ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතාට තිස් අවුරුදු සිවිල් යුද ජයග‍්‍රහණයේ සියලූ උරුමක්කාරකම් පවරා දෙමින් ‘ගෝටා’ස් වෝ’ නමින් 2012දී පොතක් ලියූ, ‘සන්ඬේ අයිලන්ඞ්’ පුවත්පතේ තීරුලිපි රචකයකු හැටියටද මෑත කාලයේ කටයුතු කළ සීඒ චන්ද්‍රපේ‍්‍රම මහතා ස්විට්සර්ලන්තයේ ජිනීවා නුවර එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ නිත්‍ය නියෝජිතයා හැටියට ජනාධිපති රාජපක්‍ෂ විසින් පත්කරනු ලැබීම මේ වන විට මතභේදයට තුඩු දී තිබේ.

ආණ්ඩුවේ අරමුණ වී තිබෙන බව පෙනෙන්නේ එළැඹෙන මාර්තු මාසයේදී ජිනීවාහිදී පැවැත්වෙන එක්සත් ජාතින්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිල සැසිවාරයේදී, ලංකාව 2015දී සමඅනුග‍්‍රහය දක්වා සම්මත කරගෙන තිබෙන 30/1 යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් තමන්ගේ බැඳීම්වලින් මිදීම සඳහා අවශ්‍ය කටයුතු සම්පාදනය කිරීමට චන්ද්‍රපේ‍්‍රම මහතා පාවිච්චි කිරීමය. පසුගිය කාලය පුරාම මානව හිමිකම් විරෝධී හා දැඩි ජාතිකවාදී ආස්ථානයක සිට ලියූ කියූ, එමෙන්ම මානව හිමිකම් විරෝධී ක‍්‍රියාකාරිත්වයක ඉතිහාසයක් තිබෙන චන්ද්‍රපේ‍්‍රම මහතා, ජිනීවා වැනි මානව හිමිකම් ගැන උනන්දුවක් දක්වන හා ඒවා සාමාජික රටවල ක‍්‍රියාත්මක කරන්නට වෙහෙසවන සාකච්ඡුා මණ්ඩපයක නිත්‍ය නියෝජිතයා හැටියට පත්කිරීමෙන් මානව හිමිකම් සම්බන්ධයෙන් ලංකාව දක්වන එදිරිවාදි දැක්ම මනාව පැහැදිලි වෙයි.

තත්ත්වය එසේ තිබියදී, චන්ද්‍රපේ‍්‍රම මහතා ජිනිවාහි නිත්‍ය නියෝජිතයා හැටියට පිළිනොගන්නා මෙන් සත්‍යය සහ යුක්තිය සඳහා වන ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපෘතිය (ෂඔන්‍ඡු* හා ජේඞීඑස් සංවිධානය ස්විස් රජයෙන් ඉල්ලා තිබේ. ඒ පිළිබඳ ඔවුන් නිකුත් කර ඇති නිවේදනයේ පහත සඳහන් කරුණුද අඩංගුය.

‘ජවිපෙ දෙවැනි කැරැුල්ල සමයේ ‘තඩි ප‍්‍රියන්ත’ නමින් ප‍්‍රකටව සිටි චන්ද්‍රපේ‍්‍රම මහතා පිළිබඳ සංක්ෂිප්ත වාර්තාවක් නිකුත් කරන අයිටීජේපී හා ජේඞීඑස්, 80 දශකය අග භාගයේ හතලිස් දහසක් ඝාතනය කෙරුණු ජවිපෙ කැරැුල්ල සමයේ ‘ප‍්‍රා‘ (ඡුඍඍ්* නමින් හැඳින්වුණු එක්සත් ජාතික පක්‍ෂ ආණ්ඩුවේ අනුග‍්‍රහය ලත් ‘මහජන විප්ලවකාරී රතු හමුදාව’ සහ ඔහු අතර සම්බන්ධය ගැන සවිස්තරාත්මක තොරතුරු සපයා තිබේ.

මානව හිමිකම් නීතිඥයන්, විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යයන් සහ පාසල් සිසුන් ඇතුළු සිය ගණනක් මරා දැමීම සම්බන්ධයෙන් වගකිව යුතු ප‍්‍රා සංවිධානයේ ඇතැමකු ආරක්ෂක අංශවලින් වැටුප් ලද බවද වර්තමාන ‘සිළුමිණ’ කර්තෘ ධර්මන් වික‍්‍රමරත්න විසින් ජවිපෙ දෙවැනි කැරැුල්ල සම්බන්ධයෙන් 2016දී පළකරන ලද ග‍්‍රන්ථයක දැක්වේ. එහි සඳහන් පරිදි ප‍්‍රා ඝාතන සංඛ්‍යාව 1200 ඉක්මවයි.

කෙසේ වුවද, වර්තමාන පාලනයේ සමීපතමයකු වන චන්ද්‍රපේ‍්‍රම හා ප‍්‍රා සංවිධානය අතර වූ කුප‍්‍රකට සම්බන්ධය පිළිබඳ, ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ ප‍්‍රමුඛ ආධාරකරුවකු වූ ධර්මන් වික‍්‍රමරත්න, සිය කෘතියේ කවර හෝ අනාවරණයක් නොකරයි.

චරිත ලංකාපුර හා කාංචන අබේපාල යන මානව හිමිකම් නීතිඥයන් දෙදෙනා 1989දී ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වසර 2000දී ”තඩි ප‍්‍රියන්ත” හෙවත් චන්ද්‍රපේ‍්‍රම අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුණි. අත්අඩංගුවේ පසු වූ ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී ඩග්ලස් පීරිස් විසින් එවකදී නිකුත් කළ දිවුරුම් ප‍්‍රකාශයක් මගින් එම මරණ සම්බන්ධයෙන් වගකිව යුතු ඝාතකයා වශයෙන් චන්ද්‍රපේ‍්‍රම නම් කර තිබූ අතර අදාළ දිවුරුම් ප‍්‍රකාශය මේ වනවිට මහජන පරිශීලනය සඳහා අන්තර්ජාලයේ ද තිබේ. කෙසේවුවද, නීතිමය ක‍්‍රියාමාර්ගයන් ගැනීම පිණිස ප‍්‍රමාණවත් නෛතික පදනමක් නැතැයි නීතිපතිවරයා විසින් තීරණය කළ පසු චන්ද්‍රපේ‍්‍රම නිදහස් කර හරිනු ලැබුණි.’

ඒ ගැන වාර්තාවක් පළකරන 2000 නොවැම්බර් 9 වැනිදා ‘දි අයිලන්ඞ්’ පුවත්පත කියන්නේ, එජාප නායක රනිල් වික‍්‍රමසිංහගේ දේශපාලන උපදේශකයකු වන සීඒ චන්ද්‍රපේ‍්‍රම මහතා, කොටුව මහේස්ත‍්‍රාත් ඒඒආර් හෙයියන්තුඩුව විසින් රිමාන්ඞ්භාරයෙන් ඊට පෙර දින නිදහස් කරන ලද බවයි.

‘නිර්භීත මානව හිමිකම් නීතිඥයන් ඝාතනය කිරීමට අදාළ ඔහුගේ භූමිකාව සම්බන්ධයෙන් ඇති චෝදනා නියමාකාර විමර්ශනයට පාත‍්‍ර නොවූ පුද්ගලයකු, වින්දිතයන් සහ මානව හිමිකම් ක‍්‍රියාධරයන් ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම පැවරුණු ආයතනයක් වන මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ අසුන්ගැනීම පරම උත්ප‍්‍රාසයකැයි අයිටීජේපී විධායක අධ්‍යක්ෂිකා යැස්මින් සූකා ප‍්‍රකාශ කළාය. ‘මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට සහභාගි වන ක‍්‍රියාධරයන්ට හිරිහැර හා තර්ජන කිරීම සම්බන්ධ අතීත වාර්තාවක් ශ‍්‍රී ලංකාවට තිබේ. එබැවින් මෙවැනි පුද්ගලයකු ජිනීවා නුවර රාජ්‍ය ¥ත මණ්ඩලයක ප‍්‍රධානියා වශයෙන් කටයුතු කිරීම කිසිසේත්ම සුරක්ෂිත නොවේ.” ඇය කියයි.’

‘ශ‍්‍රී ලාංකිකයන් ඝාතනය කිරීමට පමණක් නොව විදේශීය මානව හිමිකම් ක‍්‍රියාධාරීන්ට පවා මරණ තර්ජන එල්ල කිරීම සම්බන්ධයෙන් ප‍්‍රා සංවිධානය වගකිව යුතු බව අයිටීජේපී සහ ජේඞීඑස් ඒකාබද්ධ වාර්තාව පෙන්වා දෙයි. 1991 ජූනි 4 වැනිදා, කොළඹ දී ප‍්‍රා සංවිධානයෙන් ¥රකථනය ඔස්සේ මරණ තර්ජන එල්ල වූ ආකාරය ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානයේ පර්යේෂිකාවක ආවර්ජනය කළ බවද එහි සඳහන් වේ.’

‘ප‍්‍රා සංවිධානය වනාහි විශාල සන්නද්ධ සංවිධානයක් නොවන අතර ඒ සම්බන්ධයෙන් ලියා ඇති ලේඛකයන් ඇස්තමේන්තු කර ඇත්තේ සාමාජිකයන් 40ක් පමණ ඒ හා සම්බන්ධව සිටි බවය. 1988 අගෝස්තු මාසයේදී පිහිටුවන ලද ඝාතක කල්ලියක් වූ ප‍්‍රා සංවිධානය යුද හමුදාව සහ හමුදා  බුද්ධි ඒකක සමග සමීපව කටයුතු කළ අතර, ජවිපෙ සැකකරුවන් ඉලක්ක කිරීම සඳහා ඇතැම් දෙමළ සටන්කාමී සංවිධානවල සහාය ඊට ලැබුණි. 1989දී ප‍්‍රා සංවිධානයට හමුදාවෙන් ආයුධ ලැබුණු බවට ලේඛකයෝ දෙදෙනෙක් කියා සිටිතිි. අසුව දශකයේ අගභාගයේ සිදුවූ සරසවි සිසුන් 200ක් ඇතුළු 1,222 දෙනකුගේ මරණයන්ට ප‍්‍රා සංවිධානය වගකිව යුතු බව එක් අයකු ඇස්තමේන්තු කර තිබේ. මාධ්‍යවේදීන්ද නීතිඥයන්ද ඔවුන් විසින් ඉලක්ක කරනු ලැබුණි. මාධ්‍යවේදී එච්ඊ දයානන්ද 1988 දෙසැම්බර් 3වැනිදා ප‍්‍රා සංවිධානය විසින් ඝාතනය කළ බව ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් සංවිධානය ප‍්‍රකාශ කළ අතර, තවත් ඇම්නෙස්ටි වාර්තාවක් චෝදනා කර සිටින්නේ 1989 ඇඹිලිපිටිය ප‍්‍රදේශයේ 16 හැවිරිදි දරුවකු හා ඔහුගේ මාමාගේ අතුරුදහන් වීමටද ප‍්‍රා සම්බන්ධ බවටය.

1990 ඇම්නෙස්ටි වාර්තාවක මෙසේ දැක්වේ. ‘මරණ සම්බන්ධයෙන් වගකීම මෙකී සංවිධාන විසින් බාරගන්නා බව දැක්වෙන දැන්වීම් මළසිරුරු සමග දමාගොස් තිබේ. ඔවුන්ගේ නමින් පෝස්ටර් සහ ලියුම් මගින්ද මරණ තර්ජන එල්ල කර ඇත. මළසිරුරු අසළ පෝස්ටර් දමා යෑම සහ ලියුම් මගින් තර්ජන එල්ල කිරීම ජවිපෙ විසින් අනුගමනය කරන ලද ක‍්‍රමවේදයන් ප‍්‍රතිරාවය කිරීමකි.

1988 මාතර තිහගොඩ ප‍්‍රදේශයේදී මහමග දමාගොස් තිබුණු මළසිරුරු දෙකකට ගැටගසන ලද එකම ආකාරයේ දැන්වීම් දෙකකින් කියැවී තිබුණේ, ‘ජාතියේ අවාසනාවට පිහිවූ විජේවීර දේශද්‍රෝහියාගේ අළුගෝසුවන්ට, අහිංසක පුරවැසියන් මරාදැමීම නිසා හිමිවන දඬුවම මරණයයි-ප‍්‍රා’ යනුවෙනි.

1988-89 මැතිවරණවලදී ඡුන්දය වර්ජනය කිරීමේ ව්‍යාපාරයක් දියත් කළ ජවිපෙ සිය අණ නොතකන අය මරා දමන බවට තර්ජනය කෙළේය. ඊට සමාන්තරව ත‍්‍රස්තය පැතිරවීමේ ව්‍යාපාරයක් දියත් කළ ප‍්‍රා සංවිධානය, ඡුන්දය වර්ජනය කරන්නන් මරා දමන බවට තර්ජනය කෙළේය. එක් පෝස්ටරයක මෙසේ දැක්විණ. ‘ඡුන්දය වර්ජනය කරන්නන්ට දඬුවම මරණය-ප‍්‍රා’

එවකට පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රීවරයකු වූ මංගල සමරවීරගේ මැදිහත්වීමෙන් පවත්වන්නට නියමිතව තිබුණු මව් පෙරමුණේ රැුලියක් තහනම් කරමින් ප‍්‍රා සංවිධානය නිකුත් කළ තර්ජනාත්මක ලිපියක් තිබේ. එහි සඳහන් වන්නේ මෙසේය.

මහත්මයාණෙනි,

මව්වරුන්ගේ පෙරමුණේ රැලිය තහනම් කිරීම

අපගේ වීර සෙබළුන් මහත් පරිශ‍්‍රමයෙන් උදාකළ සාමය ඉදිරියටත් රැුකගැනීමට පහත නියෝග නිකුත් කරමි.

1. පෙබරවාරි 19 රැලි නැවැත්විය යුතුය. ඒ බව ජනමාධ්‍යවලට දැනුම් දිය යුතුය.

2. රට තුළ හා පිටරටවලට තොරතුරු සැපයීම වහා නතර කළ යුතුය.

3. ඇම්නෙස්ටි, ආටිකල් 19 වැනි ත‍්‍රස්තවාදී සංවිධාන සමග සම්බන්ධකම් වහාම නැවැත්විය යුතුය. මෙම නියෝග කඩකිරීම බරපතළ විපාකවලට මුහුණ දීමට සිදුවීමකි. අණ පරිදි, විධායක අධිකාරි, කපිතාන් සිරිවර්ධන ආර් (4-ශ‍්‍රී.ල.ප‍්‍රා*

‘උත්කර්ෂයට නංවනු ලැබ ඇති ශ‍්‍රී ලංකාවේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයේ අශ්ලීල යටි පැත්ත වනාහි දඬුවම් නොලද රාජ්‍ය අපරාධකාරීත්වය’ යැයි ජේඞීඑස් සම්බන්ධීකාරක භාෂණ අබේවර්ධන ප‍්‍රකාශ කළේය. ‘සත්‍යය කෙතරම් දුරට වළලා ඇති දැයි කියන්නේ නම්, ඝාතක කල්ලියක හිටපු සාමාජිකයකු වශයෙන් චෝදනා ලද අයකු ශ‍්‍රී ලංකාව නියෝජනය කිරීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට යෝජනා කරනු ලැබුණද, කිසිවෙක් විරෝධය නොපාති.”x

x අරුණ ජයවර්ධන