හෝටලේ කළ දේ හරිද? ලොබියකදී පෞද්ගලික්ත්වයක් තියෙනවාද?

හෝටල් ලොබියක් සැලකෙන්නේ පොදු ස්ථානයක් ලෙසද, නැතහොත් පෞද්ගලික ස්ථානයක් ලෙසද, හෝටල් ලොබියකදී අමුත්තකුට සිය පෞද්ගලිකත්වය පිළිබඳ අපේක්ෂාවක් තබාගත හැකිද? යනු මේ දිනවල සාකච්ඡාවට බඳුන් වී තිබෙන කරුණු වෙයි.

ඒ, කොළඹ පිහිටි තරු පහේ හෝටලයක ලොබියට, මේ දිනවල විවාදයට බඳුවී ඇති භික්ෂුවක යැයි කියන පුද්ගලයකු ඇතුළු පිරිසක් ඇතුළුවන හා ඔවුන් හෝටලයේ ඇතුළත කොරිඩෝරයක් දිගේ කාමරයකට යන අවස්ථා සහිත සීසීටීවී දර්ශන සමාජ මාධ්‍යවල විසිරී යාම නිසාය.

මේ සීසීටීවී දර්ශන මුලින්ම පළවූයේ ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශයට සම්බන්ධ පුද්ගලයකුගේ ෆේස්බුක් ගිණුමක් තුළ නිසා, මේ සිදුවීමට දේශපාලන මුහුණුවරක්ද නොවැළැක්විය හැකි ලෙස සම්බන්ධ වී තිබේ.

යම් හෙයකින් මේ සිදුවීම තුළ සදාචාර විරෝධී හා ආචාරධර්ම විරෝධී කරුණු ඇතුළත් වේ නම්, අනිවාර්යයෙන්ම එය ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශයේ ආචාරධාර්මික මාධ්‍ය භාවිතාව සම්බන්ධයෙන්ද ප්‍රශ්නයක් බවට පත්වීම නොවැළැක්විය හැකිය. ඒ අදාළ තරු පහේ හෝටලයේ ආචාරධාර්මික හා සදාචාරාත්මක ක්‍රියාකාරිත්වයද ප්‍රශ්නයට ලක්කරමිනි.

හෝටල් ලොබියක් පෞද්ගලිකද? පොදුද?

මේ ප්‍රශ්නයට එක පිළිතුරක් නැත. වර්ගීකරණය මිශ්‍ර එකකි. හරියට කියනවා නම්, හෝටල් ලොබියක් පෞද්ගලික හිමිකාරිත්වය දරන දේපළක් වන අතරම, පොදු ස්ථානයක් හැටියට සැලකෙයි. ඒ එය, මහජන පහසුකම් සපයන ස්ථානයක් හැටියට ක්‍රියාත්මක වන නිසාය.

මෙම මිශ්‍ර ස්වභාවය නිසා, හෝටල් ලොබියක් යනු පූර්ණ පොදු ස්ථානයක්වත් (නගර උද්‍යානයක් හෝ පොදු පදික වේදිකාවක් වැනි) හෝ පූර්ණ පෞද්ගලික ස්ථානයක්වත් (පදිංචි නිවසක් හෝ හොටෙල් කාමරයක් වැනි) නොවේ.

පෞද්ගලික හිමිකාරීත්වය සහිත වුවද එම ව්‍යාපාරය විසින් සේවා ලබා ගැනීමට, ඇතුළු වීමට හෝ ගනුදෙනු කිරීමට, කාමර පිළිබඳ විමසීමට, ආපනශාලාවට යාමට, අමුත්තන් හමුවීමට හෝ සේවාවන් ලබා ගැනීමට මහජනයාට ආරාධනා කරන බැවින්, ලොබිය, ආපනශාලා ඇතුළු පොදු ප්‍රදේශ සඳහා මහජන ප්‍රවේශය පාලනය වන සාමාන්‍ය නීති අදාළ වෙයි.

එනිසා, හෝටල් ලොබියක් තුළ පෞද්ගලිකත්වයක් පිළිබඳ සාධාරණ බලාපොරොත්තුවක් අමුත්තන්ට තබාගත නොහැකිය. හෝටල් කළමනාකාරිත්වයට ආරක්ෂක කැමරා (සීසීටීවී) සවි කළ හැකි අතර, ලොබියේ සිදුවන පොදු කටයුතු නිරීක්ෂණය කිරීමට විශේෂ බලපත්‍රයක් අවශ්‍ය නොවේ. ලොබියට ඇතුළුවන අමුත්තකු, මේ කැමරාවලට තමන් විෂය වන බවද, එම දර්ශන පටිගත වන බවද දැනසිටිය යුතුය. ඒ බව තවත් පැහැදිලි කිරීම සඳහා සීසීටීවී කැමරා ක්‍රියාත්මක වන බවට දැන්වීම් ප්‍රදර්ශනය කිරීමද සිදුවෙයි.

කාමරයකදී පෞද්ගලිකත්වය

එහෙත්, අමුත්තෙකු තමන් මුදල් ගෙවා ලබාගත් හෝටල් කාමරයකට ඇතුළු වූ පසු, රැඳී සිටින කාලය තුළ එම කාමරය නීත්‍යනුකූලව ඔහුගේ පෞද්ගලික නිවසක් බවට පත්වේ. එවැනි කාමරයක් පරීක්ෂා කිරීමට පොලිසියට සෝදිසි වරෙන්තුවක් අවශ්‍ය වන අතර, අමුත්තාගේ පෞද්ගලිකත්වයට ඇති අයිතිය ආරක්ෂා විය යුතුය. හදිසි අවස්ථාවක් (ආසන්න තර්ජනයක්) හෝ අමුත්තාගේ පැහැදිලි කැමැත්ත නොමැතිව පොලිසියට පෞද්ගලික කාමරයකට ඇතුළු වීමට හෝ පරීක්ෂා කිරීමට නොහැක. අමුත්තා වෙනුවෙන් කාමරයට ඇතුළු වීමට අවසර දීමට හෝටල් කළමනාකාරිත්වයට බලයක්ද නැත.

හෝටල් ලොබියක් යනු මහජනයාට විවෘත පෞද්ගලික දේපළක් වන බැවින්, එම ස්ථානය තුළ දෘශ්‍ය සහ ශ්‍රව්‍ය පටිගත කිරීම් පාලනය කිරීමේ පූර්ණ නීතිමය බලය හෝටලය සතු වේ. අනෙකාට බාධාවක් නොවන පෞද්ගලික ඡායාරූපකරණය සාමාන්‍යයෙන් ඉවසනු ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, වාණිජමය රූගත කිරීම්, වෘත්තීය ඡායාරූප රූගත කිරීම් හෝ විකාශන මාධ්‍ය සඳහා කළමනාකාරිත්වයෙන් පූර්ව ලිඛිත පූර්ව අවසරයක් හෝ ස්ථාන ගිවිසුමක් අනිවාර්යයෙන්ම අවශ්‍ය වේ. පුද්ගලයෙකු අවසරයකින් තොරව වීඩියෝ පටිගත කරන්නේ නම් හෝ වෙනත් පාරිභෝගිකයින්ට බාධා කරන්නේ නම්, හෝටල් කාර්ය මණ්ඩලයට හෝ ආරක්ෂක අංශවලට පරිශ්‍රයේ සිටීමට ඔවුන්ට ඇති අවසරය අවලංගු කළ හැකි අතර පටිගත කිරීම වහාම නවත්වන ලෙස හෝ පරිශ්‍රයෙන් පිටව යන ලෙස නියෝග කළ හැකිය.

කොළඹ හෝටලය කළ දේ හරිද?

විවාදයට භාජනය වී ඇති සිදුවීමට අනුව, එම වීඩියෝ දර්ශනවල තිබෙන්නේ, අදාළ හෝටලයේ ලොබියේ හා කාමරවලට යන කොරිඩෝරයේ සිදුවීම්ය.

පෙර කීවාක් මෙන්, එම දර්ශන සීසීටීවී මගින් රූගත කිරීමට හෝටලයටෙ හැකිය. එහෙත්, ඒවා තමන්ට වුවමනා පරිදි තුන්වන පාර්ශ්වයකට හෝ සමාජ මාධ්‍ය හෝ වෙනත් මාධ්‍යයකට නිකුත් කිරීමට හෝටලයට කිසිසේත් නොහැකිය. එවැනි දෙයක් සිදුවුවහොත්, එහි වගකීම හෝටලයේ කළමනාකාරිත්වය සම්පූර්ණයෙන් භාරගත යුතු අතර, එසේ වන්නේ කළමනාකාරිත්වයේ අවසරයක් නොමැතිව එම දර්ශන බාහිර පාර්ශ්වයකට දීමට නොහැකි වන නිසා හෝ, කළමනාකාරිත්වයේ දැනුමක් නොමැතිව එවැන්නක් සිදුවුණත් එය කළමනාකාරිත්වයේ අසමත්කම පෙන්වන සිදුවීමක් බවට පත්වන හෝ නිසාත්ය. එනිසා අවසාන වගකීම කළමනාකාරිත්වයටම පැවරේ.

සාධාරණ අපේක්ෂාව

හෝටලයේ පටිගත වන සීසීටීවී දර්ශන පිටතට නිකුත් කළ හැක්කේ, අධිකරණ නියෝගයක් මත පමණකි. එනිසා, එසේ නොවන ඕනෑම අවස්ථාවකදී හෝටල කළමනාකාරිත්වය වරදක් කරයි.

මේ නිසා හෝටලයක ලොබියකට ඇතුළු වන විට තමා කැමරාවලට විෂය වන බව දන්නා නමුත්, එම දර්ශන විශේෂ අවසර ලත් අවස්ථාවකදී හැර පිටත පාර්ශ්වයකට නොලැබෙනු ඇතැ’යිද, මාධ්‍යයක ප්‍රසිද්ධ නොවනු ඇතැ’යිද යන්න පිළිබඳව සාධාරණ අපේක්ෂාවක් පුද්ගලයකුට තිබේ. එය කඩවන විට කළමනාකාරිත්වය ඊට වගකිව යුත්තේය.

හෝටලය තුළ ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් වන දෙයක් හෝ, කුමන්ත්‍රණයක් හෝ සිදුවන බවට බාහිර පාර්ශ්වයක් සිතන නිසා පමණක්, එවැනි දර්ශන පිටතට නිකුත් කළ නොහැකිය.

ලංකාවේ සංචාරක ලැගුම්හල් සහ හෝටල් ලියාපදිංචි කිරීම අනිවාර්ය කර ඇත්තේ 1968 අංක 14 දරන සංචාරක සංවර්ධන පනත යටතේය. ඒ යටතේ ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය මගින් එහි මාර්ගෝපදේශවලට අනුව හෝටල් පැය 24 පුරා ආරක්ෂාව සැපයීම සහ ඇතුළු වන/පිටවන ස්ථාන මෙන්ම පොදු ප්‍රදේශ (ප්‍රධාන ලොබිය ඇතුළුව) ආවරණය වන පරිදි සීසීටීවී නිරීක්ෂණ පද්ධති පවත්වාගෙන යාමද අනිවාර්ය කර තිබේ.

එහෙත්, අවසරයකින් තොරව ආරක්ෂක නොවන හෝ වාණිජ අරමුණු සඳහා හෝ එම සීසීටීවී දර්ශන භාවිත කිරීම 2022 අංක 9 දරන පුද්ගලික දත්ත ආරක්ෂණ පනත හෝ පෞද්ගලිකත්වය උල්ලංඝනය කිරීමේ පොදු නීතිය යටතේ සිවිල් වගකීමකටද හේතු විය හැක.

පෞද්ගලිකත්වයට කරන බරපතළ අතික්‍රමණයක්

මේ සිදුවීම පිළිබඳව සිය ෆේස්බුක් පිටුවේ අදහස් දක්වන නීතිඥ තිෂ්‍ය වේරගොඩ සඳහන් කරන්නේ, පෞද්ගලිකත්වය යනු දයාවක් නොවේ; එය අයිතියක් කියාය.

ඔහු මෙසේ කියයි.
“පෞද්ගලික ස්ථානයකට ඇතුළු වන විට, එහි හිමිකරුවන් අපගේ පෞද්ගලිකත්වයට ගරු කරනු ඇතැයි අපට සාධාරණ අපේක්ෂාවක් හා බලාපොරොත්තුවක් තියෙනවා. විශේෂයෙන් හෝටලයක් වගේ ස්ථානයකට අප යන්නේ ඒ විශ්වාසය මතයි.
පුද්ගලික දත්ත රඳවා ගන්නා ආයතන ඒවා ආරක්ෂා කිරීමට නීතියෙන් බැඳී සිටිනවා. 2022 අංක 9 දරන පුද්ගලික දත්ත ආරක්ෂණ පනත මඟින් දත්ත පාලකයන්ට එම වගකීම පවරලා තියෙනවා. සීසීටීවී දර්ශනත් ඒ ගණයට අයත් පෞද්ගලික දත්ත. ඒ දත්ත රැස් කරන්නේ ආරක්ෂාව සඳහා; රජයේ බලපෑමට නැමී ඕනෑම අයෙකුට භාර දෙන්න නෙමෙයි.

මේකට තියෙන්නේ එක් වැදගත් ව්‍යතිරේකයක් විතරයි. අපරාධයක් සම්බන්ධ නීත්‍යනුකූල විමර්ශනයක දී, නීතිය නියම කළ ක්‍රමවේදයට අනුව, නිසි බලධාරීන්ට තොරතුරු ලබා දීම තමයි ඒ. එම කොන්දේසි දෙකම නොමැතිව ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේ සිටින අයෙකුට දර්ශන භාර දීම පෞද්ගලිකත්වයට කරන බරපතළ අතික්‍රමණයක්. එය නීතියේ ආරක්ෂාව උල්ලංඝනය කරමින් රාජ්‍ය බලයේ බලපෑමට යටවීමක්. මේක මේ වීඩියෝ පටයේ සිටින අය ගැන පමණක් වූ ප්‍රශ්නයක් නෙමෙයි. එම හෝටලයට යන එන අපි හැමෝගෙම ප්‍රශ්නයක්. අද එක් පුද්ගලයෙකුගේ දත්ත දේශපාලන වාසි සඳහා භාවිත කරනවා නම්, හෙට ඒ අපගේ තොරතුරු වෙන්න පුළුවන්. ආණ්ඩුව එක්ක තරහා ඕනෑ කෙනෙක්ට මේක කරන්න පුළුවන් කියන්නේ බරපතළ ගැටලු‍වක්. පාරිභෝගිකයන්ගේ පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කිරීමට බැඳී සිටිය යුතු ව්‍යාපාරයක්, දේශපාලන වාසි සඳහා එම අයිතීන් කඩ කරන්නේ නම්, එවැනි ව්‍යාපාරවලින් අප ඈත් වෙන්න ඕනෑ.”

මේ මොහොතේ සිදුවීමට කේන්ද්‍රය වී ඇති භික්ෂුව ගැන තිබෙන ගර්හිත පොදු සමාජ ආකල්පය නිසා, හෝටලය තුළ වූ සිදුවීම සමාජ මාධ්‍යවලට මුදාහැරීම ජාතික ආරක්ෂාවට කළ ‘විශාල සේවයක්’ ලෙස පෙන්වා දීමට ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුවේ හිතවත් ඇතැමුන් උත්සාහ කරනු දකින්නට ලැබේ.

එහෙත්, එයින් පෙන්වන්නේ දේශපාලන බලය හෝ වෙනත් වුවමනා හෝ සඳහා සමාජයේ පවත්වාගත යුතු ප්‍රමිතීන් කඩකිරීමද අප සාධාරණය කරමින් සිටින බවයි.

නැවත නැවත පෙන්වා දිය යුතු වැදගත්ම කාරණය නම්, අද තමන්ගේ ප්‍රතිවාදීන් අරබයා, එම ප්‍රමිතීන් බිඳවැටීම අනුමත කළහොත්, අනාගතයේදී තමන් විෂයෙහිද එයම සිදුවන විට විරුද්ධව කතාකරන්නට කිසිවකු ඉතිරි නොවනු ඇති බවයි.