No menu items!
27.1 C
Sri Lanka
11 May,2026
Home Blog Page 599

‘අපිට පොදුජන පෙරමුණට යන්නත් පුළුවන් එයාලට එන්නත් පුළුවන්’ අමාත්‍ය මහින්ද අමරවීර

0

 

ජනාධිපති මෛතී‍්‍රපාල සිරිසේන මහතා සමග එක්ව හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්‍ෂ මහතා ආණ්ඩුවක් හදන්න යෝජනාවක් තියෙනවාද?
යෝජනාවක් නෙමේ තැන්තැන්වල ඒ සම්බන්ධව යම් යම් ප‍්‍රකාශ කරලා තියනවා. ජනාධිපතිතුමාට එහෙම තීරණක් ගන්න අයිතියක් නැත්තේත් නෑ. ඒවා ලොකු ලොකු තැන්වල කෙරෙන කථා. ඒ නිසා ඒ ගැන නිල වශයෙන් යමක් කියන්න අමාරුයි.

ඒ කියන්නේ ඉදිරි ජනාධිපතිවරණ අපේක්‍ෂකයා ශී‍්‍ර ලංකා පොදු ජන පෙරමුණේ එක්කෙනෙක් වෙයිද?
නෑ. නිශ්චිත වශයෙන්ම ශී‍්‍රලනිපයේ ඉදිරි ජනාධිපති අපේක්‍ෂකයා මෛතී‍්‍රපාල සිරිසේන මහතා. ඒකේ කිසිම වෙනසක් නෑ. ඕනෑම කෙනෙකුට අපට සහාය දෙන්න පුළුවන්. එජාපයට හරි පොදුජන පෙරමුණට හරි ජවිපෙට හරි මේ ඕනෑම කෙනෙකුට. ශී‍්‍රලනිප අපේක්‍ෂකයා තමයි පොදු අපේක්‍ෂකයා වෙන්නේ.

නමුත් පොදු ජන පෙරමුණ සිටින්නේ ඔවුන්ගේ වෙනම ජනාධිපති අපේක්‍ෂකයෙක් ඉදිරිපත් කෙරෙන ස්ථාවරයක නේද?
මම කිව්වේ අපේ අපේක්‍ෂකයා මෛතී‍්‍රපාල සිරිසේන මහතා කියලා. අපිට පොදුජන පෙරමුණට යන්නත් පුළුවන්, එයාලාට මෙතැනට එන්නත් පුළුවන්. කොහොමත් අපි හිටපු තැනනේ. අනවශ්‍ය කතා මොකටද දේශපාලනයෙදී අපි බාධාවක් කරගන්නේ.

එහෙම වුණොත් යහපාලනයට මොකද වෙන්නේ. එජාපය යහපාලන ආණ්ඩුවෙන් විසිවෙනවාද?
යහපාලනය ඉදිරියට ගෙනයන්න පුළුවන් එජාපය එක්ක කියලා කතාවක් නැහැනේ. ඔවුන්ට පුළුවන් අපිට එකතුවෙන්නත්, වෙනම ජනාධිපති අපේක්‍ෂයෙකු ඉදිරිපත් කරන්නත්, ඒක එයාලාගේ දේශපාලන කැමැත්ත.

නමුත් මේ ආණ්ඩුව බලයට ආවේ වංචා දුෂණවලට හා අපරාධවලට දඬුවම් දෙන බවට පොරොන්දු වෙමින්. පොදුජන පෙරමුණේ වැඩි දෙනෙකුට දුෂණ හා අපරාධ චෝදනා තියෙනවා..
චෝදනා තිබුණාට ඒ එකක්වත් ඔප්පුවෙලා නෑ.

චෝදනා ඔප්පු වෙන්න ආණ්ඩුව ඊට අධිකරණ කි‍්‍රයාමාර්ග ගත යුතුයිනේ.
ඇයි නැත්තේ? සේරම විමර්ශන වාර්තා තොරතුරු නීතිපතිතුමාට යවලා තියෙන්නේ. එතුමා තමයි අදාළ කි‍්‍රයාමාර්ග ගන්න ඕනෑ. අපි අපේ වගකීම අවසන් කරලායි තියෙන්නේ.

ධම්මික පි‍්‍රයදර්ශන

ශ‍්‍රීලංකන් මත පතිතවූ රාජපක්‍ෂ සාපය

0

මේ වන විට ක‍්‍රියාත්මකව පවතින ශ‍්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ හා මිහින් ලංකා ගුවන් සේවයේ අක‍්‍රමිකතා පිළිබඳව සොයා බැලීමේ ජනාධිපති කොමිෂන් සභාව ඉදිරියේ එළිදරව් වන කරුණු දෙස බැලූ විට, රාජපක්‍ෂ ආණ්ඩුව කාලයේ මහින්ද රාජපක්‍ෂගේ දරුවන් ඇතුළු ඥාති හිතමිත‍්‍රාදීන් විසින් රාජ්‍ය දේපළ කොයි ආකාරයෙන් මංකොල්ලකෑවාද යන ප‍්‍රශ්නය නැවත නැවතත් නැගෙයි. වෙන විදියකට කිවහොත්, රාජපක්‍ෂවරුන් මේ රටේ මහජන දේපළ කුමනාකාරයෙන් මංකොල්ල කෑවාදැයි පැහැදිලි කරගන්නට, ශ‍්‍රීලංකන් ගුවන් සමාගමට ඔවුන් හා ඔවුන්ගේ ඥාතීන් කර ඇති විනාශය පමණක් සලකා බැලීම වුවද ප‍්‍රමාණවත්ය.

ජනාධිපති කොමිසමට පැවරී ඇත්තේ 2006 ජනවාරි 31 සිට 2018 ජනවාරි 31 දක්වා කාලය තුළ ශ‍්‍රීලංකන් හා මිහින් එයාර් සමාගම්වල සිදුවූ අක‍්‍රමිකතා ගැන විමර්ශනය කිරීමයි. ජනාධිපතිවරයා පත්කළ මේ කොමිසමට අමතරව, ශ‍්‍රීලංකන් සමාගමේ සිදුවුණු මූල්‍ය හා විවිධ අක‍්‍රමිකතා ගැන සොයාබැලීමට වර්තමාන ආණ්ඩුව බලයට පැමිණි වහාම ජනාධිපති නීතිඥ ජේසී වැලිඅමුණගේ ප‍්‍රධානත්වයෙන් කමිටුවක් පත්කළ අතර, ඒ කමිටුවේ වාර්තාව 2015 මාර්තු මාසයේ අවසානයේදී අගමැති රනිල් වික‍්‍රමසිංහ වෙත බාරදී තිබුණි. ජනාධිපති කොමිසම ඉදිරියේ දැනට හෙළිදරව් වෙන කාරණාත්, වැලිඅමුණ කමිටුවේ වාර්තාවේ අඩංගු කාරණාත් එකට ගත් කල, රාජපක්‍ෂ පවුලේ විවිධ සාමාජිකයන් ශ‍්‍රීලංකන් උලා කා තිබෙන හැටි මැනැවින් පෙනෙයි.

මහින්දගේ මහන්තත්තය
මහින්ද රාජපක්‍ෂ ජනාධිපතිවරයා, ශ‍්‍රීලංකන් සමාගම කාලයක් තිස්සේ එය කළමනාකරණය කරමින් ලාබ ලබන ආයතනයක් ලෙස පවත්වාගෙන ගිය එමිරේට්ස් ගුවන් සමාගමෙන් නැවතත් රජයට පවරා ගත්තේ, හුදෙක් පෞද්ගලික තරහක්, මහන්නත්තකමේ ප‍්‍රශ්්නයක් නිසාය.
විදේශ කටයුතු

පිළිබඳ හිටපු අධීක්‍ෂණ ඇමති සජින් ද වාස් ගුණවර්ධනට, ඒ මොහොතේ ලන්ඩන්හි සිටි මහින්ද රාජපක්‍ෂ ජනාධිපතිවරයා ඇතුළු පිරිසක් ලංකාවට ගෙන්වාගන්නට අවශ්‍ය විය. අවසන් මොහොත තෙක්ම කල් මැරූ ගුණවර්ධන, ශී‍්‍රලංකන් කළමනාකාරිත්වය වෙත ගොස්, ලන්ඩන් සිට ලංකාවට එන්නට නියමිතව තිබුණු ගුවන් යානයක අසුන් ඔවුන්ට වෙන්කර දෙන ලෙස ඉල්ලීය. එහෙත්, ඒ වන විට ගුවන් යානයේ අසුන් මුදල් ගෙවා මගීන් විසින් වෙන්කරගනු ලැබ සිටි බැවින්, ඔවුන්ගේ ආසන හා ගමන් අවලංගු කර ජනාධිපති ඇතුළු පිරිසට ආසන ලබාදීම ශ‍්‍රීලංකන් විසින් ප‍්‍රතික්‍ෂෙප කරන ලදි. පහළ කළමනාකාරවරුන්ට විසඳිය නොහැකි ඒ ප‍්‍රශ්නය පිළිබඳ අවසාන තීරණය ගත්තේ එවකට ශ‍්‍රීලංකන් ප‍්‍රධාන විධායක නිලධාරි පීටර් හිල් විසිනි.

මේ තීරණයෙන් කිපුණු රාජපක්‍ෂ ජනාධිපතිවරයා ලංකාවට ආ වහාම, ඕස්ටේ‍්‍රලියානු ජාතික පීටර් හිල්ගේ වීසා අවලංගු කොට වහාම ඔහුට රටින් පිටව යන ලෙස නියෝග කරන ලදි.

ශ‍්‍රීලංකන් වෙත එල්ලවුණු රාජපක්‍ෂ සාපය ඇරඹුණේ එතැනිනි. ඊට පසු ශ‍්‍රීලංකන් සහ එමිරේට්ස් අතර 1998 සිට පැවැති ව්‍යාපාරික ගිවිසුම 2008 මාර්තු 31වැනි දින අවසන් කරන ලදි.

මහින්දගේ මස්සිනා
එයින් පසු රාජපක්‍ෂ ආණ්ඩුව ශ‍්‍රීලංකන් සඳහා නව සභාපතිවරයකු පත්කළේය. ඒ නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහය. ඔහු, මහින්දගේ බිරිඳගේ සහෝදරයාය. මස්සිනාය. මේ මස්සිනා, සිය පාලන කාලය තුළ ශ‍්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය කාබාසිනියා කළ හැටි දැන් ජනාධිපති කොමිසම ඉදිරියේ දිගහැරෙයි.

පසුගියදා කොමිසම හමුවේ සාක්‍ෂි දුන්, ශ‍්‍රී ලංකන් මූල්‍ය කළමනාකාර ප‍්‍රධානි යසන්ත දිසානායක කීවේ, නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ සභාපතිධුරය බාරගත් දා සිට ශ‍්‍රීලංකන් දිගින් දිගටම පාඩු ලබන්නට පටන්ගත් බවයි.

මූල්‍ය කළමනාකාර ප‍්‍රධානියාගේ සාක්‍ෂිය අනුව, 2007 මාර්තු 31න් අවසන් වන මූල්‍ය වර්ෂය සඳහා ශ‍්‍රී ලංකන්හි ලාභය රුපියල් මිලියන 568කි. එමිරේට්ස් යටතේ තිබුණු ශ‍්‍රීලංකන්හි එවකට එහි සභාපති හැරී ජයවර්ධනය. 2008 මාර්තු 31න් අවසන්වූ මූල්‍ය වර්ෂය සඳහා ලාභය රුපියල් බිලියන 4.4කි. මේ වසර වන විට සභාපති ධුරයේ සිටියේ පීබී ජයසුන්දර මහතාය. ඒ වසර දෙක වන තුරුම එහි ප‍්‍රධාන විධායක නිලධාරි ලෙස හිටියේ පීටර් හිල් මහතාය.

එහෙත්, නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ සභාපතිකම භාරගෙන, මනෝජ් ගුණවර්ධන ප‍්‍රධාන විධායක නිලධාරී තනතුර භාරගෙන, ඊළඟ වර්ෂය වන විට, එනම්, 2009 මාර්තු අවසානයේ පාඩුව, රුපියල් බිලියන 9.3කි. 2010 මාර්තු 31 වන විට පාඩුව බිලියන 2.696කි. 2011 මාර්තුවේදී පාඩුව, මිලියන 381කි. 2012 දී, බිලියන 19.67කි. (මේ වසරේදී නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ සභාපති වන විට ප‍්‍රධාන විධායක නිලධාරි කපිල චන්ද්‍රසේනය.) 2013දී පාඩුව බිලියන 21.7කි. 2014දී බිලියන 32.4කි. 2015 මාර්තු මාසයේදී පාඩුව බිලියන 14.69කි. 2016 මාර්තු අවසාන වන විට ශ‍්‍රීලංකන්හි පාඩුව බිලියන 12.6කි. එහෙත්, ඒ වන විට සභාපති ධුරයේ සිටියේ අලූත් ආණ්ඩුව විසින් පත්කරන ලද සභාපති අජිත් ඩයස් හා ප‍්‍රධාන විධායක නිලධාරී සුරේන් රත්වත්තය. ඔවුන් යටතේද 2017 වන විට පාඩුව බිලියන 28.9කි.

නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ නිවාස කුලී දීමනාව ලෙස නිශ්චිත නොවූ මුදලක් ශ‍්‍රීලංකන් වෙතින් ලබාගෙන තිබේ. ඒවා භුක්ති විඳින අතර, ශ‍්‍රීලංකන් යටතේ ඔහුට වරින්වර නිවාස තුනක්ද පරිහරණයට ලබාදී තිබේ. ඒ ජාඇළ, ආඬිඅම්බලම හා සීදුවේය. රාත‍්‍රී සේවයට පැමිණීමට පහසු බව කියමින් නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ ඒ නිවාස ලබාගැනීම සාධාරණය කළේය. නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහට මර්සිඞීස් බෙන්ස් රථයක් ලබාදී තිබුණි. ඊට අමතරව ශ‍්‍රීලංකන් ඇතිකරගත් ණය ගිවිසුමක් හරහා ලැබුණු තවත් වාහන දෙකක්ද ඔහු පරිහරණය කළේය. ඊටත් අමතරව, WPKV 3836 දරන මොනේටෙරෝ රථයද, WPCAB 707 දරන ප‍්‍රාඩෝ රථයද ඔහු භාවිත කර තිබේ. සභාපතිවරයාට අයිතියක් නැති වුණත්, සමාගමේ වියදමෙන් වෛද්‍ය රක්‍ෂණයක්ද ඔහුට ලබාදී තිබුණි. එය අනුමත කර තිබුණේ මනෝජ් ගුණවර්ධනගෙන් පසු ප‍්‍රධාන විධායක නිලධාරී තනතුරට පත්, කපිල චන්ද්‍රසේනය.

ශ‍්‍රීලංකන් මෙහෙයුම් පාලන කළමනාකරු ගෝපිත රණසිංහ කොමිසම ඉදිරියේ දුන් සාක්‍ෂිය අනුව, 2014 ජනවාරි 14 වැනිදා සිංගප්පූරු ගුවන් තොටුපොළේ විනාඩි 90ක් බලා සිටීමට නොහැකිව, ක්වාලලම්පූර් නගරයේ සිට කෙළින්ම කටුනායක බලා එමින් තිබුණු ශ‍්‍රීලංකන් යූඑල් 319 යානය නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ විසින් සිංගප්පූරුවට ගෙන්වා ගත්තේය. ඉතා වැදගත් රජයේ නියෝජිත කණ්ඩායමක් සිංගප්පූරුවේ සිට කටුනායකට එන්නට සිටින බවත්. ඔවුන් ප‍්‍රමාද වීම නුසුදුසු බවත් කියමිනි.

එහි කතාන්දරය මෙසේය.
එදින සිංගප්පූරුවට යෑමට නියමිතව තිබුණු යුඑල් 306 යානය ඉන්ධන කාන්දුවක් නිසා ගුවන්ගත වීමෙන් පසු නැවතත් කටුනායක ගුවන්තොටුපොළට බස්සන ලදි. ඒ ප‍්‍රමාදය ගැන ඒ වන විට සිංගප්පූරුවේ සිටි ශ‍්‍රීලංකන් නේවාසික කළමනාකරු මගින් නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහට දැනුම් දෙන ලදි. නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ කීවේ තමන්ටත් ‘රජයේ නියෝජිත කණ්ඩායම’ටත් ප‍්‍රමාද විය නොහැකි බවය. කොහොම වුණත්, ඉංජිනේරු අංශයේ නඩත්තු කටයුතුවලින් පසු ඉන්ධන කාන්දුවක් නැති බව තහවුරු කරගැනීමෙන් පසු යානය සිංගප්පූරුවට පිටත්ව ගියේය. ඒ අතර, ඉක්මනින්ම එවිය හැකි යානය සිංගප්පූරුවට එවන ලෙස වික‍්‍රමසිංහ තම කළමනාකරුවන්ට උපදෙස් දුන්නේය. ඒ උපදෙස් අනුව ක්වාලලම්පූර් සිට කෙළින්ම කටුනායක පැමිණෙමින් තිබුණු යානය හරවා සිංගප්පූරුවට යවන ලදි. කටුනායකින් පිටත්ව ගිය යානය ප‍්‍රමාද විය හැකිව තිබුණේ විනාඩි 90ක් පමණකි. සිංගප්ූරුවෙන් යානයට ගොඩනැගුණු රජයේ නියෝජිත කණ්ඩායම කවුද? නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ, ඔහුගේ බිරිඳ හා ඇමති සරත් අමුණුගමය.

ජනාධිපතිගේ මස්සිනා තමන්ගේ බලය මේ තරම් පහත් ලෙස අපයෝජනය කරමින් ගුවන්යානා ත‍්‍රීවීලර් ගානට දමා හිතුමතයේ පාවිච්චි කරද්දී එවැනි සමාගමක් පාඩු ලබා නොසිටින්නේ කෙසේද?

ගුවන් මෙහෙයුම් කළමනාකරු නිශාන්ත හඳපාන්ගෙ ාඩ කොමිසම ඉදිරියේ සාක්‍ෂි දෙමින් කි දේවලින් නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහගේ අඳබාල තීරණ නිසා ශ‍්‍රීලංකන් අතින් පාඩු කරගත් හැටි විස්තර වෙයි.

2014 ජනවාරි 25 වැනිදා, ගුවන් යානා දෙකක් යම් තාක්ෂණික ප‍්‍රශ්න මත ගුවන් ගමන් සඳහා යෙදවීමට අපහසු වී තිබුණි. ඒ නිසා මාලේ සිට කොළඹට ඒමට නියමිතව තිබුණු ගුවන් යානයේ සහ ෆ්රැුන්ක්ෆර්ට් බලා යෑමට තිබූ ගුවන් යානා දෙකේ යම් ප‍්‍රමාදයක් සිදුව තිබුණි. ෆ්රැුන්ක්ෆර්ට් බලා යන්නට තිබූ ගුවන් යානය 2014 ජනවාරි 26 දින අලූයම 5.50 දක්වා ප‍්‍රමාද කර තිබුණි. එසේම මාලදිවයිනේ සිට ඒමට තිබූ ගුවන් යානයත් 2014 ජනවාරි 25 දින රාත‍්‍රි 8.30 සිට රාත‍්‍රි 11.00 දක්වා පැය දෙක හමාරකින් පමණ ප‍්‍රමාද වුණි. එම මාලේ ගුවන් යානයේ ප‍්‍රංශය බලා යෑමට සිටි ගුවන් මගීහු 75 දෙනෙක්ද සිටියහ. ඒ අනුව පැරිස් බලා යන යූඑල් 563 යානය පිටත් වන වෙලාව ප‍්‍රමාද කිරීමට තීරණයක් ගෙන තිබුණි. ඊට හේතුව, මාලේ සිට එන ගුවන් මගීන් 75 දෙනාට පැරිස් වෙත ගුවන් ගමන් පහසුව සැලසීමටය. එහෙත් පැරිස් ගුවන් යානය ප‍්‍රමාද කිරීමට ගුවන් මෙහෙයුම් කළමනාකරු ගත් තීරණය වෙනස් කර එම ගුවන් යානය නියමිත වෙලාවට පිටත් කරන ලෙස සභාපති නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ උපදෙස් දුන්නේය. ඒ එම යානයේ පැරිස් බලා යන ‘විශේෂ ¥ත පිරිසක්’ සිටින බව කියමිනි. ශ‍්‍රී ලංකන් ඉතිහාසයේ මෙවැනි දෙයක් කිසිදා සිදුවී නැත.

මේ තත්ත්වය මත, කොළඹ සිට ෆ්රැුන්ක්ෆර්ට් ගිය ගුවන් යානයේ ගුවන් මගීන් 84 දෙනකුට සහ මාලේ සිට පැමිණි මගීන් 44 දෙනකුට යානය මගහැරිණි. ඒ මුළු මගීන් 128 දෙනෙකි. ඒ සඳහා ඔවුන්ට ගුවන් ටිකට්පත් ලබාදීමට සිදු විය. මාලේ සිට 75 දෙනෙකු පැරිස් යන්න හිටියත් චයිනා ඊස්ටර්න් ගුවන් යානය මගින් මාලේ සිට ඉන් මගීන් 24 දෙනෙකු, පැරිස් යානය කටුනායකින් පිටත්වීමට පෙර කොළඹට ගෙන්වා ගැනීමට හැකිවිය. අවසානයේ එම ගුවන් මගීන් 75 දෙනාගෙන් 44 දෙනකුට පමණකි යූඑල් 563 පැරිස් ගුවන් යානය මඟ හැරුණේ.

එහෙත් එම මගීන්ට මාලේ සිට කොළඹට චයිනා ඊස්ටර්න් ගුවන් යානයෙන් ගෙන්වා ගැනීමට ටිකට් ගැනීමට සිදුවිය. එම වියදම දැරුවේ ශ‍්‍රීලංකන් ගුවන් සමාගමයි. ඒ සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් 4296ක් වියදම් විය. ආහාර වියදම් සඳහා තවත් ඇමරිකානු ඩොලර් 140ක් වැය විය. ඒ අනුව මාලේ ගුවන් මගීන් වෙනුවෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් 4436ක අතිරේක වියදමක් දැරීමට ශ‍්‍රීලංකන් ගුවන් සමාගමට සිදුවිය.
නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ මහතාගේ උපදෙස් මත ගුවන් ගමන වෙනස් කළ නිසා සිදු වුණ අලාභය ඇමරිකානු ඩොලර් 90260කි. ෆ්රැුන්ක්ෆර්ට් ගුවන් යානයේ මගීන් වෙනුවෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් 85475ක් සහ මාලේ ගුවන් මගීන් වෙනුවෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් 4436ක් වශයෙන් මේ මුළු වියදම ශ‍්‍රී ලංකන් ගුවන් සමාගමට දරන්නට සිදුවිය. මේ වන තෙක් පැරිස් බලා ගිය විශේෂ ¥ත මණ්ඩලය කවුද කියා කිසිවෙක් නොදනිති. මේ සියලූ කරුණු ජනාධිපති මස්සිනාගේ ඔලමොට්ටලකම් නිසා රටේ ජාතික ගුවන් සේවය ලද පාඩු ගැන උදාහරණය.

සන්නාම තානාපතිනි
නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ, තමාගේ හිතවතියක වූ ගුවන් සේවිකාවක ශ‍්‍රී ලංකන්හි සන්නාම තානාපතිනිය හැටියට පත්කරගෙන තිබුණි. එවැනි තනතුරක් ගුවන් සේවා අනුමත කාර්ය මණ්ඩලයේ නැත. එහෙත් මස්සිනා ජනාධිපති වන රටේ, අක්කා ජනාධිපති ආර්යාව වන රටේ, නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහට නීති රීති වැදගත් නොවීය. ඒ නිසා, තමාට කිසිම බලයක් නැතිව වුවද ඔහු එම පත්කිරීම කළේය. ‘ඇය දක්‍ෂයි, බුද්ධිමත්, ඇය මගේ ඥාතිවරියක්’යැයි සභාපතිවරයා ඇගේ තනතුර සාධාරණය කරමින් කියා ඇත. ශිරන්ති රාජපක්‍ෂගේ මල්ලී වන නිශාන්ත, මේ සන්නාම තානාපතිවරිය සමග, ශ‍්‍රීලංකන් ගුවන් සමාගමෙනේ ලබාගත් ප‍්‍රවේශ පත‍්‍ර උපයෝගි කරගනිමින් ශ‍්‍රී ලංකන් මෙන්ම වෙනත් සමාගම්වලට අයත් ගුවන් යානාවලින්ද ලෝකය පුරා සිත් සේ රවුම් ගසා ඇත. විවේක සුවය ලබා ඇත. 2014APOT ආසියා සමුළුවට සහභාගිවීමට නිශාන්ත වික‍්‍රමසිංහ ගියේද ඇය සමගය. ඒ වෙනත් ගුවන් සේවයක යානාවකිනි. ඒ සඳහා ව්‍යාපාරික පන්තියේ ගුවන් ප‍්‍රවේශපත‍්‍ර දෙකක් මිලදී ගෙන ඇති අතර වියදම ගෙවා ඇත්තේ ශ‍්‍රීලංකන් විසිනි. ඊටත් අමතරව මේ සේවිකාවගේ වෙනත් ගුවන් ගමන්වලටද ශ‍්‍රීලංකන් විසින් ප‍්‍රවේශ පත‍්‍ර වියදම දරා තිබේ.

ඒ, සභාපති වික‍්‍රමසිංහ ඇඟෑලූම්කම් පැවැත්වූ එක් සේවිකාවක පමණකි. ඇයට අමතරව තවමත් සේවිකාවන් කිහිප දෙනකුම සමග ඔහු මේ සබඳකම් පැවැත්වීය. මේ සම්බන්ධකම් හරහා විවිධ පුද්ගලයන් අයථා වරදාන ලබාගැනීම නිසා ඒ කාලයේ ශ‍්‍රීලංකන් විශාල ආර්ථික අවාසි මෙන්ම සමාගම් ක්‍ෂෙත‍්‍රයේ විශාල අපකීර්තියක්ද ලද බව වැලිඅමුණ වාර්තාව කියයි. ගුවන් කාර්ය මණ්ඩලයට බඳවාගැනීමේ සම්මුඛ සාකච්ඡුාවලටද සභාපතිවරයා සහභාගිවී තිබේ. මේ ආකාරයෙන් සමාගමට අනර්ථකාරි ලෙස සභාපතිවරයා හැසිරෙද්දී, ඔහුට එරෙහිව කිසිම ක‍්‍රියාමාර්ගයකත් ගැනීමට අධ්‍යක්‍ෂ මණ්ඩලයටද හැකි නොවීය. ඒ රාජපක්‍ෂ රැුස්වළල්ල නිසාය.

මහින්දගේ ලොකු පුතා
රාජපක්‍ෂ පාලනයේ ජනාධිපති ලේකම් ලලිත් වීරතුංගගේ ඉල්ලීමක් උඩ ශ‍්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවිකාවක ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයට අනුයුක්ත කර තිබුණි. ඒ නාමල් රාජපක්‍ෂ මන්ත‍්‍රීවරයාගේ දේශපාලන වැඩකටයුතුවලට සහාය වන්නටය. ඇය මන්ත‍්‍රීවරයා වෙත කුමන සේවයක් සැපයූවේද යන්න ගැන කිසිම වාර්තාවක් නැත. එහෙත් ඇයට සම්පූර්ණ වැටුප් හා ඵලදායිතා දීමනාවෙන් කොටසක් ගෙව්වේ ශ‍්‍රීලංකන් සමාගම විසිනි. ඒ ගුවන් යානයක සේවය කළා සේ සලකමින්ය. ඒ දෙකේම එකතුව මසකට රුපියල් 70,500කි. ඇය ලද මාසික ඉන්ධන දීමනාව පමණක් රුපියල් 22,680කි. ඊට අමතරව ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයෙන් රුපියල් 87,500ක දීමනාවක්ද, රුපියල් 3,000ක ගමන් දීමනාවක්ද ඇයට ගෙවා ඇත. මේ ගෙවීම් සඳහා අනුමැතිය ලබා දී ඇත්තේ ප‍්‍රධාන විධායක නිලධාරි කපිල චන්ද්‍රසේනය. 2014 මාර්තු 27වැනිදා ගුවන් කාර්ය මණ්ඩලයේ සුපරීක්‍ෂක තනතුරකටද ඇය උසස් කරනු ලැබ තිබේ.

2010 ජනවාරි 1වැනිදා, ජනාධිපති ලේකම් ලලිත් වීරතුංගගේ ලිඛිත දැනුම්දීමකට අනුව, එම සේවිකාව ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේ විශේෂ ව්‍යාපෘති සම්බන්ධීකරණයකට තෝරාගෙන ඇත. එම ලිපියේ ඇගේ වැටුපද සඳහන් කර තිබේ. 2010 ජුනි 23 වැනිදා, ඒ සඳහා ඇය ශ‍්‍රීලංකන් සේවයෙන් මුදාහැර තිබේ. මුදාහැරීමේ ලිපියේ සඳහන් වන්නේ ඇයට ශ‍්‍රීලංකන් සමාගමේ වැටුප හා අනෙක් දීමනා ගෙවන බවයි.

මහින්දගේ පොඩි පුතා
යෝෂිත රාජපක්‍ෂ ශ‍්‍රීලංකන් ගුවන්යානා භාවිත කරමින් නීති විරෝධී ලෙස මෝටර් රථ අමතර කොටස් මෙරටට ගෙන්වීමේ ජාවාරමක්ද කර තිබේ. එම වාහන අමතර කොටස් සහිත බෑග් ගෙනඒමේදී ඒවා පරීක්‍ෂාවට ලක් නොකරන ලද අතර, හිමිකරුවකු නැති බෑග් සඳහා වූ ටැග් ඒවායේ ගසා තිබිණ. එහෙත් එම සැකකටයුතු බෑග් යොමුකර තිබුණේ ‘ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේ’ ලිපිනයටය. ලන්ඩන් නුවර ශ‍්‍රීලංකන් කළමනාකරු මේ වැඩවලට එරෙහිවූ විට ඔහුට සිදුවුණේ කුමක්ද? ඔහු වහාම මාරුකර යවන ලෙස ජනාධිපති මහින්ද නියෝග කිරීමයි. ශ‍්‍ර‍්‍රීලංකන් පාලනාධිකාරියද කිසිම පැකිිලීමකින් තොරව එම නියෝගය ක‍්‍රියාත්මක කළේය.

ඊට අමතරව අතිශය පාඩු ලබමින් පැවැති ගුවන් සේවා සමාගමකට කිසිම ආර්ථික හෝ වෙනත් ප‍්‍රතිලාභයක් නොලැබෙන කාල්ටන් රග්බි තරගාවලියටද 2009සිට 2014 දක්වා රුපියල් මිලියන 74.1ක් හෙවත් ලක්‍ෂ 741ක් අනුග‍්‍රාහකත්වය ලෙස ශ‍්‍රීලංකන් විසින් ලබාදී තිබේ. ඒ සඳහා නොමිලේ ගුවන් ටිකට් පත් 600ක්ද නිකුත් කර ඇත්තේය. නාමල් රාජපක්‍ෂගේ සංවිධායකත්වයෙන් පැවැති කොළඹ රාත‍්‍රී කාර් ධාවන තරග සඳහා 2012, 2013 වසරවල රුපියල් මිලියන 12.3ක්ද නොමිලේ ගුවන් ටිකට්පත් 113ක්ද ලබාදී තිබේ.

රටේ ප‍්‍රධාන ගුවන් සේවය වුණත් රාජපක්‍ෂ ආණ්ඩුව ශ‍්‍රීලංකන් සැලකුවේ තමන්ගේ අන්තේවාසිකයන්ට රැකියා පහසුකම් සලසන රැුකියා බැංකුවක් හැටියටය. උදාහරණයක් කිවහොත්, 2011 සිට 2015 දක්වා, ශ‍්‍රීලංකන් අලූතෙන් බඳවාගත් සේවකයන් ගණන 2,373කි. ඒ අනුව, 2010 අවසන් වන විට, 4,614ක්ව තිබුණු ශ‍්‍රීලංකන් සේවක සංඛ්‍යාව, 2015 අවසාන වන විට 6,987ක් බවට පත්විය.

එමිරේට්ස් වෙතින් පවරාගෙන සිය පුතුන් හා මස්සිනාගේ පෞද්ගලික දේපළක් බවට ශ‍්‍රීලංකන් පත්කොට, රිසි සේ එය විනාශ කරන්නට පහසුකම් සලසා දී තිබුණේ හිටපු ජනාධිපතිවරයාය. අද රාජ්‍ය දේපළ පෞද්ගලික අංශයට විකිණීමක් ගැන බොරුවට මොරදෙන ඔවුන්, ඒ රාජ්‍ය දේපළම තමන් භාරයේ තිබියදී ඒවාට කළ විනාශය අපට පෙන්වන්නේ, මෙවැනි පාලනයක් නැවතත් ලංකාවට කවදාකවත් නොලැබිය යුතු බව නොවේද?

අරුණ ජයවර්ධන

මහජන බැංකුවේ අරමුණු වෙනස් විය යුතුයි

මහජන බැංකුව, පසුගිය වසර දෙකක කාලය තුළ අනෙකුත් බැංකු අබිබවමින් ගනුදෙනුකරුවන්ට ඩිජිටල් බැංකුකරණයේ උපරිම සේවය ලබාදීමට සමත්වුණා. ලංකාවේ බොහෝ තැන්වලින් දවසේ ඕනෑම මොහොතක මහජන බැංකුවේ සේවය ලබාගැනීම දැන් අසීරු කාරණයක් නොවෙයි. මහජන බැංකුව ප‍්‍රමුඛව පීපල්ස් ලීසිං, පීපල්ස් ට‍්‍රැවල්ස්, පීපල්ස් මර්චන්ට් ෆයිනෑන්ස් ඇතුළු ආයතන විසින් උපයා ඇති ලාභයත් පසුගිය කාලයේදී වැඩි කරගැනීමට සමත්ව තිබෙනවා. මහජන බැංකුව ඩිජිටල්කරණය පිළිබඳ ව්‍යාපෘතියෙහි අඩුපාඩු ගැන වාර්තා කොතෙකුත් පළවුණත් සමස්තයක් ලෙස ඒ ව්‍යාපෘතියෙන් බැංකුවේ ප‍්‍රමිතිය ඉහළ ගිය බව පිළිගන්නට සිදුවෙනවා. ඒ නිසාම එය අගය කළ හැකියි.

එහෙත් ලංකාවේ පෞද්ගලික බැංකු රැුසක් තිබෙන පසුබිමක රජයේ බැංකුවක් පැවතීමේ සැබෑ අරමුණ කුමක්දැයි යළි විමසුවහොත්, ඒ අරමුණුවලින් වැදගත්ම කොටසක් මහජන බැංකුව ප‍්‍රමුඛ රජයේ බැංකු හරහා ප‍්‍රමාණවත් ලෙස ඉටු වෙන්නේ නැහැ. ඒ කොටස තමයි අඩු ආදායම් ලබන සාමාන්‍ය ජනතාව වෙනුවෙන් සපයන සේවාවන්.

මහජන බැංකුවේ ණය යෝජනා ක‍්‍රම අතර සංවර්ධන ණය යෝජනා ක‍්‍රම සහ ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය ණය යෝජනා ක‍්‍රම රැුසක් තිබෙන බව සැබෑවක්. එවැනි ණය යෝජනා ක‍්‍රමවලින් අඩු පොලී අනුපාතයන්ද හඳුන්වාදී තිබෙනවා. එහෙත් ප‍්‍රායෝගිකව එවැනි ණය යෝජනා ක‍්‍රම හරහා ණය මුදලක් ලබාගැනීමේදි බාධක රැුසකට මුහුණදෙන්නට සිදුවන බවයි සාමාන්‍ය ජනතාවගේ අත්දැකීම.

‘මට ඕනෑ මගේ කඩයට පොඩි ගොඩනැඟිල්ලක් හදාගන්න. මම බැංකුවලින් රුපියල් ලක්ෂයක විතර ණයක් ගන්න ගියා. ඒත් මට ණයක් ලැබෙන්නෙ නැහැ. මට ස්ථීර රස්සාවක් නැහැ. මට ඇපකාරයෝ හොයාගන්න අමාරුයි. ආණ්ඩුවේ බැංකුවලටවත් බැරිද අපි වගේ අයට සහනයක් සලසන්න’ මෙසේ විමසන්නේ මන්නාරම් දිස්ත‍්‍රික්කයේ පදිංචිකරුවෙක්.

අප සමඟ අදහස් දැක්වූ නුවරඑළියේ වතු නිවාසයක පදිංචිකාරිනියක්ද මෙවැනි කතාවක් කීවා. ඇගේ ඉඩමේ අයිතිය ඇත්තේ වතු සංස්ථාවට. ඇයට වැටුප ලැබෙන්නේ දිනපතා ඇය කඩන තේ දලූ ප‍්‍රමාණයට අනුව. ඇගේ කුඩා නිවස තනාගන්නට ලක්ෂයක පමණ ණයක් ලබාගැනීමට හැකියාවක් නැහැ. ‘ඉතින් ඒ වගේ අස්ථාවර කෙනෙක්ට ණයක් දෙන්නෙ කොහොමද?’ බැලූ බැල්මටම ඇගෙන් විමසන්නට හිතෙන්නේ ඒ පැනය.

‘ඒක තමයි ආණ්ඩුවේ බැංකු හොයලා බලන්න ඕනෑ. අපි වගේ අයටත් ණයක් අරගෙන ජීවිතය ගොඩදාගන්න ක‍්‍රමයක් හදලා දෙන්නෙ නැත්නම් ආණ්ඩුවේ බැංකු මොකටද.’ ඇය එසේ විමසනවා. බැංකුවකින් ණය මුදලක් ලබාගත නොහැකිව ඉහළ පොලී මුදල් අයකරන ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය උගුල්වල සිරවෙන්නට සිදුවෙනවා. ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය ණය ලබාගැනීම විශාල සමාජ අර්බුදයක් බවට පත්ව තිබෙනවා.

අඩු ආදායම් ඇති පුද්ගලයන් ණය ලබාගැනීමට ගොස් ප‍්‍රතික්ෂේප වීමේ අත්දැකීම් බොහොමයක් සමාජයේ අසන්නට ලැබෙනවා. ණය ගෙවීම මඟහැරුණු කල බැංකුවෙන් පීඩාවට පත්වූ පුද්ගලයන් ගැනත් අසන්නට ලැබෙනවා. කොන්දේසි අධික වීම මේකට තමයි මේකට හේතුව.

මේ වෙද්දී කෝප් කමිටුව විසින් සිදු කරමින් පවතින පරීක්ෂණයක් සඳහා විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් කෝප් කමිටුව වෙනුවෙන් සකස් කළ විශේෂ වාර්තාවක මහජන බැංකුවේ ණය පරිපාලනය ගැන කරුණු කිහිපයක් සඳහන් වෙනවා. ඒ කරුණුවලින් පෙනෙන්නේ අඩු ආදායම්ලාභීන් මඟහැරුණත් මහජන බැංකුව සියලූ‍ දෙනාටම එලෙස සලකන්නේ නැති බව.

එම වාර්තාව අනුව මහජන බැංකුව 2017 වර්ෂයේදී රුපියල් මිලියන 38,446.9ක ණය මුදල් ප‍්‍රදානය කර තිබුණා. ඒ ණය මුදල් අතරින් 9% ක ප‍්‍රතිශතයක් හෙවත් රුපියල් මිලියන 3,607ක් 2018 මැයි 31 වනවිට අක‍්‍රිය අංශයට මාරුකර යවා තිබුණු බව විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව කෝප් කමිටුවට තොරතුරු ලබා දී තිබෙනවා. ඒ මුදල් අතරින් මිලියන 140ක් ප‍්‍රාග්ධන හෝ පොලී වාරික අතරින් එක් වාරිකයක්වත් අය නොකර අක‍්‍රිය අංශයට මාරු කර යවා තිබුණා. රුපියල් මිලියන 910ක ණය සඳහා ප‍්‍රාග්ධන වාරිකවලින් එකක්වත් අය කර තිබුණේ නැති බව විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරනවා.

මහජන බැංකුව විසින් 2012-2017 කාලයේදී අක‍්‍රිය ණය ලෙස කපා හැර දමා තිබුණු ණය හා පොලියෙහි වටිනාකම පිළිවෙළින් 2012දී රුපියල් මිලියන 844ක්, 2013දී මිලියන 190ක්, 2014දී මිලියන 74ක්, 2015දී මිලියන 511.28ක්, 2016දී මිලියන 412ක් සහ 2017 දී මිලියන 621ක් පමණ වෙනවා.

මෙසේ ණය කපාහැරීම සිදුවන්නේ කුඩා ණය මුදල් ලබාගත් සාමාන්‍ය ජනතාවගෙන් නොවන බව සාමාන්‍ය පාරිභෝගිකයන්ගේ අත්දැකීම. බොහෝ අයට ණය මුදල් නිසි වේලාවට නොගෙවීම නිසා ගැටලූ‍වලට මුහුණදෙන්නට සිදුව තිබෙනවා. නඩු පැවරීම් දක්වා ණය නොගෙවීම නිසා අසීරුවට පත්වෙන්නට සාමාන්‍ය පුද්ගලයන්ට සිදුවෙනවා. බැංකුවකින් ණයක් ලබාගැනීමත් බිය ගෙනදෙන තත්වයක් බව ඔවුන්ගේ අත්දැකීම.

එහෙත් විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරන ආකාරයට 2017 දෙසැම්බර් 31 දිනයට බැංකුවේ රුපියල් මිලියන 05 ඉක්මවූ අක‍්‍රිය ණය හා අත්තිකාරම් සියල්ලෙහි වටිනාකම රුපියල් මිලියන 42,210ක්. ඉහත සඳහන් කර තිබුණු මුළු හිඟ මුදලින් 6%ක ණයවලට කිසිම සුරක්ෂණයක් තිබී නැහැ. සුරක්ෂණයක් නැතිව ලබාදී තිබුණු ණයවල වටිනාකම රුපියල් මිලියන 2,576ක්. 69%ක් ණය සඳහා සුරක්ෂණය ප‍්‍රමාණවත් නොවන බව විගණකාධිපති වාර්තාව සඳහක් කරනවා. ප‍්‍රමාණවත් නොවන සුරක්ෂණයක් සමඟ ලබා දී ඇති ණය ප‍්‍රමාණය රුපියල් මිලියන 29,365ක අගයකින් යුතුයි.

මේ තරම් අක‍්‍රිය ණය කපාහැරියත් මහජන බැංකුව තමන්ගේ ලාභය පසුගිය වර්ෂවලදී ඉතා සාධනීය ලෙස වර්ධනය කරගෙන තිබෙන බව 2017 බැංකු වාර්තාවෙහි සඳහන්. වාර්ෂික වාර්තාව සඳහන් කරන ආකාරයට බැංකුවේ එක් සේවකයෙකුට රුපියල් මිලියන 2.2 ක අනුපාතයට මහජන බැංකුව ලාභ ලබා තිබෙනවා. බැංකුවේ අටදහසකට වැඩි සේවකයන් ප‍්‍රමාණයක් සිටිනවා.

එවැනි පසුබිමක මහජන බැංකුවට වතු කම්කරුවෙකුගේ හෝ මරිච්චිකට්ටුවේ කුඩා පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයෙකුට අඩු කොන්දේසි මත සහන සැලසීමේ හැකියාවක් නැත්තේ නැහැ. සුරක්ෂණයක් ඇත්තේම නැතිව සහ ප‍්‍රමාණවත් සුරක්ෂණයක් නැතිව මිලියන 5ට වැඩි ණය සමහරුන්ට දෙන මහජන බැංකුවට රුපියල් ලක්ෂයක දෙකක ණය එලෙස ලබාදීම අසීරු කටයුත්තක් නොවේවි.

ඒ සඳහා මහජන බැංකුව වැනි රාජ්‍ය බැංකු තමන්ගේ අරමුණු පිළිබඳ දැක්ම වෙනස් කරගත යුතු වෙනවා. මෙවැනි ආයතනයක් ලාභ ලැබීමට එහා ගොස් සමාජය ඉදිරියට ගෙනයෑම ගැන කල්පනා කළ යුතුයි. මූල්‍යමය සහන ලබන පහළ පන්තියේ ජනතාව විසින් අවසානයේදී ලාභ උපයා දෙන්නේ රජයේ බැංකුවල හිමිකරුවා වන රාජ්‍යය වෙතමයි.

අඩනහිරියා අඩන්නම නෙවෙයි

0

ලාංකේය ස්වතන්ත‍්‍ර යොවුන් සාහිත්‍යය කෙරෙහි බලාපොරොත්තු තැබිය හැකි නිර්මාණ කිහිපයක් මෑතකදී ප‍්‍රකාශයට පත්විය. නව යෞවන දරුවන් මත වැඩිහිටි ලෝකයේ වීරත්වය ආරෝපණය කරමින් පුංචි පැටවුන් රහස් පරීක්ෂකයන් කිරීම හෝ උපාසකයන් කිරීමේ දහම් උපදේශන කතා වෙනුවට වැඩිහිටියන්ගේ ලෝකයට කෙමෙන් සමාජානුයෝජනය වීමේ පෙරනිමිති, යොවුන් වියේ ගැටලූ, ලෝකය පිළිබද නොනිමි කුතුහලය දැනවෙන සාහිත්‍යයකට මං විවරවෙමින් පැවතීම සතුටට කරුණකි. ඉකුත් වසරේ ප‍්‍රකාශිත අජිත් සංජීවගේ ‘ඇද අකුරු’, මහින්ද කුමාර දළුපොතගේ ‘එළාර රජ්ජුරුවන්ගේ මුව දඩයම’ වැනි කෘති ඒ සදහා තැබූ සාධනීය පියවර ලෙස අගය කළ හැකිය. පසුගියදා ප‍්‍රකාශයට පත්වූ නිබන්ධිකා වන්නිනායක නම් තුරුණු ලේඛිකාවගේ ‘අඩනහිරියා’ කෘතිය, මෙහිලා කැපී පෙනෙන වෙනසක් සලකුණු කරන බැව් කිව යුතුය.

සාම්ප‍්‍රදායික යොවුන් සාහිත්‍ය කෘති අතුරින් මෙහිලා කැපීපෙනෙන වෙනස්කම් කිහිපයක් හදුනාගත හැකිය. පළමුවැන්න, නව යෞවන වියට ආමන්ත‍්‍රණය කළ හැකි ඉතාමත් මටසිළුටු මෙන්ම නිර්මාණාත්මක භාෂා ශෛලියක් යොදා ගැනීමට කතුවරිය දක්වා ඇති හැකියාවයි. වත්මන්හි දරුවන් පොතපතෙන් ඈත්වන බවට ප‍්‍රවීණයන් මැසිවිලි නැ`ගුවද, එයට හේතුසාධක මොනවාදැයි පිළිබ`ද පර්යේෂණ කිරීමක් තබා නිරීක්ෂණය කිරීමක්වත් නැති තරම්ය. නවීන තාක්ෂණික උපාංග සමග ගනුදෙනුව, අධ්‍යාපනික තරගයේ අනිටුඵල, සමාජ-ආර්ථික-සංස්කෘතික විපරිවර්තනයන් වැනි බොහෝ කරුණු කාරණා කෙරෙහි වැඩි බරක් තැබිය හැකි වුවත්, නව යෞවනයන්ට පහසුවෙන් ග‍්‍රහණය කරගත හැකි, ඔවුන්ගේ සිතැ`ගියාවන් සමග ගැටගැසුණු, සරල භාෂාවක් භාවිත කිරීමට කතුවරුන්ට පවත්නා නොහැකියාවත් මෙම පරම්පරාව කියැවීමෙන් ඈත්කරලීමට එක් හේතුවකි. ඒ නිසාම ‘අඩනහිරියා’ තුළ නිරූපිත එකී භාෂා ශෛලිය බෙහෙවින් අගය කළ යුතුය.
යොවුන් වියේ පේ‍්‍රමය ගැන වැටහීමක්වත්, දැනීමක්වත් නැති හුදෙක් ළෙංගතුකමට අරුතක් සොයන නව යෞවන වියේ පේ‍්‍රමනීය අත්දැකීමක් ඇය කියාපාන්නේ මේ අයුරිනි.

‘‘ඒ මනමාලි හරිම ලස්සනයි ඔයා වගේමයි මිහිලි. ඔයා දන්නවද, දවසක මගෙ මනමාලි වෙන්නෙ ඔයා.’’

අ`ඩනහිරියා ඇගේ ජීවිතයේ පළමු විවාහ පොරොන්දුව එලෙස ලැබුවාය. එය ගෙදර ගොස් ආඩම්බරයෙන් කියද්දී චූටි මාමා හිනැහී පුටුවක් පල්ලට වැටීම ඇය ගණන් ගත්තේ නැත. වැඩි කල් නොගොස් මනමාල මහතාට පෙර පාසල අතහැර ලොකු ඉස්කෝලෙකට යන්නට වූ අතර කඩවුණු පොරොන්දු අනාගතයේදීත් හමුවිය හැකි වග අ`ඩනහිරියා උගත්තාය.’ (පිටුව 54)

තමන්ගේ නොපැසුණුකම් වැඩිහිටියන් විසින් බාරගන්නා අයුරුත්, තමන් ඊට ප‍්‍රතිචාර දක්වන අයුරුත් අපූර්වත්වයෙන් කැටිකොට දැක්වීමට ඇයට හැකිවී තිබේ. එය යොවුන් සාහිත්‍යකරණයේ යෙදෙන බොහෝ දෙනෙකුට නොමැති ලක්ෂණයක් බැව් සිහිපත් කරනු වටියි.
තත්කාලීන සමාජ අර්බුදයේ පැතිකඩක් මැනැවින් ප‍්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට කතුවරිය ගෙන ඇති උත්සාහය ප‍්‍රශංසනීය වේ. සමකාලීන යොවුන් සාහිත්‍යයෙන් ‘අඩනහිරියා’ විසින් සලකුණු කරනු ලබන දෙවැනි වෙනස් ලක්ෂණය එයයි.

පවත්නා තරගකාරී ජීවන රටාව තුළ තමාගේ දරුවා හොදම දරුවා විය යුතු බවට තරයේ අදහන මව්පියෝ ඒ වෙනුවෙන් සෙසු දරුවන්ගේ අනාගතය පවා අදුරු කරලීමට පසුබට නොවෙති. හැම ක්ෂේත‍්‍රයකම පෙරමුණ ගැනීමට සෑම දරුවෙකුටම නොහැකි බැව් බොහෝ වැඩිහිටියෝ අමතක කරති. ඒ නිසාම සාහිත්‍යය තුළත්, සිනමාව වැනි කලා නිර්මාණ තුළත් හඹායන සියල්ල අත්පත් කරගන්නා කෘත‍්‍රිම ලෝකයක හෙවත් සිහින ලෝකයක සිරගත කිරීමක් දකින්නට ලැබෙයි. එහෙත් ඒ වෙනුවට ලැබීම් මෙන්ම නොලැබීම්ද, උපේක්ෂා සහගත ලෙස වි`දගැනීමට සිදුවන බැව් කුඩා කල සිටම දරුවන්ට පුරුදුපුහුණු කරලීමට හැකිවිය යුතුය.

‘‘නාට්‍යයට නොතේරීම ගැන ඇය දුක් වූවාය. එහෙත් සමුද්‍ර මිස්ගේ කරුණු දැක්වීමෙන් පසු ඇය සිත හදාගත්තාය.

‘‘මිහිලි, බලන්න මේ පුංචි දේ ඔයා කතාවක් කරපු ලස්සන. දවසක ඔයා හොද ලේඛිකාවක් වෙනවා මට විශ්වාසයි. ඒ ඔයාගෙ ගමන. අයේෂා ආසා රගපාන්න, එයාට හැකියාව තියෙන්නේ එතැන. එයාට ලියන්න බෑනේ. එතකොට ඔයාට පුළුවන් වෙන්න ඕනෑ එයාට ලැබුණේ එයාට ගැළපෙනම දේ, ඒකට ඔයාට වඩා ගැළපෙන්නේ එයාට බව තේරුම් ගන්න’’ (පිටුව 77)

‘‘හැමදේම තමාට ලැබිය යුතු නැති වග අඩනහිරියා හෙමින් සීරුවේ තේරුම් ගත්තාය. ත්‍යාග ප‍්‍රදානෝත්සවයේ පළමුවැනියාගේ තෑග්ග ඇය ලබා ගන්නා විට අයේෂා ඒ වේදිකාවේ හො`දම ළමා නිළිය වනු ඇත. ඉතිං අඩනහිරියා අඩිරූල කැඩුණු දුකද අමතක කළාය. අයේෂා දිනුවේ ඒ නිසා බව ඈ සිතුවේ හිත හදාගන්නා අතරය. ’ (පිටුව 77)

අද පවත්නා දැවැන්තම සමාජ ව්‍යසනය වන්නේ නව යෞවනයන්ගේ සිතැගි යාවන් හා ඔවුන්ගේ හැකියාවන් හදුනාගන්නා ගුරුභවතුන්ගේ හි`ගයයි. පංති කාමර කාලසටහන් අනුව දුවන තරගයක පොදියට වැටී දුවන්නට පිටුපසින් කෝටුවකින් තලා එළවන අම්බරුවන්යයි සිතා කටයුතු කරන පිරිස් බොහෝය. ඒ නිසාම අධ්‍යාපනයේ අර්බුදයත්, ඒ අර්බුදය වඩාත් තීව‍්‍ර කරන ඇතැම් ගුරුභවතුන් පිළිබ`දවත් නොතකා හරින්නට කතුවරියට නොහැකිය.

‘‘එදා දෙකේ පන්තිය බාරව හුන් විනීතා මිස් හිටියේ වැඩි හිත හොදකින් නොවේ. ඇගේ නෙරා ආ උදරය තුළ හිදින මල්ලි බබා හා කතා කරන්නට අඩනහිරියාට ආශාවක් ඇත. එහෙත් විනීතා මිස් අඩනහිරියාව ගණන් ගන්නේම නැත. ගුරු දිනයට ගුරුතුමියට සාරි ගොඩක්ද, වීදුරු බඩුද අනිත් යාළුවන් ගෙන එනවිට දිනිතිත්, අඩනහිරියාත් බොහෝ වෙහෙසවී සුබ පැතුම්පතක් සෑදුහ. ඒ අම්මලාගේ අදහසටය. විනීතා මිස් එතැන් පටන් අඩනහිරියාටත්, දිනිතිටත් ගුටි දෙන වේලාවන් ඕනෑකමින් හෙව්වාය.’’ (පිටුව 83)

පංතිභාර ගුරුතුමීලාට සන්තෝසම් ලෙස ලැබෙන තෑගිබෝග අනුව දරුවන්ට ආදරය බෙදා වෙන්කරන මෙවන් ගුරුතුමීලා බොහෝය. සුන්දර ලෝකයක් මවා පෙන්වීම වෙනුවට දරුවන්ට මුහුණදීමට සිදුවන සැබෑ කටුක අත්දැකීම් නිර්මාණාත්මක සංසිද්ධි ගැළපීමක් ලෙස අමුණාලීමට කතුවරිය සමත්ය.

‘අඬනහිරියා’ හා සමකාලීන වෙනත් යොවුන් සාහිත්‍යාංග අතර වෙනසක් සලකුණු කරන අනෙක් ලක්ෂණය නම් වැඩිහිටියන්ගේ ලෝකය ප‍්‍රශ්න කිරීමයි. ජරාජීර්ණ වූ සමාජයක දරුවන් පමණක් සුන්දර ලෝකයක ජීවත්වෙතැයි අපේක්ෂා කළ නොහැකිය. දරුවන්ද එකී වැඩිහිටියන්ගේ ලෝකයේම දිගුවකි. වැඩිහිටියන්ගේ ප‍්‍රශ්න යනුවෙන් වෙන් කළ හැකි සුවිශේෂ ප‍්‍රශ්න නොමැති අතර කුඩා දරුවෝ ඔවුන්ගේ ප‍්‍රශ්නවල කොටස්කරුවෝය. නැතිනම් ගොදුරුය. අඬනහිරියාගේ මිතුරියක ඇසුරින් ඒ යථාර්ථයද පාඨකයා හමුවට ගෙන එන්නට නිබන්ධිකා වන්නිනායක උත්සාහ දරා තිබේ.

‘‘අපේ අම්මයි තාත්තයි ඉස්සර හරියට රණ්ඩු කළා. එයාලා ගහගන්නවත් එක්ක. ඉන්පස්සෙ තාත්තා ගෙදරින් ගියා. දැන් ඉන්නෙ බාප්පා. එයා මට වැඩිය ආදරේ නෑ. එයා ආදරේ මල්ලිට. තාත්තා රට ගියානෙ. ආපු ගමන් මාව බලන්න ආවා. ජයන්ති මිස් කියනවා මට තාත්තා ගාවට යන්න උදව් කරන්නම් කියලත්’’ (පිටුව 88)

‘‘උත්පලා අඩනහිරියාට ‘කාටවත් කියන්න එපා’ රහසක් හෙළි කළාය. ඉතිං අඩනහිරියා ඒ ගැන දිනිතිටවත්, ෆර්ෂාන්ටවත් නොකීවාය. එහෙත් අම්මා, ‘කාටවත්’ යන පිරිසට අයිති නැත.

එකී කතාව ඇය අම්මා සමග බෙදාහදා ගත් බව සෘජුව කියාපෑම වෙනුවට අම්මා, ‘කාටවත්’ යන පිරිසට අයිති නැති බැව් අවධාරණය කිරීමෙන් බොහෝ කරුණු කාරණා සැකෙවින් වඩාත් අපූර්වත්වයෙන් යුතුව ප‍්‍රකාශවී තිබේ. කුඩා දරුවන්ට දේවල් හිතේ හංගාගෙන සිටීමට නොහැකිය. කුතුහලය ඔවුන් තවතවත් නොසන්සුන් කරයි. පොරොන්දු රැුකීමේ ගෞරවය ආරක්ෂා කරන අතරේම පොරොන්දු කැඞීමට සිදුවන තීරණාත්මක මොහොත අම්මා බැව් ඇය විසින් යළිත් සිහිපත් කරනු ලැබීම අපූරුය.

කෘතිය පුරාවටම වඩාත් ආකර්ෂණීය ලෙස කියවීමේ රුචිය වඩවමින් එකම භාෂා රිද්මයක් අඛණ්ඩව නඩත්තු කරමින් අවසානය දක්වාම පාඨකයා කෘතිය තුළ ‘අඩනහිරියා’ට ආසක්තව තබා ගැනීමට ලේඛිකාව සමත්වන බව සැබෑය. එහෙත් සියලූ කරුණු කාරණා ඔස්සේ චරිතය ඉස්මතු කරන්නට දරන වෑයම නිසාදෝ ඇතැම් විටෙක විශ්වසනීයත්වය ගිලිහී යන්නට හේතුවන අවස්ථාවක්ද පවත්නා බව කිව යුතුය. එය නම් මේසයට නැගීමට තරම්වත් උස නැති පෙර පාසල් වියේදීම ටී.බී ඉංගරත්නගේ ‘හපනා’ කෘතිය කියවා තේරුම් ගැනීමයි. අනෙක් අතට එය විශ්වාස කරනු ලබන්නේ නම් කුඩා කල සිට ඉගෙනීමටත්, පතපොත කියැවීමටත් උපන් හපන්කම් දක්වන්නියක වන ඇයට පහේ ශිෂ්‍යත්වය සමත්වීම කිසිසේත්ම අසීරු විය නොහැකිය. ඇය උසස් ලෙස සමත්වනු ඇති බැව් මූලාරම්භයේ සිටම උපකල්පනය කළ හැකිය.

ඒ නිසාම ‘ශිෂ්‍යත්ව විභාගය සමත්වීම’ නම් ජයග‍්‍රහණයෙන් කෙලවර වීම නිසා එතෙක් කෘතියේ පැවති ජවය යම් පමණකට සීමාවන බවක් ඇගවෙයි. සාම්ප‍්‍රදායික නොවන ජයග‍්‍රහණයක් කරා ඇය යොමුකරවීම හෝ ඇයට තරම් නොවන ජයග‍්‍රණයකින්ම නිමාකරවීම සාම්ප‍්‍රදායික කතා වට්ටෝරුවේම පොදු දුර්වල ලක්ෂණයක් බැව් පුද්ගලිකව අපගේ විශ්වාසයයි. එහෙත් මෙම හේතුව නිසා සමකාලීන නව යොවුන් සාහිත්‍යයට එයින් ලැබෙන ආලෝකය සුළුපටු යයි අදහස් නොකෙරෙන බවද කිව යුතුය. යෞවන සාහිත්‍යය පිළිබද පර්යේෂණ ග‍්‍රන්ථයක් ලියා පළකළ ආචාර්ය ස්වර්ණා චන්ද්‍රසේකරගේ සටහනකින් මෙම ලියැවිල්ල හමාර කරන්නට කල්පනා කරමි.
‘‘යෞවනයා ස`දහා ලියන ප‍්‍රබන්ධ කතාවක සැලසුම, වැඩිහිටියන්ට ලියනු ලබන ප‍්‍රබන්ධ කතාවක සැලසුමට බෙහෙවින් සමාන වෙයි. එහෙත් යෞවන සාහිත්‍ය කෘතියක් නිර්මාණය කිරීම, වැඩිහිටි සාහිත්‍ය කෘතියක් නිර්මාණය කිරීමට වඩා අසීරුය. කතාව, කතා විකාශනය, චරිත නිරූපණය, බස්වහර, තේමාව ආදි සෑම කරුණකදීම යෞවන පාඨකයා පිළිබ`දව විශේෂ සැලකිල්ලකින් යුතුවය, යෞවන සාහිත්‍ය කෘතියක් රචනා කළ යුත්තේ. වැඩිහිටි සාහිත්‍ය කෘතියක් නිර්මාණය කිරීමේදී ලැබෙන නිදහස මෙහිදී සීමාවෙයි.’’ (යෞවන සාහිත්‍ය-පිටුව 26).

නවක ලේඛිකාවක ලෙස මෙම අභියෝගයට සාර්ථකව මුහුණදීමට නිබන්ධිකාට හැකිවී තිබේ. එහෙත් සාම්ප‍්‍රදායික ආකල්ප හා දෘෂ්ටිවාදයන්ට නතු නොවීමට ඇය වගබලා ගත යුතුව ඇත. ඇතැම් ප‍්‍රවීණයන් මුරුංගා අත්තේ තැබීමක් දකින්නට ලැබෙතත්, එයින් හදිසි අනතුරකට භාජනය නොවී කොන්ද කඩා නොගන්නේ නම් ඇයට මේ ක්ෂේත‍්‍රයේ බොහෝ දුර යා හැකි බැව් පැවසිය හැකිය.

ප‍්‍රියාන් ආර් විජේබණ්ඩාර

වෛද්‍යවරුන්ට ගිය කල..

0

අගෝස්තු 05 වැනිදා ‘ජන බලය කොළඹට’ නමින් පැවැත්වූ විරෝධය කොළඹදී පවත්වනු ලැබීය. කොළඹ වට කරන බව ප‍්‍රකාශ කළත් කොළඹ වට කරන්නට ඒ විරෝධයට හැකිව තිබුණේ නැත. විපක්ෂයේ දේශපාලන පක්ෂයක් ලෙස, තමන්ට ආණ්ඩු බලය ලබාගැනීමේ අරමුණෙන් ඒකාබද්ධ විපක්ෂය විරෝධතා පැවැත්වීම පුදුම විය යුතු කාරණයක් නොවේ. එය සාමාන්‍ය කාරණයකි. මේ විරෝධතාවල ඇති සටන්පාඨවලින් නැගෙන උත්ප‍්‍රාසය පසෙක තිබියදී මෙය ඡන්ද ජයගැනීමේ අරමු‍ණෙන් කරන දේශපාලන වැඩසටහනක් ලෙස අවබෝධ කරගත හැකිය.

‘1815 දී රට පාවාදුන් ගිවිසුමටත් වඩා භයානක, ප‍්‍රතිපත්තියකින් තොරව අවිධිමත් ලෙස අත්සන් කළ සිංගප්පූරු වෙළඳ ගිවිසුම අවලංගු කර, නිවැරදි සහ නෛතික සැබෑ ජාතික වෙළඳ ප‍්‍රතිපත්තියක් සකස් කරන ලෙසත්, එතෙක් අත්සන් කිරීමට යෝජිත ඉන්දු ලංකා ආර්ථික සහයෝගීතා ගිවිසුම (ETCA) ඇතුළු‍ කිසිදු වෙළඳ ගිවිසුමක් සැකසීමට ගන්නා ක‍්‍රියාමාර්ග වහා අත්හිටුවන ලෙසත් ඉල්ලා රට සුරැුකීමට මහා ජන බලවේගයක් ඒකරාශී කිරීම අපගේ ඒකායන අරමුණයි’

මේ උපුටා දක්වා ඇත්තේ ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ දේශපාලන රැුස්වීමක ප‍්‍රතිපත්ති මාලාවක් නොවේ. රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරින්ගේ සංගමය විසින් අගෝස්තු 30 වැනිදා සාකච්ඡුාවකින් ආරම්භ කළ ‘රට සුරකින ජන පවුර’ නම් සංවිධානයක අරමුණ ලෙස හඳුන්වා තිබුණේ ඉහත සටහනය. මේ කියන සංවිධානය ආරම්භ කිරීම වෙනුවෙන් රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය විසින් විවිධ පාර්ශ්ව සම්බන්ධ කරගත් සාකච්ඡුාවක්ද පවත්වා තිබුණි. පිවිතුරු හෙළ උරුමයේ නායක උදය ගම්මන්පිළ, ඒකාබද්ධ විපක්ෂ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රී සිසිර ජයකොඩි, ඇල්ලේ ගුණවංශ හිමි, අතුරලියේ රතන හිමි, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ් කේ.ඞී. ලාල්කාන්ත සහ වසන්ත සමරසිංහ ඇතුළු පිරිසක් මේ සංවිධානයේ ආරම්භක සාකච්ඡුාවට සහභාගී වී තිබුණි.

සැප්තැම්බර් 04 වන දින පැවත්වු රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරින්ගේ සංගමයේ මාධ්‍ය සාකච්ඡුාවකදී වෛද්‍ය නවින් ද සොයිසා කියා තිබුණේ රට සුරකින ජන පවුර නම් සංවිධානයේ විධායක කමිටුව සැප්තැම්බර් 03 වැනිදා පැවැත්වූ බවයි. රට පාවාදෙන වෙළඳ ගිවිසුම්වලට විරුද්ධ වීමට මේ සංවිධානයේ විධායක කමිටු රැුස්වීමේදී එකඟ වූ බව ඔහු කියා තිබුණි. වෙළඳ ගිවිසුම් එපා කියමින් ඉදිරියේදී මහජන විරෝධතා පැවැත්වීමට දේශපාලන පක්ෂ සහ වෘත්තිය සමිති එකඟ වූ බවද රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය කියා තිබුණි.

රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ ඉහළ තනතුරු දරන්නන් දේශපාලන ව්‍යාපෘතියක සිටින බව අලූ‍ත් කතාවක් නොවේ. මේ වෙද්දී සියල්ලෝ එය දනිති.

එහෙත් වසර හතරකට පෙර මේ සංගමය ආණ්ඩුව වෙනුවෙන් පෙනීසිටිමින්, සම සෞඛ්‍ය සිසුන්ගේ අධ්‍යාපන අයිතිය කප්පාදු කිරීමට කටයුතු කළ බව බොහෝ දෙනෙකුට මතක ඇතිවාට සැක නැත. එදා දේශපාලනඥයන් සමඟ කිසිම වේදිකාවක එම සංගමය සිටියේ නැත. අප දේශපාලනය නොකරන බව ඔවුන් එදා කීය. එදා එම සංගමය මාධ්‍යවල මාතෘකාවක් වුණේ සමසෞඛ්‍ය සටනේදීත්, නිලවරණයේදී අනුරුද්ධ පාදෙණිය ප‍්‍රමුඛ කණ්ඩායම යළි යළිත් ජයග‍්‍රහණය කරවීමට උත්සාහ කළ නිසා ඇතිවූ ගැටුම්වලදීත්ය. 2014 දී කොළඹ මහ රෝහලේදී ගහමරාගැනීමක් දක්වා මේ ගැටුම් වර්ධනය වී තිබුණි.

එහෙත් 2015න් පසුව රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය නිතර කරළියට එන්නට පටන්ගෙන තිබුණි. මුලින් ඔවුන් මාධ්‍ය ඉදිරියේ පෙනී සිටි අවස්ථාවල පාවිච්චි කළේද වඩා තාක්ෂණික වචනය. මුලින් වෘත්තිය කාරණා ඉදිරිපත් කෙරුණි. සෞඛ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයට අදාල විවිධ තර්ක ඉදිරිපත් කරනු ලැබීය. උදාහරණයක් ලෙස ඉන්දීය ගිලන්රථවලට විරුද්ධ වුණේ ඒ ගිලන් රථ නිසා රෝගී ජීවිත අවදානමේ වැටෙන බව කියමින්ය. එයට විවිධ හේතු ඉදිරිපත් කෙරුණි. එදා වචන මාලාවේ තිබුණේ විවිධ තාක්ෂණික වචනය.

එහෙත් පසුගිය මාස කිහිපය වෙද්දී රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ වචන මාලාවට එක්ව ඇති වචනවලින් ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් තමන් අයිතිවන දේශපාලන කඳවුර ප‍්‍රසිද්ධියේ පෙන්වන්නට පටන්ගෙන තිබේ.

‘රට සුරකින ජන පවුර , දේශපේ‍්‍රමී බලවේග, රට පාවාදීම’ වැනි ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ සිටින ජාතිවාදීන්ගේ වචන මාලාව ප‍්‍රසිද්ධියේ පාවිච්චි කරමින් දේශපාලන ව්‍යාපෘතියක නිරත වීමට රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරින්ගේ සංගමය සූදානම් වන බවද පෙනෙයි. මේ වචනවලින් සාමාන්‍ය ජනතාව තුළ ඇතිවන අදහස අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ. සාමාන්‍ය ජනතාවගේ මනස තුළ ඇති කරවන්නට සූදානම් වන බිය පිළිබඳවද අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ. ඒ බිය වාසිදායක වන්නේ කුමන දේශපාලන බලවේගයටද යන්න අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ.

වැදගත්ම කාරණය වන්නේ රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය විසින් රට සුරකින බලවේග අතරට ඇල්ලේ ගුණවංශ වැනි හිමිවරුන්ද, උදය ගම්මන්පිළ වැනි දේශපාලනඥයන්ද එකතු කරගැනීමයි. ‘දේශපේ‍්‍රමය’ යන වචනයට රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය ලබාදෙන අර්ථකථනයෙන් ඔවුන් නියෝජනය කරන දේශපාලන බලවේග‍ය කුමක්දැයි පැහැදිලි වෙයි.

ගැටලූ‍ව වන්නේ සිංගප්පූරු වෙළඳ ගිවිසුම වැනි ආර්ථික ප‍්‍රතිපත්තිවලට 25,000ක් වන රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ සමස්ත සාමාජිකත්වය විරුද්ධද යන්නයි. මේ වෙළඳ ගිවිසුම 1815 ගිවිසුම මෙන් රට පාවාදීමක් යැයි ඒ සියලූදෙනා විශ්වාස කරනවාද යන්නයි. එසේ නැතිනම් මේවා රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ තනතුරු දරන කිහිපදෙනෙකුගේ පෞද්ගලික න්‍යාය පත‍්‍රවලට අදාළ සටන්පාඨද යන්නයි.

ඒකාබද්ධ විපක්ෂය මෙවැනි වචන උසුරවමින් දේශපාලනය කිරීම ගැන පුදුම විය යුතු නැත. ඔවුන්ගේ අරමුණ බලය ලබා ගැනීමයි. රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ ප‍්‍රධානීන්ගේ සැබෑ අරමුණ කුමක්දැයි දන්නේ ඔවුන්මය. ඒ අරමුණුද ඉදිරියේ එළිවනු ඇත්තේ හැංගි හැංගී වෙස් බැන්දත් නටන්නට වෙන්නේ එළියේදී වන නිසාය.

හංසි මානවඩු

ගලහෙන් ඉගෙනගැනීම

0

වලිප්පුව සෑදී පැමිණි දරුවකු මියයාම මූලික කරගෙන ගලහ රෝහලේදී ඇතිවූ කලබලය හමුවේ ප‍්‍රකෝප වූ ගම්වාසීන් රෝහලට පහර දීම පසුගිය දිනවල දැඩි කතාබහට ලක් විය. පොලිසිය මැදිහත්වීමෙන් ඒ අවස්ථාව පාලනය කළත් මේ වනවිට එම රෝහලේ සිටි වෛද්‍යවරුන් ද වෙනත් රෝහලකට මාරු කර යවා රෝහල අකර්මණ්‍ය තත්වයක පවතී. මේ පසුබිම මත විවිධ කෝණවලින් සිදුවීම විග‍්‍රහ කිරීමට බොහෝ දෙනා පෙළඹී ඇත. වෛද්‍යවරුන්ගේ පාර්ශ්වයෙන් එම සිදුවීම ගැන වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම්, පහර දීමට වගකිව යුතු අය අත්අඩංගුවට ගැනීමට බලකිරීම්, වෛද්‍යවරුන්ගේ සහ රෝහල් කාර්ය මණ්ඩලයේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ වැදගත්කම යනාදිය ගැන මත පළවෙද්දී තවත් පාර්ශ්ව සිදුවීමට අදාළව සහ නොමැතිව වෛද්‍ය ක්ෂේත‍්‍රය විවේචනය කිරීමට ඉක්මන් වන බවක්ද පෙනෙන්නට තිබුණි.

කිසියම් සිදුවීමක් විග‍්‍රහ කරගත යුත්තේ තනි සිදුවීමකට වඩා පවතින සන්දර්භයද සැලකිල්ලට ගෙන බව මගේ පිළිගැනීම වේ. එපමණක් නොව තමා නියෝජනය කරන ක්ෂේත‍්‍රයේ සිදුවීමක් හෝ කරුණක් ගැන මතයක් පළ කිරීමේදී හැඟීම්බර වනවාට වඩා හැඟීම්වලින් ස්වායක්තව අදහස් තෝරාබේරා ගැනීමේ වැදගත්කමද අවධාරණයෙන් සැලකිල්ලට ගත යුතුය. එසේ කිරීම දුෂ්කරය. එහෙත් අවසානයේ ඉදිරිගාමී, ප‍්‍රයෝජනවත් අදහසක් සමාජයට එකතු කිරීමට නම් හැඟීම් සහ තර්ක බුද්ධිය අතර විසංවාදය වැදගත් වේ.

ගලහ සිදුවීම් පෙළක එක තැනකි
වෛද්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයට සම්බන්ධ බොහෝදෙනා ගලහ සිදුවීම වෛද්‍ය විද්‍යාත්මකව පැහැදිලි කිරීමට වෙහෙස වීම දක්නට ලැබුණි. එම දරුවාගේ රෝගී තත්වය, ලබා දුන් ඖෂධය, පිළිගත් ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රම, සංකූලතා ඇති වුණ ආකාරය සහ ඒවාට මුහුණ දුන් ආකාරය ආදි විෂය කරුණු සහිත පැහැදිලි කිරීම් බෙදාහැරෙන්නට වුණි. එවැනි කරුණු ගැන සාමාන්‍ය ජනතාවගේ දැනුවත්කම පහළ අඩියක පවතී. ඒ නිසා එවැනි සිදුවීමකින් පසුව මහජන අවබෝධය වැඩි කිරීමට යම් මැදිහත් වීමක් අත්‍යවශ්‍යය. ගැටලූ‍ව වන්නේ එවන් පැහැදිලි කිරීමකින් බලාපොරොත්තු වන්නේ ප‍්‍රශ්නයේ විවිධ පැතිකඩ අඳුරු කර එක් තැනකට පමණක් චෝදනාව එල්ල කිරීම නම් එකී බලාපොරොත්තුව හුදෙක් ආත්මාර්ථය වෙනුවෙන් යැයි හැඟීමක් සමාජයේ ඇතිවීමයි. සිදුවීම ගැන මහජන විරෝධය එල්ල වන්නේ එම තනි සිදුවීම ගැන මහජනයාගේ තිබෙන නොදැනුවත්කම නිසා බවට මතයක් සමාජගත වෙමින් තිබේ. සත්‍යය ඊට වඩා සංකීර්ණය.

ගලහ සිදුවීමට පෙර වෛද්‍යවරුන්, වෛද්‍ය සිසුන් වැනි විවිධ පාර්ශවවලින් ගුණාත්මක වෛද්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයක වැදගත්කම ගැන බරපතළ චිත‍්‍රයක් සමාජය හමුවේ තැබිණ. ඒ පුද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලවලින් වෛද්‍යවරුන් බිහි වුවහොත් ඔවුන් රෝගී ජීවිත බිල්ලට ගනු ඇති බවට අනාවැකි පළකිරීම් සමගය. ගුණාත්මක වෛද්‍යවරයා සහ ගුණාත්මක සෞඛ්‍ය සේවාව ගැන සමාජ සම්මතයන් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කළේ ඔවුන්මය. යම් හේතුවකට වෛද්‍යවරයෙකු අතින් සිදුවිය හැකි වැරැද්දක් හෝ අතපසු වීමකට වෙනස්, භාවාතිශය මුහුණුවරක් දුන්නේ ඔවුන්මය. එවන් වරදක් අතපසු වීමක් හෝ මානුෂීය වරදකට (human error) එහා ගිය ”සුදුසුකම් නොලැබීම නිසා/ හොර වෙදෙක් වීම” නිසා සිදුවිය හැකි සාපරාධී ක‍්‍රියාවක් ලෙසට අර්ථ වෙනස් කළේ ඔවුන්මය. ඊට පෙර සමාජයේ වෛද්‍යවරයකු අතින් සිදුවන වරදක් දෙස මෙවන් සාපරාධී කෝණයෙන් බැලූ අවස්ථා අඩුය. ඊට හොඳ නිදසුනක් ලෙස මීට අවුරුදු කිහිපයකට පෙර ඇඟලූ‍ම් සේවිකාවක මීගමුව මහ රෝහලේදී මියගිය සිදුවීම ගත හැකිය. ඇත්තටම සාපරාධී ස්වභාවයක් තිබී වුවද එකල එම සිදුවීම අලලා සමාජ විරෝධයක් මතුවුණේ නැත. එම සිදුවීමම අද දින සිදුවුණා නම් ගලහ සිදුවීමේ භයානක මුහුණුවරක් අපට මීගමුව රෝහලේදී දැකගන්නට හැකිව තිබුණි. මේ අප අත්විඳින්නට පටන් ගත්තේ වෘත්තිය සුදුසුකමකට භාවයන් ආරෝපණය කිරීමේ ආදීනවය.

වෛද්‍යවරුන් සමාජයෙන් විතැන්වීම
එකී දරුවාට සේලයින් නොදීම ගැන පිළිබඳ සාමාන්‍ය වැසියන් කරන චෝදනාව ගැන හාස්‍යොත්පාදිත කතා බොහොමයක් අසන්නට ලැබිණ. දරුවාගේ ශ්වසනය අක‍්‍රිය වූ පසු ලබා දෙන මූලික ප‍්‍රතිකාරවලට බාධා පැමිණවීම ගැනද ඒ ආකාරයේම කතා මතු විය. ඒ ආකාරයෙන් සිදුවීම ගැන වෛද්‍යවරුන්, ප‍්‍රමුඛවම සමාජ මාධ්‍ය හරහා සිදු කළ කරුණු දැක්වීම්වලින් පැහැදිලි වන කාරණයක් තිබේ. එනම් කුලකයක් ලෙස වෛද්‍ය ප‍්‍රජාව ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් සාමාන්‍ය ජනයාගෙන් ඈත්ව පොදු සමාජයෙන් පරිබාහිරව කටයුතු කිරීමට පටන් ගෙන තිබීමයි. එම තත්වය වඩාත් දුරදිග ගොස් තම කණ්ඩායම හැර අනෙක් සියලූ‍ සමාජය තමාට එදිරිවාදී පිරිසක් ලෙස දැකීමට හුරුව තිබේ. නොදන්නා විෂය කරුණු ගැන ඒ සමාජයට උසුලූ‍ විසුලූ‍ කිරීමේ අර්ථය එයයි. කාලයක් පුරාවට හේතු විරහිතව වෛද්‍ය ප‍්‍රජාව විවේචනය කළ සමාජ කොටස්ද මේ සඳහා වග කිවයුතු වේ. එහෙත්, වෘත්තිකයන් ලෙස වඩා සංවේදී සමාජ කියවීමක් වෛද්‍යවරුන්ගෙන් පුහුදුන් සමාජය බලාපොරොත්තු වේ. සිදුවීම්වලින් හැඟීම්බර වීම ඕනෑම මනුෂ්‍යයකු මුහුණ දෙන සාමාන්‍ය දෙයකි. ඒ හැඟීම් ම ප‍්‍රකාශන ලෙස සමාජගත කිරීමේදී ප‍්‍රවේශම් විය යුත්තේ ද ප‍්‍රකාශ හැඟු‍ම් බර වීම නිසාමය. හැඟු‍ම්බර ප‍්‍රකාශ සමාජය කියවා ගන්නේ හැඟු‍ම් බරවම ය. ඒ හරහා නිකුත් කරන්නට බලාපොරොත්තු වන දේශපාලන පණිවුඩය යටගොස් අනවශ්‍ය භාවයන් පමණක් අවසානයේ සමාජය වෙත යනු ඇත. ගලහ සිදුවීම හරහා වෛද්‍යවරුන් විසින් නිකුත් කරන්නට යෙදුණු උපහාසාත්මක ප‍්‍රකාශන නිසා සාමාන්‍ය සමාජය ඔවුන් දෙස බලන කෝණය තව තවත් එපා කරවනසුලූ‍ එකක් මිස නිශ්චිත ප‍්‍රශ්නය තේරුම් ගැනීමක් නොවේ.

උදාහරණයකට ප‍්‍රාදේශීයව පිහිටා තිබෙන රෝහල්වල ගැටලූ‍ බොහොමයක් ඇත. කාර්ය මණ්ඩලය, යටිතල පහසුකම් ප‍්‍රමාණවත් නොවීම, මහජනයාගේ සෞඛ්‍යය ගැන තිබෙන ආකල්ප පිළිබඳ ගැටලූ, සම්පත් අවභාවිතය යනාදි ප‍්‍රශ්න ගැන පුළුල් සමාජ කතිකාවක් ඇති කළ හැකිව තිබූ අගනා අවස්ථාවක් මග හැරී ගියේ ය. මේවා ප‍්‍රාදේශීය මෙන්ම ජාතික දේශපාලන අධිකාරීන්ගේ අවධානය යොමු නොවන කරුණු ය. එදා සිදු වීමට මේවාද බලපා තිබේ. එහෙත් අවසානයේ සාකච්ඡුාව දිශාගත වුණේ වෛද්‍යවරුන්ට පහර දීම, වෛද්‍යවරුන්ගේ ජීවිත අනතුරේ යෑම, දැනුම නොමැති මිනිසුන් වෛද්‍ය කටයුතුවලට මැදිහත් වීම යනාදි එක් කුලකයකට පමණක් බලපාන කරුණු කෙරෙහි ය.

සහකම්පනය සහ සන්නිවේදන හිස්තැන
මා වටහාගෙන තිබෙන ආකාරයට සෞඛ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයේ තිබෙන විශාලතම ගැටලූ‍වක් වන්නේ සහකම්පනය සහ සන්නිවේදනය පිළිබඳව තිබෙන ගැටලූ‍වයි. සාමාන්‍ය අර්ථයෙන් සහකම්පනය/එම්පතිය යනු රෝගියා සිටින තත්වය පිළිබඳ අවබෝධයක් සහිතව තමා ඒ තත්වයේ සිටියා නම් බලාපොරොත්තු වන ආකාරයට රෝගියාට සහාය වීමයි. එය පහසු නැත. සියයට සියයක එම්පතියක් කිසිම වෛද්‍යවරයකුට දැක්විය නොහැකිය. රෝගියකු සමග ගනුදෙනු අවස්ථාවේදී ඇතිවන හැඟීම් දැනීම්, ප‍්‍රායෝගික අපහසුතා, අධික වැඩබර, පුද්ගල චරිත ස්වභාවයන්ගේ වෙනස්කම් ආදි කරුණු එම්පතියට හරස් වීම ස්වාහාවිකය. එහෙත් වඩා අවධානයකින් යුක්තව හැකි සෑම අවස්ථාවකදීම රෝගියා කෙරෙහි සහකම්පනයකින් යුක්තව කටයුතු කිරීම ගැන සැලකිලිමත් වීම වැදගත්ය. යම් සිදුවීමකින් පසුව තමා අතින් සිදුවූ ප‍්‍රමාදයන් ගැන සිතා බැලීමේ පුහුණුවක් වෛද්‍යවරයාට අවශ්‍යය. සහකම්පනය පිළිබඳ රෝගියාටද දැනෙන්නට සැලැස්වීම වෛද්‍ය-රෝගී සන්නිවේදනයෙන් සිදු කෙරේ. ප‍්‍රතිඵලය කුමක් වුවත් එසේ ප‍්‍රමාණවත් සන්නිවේදනයක් නොමැති සෑම අවස්ථවක්ම කෙලවර වන්නේ රෝගියා සහ වෛද්‍යවරයා අතර අනවබෝධයකිනි.

උක්ත සිදුවීමම සලකා බැලූ‍වහොත් වෛද්‍යවරයා කෙතරම් එම්පතියකින් එම දරුවා කෙරෙහි කටයුතු කර තිබුණා වුවද එය දරුවාගේ පවුලේ අයට සන්නිවේදනය වීමේ බරපතළ හිඩැසක් තිබේ. වෛද්‍යවරයාගේ ප‍්‍රතිකාර කර්තව්‍යය කෙරෙහි ප‍්‍රතිකාර ලබන පාර්ශ්වය තුළ විශ්වාසය ගොඩ නැගෙන්නේ එලෙසය. වෛද්‍යවරයා තම දරුවා කෙරෙහි උපරිම සැලකිල්ල දක්වන බවටත් ඔහු කෙරේ විශ්වාසය තබා ගත හැකි බවටත් රෝගීන්ගේ ඥාතීන්ගේ සිත් තුළට ස්වාභාවිකවම ඒත්තු ගැන්වීම සරල සන්නිවේදනයකින් සිදු කළ හැක. මට සිතෙන ආකාරයට අපේ පද්ධතිය තුළ ප‍්‍රශ්නය තිබෙන්නේ එම්පතියටත් වඩා මෙම සන්නිවේදනය පිළිබඳව ය. එවැනි සන්නිවේදනයක් ගැන මා ලැබූ වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය තුළ ප‍්‍රායෝගික තලයේ ප‍්‍රමාණවත් පුහුණුවක් ලැබුණේ නැත. මගේ දැනීමේ හැටියට එවන් පුහුණුවක් තවමත් වෛද්‍ය විද්‍යාලවලින් ලැබෙන්නේද නැත. ඊට වඩා අදටත් ප‍්‍රමුඛත්වය ලබා දෙන්නේ රෝගියා කෙතරම් අපහසුතාවකින් සිටියද ඔහුගෙන් ඉගෙන ගත යුතු, හැකි දේ ගැනීම කෙරෙහිය. ප‍්‍රායෝගික වෛද්‍ය අධ්‍යාපනයේ සිට මෙම ගුණාංගය වැඩිදියුණු කළ යුතුව ඇත. මේ සිදුවීම හරහා එවන් සාකච්ඡුාවකට ඉඩකඩ වෙන් වුවද කිසිමාකාරයකින් එය සාකච්ඡාවට බඳුන් වූයේ නැත.

මූලික සෞඛ්‍ය කරුණු ගැන මහජනයාගේ නොදැනුවත් බව.

මෙය නිවැරදි කළ හැකිද?
සෞඛ්‍ය සාක්ෂරතාව හෙවත් health literacy යන්න ලෝකයේ බොහෝ සෙයින් කතාබහට ලක්වන, පර්යේෂණ කෙරෙන මාතෘකාවකි. සාමාන්‍ය සාක්ෂරතාව කෙතරම් දියුණු රටවල් වුවද සෞඛ්‍ය කරුණු ගැන අඩු මට්ටමේ සාක්ෂරතාවක් උසුලයි. රෝගීන් වෛද්‍යවරයා දෙන උපදෙස් පිළිපැදීම, මූලික සෞඛ්‍ය කරුණු ගැන ‍රෝගීන්ගේ තිබෙන අවබෝධය වැනි දෑ එම ක්ෂේත‍්‍රයේ අය උපකල්පනය කරනවාට වඩා බොහෝ අඩු මට්ටමක පවතී. ලෝකය පුරා මේ කරුණ එක සමානය.

ලංකාවේ මේ පිළිබඳ ප‍්‍රමාණවත් අධ්‍යයනයන් සිදුකෙරී නැතිවා පමණක් නොව ප‍්‍රතිපත්ති නිර්මාණය කිරීමේදී ඒ ගැන විශේෂ සැලකිල්ලක් යොමු කරද නැත. දියුණු රටවල සෞඛ්‍ය සාක්ෂරතාව වැඩි කිරීමට ගෙන ඇති ක‍්‍රියාමාර්ග ලංකාවේ අපට තව බොහෝ දුරය. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය වැනි රටක කර ඇති අධ්‍යයනයන්වලට අනුව ඔවුන්ගේද සාක්ෂරතාව 12% ක වැනි අගයක් ගනී. ඔවුන්ගේ වැඩිහිටි ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකකට සාමාන්‍ය බෙහෙත් වට්ටෝරුවක උපදෙස් පිළිපැදීමේ හැකියාවක් නැත. කාලයත් සමග සෞඛ්‍ය සේවාව කෙතරම් දියුණු වුවද ඔවුන්ගේ මහජන සෞඛ්‍ය සාක්ෂරතාව වෙනස් වීද නැත. සමහර විට ජනතාවගේ සෞඛ්‍යය ගැන තිබෙන සාක්ෂරතාව එක් ලක්ෂ්‍යයකින් එහාට වැඩිකළ නොහැකි වීමට ද ඉඩ තිබේ. එතැනින් එහාට වගකීම ඇත්තේ ඔවුන්ගේ නොදැනුවත්බව තේරුම් ගෙන ඊට ගැළපෙන ලෙස සෞඛ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රය තුළ වෙනස්කම් කිරීමය. එතැනදීත් සහකම්පනය සහ සන්නිවේදනය වෙත වැඩි බරක් යෙදේ. ජනතාවගේ නොදැනුවත් බවට අනුකම්පා කිරීම එහි පළමු අංගයයි. හාස්‍යයට බඳුන්කිරීම සහකම්පනයට හාත්පසින්ම විරුද්ධ ඉවුරේ සිටින්නකි.

ප‍්‍රාථමික වෛද්‍ය සේවාවේ වෙනස්කම්වලට කාලය

තවමත් රටේ ක‍්‍රියාත්මක වන්නේ දශක කිහිපයකට පෙර ස්ථාපිත වූ රෝහල් ව්‍යුහයකි. නාමකරණයේ යම් යම් වෙනස්කම් සිදු වුවද පරිපාලන ව්‍යුහයේ හෝ රෝගී සත්කාර ක‍්‍රම විධිවල එතරම් වෙනස්කම් සිදුව නැත. ග‍්‍රාමීය මට්ටමේ තත්වය තවත් දරුණු ය. සෞඛ්‍ය සම්පත් නාස්ති වීම සහ අවභාවිතය නිරීක්ෂණය කළ හැක. ඒ ගැන ප‍්‍රමාණවත් විගණනයක්ද සිදුව නැත. ප‍්‍රජා සෞඛ්‍ය සේවාව (preventive sector -සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිළධාරී කාර්යාල, මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක, පවුල් සෞඛ්‍ය සේවිකා ආදි ) වෙනස්කම්වලට භාජනය වෙමින් උසස් තත්වයක පැවතියද ඊට ගැළපෙන ලෙස ග‍්‍රාමීය ප‍්‍රදේශවල ප‍්‍රතිකාර සේවා (curative sector) වෙනස්කම්වලට භාජනය වී නැත. බොහෝ ප‍්‍රදේශවල සුළු‍ අසනීපවලට ප‍්‍රතිකාර පමණක් සිදු කරන රෝහල්, වෛද්‍ය ඒකක තිබෙන බව නිරීක්ෂණය වේ. මේවා නඩත්තුවට අධික පිරිවැයක් දරනවා මෙන්ම ඒවාහි වෛද්‍ය ඇතුළු‍ සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩල ස්ථානගත කිරීමෙන් සම්පත් අවභාවිතයක් සිදුවේ. විසඳුම ලෙස මේවා වසාතැබීමට යෝජනා කරනවාට වඩා නිසි අධ්‍යයනයකින් ප‍්‍රාථමික වෛද්‍ය සේවා ප‍්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම ඉතාම කාලෝචිතය. අමාත්‍යවරයා පවා එවැනි අදහසක් මතු කර තිබිණ.

ගලහ සිදුවීම හුදෙක් එක් සිදුවීමක් නොවේ. එය සමාජයේ කතාබහට ලක්විය යුතු කරුණු රැුසක් අන්‍තර්ගත කෙරුණු එක් මුහුණතක් පමණි. සමාජ ප‍්‍රශ්න එළියට එන්නේ ඒ ලෙසටය. ඒවා කියවා ගැනීමට දක්ෂ නොවන්නේ නම් ඒ ප‍්‍රශ්නවලට විසඳුම්ද කිසිදා නිර්මාණය නොවනු ඇත. එහෙත් ප‍්‍රශ්නවලට විසඳුම් ලැබෙන තෙක් ගලහ වැනි සිදුවීම් යළි යළිත් සිදුවනු ඇත. අවාසනාවට ඒ එක් සිදුවීමක් වැරදියට කියවා ගැනීමම ඊළඟ සිදුවීමට හේතු සාධක වනු ඇත.

වෛද්‍ය හසිත උදලාගම

ගලහෙන් ඉගෙනගැනීම

0

වලිප්පුව සෑදී පැමිණි දරුවකු මියයාම මූලික කරගෙන ගලහ රෝහලේදී ඇතිවූ කලබලය හමුවේ ප‍්‍රකෝප වූ ගම්වාසීන් රෝහලට පහර දීම පසුගිය දිනවල දැඩි කතාබහට ලක් විය. පොලිසිය මැදිහත්වීමෙන් ඒ අවස්ථාව පාලනය කළත් මේ වනවිට එම රෝහලේ සිටි වෛද්‍යවරුන් ද වෙනත් රෝහලකට මාරු කර යවා රෝහල අකර්මණ්‍ය තත්වයක පවතී. මේ පසුබිම මත විවිධ කෝණවලින් සිදුවීම විග‍්‍රහ කිරීමට බොහෝ දෙනා පෙළඹී ඇත. වෛද්‍යවරුන්ගේ පාර්ශ්වයෙන් එම සිදුවීම ගැන වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම්, පහර දීමට වගකිව යුතු අය අත්අඩංගුවට ගැනීමට බලකිරීම්, වෛද්‍යවරුන්ගේ සහ රෝහල් කාර්ය මණ්ඩලයේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ වැදගත්කම යනාදිය ගැන මත පළවෙද්දී තවත් පාර්ශ්ව සිදුවීමට අදාළව සහ නොමැතිව වෛද්‍ය ක්ෂේත‍්‍රය විවේචනය කිරීමට ඉක්මන් වන බවක්ද පෙනෙන්නට තිබුණි.

කිසියම් සිදුවීමක් විග‍්‍රහ කරගත යුත්තේ තනි සිදුවීමකට වඩා පවතින සන්දර්භයද සැලකිල්ලට ගෙන බව මගේ පිළිගැනීම වේ. එපමණක් නොව තමා නියෝජනය කරන ක්ෂේත‍්‍රයේ සිදුවීමක් හෝ කරුණක් ගැන මතයක් පළ කිරීමේදී හැඟීම්බර වනවාට වඩා හැඟීම්වලින් ස්වායක්තව අදහස් තෝරාබේරා ගැනීමේ වැදගත්කමද අවධාරණයෙන් සැලකිල්ලට ගත යුතුය. එසේ කිරීම දුෂ්කරය. එහෙත් අවසානයේ ඉදිරිගාමී, ප‍්‍රයෝජනවත් අදහසක් සමාජයට එකතු කිරීමට නම් හැඟීම් සහ තර්ක බුද්ධිය අතර විසංවාදය වැදගත් වේ.

ගලහ සිදුවීම් පෙළක එක තැනකි
වෛද්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයට සම්බන්ධ බොහෝදෙනා ගලහ සිදුවීම වෛද්‍ය විද්‍යාත්මකව පැහැදිලි කිරීමට වෙහෙස වීම දක්නට ලැබුණි. එම දරුවාගේ රෝගී තත්වය, ලබා දුන් ඖෂධය, පිළිගත් ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රම, සංකූලතා ඇති වුණ ආකාරය සහ ඒවාට මුහුණ දුන් ආකාරය ආදි විෂය කරුණු සහිත පැහැදිලි කිරීම් බෙදාහැරෙන්නට වුණි. එවැනි කරුණු ගැන සාමාන්‍ය ජනතාවගේ දැනුවත්කම පහළ අඩියක පවතී. ඒ නිසා එවැනි සිදුවීමකින් පසුව මහජන අවබෝධය වැඩි කිරීමට යම් මැදිහත් වීමක් අත්‍යවශ්‍යය. ගැටලූ‍ව වන්නේ එවන් පැහැදිලි කිරීමකින් බලාපොරොත්තු වන්නේ ප‍්‍රශ්නයේ විවිධ පැතිකඩ අඳුරු කර එක් තැනකට පමණක් චෝදනාව එල්ල කිරීම නම් එකී බලාපොරොත්තුව හුදෙක් ආත්මාර්ථය වෙනුවෙන් යැයි හැඟීමක් සමාජයේ ඇතිවීමයි. සිදුවීම ගැන මහජන විරෝධය එල්ල වන්නේ එම තනි සිදුවීම ගැන මහජනයාගේ තිබෙන නොදැනුවත්කම නිසා බවට මතයක් සමාජගත වෙමින් තිබේ. සත්‍යය ඊට වඩා සංකීර්ණය.

ගලහ සිදුවීමට පෙර වෛද්‍යවරුන්, වෛද්‍ය සිසුන් වැනි විවිධ පාර්ශවවලින් ගුණාත්මක වෛද්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයක වැදගත්කම ගැන බරපතළ චිත‍්‍රයක් සමාජය හමුවේ තැබිණ. ඒ පුද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලවලින් වෛද්‍යවරුන් බිහි වුවහොත් ඔවුන් රෝගී ජීවිත බිල්ලට ගනු ඇති බවට අනාවැකි පළකිරීම් සමගය. ගුණාත්මක වෛද්‍යවරයා සහ ගුණාත්මක සෞඛ්‍ය සේවාව ගැන සමාජ සම්මතයන් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කළේ ඔවුන්මය. යම් හේතුවකට වෛද්‍යවරයෙකු අතින් සිදුවිය හැකි වැරැද්දක් හෝ අතපසු වීමකට වෙනස්, භාවාතිශය මුහුණුවරක් දුන්නේ ඔවුන්මය. එවන් වරදක් අතපසු වීමක් හෝ මානුෂීය වරදකට (human error) එහා ගිය ”සුදුසුකම් නොලැබීම නිසා/ හොර වෙදෙක් වීම” නිසා සිදුවිය හැකි සාපරාධී ක‍්‍රියාවක් ලෙසට අර්ථ වෙනස් කළේ ඔවුන්මය. ඊට පෙර සමාජයේ වෛද්‍යවරයකු අතින් සිදුවන වරදක් දෙස මෙවන් සාපරාධී කෝණයෙන් බැලූ අවස්ථා අඩුය. ඊට හොඳ නිදසුනක් ලෙස මීට අවුරුදු කිහිපයකට පෙර ඇඟලූ‍ම් සේවිකාවක මීගමුව මහ රෝහලේදී මියගිය සිදුවීම ගත හැකිය. ඇත්තටම සාපරාධී ස්වභාවයක් තිබී වුවද එකල එම සිදුවීම අලලා සමාජ විරෝධයක් මතුවුණේ නැත. එම සිදුවීමම අද දින සිදුවුණා නම් ගලහ සිදුවීමේ භයානක මුහුණුවරක් අපට මීගමුව රෝහලේදී දැකගන්නට හැකිව තිබුණි. මේ අප අත්විඳින්නට පටන් ගත්තේ වෘත්තිය සුදුසුකමකට භාවයන් ආරෝපණය කිරීමේ ආදීනවය.

වෛද්‍යවරුන් සමාජයෙන් විතැන්වීම
එකී දරුවාට සේලයින් නොදීම ගැන පිළිබඳ සාමාන්‍ය වැසියන් කරන චෝදනාව ගැන හාස්‍යොත්පාදිත කතා බොහොමයක් අසන්නට ලැබිණ. දරුවාගේ ශ්වසනය අක‍්‍රිය වූ පසු ලබා දෙන මූලික ප‍්‍රතිකාරවලට බාධා පැමිණවීම ගැනද ඒ ආකාරයේම කතා මතු විය. ඒ ආකාරයෙන් සිදුවීම ගැන වෛද්‍යවරුන්, ප‍්‍රමුඛවම සමාජ මාධ්‍ය හරහා සිදු කළ කරුණු දැක්වීම්වලින් පැහැදිලි වන කාරණයක් තිබේ. එනම් කුලකයක් ලෙස වෛද්‍ය ප‍්‍රජාව ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් සාමාන්‍ය ජනයාගෙන් ඈත්ව පොදු සමාජයෙන් පරිබාහිරව කටයුතු කිරීමට පටන් ගෙන තිබීමයි. එම තත්වය වඩාත් දුරදිග ගොස් තම කණ්ඩායම හැර අනෙක් සියලූ‍ සමාජය තමාට එදිරිවාදී පිරිසක් ලෙස දැකීමට හුරුව තිබේ. නොදන්නා විෂය කරුණු ගැන ඒ සමාජයට උසුලූ‍ විසුලූ‍ කිරීමේ අර්ථය එයයි. කාලයක් පුරාවට හේතු විරහිතව වෛද්‍ය ප‍්‍රජාව විවේචනය කළ සමාජ කොටස්ද මේ සඳහා වග කිවයුතු වේ. එහෙත්, වෘත්තිකයන් ලෙස වඩා සංවේදී සමාජ කියවීමක් වෛද්‍යවරුන්ගෙන් පුහුදුන් සමාජය බලාපොරොත්තු වේ. සිදුවීම්වලින් හැඟීම්බර වීම ඕනෑම මනුෂ්‍යයකු මුහුණ දෙන සාමාන්‍ය දෙයකි. ඒ හැඟීම් ම ප‍්‍රකාශන ලෙස සමාජගත කිරීමේදී ප‍්‍රවේශම් විය යුත්තේ ද ප‍්‍රකාශ හැඟු‍ම් බර වීම නිසාමය. හැඟු‍ම්බර ප‍්‍රකාශ සමාජය කියවා ගන්නේ හැඟු‍ම් බරවම ය. ඒ හරහා නිකුත් කරන්නට බලාපොරොත්තු වන දේශපාලන පණිවුඩය යටගොස් අනවශ්‍ය භාවයන් පමණක් අවසානයේ සමාජය වෙත යනු ඇත. ගලහ සිදුවීම හරහා වෛද්‍යවරුන් විසින් නිකුත් කරන්නට යෙදුණු උපහාසාත්මක ප‍්‍රකාශන නිසා සාමාන්‍ය සමාජය ඔවුන් දෙස බලන කෝණය තව තවත් එපා කරවනසුලූ‍ එකක් මිස නිශ්චිත ප‍්‍රශ්නය තේරුම් ගැනීමක් නොවේ.

උදාහරණයකට ප‍්‍රාදේශීයව පිහිටා තිබෙන රෝහල්වල ගැටලූ‍ බොහොමයක් ඇත. කාර්ය මණ්ඩලය, යටිතල පහසුකම් ප‍්‍රමාණවත් නොවීම, මහජනයාගේ සෞඛ්‍යය ගැන තිබෙන ආකල්ප පිළිබඳ ගැටලූ, සම්පත් අවභාවිතය යනාදි ප‍්‍රශ්න ගැන පුළුල් සමාජ කතිකාවක් ඇති කළ හැකිව තිබූ අගනා අවස්ථාවක් මග හැරී ගියේ ය. මේවා ප‍්‍රාදේශීය මෙන්ම ජාතික දේශපාලන අධිකාරීන්ගේ අවධානය යොමු නොවන කරුණු ය. එදා සිදු වීමට මේවාද බලපා තිබේ. එහෙත් අවසානයේ සාකච්ඡුාව දිශාගත වුණේ වෛද්‍යවරුන්ට පහර දීම, වෛද්‍යවරුන්ගේ ජීවිත අනතුරේ යෑම, දැනුම නොමැති මිනිසුන් වෛද්‍ය කටයුතුවලට මැදිහත් වීම යනාදි එක් කුලකයකට පමණක් බලපාන කරුණු කෙරෙහි ය.

සහකම්පනය සහ සන්නිවේදන හිස්තැන
මා වටහාගෙන තිබෙන ආකාරයට සෞඛ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයේ තිබෙන විශාලතම ගැටලූ‍වක් වන්නේ සහකම්පනය සහ සන්නිවේදනය පිළිබඳව තිබෙන ගැටලූ‍වයි. සාමාන්‍ය අර්ථයෙන් සහකම්පනය/එම්පතිය යනු රෝගියා සිටින තත්වය පිළිබඳ අවබෝධයක් සහිතව තමා ඒ තත්වයේ සිටියා නම් බලාපොරොත්තු වන ආකාරයට රෝගියාට සහාය වීමයි. එය පහසු නැත. සියයට සියයක එම්පතියක් කිසිම වෛද්‍යවරයකුට දැක්විය නොහැකිය. රෝගියකු සමග ගනුදෙනු අවස්ථාවේදී ඇතිවන හැඟීම් දැනීම්, ප‍්‍රායෝගික අපහසුතා, අධික වැඩබර, පුද්ගල චරිත ස්වභාවයන්ගේ වෙනස්කම් ආදි කරුණු එම්පතියට හරස් වීම ස්වාහාවිකය. එහෙත් වඩා අවධානයකින් යුක්තව හැකි සෑම අවස්ථාවකදීම රෝගියා කෙරෙහි සහකම්පනයකින් යුක්තව කටයුතු කිරීම ගැන සැලකිලිමත් වීම වැදගත්ය. යම් සිදුවීමකින් පසුව තමා අතින් සිදුවූ ප‍්‍රමාදයන් ගැන සිතා බැලීමේ පුහුණුවක් වෛද්‍යවරයාට අවශ්‍යය. සහකම්පනය පිළිබඳ රෝගියාටද දැනෙන්නට සැලැස්වීම වෛද්‍ය-රෝගී සන්නිවේදනයෙන් සිදු කෙරේ. ප‍්‍රතිඵලය කුමක් වුවත් එසේ ප‍්‍රමාණවත් සන්නිවේදනයක් නොමැති සෑම අවස්ථවක්ම කෙලවර වන්නේ රෝගියා සහ වෛද්‍යවරයා අතර අනවබෝධයකිනි.

උක්ත සිදුවීමම සලකා බැලූ‍වහොත් වෛද්‍යවරයා කෙතරම් එම්පතියකින් එම දරුවා කෙරෙහි කටයුතු කර තිබුණා වුවද එය දරුවාගේ පවුලේ අයට සන්නිවේදනය වීමේ බරපතළ හිඩැසක් තිබේ. වෛද්‍යවරයාගේ ප‍්‍රතිකාර කර්තව්‍යය කෙරෙහි ප‍්‍රතිකාර ලබන පාර්ශ්වය තුළ විශ්වාසය ගොඩ නැගෙන්නේ එලෙසය. වෛද්‍යවරයා තම දරුවා කෙරෙහි උපරිම සැලකිල්ල දක්වන බවටත් ඔහු කෙරේ විශ්වාසය තබා ගත හැකි බවටත් රෝගීන්ගේ ඥාතීන්ගේ සිත් තුළට ස්වාභාවිකවම ඒත්තු ගැන්වීම සරල සන්නිවේදනයකින් සිදු කළ හැක. මට සිතෙන ආකාරයට අපේ පද්ධතිය තුළ ප‍්‍රශ්නය තිබෙන්නේ එම්පතියටත් වඩා මෙම සන්නිවේදනය පිළිබඳව ය. එවැනි සන්නිවේදනයක් ගැන මා ලැබූ වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය තුළ ප‍්‍රායෝගික තලයේ ප‍්‍රමාණවත් පුහුණුවක් ලැබුණේ නැත. මගේ දැනීමේ හැටියට එවන් පුහුණුවක් තවමත් වෛද්‍ය විද්‍යාලවලින් ලැබෙන්නේද නැත. ඊට වඩා අදටත් ප‍්‍රමුඛත්වය ලබා දෙන්නේ රෝගියා කෙතරම් අපහසුතාවකින් සිටියද ඔහුගෙන් ඉගෙන ගත යුතු, හැකි දේ ගැනීම කෙරෙහිය. ප‍්‍රායෝගික වෛද්‍ය අධ්‍යාපනයේ සිට මෙම ගුණාංගය වැඩිදියුණු කළ යුතුව ඇත. මේ සිදුවීම හරහා එවන් සාකච්ඡුාවකට ඉඩකඩ වෙන් වුවද කිසිමාකාරයකින් එය සාකච්ඡාවට බඳුන් වූයේ නැත.

මූලික සෞඛ්‍ය කරුණු ගැන මහජනයාගේ නොදැනුවත් බව.

මෙය නිවැරදි කළ හැකිද?
සෞඛ්‍ය සාක්ෂරතාව හෙවත් health literacy යන්න ලෝකයේ බොහෝ සෙයින් කතාබහට ලක්වන, පර්යේෂණ කෙරෙන මාතෘකාවකි. සාමාන්‍ය සාක්ෂරතාව කෙතරම් දියුණු රටවල් වුවද සෞඛ්‍ය කරුණු ගැන අඩු මට්ටමේ සාක්ෂරතාවක් උසුලයි. රෝගීන් වෛද්‍යවරයා දෙන උපදෙස් පිළිපැදීම, මූලික සෞඛ්‍ය කරුණු ගැන ‍රෝගීන්ගේ තිබෙන අවබෝධය වැනි දෑ එම ක්ෂේත‍්‍රයේ අය උපකල්පනය කරනවාට වඩා බොහෝ අඩු මට්ටමක පවතී. ලෝකය පුරා මේ කරුණ එක සමානය.

ලංකාවේ මේ පිළිබඳ ප‍්‍රමාණවත් අධ්‍යයනයන් සිදුකෙරී නැතිවා පමණක් නොව ප‍්‍රතිපත්ති නිර්මාණය කිරීමේදී ඒ ගැන විශේෂ සැලකිල්ලක් යොමු කරද නැත. දියුණු රටවල සෞඛ්‍ය සාක්ෂරතාව වැඩි කිරීමට ගෙන ඇති ක‍්‍රියාමාර්ග ලංකාවේ අපට තව බොහෝ දුරය. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය වැනි රටක කර ඇති අධ්‍යයනයන්වලට අනුව ඔවුන්ගේද සාක්ෂරතාව 12% ක වැනි අගයක් ගනී. ඔවුන්ගේ වැඩිහිටි ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකකට සාමාන්‍ය බෙහෙත් වට්ටෝරුවක උපදෙස් පිළිපැදීමේ හැකියාවක් නැත. කාලයත් සමග සෞඛ්‍ය සේවාව කෙතරම් දියුණු වුවද ඔවුන්ගේ මහජන සෞඛ්‍ය සාක්ෂරතාව වෙනස් වීද නැත. සමහර විට ජනතාවගේ සෞඛ්‍යය ගැන තිබෙන සාක්ෂරතාව එක් ලක්ෂ්‍යයකින් එහාට වැඩිකළ නොහැකි වීමට ද ඉඩ තිබේ. එතැනින් එහාට වගකීම ඇත්තේ ඔවුන්ගේ නොදැනුවත්බව තේරුම් ගෙන ඊට ගැළපෙන ලෙස සෞඛ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රය තුළ වෙනස්කම් කිරීමය. එතැනදීත් සහකම්පනය සහ සන්නිවේදනය වෙත වැඩි බරක් යෙදේ. ජනතාවගේ නොදැනුවත් බවට අනුකම්පා කිරීම එහි පළමු අංගයයි. හාස්‍යයට බඳුන්කිරීම සහකම්පනයට හාත්පසින්ම විරුද්ධ ඉවුරේ සිටින්නකි.

ප‍්‍රාථමික වෛද්‍ය සේවාවේ වෙනස්කම්වලට කාලය

තවමත් රටේ ක‍්‍රියාත්මක වන්නේ දශක කිහිපයකට පෙර ස්ථාපිත වූ රෝහල් ව්‍යුහයකි. නාමකරණයේ යම් යම් වෙනස්කම් සිදු වුවද පරිපාලන ව්‍යුහයේ හෝ රෝගී සත්කාර ක‍්‍රම විධිවල එතරම් වෙනස්කම් සිදුව නැත. ග‍්‍රාමීය මට්ටමේ තත්වය තවත් දරුණු ය. සෞඛ්‍ය සම්පත් නාස්ති වීම සහ අවභාවිතය නිරීක්ෂණය කළ හැක. ඒ ගැන ප‍්‍රමාණවත් විගණනයක්ද සිදුව නැත. ප‍්‍රජා සෞඛ්‍ය සේවාව (preventive sector -සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිළධාරී කාර්යාල, මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක, පවුල් සෞඛ්‍ය සේවිකා ආදි ) වෙනස්කම්වලට භාජනය වෙමින් උසස් තත්වයක පැවතියද ඊට ගැළපෙන ලෙස ග‍්‍රාමීය ප‍්‍රදේශවල ප‍්‍රතිකාර සේවා (curative sector) වෙනස්කම්වලට භාජනය වී නැත. බොහෝ ප‍්‍රදේශවල සුළු‍ අසනීපවලට ප‍්‍රතිකාර පමණක් සිදු කරන රෝහල්, වෛද්‍ය ඒකක තිබෙන බව නිරීක්ෂණය වේ. මේවා නඩත්තුවට අධික පිරිවැයක් දරනවා මෙන්ම ඒවාහි වෛද්‍ය ඇතුළු‍ සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩල ස්ථානගත කිරීමෙන් සම්පත් අවභාවිතයක් සිදුවේ. විසඳුම ලෙස මේවා වසාතැබීමට යෝජනා කරනවාට වඩා නිසි අධ්‍යයනයකින් ප‍්‍රාථමික වෛද්‍ය සේවා ප‍්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම ඉතාම කාලෝචිතය. අමාත්‍යවරයා පවා එවැනි අදහසක් මතු කර තිබිණ.

ගලහ සිදුවීම හුදෙක් එක් සිදුවීමක් නොවේ. එය සමාජයේ කතාබහට ලක්විය යුතු කරුණු රැුසක් අන්‍තර්ගත කෙරුණු එක් මුහුණතක් පමණි. සමාජ ප‍්‍රශ්න එළියට එන්නේ ඒ ලෙසටය. ඒවා කියවා ගැනීමට දක්ෂ නොවන්නේ නම් ඒ ප‍්‍රශ්නවලට විසඳුම්ද කිසිදා නිර්මාණය නොවනු ඇත. එහෙත් ප‍්‍රශ්නවලට විසඳුම් ලැබෙන තෙක් ගලහ වැනි සිදුවීම් යළි යළිත් සිදුවනු ඇත. අවාසනාවට ඒ එක් සිදුවීමක් වැරදියට කියවා ගැනීමම ඊළඟ සිදුවීමට හේතු සාධක වනු ඇත.

වෛද්‍ය හසිත උදලාගම

මැයි රැලියට ගෝල්ෆේස් ආ කට්ටියවත් මෙදා ආණ්ඩුව පෙරළන්න නොආවේ ඇයි?

0

 

ජන බලය කොළඹ වටලා ආපසු හැරී ගොස් ඇතත්, කොළඹ වෙනදා මෙන්ම තිබේ. ආණ්ඩුවද වෙනදා මෙන්ම තිබේ. පිරිසක් කොළඹ ඇවිත්, සමහරුන් රැුයක්ද ගතකර ආපසු ගියා මිස, කිසිවක් වෙනස්වන්නට කිසිම හේතුවක් ඇතිවුණු බවක්ද නොපෙනේ. පිටතින් බලා සිටිය අය කෙසේ වුණත්, ජනබලයට සහභාගිවුණු අයටවත් එය මහා විප්ලවයක් කළ, බලපෑමක් කළ අවස්ථාවක් ලෙස පෙනෙන්නේද? එයින් මහා පරිවර්තනයක් වුණු බව පෙනෙන්නේද?

ජන බලයේ අවසාන ප‍්‍රතිඵලය කුමක්ද? කිසිවක් නැත. කවුරුත් දන්නා විදියට කියනවා නම්, ‘අපේ චූන් අපට චූන්’ තත්ත්වයෙන්ම වැඬේ අහවර විය. ආණ්ඩුව වටලන්නට තරම් පිරිසක් කොළඹට ආවේද නැත. ලක්‍ෂ ගණනක් ඇවිත් කොළඹ සම්පූර්ණයෙන්ම අවුල් කොට, ආණ්ඩුව ගන්නවායැයි කීවද ලක්‍ෂ ගණනින් ගණන් කරන්නට මිනිසුන් ලේක්හවුස් අවට මාර්ගවල සිටියේද නැත. පිට පළාත්වලින් කොළඹට ආ බහුතරයක් බස්වල හිටියේ පහක දහයක බැගින් පිරිසකි. ආ පිරිසෙන් බහුතරයකටද ආණ්ඩුව පෙරලනවා තියා කෙලින් හිටගන්නටවත් හැකියාවක් තිබුණේ නැත. සමහරුන්ට කොළඹ රවුමක් දමා, අඩියක් ගසා, ඩෝලැක්කියක් හෝ පපර බෑන්ඞ් එකක් ගසා සිංදුවක් කියා, යට ඇඳුමෙන් නැටුමක් නටා ගෙදර යන සතුට, ආණ්ඩුව පෙරලනවාට වඩා හොඳටම ඇති වාගේ පෙනුණේය.

ජන බලය, සංවිධානය අතින් අන්තිම පහළට වැටුණු ව්‍යාපෘතියකි. ඒකාබද්ධ විපක්‍ෂයට හිතවත් අයද එය පිළිගනිති. රැලිය පැවැත්වීම සඳහා කොළඹ නගර සභාවට අයත් හයිඞ් පාක්, කැම්බල් පාක්, කිරුළපන ක‍්‍රීඩාංගණය වැනි ප‍්‍රධාන පෙළේ සියලූම පිට්ටනි, පොදු ජන පෙරමුණේ කොළඹ නාගරික මන්ත‍්‍රීවරුන් විසින් වෙන්කරවාගෙන තිබුණි. එහෙත්, ඒ පිට්ටනිවල රැුලිය පැවැත්වුවහොත්, කොළඹට එදිනෙදා එන යන සාමාන්‍ය මහජනතාවට, පාසල් දරුවන්ට ‘උපරිම පීඩාවක්’ කරන්නට බැරි බව තේරුම් ගත් ජන බල නායකයෝ රැුලිය ලේක්හවුස් ඉදිරිපිටට ගෙනගියහ. අවසන් මොහොත දක්වා රැුලිය තිබෙන ස්ථානය හෙළි නොකර සිටීමේ පිළිවෙතක් අනුගමනය කළේ, ආණ්ඩුවේ මර්දනයක් ගැන ව්‍යාජ බියක් මවන්නටය. එහි ප‍්‍රතිඵලය වුණේ, කිසිම සනීපාරක්‍ෂක පහසුකමක් නැති, අඩු ගණනේ ජන බල නායකයන්ට මහජනයා අමතන්නට වේදිකාවක් වත්, ශබ්ද විකාශන යන්ත‍්‍රවත් නැති ඉතාම අවුල් සහගත තත්ත්වයක් ඇතිවීමයි.

ඇත්ත වශයෙන්ම, ලංකාවේ හතර දෙසින් බස්වල පටවා කොළඹට ගෙන ආණ්ඩුව පෙරලන්නටයැයි කියා ගෙන ආ පිරිස ඔවුන්ගේ දේශපාලන නායකයන් විසින් කොළඹදී අතරමං කරනු ලැබූහ. පැය ගණනක්, සමහර විට දවසක් බස් රථවල ගාල්වී පැමිණි පිරිසට කිසිම පහසුකමක් සපයන්නටවත් මේ නායකයෝ සමත් නොවුණාහ. ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික වුවමනා එපාකම් ඉටුකරගන්නට අඩුගණනේ වැසිකිළි පහසුකම්වත් සපයාදී නොතිබිණි. රැුලිය පැවැත්වුණු පසුව මහින්ද රාජපක්‍ෂ ඇතුළු නායකයන් පිටත්ව ගිය අතර, රාත‍්‍රිය මහපාරේ ගතකරන්නට නියමවී තිබුණු පිරිසක් පාර පුරා වාඩිලාගෙන උදේ වනතුරු සිටියහ. රාත‍්‍රියේ ඔවුන් සමග සිටියේ සුසිල් පේ‍්‍රමජයන්ත මන්ත‍්‍රීවරයා පමණක් බව පෙනිණි. මුළු ප‍්‍රදේශයම කසළ යායක් බවට පත්වී තිබිණ.

සවස් යාමේ පන්දම් අතැතිව ‘සත්‍යක‍්‍රියාවක’ යෙදීම එහි විකාර සහගතම අවස්ථාවක් විය. සත්‍යක‍්‍රියාවක යෙදෙන්නට තරම් අවම මට්ටමේ සත්‍යයක්වත් කියන, සත්‍යවාදී කිසිවෙක් ඒකාබද්ධ විපක්‍ෂය තුළ සිටින්නේද? එහි ඉහළම මට්ටමේ නායකකාරකාදීන්ගෙන්ද, මැද හා පහළ මට්ටමේ නායකයන්ගෙන්ද බහුතරයක් වංචා, දුෂණ, අපරාධ, අල්ලස් හා මහජන මුදල් මංකොල්ලකෑම්වල චුදිතයෝය. මුල් පෙළේ නායකයකු වන ජොන්ස්ටන් ප‍්‍රනාන්දු මේ වන විටත් ඉන්නේ සතොස භාණ්ඩ අවභාවිතයකට චෝදනා ලැබ රිමාන්ඞ් භාරයේය. නාමල් රාජපක්‍ෂගේ, විමල් වීරවංශගේ පටන් ප‍්‍රසන්න රණතුංග හරහා උදය ගම්මන්පිල දක්වා සියලූ දෙනාම පාහේ, සමහරුන් තමන්ගේ කලත‍්‍රයන්ද සමග අධිකරණය ඉදිරියේ අපරාධ සඳහා අධිචෝදනා ලද්දාහු වෙති. තමන්ට එරෙහිව ගෙනඑන චෝදනා තමන්ගෙන් පළිගන්නට කරන ඒවා ලෙස බොරු කියමින් මහාජනතාව රැුවටීමේ යෙදී සිටින්නෝ වෙති. මෙවැනි පිරිසක් ‘සත්‍යක‍්‍රියා’වක යෙදෙනවායැයි කී විට එය විකාරයක් ලෙස නොපෙනෙන්නේ කාටද?

‘අපි ආපහු රත්නපුරේට එන්නේ ආණ්ඩුව පෙරළලා මහින්ද අගමැති කරගෙන’යැයි කී පවිත‍්‍රා වන්නිආරච්චිට ජනබලය අවසානයේ ඒ කිසිවක් කරගන්නට බැරිවම අත පිහදා ගෙන රත්නපුරේ යන්නට සිදුවිය. ආණ්ඩුව පෙරළා දමා මිස නොනැගිටිය යුතුයැයි කී මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමියන්ට, ආණ්ඩුව නොපෙරළාම කා බී මත්වී, හිස් අතින් ගෙවල්වලට යන පිරිස දැකගන්නට තරම් පවක් පලදී තිබිණ.

කොටින්ම, ආණ්ඩුවේ හුස්ම හිරකරන්නට ආ පිරිසට, ආණ්ඩුවට අලූත් හුස්මක් දී යන්නට සිදුවිය. වැනි වැනී සිටින ආණ්ඩුව ඒ හුස්මෙන් තවත් දුරක් දුවනවා නොඅනුමානය.

මීට පෙර ඒකාබද්ධ විපක්‍ෂය මැයි රැලිය සඳහා ගෝල්ෆේස් පිටිය පිරෙන්නට සෙනග ගෙනැවිත් පෙන්නුවේය. එය ඒකාබද්ධ විපක්‍ෂය තමන්ගේ ජන බලය පෙන්නූ ශක්තිමත්ම අවස්ථාවකි. ගෝල්ෆේස් පිටිය පිරෙන්නට එදා ජනතාව ආවේ මැයි රැලියක් පවත්වන්නටය.
නිකංම නිකං මැයි රැුලියකට එපමණක් ආවා නම්, ආණ්ඩුව පෙරලා, මහින්ද අගමැතිත් කර ගෙදර යන්නට, ගෝල්ෆේස් පිටිය වාගේ හත් අට ගුණයක ජනතාවක් කොළඹ පැමිණිය යුතු විය. එදා මෙන් සිය ගුණයක උද්වේගයක්, ආවේගයක්, ශක්තියක් ඒ ජන පිරිසට තිබිය යුතු විය. එහෙත් ඒ කිසිවක් නොවීය. මනුවර්ණ යෝජනා කරන්නේ, ගෝල්ෆේස් පිටියට පැමිණි සෙනගවත් ජන බලයේදී පෙන්වන්නට බැරිවීමම ඒකාබද්ධ විපක්‍ෂයේ දැවැන්ත පරාජයක් බවය. මෙතෙක් ආණ්ඩුව සමග සිටි මන්ත‍්‍රීවරුන් 15 දෙනකුද දැන් ඒකාබද්ධ විපක්‍ෂයට එකතුවී සිටින කල, මේ පරාජය තවත් දරුණු එකක් වෙයි. ඒකාබද්ධ විපක්‍ෂ නායකයන්, වියතුන්, කලාකරුවන් දිනපතා, පැයකට වරක් මෙන් මාධ්‍ය සාකච්ඡුා තබමින් කීවේ, මෙතෙක් කිසිදාක කොළඹට නොආ ජනගඟ සැප්තැම්බර් 5 කොළඹට ගලනු ඇත කියාය. එක්කෝ ඔවුන් එය කියන විටම, එසේ නොවන බව දැන සිටියා විය යුතුය. නැතිනම්, ඇත්තටම එසේ වෙතැයි විශ්වාසයෙන් කීවා විය යුතුය. සමහර විට ඒ ඒ ප‍්‍රාදේශීය දේශපාලකයන් පොරොන්දු වූ පරිදි ලක්‍ෂ ගණනක පිරිසක් කොළඹට එන්නට ලැයිස්තුගත කර තිබුණා වන්නටද හැකිය. එහෙත්, අවසානයේ, ජන බලයත්, ආඬි හත්දෙනාගේ කැඳහැලිය බවට පත්වුණේ කොහොමදැයි ඒකාබද්ධ විපක්‍ෂයේ නායකයන් මනා සිහි නුවණින් සලකා බැලිය යුතුය. එපමණක් නොවේ, එන්න එන්නම තමන්ගේ ජන බලය හීනවන ආකාරයක් පෙනෙන්නේ ඇයිදැයි සලකා බැලිය යුතුය. ආණ්ඩුව පෙරළන්නට එන්නට කී විට, එය නොසලකා තමන්ගේ වැඩක් කරගත් පාක්‍ෂිකයන් ගැනත් නැවත සිහිනුවණින් කල්පනා කළ යුතුය. 5 වැනිදා සවස 7 වන විට, ජනප‍්‍රිය දේශපාලන විචාරකයකු වන අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ සිය මුහුණු පොතේ සටහන් කළේ, ‘පළාත් පාලන ඡුන්දය පොහොට්ටුවේ පීක් එක බවත්, දැන් ඇත්තේ පල්ලම් බැසීම බවත් ජනබලයෙන් ඔප්පු විය’ යනුවෙනි. සමාජ මාධ්‍යවල සමස්තයක් ලෙස ඒ වන විටත් ජනබලය විහිළුවට ගැනීම ආරම්භ වී තිබුණි. මේ එයින් එකකි. ‘බීලා ඉවරෙකුත් නැහැ. ඇවිදල ඉවරෙකුත් නැහැ. මේ යකා අගමැති වෙන පාටකුත් නැහැ. දනහිස් කඩිත්තුවත් හැදිලා ඉන්නේ ඕයි අම්මපා’.

කොළඹ වටලන්නට ආ ජනබලය මුළුමනින්ම අපතේ ගිය ශක්තියකි. මීට වඩා තීරණාත්මක අවස්ථාවකදී ප‍්‍රයෝජනයට ගන්නට ඒ බලය තබා නොගෙන අදුරදර්ශී හා ළාමක හා දඩිබිඩි දේශපාලන තීරණ මත මෙවැනි ශක්තිය අපතේ හැරීම් ඒකාබද්ධ විපක්‍ෂය යළි යළිත් කරමින් සිටින්නේය. මහනුවර සිට ආ පාගමන එකකි. ගෝල්ෆේස් පිටියට සෙනග පිරවීම තවත් එකකි.

මේ ඒ තරම් ජනබලයක් පාරට කැඳවන්නට හේතුවක් තිබෙන මොහොතක් නොවේ. ඒකාබද්ධය හා ඔවුන්ගේ මාධ්‍ය විසින් උලූප්පා පෙන්වන හා ඇත්ත වශයෙන්ම ආණ්ඩුවත් තමන්ගේ භාවිතයෙන්ම පෙන්වන විවිධාකාර දුර්වලකම් හා අවුල් මැද්දේ වුවද, ආණ්ඩුව යෙදී සිටින්නේ ධනාත්මක ගමනකය. ආණ්ඩුව තුළ තිබෙන අභ්‍යන්තර බල අරගලය හේතුවෙන් මර්දනීය බලයක් ජනතාව වෙත එල්ල නොකිරීම නිසා, ආණ්ඩුව දුර්වලයැයි කිසිවකු කල්පනා කළත්, එය අරාජික තත්ත්වයක් නොවේ. කවර විවේචන තිබුණා වුණත්, මේ ආණ්ඩුව මේ මොහොතේ පලවා හරින්නට සිතන මැදිහත් පිරිසක් රටේ නැත.

ඒ වාගේම, මහමගට ලක්‍ෂ ගණනක් පැමින ආණ්ඩුව වටලන්නට තරම් ක්‍ෂණික දැවෙන ගැටලූවක්ද මේ මොහොතේ රටේ නැත. අනෙක් අතට. ටියුනීසියාවේ, ඊජිප්තුවේ, තායිලන්තයේ මහ පාරට පැමිණ වාඩිලාගෙන දවස් ගණන් සිටි පිරිස මෙන් ‘පුරවැසි මනස’ක් ඇති පිරිස් ඒකාබද්ධ විපක්‍ෂයේ මහජන කුලකය තුළ කොහෙත්ම නැත. (එවැනි පිරිසක් සිටිනවා නම් ඒ සිටින්නේ හරියටම ඒකාබද්ධයට, පොදු ජන පෙරමුණට විරුද්ධ පැත්තේය) මේ පිරිසට විනයක්, උද්යෝගයක්ද නැත. ඒකාබද්ධයේ පදනම හුදු ඡුන්දදායකයෝය. කැමැත්තෙන් වහලූන් හැටියට ඉන්නට කැමැත්තෝය. හැකි හැම අවස්ථාවකදීම අපරාධවලට කැමැත්තෝය. මේ වන විට විවිධාකාර අපරාධ නිසා හිරේ විලංගුවේ වැටි සිටින පොදුජන පෙරමුණේ පළාත් පාලන සභිකයන් ගණන වුවත් පෙන්වන්නේ ඒ ඇත්තයි.

මහපාරේ උද්ඝෝෂණවලින් ආණ්ඩු පෙරළන්නට තරම් තැනකට මේ රටේ දේශපාලනය ගමන් කර නැත. එය දියුණු දේශපාලන ලක්‍ෂණයක්ද නැද්ද කියන්නට නොහැකි වුණත්, මැතිවරණයකදී ඒ වෙනස්කම් කිරීම සාමකාමී හා ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී ක‍්‍රමය හැටියට සැලකිය හැකිය. අනෙක් අතට විධායක ජනාධිපති ධුරයට එවැනි පීඩනයකට ඔරොත්තු දීමේ තනි ශක්තියද තිබේ. එයට ආණ්ඩු යාන්ත‍්‍රණයද එකතුවූ කල, පිටතින් එන අවිධිමත් බලවේගයකට ආණ්ඩුවක් කාලයට පෙර ගෙදර යවන්නට හැකියාවක් නැත. අඩු ගණනේ පාර්ලිමේන්තුව තුළ ඔළු ගෙඩි මාරුවකින් ආණ්ඩු මාරුවක් කිරීමේ හැකියාවක් තිබුණද, මහපාරේ සටන්වලින් එවැනි දේ සිදු නොවේ. දැන් ධුරයේ සිටින ජනාධිපතිවරයා, මෙවැනි අවස්ථාවකදී පාවිච්චි කළ හැකි මර්දනීය බලතලවලින් මහින්ද රාජපක්‍ෂට වඩා කිසිසේත් අඩු කෙනෙක්ද නොවේ.
අවසානයේ සිදුවුණේ, ‘අපේ චූන් අපිම බලා ගෙදර යන’ තත්ත්වයකට පොදු ජන පෙරමුණේ දේශපාලකයන් හා ඡුන්දදායකයන් පත්වීමය. මේ පළමුවැනි වාරය බවත්, ඊළඟට කොළඹ එන්නේ ආණ්ඩුව අල්ලාගන්නට බවත් ආචාර්ය නාලක ගොඩහේවා මෙන්ම මහින්ද රාජපක්‍ෂ මන්ත‍්‍රීවරයාද එහිදී කිායනු අසන්නට ලැබුණි. එහෙත්, මීට පෙර මහනුවර සිට කොළඹට පාගමනකින් ආ අවස්ථාවේදීද, ඊළඟට එන්නේ ආණ්ඩුව අරගෙන යන්නටයැයි කීවා ඔවුන්ට අමතක වී ඇතිවා සේය. මේ විදියට තව කීප සැරයක් ආවත්, ආණ්ඩුව වැටෙන බවක් නම් නොපෙනේ. එහෙත්, ඒ හැම වාරයක් පාසාම පොදු ජන පෙරමුණේ ජන බලය අඩුවන බවක් නම් දැනටත් පෙනේ.

ලංකාවේ අපි බොන්සායි ගස් වගේ විමුක්තිජයසුන්දර

0

විමුක්ති මේ දවස්වල කෙටි චිත‍්‍රපටයක් කරමින් ඉන්නවා කියලා දන්නවා. හැබැයි අපේ තරුණ සිනමාකරුවන් කෙටි චිත‍්‍රපට කරන්නේ දිගු චිත‍්‍රපටයක් කරන්න නිකං පෙරහුරුවකට වගේ නේද?..
ඔව්, එහෙම අවුලක් තිබෙනවා. හැබැයි මම නම් දිගටම කෙටි චිත‍්‍රපට කළා. ඒක ඉදිරියටත් එහෙමයි. මේක වෙනස් මාධ්‍යයක්. හරියට කෙටිකතාවයි නවකතාවයි වගේ තමයි. හැබැයි අපි නවකතාවක් ලියන්න කලින් කෙටිකතා ලියන්නේ නැහැනේ. මෙතැන තමයි අපි අඳුනාගන්න ඕනෑ දේ තියෙන්නේ. කෙටි චිත‍්‍රපටයට අනන්‍ය දේවල් ටිකක් තිබෙනවා. අනන්‍ය සෞන්දර්යක් තිබෙනවා. අපි ඒ දේවල් අඳුනාගත්තොත් විතරයි මේක කරන්න පුළුවන්. දැන් අපි මේ කරන එකට කියන්නේ ඔම්නිබස් කියලා. බැලූ‍වාම එක දිගට පැයක් විතර බලන්න පුළුවන්. හැබැයි කෙටි චිත‍්‍රපට තමයි තිබෙන්නේ. අපි හිතමු ෆිල්ම් මේකර්ස්ලා පස්දෙනෙක් කියලා.. ඔවුන් එක මාතෘකාවක් යටතේ ෆිල්ම් පහක් කරනවා. මේක මීට කලින් මුම්බායිවල නිව්යෝක්වල කෙරිලා තියෙනවා. මම, බූඩි, කිංග් රත්නම්, හඳගම සහ ඩෙනිස්. අපි හයදෙනා තමයි මේ කෙටි චිත‍්‍රපට මාලාව කරන්නේ. කොළඹ කියන මාතෘකාව යටතේ තමයි අපි ෆිල්ම්ස් හදන්නේ. එක චිත‍්‍රපටයක් බොහෝවිට විනාඩි 7ක් විතර වෙයි කියලා හිතනවා.

නගරය කියන දේ ෆිල්ම් එකක් ඇතුළට ගෙනෙන්නේ කොහොමද?.. සුළඟ එනු පිණිස ගත්තොත් ගම ගැන තමයි කතා කරන්නේ..
නගරය සංස්කෘතිකයි. ඒකට අදහස් ගොඩාක් තිබෙනවා. නගරයක් කියන්නේ බිල්ඩින්ග් ගොඩාක් විතරක්ම නෙවෙයි. නගරය, නාගරිකත්වය කියන සංකල්ප වඩා පරිණත විදියට සහ ගැඹුරින් සාකච්ඡුා කරන ෆිල්ම්ස් ලෝකයේ බිහිවෙලා තිබෙනවා. විශාල පිරිසක්, විශාල අභිලාෂයන් ගොඩාක් එක්ක තමයි නගරය බිහිවෙන්නේ. ඒ අභිලාෂයන් සියල්ලටම ආමන්ත‍්‍රණය කරන්න සහ ඒ අස්සේ මිනිස්සු රඳවාගන්න නගරයට පුළුවන් වෙලා තිබෙනවා. එතකොට විනයක් එක්ක තමයි නගරය හැදෙන්නේ. අනෙකා ගැන හිතන්න බැහැ.

සොයන්න බැහැ. පැවැත්ම සඳහාම යම් දුරස්ථකරණයක් නගරය ඇතුළේ නිර්මාණය වෙලා තිබෙනවා. අනික සුරක්ෂාව පිළිබඳ වූ, අප මත නගරය විසින්ම ගොඩනගලා තිබෙන විශ්වාසය. ඒක දේශපාලනික තත්ත්වයක්. ඉතිං අපි නගරය ගැන ෆිල්ම් එකක් අස්සේ කතාකරනවා නම් මේ දේශපාලනික සහ සංස්කෘතික කාරණා අපේ ෆිල්ම් එකේ රූප රාමු අස්සේ තිබෙන්න ඕනෑ. හැබැයි මේ බැ?රුම් කතාව බිල්ඩින්ග් ටිකක් පෙන්නුවාට අපිට දනවන්නත් බැහැ. අපි යුරෝපයේදී කතාකරන ගම සහ නගරය කියන දෙයත් මෙහි නැහැ. මෙහෙ තියෙන්නේ නගරයටත් නැති ගමටත් නැති විපරිත තත්ත්වයක්. ඒක අපි තේරුම් ගන්න ඕනෑ. ඒ අර්ථයෙන් මේ නගරවල මිනිස් ජීවිත වෙනස්.

සුළඟ එනු පිණිස චිත‍්‍රපටයට පස්සේ ඔබ කරන්නේ අහසින් වැටෙයි කියන චිත‍්‍රපටය. මට හිතෙන්නේ ඔබ මේ සිනමාකෘතිය හරහා ඔබගේම සිනමාවක් ගොඩනගාගන්නවා. දැන් ඒ සිනමාව ආධ්‍යාත්මික සිනමාවක් දක්වා පුළුල් වෙලා විචිත‍්‍ර වෙලා.. කොහොමද මේක වෙන්නේ? ජීවන දර්ශනය වෙනස් වීම සමගද මේ වෙනස් වීම සිදු වන්නේ…
එක්තරා කාලයකදී මම සිනමාව හෙව්වා. ඒ මේ මාධ්‍යයේ තිබෙන බලය නිසා. දැන් මෙහෙම හිතන්නකෝ.. දහසක් මිනිස්සු කළු කාමරයකට ගෙනල්ලා, ඒ මිනිස්සු හිඳුවලා අපි සිනමාව හරහා එකම විදියට සිතන්නට පොළඹවනවා. හැඟීමක් දනවනවා. මේක ආශ්චර්යයක් නෙවෙයිද? මම මුලින්ම ආකර්ෂණය වෙන්නේ මේකට. ඊට පස්සේ කල්පනා කළේ කොහොමද මේක හොඳිිින්ම කරන්නේ කියලා. එතකොට මේ මාධ්‍යයේ තිබෙන හයි ස්කේල්ස් මට රසවත්ව දැනෙන්න ගත්තා. අන්ද්‍රෙ තර්කොව්ස්කි, බර්ග්මාන්, කියොරොස්තාමි වගේ සිනමාකරුවන් මුණ ගැහෙන්නේ එහෙම. දැන් පුටුවක් හදන වඩුවෙක් ගන්නකෝ.. එයාට මේක හොඳටම අල්ලලා ගියොත් එයා පුටුවක් හැදීම කියන තැනින් නතර වෙන්නේ නැහැනේ. එයා ඒකේ අත්වලට කකුල්වලට කැටයම් දායි, ඔය වගේ දේවල් කරනවානේ. එතකොට එයා සාමාන්‍ය මිනිහා ඉල්ලන දේට එහා ගිහින් ෆෝම් එක ගැන, ශාප්නස් එක ගැන හිතන්න ගන්නවා. මම මෙතැනින් කියන්නේ නැහැ සිනමා කෘතියක් කිරීම පුටුවක් තනනවා වගේ දෙයක් කියලා. හැබැයි අපිට යම් විෂයක් රසවත්ව දැනෙන්න වුණාම එහෙමයි. මගේ සිනමාවත් එහෙමයි. මම සිනමාවේ නියැලීමෙන් වින්දනයක් ලබනවා. අනික් පැත්තට සිනමාව මාව වෙනස් මිනිහෙක් කරලා තිබෙනවා. මම හැමදාම හිතපු දෙයක් තමයි මොකටද මේ ජීවිතය කියන දේ. එතකොට මම එක පැත්තකින් ජීවිතය සොයාගෙන යෑම තමයි මේ කරන්නේ. මගේ ජීවන ගමනේ වෙනස්කම්වලට අනුව මගේ සිනමාවත් වෙනස් වෙනවා. දැන් මම සිත ගැන ගොඩක් හිතනවා. බුදුදහම, භාවනාව වගේ දේවල් ගැන ගවේෂණයක දැන් මම ඉන්නේ. අනික මම ප‍්‍රායෝගිකව ඒ ගවේෂණයේ ප‍්‍රතිිඵල විදිමිනුයි දැන් ජීවිතය ගෙවන්නේ. එතකොට මගේ සිනමාවත් එහෙම වෙන්න ඕනෑ නේද?

හැබැයි අනික් පැත්තෙන් හැම සිනමාකරුවාම කරන්නේ ඔය දේ තමයි. ඒත් තමන්ගේ ආකෘතියට පේ‍්‍රක්ෂකාගාරයක් හැදුණාම ඒ පේ‍්‍රක්ෂකයෝ ගැන හිතලා කෙනෙකුට එතැන නවතින්න පුළුවන්. ඊට පස්සේ මුදල් වෙනුවෙන් ඔවුන් ජීවිතයේ අර අභිලාෂය කල් දමාගන්නවා. උදාහරණයකට දකුණු ඉන්දියානු සිනමාවේ රැජිනි ගන්නකෝ, ඔහු අද හොඳ ගාන්ධිවාදියෙක්. රබර් සෙරප්පු දෙක දාගෙන කොණ්ඬේ රැුවුල ඩයි කරන්නේ නැතුව තැනකට සරලව යන්න පුළුවන් ඔහුට. ඔහු හිමාලයට ගිහිං භාවනා කරනවා. හැබැයි ඔහුට ඔහුගේ මේ පුද්ගලික ජීවිතය ඔහුගේ සිනමාව ඇතුළට ගෙන්න පුළුවන්ද? නැත්නම් ඔහුට ඔහු විදිහට සිනමාව ඇතුළේ ඉන්න පුළුවන්ද? බැහැ නේ. මේක අද ලෝකය පුරා තිබෙන ප‍්‍රශ්නයක්.

මෙතැනින් එළියට ගිහිං, ‘නෑ මම පේ‍්‍රක්ෂකයින්ට ඕනෑ දේ දෙන්නේ නැහැ’ කියූ සිනමාකරුවෝ හිටියා.. ඉන්නවා. කියොරොස්තාමි එහෙම කෙනෙක්. කිසලොව්ස්කි, ‘නැහැ මම එහෙම චිත‍්‍රපටි කරන්නේ නැහැ’ කියලා ගෙදර ගිහිං සිගරැුට් බිබී ඉඳලා මැරුණා. මම සල්ලි හම්බකරන්න මේ මාධ්‍යය පාවිච්චි කරන්නේ නැහැ. මම ජීවත්වීම සඳහා කරන්නේ ඇඞ්වර්ටයිසින්. අවුරුද්දකට වැඩිම වෙළඳ දැන්වීම් අධ්‍යක්ෂණය කරන පළමු තුන්දෙනා අතරේ මම අදටත් ඉන්නවා. එතකොට කෙනෙක්ට කියන්න පුළුවන්, ‘ජරා බිස්නස් එකක ඉන්න උඹට බැහැ ශුද්ධවූ සිනමා කලාවක් ගැන කතා කරන්න’ කියලා. හැබැයි එවැනි තර්ක මේ සියවසට ගැළපෙන්නේ නැහැ. ඒ මොකද එහෙම කියන එකාත් ඒ ජරා බිස්නස් එකේම කොටස්කාරයෙක් වෙන්න පුළුවන් නිසා.

ඔබ සුළග එනු පිණිස චිත‍්‍රපටයට විෂය කරගන්නේ යුද්ධය. එතකොට අද ඔබ යුද්ධය දකින්නේ වෙනස් විදියකට වෙන්න පුළුවන්..
මෙහෙමයි, මේ වෙනස යූ-ටර්න් එකක් නෙවෙයි. ඒක කියන්න ඕනෑ. හැබැයි එදා දැක්කාට වැඩිය දේවල් අද මම දකිනවා. ඒ කියන්නේ මගේ දැක්ම පුළුල් වෙලා තිබෙනවා. මේ සමාජය ඇතුළේ අපිට වයිඞ් වෙන්න, නැතිනම් පුළුල් වෙන්න අවස්ථා හරි අඩුයි. අද සීමිත අවකාශයක තමයි හැම දෙයක්ම රඳවලා තිබෙන්නේ. සමාජය රඳවන්න කැමති වුණාට, මම එහෙම එක සීමාවක රැුඳෙන්න කැමති මිනිහෙක් නෙවෙයි. යුද්ධය ගැන කතාකළොත් ආයි යුද්ධය නොඑන තැනට වැඩ කළ යුතුයි කියලායි අද මම හිතන්නේ. අපි යුද්ධයට පස්සේ සංහිදියාව ගැන ෆිල්ම් කළාම මිනිස්සු කියනවා ‘ඒවා හරි ප‍්‍රචාරාත්මකයි’ කියලා. ‘ඉතිං, ඔව්’ කියලා තමයි කියන්න වෙන්නේ. අනික් පැත්තෙන් කියනවා ‘හරි සරලයි’ කියලා. ‘ඔව්, සරලයි තමයි.’ මම හිතන්නේ අපි දැන්වත් මේ ප‍්‍රශ්නය සරලව තේරෙන භාෂාවකින් කතාකරන්න ඕනෑ. සුළඟ එනු පිණිස ගත්තොත්, ඒ කාලේ මට හිතුණේ මිනිස්සුන්ට ප‍්‍රශ්න තිබෙන්නේ බාහිර එක්ක කියලා. හැබැයි මම අද එතැන නැහැ. මම දැන් හිතන්නේ අපේ ප‍්‍රශ්නය තියෙන්නේ අපි අස්සෙමයි කියලා. අනික් පැත්තෙන් සිනමාව කියන්නේ හිත. ඒ වාගේම හිත දකින තැන. එතකොට මේ හිත ගැන, සිතුවිලි ගැන අපි සිනමාව හරහා කතා කළ යුතුයි. එනිසා සිනමාව හරහා සිත විවරණය කළ යුතුයි.

ඔබ මෙතෙක් කළ සිනමා කෘති අතර හොදම කෘතිය චත්රක් කියලා තමයි මගේ හැඟීම. ලංකාවේ බොහෝ විචාරකයන්, විමුක්ති අපිට ආයිත් කැලයට යන්න කතාකරනවා වගේ තැනකින් තමයි මේ කෘතිය කියෙව්වේ..
ඔව්, එහෙම අවුලක් තිබුණා. මම කියන්නම් චත්රක් පටන්ගත්ත විදිය. ඇත්තටම මට තවමත් ඒක හිතාගන්න බැහැ. ‘සුළඟ ගිනි අරං’ කියන චිත‍්‍රපටය කරන්න පටන් අරගෙන නිෂ්පාදකයාගේ ප‍්‍රශ්නයක් නිසා ෆිල්ම් එක නැවතිලා මම නැවත පැරීසියට ගිහිං ලොස්ට් වෙලා හිටපු වේලාවක් ඒක. ඒ වේලාවේ තමයි මගේ ඉන්දියන් මිත‍්‍රයෙක් ෆෙස්බුක් එකේ චැට් කරන ගමන් කිව්වේ, වරෙන් මෙහේ චිත‍්‍රපටයක් කරමු කියලා. මම හිතුවා විහිළුවක් කියලා. මම හිනා මුහුණක් යවලා නිකං හිටියා. පස්සේ මගේ ඊමේල් එකට ටිකට් එකක් එනවා. ඕනෑ මගුලක් කියලා මම ඉන්දියාවට ගියා. සති දෙකක් කල්කටාවේ හැම තැනම ඇවිද්දා. කල්කටාව කියන්නේ පුදුම තැනක්. මේ නගරය කොලොනියල් නගරයක් වෙන්නේම ඊට කලින් ඉන්දියාව ඇතුළේත් මේ නගරයට තිබුණු තැන නිසා. සිනමා කෘතියකට අවශ්‍ය හැම දෙයක්ම එතැන. අපිට තියෙන්නේ බොන්සායි කරපු ගස් වගේ පුංචි සීමාසහිත ජීවිතයක්. ඒත් කල්කටාව කියන්නේ විශ්වය තරම් ලෝකයක්. අනික බෙංගාලි බස. අපිට යම් මනුෂ්‍ය සිදුවීමක් අභව්‍ය වෙන්න පුළුවන්, හැබැයි ඉන්දියාව වගේ රටක කල්කටාව වගේ තැනක ඒක එහෙම නැහැ. මම ආයෙත් පැරිස් ගිහිං සක‍්‍රිප්ට් එක ලිව්වා. ඊට පස්සේ ආයෙත් ඉන්දියාවට ඇවිත්, චන්න දේශප‍්‍රියත් ගෙන්නාගෙන ෂූට් කළා. එක මම ඉක්මණින්ම වැඩ නිමකළ චිත‍්‍රපටය.

දැන් කැලය ගැන කතා කරමුකෝ, ‘අහසින් වැටෙයි’ ෆිල්ම් එකේ මම කැලේ ගන්නේ කොච්චර ප‍්‍රචණ්ඩයිද කියන තැනින්. ඉතිං මම කොයි වෙලාවකවත් කැලේට යන්න කියන්නේ නැහැ. අපි කැලේ තවත් සතෙකුට ගොදුරක් වෙයි කියලා කොච්චර බයෙන්ද හිටියේ. එතකොට කැලෙන් එළියට ආවා කියන්නේ හොඳ දෙයක්. ඉතිං මම කියන්නේ නැහැ අපි ආයිත් කැලේට යන්න ඕනෑ කියලා. හැබැයි අපිට අවස්ථාවන් එනවා කැලේට යන්න වෙන. අපි මෙහෙම හිතමු.. අද වනචාරි කිව්වාම ඒක එතරම් හොඳ දෙයක් නෙවෙයි. හැබැයි මම නම් කියන්නේ වනචාරී කියන්නේ හොඳ දෙයක් කියලා. වනචාරී වෙන්න පුළුවන් නම් කොච්චර හොඳයිද? අපි අද ගෝත‍්‍රිකයි කියලා බනිනවා. ගෝත‍්‍රික කියන එක මේ නූතන තත්ත්වය එක්ක සසඳන කොට කොච්චර හොඳයිද? එදා මිනිහෙක් මැරුවේ තර්ජනයක් තිබෙයි නම් විතරයි. අද එහෙමද? අද මිනී මරන්නේ ඇයි? අද ලෝකයේ හැම රටකම වගේ මිනිස්සු කරන්නේ මොනවද, කතාකරන්නේ මොනවද කියලා හොරෙන් බලාගෙන ඉන්න, අහගෙන ඉන්න, බුද්ධි අංශ කියලා ජාතියක් තියෙනවා. මේවා නෙවෙයිද ම්ලේච්ඡු? මේවා කැලේට වැඩිය විකාර නැද්ද? අනෙක් පැත්තෙන් සංස්කෘතික සහ දේශපාලනික අර්ථයකින් ගත්තාම කැලේ කියන්නේ මේ අපි ජීවත්වෙන සමාජයම තමයි.

මේ ටික ඔළු‍වේ තියාගෙන චත්රක් ගැන හිතන්න. කල්කටාව ගැන මම මුලින් කිව්වානේ. මේ නගරයෙන් පලායන මිනිස්සු ගැන තමයි මම කතා කරන්නේ. මම කල්කටාවට යනකොට හැම තැනම බිල්ඩින්ග් හැදෙනවා. එතකොට මේ බිල්ඩින්ග්වල වැඩ කරන්නේ කලින් ඒ ගොවිබිම්වල ගොවිතැන් කළ මිනිස්සු. දැන් මේ බිල්ඩිම හදලා ඉවරවුණාම ඒ මිනිස්සුන්ට ඉන්න තැනකුත් නෑ කරන්න රස්සාවකුත් නෑ. එතකොට මේ මිනිස්සුන්ට තාවකාලිකව යන්න තියෙන තැන තමයි කැලේ. ඒ විප්ලවය සඳහා වෙන්නත් පුළුවන්. ඒ වගේම අධ්‍යාත්මය දියුණු කරන්න වෙන්නත් පුළුවන්. නැවත සංවිධානය වෙන්න උනත් කැලයට යන්න පුළුවන්නේ. මේ සමස්තයෙන් ගැළවෙන්න තාවකාලිකව හෝ කැලයට යනවා හැර වෙන මොනවා කරන්නද? මේක සර්කල් එකක්.

‘දැවෙන විහඟුන්’ තිරගත වුණාට පස්සේ බටහිර කේන්ද්‍රීය ෆෙස්ටිවල් සිනමාව අපේ සමාජය ඇතුළේ බරපතළ විදියට සාකච්ඡුා වෙන්න පටන්ගත්තා. මේ සාකච්ඡුාව නිසා ආර්ට් හවුස් චිත‍්‍රපට කරන්න බලාපොරොත්තුවෙන් සිටි තරුණ සිනමාකරුවන් ව්‍යාකුල වුණා..
මෙහෙමය, අහසින් වැටෙයි චිත‍්‍රපටය මා ගැන වෙස්ට් එක ඩිසපොයින්ට් වුණ චිත‍්‍රපටය. ඔවුන් හිතුවේ මම ආපහු සුළඟ එනු පිණිස වගේ චිත‍්‍රපටයක් කරයි කියලා. ඒ්් නිසාම කාන් ෆෙස්ටිවල් එක මගේ චිත‍්‍රපටය තෝරාගන්නේ නැහැ. ඒක යන්නේ වෙනිස්වලට. වෙනිස්වලටත් තෝරාගන්නේ කලින් කාන් අවොර්ඞ් එක ගත්ත නිසා. මේක තමයි බටහිර අපි දිහා බලන විදිය. ඔවුන් හැම වේලාවේම මානව විද්‍යාත්මක ඇසකින් තමයි අපේ කෘති නරඹන්නේ. ඔවුන් සමාජීය විදියට විසඳාගෙන තිබෙන ප‍්‍රශ්න අප ඇතුළේ තවම තිබෙනවා නම්, ඔවුන් එයින් සසළ වෙනවා. එතකොට ඉබේටම ෆොමියුලා එකක් හැදෙනවා. ඒක හරියට ග‍්‍රහණය කරගෙන ඒ පැත්තෙන් කෙනෙකුට යන්නත් පුළුවන්. එතකොට සිනමාව වැඩක් නෑ. මේකෙන් ගැලවිලා මහා සිනමාකරුවන් විදියට පවතින නිර්මාණකරුවන් අද ලෝකයේ ඕනෑ තරම් ඉන්නවා. Tsai Ming-liang, Apichatpong Weerasethakul වගේ. සත්‍යජිත් රායි ගත්තත්, අකිරා කුරසාවා ගත්තත් ඔවුන් මේ වෙස්ට් එකට ඕනෑ දේ තමයි මුලින්ම කළේ. හැබැයි ඔවුන්් පස්සේ කළ චිත‍්‍රපට එතැනින් වෙනස් වෙනවා. ඒ නිසා අද ඔවුන් ලෝකයේ ප‍්‍රකට සිනමාකරුවන් විදියට, මැරුණත් අපි අතරම ඉන්නවා. අබ්බාස් කියොරොස්තාමි ගත්තත් එහෙමයි. ඉතිං මම හිතන්නේ අපිට අද මේ සිනමා උත්සව සම්මාන උළෙල ප‍්‍රතික්ෂේප කරලා පවතින්න බැහැ. හැබැයි අපිට ඕනෑ නම් ඒවාට තමන්ගේ කෘති ඉදිරිපත් කරමින් ඒ ඒ දේශපාලන ව්‍යාපෘතීන් සහ සංස්කෘතික ව්‍යාපෘතීන්වලට නතුවෙන්නේ නැතුව නිර්මාණ කරන්න පුළුවන්. ඒක තමයි මේ වෙලාවේ වැදගත්.

 

ජනබලයේ අනෙක් පැත්ත

0

 

අපගේ බන්දුල ගුණවර්ධන ඇදුරුතුමා නිතර කියන ‘ලෝ මේකර්ස්ලා ටී මේකර්ස්ලා නොවිය යුතුය’ යන වදන සත්‍යයකි. එහෙත් ඇත්තටම සිදුවී ඇත්තේ එතුමාද ඇතුළුව හැට හැත්තෑවක් පමණ දෙනා මුදලාලිගේ ඕඩරයට ප්ලේන්ටී, ටී ආදිය හදන ටී මේකර්ලාගේ තත්වයට වැටීමය. එකී පිරිසටද, ඒ අයට එකතු වන්නට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින ආසන සංවිධායක මට්ටමේ අයටද සිය පක්ෂය නියෝජනය කරන 3436ක පළාත් පාලන සභික පිරිස හරහා ඉතාම ක‍්‍රමානුකූලව පිරිස් රැුස් කළ හැකිය. (යහපාලන ආණ්ඩුව විසින් පළාත් පාලන මැතිවරණය නියමිත කාලයේ පැවැත්වූවා නම් පොදුජන පෙරමුණට මෙතරම් විශාල සභික පිරිසක් හා පළාත් පාලන ආයතන අතිබහුතරයක බලය නොලැබී යා හැකිව තිබිණි.) සොරකම් කරන ලද ජනතා මුදල් ඔවුන් සතුව ඇති නිසා ඕනෑම කටයුත්තකට නිර්ලෝභීව වියදම් කිරීමටද හැකිය. පිරිස් රැුස්කිරීමට කටයුතු කරන අය නාමල් රාජපක්ෂ මහතා පුද්ගලිකව මුණගැසී හෝ දුරකථනයෙන් අමතා ධෛර්යමත් කර ඇති බවද සැලය. සැප්තැම්බර් 5 මෙහෙයුම හා ඉදිරියේ පැවැත්වීමට නියමිත තවත් ක‍්‍රියාකාරිත්වයන්ට සොරකම් කරන ලද ජනතාවගේ මුදල් කෝටි ගණනින් ගමන් ගාස්තු, මත්පැන්, මත්ද්‍රව්‍ය, ආහාරපාන, වෙනත් වියදම් හා සන්තෝසම් ලෙස යෙදවෙනු ඇත.

පවතින තත්ත්වය යටතේ ආණ්ඩු පෙරළිය සඳහා වන මැතිවරණ දෙකම එනම් ජනාධිපතිවරණය හා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය නියමිත දින වකවානුවලදී පැවැත්වෙනු ඇත. ජනාධිපති මෛත‍්‍රිපාල සිරිසේන මහතා අපේක්ෂකයෙකු ලෙස ඉදිරිපත් නොවන්නේ නම් ලබන වසරේදී ජාතික මැතිවරණ නැත. එසේ නම් අප කල්පනා කළ යුත්තේ රාජපක්ෂලා දෙතුන් දෙනෙකු සමඟ එක්ව ලෝ මේකර්ස්ලා කණ්ඩායමක් මේ කරන්‍නට යන්නේ කුමක්ද යන්නයි.

2015න් පසුව තෙල් මිල අඩු කිරීම, වැටුප් විශාල ප‍්‍රමාණයකින් වැඩිකිරීම ආදි සහන ජනතාවට ලැබුණි. එහෙත් අපේක්ෂා කළ අයුරු විදේශීය ආයෝජන ගලා ආවේ නැත. එනිසා ආර්ථිකය ප‍්‍රසාරණය වූයේ නැත. එසේ නොවීමට ප‍්‍රධානම හේතුව වූයේ පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ හා එජාපය එක්ව ඇතිකරගත් සන්ධාන ආණ්ඩුවෙන් රාජපක්ෂවාදී පිරිස් ඉවත්ව නිර්මාණය කරනු ලැබූ දේශපාලනිකව අස්ථායි වාතාවරණයයි. ඒ සඳහා ඔවුහු නීත්‍යනුකූල විපක්ෂය තිබියදී පොදු විපක්ෂය යයි ලෝකයේ කොහේවත් නැති ජාතියේ පාර්ලිමේන්තු කල්ලියක් අටවා ගත්හ. ආණ්ඩුව පෙරලිය නොහැකි බව හොඳින්ම දැනදැනත් ලබන පෝයට පෙරලනවාය කියමින් කටයුතු කරන අතර තම හෙන්චයියන් වූ නිලධාරී තන්ත‍්‍රයද, වෘත්තීය සමිතිද, විවිධ වූ අන්තවාදී කල්ලිද හරහා නිතර විරෝධතා, කඩාකප්පල්කාරී ක‍්‍රියා, ආගම්වාදී කලකෝලාහල ආදිය ඇතිකිරීම නිසා රට තුළ ගැටලූ සහගත තත්වයක් ඇති බව ජාත්‍යන්තරයට පෙනීගිය හෙයින් මහා පරිමාණ ආයෝජකයන් පැමිණියේ නැත. පැමිණ සිටි සමහරු තම මුදල් කොටස් වෙළඳපළෙන් ඉවත් කර ගත්හ. ජනාධිපතිවරයාගේ නායකත්වයෙන් පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ ලෙස තරඟකර ලෝ මේකර්ලා ලෙස පත්ව වෙනම කල්ලියක් ලෙස රජයේ කටයුතු අවුල් කරන්නට පටන්ගත්හ.

පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයක් හෝ ජනාධිපතිවරණයක් කිට්ටු කර එවැනි ක‍්‍රියා මාර්ගයක නිරත වූවා නම් එය බල පෙරළිය සඳහා කරනු ලැබූවක් ලෙස අවබෝධ කරගත හැකිය. ජනමතය ප‍්‍රකාරව ආණ්ඩුවට අවුරුදු කීපයක් තම ප‍්‍රතිපත්ති ක‍්‍රියාවට නගන්නට ඉඩදී තම පක්ෂයේ/ කණ්ඩායමේ බල ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කළා නම් එය සාධාරණය. 2015 අගෝස්තුවේ සිට රාජපක්ෂවාදී පිරිසගේ හැසිරීම නිරීක්ෂණය කරන විට පෙනීයන්නේ ඔවුන් එදා සිටම රටට/ජනතාවට ද්‍රෝහී ලෙස ශ‍්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයද දෙකඩ කරමින් තම පෞද්ගලික න්‍යාය පත‍්‍රවලට අනුව ජනතාව රවටමින් ආණ්ඩුවේ කටයුතු අවුල් කිරීමේ ක‍්‍රියාදාමයක නිරතව සිටින බවයි.

මෙම කරුණුද සැලකිල්ලට ගෙන 5 වැනිදා කොළඹට විශාල ජනකායක් එක්රැුස් කිරීම පිළිබඳව කථා කළ යුතුය. ආණ්ඩුවේ කටයුතු අවුල් කර ජනතාව නොමඟ ඇරීමේ බලය පිළිබඳ වන අරමුණට අමතරව තවත් අරමුණු මෙම ව්‍යාපෘතියේ ඇති බව පෙනේ. නාමල් රාජපක්ෂ, බැසිල් රාජපක්ෂ ඇතුළු ‘ජනබලය කොළඹට’‍ ව්‍යාපෘතියට නායකත්වය දෙන සමහරු බරපතළ අපරාධ වැරදිවල චුදිතයෝය. අධිකරණයට බලපෑම් නොකෙරුණොත් වැරදි ඔප්පු වී දඬුවම් ලැබිය හැකිය. තම ජන බලය පෙන්වා ආණ්ඩුවේ නායකයන් ඞීල්වලට පොළඹවා ගතහොත් ඒ හරහා අධිකරණවලට බලපෑම් කළ හැකි බව ඔවුහු දනිති. (අධිකරණවලට අවශ්‍ය තොරතුරු ලබා නොදෙන්නැයි ආරක්ෂක ප‍්‍රධානීන්ට ජනාධිපතිවරයා දැනටම නියෝග කර ඇති බව සැලය). ඉදිරියේ එන මැතිවරණයකදී සන්ධානගත වීම් පිළිබඳව පවා සමහර විට තීන්දු තීරණ ගැනීමට ඉදිරියේදීත් නැවත නැවතත් පැවැත්වීමට නියමිත මේ ආකාරයේ රැලිද හේතුකාරක වනු ඇත. එමෙන්ම පසුගිය පළාත්පාලන මැතිවරණයේදී එහි ජයග‍්‍රහණය හරහා මහින්ද රාජපක්ෂ අගමැති කළහැකි යයි ජනතාව රැවැට්ටුවා සේ මොකක් හෝ උප්පරවැට්ටියක් කර ගැත්තන් ඉත්තන් නැවත නැවත රවටා ඔවුන්ව තමන් වටා ගාල් කර තබාගැනීමටද මෙවැනි ක‍්‍රියාමාර්ග උපකාරී වේ.

පි‍්‍රයදර්ශනී ආරියරත්න