වී මිල ප්‍රශ්නයට සමස්ත ආර්ථික විසඳුම –    ආර්. ඒ. ජයවීර, වරලත් ගණකාධිකාරී

මෙතුවක් කාලයක් සිදු වූ පරිදීම, මාස් කන්නයේ අස්වනු නෙළීම ඇරඹෙනවාත් සමඟ, වී සඳහා ගොවියාට ගෙවන මිල අසාමාන්‍ය ලෙස පහත වැටී ඇත. පසුගිය සතියේ නාඩු වී කිලෝවකට ගෙවනු ලැබුවේ රුපියල් 80 ක් වැනි ඉතාම පහළ මිලකි. වී අස්වැන්නට “හොඳ මිලක්” ලබා ගැනීමට නොහැකි යැ’යි ගොවීහු පැමිණිලි කරති. වී-සහල් පරිවර්තන අනුපාතය 65%ක් පමණ නිසා වී කිලෝවක මිල රු. 10කින් වැඩි කළොත් හාල් කිලෝවක මිල අඩුම වශයෙන් රු. 15කින් ඉහළ යන බව සැලකිල්ලට ගත යුතුය. ඇත්ත වශයෙන්ම කළ යුතුව තිබෙන්නේ වී මිල වැඩි කිරීම නොව, දැනට පවත්නා අවම ගැනුම් මිලෙන්, (නිදසුනක් ලෙස, නාඩු වී කිලෝවකට නියමිත රුපියල් 120 න්) වැඩිම ප්‍රමාණය ගොවියා අතට පත් කිරීමට කටයුතු යෙදීම යි. ඒ සඳහා කළ යුතුව තිබෙන ව්‍යුහාත්මක වෙනස්කම් කෙරෙහි බරපතළ අවධානය යොමු කර, වී වෙළඳපොළ කාර්යක්ෂම කරන්නේ නැතිව, වී මිල වැඩි කිරීම කිසිසේත්ම සතුටුදායක විසඳුමක් වන්නේ නැත.  එපමණක් නොව, එයින් සිදුවන්නේ අප මුහුණපා සිටින අර්බුදය තවත් බරපතළ වීම ය. අවසාන විග්‍රහයේදී ආදායම් විෂමතාව තවදුරටත් උග්‍ර කිරීම දක්වා එහි විපාක දිගු වේ.

වී වලට ආර්ථික වශයෙන් ඵලදායී  මිලක්  ලැබිය යුතු ය.  එහෙත් ගොවියාට ලාභ ලැබීම සඳහා තිබෙන ඒකායන මාර්ගය වී මිල වැඩි කර ගැනීම ම නොවේ. ඒ සම්බන්ධයෙන් පීලි පැන තිබෙන සංවර්ධන ආර්ථික චින්තාව, ‘තැනට සුදුසු –  කලට ඔබින’ ලෙස ප්‍රතිසංස්කරණය කර භාවිතයට ගැනීම  ඇතුළු සාර්ව ආර්ථික තලයේ කළ යුතු දේ බොහෝ ය.

වී සඳහා රජය ප්‍රකාශයට පත් කරන අවම ගැනුම් මිල ලැබෙන්නේ තෙතමනය 14% නොඉක්මවන වියළි වීවලට ය. ශුද්ධ නොකළ, වේළා නොගත් තෙත වී වලට සම්පූර්ණ මිල (නිදසුනක් ලෙස, නාඩු වී කිලෝවකට රුපියල් 120 ක්) ඉල්ලා සිටීමට තරම් ගොවියා අසාධාරණ වන්නේ නැත. ඔහුට අවශ්‍ය වනුයේ ගුණාත්මක තත්ත්වයට, එනම් අපද්‍රව්‍ය හා තෙතමනය ඉවත් කර ඇති ප්‍රමාණයට සරිලන ගළපන ලද මිලකි.

නාඩු වී කිලෝවක මිල රුපියල් 80 ක් තරම් පහළට දැමිය යුත්තේ අපද්‍රව්‍ය 2% ක් හා තෙතමනය 40% ක් පමණ තිබෙන්නේ නම් ය. එවැනි  වී කිලෝවක වියළි බර (සඵල වී ප්‍රමාණය) ග්‍රෑම් 684ක් තරම් පහළ ය. කවර තත්ත්වයක් යටතේ වත් එපමණ අපද්‍රව්‍ය හා තෙතමනය තිබේ යැයි සිතිය නොහැකි ය. වීවල ගුණාත්මක තත්ත්වයට සරිලන  මිලක් නොගෙවීමෙන් ගොවියාගේ යටත් වීම බල ගන්වනු ලැබ ඇත.

අද සිදුවී තිබෙන්නේ,

● පිළිගත හැකි හා විශ්වසනීය ලෙස තෙතමනය මැනීමට හා අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය ඇස්තමේන්තු කිරීමට  ක්‍රමවේදයක් යොදා නොගැනීම

● තෙතමනයේ  හා අපද්‍රව්‍යවල විවිධ ප්‍රමාණයන්ට අනුරූප වන ගළපන ලද මිල හා ශුද්ධ කිරීම හා වේළීම සඳහා සහල් මෝල විසින් අය කරනු ලබන ගාස්තුව දැක්වෙන මිල දර්ශනයක් ප්‍රදර්ශනය නොකිරීම

● විකුණන වී තොගයේ දළ බර, ප්‍රතිශතයක් ලෙස තෙතමනයේ හා අපද්‍රව්‍යවල ප්‍රමාණයන්, ගළපන ලද මිල, ශුද්ධ කිරීමේ හා වේළීමේ ගාස්තු සහ ප්‍රවාහණ ගාස්තු වෙන් වෙන් ව සඳහන් කරන බිල්පතක් නිකුත් නොකිරීම

වැනි  ආර්ථික සමූහ ඝාතන අවි යොදා ගනිමින් ගොවියා සමඟ යුද වදින යුද පිටියක් බවට, වී වෙළෙඳපොළ පත් වීම යි. එය සමූහ ඝාතනයක් වන්නේ වගා කළ බිම් ප්‍රමාණයෙන් 65%ක් සමන්විත වන අක්කර 1 ½ ට අඩු කුඩා ඉඩම් හිමි ගොවීන්ගේ ද ණය බරින් මිරිකී සිටින බහුතරයක් සියලු‍ ගොවීන්ගේ ද ආදායම් මාර්ගය සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කර දමන බැවිනි.

මෙම සංසිද්ධිය සමඟ කියවිය යුතු තවත් කරුණක් නම්, වී වේළීමට හා ගබඩා කර තැබීමට වී මෝල්වලට, වී අලෙවි මණ්ඩලයට හෝ වෙනත් ආයතනවලට තිබෙන පහසුකම් හා හැකියාව සීමා සහිත වීම හා අස්වනු නෙළීම එකම කෙටි කාල සීමාවක් තුළ සිදු වීම ය. සාමාන්‍යයෙන් මහ කන්නයේ වී නිෂ්පාදිතය මෙටි්‍රක් ටොන් දශලක්ෂ 3ක් පමණ  වේ.  (ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු වාර්තා අනුව 2024 මහ කන්නයේ වී නිෂ්පාදිතය මෙටි්‍රක් ටොන් දශලක්ෂ 2.72 කි.) 20% ක් පරිභෝජනයට තබා ගන්නේ යැයි උපකල්පනය කළහොත්, වෙළෙඳපොළට වී මෙටි්‍රක් ටොන් දශලක්ෂ 2.4ක් (කිලෝ බිලියන 2.4ක්) පැමිණේ. මාසයක් තුළදී මෙම වී ප්‍රමාණය ශුද්ධකර, වේළා, ගබඩා කර තැබීමට උවමනා යටිතල පහසුකම් රටක් හැටියට අප සතුව තිබේද? සියලුම ලොකු – මධ්‍යම – කුඩා වී මෝල් වල වී වේ‌‍‍ළීමේ ධාරිතාව හා ගබඩා ධාරිතාව කොපමණද යන දත්ත අප සතුව තිබේද?

සහල් බවට පත් කිරීමට පෙර සැලකිය යුතු කාලයක් වී ගබඩා කර තබා ගත යුතුය. ඒ සඳහා ප්‍රාග්ධනය හිර කර තැබීම නිසා වී මෝල්වලට අධික මූල්‍ය පිරිවැයක් දැරීමට සිදු වේ. අනෙක් අතට, ණය බරින් තෙරපනු ලබන ගොවියා, අඩු මිලට වී විකිණීමෙන් කරනුයේ වී මෝලට දරන්නට සිදුවන මූල්‍ය පිරිවැය තමන් වෙතට පවරා ගැනීමකි. ඔහු මූල්‍ය පිරිවැය විෂම චක්‍රයේ දිගින් දිගටම හිර වේ. මෙම ගැටලු‍වෙන් ගොවියා ගලවා ගැනීමේ නොයෙකුත් මූල්‍ය උපකරණ කලින් කල ඉදිරිපත් කර තිබුණ ද ඒවා ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාවේ යෙදවෙන බවක් පෙනෙන්නට නැත. පොදුවේ ගත් කල, බහුතරයක් ගොවි ජනයා තවමත් සිටින්නේ ආර්ථික වශයෙන් මුදා නොගත් ප්‍රදේශවල ය.

සහල් කර්මාන්තය පොදුවේ මුහුණ දෙන වී වේළීමේ හා ගබඩා කර තැබීමේ යටිතල පහසුකම් නොසපයා තිබීමේ බර ගොවියා මත පැටවීම වැරදිය. එම බර කරට ගත යුත්තේ රජයයි. නොයෙකුත් වෙස් මුහුණු බැඳගෙන පැමිණි හා පැමිණෙන, “ජනසවි- සමෘද්ධි- අස්වැසුම- ප්‍රජාශක්ති” වැනි සහනාධාර වෙනුවට මෙම අංශයේ යටිතල පහසුකම් නැංවීමෙන් ගොවියාගේත් රටෙත් අභිවෘද්ධිය සලසා ගත හැකිය.

වී ශුද්ධ කර හොඳින් වියළා ගැනීමට හැම කමතකම හෝ හැම ගොවි ගෙදරකම හෝ පහසුකම් හා ඉඩකඩ නොමැත. මහපාරවල වී වියළීම ආර්ථිකව ඵලදායී කාර්යයක් වන්නේ නැත. එපමණක් නොව වේළා ගත් වී කෘමීන්ගෙන් හා වෙනත් ආපදාවලින් ආරක්ෂා කර ගැනීම ද වෙහෙසකර කාර්යයකි.

විකිණීමට ඉදිරිපත් කරන භාණ්ඩයක ගුණාත්මක ප්‍රමිතිය නිෂ්පාදකයාගේ වගකීමක් බැවින්, ශුද්ධ කිරීමේ හා වියළීමේ පිරිවැය දැරිය යුත්තේ ගොවියා ය. ගොවියා දරන පිරිවැයට වඩා අඩු පිරිවැයකින් වී ශුද්ධ කිරීමට හා වියළීමට අවශ්‍ය යාන්ත්‍රණය සහල් කර්මාන්තශාලාවල තිබේ. මධ්‍යම පරිමාණයේ වී මෝලකට එම පිරිවැය කිලෝ එකකට රු. 1.00ක් පමණ විය හැකි ය. වී ශුද්ධ කිරීම හා වියළීම සහල් කර්මාන්තශාලාවට පැවරීම ලාභ දායක මෙන්ම පිරිමැසුම් දායක ද වේ. එතැන ඇත්තේ සාපේක්ෂ වාසියකි. වැඩි කාර්යක්ෂමතාවක් උදෙසා, ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් සංවිධානය කළ යුත්තේ සහාය දිවීමේ තරගයක් ලෙසට ය. එහි ප්‍රතිලාභ රටටම, එනම් ගොවීන්ට මෙන්ම පාරිභෝගිකයන්ට, අත්වේ.

ගොවියාට තිබෙන හොඳම තෝරා ගැනීම, අස්වැන්න නෙළා ගත් පසු වී තොගය ඒ සැටියෙන්ම, එනම් තෙතමනය හා අපද්‍රව්‍ය තිබියදී විකිණීම යි. තෙතමනය හා අපද්‍රව්‍ය අඩංගු වී විකිණීමේ දී ගොවියා  හමුවේ ඇති අභියෝග වන්නේ

● වී වල තිබෙන තෙතමනය හා අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය පිළිබඳව පිළිගත හැකි මිනුමක් ලබා ගැනීම සහ

● ශුද්ධ කිරීම හා වෙළිම සඳහා වී මෝල්වලින් අය කරන ගාස්තුව දැන ගැනීම යි.

වියළි වී කිලෝවක අවම මිල රු.120ක් වන විට, තෙතමනයේ  හා අපද්‍රව්‍යවල විවිධ ප්‍රමාණයන්ට අනුව ගණනය කරනු ලැබූ  වට්ටම් කළ මිල (ගළපන ලද මිල) මෙම වගුවේ අවසන් තීරුවේ දැක්වේ.

අවස්ථාව අපද්‍රව්‍ය (%) තෙතමනය (%) වේළීමෙන් පසු බර  (කිලෝ) ගළපන ලද මිල (තෙත වී කිලෝ1ට රු.)

පළමු අවස්ථාවේදී, තෙතමනය 14% කි. අපද්‍රව්‍ය නැත. එවැනි වී කිලෝවක වියළි බර (සඵල වී ප්‍රමාණය) කිලෝ එකක් ලෙසට සැලකේ. එවිට නියමිත අවම මිල ලබා ගැනීමට සුදුසුකම ලබයි. හයවන අවස්ථාවේදී තෙතමනය 26% කි.  අපද්‍රව්‍ය 1% කි. ශුද්ධ  කිරීමෙන් සහ වේළීමෙන් පසු බර ග්‍රෑම් 852 කි. ගළපන ලද මිල කිලෝ එකට රු. 102.22 කි. ග්‍රෑම් 852කට  රු. 102.22ක් යනු කිලෝ එකකට (ග්‍රෑම් 1000 කට) රු. 120 කි. ගළපන ලද මිලට ගනුදෙනු  කරන සෑම අවස්ථාවකදී ම, ගොවියා විකුණන්නේත්, මෝල් හිමියා මිලදී ගන්නේත්, වියළි වී කිලෝවක් රු. 120ක් වන පරිදි ය, දෙදෙනාට ම සාධාරණය ඉෂ්ට වේ. ගළපන ලද මිලත් ගොවියාට ගෙවන මිලත් අතර වෙනස වී ශුද්ධ කිරීමට හා වේළීමට අය කරන ගාස්තුව යි.  ශුද්ධ කිරීමේ හා වේළීමේ ගාස්තු අඩු කළ පසු  (කිලෝ එකට රු. 1.00 පමණ) හයවන අවස්ථාවේදී, ගොවියාට ගෙවිය යුතු මිල රු. 101.22ක් පමණ ය.  ප්‍රවාහන ගාස්තුව ගොවියා විසින් දැරිය යුතු ය.

තෙත වී විකිණීමේදී ගොවියාට යුක්තිය හා සාධාරණය ඉටුවීම සඳහා තෙතමනයේ  හා අපද්‍රව්‍යවල  ප්‍රමාණයන්ට අනුව වට්ටම් කළ මිලට (ගළපන ලද මිලට) ගනුදෙනුව පියවන බවට වග බලා ගත යුතුය.  ගළපන ලද මිලට වඩා අඩු මිලකට ගනුදෙනුව පියවන්නේ නම්  ගොවියාගේ ආදායම් සමීකරණය අසමතුලිත වේ; අවම මිල පැනවීමේ බලාපොරොත්තුව ඉටු නොවේ.

දෙපාර්ශ්වයටම පිළිගත හැකි හා විශ්වසනීය ලෙස තෙතමනය මැනීමත්, අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය ඇස්තමේන්තු කිරීමත් අවශ්‍ය වේ. විකිණීමට ගෙන එන වී තොගය නියැදි පරික්ෂාවකට ලක් කිරීමෙන් තෙතමනයේ හා අපද්‍රව්‍යවල ප්‍රමාණය ගණනය කළ හැකි ය. ගොවියාට තම වී තොගයේ  තෙතමනය හා අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය සඳහන්, වාහනවලට නිකුත් කරන දුම් සහතිකය බඳු සහතිකයක් ලබා ගත හැකි නම් ගනුදෙනුව විනිවිද භාවයෙන් යුතු ව කර ගැනීමට ඉඩ සැලසේ.

මිල තීරණය කිරීමේ විනිවිද භාවය පවත්වා ගැනීම හා අත්තනෝමතික භාවය පාලනය කරනු  පිණිස තෙතමනයේ  හා අපද්‍රව්‍යවල විවිධ ප්‍රමාණයන්ට අනුරූප වන ගළපන ලද මිල හා ශුද්ධ කිරීම හා වේළීම සඳහා සහල් මෝල විසින් අය කරනු ලබන ගාස්තුව දැක්වෙන මිල දර්ශනයක් ප්‍රකාශයට පත් කළ යුතු ය. තේ කර්මාන්තශාලා අමු තේ දලු සඳහා ගෙවන මිල, ශ්‍රී ලංකා තේ මණ්ඩලය මඟින් සෑම මසකම පුවත්පත් මඟින් ප්‍රසිද්ධ කරනු ලැබීම මෙහිදී ආදර්ශයට ගත හැකිය.  ජංගම දූරකථන මාර්ගයෙන් වුවද ලබා ගත හැකි වන පරිදී මිල තොරතුරු ඩිජිටල් තාක්ෂණය මඟින් ප්‍රචලිත කළ යුතු ය. වෙළඳපොළ තොරතුරු කාර්යක්ෂමව හා එසැණින් මාර්ගගත කෙරෙන විට ගනුදෙනුවල පාරදෘශ්‍යභාවය වැඩි වේ.

ඒ සමඟම ජන ජීවිතයට සැලකිය යුතු බලපෑමක් කරන සහල් නිෂ්පාදන කර්මාන්තශාලා, පිරිවැය විගණනයට පාත්‍ර කිරීම වෙළඳපොළ අවශ්‍යතාවක් සේ සැලකිය යුතු ය. පිරිවැය කළමනාකරණය හා විගණනය සහල් කර්මාන්ත හිමියාටත් පාරිභෝගිකයාටත් එක සේ වැදගත් ය. වී ශුද්ධ කිරීමට හා වේලීමට යන පිරිවැය නිශ්චය කිරීමට ද එවැනි විගණනයක් ප්‍රයෝජනවත් ය.

මිල කෙරෙහි බලපාන අනෙකුත් සාධක නම්: වී සැපයුම (අස්වනු නෙළන කාලයේ සැපයුම ඉහළ යයි), විවිධ සහල් වර්ගවලට (නාඩු, සම්බා, කීරි සම්බා වැනි) ඇති  පාරිභෝගික  ඉල්ලු‍ම, සහල් නිෂ්පාදකයන්ගේ ඉල්ලු‍ම, වී අලෙවි මණ්ඩලය හා සහල් නිෂ්පාදකයන් ඇතුළු වී ගැනුම්කරුවන්ගේ මූල්‍යමය හැකියාව, ගැනුම්කරුවන් අතර  පවතින තරගයේ ස්වභාවය, ගබඩා පහසුකම්, සහල් වෙළඳපොළේ ඉල්ලු‍ම හා සැපයුම (සහල් ආනයනය ද ඊට බලපායි), ගනුදෙනු පියවීමේ ශීඝ්‍රතාව, එනම් කෙතරම් ඉක්මනින් මුදල් ගෙවනවා ද යන්න, ගනුදෙනුව සම්පූර්ණ කිරීමට ගත වන කාලය, ප්‍රවාහණය, තැරැව්කරුවන් ඇතුළු අතරමැදි සේවාවන්හි ගාස්තු යනාදිය යි.

අතරමැදි ක්‍රියාකාරීහු ගණනාවක් වී වෙළඳපොළෙහි සිටිති.  වී එකතු කර  මෝලට විකුණන එකතු කරන්නෝ ද ගොවියා සහ එකතු කරන්නා වී මෝලට සම්බන්ධ කරන තැරැව්කරුවෝ ද (බ්‍රෝකර්වරු), ගැනුම් නියෝජිතයෝ ද ඒ අතර වෙති.

අතරමැදි සේවාවන් වඩාත් කාර්යක්ෂමව හා අඩු පිරිවැයකින් පවත්වාගෙන යාමට හැකි වන පරිදි භෞතික හා ආර්ථික පරිසරය වෙනස් කළ යුතු ය. ඇතැම් වෙනස්කම් පටන් ගත යුතුව  තිබෙන්නේ, ජාතික මට්ටමේ තීන්දු ගැනීම මඟිනි.

උදාහරණයක් ලෙස ජාතික සැලසුම් සකස් කිරීමේ දී ග්‍රාමීය යටිතල පහසුකම්වලට ප්‍රමුඛත්වය දීම, පොළී අනුපාතය අඩු කිරීම, තොරතුරු තාක්ෂණය යොදා ගැනීම ආදිය දැක්විය හැකි ය. නිදසුනක් ලෙස, පොළී අනුපාත අඩු කිරීමෙන් හා හොඳ මාර්ග පද්ධතියක් මඟින්  ප්‍රවාහන ගාස්තු අඩු වීමට සැලැස්වීම දැක්විය හැකි ය. ප්‍රවාහන ගාස්තු අඩු වන්නේ වාහන කල්බදු (ලීසිං) වාරික අඩු වන බැවින් හා  හොඳ තත්ත්වයේ මාර්ග නිසා, වාහන නඩත්තු වියදම් හා ගමන් කාලය අඩු වන බැවිනි.

ඇතැම් විට, ප්‍රවාහන, තැරව්කාර සහ ගැනුම් නියෝජිත වැනි විකුණුම් සේවාවන් ඒකාබද්ධ කොට සැකසූ  පැකේජයක්  රැගෙන මෝල් හිමියන්ගේ නියෝජිතයෝ වී මිලට ගැනීම සඳහා කුඹුරට පැමිණෙති. ඔවුන් ගොවියාට ඉදිරිපත් කරන්නේ ප්‍රවාහන ගාස්තු හා තෙතමනය හා අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කර ප්‍රමිති මට්ටමට ගෙන ඒමට යන වියදම අඩු කරන ලද මිල යි. ඔවුහු එක් එක් සේවාව සඳහා අය  කරන මිල කොපමණ දැයි වෙන් වෙන් ව සඳහන් නොකරති. එනිසා ගනුදෙනුව පාරදෘශ්‍ය නොවේ. විකුණන වී තොගයේ දළ බර, ප්‍රතිශතයක් ලෙස තෙතමනයේ හා අපද්‍රව්‍යවල ප්‍රමාණය, ගළපන ලද මිල, ශුද්ධ කිරීමේ හා වේළීමේ ගාස්තු සහ ප්‍රවාහන ගාස්තු වෙන් වෙන් ව සඳහන් කරන්නේ නම්, ගනුදෙනුව පාරදෘශ්‍ය වේ. තමන්ගේ කොටස නිවැරදි ව ලැබුණේ දැයි එවිට ගොවියාට ගණන් බලාගත හැකි ය.

‘එක යායක් – එක කළමනාකරණයක්’ සංවිධාන ආකෘතිය, වී වෙළඳපොළෙහි සිටින බලගතු ක්‍රියාකාරීන් සමඟ එක පෙළට සිට ගන්නට ගොවීන්ට ශක්තිය හා ධෛර්ය ලබා දෙයි. එක යායක් – එක කළමනාකරණයක් යනු  මහා පරිමාණයේ ආර්ථික වාසි ලබා ගැනීම පිණිස, එකිනෙකට ආසන්න ව පිහිටා ඇති  ගොවිබිම්, ඒවායේ අයිතිකරුවන්ගේ කැමැත්තෙන්, තනි විශාල වගාබිමක් ලෙසට ඒකාබද්ධ කර, එක කළමනාකරණයක් යටතේ වගා කටයුතු කරගෙන යාමයි.

එ මඟින්  යායක අස්වැන්න අලෙවිය සඳහා එක වර ඉදිරිපත් කරන බැවින්, වී විකිණීමේ දී වැඩි බලපෑමක් කිරීමේ අවස්ථාව ගොවියාට ලැබේ. එවිට, අතරමැදි කාර්යභාරය සීමාසහිත වන බැවින් වී මෝල් හිමියන් ගොවීන් වෙත ළඟා වන මාර්ගය කෙටි වේ, ගනුදෙනු පිරිවැය අඩු වේ.  වී වෙළඳපොළ පූර්ණ තරගකාරී මට්ටමට ආසන්න ලෙස ක්‍රියාත්මක වී, සහතික මිලකින් හෝ අවම මිලකින් හෝ නොව, වෙළඳපොළ ගනුදෙනු මඟින් නිශ්චය වන මිල ගණන්වලින් සෑහීමට පත් වන ආර්ථික පරිසරයක් ඇති වේ.  ආන්දෝලනාත්මක වී මිල සහ හාල් මිල උභතෝකෝටිකය විසඳා ගැනීමට හැකි වේ.