයෙක
‘බලව, මා නුඹ රකින අන්දම
ගිලින්නට හැකිකම තියෙද්දිත්’
ඒ වුණත් ඔහු,
මෝටර් ඇන්ජිමකි
ඔබේ අමතර කොටස් අරගෙන
තමාගේ ඇන්ජිමට පණ දෙන
ප්‍රශ්න?
අහන්නට බැහැ ඔබට…. (සාහිත්‍ය සංසාර චාරිකා, ඩබ්ලියු.ඒ. අබේසිංහ, 17-18 පිටු)
ඉන්දියාවේ හතළිස් වැනි නිදහස් සංවත්සරය වෙනුවෙන් භෝපාල් නුවරදී පැවැත්වුණ ‘කවිතා ඒෂියා’ කවි සමු`ඵවෙදී මන්ජිත් තිවානා ඩබ්ලියු.ඒ. අබේසිංහයන්ට හමුවී ඇති අතර ඇය ‘හස්බන්ඩ්’ සම්බන්ධයෙන් ලියූ කවියක එක් කොටසකි ඒ.
‘සාහිත්‍ය සංසාර චාරිකා’ කෘතියෙහි සංගෘහිතව ඇත්තේ ඩබ්ලියු. ඒ. අබේසිංහයන් විසින් වරින්වර පුවත්පත්වලට සපයනු ලැබූ ලිපි එකතුවකි. මෙහිදී අබේසිංහයන් සිය අත්දැකීම් ලෙසත්, කියවීම් වශයෙනුත් ඉදිරිපත් කරන ලිපිවලට ‘සාහිත්‍ය සංසාර චාරිකා’ නම යොදා තිබීම සාකල්‍යයෙන් ම උචිත වන්නේ ඉමක් කොනක්, පරක් තෙරක්, අගක් මුලක් නැති සංසාර සාගරය තරමට ම සාහිත්‍යය ද අනන්ත වන නිසා ය. වර්තමාන සිද්ධි දාමයකට ඓතිහාසික රන්සුනු ද එක්කරමින් ලියැවෙන මේ ලිපිවලින් සාහිත්‍යයට ආනුෂංගික අවශේෂ කාරණා බොහොමයක් ද ප්‍රකට කෙරෙයි. ඒවා චින්තනයේ නිම්වළලු ප්‍රසාරණය කරනසුලු ය.
ලෝකය විවිධ ය. විසම ය. මිනිස්සු ද එවැනි ය. මිනිසුන්ගේ අත්දැකීම් ද විවිධ ය. විසම ය. මන්ජිත් තිවානාගේ අත්දැකීම (සැමියා බඩගිනි වෘකයකු වීම) බහුතර ගැහැනුන්ගේ පොදු අත්දැකීම විය හැකි වුව ද ‘සැමියා බිරිඳගේ දෙවියා’ ලෙස සිතන ගැහැනුන් නැත්තේ ද නැත. එසේ සිතන්නට අනුබල දෙන පිරිමින් ද ඇතැම් විට සිටිය හැකිවන නිසා ය.
මේ පොත, මේ ලිපි එකතුව කියවාගෙන යන පාඨකයකුට නොසිතූවිරූ මොහොතකදී පරසතු මල්, මදාරා මල් සුවඳක් වැනි සුගන්ධයක් දැනීයන අවස්ථා ද තිබේ. අප එසේ කියන්නේ දිව්‍යමය වූ මනෝභාවයන් මිනිස් සිතක ජනිත කරවන අපූරු සාහිත්‍යමය බසක් මෙන් ම ස්වර්ණමය ස්මරණයන් රාශියක් ද අබේසිංහයන් විසින් ඒ ඔස්සේ පණගන්වනු ලබන හෙයිනි.
Brave new world නම් වූ අපූරු පරිකල්පනීය නවකතාව ලියූ ඇල්ඩස් හක්ස්ලි නමැති ඉංග්‍රීසි ලේඛකයා අපගෙන් විමසා සිටින එක් අපූරු ප්‍රශ්නයක් ද මෙහිදී අබේසිංහයෝ කරළියට නගති.
ලෝකයේ අලුත්ම සොයාගැනීම කුමක් ද?
මේ ප්‍රශ්නයට විවිධ පිළිතුරු තිබෙන්නට පු`ඵවන. එහෙත් හක්ස්ලිගේ සොයාගැනීමට අනුව ලෝකයේ අලුත්ම සොයාගැනීම වන්නේ ‘කාලය’ යි.
ඒ සඳහා හක්ස්ලි නානාවිධ තර්ක ඉදිරිපත් කරයි. නිදසුනක් හැටියට, මීට දශක ගණනකට පෙර, මිනිත්තුවෙන් අපට වැඩක් තිබුණේ නැත. එහෙත් අද මිනිත්තුව, කිසියම් දුම්රියක් ආරම්භ වන වේලාව ය. තත්පරය, කිසියම් තරගයකින් ජය ලබන මොහොත ය.
විසිවැනි සියවස අවසන් වන මේ අවුරුදු කිහිපය තුළ (මේ ලිපිය ලියැවී ඇත්තේ මීට විසි වසරකට පමණ පෙර ය.) තත්පරයෙන් දශමයෙන් දශමයකදී කිසියම් තරගයක් ජයග්‍රහණය කළ හැක. ඒ නිසා හක්ස්ලි හරි ය. ඒ කියන්නේ, මිනිසාගේ අලුත්ම සොයාගැනීම කාලය බව ය. (11 පිටුව)
පොතේ ආරම්භක ලිපිය නම් කර ඇත්තේ දෙවියනි, ඔබ මැවු ලොව පුදුමයි ලෙස ය. ‘මගේ පුතා’ නමින් සිංහලෙන් හඬකවා වසර 50 කට පමණ පෙර ප්‍රදර්ශනය කෙරුණු චිත්‍රපටයට මේ ගීතය රචනා කළේ කරුණාරත්න අබේසේකර ය. ‘ගීතය ගැයුවේ මොහිදින් බෙග් ය. මේ අපූරු ගේය පද රචනය ගැන වැඩිදෙනෙකු කියා නැති කතාවක් ඩබ්ලියු. ඒ. අබේසිංහ මෙසේ කියයි.
මොහිදින් බෙග්ගේ අර ගී හඬ මට සිහි වූයේ, වෙනත් හේතුවක් නිසා ය. ඇත්තටම, දෙවියන් විසින් මවා ඇති මේ ලෝකය අරුම පුදුම තැනකි.
පහන මුලම අඳුර ය. එළිය පැතිරෙන්නේ ඉන් ඔබ්බට ය. ජීවිතයේ අරුමය සහ කරුමය මෙය නොවේ ද? දෙවියන් විසින් තව බොහෝ වැරදි කර ඇත. (9 පිටුව)
මෙහිදී දෙවියන් කළ ලොකු ම ලොකු වරදක් ගැන මතක් කරදීමටත් අබේසිංහයෝ යොමු වෙති. ලෝකය දැන් දැන් අධිවේගයකින් භ්‍රමණය වීම, එසේ කැරකෙන්නට ඉඩහැර නිහඬව සිටීම ඒ වරදයි.
කාලයේ ඉන්ද්‍රජාලිකයා මැජික් පොල්ලකින් ගසා අප රේස් අශ්වයන් බවට පෙරළා තිබේ. ඒ, දේව අණකින් දැයි අපි නොදනිමු. අපගේ තෝන්ලණු, නාස්ලණු අත දරා සිටින්නේ කවරෙක් දැයි අප දන්නේ ද නැත.
මිනිසාගේ දුර්ගුණයක් නැතහොත් දුබලතාවක් ලෙස අප හඳුනා සිටින ‘අලසකම’ පිළිබඳ සිත තැතිගන්වනසුලු ආන්දෝලනාත්මක කතාවකට ද ඒ සමඟම මුල පිරෙයි. සාමාන්‍යයෙන් අප ‘අලසකම’ සලකන්නේ දියුණුවේ මාර්ග බාධකයක් ලෙස ය. එහෙත් කාලය කා දැමීමකැයි කිසිසේත් නොසිතෙන, වින්දනීය අලස සුවය පිළිබඳව අපට අමතක වූ අලුත් කතාවක් මෙහිදී කියවෙන්නේ ජාතියේ පිනට පහළවුවේ යැයි අප විශ්වාස කරන සුවිශේෂ චරිතයක් නිදසුන් කොට දක්වමිනි.
අලසබවේ සුව විඳින – ඒ කියන්නේ තලු මර මරා අලසබවේ සුව විඳින – මිනිසුන් අතර මා හඳුනන අග්‍රතමයා, අමරදේව ය. මා අමරදේව දැන හඳුනාගත්තේ, ගුවන්විදුලි ක්‍ෂේත්‍රයේ දැවැන්තයකුව සිටි ටීම් වොෂින්ටන්ගේ ‘අයි.ඒ.එස්.’ නමැති වෙළඳ ප්‍රචාර ආයතනයේ වැඩ කරමින් සිටි අවධියේදී ය. ඒ කාලයේ අපි ‘ජිනසේන කොම්පැණිය‘ උදෙසා අපූරු සංගීත වැඩසටහනක් කෙළෙමු. එය නිමවන ලද්දේ අමරදේව විසිනි. ඒ කාලයේ, ඔහු තමාගේ කුඩා ඩෝෆින් රථය පදවාගෙන අප ආයතනයට පැමිණෙයි. වැඩසටහන ආරම්භ කරන්නට පෙර, අගක් මුලක් නැති අල්ලාප සල්ලාපය අන්තිමේදී ඔහු යෝජනාවක් කරයි. එනම්, ගාලු පාරේ ඇති ග්‍රීන් කැෆේ එකට ගොස්, කොමඩු යුෂ බොන්නට ය. අමරදේවත් මමත් කුරුඳුවත්තේ සිට ඔහුගේ රියේ නැගී ගාලු පාරට ගොස්, කොමඩු යුෂ බී ආපසු පැමිණෙමු. අප ආපසු අයි.ඒ.එස්. ආයතනයට එන්නේ, වැඩසටහන කරන්නට නොව එය තවත් දිනකට කල් දමන්නට ය!
මෙපරිදි අලසබවේ සුව විඳිමින්, එසමයෙහි ඔහු බොහෝ අපූරු නිර්මාණ කෙළේ ය. ඉන් එක් නිර්මාණයක් වූයේ, මවිසින් ලියන ලද ‘අඩවන් වූ දෙනෙතින්’ නමැති සමාධි ගීතයයි. (12 පිටුව)
ඉතිහාසයේ පුවරුව මත තමන්ගේ නම් කොටාගැනීමේ අරමුණින් දේශපාලන ලෝකයට හදිසියේ ම ප්‍රාදුර්භූත වන මිනිසුන් (නර පණුවන්) අතරේ ඉතිහාසය විසින් ඉතිහාසයේ හස්තයෙන්ම නම් ගම් කොටනු ලැබූ අපූරු මිනිසුන් ද වන බව කියමින් ටී.බී. ඉලංගරත්න නම් වූ සොඳුරු මිනිසාගේ සාහිත්‍ය සේවය හා දේශපාලන මෙහෙවර පිළිබඳව ද ලේඛකයා අපුරු සටහනක් තබයි. ඉලංගරත්නයන්ගේ දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම්වලට ද වැඩියෙන් මේ රටේ සහෘද ජනතාවට මතක ඇත්තේ ඔහුගේ සාහිත්‍ය සේවාව යැයි අපි දු සිතමු.
ඔහු අවසන් හුස්ම හෙළන විට ඔහු අතින් ලියවී තිබුණු සාහිත්‍ය කෘතීන් සංඛ්‍යාව එකුන්පනසක් විය. ඒවා අතර, නවකතා විසිඅටක් ද, ළමා කතා හයක් ද, නාට්‍ය කෘතීන් නවයක් ද, කෙටි කතා සංග්‍රහ දෙකක් ද, ඉංග්‍රීසි නවකතා දෙකක් ද, නවකතා පරිවර්තනයක් ද, ස්වයංලිඛිත චරිතාපදානය ද විය. නොපළ කෘතීන් කිහිපයක් දැන් දැන් පළ වනු ද දැකිය හැක. මේ සා විශාල සාහිත්‍ය සේවයක් කළ මිනිහා ගැන කිසිම සාහිත්‍ය විචාරකයකු කතා නොකළ තරම් ය. කිසිම සරසවියකට ඔහුගේ සාහිත්‍ය මෙහෙය නොපෙනුණු තරම් ය. එහෙත් සාහිත්‍යකරුවකු හැටියට විචාරකයින් නොදුටු ඔහුගේ හරය, මෙරට පාඨකයෝ දුටහ. ඔහුගේ පොතපත කිහිප වර මුද්‍රණය කරන්නට සිදු වූයේත්, ඒ පොත්පත් රිදී තිරයට මෙන් ම, පුංචි තිරයට නැඟුණේත් එම හේතුව නිසා ය.
ඔහුගේම ජීවිතය මනහර ලෙස චිත්‍රණය වන අඹ යහ`ඵවෝ විලම්බීත සහ තිලක සහ තිලකා ගැන කිසියම් දිනක අපේ රටේ විචාරකයින්ට කතා කරන්නට, ඉතිහාසයෙන් අණක් නොලැබෙතැයි කියන්නේ කෙසේ ද? (12 පිටුව)
අබේසිංහයන්ගේ මේ අදහසට ඌන පූර්ණයක් එක් කරමින් මීට ම සම්බන්ධ කළ හැකි තවත් එක් සිදුවීමක් ද මෙහි දී සඳහන් කළ යුතුව තිබේ. ඒ මීට වසර හත අටකට පෙර ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ කුමාරතුංග මැදිරියේ දින ගණනක් මු`ඵල්ලේ පැවැති එක්තරා සිනමා දැක්මක් ප්‍රස්තුතව ය. එහි දී ප්‍රදර්ශනය කෙරුණේ නවකතාවකින් නිර්මාණය වූ චිත්‍රපට ය. චිත්‍රපට දර්ශනයට පෙර ඒ ඒ නවකතා කරුවා පිළිබඳ විද්වත් දේශනයක් ද පැවැති අතර විශ්වවිද්‍යාල මහාචාර්යවරු හා විවිධ විද්වත්හු අදාළ නවකතාකරුවා පිළිබඳවත් ඔහුගේ හෝ ඇයගේ සේවාවන්හි වැදගත්කම පිළිබඳවත් කරුණු ගෙනහැර දැක්වූහ. මේ අතර ටී.බී. ඉලංගරත්නයන්ගේ ‘ළසඳා’ නවකතාව ඇසුරින් නිර්මාණය වූ ‘ළසඳා’ චිත්‍රපටය ද ප්‍රදර්ශනය කෙරුණ අතර සමාජයට අමතක වී ගිය මේ සොඳුරු සාහිත්‍යවේදියාගේ තොරතුරු දැනගැනීමේ කැමැත්තෙන් එහි රැස්ව සිටියෝ ද වූහ. එහෙත් පුදුමයකට මෙන් එදා ‘ළසඳා’ චිත්‍රපටය ප්‍රදර්ශනය කිරීමට පෙර පැවැති දේශනයට මාතෘකා කර ගැනුණේ මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන් ය. එය කවර නම් හේතුවක්, යුක්තියක් පදනම් ව සිදු කෙරුණේ දැයි විමසීමට සංවිධායකයන්ට පවා අමතක වී තිබිණ.
අබේසිංහයන් වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙන්නේ ඉලංගරත්න නමැති සාහිත්‍යකරුවා මේ විස්කම කළේ සරසවි අධ්‍යාපනයකින් හෝ පිළිගත් විචාරක ආභාසයකින් හෝ තොරව වන බව ය. ඒවායේ සාර්ථකත්වයට, නිර්ව්‍යාජත්වයට එයම හේතුවුවේ දැයි හරියටම කියන්නට ද බැරි ය. කෙසේ වුව ද ටී.බී. ඉලංගරත්නයන්ගේ දේශපාලන ජීවිතය ගැන පු`ඵල්ව විවරාත්මකව සොයා බැලීමට අප අවකාශයක් විවර කරගෙන නැතත් ඔහුගේ සාහිත්‍ය මෙහෙවර නිසා උපන් ගෞරවනීය හැඟුමක් මේ වනතුරුම අපගේ සිත් අවකාශයේ පැතිර පවතී. ‘විලම්බීත’ වැනි නවකතාවක් අද දවසේදී වුව නිකමට හෝ පෙරළා බලනවිට එය දිගින් දිගට කියවාගෙන යාමේ උත්තේජනයක් අප තුළ උපදින්නේ ඔහුගේ සරල සුගම බස් බහර හේතුවෙන් මිස අන් කිසිවක් ම නිසා නොවේ.
විලම්බීත, තිලක, තිලක හා තිලකා මෙන්ම ‘අඹ යහ`ඵවෝ’ ද තවමත් යල් පැන නැත. කාලීන වශයෙන් ඒවා වැදගත් නැතැයි කිසිවකු සිතන්නේ නම් එය සපුරා වැරදි සහගත යැයි අපට සිතෙන්නේ ආකර්ෂණිය සාහිත්‍යය, කාලරාමුවකට කොටු කළ හැකි නොවන නිසා ය. පවතින ආර්ථික හා වාර්ගික ගැටලු ප්‍රස්තුතව අද දවසේ ලියවෙන බොහෝ නවකතා කෙරෙහි පාඨකයා සංවේදී නොවන්නේ ඉලංගරත්නයන්ගේ නවකතා තුළ වූ උණුසුම් ජීවගුණය ඒවායේ නොවන හෙයිනියි අපි විශ්වාස කරමු. පොත් කියවීමේ රුචිය ඇතිකරලීම, වර්ධනය කරලීම සඳහා මුලින්ම දරුවනට නිර්දේශ කළ යුතු වන්නේ ඉලංගරත්නයන්ගේ පොත් හා එවැනි වෙනත් ආකර්ෂණිය පොත් ය යනු අපගේ පෞද්ගලික අදහසයි. ඉලංගරත්නයන්ට සිංහල සාහිත්‍යය සමාජය අකෘතඥවීම සම්බන්ධයෙන් ඩබ්ලියු.ඒ. අබේසිංහයන් තබන සටහන මෙවැනියි.
අපගේ ආර්ථික සමාජ ජීවිතයෙහි නිල අල්ලන්නට දැන සිටි සූරතම දේශපාලකයා ටී.බී. ඉලංගරත්න විය. එසේ නිල අල්ලන විට රිදුණු හැම පාර්ශ්වකරුවකුම, ඉලංගරත්න දේශපාලන දුෂ්ටයකු කොට සැලකීම ගැන, මෙරට ප්‍රගතිශීලී දේශපාලනයෙහි දිසාව හඳුනාගත් කෙනෙකුට පුදුම විය නොහැකි ය. තෙල් ජනසතු කරන විට මහ බලවතුන් බිම හෙළන්නෙට සමත්ව සිටි මේ සාමාන්‍ය මිනිසාට විරුද්ධව, නන් දෙසින් බලමු`ඵ නැඟෙනු පුදුම ද?
ඉලංගරත්නයන් ගැන මා ලියන මේ අසංවිධිත සටහන අවසන් කරන හැටි මා දන්නේ නැත. ඇමතිවරයකු හැටියට මා ඔහු දුටුවේ ඈත සිටගෙන ය. සමීප වූයේ, ඉඳහිට ය. සාහිත්‍යකරුවකු හැටියට ඔහුට වූ අසාධාරණය ගැන මම බොහෝ විට කම්පාව සිටියෙමි. (72 පිටුව)
ඉලංගරත්නයන්ගේ හදබස පාඨක සිත්සතන් තුළට තියුණු ලෙස කිඳා බැස්සේ ඒ භාෂා රීතියේ වූ ඍජු බව, සරල බව හේතුවෙන් ම විය හැකි ය. වාගාලංකාර නොවූ ඒ භාෂා භාවිතය එක් අතකින් අපගේ මතකයට නගන්නේ ඉන්දියාවේ ආර්.කේ. නාරායන්ගේ නිර්මාණ භාවිතයයි.
ප්‍රබන්ධකරණයෙහි යෙදී සිටින නවක ලේඛක ලේඛිකාවන්ට සාහිත්‍ය නිර්මාණයේ නීතිරීති සිද්ධාන්ත සොයමින් පොත් පෙරළන්නට වුවමනා නැතැයි කීම සඳහා ඩබ්ලියු.ඒ. අබේසිංහයන් මීළඟ උදාහරණය පෙන්වා දෙන්නේ ඉන්දියාවේ ආර්.කේ. නාරායන්ගෙනි. අපගේ කලාපය තුළ මෑතක් වනතුරුම ජීවත්වූ ලොකුම ප්‍රබන්ධ ලේඛකයාගෙන් අංකුර ලේඛකයන්ට ඒ හරහා එක්තරා කොළ එළියක් ද දැල්වෙයි.
‘සහතික වශයෙන්ම, මම එකක් කියන්නම්. ලේඛනයේ හැම සිද්ධාන්තයක්ම රැවටිල්ලක්. හැම ලේඛකයෙක්ම, තමාගේ රීතිය හෝ තමාට රීතියක් නැතිකම හෝ වර්ධනය කරගන්නවා. කවුරුවත්ම නොදන්නා හේතුවක් මත, කොහොම හරි, කතාවක් බිහි වෙනවා.’ (135 පිටුව)
ආර්.කේ. නාරායන්ට කිසිවකුගෙන් අභිදානයක්, සම්මානයක් තබා විචාර විවරණ හෝ අවශ්‍ය නොවූයේ (ඒවා තමාට අනවශ්‍ය යැයි ඔහු කියන්නේ) මමංකාරයකින් නොව තමාගේ සාහිත මෙහෙවර සම්බන්ධයෙන් තමා තුළ ම වන නියත හැඟීම, ආත්ම විශ්වාසය හේතුවෙනියි ඩබ්.ඒ. අබේසිංහ කියයි.
දකුණු ඉන්දියාවේ මදුරාසියේ උපන් නාරායන්ගේ මුල්ම නවකතාව වූයේ ස්වාමි සහ යහ`ඵවෝ ය. එය 1933 වසරේ ප්‍රකාශයට පත්වූයේ එංගලන්තයේදී ය. ඒ පොත ඉංග්‍රීසි පාඨකයන්ට හඳුන්වා දුන් ග්‍රැහැම් ග්‍රීන්, නාරායන්ගේ ඊළඟ නවකතා දෙක වන ‘උපාධිධරයා’ සහ ‘අඳුරු කුටිය’ මුල්වරට එංගලන්තයේදී ප්‍රකාශයට පත්කළේ ය. නාරායන්ගේ ජීවිතය අළලා 1996 වසරේදී එළිදුටු Narayan – The Early Years – 1906-1945 යන කෘතියේ ඇතුළත් එක් සඳහනකි මේ.
‘නාරායන්ගේ විවාහය පිළිබඳ කතාන්තරය අතිශයින්ම ප්‍රේමාවනද්ධ කතාවකි. ඔහු ඇයට ආදරය කරන්ට පටන්ගෙන ඇත්තේ, ඇය කොයිම්බටෝර්හි විදියකදී වතුර ගෙන යනු දුටු මතිනි. ඒ, 1933 දී හෝ ඊට ආසන්න කාලයකදී හෝ විය හැක. මේ ප්‍රේමය සාක්ෂාත් කරගන්ට ඔහු, බොහෝ ප්‍රශ්න මැද වෑයම් කෙළේ ය. ප්‍රශ්නය මතු වූයේ, කේන්දර නොගැළපීම සම්බන්ධයෙනි. එහෙත් අන්තිමේදී දෙදෙනා විවාහ වූහ. විවාහයෙන් පසු ගතවූ අවුරුදු පහක කාලය ජීවිතයේ ඉතාම රසාලිප්ත ප්‍රශාන්ත අවධියක් විය. ඔවුන් අතර ප්‍රශ්න නොතිබුණා නොවේ. ඇය ඔහුට වඩා හුඟක් වයසින් බාල වූවා ය. ඇයගේ ලෝකය ද වෙනස් එකක් විය. ඔහුට සිදු විය හැකිව තිබුණු ලොකුම විපත්තිය එය විය. එතෙකුදු වුවත්, මරණින් පසුව ද ඔහු සිය බිරිඳට භක්තිමත් වූයේ ය. (142 පිටුව)
පොත්පත් හා ලේඛකයන් ගැන ලියවුණු මේ කතාව අතරට පොත්වල අනාගතය ගැන කියවෙන බරසාර, අපූරු අදහසක් ද අවසාන වශයෙන් සටහන් කළ යුතු ම ය. එය සඳහන් වන්නේ සාහිත්‍ය සංසාර චාරිකා පොතේ ‘ප්‍රතිරූපය සහ වචනය’ නම් වූ කෙටි ලිපියෙහි ය.
කිසියම් පොතක් නියම විදියට ‘කියවීමට’ නම්, ඒ පොත නියම විදියට ‘ලියන ලද්දක්’ විය යුතු ය. පොත්පත් වඳ වී යෙමින් ඇතැයි කීම ඇත්තක් නම්, එය ඇත්තක් වූයේ, පොත්පත් නියම විදියට නොලියවීම හේතුකොටගෙන ය. පොතක් යනු නිර්මාණයකි. නොඑසේව, එය ලියූ දෙයක් වුව, පොතක් නම් නොවේම ය. ඇත්තෙන්ම පොතේ අනාගතය රැඳී ඇත්තේ, ලිවීමෙහිලා කාව්‍ය නිර්මාණය, වර්ණන ශක්තිය හා ඉන්ද්‍රිය රූප දැනවීම වැනි කරුණු කොතෙක් දුරට ප්‍රබල ලෙස සිදුවී ඇද්ද යන කරුණු මත ය.
පොත්වල අනාගතය රැඳී ඇත්තේ පොත්පත් ‘ලිවීම‘ මත ය. පොත්පත් මුද්‍රණය මත නොවේ. (157 පිටුව)
සේරි ප්‍රකාශනයක් වන ‘සාහිත්‍ය සංසාර චාරිකා’ කෘතියේ තවත් එක් විශේෂත්වයක් ලෙස අප දකින්නේ ඩබ්ලියු. ඒ. අබේසිංහ නම් වූ විශිෂ්ට ලේඛකයා විසින් ලංකාවේ හා ලෝකයේ වෙනත් විශිෂ්ට ලේඛකයන්, මගහැරණු ලේඛකයන් හා සුවිශේෂ දුර්ලභ ලේඛන ද කරළියට නැංවීම සඳහා දරන ප්‍රයත්නයයි. වචනයේ පරිසමාප්තාර්ථයෙන්ම එය ලේඛකයාගේ වගකීමයි.■

අවන් මාර මරිසි ඩා , දෙමළ ගොඩෙන් ආ කොළඹ බාසාව

‘අජිත් අයියා වාහනේ ස්ටාට් පන්න නේර බේස්ලයින් වන්ද, පාක්ලයින් පෝට්ට, තුම්මුල්ල වන්ද, බෞද්ධාලෝක පට්ටු මරුව බේස්ලයින් වන්ද….’ මේ කිං රත්නම් අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘කෝමාලි කිංග්ස්’ චිත්‍රපටියේ දෙබසකින් උපුටාගත් කොටසකි.
එහි ඇත්තේ අපේ රටේ නාගරික වචන, අයියා වැනි සිංහල වචන සහ දෙමළ වචන මුසුවකි. කෝමාලි කිංග්ස් චිත්‍රපටියේ තැන් ගණනාවක කොළඹ නාගරික දෙමළ චරිත කතා කරන්නේ සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි වචන තදින් මුහු වූ භාෂාවකි. සමහර වාක්‍ය සිංහල භාෂාවටත් නැත. දෙමළ භාෂාවටත් නැත.
අපි උඩරට ප්‍රාදේශීය භාෂාව, දකුණේ ප්‍රාදේශීය භාෂාව මෙන්ම රජරට ප්‍රාදේශීය භාෂාව ගැනත් ඕනෑ තරම් කතා කර ඇත්තෙමු. ‘කෑවයි? බීවයි?’ ආදි වචන දකුණට ප්‍රසිද්ධය. ‘අප්පච්චි’ ආදි වචන උඩරටට ප්‍රසිද්ධය. ‘තමුසෙ’ යන වචනය තවත් කෙනෙකුට අපහාස කිරීමට නොව මිත්‍රශීලී ආමන්ත්‍රණයට යොදා ගන්නේ රජරටදීය.
මේ සටහන් කළේ, ඒ ඒ ප්‍රාදේශීය භාෂාවල ආවේණික ලක්ෂණ කිහිපයකි. මේවා ගැන අධ්‍යයන බොහෝය. එහෙත්, සාපේක්ෂව කොළඹ නාගරික භාෂාව ගැන කතාබහ අඩුය. ඒ ගැන විද්වත් සංවාද දුලබය. පෙළපොත්වල ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාර උගන්වද්දී එන්නේත් නැත. එහෙත් ලංකාවේ සංස්කෘතීන් එකට මුහු වූ අපූරු භාෂා විලාසයක් කොළඹ නාගරිකයන්ට ඇත.
කොළඹ භාෂාව ගැන සිංහලෙන් කතා කරන උදවියත්, වැඩි අවධානය යොමු වන්නේ සිංහලට එකතු වූ වචන ගොන්නක් ගැනය. එහෙත්, එය ඊට එහා ගිය භාෂා දෙකක මුහුවකි. විශේෂයෙන් කොළඹදී දෙමළෙන් සංවාදයකට ගියොත් දක්නට ලැබෙන්නේ භාෂා එකිනෙක මුහු වූ, වෛවර්ණ කතාබහකි.
මේ භාෂා මුහුව අපූරුවට අධ්‍යයනය කොට සවිඥානිකව තම චිත්‍රපටියට එකතු කළ, පෙර කී කෝමාලි කිංග්ස් චිත්‍රපටියේ අධ්‍යක්ෂවරයා කිං රත්නම්ය. ඔහු කොළඹ සිංහල භාෂාව මෙන්ම දෙමළ භාෂාවත් හොඳින් හඳුනන කෙනෙකි. මේ සටහනට පිවිසුම ගත යුත්තේ කිං රත්නම්ගේ කතාවෙනි.
‘ඔය භාෂා මිශ්‍ර වීම ගොඩක් සිද්ධ වෙලා තියෙන්නේ මැද කොළඹදී. ජනප්‍රවාදයක් තියෙනවා, දෙමළ ගොඩ තමයි දෙමටගොඩ වුණේ කියලා. දෙමළ ගොඩට සිංහල අයත් ගෙනත් දැම්මාලු. එතකොට මිශ්‍ර වෙලා. ඉබේම මේ දෙපිරිසේ භාෂාවත් මිශ්‍ර වුණාලු. දෙමටගොඩ, කොටහේන, මාලිගාවත්ත වගේ මැද කොළඹ තියෙන්නේ ඒ මිශ්‍ර භාෂාව. කොටහේනේ කතා කරන අය ‘අවන් මාර මරිසි ඩා’ කියනවා. ඒක මොන භාෂාවේ වචනයක්ද කියන එකත් ප්‍රශ්නයක්. අන්තිමේ භාෂා මිශ්‍ර වීමට වඩා වෙනම එකක් හැදුණා. සමහරවිට යාපනයේ දෙමළ අය මේ භාෂාවට බනිනවා. මගේ චිත්‍රපටියටත් බැන්නා. පහළ දෙමළ භාෂාව ගේන්නේ ඇයි, දෙමළ කියන්නේ ඕක නෙවෙයි කියන ප්‍රශ්නය මතු වුණා. සිංහල අයත් මේක දෙමළ හෝ සිංහල කියලා පිළිගන්නේ නෑ. අමුතු භාෂාවක් විදියට බලනවා. ඇත්තටම වුණේ දෙමළ සිංහල මිශ්‍ර වෙලා අලුත් එකක් බිහි වෙලා තියෙන්නේ. ඒක හරි ප්‍රයෝජනවත් සන්නිවේදනයකට පාවිච්චි කරනවා.
පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරයෙන් පස්සේ මම නිර්මාණාත්මක වැඩක් කළා. ඒකෙදී මුස්ලිම් හාදයෙක් මට මුණගැහුණා. ඔහු කොච්චිකඩේ. අන්තිමේදී මළසිරුරු පිරිසිදු කළේ ඔහු. ඔහු එක්ක කතා කළොත්, ඔහු වචනයෙන් වචනයට මාරු කරමින් කතා කරන හැටි දකින්න පුළුවන්. ඒක වෙනම එකක්.
මම දකින විදියට දෙමළ ගොඩේදී සිංහල මිශ්‍ර වීමෙන් ආ එකක් තමයි ඔය කියන භාෂාව. අපේ බාහිර සමාජයේ නැති සමහර ප්‍රශ්නවලට උත්තර තියෙනවා මේ කලාපයේ. දේශපාලන, සමාජ, සංස්කෘතික ප්‍රශ්නවලට උත්තර තියෙනවා මේ කලාපයේ.’
රත්නම් කී, ‘අවන් මාර මරිසි ඩා’ යන වාක්‍යය භාෂා මිශ්‍ර වීම හැඟවෙන මනා උදාහරණයකි. අනෙක් පැත්තෙන් ඔහු සිහිපත් කළේ එකිනෙකාගෙන් ඈත් වෙමින්, බෙදුම් ඉරි ලකුණු කරමින් ලංකාවේ බාහිර සමාජය හැසිරෙන විදියට සම්පූර්ණයෙන් වෙනස්ව එකිනෙකාට කොළඹ වැසියන් සමීප වී සිටින බවය. සංහිඳියාවේ සැබෑ ආකෘතියක් ඒ භාෂාවෙන් සංකේතවත් වන බවය.
කොළඹ භාෂා විලාසයට අයත් සමහර වචන සිංහල හා දෙමළ භාෂා භේදයක් නැතිව පාවිච්චි කරයි.
‘පාට් දාන්න එපා, ගේමද ඉල්ලන්නේ, ගැන්සිය, පෝරියල් එකක් දුන්නා, නඩුවක් වැටිලා’ ආදි යෙදුම් කොළඹ පාවිච්චි වෙන එවැනි උදාහරණය. දැන් නිතරම සිංහල අය පාවිච්චි කරන ‘මචං’ යන වචනය දෙමළෙන් ආ එකකි. එය කොළඹදී නිතර පාවිච්චි වෙයි.
‘පදිරි වෙනවා, මරිසි දානවා’ ආදි වචන බොහොමයක් කොළඹ නගරයේ දෙමළ සහ සිංහල අය නිතර පාවිච්චි කරන්නේය.
පදිරි වීම යන වචනය විවිධ පරම්පරාවල අය, විවිධ තැන්වල අය පාවිච්චි කරන්නේ විවිධාකාරයෙන්ය. සමහර අය යම් දෙයක් ‘පදිරි ඩෝ’ කියන්නේ ඉතා විශිෂ්ට බව හඟවන්නටය. තවත් අය ‘පදිරි වෙනවා’ කියන්නේ ලැජ්ජා වීම හෙවත් පීචං වීම අර්ථවත් කරන්නටය. ඊටත් අමතරව යම් කෙනෙක් තවත් කෙනෙකුට බය වීම යන අර්ථය දෙන්නටත් ‘අහවලා අහවලාට පදිරි වුණා’ කියයි.
සිංහලත්, දෙමළත් දෙපිරිසම ‘පාඩුවේ ඉටාං’ කියන බව නිතර දකින්නට හැක. ඒ තමන්ට තවත් කෙනෙකු අනවශ්‍ය ලෙස කරදර කරන මොහොතකය.
අනුරසිරි හෙට්ටිගේ කොළඹ හැදී වැඩුණු ලේඛකයෙකි. ඔහුගේ ‘කළුවරයි පුරහඳ’ ආදි නවකතාවල එම භාෂා විලාසය අපූරුවට සඳහන් වී තිබේ. මේ භාෂා විලාසය ගැන විශේෂ විමසුමක් කරමින් විචාරක සේන තෝරදෙණිය ලිපියක් ද ලියා තිබුණි.
ලේඛක අනුරසිරි හෙට්ටිගේ කොළඹ භාෂාව ගැන කීවේ මෙලෙසය.
‘මගේ භාවිතයේ ප්‍රාදේශීය වචන ගොඩක් තිබුණා. පෞද්ගලිකව මම නම් ඒ වචන පාවිච්චි කළේ අඩුවෙන්. මම සාමාන්‍යයෙන් යාළුවෙක්ට උඹ කියලාවත් කියන්නේ නෑ. මම වතාවක් ආච්චිගේ තට්ටුවේ මැනිං මාකට් එකේ එළවළු විකුණන්න ගියා. නාටාමිටත් මම කිව්වේ ඔයා කියලයි. මගේ භාවිතයේදී ඒ භාෂා ශෛලිය නැති වුණාට, ලියද්දී ඒවා මතු වුණා. යම් චරිතයක් නිර්මාණය කළාම ඉබේම ඒ භාෂාව ආවා. ‘පහට එන්න’ වෙනුවට කියන්නේ ‘පාට එන්ඩ’ කියලා. ‘එන්න’ වෙනුවට ‘එන්ඩ’ කියන එකත් ඒකේ කොටසක්.
‘හ’ ශබ්දය ලොප් වෙලා ‘අ’ ශබ්දය එන එක විශේෂ ලකුණක්. ‘හතර’ වෙනුවට ‘අතර’. ඒ හැරුණාම තවත් සමහර වචන එකිනෙකට සන්ධි වෙනවා.
පොදුවේ දෙමළ මිශ්‍ර වීම තියෙනවා. ‘එන්න’ වෙනුවට ‘වා ඩා’ කියලාත් කියනවා. ‘අඩේ ඉක්මනට වා ඩා’ වගේ.
තවත් හොඳ උදාහරණයක් තමයි ‘කාරයා’ කියන එක. දැන් ඒක ලංකාව පුරාම පැතිරුණ එකක්නේ. දෙමළ භාෂාවේ තමයි ‘ටැක්සිකාරන්, චායිකාරන්’ වගේ වචන තියෙන්නේ.
කොළඹ කීවාට කොළඹ නගරයේත් සමහර තැන්වල ඒ භාෂාව නෑ. කොළඹ නගරාසන්නයේත් නෑ. මේක කොළඹ 10, 11, 12, 13, 14, 15 ප්‍රදේශවල තමයි තියෙන්නේ. උතුරු කොළඹ, මැද කොළඹ ආදි ප්‍රදේශවල තමා හොඳම. ඊට අමතරව බොරැල්ලේ වනාතමුල්ල ආදි ප්‍රදේශ කිහිපයක තියෙනවා. ඒකට ප්‍රධාන හේතුව තමයි ජන සංයුතියේ මිශ්‍ර වීම.’
කොළඹ නගරයේ භාෂාව මිශ්‍ර වීමත්, ජනවාර්ගික අනන්‍යතා මිශ්‍ර වීමත් ඒ කතාවේම දිගුවකි. මේ කලාපයේ නම් යෙදෙන්නේත් ඒ මිශ්‍ර වීම නිසාය. එතැනදී නම් සිංහල හා දෙමළ භාෂා දෙකට අමතරව මුස්ලිම් ජනවර්ගයේ වාර්ගික අනන්‍යතාත් එකතු වී තිබේ.
සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් නම් එකට මුහු වෙයි. ‘මොහොමඩ් කනිෂ්ක මාරිමුත්තු’ යන අනන්‍යතා තුනක නම ඇති සැබෑ අය සිටිති. භාෂා මාධ්‍ය කිහිපයකින් උගන්වන පාසල්වලට එන ඇතැම් සිසුන්ගේ පවුල්වල වැඩිමලා සිංහල මාධ්‍යයෙනුත් බාලයා දෙමළ මාධ්‍යයෙනුත් අධ්‍යාපනය ලබන බව දැකගත හැක. නැත්නම් එකම පවුලේ අයෙක් සිංහල පාසලටත්, තවත් අයෙක් දෙමළ පාසලටත් යයි.
දැන්වීම් ක්ෂේත්‍රයේ රැකියාවක යෙදෙන, වේදිකා නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂවරයෙකු සහ ගී පද රචකයෙකු වන චාමර ගුරුගේ කොළඹ හැදී වැඩුණු කෙනෙකි. මෑතක් වන තුරුම වනාතමුල්ලේ පදිංචිව සිටි කෙනෙකි. ඔහු මේ භාෂා විලාසය ගැන වෙනස් අයුරින් දකින්නට උත්සාහ කරමින් මෙසේ කීය.
‘හොඳටම සිංහල කතා කරන්න පුළුවන් දෙමළ අයත්, දෙමළ කතා කරන්න පුළුවන් සිංහල අයත් ඉන්නවා. සමහර අය දෙමළ සම්භවයක් තිබුණාට අපි එක්කම දහම් පාසල් පවා ගිහින්, අපි එක්කම හැදී වැඩුණු අය. සමහරවිට එයා තමන් දෙමළ වෙන්නේ කොහොමද කියලාවත් හරියට දන්නේ නැහැ වගේ. දෙමළ අය එක්ක වැඩිපුරම හිටපු සිංහල ජාතික අයගේ තත්වයත් එහෙමයි.
භාෂාව මාර ඉක්මනට පුරුදු වෙන්න පුළුවන් දෙයක්. ඕක දකුණේ භාෂාවෙන් ලේසියෙන් අල්ලාගන්න පුළුවන්. කවුරුහරි මාසයක් මාතර ගිහින් ඉඳලා ආවත්, ඒ භාෂාවෙන් කෑල්ලක් දෙකක් අල්ලා ගනීවි.
කොළඹ භාෂාවත් හුරු කොළඹදී අහු වුණාම තමයි. කොළඹ ඉන්නකොට ඒ භාෂා පාවිච්චි කරනවා. එළියට ගියාම අත්හැරෙනවා. කොළඹ ඉන්න කෙනෙක් වුණත් කැම්පස් එකට ගියොත්, ඉස්කෝලෙට ගියොත්, වෙනත් වෘත්තිමය සමාජයකට ගියොත් ඒ භාෂා විලාසය නැති වෙනවා. ඒ තමයි භාෂාවේ ස්වභාවය. ඒක හරි සජීවී දෙයක්.’
ඔහු තම අදහසේ ආකර්ෂණීයම කොටස කීවේ ඉන් පසුය. මේ භාෂා රටාව පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ආ එකක් නොවේ. ඒ වෙනුවට කොළඹ නාගරික සමාජයේම පවතින, ඒ ඒ කාලවල ඒ සමාජයේ ජීවත් වන උදවිය පාවිච්චි කරන භාෂාවකි.
‘ඔය භාෂාව කතා කරන සමහර අය කාලාන්තරයක් තිස්සේ කොළඹ හිටපු අය නෙවෙයි. ඒක තමයි ලස්සනම දේ. ඇත්තටම කොළඹ හිටපු සමහරුන් කොළඹ අත්හැරලා ගිහින්. තව සමහරුන් රට ගිහින්. තවත් සමහරුන්ගේ ජීවිත විනාස වෙලා. දැන් මුල් පදිංචිකාරයන් පිටමං වෙලා. ගම්මානවලින් රට අල්ලන්න වගේ කොළඹට ආපු පිරිස්වලින් තමයි හැදිලා තියෙන්නේ. සිංහල බහුතරයක් ඉන්න ගම්මානයක කුඹුරු කොටපු පවුලකිනුත්, යාපනයේ යුද්ධයෙන් අනාථ වූ කෙනෙකුයි, කඳුරට දෙමළ කෙනෙකුයි ආදි විදියට විවිධ ව්‍යාපෘතිවලට ඇවිත් අතරමං වූ පිරිස්වලින් කොළඹ සමන්විතයි. කොළඹට ඇවිත් ඔවුන් අලුත් ජීවිත පටන්ගන්නවා. අලුත් සම්බන්ධතා පටන් ගන්නවා. තමන් ළඟින්ම ආශ්‍රය කරන තව කෙනෙකුගේ මුල් අනෙකා දන්නේ නෑ. ඒ වගේ පරිසරයක භාෂාවට ඕනෑම දෙයක් වෙන්න පුළුවන්.’
ඔහු කී උදාහරණය පිටින් කොළඹට එන අයට පමණක් නොව වෙනත් සන්දර්භවලටත් අදාළය.
‘ඕස්ටේ්‍රලියාවට (ඇමෙරිකාවට / කැනඩාවට / ඉතාලියට) ගිය එකී, අවුරුද්දයි හිටියෙ. දැං හරියට සිංහල කතා කරන්නත් බෑ’
එවැනි නුරුස්නා අදහසක් වැඩිහිටියෙකුගේ කටෙන් අසන්නට ලැබිය හැක. ඒ විස්තෘත පවුලක දානයකට වාගේ එකතු වූ මොහොතකය.
වෙනත් රටකට ගොස් එන විට භාෂාවේ උච්චාරණ විලාසය වෙනස් වන, කතාබහට ඉංග්‍රීසි වචන නිතර එකතු කරන අයගේ චරිත ලංකාවේ කලාවේ හාස්‍යමය චරිත ලෙස නිතර මතු වේ. එවැනි අය ගැන බොහෝ අයට තිබෙන අදහස නරක එකකි. විදේශගත වී එන විට බොරුවට ඉංග්‍රීසි වචන අටවන, බොරුවට උච්චාරණය වෙනස් කරගත් අය ලෙස එවැනි අයට විහිළු කරයි.
‘භාෂාව අමතක කිරීම වරදක්, භාෂාව විකෘති කිරීමේ වරදක් කියලා ඔය කාරණා හිතන්න හොඳ නැහැ. තරහ අරන් තේරුමක් නෑ. අලුත් ඕනෑ එකක් බාර ගන්න, අලුතෙන් එන ඒවා අලුත් විදියට බාරගන්න වගේම යමක් වඳ වෙන්න නියමිත නම් වඳ වෙන්න ඉඩ දෙන්නත් ඕනෑ. කුණුහරුපවලට පවා. කුණුහරුප හැදෙන්නත් අයිතියක් තියෙනවා.’ ඒ චාමර ගුරුගේ භාෂාව වෙනස් වීම ගැන කී අදහසය.
කුණුහරුප යැයි සම්මත, අසභ්‍ය වචන නිතර පාවිච්චි වීමත් කොළඹ නගරයේ භාෂාව ගැන කතා කරන විට අමතක කළ නොහැකි තවත් කාරණයකි.
‘පාර්ලිමේන්තුවේදී ‘පකයා’ කියන වචනය කීම මට අනුව හොඳයි. ඒ වචනයේ හැබෑ තේරුම මේකයි කියලා, භාෂාවේ සෙල්ලම් දාලා ඒ ගැන විස්තර කරලා වැඩක් නෑ. වචනය කුමක් වුණත් ඒකෙන් සන්නිවේදනය කළ අදහස අපි දන්නවානේ. මේ වගේ සමහර වචන ප්‍රසිද්ධ සමාජයෙන් තහනම් වූ ඒවා. ඒත්, පාර්ලිමේන්තුවේදී ඒ වචන කීවාම තත්වය වෙනස් වෙනවා.’ චාමර කීය.
ඔහු අවසානයේදී සිහිපත් කළේ පෙර කී විවිධාකාර භාෂා අනන්‍යතා සමාජ මාධ්‍ය යුගයේ එකට මුහු වෙන ආකාරය ගැනය.
‘දැන් නම් කුණුහරුපෙන් අපිත් සමාජ මාධ්‍යවල සංවාද කරන තැනට පත් වෙලා. භාෂා අනන්‍යතා මිශ්‍ර වෙලා. නීතිඥවරුන්, වෛද්‍යවරුන්, විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන් ආදි සමාජයේ පුංචි පුංචි කව ඇතුළේ භාෂාව පුංචි කාමරවලට බෙදිලා තියෙනවා. මාළුකාරයන්ට එයාලාගේ භාෂාවෙන් පාවිච්චි කරපුවාවේ කියලා වෙන් කරන්න සමාජ මාධ්‍යවල බෑ. හැමෝම එක භාෂාවක් හදා ගන්න ඕනෑ. ඒ භාෂාවෙන් සංවාද කරන්න ඕනෑ.’
ඒවා කෙසේ වෙතත්, සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් සංහිඳියා ලකුණක් වූ කොළඹ භාෂාව තව කාලාන්තරයක් වෙනස් නොවනු ඇත. අලුතින් කොළඹට එන අය ඒ භාෂාවට හුරු වනු ඇත. වෙනත් සමාජවලට යන අය ඒ භාෂාව අත්හරිනු ඇත.■

 

ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාර කෙමෙන් යටපත් වෙනවා
ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ සිංහල අධ්‍යයනාංශයේ මහාචාර්ය රත්නසිරි අරංගල

භාෂාවක් යනු සමාජීය නිර්මාණයක් මෙන් ම සමාජීය සමස්තයක් ද වනවා. සමාජයෙහි ඇති විවිධාකාර විභේදන හා ප්‍රභේදන භාෂාවෙන් නිරූපණය වීම සාමාන්‍ය තත්ත්වය යි. මනුෂ්‍යයා භාෂාව භාවිත කරන්නේ තනි තනි ව බැවින් එක් එක් භාෂකයාගේ භාෂා ව්‍යවහාරය පවා වෙන් වෙන් ව හඳුනා ගත හැකි වනවා. මෙය පුද්ගල භාෂණය -සාසදකැජඑ – යනුවෙන් හැඳින්වෙනවා. භාෂාවක් ව්‍යවහාර කරන ජන සමාජය විශාල භූමි ප්‍රදේශයක පැතිර පවත්නා විට ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට භාෂා ව්‍යවහාරය පිළිබඳ වෙනස්කම් මතු විය හැකි යි. මෙසේ ඇති වූ වෙනස්කම් ක්‍රමයෙන් එකිනෙකින් ඈත් වී දිගු කලක් පැවතීමේ ප්‍රතිඵලය වන්නේ ඒ වෙන් වෙන් ව්‍යවහාර කල් යාමෙන් වෙනස් වෙනස් භාෂා බවට පත් වීම යි. එසේ වෙනස් භාෂා බවට පත් නො වූවත් ජන කොටස් භූගෝලීය වසයෙන් හෝ සමාජීය වසයෙන් දූරස්ථභාවයක් පවත්වා ගෙන යන්නේ නම් එම වෙනස්කම් එක ම බසෙහි ප්‍රදේශීය හෝ සමාජීය හෝ උපභාෂා සේ හඳුනා ගැනෙනවා. සිංහලය සම්බන්ධයෙන් සලකත හොත්, සිංහලයේ ප්‍රභවයට මුල් වූයේ ඉන්දියාවේ ව්‍යවහාර කෙරුණු භාෂා කිහිපයක් මුල් බිමෙන් වෙන් ව මෙහි පැළපදියම් වීමෙන් කල් යාමේ දී ඒවා සම්මිශ්‍රණයෙන් නව භාෂාවක් බිහි වීම යි. නව වන – දස වන සියවස් පමණ කාලයේ ලංකාවෙන් ගොස් මාලදිවයින්හි පදිංචි වූ සිංහලයන්ගේ ‘සිංහලය‘ දිගු කලක් මවු බිමේ සිංහලයෙන් ඈත් වී තිබීම මෙන් ම අරාබි, දෙමළ ආදි භාෂා සමඟ මිශ්‍ර වීමත් නිසා ‘දිවෙහි බස‘ ඇති වූයෙත් මේ ආකාරයට බව භාෂා ඉතිහාසඥයන් අපට කියා දෙනවා.
සිංහල භාෂකයන් රටේ විවිධ ප්‍රදේශවල වාසය කිරීමත් ඔවුන් භූගෝලීය බාධක විසින් එකිනෙකාගෙන් වෙන් කරනු ලැබීමත් නිසා ඇති වන වෙනස් කම් සිංහලයේ ප්‍රාදේශික වෙනස්කම් ලෙස සැලකෙනවා. මෙවැනි වෙනස්කම් ශබ්ද මාලාව හා උච්චාරණය අතින්, වාක් කෝෂය අතින් සිංහලයේ විවිධ පළාත්වල ව්‍යවහාරයෙහි මෙවැනි වෙනස්කම් දැක ගත හැකි යි. බස්නාහිර පළාතේ ‘ඔයා/ඔබ‘ යන ව්‍යවහාරය දකුණු පළාතේ දී ‘ඔහෙ’ වීම මේ සඳහා දැක්විය හැකි සරල ම නිදසුනක්. දකුණේ ඇත්තන් ‘දොඩද්දී‘ බස්නාහිර වෙසෙන අප ‘කතා කරනවා’. වියපත් වූවන්ට බස්නාහිර පළාතේ මෙන් ම දකුණ හා මධ්‍යම පළාතේ දී ‘නාකියා’ කියද්දී ඌව පළාතේ මොනරාගල ආදි ප්‍රදේශවල ‘බුඩා’ යනුවෙන් ව්‍යවහාර කෙරෙනවා. වයඹ, ඌව හා උතුරු මැද ‘පිඩිය’ යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ බස්නාහිර, දකුණ හා මධ්‍යම පළාත්වල ‘තට්ටම’ යි. ‘තාත්තා’, ‘අප්පච්චි’ හා ‘අපුච්චා’ මෙවැනි ප්‍රදේශීය වෙනස්කම් සම්බන්ධයෙන් දැක්විය හැකි තවත් නිදසුනක්. මේ අන්දමේ වාක් කෝෂ වෙනස්කම් ඔබට විවිධ පළාත්වලින් පැමිණි අය සමඟ කතාබහ කරද්දී හඳුනා ගත හැකි වනු ඇති. පොදු අධ්‍යාපනය, සන්නිවේදන මාධ්‍යයන්හි ව්‍යාප්තිය ආදි හේතු නිසා ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාර කෙමෙන් යටපත් වීමක් සිදු වෙනවා.
ප්‍රදේශීය වසයෙන් ඇති විභේදන මෙන් ම සමාජ කොටස් අනුව භාෂාවේ විභේදන පැවතීමත් නිරීක්ෂණය කළ හැකි යි. මෙවැනි වහර සමාජීය උපභාෂා ව්‍යවහාර යනුවෙන් හැඳින්වෙනවා. රැකියා අනුව, ගැමි-නාගරික භේදය අනුව, දුප්පත්-පොහොසත්, ගොවි-කම්කරු ආදි සමාජීය විභේදන මත මෙවැනි ව්‍යවහාර ප්‍රභේද සැකසෙනවා. එකිනෙකින් වෙනස් භාෂා ව්‍යවහාර කරන පළාත්වල හෝ රටවල එකිනෙක භාෂක සමාජයන්හි මායිම්වල භාෂා මිශ්‍ර වීමක් සිදු වී තිබෙනවා. ලංකාවේ දෙමළ භාෂකයන් වෙසෙන වතුකරයා ආශ්‍රිත සිංහල ගම්වල ව්‍යවහාරයේ දෙමළ සම්මිශ්‍රණයක් මෙන් ම සිංහල ගම්වලට යාබද දෙමළ භාෂක කලාපවල සිංහල සම්මිශ්‍රණයත් මෙසේ ඇති වූවක් බව හඳුනා ගත හැකි යි. අද කොළඹ නගර සීමාවේ බස් වහර ගත් කල එය දෙමළ ජනයාගේ ව්‍යවහාරය හා මුස්ලිම් ජනයාගේ විවිධ ව්‍යවහාර ප්‍රභේදත් මිශ්‍ර වී සැකසී තිබෙන බව පෙනී යනවා. මේ තත්ත්වය ලොව හැම භාෂාවක ම දැක ගත හැකි යි. එමෙන් ම මෙය අද වර්තමානයේ ඇති වූ තත්ත්වයක් නො වෙයි. විවිධ භාෂාවන්හි අතීත ව්‍යවහාරවලත් මෙවැනි විභේදන පැවති බවට විවිධ සාධක හමු වෙනවා. මෙවැනි ව්‍යවහාර සම්බන්ධයෙන් මහාචාර්ය විමල් ජී. බලගල්ලේ, මහාචාර්ය කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස හා මහාචාර්ය ජේ. බී. දිසානායක යන විද්වතුන් දීර්ඝ වසයෙන් සාකච්ඡා කොට තිබෙනවා.
මෙවැනි වෙනස්කම් නිරවුල් හා අබාධිත සන්නිවේදනයට බාධා පමුණුවන නිසා හැම බසක ම සම්මත ව්‍යවහාරයක් සකසා ගෙන තිබෙනවා. ලොව හැම භාෂාවක ම අධ්‍යාපනය, අධිකරණය, සන්නිවේදනය, පරිපාලනය ආදි කටයුතු කෙරෙන්නේ ප්‍රදේශීය ව්‍යවහාර මඟින් නො ව සම්මත ව්‍යවහාරය මඟිනුයි.
වත්මන් නාගරික ව්‍යවහාරයෙහි මීට අමතර ව තවත් තත්ත්වයක් දැක ගත හැකි යි. චාටර්, පදිරි වෙනවා, පට්ට, පොර, කෑල්ල වැනි යෙදුම් අද විවිධ මට්ටමේ භාෂකයන් අතරේ ව්‍යවහාර වෙනවා. ඒවා සැලකිය හැක්කේ ස්ලැන්ග්ස් – අපභාෂණ/ අවවහර යනුවෙනුයි. ප්‍රදේශීය ව්‍යවහාර ඒවා කතා කරන ප්‍රදේශයන්හි සැම දෙනාගේ ම පිළිගැනීමට ලක් වුවත් මේ ස්ලැන්ග්ස් එවැනි සම්මුතියකට අනුකූල නො වන බව නම් කිව යුතු වෙනවා.■