හිටපු ඇමතියකු රිමාන්ඩ් කළ විට ෂැම්පේන් කැඩිය යුතු නැත – විශ්වමිත්‍ර

“දිව අග තැවරෙන පැණි හෝ වස රහ බලන්නේ නැතුව සිටීම යම් සේ කළ නොහැක්කක් ද, රජයේ සේවකයෙකු රජයේ ආදායමෙන් ස්වල්පයක් හෝ භුක්ති නොවිඳ සිටීම ද එසේම කළ නොහැක්කකි.”‍ : කෞටිල්‍ය, අර්ථශාස්ත්‍රය
හිටපු කැබිනට් අමාත්‍යවරු, හිටපු ජනාධිපති බිරියක්, හිටපු ජනාධිපතිවරයෙකුගේ පුත්තු, ජ්‍යෙෂ්ඨ රාජ්‍ය නිලධාරිහු, දිනෙක ආරක්ෂක පිරිවර සහිතව ගමන් කළ, අමාත්‍ය කාර්යාල හොබවමින් රජයේ ආයතන පාලනය කළ සහ සාමාන්‍ය ජනතාවට ලබාගත නොහැකි බලතල හා බලපෑම් හැකියාව හෙබවූ ස්ත්‍රීහු සහ පුරුෂයෝ, වර්තමානයේ වැඩි වශයෙන් විමර්ශකයින් හමුවේ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දෙමින්, විනිසුරුවරුන් හමුවේ පෙනී සිටිමින් හෝ රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත වෙමින් සිටිති.

චෝදනා අසංඛ්‍යාතය. ඒවායින් බොහොමයක් බරපතළ ය. තවත් කොපමණ පිරිසක් අවසානයේ මෙම මාවතේම ගමන් කරනු ඇත්දැයි කිසිවෙකුට නිශ්චිතව කිව නොහැක. නමුත් මෙය කිසිසේත්ම ප්‍රීති වීමට කරුණක් නොවේ. අත්අඩංගුවට ගැනීමක් වටා දේශපාලන සංදර්ශන හෝ උත්සව පැවැත්විය යුතු නැත. අත්අඩංගුවට ගැනීමක් යනු වැරදිකරු කිරීමක් නොවේ. රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම යනු දඬුවමක් නොවේ. කොතරම් බරපතළ වුවද, චෝදනාවක් මගින් පුද්ගලයෙකුගේ නිදොස්භාවයේ පූර්ව නිගමනය නැති වී යන්නේ නැත. එසේ වුවද, රට සිදුවෙමින් පවතින දෙයින් තම දෑස් ඉවතට හරවා ගත යුතු ද නොවේ.
වරෙක දේශපාලන සහ පරිපාලන බලය පැවරී තිබූ බොහෝ පිරිසක් දූෂණය, අල්ලස, මුදල් විශුද්ධිකරණය, තනතුර අභියෝගයට ලක් කරමින් අවභාවිත කිරීම හෝ රාජ්‍ය දේපළ අවභාවිතය පිළිබඳ විමර්ශනවලට ලක්වන විට, එම දසුනෙන් කියැවෙන්නේ වඩා විශාල හා බෙහෙවින් කනගාටුදායක කතාවකි.

රටක් සිය මෑත අතීතය පිළිබඳවම විමර්ශනය කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ.

ශ්‍රී ලංකාව මීට පෙරද මෙම තත්ත්වයට මුහුණ දී ඇත.

ෆීලික්ස් සහ රාජ්‍යයේ අනුකම්පාවිරහිත කාර්යක්ෂමතාව

1970 ගණන්වල මුල් භාගය මතක තබා ගැනීමට තරම් වයසින් මුහුකුරා ගිය අයට, රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය බියජනක තරමේ දැඩි තීරණාත්මකභාවයකින් ක්‍රියාත්මක වූ තවත් යුගයක් මතකයට නැගෙනු ඇත.

ෆීලික්ස් ඩයස් බණ්ඩාරනායක යනු නිදහසින් පසු ලංකාවෙන් බිහිවූ වඩාත්ම බලසම්පන්න දේශපාලන මෙහෙයුම්කරුවෙක් විය. 1962 ජනවාරි මාසයේදී තේරී පත් වූ රජය පෙරළා දැමීමට ජ්‍යෙෂ්ඨ හමුදා සහ පොලිස් නිලධාරීන් කුමන්ත්‍රණය කළ බවට චෝදනා එල්ල වූ අවස්ථාවේදී, ඊට එරෙහිව රජය දැක්වූ ප්‍රතිචාරය පිටුපස ඔහු සමීපව සිටියේය. අතීතයට බලපාන පරිදි විශේෂ නීති පනවන ලදි; විත්තිකරුවන් විසිහතර දෙනෙකු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් තිදෙනෙකු හමුවේ විභාගයට ලක් වූ අතර, එකොළොස් දෙනෙකු වරදකරුවන් වී දේපළ රාජසන්තක කිරීම සමඟ වසර දහයක සිරදඬුවම් නියම විය.

1970 දී සමගි පෙරමුණ නැවත බලයට පත්වී ඔහු අධිකරණ අමාත්‍යවරයා බවට පත්වීමෙන් පසුව, නොපසුබස්නා පරිපාලනය සහ නඩු පැවැරීමේ ශක්තිය පිළිබඳ ෆීලික්ස්ගේ කීර්තිය තවත් කැපී පෙනුණි.

ඉන්පසු 1971 අප්‍රේල් මාසය උදා විය.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ කැරැල්ල හමුවේ සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක රජයට මුහුණ දීමට සිදු වූයේ සාමාන්‍ය අපරාධ නීති පද්ධතියට කිසිසේත්ම සූදානම් විය නොහැකි වූ තත්ත්වයකටය. දිවයින පුරා පොලිස් ස්ථානවලට ප්‍රහාර එල්ල වූ අතර දහස් සංඛ්‍යාත තරුණ තරුණයෝ අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූහ. එසමයේ වාර්තාවලට අනුව කැරැල්ලෙන් පසු වහාම අත්අඩංගුවට ගත් පිරිස 16,000 ක් පමණ විය.

ඊට රජයේ පිළිතුර වූයේ 1972 අංක 14 දරන අපරාධ යුක්ති කොමිෂන් සභා පනතයි.

ඉතිහාසය අවසානයේ ෆීලික්ස් ඩයස් බණ්ඩාරනායක පිළිබඳව කෙබඳු තීන්දුවක් දුන්නද, වැඩ කල් දැමීම යන්න ඔහුගේ දේශපාලන ලක්ෂණ අතර නොවීය.

රාජ්‍යය සංවිධානය විය. නඩු ගොනු කරන ලදි. නඩු පවරන්නෝ සංවිධානය කෙරුණාහ.

ප්‍රධාන ජවිපෙ පරීක්ෂණය 1972 ජූනි මාසයේදී ආරම්භ වී 1974 දෙසැම්බර් මාසයේදී අවසන් විය; චෝදනා ලැබූ 41 දෙනාගෙන් 36 දෙනෙක්ම වරදකරුවෝ වූහ. එම විශේෂ නඩු මෙහෙයවීමේ කණ්ඩායමට පසුව ශ්‍රී ලංකාවේ නීති ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රධාන චරිත බවට පත් වූ නීතිඥයෝ ද ඇතුළත් වූහ.

එම අසාමාන්‍ය යාන්ත්‍රණයම විදේශ විනිමය වැරදි සඳහා ද දීර්ඝ කරන ලදි. විදේශ විනිමය පාලන උල්ලංඝනය කිරීම් සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීමට අපරාධ යුක්ති කොමිෂන් සභාවලට බලය පවරන ලද අතර, වාර්තා වී ඇති නඩුවලට අනුව 1970-71 කාල සීමාව ආසන්නයේ සිදු කරන ලද එවැනි වැරදි සම්බන්ධයෙන් විත්තිකරුවන් වරදකරුවන් වූ බව පෙනී යයි.
ෆීලික්ස්ගේ ක්‍රමවේදය ඉතා පැහැදිලි විය. ගැටලු‍ව හඳුනාගැනීම. යාන්ත්‍රණය ගොඩනැගීම, විමර්ශකයින් සහ පැමිණිලි මෙහෙයවන්නන් කාර්යයේ යෙදවීම, කරුණ තීරණාත්මක නිමාවක් කරා ගෙන යාම.

එහි යම් අනුකම්පාවිරහිත වෘත්තීයමයභාවයක් තිබුණි. නමුත් මෙහි අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට ද අනතුරු ඇඟවීමක් තිබේ.

කාර්යක්ෂමතාව යනු යුක්තිය නොවේ

1962 කුමන්ත්‍රණ නඩුව මගින් එම අනතුරු ඇඟවීම ලබා දෙයි.

රජය සැකකාර කුමන්ත්‍රණකරුවන්ට එරෙහිව දැඩි තීරණාත්මකබවකින් කටයුතු කළ බවට සැකයක් නැත. නමුත් 1965 දී ප්‍රිවි කවුන්සිලය (Privy Council) විසින් එම පුද්ගලයින් එකොළොස් දෙනාගේ වරදකරුවන් කිරීමේ තීන්දුව අහෝසි කරන ලදි. එහි ගැටලු‍ව වූයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත එකකි: පාර්ලිමේන්තුව විසින් අතීතයට බලපාන වගන්ති ද ඇතුළත්ව, කුමන්ත්‍රණයේ චෝදනා ලැබූවන් වෙනුවෙන්ම විශේෂයෙන්ම ඉලක්ක කරගත් නීති සම්පාදනය කර තිබූ අතර, එම නීති සම්පාදනය මගින් අධිකරණ බලයට අනවශ්‍ය ලෙස බාධා කර ඇති බව ප්‍රිවි කවුන්සිලය තීන්දු කළේය.

එබැවින්, ඉතිහාස පාඩම වන්නේ අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ෆීලික්ස්ගේ නීතිමය ක්‍රමවේදයන් නැවත පණගැන්විය යුතු බව නොවේ.

ඔහු එසේ නොකළ යුතුය.

1970 ගණන්වල පැවැති ඇතැම් යාන්ත්‍රණයන් නූතන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකට බෙහෙවින් නොගැළපෙන, අපහසුතාවක් ඇති කරනසුලු ඒවා වනු ඇත. අපරාධ යුක්ති කොමිෂන් සභා සාමාන්‍ය අපරාධ නඩු විධාන පටිපාටියෙන් සැලකිය යුතු ලෙස බැහැර වූ අතර, සාමාන්‍යයෙන් පවතින ආරක්ෂණ ක්‍රමවේදයන් සීමා කර තිබීම නිසාම එකල දැඩි විවේචනයට ලක් විය.

එහෙත් ෆීලික්ස් තවමත් වර්තමාන රාජ්‍යය හමුවේ අපහසුතාවට පත් කරවනසුලු ප්‍රශ්නයක් මතු කරයි: නීත්‍යනුකූල විමර්ශන සඳහා සදාකාලික කාලයක් ගත විය යුත්තේ ඇයි?

සාධාරණ නීතිමය ක්‍රියාවලියකට ( Due process) සාධාරණත්වය අවශ්‍ය වේ. නමුත් ඊට මන්දගාමී බවක් අවශ්‍ය නොවේ. නිදොස්භාවයේ පූර්ව නිගමනය සඳහා වරදකරු කිරීමට පෙර සාක්ෂි අවශ්‍ය වේ. එහෙත් විමර්ශන වසර දහයක් පුරා රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තු අතර රස්තියාදු වීම ඊට අවශ්‍ය නොවේ. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය උදෙසා දේශපාලනඥයන් නඩු පැවරීමේ ක්‍රියාවලියෙන් සිය දෑස් සහ දෑත් ඈත් කර තැබිය යුතුය. එහෙත්, පැමිණිලි මෙහෙයවන්නන් පරිපාලනමය වශයෙන් කාර්යක්ෂම නොවීම ඊට අවශ්‍ය නොවේ.

වේගය සහ නොඉවසිලිමත් හදිසිය අතරත්, සාධාරණ නීතිමය ක්‍රියාවලිය සහ ප්‍රමාදය අතරත් ඇති වෙනස හඳුනා ගැනීමට ශ්‍රී ලංකාව ඉගෙන ගත යුතුය.

ෆීලික්ස් ඇතැම් අවස්ථාවලදී එම සීමාව ඉක්මවා ගියේය.

වර්තමාන රාජ්‍යය එම සීමාව නොඉක්මවිය යුතුය.

එසේ වුවද, සීමාව ඉක්මවා යාමට ඇති බිය, සියල්ල අඩපණ වී අංසබාග නිදහසට කරුණක් කර නොගත යුතුය.

ජේ.ආර්. ජයවර්ධන රාජ්‍ය යන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක කළ විට

1977 දී ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා ලැබූ විශිෂ්ට ජයග්‍රහණයෙන් පසු, ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන බෙදීමේ ප්‍රතිපක්ෂ පාර්ශ්වයෙන් තවත් පාඩමක් ලැබුණි. ඔහුගේ රජය තමන්ටම ආවේණික වූ ශීඝ්‍රතාවකින් කටයුතු කළේය. 1978 පෙබරවාරි මාසයේදී විශේෂ ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිෂන් සභා නීතිය පනවන ලද අතර, 1970-77 සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මහත්මියගේ පාලන සමයේ සිදු වූයේ යැයි කියන බලතල අවභාවිතය පිළිබඳව පරීක්ෂණ පැවැත්වීමට කොමිෂන් සභාවක් පත් කරන ලදි. වසර දෙකකට වඩා තරමක් වැඩි කාලයක් ඇතුළත, එම ක්‍රියාවලිය පරීක්ෂණයේ සිට දේශපාලනමය ප්‍රතිඵලයක් දක්වා ගමන් කළේය: කොමිෂන් සභාව අවාසිදායක නිගමනවලට එළඹි අතර, 1980 ඔක්තෝබර් 16 වන දින පාර්ලිමේන්තුව විසින් බණ්ඩාරනායක මහත්මියගේ ප්‍රජා අයිතිවාසිකම් අහෝසි කර ඇය පාර්ලිමේන්තුවෙන් නෙරපා හරින ලදි. ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා ගැන වෙනත් ඕනෑම දෙයක් පැවසිය හැකි වුවද, යම් ක්‍රියාමාර්ගයක් ගැනීමට තීරණය කළ පසු ඔහුගේ රජය පරිපාලනමය දෙගිඩියාවකින් පෙළුණේ නැත.

එහෙත්, මෙහිදී ද ඉතිහාසය විසින් අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට නිදසුනක් මෙන්ම අනතුරු ඇඟවීමක් ද සැපයෙයි.

බණ්ඩාරනායක මහත්මියට එරෙහි ක්‍රියාමාර්ගය දැඩි ලෙස ආන්දෝලනාත්මක වූයේ, අතීතයට බලපාන නීති සම්පාදනය, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත බලය සහ අතිමහත් පාර්ලිමේන්තු බහුතරය එකට එක් කරමින් සිදුකළ එම ක්‍රියාවලිය – ඇගේ ආධාරකරුවන් සහ පසුව නීතිමය හා මානව හිමිකම් විචාරකයින් ගණනාවක්- අපක්ෂපාතී වගවීමකට වඩා දේශපාලන පළිගැනීමක් ලෙස සැලකූ බැවිනි. එබැවින් පාඩම වන්නේ අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතාගේ ක්‍රමවේදයන් අනුකරණය කළ යුතු බව නොවේ. එයින් කියැවෙන්නේ දේශපාලන බලය විසින් ගමනාන්තය තීරණය කළ යුතු බව පිළිනොගෙන වුවද වේගවත් බව ළඟා කරගත හැකි බවයි. ෆීලික්ස් විසින් රාජ්‍යයේ ප්‍රබල කාර්යක්ෂමතාව පෙන්නුම් කරන ලදි; ජේ.ආර්. ජයවර්ධන විසින්, සිදු වූයේ යැයි කියන වැරදි හඹා යාම සඳහා දේශපාලන බලයට කොතරම් වේගයෙන් යාන්ත්‍රණයක් ගොඩනැගිය හැකිදැයි පෙන්නුම් කළේය.

අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ අභියෝගය ඊට වඩා දුෂ්කර ය: එනම්, සාක්ෂි මගින් මෙහෙයවනු ලබන තීරණ ගැනීමට විමර්ශකයින්ට, පැමිණිලි මෙහෙයවන්නන්ට සහ විනිසුරුවරුන්ට සැබෑ නිදහස ලබා දෙන අතරම, ඊට සමාන පරිපාලනමය කාර්යක්ෂමතාවක් ළඟා කර ගැනීමයි.

දඬුවම් මුක්තියෙන් වෙහෙසට පත් වූ රටක් අනුර කුමාර දිසානායකට උරුම විය

දැනට විමර්ශනය වෙමින් පවතින දූෂණ චෝදනා නිර්මාණය කළේ අනුර කුමාර දිසානායක මහතා නොවේ, එමෙන්ම ඊට එරෙහිව භාවිත කරන සමස්ත නීතිමය යාන්ත්‍රණය නිර්මාණය කළේ ද ඔහුගේ පාලනය නොවේ.
අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ වගකීම් වත්කම් ප්‍රකාශන, මුදල් විශුද්ධිකරණය, බලපෑම් වෙළඳාම (Trading in influence) සහ පෞද්ගලික අංශයේ අල්ලස් වැනි ක්ෂේත්‍ර දක්වා පුළුල් කරමින් දූෂණ විරෝධී පනත සම්මත කරන ලද්දේ අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ජනාධිපති වීමට පෙර, 2023 වසරේදී ය.

එහෙත්, අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට දේශපාලනික වශයෙන් ඊටත් වඩා වැදගත් දෙයක් උරුම විය: එනම් වරදකරුවන් දඬුවම් නොලබා බේරී සිටින්නේය යන සැකය නිසා දැඩි ලෙස වෙහෙසට පත් වූ ජනගහනයකි.
2022 වසරේ සිදුවූ බිඳවැටීම යනු හුදෙක් තෙල් පෝලිම්, විදුලි කප්පාදුව සහ ඖෂධ හිඟය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් පමණක් නොවේ. බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට එය “ඇතැම් අවස්ථාවල සාධාරණ ලෙසත්, තවත් සමහර විට අසාධාරණ ලෙසත්” දේශපාලන අනුග්‍රහය, පවුල් බලය, නාස්තිය, දූෂණය සහ දේශපාලන බලධාරීන්ට සමීපව සිටීමෙන් සාමාන්‍ය ජනතාවට ලබාගත නොහැකි ආරක්ෂාවක් හිමිවන්නේය යන විශ්වාසය හා බැඳුණු දේශපාලන සංස්කෘතියක අවසාන නිරූපණය බවට පත් විය.

එසේ ගොඩනැගුණු තරහව ශ්‍රී ලාංකීය දේශපාලනය පරිවර්තනය කිරීමට උපකාරී විය. එබැවින් වගවීම යන්න ජාතික ජන බලවේගයේ බලය පිළිබඳ හිමිකම්පෑමේ ප්‍රධාන සාධකය බවට පත් විය. දැන් උදාවී ඇත්තේ වඩාත්ම දුෂ්කර කොටසයි.

අත්අඩංගුවට ගැනීම් යනු වගවීම නොවේ

මෑතකදී සිදු වූ සිදුවීම් මගින් මෙම වෙනස විශේෂයෙන්ම වැදගත් කරවයි. හිටපු පළමු කාන්තාව වූ ශිරන්ති රාජපක්ෂ මහත්මිය ඇගේ “සිරිලිය සවිය”‍ පදනමට සම්බන්ධ අරමුදල් පිළිබඳ චෝදනා හේතුවෙන් ඔක්තෝබර් 7 වන දින අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදි. එම චෝදනා සම්බන්ධයෙන් අධිකරණ තීන්දුවක් ලැබිය යුතුව ඇත.
මේ අතර, නාමල් රාජපක්ෂ මහතා ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ එයාර්බස් ගනුදෙනුව සහ ‘ක්‍රිෂ්’ සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය හා බැඳුණු චෝදනාවලට අදාළ නඩුවලදී රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර ඇත. එම චෝදනා ද එලෙසම අධිකරණය හමුවේ තීන්දු විය යුතු කරුණු වේ.

මොවුහු දේශපාලනික වශයෙන් ඉතා සංවේදී සහ ප්‍රබල නාමයෝ වෙති. එහෙත්, ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයින් අත්අඩංගුවට ගැනීම යනු සැබවින්ම වගවීමේ ව්‍යාපාරයක පහසුම කොටසයි. ඒවායින් ප්‍රධාන පුවත් නිර්මාණය වේ. ජනතා කෝපය සංසිඳුවයි. යම් චලනයක් හෝ ප්‍රගතියක් සිදුවන බවක් මතුපිටින් පෙන්වයි. සැබෑ පරීක්ෂණය පැමිණෙන්නේ ඉන් පසුවය.

විමර්ශකයින්ට සාක්ෂි තහවුරු කළ හැකිද? චෝදනා නගන විරුද්ධ පාර්ශ්වයේ ප්‍රබල විත්තියේ නීතිඥයින්ට සාර්ථකව මුහුණ දිය හැකි නඩු ගොනු කිරීමට පැමිණිලි මෙහෙයවන්නන්ට හැකිද?

සාක්ෂිකරුවන් ආරක්ෂා කළ හැකිද? ලේඛනමය සාක්ෂි නැවත ගොඩනැගිය හැකිද? අනවශ්‍ය කල් තැබීම්වලින් තොරව නඩු ඉදිරියට ගෙන යා හැකිද? දෙපාර්ශ්වයේම දේශපාලන බලපෑම්වලින් තොරව තීන්දු ගැනීමට විනිසුරුවන්ට හැකිද?

අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ වගවීමේ ව්‍යාපෘතිය අවසානයේදී ජයග්‍රහණය කරන්නේද නැතහොත් අසාර්ථක වන්නේද යන්න තීරණය වන්නේ එතැනදීය.

ජයග්‍රාහී පෙළපාලි අවශ්‍ය නැත

වරෙක දේශපාලනික වශයෙන් අත තැබිය නොහැකි ලෙස සැලකූ චරිත සාමාන්‍ය නීතිමය ක්‍රියාවලියට යටත් කරනු දැකීමෙන් රාජපක්ෂ ආණ්ඩුවලට එරෙහිවූවන් තුළ සෑහීමකට පත්වීමක් ඇතිවීම සාධාරණ විය හැකිය.
නමුත් එහිදී සංයමයක් තිබිය යුතුය.

එම චෝදනා තහවුරු වුවහොත්, රට සැබවින්ම සමරනු ලබන්නේ කුමක්ද?

මහජන මුදල් සොරාගත් බවද? ආයතන දූෂණය වූ බවද? නිලධාරීන් සිය බලය අවභාවිත කළ බවද? නැතහොත් අවසානයේ බංකොලොත් වූ රටක්, සිය පාලක පන්තියේ ඇතැම් කොටස් අතින් සිදු වූ බරපතළ වැරදිවලට ද ඉඩදී බලා සිටි බවද?

එයින් කිසිදු දෙයකින් ජයග්‍රහණයක් අත්වන්නේ නැත. එතැන ඇත්තේ ජාතික අලාභයක් පමණි.
පරිණත ජනරජයක් බන්ධනාගාර රථය දෙස බලා ප්‍රීති ඝෝෂා කරන්නේ නැත. එය විමසා සිටින්නේ යුක්තිය ඉටු වූයේද යන්න පමණි.

අනුර කුමාර දිසානායකට ෆීලික්ස්ගෙන් ලැබෙන පාඩම

එබැවින් ෆීලික්ස් ඩයස් බණ්ඩාරනායක මෙම සංවාදයට නැවත පැමිණෙන්නේ අනුකරණය කළ යුතු ආදර්ශයක් ලෙස නොව, පැහැදිලිවම පරස්පර විරෝධී යැයි පෙනෙන සත්‍යයන් දෙකක් අඩංගු ඉතිහාස පාඩමක් ලෙස ය.

පළමුවැන්න නම්, දේශපාලන නායකත්වය, විමර්ශකයන්, පැමිණිලි මෙහෙයවන්නන් සහ පරිපාලන යාන්ත්‍රණය යම් ස්ථිර අරමුණක් වෙත අවධානය යොමු කළ විට, තීරණාත්මක ලෙස කටයුතු කරන රාජ්‍යයකට අසාමාන්‍ය කාර්යක්ෂමතාවකින් ක්‍රියා කළ හැකි බවයි.

දෙවැන්න නම්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාපිත සීමා මායිම්වලින් තොර කාර්යක්ෂමතාව ද අවසානයේ තවත් බලය අවභාවිත කිරීමක් බවට පත්විය හැකි බවයි.

අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට පළමු පාඩම අවශ්‍ය වේ. ඔහු දෙවන පාඩම ප්‍රතික්ෂේප කළ යුතුය.

විසිඑක්වන සියවස සඳහා අපරාධ යුක්ති කොමිෂන් සභා නැවත පණගැන්වීම ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය නැත. ඊට අවශ්‍ය වන්නේ අසාමාන්‍ය කුසලතාවකින් හා කාර්යක්ෂමතාවකින් වැඩ කරන සාමාන්‍ය රාජ්‍ය ආයතනයන් ය. අමාත්‍යවරයෙකු ගැන විමර්ශනය කිරීමට අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවට දේශපාලන උපදෙස් අවශ්‍ය නොවිය යුතුය.

ප්‍රබල නඩුවක් මෙහෙයවීම සඳහා නීතිපතිවරයාට ජනාධිපතිවරයාගේ උනන්දු කරවීම් අවශ්‍ය නොවිය යුතුය. දේශපාලන බලය ගැන විමර්ශනය කිරීමට පොලිසියට අවසර අවශ්‍ය නොවිය යුතුය. එමෙන්ම විත්තිකරු ප්‍රසිද්ධ පවුල් නාමයක් දැරූ පමණින් අධිකරණය නඩු කටයුතු වේගවත් කිරීම හෝ ප්‍රමාද කිරීම නොකළ යුතුය.

ශ්‍රී ලංකාවට සැබවින්ම අවශ්‍ය වන්නේ අන්න එම ආයතනික විප්ලවයයි.

අනුර කුමාර දිසානායකට මගහැරිය නොහැකි පරීක්ෂණය

අතීත පාලකයින්ට එරෙහිව නඩු පැවරීමටත් වඩා දුෂ්කර එක් ප්‍රශ්නයක් තවමත් ඉතිරිව පවතී.

එහෙත්, මෙම වගවීමේ ව්‍යාපාරයේ සැබෑ පරීක්ෂණය පැමිණෙන්නේ අද බලයේ සිටින අයට එරෙහිව විශ්වසනීය චෝදනා එල්ල වන දිනයකය. ජාතික ජන බලවේගයේ අමාත්‍යවරයෙකු සම්බන්ධයෙන්ද මෙවැනිම තීරණාත්මක බවකින් විමර්ශන සිදු කරනු ඇත්ද? වත්මන් රජයට ප්‍රයෝජනවත් නිලධාරියෙකුට එරෙහිව නඩු පවරනු ඇත්ද? අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට හිතවත් පුද්ගලයෙකුට ද, දැනට රාජපක්ෂ හිතවාදියෙකුට ඉල්ලා සිටින ආකාරයේම සැලකිල්ල සහ ක්‍රියාමාර්ග හිමිවනු ඇත්ද?

කිසිදු කතාවකින් හෝ ප්‍රකාශයකින් එම ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දිය නොහැක. පිළිතුරු දිය හැක්කේ ක්‍රියාවෙන් සහ හැසිරීමෙන් පමණි.

ඕනෑම ජනාධිපතිවරයෙකුගේ පෞද්ගලික සාධුභාවයට වඩා ආයතනික ස්වාධීනත්වය වැදගත් වන්නේ එබැවිනි. රටක් කිසිවිටෙකත් ඉහළ පුටුවේ යහපත් පුද්ගලයෙකු සිටීම මත පමණක් යැපිය යුතු නැත. එතැන අයහපත් පුද්ගලයෙකු සිටියද ඔහු පාලනය කිරීමට සමත් ආයතන රටක් සතුව තිබිය යුතුය.

හොඳ පාලනයක් (Good government) සහ සුහද ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී යහපාලනය (Good governance) අතර ඇති වෙනස එයයි.

වගවීම සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්වන විට

ශ්‍රී ලංකාව වීරෝදාර චරිත එනතුරු දශක ගණනාවක් තිස්සේ මඟ බලමින් කාලය ගත කර ඇත.
එක් නායකයෙකු ජාතිය බේරා ගනු ඇත. තවත් අයෙකු දූෂණය තුරන් කරනු ඇත. තවත් අයෙකු විනය නැවත ස්ථාපිත කරනු ඇත. තවත් අයෙකු සොරුන්ට දඬුවම් කරනු ඇත. රට අවසානයේදී එම මිථ්‍යා මතවාදයන්ගෙන් මිදිය යුතුය.

එබැවින් අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට යම් කල්පවතින ජයග්‍රහණයක් අත්කර ගත හැක්කේ නම්, එය මනිනු ලබන්නේ බන්ධනාගාර දොරටුවෙන් ඇතුළුවන රාජපක්ෂවරුන්ගේ, හිටපු අමාත්‍යවරුන්ගේ හෝ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන්ගේ සංඛ්‍යාවෙන් නොවේ.

එය මනිනු ලබන්නේ විමර්ශනයක් ආරම්භ කිරීමට අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ අණ කිරීම් අවශ්‍ය නොවන පද්ධතියක් ඔහු ඉතිරි කර තබන්නේද නැද්ද යන්න මතය.

ෆීලික්ස්ගේ සැසඳීම අවසානයේදී අපව ගෙන යන්නේ එතැනටය. ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීමට දැඩි ලෙස තීරණය කළ රාජ්‍යයක ප්‍රබල බලය ෆීලික්ස් පෙන්නුම් කළේය. එමෙන්ම පූර්ව තීරණය කරන ලද ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීම සඳහා නීතිමය පද්ධතිය නම්‍යශීලී කිරීමේ ඇති අනතුර ද ඔහු පෙන්නුම් කළේය.

දශක හයකට පසුව, අඩපණ වී අංසබාග වීමටත් වඩා, සීමාව ඉක්මවා යාමටත් වඩා හොඳ යමක් කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවට හැකියාව තිබිය යුතුය. පළිගැනීමෙන් තොර වේගයක්, හිංසා පීඩා කිරීමෙන් තොරව නඩු පැවරීමක් සහ සාධාරණ නීතිමය ක්‍රියාවලිය පූජා නොකරන කාර්යක්ෂමතාවක් ඇති කිරීමට රටට හැකියාව තිබිය යුතුය.

එබැවින් තවත් හිටපු අමාත්‍යවරයෙකු රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කළ විට ෂැම්පේන් කඩමින් සැමරිය යුතු නැත. දේශපාලන රාජවංශයක තවත් සාමාජිකයෙකු අත්අඩංගුවට ගත් විට සමාජ මාධ්‍ය තුළ ප්‍රීති ඝෝෂා පැවැත්විය යුතු නැත. චෝදනාවක් නැගූ පමණින් එය වරදකරු වීමක් ලෙස පූර්ව නිගමනය කළ යුතු නැත.

ඊට වෙනස්ව එතැන තිබිය යුත්තේ ගැඹුරු ජාතික සංයමයක් සහ සැබෑ බුද්ධිමත් බවකි.

මන්ද, දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ විමර්ශන සහ අධිකරණ ආයතන හමුවේ ඇති චෝදනාවලින් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් හෝ අවසානයේදී තහවුරු වුවහොත්, එම නිගමනය ඉතා වේදනාකාරී එකක් වන බැවිනි.

එයින් කියැවෙන්නේ රට හුදෙක් වැරදි ලෙස පාලනය වූවා පමණක් නොවන බවයි. පාලනය කිරීමට බලය පැවරූ ඇතැම් පුද්ගලයින් අතින්ම රට පාවාදීමට ලක්ව ඇති බවයි.

අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ වගකීම වන්නේ එම පාවාදීමට එරෙහිව පළිගැනීම නොවේ. එය නැවත සිදු වීම වළක්වන හෝ දුෂ්කර කරවන ආයතනික පද්ධතියක් ගොඩනැගීමයි.

ඔහුගේ වගවීමේ ව්‍යාපාරයේ අවසාන සහ පරම පරීක්ෂණය වන්නේ, ඔහුගේ රජය පැරණි පාලන තන්ත්‍රය කෙතරම් නිර්භීතව විමර්ශනය කරන්නේද යන්න නොවේ; ඔහුගේ ජනාධිපතිධුර කාලය යටතේ බලගන්වන ලද සහ ශක්තිමත් කරන ලද ආයතනවලට, දිනෙක ඔහුගේම රජය සම්බන්ධයෙන්ද එලෙසම නිර්භීතව විමර්ශනය කිරීමට හැකියාව තිබේද යන්නයි.

එම දිනය උදා වූ විට, වගවීම යන්න තවදුරටත් අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට පමණක් අයත් දෙයක් නොවනු ඇත.

එය සමස්ත ශ්‍රී ලංකාවටම අයත් වනු ඇත.

Colombotelegraph.comහි When A Nation Begins To Arrest Its Past මාතෘකාව යටතේ පළවූ ලිපියේ පරිවර්තනයකි. (ලේඛකයා සම්බන්ධ කර ගැනීමට: Vishwamithra1984@gmail.com)