ශ්රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීම සඳහා රජයක් විසින් ඉදිරිපත් කළ පනත් කෙටුම්පතක් සම්බන්ධයෙන් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ ගොනු වූ පෙත්සම් සංඛ්යාව මෙතරම් ඉහළ ගිය අවස්ථාවක් මෑත ඉතිහාසයේ දක්නට නොලැබේ. අධිකරණ අමාත්ය හර්ෂණ නානයක්කාර විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර ඇති 22 වැනි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධන පනත් කෙටුම්පතට එරෙහිව මේ වනවිට පෙත්සම් 67ක් ගොනු වී තිබීම එම තත්ත්වය තවත් කැපී පෙනෙන කරුණක් බවට පත්කර තිබේ.
පෙත්සම් 67ක් යනු හුදෙක් සංඛ්යාවක් පමණක් නොවේ. එය යෝජිත ව්යවස්ථා සංශෝධනය සම්බන්ධයෙන් නීතිඥයන්, දේශපාලන පක්ෂ, සිවිල් සමාජ ක්රියාකාරීන් සහ වෙනත් පාර්ශ්ව ගණනාවක් තුළ පවතින අවධානයේ සහ විරෝධයේ ප්රමාණය පිළිබඳ වැදගත් සංඥාවකි.
මෙවර තවත් විශේෂත්වයක් වන්නේ එම පෙත්සම් 67න් 41ක් මාර්ගගත ක්රමවේදය ඔස්සේ ඉදිරිපත් කර තිබීමය. එමෙන්ම යෝජිත අධිකරණ සංවිධාන සංශෝධන පනත් කෙටුම්පතට එරෙහිවද තවත් පෙත්සම් පහක් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ ගොනු වී තිබේ.
67ක් විශාල සංඛ්යාවක්ද?
මෙය වඩාත් පැහැදිලි වන්නේ පසුගිය වසරවල ඉදිරිපත් වූ ප්රධාන ව්යවස්ථා සංශෝධන හා ආන්දෝලනාත්මක පනත් සම්බන්ධයෙන් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට ගොනු වූ පෙත්සම් සංඛ්යාව සමඟ සැසඳීමෙනි.
2015 වසරේ ඉදිරිපත් කළ 19 වැනි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනය සම්බන්ධයෙන් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට පෙත්සම් 19ක් ඉදිරිපත් වී තිබුණි. ඉන් පෙත්සම් 14ක් සංශෝධනයට එරෙහිවද, පෙත්සම් පහක් ඊට සහාය පළ කරමින්ද ඉදිරිපත් වී තිබුණි. එම පෙත්සම් 19ට අමතරව අතරමැදි පෙත්සම් හතක්ද අධිකරණය සලකා බැලීය.
එහෙත් වසර පහකට පසුව ඉදිරිපත් වූ 20 වැනි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනයේදී එම සංඛ්යාව දෙගුණයකටත් වඩා ඉහළ ගියේය. 2020 වසරේ 20 වැනි සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට අවම වශයෙන් පෙත්සම් 39ක් ගොනු වී තිබුණි. එම පෙත්සම් සලකා බැලීම සඳහා අගවිනිසුරුවරයා ප්රමුඛ පංච පුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ලක් පත්කර තිබුණි.
OSA එකටත් පෙත්සම් 45ක්
22 වැනි සංශෝධනයේ පෙත්සම් සංඛ්යාව තවත් වැදගත් සංසන්දනයක් ඉදිරිපත් කරන්නේ මෑත කාලයේ දැඩි ආන්දෝලනයකට ලක් වූ Online Safety Bill හෙවත් මාර්ගගත ආරක්ෂණ පනත් කෙටුම්පත සමඟය.
2023 වසරේ එම පනත් කෙටුම්පතට එරෙහිව ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ පෙත්සම් 45ක් ඉදිරිපත් වී තිබිණි.
විදුලිබල පනත
2024 වසරේ යෝජිත ශ්රී ලංකා විදුලිබල පනත් කෙටුම්පතට එරෙහිවද සැලකිය යුතු නීතිමය අභියෝගයක් එල්ල විය. එම පනත් කෙටුම්පතේ ව්යවස්ථානුකූලභාවය අභියෝගයට ලක් කරමින් පෙත්සම් 12ක් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට ඉදිරිපත් වී තිබුණි. ඒ අනුව 22 වැනි සංශෝධනයට අදාළ පෙත්සම් 67 එම සංඛ්යාව මෙන් පස් ගුණයකටත් වැඩිය.
විදුලිබල පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය පසුව තීරණය කළේ පනත් කෙටුම්පතේ ඇතැම් වගන්ති ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට පටහැනි බවත්, ඒවා සංශෝධනය නොකළහොත් විශේෂ බහුතරයකින් සම්මත කළ යුතු බවත්ය.
මූල්ය ක්ෂේත්රයේ ප්රධාන පනතකට පෙත්සම් 7යි
2023 වසරේ ශ්රී ලංකා මහ බැංකු පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන්ද ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ පෙත්සම් ඉදිරිපත් විය. එම පනත් කෙටුම්පත අභියෝග කරමින් පාර්ශ්ව කිහිපයක් විසින් පෙත්සම් හතක් ඉදිරිපත් කර තිබූ අතර ඊට සහාය පළ කරමින් අතරමැදි පෙත්සම් පහක්ද ඉදිරිපත් වී තිබුණි.
Economic Transformation Bill හෙවත් ආර්ථික පරිවර්තන පනත් කෙටුම්පතට එරෙහිව පෙත්සම් 17ක්ද, රාජ්ය මුල්ය කලමණාකරණ පනත් කෙටුම්පතට එරෙහිව පෙත්සම් 2ක්ද ඉදිරිපත් කර තිබිණි.
දූෂණ විරෝධී පනත් කෙටුම්පත
2023 වසරේ දූෂණ විරෝධී පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ ව්යවස්ථානුකූලභාවය අභියෝග කරමින් පෙත්සම් හයක් ඉදිරිපත් වී තිබුණි. ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ තීරණය පිළිබඳ වාර්තා අනුව එම පෙත්සම් මගින් පනත් කෙටුම්පතේ ව්යවස්ථානුකූලභාවය කරුණු කිහිපයක් මත අභියෝග කර තිබුණි. ඒ අනුව 22 වැනි සංශෝධනය සම්බන්ධයෙන් ඇති පෙත්සම් සංඛ්යාව එම සංඛ්යාව මෙන් දස ගුණයකටත් වැඩිය.
ඇයි මේ තරම් පෙත්සම්?
22 වැනි සංශෝධනයේ මූලික අරමුණක් වන්නේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස අවුරුදු 65 සිට 67 දක්වාත්, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස අවුරුදු 63 සිට 65 දක්වාත් ඉහළ නැංවීමය.
මෙම වෙනස්කම් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය, බලතල වෙන් කිරීම සහ ජනතා පරමාධිපත්යය වැනි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ මූලික මූලධර්ම සමඟ සම්බන්ධ වන බවට විවිධ පෙත්සම්කරුවන් කරුණු ඉදිරිපත් කර තිබේ. ඒ නිසා මෙම පනත් කෙටුම්පත සාමාන්ය නීති පනත් කෙටුම්පතක් මෙන් නොව අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය හා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය බල තුලනය පිළිබඳ ප්රශ්නයක් බවට පත්ව ඇත.
