දෙවැනි ලෝක යුද්ධයේ දී යුදෙව්වන් පමණක් ලක්ෂ 60ක් ඝාතනය කරන ලද බව කියැවෙයි.
දෙවැනි ලෝක යුද්ධය සිදුවන විටත්, වර්තමාන එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ පූර්වගාමියා හෙවත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හෙවත් ලීග් ඔෆ් නේෂන්ස් ක්රියාත්මක ව පැවතිණි. එහෙත්, දෙවැනි ලෝක යුද්ධයේ දී සිදු වූ මහා මිනිස් සංහාරය වළකන්නට එම සංවිධානයට බැරි විය.
ඒ නිසා, දෙවැනි ලෝක යුද්ධයෙන් වහා ම පසුව, මෙවැනි මහා විනාශයක් නැවත ඇතිවීම වළක්වා ගැනීම සඳහා අලුත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයක අවශ්යතාව පිළිගැනිණ. 1945 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය බිහිවන්නේ ඒ අනුව ය. වඩාත් සංවිධානාත්මක ව, වඩාත් ශක්තිමත් ව, තුන්වැනි ලෝක සංග්රාමයකින් ඇතිවිය හැකි හානි වැලැක්වීම මෙන් ම, මුළුමහත් ලෝක වැසියන්ගේ මානව අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරගැනීමට කැපවීම ද එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මූලික අරමුණු වන්නේ ය. එහි සාමාජිකත්වය ලබන සියල්ලෝ ම, අනෙක් රටවල ස්වෛරීත්වය පිළිගන්නට බැඳී සිටිති. එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලධර්ම පිළිගන්නට බැඳී සිටිති.
අද අප බහුලව කතාකරන ‘මානව හිමිකම්’ යන වචන මෙන් ම භාවිතය ද මනුෂ්යයාගේ ශබ්ද කෝෂයට එකතු වුණේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය නිසා ය. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය යුද්ධය ප්රතික්ෂේප නොකරයි. යුද්ධ ඇතිවීම පිළිගනියි. එහෙත් එම යුද්ධ, ම්ලේච්ඡයන්ගේ යුද්ධ බවට පත් නොකොට, හැමෝටම පිළිගත හැකි මූලධර්ම අනුගමනය කරමින් කිරීමේ වැදගත්කම එය අවධාරණය කරයි. ඒ නිසා යුද්ධය වුව ද කළ යුත්තේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතීන්වලට, ගිවිසුම්වලට අනුව ය.
එහෙත්, ගෙවී ගිය මාසයක පමණ කාලය එවැනි පොදු සංවිධානයක පවා පැවැත්ම, වලංගුතාව හා බලය දැඩි ලෙස ප්රශ්න කරන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. අද එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ පැවැත්ම හා බලාත්මක භාවය පිළිබඳ ප්රායෝගික අවුලක් ඒ නිසා පැනනැගී තිබේ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය වෙනුවට, අද ලෝක පර්යාය තීරණය කරන්නා බවට පත්ව ඇත්තේ ඇමරිකාවයි. ඇමරිකාවටත් වඩා එහි ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ය. ඔහුට අනුව, ඔහු මහා ජාතියක ජනාධිපති ය. ලෝකයේ අනෙක් ඕනෑ ම රටක් සිටි ය යුත්තේ ඔහුගේ ඕනෑ එපාකම් අනුව ය. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය තුළ සම්මුතියෙන් එකඟත්වයෙන් නිර්මාණය කර ඇති කිසිදු ප්රමිතියක්, පිළිගැනීමට ඔහු සූදානම් නැත.
ඔහුගේ හැසිරීමට සහාය දෙන්නා ඊශ්රායලයේ අගමැති බෙන්යෙමින් නෙතන්යාහු ය. ඔහු ද ප්රසිද්ධියේ ම කීවේ තමා එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලධර්ම මායිම් නොකරන බවයි. එහි උත්ප්රාසය වන්නේ, අද ඔහු සිය රට හැටියට සලකන ඊශ්රායලය මුළුමනින් ම නිර්මාණය කර දෙන ලද්දේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් බවයි. ඒ. දෙවැනි ලෝක යුද්ධයට පෙර යුදෙව්වන්ට සිදු වූ මහා අපරාධයට වන්දි ගෙවීමක් කළ යුතු යැයි ලෝක ප්රජාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය තුළ සාකච්ඡා කිරීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස ය.
කෙසේ වෙතත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, එහි ව්යුහය හා බලතල පිළිබඳ දීර්ඝකාලීන ව පවතින විචාරාත්මක සංවාදය, මේ යුද්ධයෙන් පසු නැවතත් ඉහළට එනු ඇත. එහි දී තමන්ට වුවමනා පරිදි විනාශය ගෙන දීමට හෝ ආරක්ෂාව ගෙන දීමට බලවතුන් පස් දෙනකුට පමණක් විශේෂයෙන් ලබාදී ඇති නිෂේධ බලය දැනටමත් සංවාදයට බඳුන් වී තිබේ. ඒ වාගේ ම එක්සත් ජාතීන්ගේ බලය, තවත් ශක්තිමත් කරන්නනේ කෙසේ ද යන්න ද සංවාදයට බඳුන් වී තිබේ.
ඉරාන-අමෙරිකා- ඊශ්රායල් යුද්ධය තව කොපමණ කාලයක් ඇදේවි දැයි කිසිවකු දන්නේ නැත. එය කෙසේ වුවත්, අඩු ගණනේ එම ගැටුමෙන් පසුව වත් නැවත මෙවැනි ම්ලේච්ඡ හැසිරීම් ලෝක රාජ්යයන්ගෙන් පිළිබිඹු නොවන්නට කටයුතු කරන්නේ කෙසේ දැයි සංවාදයක් ඇරඹිය යුතු ය.
