No menu items!
28.7 C
Sri Lanka
24 June,2026
Home Blog Page 254

මිරිඟු දියෙන් නාමින් ගෙවුණු වසරක්

0

■ තිසරණි ගුණසේකර

69 ලක්‍ෂයක බලාපොරොත්තු මතින් ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතා ජනපති ධුරයට පියනගා වසරක් ගතව ඇත. ගෙවුණු වසර තුළ තම දේශපාලන න්‍යාය පත්‍රයේ මූලික කරුණු සියල්ලම වාගේ සාක්‍ෂාත් කරගැනීමට රාජපක්‍ෂවරුන් සමත් ව තිබේ. රාජපක්‍ෂවරුන්ගේ පවුලේ පක්‍ෂය වූ ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙක් බලයක් හිමිය. 20 වන සංශෝධනය යථාර්ථයක් වී හමාරය. ජනපති, අගමැති ධුරයන්ද ඇතුළුව බලගතු ඇමති පදවි බොහොමයක්ම පවුලේ සාමාජිකයන් සතුය. වැඩි කල් නොයා බැසිල් රාජපක්‍ෂ මහතාද පාර්ලිමේන්තුවටත් කැබිනට් මණ්ඩලයටත් සම්ප්‍රාප්ත වනු නියතය. එවිට පවුලේ වර්තමානය තවත් ශක්තිමත්වී එහි අනාගතය පිළිබඳව ඇති සියලුම අවිනිශ්චිතතා ඉවත්වනු ඇත. මන්ද අයියාගෙන් මල්ලීටත්, බාප්පාගෙන් ඥාති පුතාටත් බලය සුමටව මාරුවීමට මග තැනී අවසන් වන බැවිනි.
ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතාගේ ජනපතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් පසු ගෙවුණ වසර රාජපක්‍ෂ පවුලේ සිතුම්, පැතුම් සියල්ලම පාහේ ඉටුවුණු සුබ කාලයකි.
ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතාගේ ජනපතිවරණ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරය තුළ ඔහුව හැඳින්වුණේ ‘වැඩ කරන විරුවා’ ලෙසය. ‘වැඩ කරන රටක්’ ගොඩනැගීම ඔහුගේ මූලික පොරොන්දුව විය. ඔහු ජනපතිවරණය ජයගත් විට රටට යළිත් ශක්තිමත් නායකත්වයක් ලැබුණායැයි රාජපක්‍ෂ අනුගාමිකයෝ උදම් ඇනූහ.
නමුත් ජනපතිවරණයෙන් වසරක් ගත වූ තැන රාජපක්‍ෂවරුන්ගේ සෞභාග්‍යයේ දැක්ම රටේ අභාග්‍යයේ දැක්ම බවට පත්ව ඇත.
රටේ බහින කලාව ආරම්භ වූයේ කොරෝනා වසංගතයේ ආගමනයට පෙරය. රාජපක්‍ෂවරුන්ගේ කතාව සහ කෙරුවාව අතරැති පරතරය මුලින්ම විද්‍යමාන වූයේ ආර්ථික ක්‍ෂේත්‍රයේය. සහෝදර-පාලකයන්ගේ බැරිකම සංඛ්‍යා දත්ත තුළින් මෙන්ම ජනතාවගෙත් ජීවන අත්දැකීම් හරහාද හෙළිවන්නට විය.
ජනපති වී සති කිහිපයක් ගතවන්නටත් පෙර ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතා නාරාහේන්පිට ආර්ථික මධ්‍යස්ථානයට ගොස්, සහල් වෙළඳසැලක වාඩි වී සහල් මිල පාලනය කිරීමට උපදෙස් දුන්නේය. සහල් මිල ගැසට්ටුවේ කෙසේ වෙතත් යථාර්ථයේදී පාලනය නොවුණි. මාස 11ක් ගතවූ පසුවත් සහල් මිල තීරණය වන්නේ මහා පරිමාණ සහල් මෝල් හිමියන් කිහිප දෙනකුගේ හිතුමතයටය. සහල් මිල කථාව වැඩ බැරි පාලනයක් පිළිබඳව පෙරනිමිත්තක් විය.
2020 මුල් තෙමස අවසන් වන විට, රටේ සමස්ත ආර්ථිකය යොමුවී තිබුණේ අවගමන දිශාවකටය. මේ තෙමස තුළ ආර්ථික වෘද්ධි වේගය 1.5%කින් පහත වැටී තිබුණි. රජයේ බදු ආදායම 26%කින්ද, රජයේ ආයෝජනය 44%කින්ද පහත වැටී තිබුණි. මෙම කඩාවැටීමට ප්‍රධානතම හේතුව වූයේ වසංගතය නොව ජනපති ධුරයට පත්වූ වහාම ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතා ක්‍රියාත්මක කළ බදු ප්‍රතිපත්තියයි.
මේ තත්වයන් මැද වුවද පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් විශිෂ්ට ජයක් ලැබීමට පොදු ජන පෙරමුණට හැකි වූයේ කාරණා දෙකක් හේතුවෙනි. එකක් නම්, එජාපය බෙදීමයි. රනිල්-සජිත් ගැටුම නිසා කලකිරුණු විපක්‍ෂයට හිතවත් ඡන්දදායකයන් සැලකිය යුතු පිරිසක් අගෝස්තු 5 වෙනිදා ඡන්දය දැමුවේ නැත. ජනපතිවරණයේදී ලත් ඡන්ද ප්‍රමාණයට වඩා මඳකින් අඩු ඡන්ද ප්‍රමාණයක් ලබා වුවද, පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් -දෙකකට ආසන්න බලයක් දිනාගැනීමට පොදු ජන පෙරමුණ සමත් වූයේ එජාපයේ බෙදීමත් සමස්තයක් වශයෙන් විපක්‍ෂයේ ඉච්ඡා භංගත්වයත් හේතුවෙනි.
රාජපක්‍ෂවරුන්ගේ පාර්ලිමේන්තු ජයට පාදකවූ අනෙක් හේතුව වූයේ වසංගත උවදුරෙන් ඔවුන් රට බේරා ගත්තායැයි ජනතාව තුළ තිබූ විශ්වාසයයි. වසංගත උවදුරට මුහුණ දීමේදී රාජපක්‍ෂ පාලනය මුලින් යම් සාර්ථකත්වයක් දැක්වූ බව සැබෑය. රට වසා දමා තිබු කාලය තුළ ජනතාවට සහන සැපයීම තුළින් තම ජනප්‍රියත්වය රැකගැනීමට රාජපක්‍ෂවරු සමත් වූහ.
වසංගතයට රාජපක්‍ෂ පාලනය දැක්වූ ප්‍රතිචාරය තුළ අන්තර්ගත වු ප්‍රධාන දුර්වලතාවන් දෙකක් විය. එකක් නම්, පීසීආර් පරීක්‍ෂණ ප්‍රමාණවත් තරමින් නොකිරීමත්, සමාජය තුළ අහඹු ලෙස පරීක්‍ෂණ නොකිරීමත්ය. අනෙක නම්, මෙම උත්සාහයේ නායකත්වය වෛද්‍ය විශේෂඥයකුට නොව හමුදාපතිවරයාට පැවරීමය.
වසංගත මර්දනයට හමුදාව සහාය කර ගැනීමත් වසංගත මර්දනය හමුදාවට පැවරීමත් යනු එකක් නොව දෙකකි. රාජපක්‍ෂවරුන් අනුගමනය කළේ දෙවන ක්‍රමයයි. ඒ තුළ වෛද්‍යවරුන්ට හිමිවූයේ සහාය රංගනයක් හා අතිරේක චරිත පමණි.
හඳුනාගත් රෝගි පොකුරු පාලනය කළ පසු වසංගතයම පාලනය කළායැයි රාජපක්‍ෂවරු උදම් ඇනූහ. මෙය ඔවුන්ගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයේ මූලික පුරසාරමක් විය. සමාජය තුළ අහඹු ලෙස පීසීආර් පරීක්‍ෂණ සිදු නොකොට වසංගතය පාලනය කළායැයි කීම අතිශයෝක්තියක් බව වෛද්‍ය නිලධාරීන් දැන සිටින්නට ඇත. සිරිසේන-වික්‍රමසිංහ පාලන සමයේ මෙවැන්නක් වූවා නම් වෛද්‍ය බලධාරීන් මේ පිළිබඳව එළිපිටම කතාකරනවා හා ආණ්ඩුව විවේචනය කරනුවා නියතය. නිවැරදි ප්‍රතිචාරය, විය යුතු ප්‍රතිචාරය එයයි.
නමුත්, රාජපක්‍ෂ පාලනය යටතේ එවැන්නක් සිදු නොවීය. ඊට හේතුව විවේචනයේ හා විරෝධයේ නිදහස අහුරා තිබීමය. වෛද්‍ය බලධාරීන්ගේ හා වෛද්‍ය වෘත්තිකයන්ගේ නිහැඬියාව අනුබල දුන්නේ රාජපක්‍ෂ දේශපාලනයට පමණක් නොවේ. වෛරසයේ ව්‍යාප්තියටද ඉන් ලැබුණේ අත්වැලකි. වසංගතය, නිමාවීයැයි දේශපාලනඥයන් හා හමුදා නායකයන් කළ ප්‍රකාශයන්ට වෛද්‍යවරුන්ද අනුගත නොවූවා නම් පොදු ජනතාව මෙයට වඩා පරීක්‍ෂාකාරීව කටයුතු කිරීමට ඉඩ තිබුණි. නායකයන්ගේ පුරාජේරුවත්, ඔවුන්ගේ සෞඛ්‍ය නීති රීතිවලට පටහැණි ක්‍රියාකාරිත්වයත් වෛද්‍යවරුන්ගේ නිහැඬියාවත් එක්තැන් වූ කල රාජපක්‍ෂවරුන් කොටි පරාජය කොට ඇතැයි යන මතය ජන විඥානය තුළ මුල් ඇදීම පුදුමයක් නොවේ.
2020 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පාලකයන් ලත් මහා ජයට ප්‍රධාන හේතුවක් වූයේ මෙම මිථ්‍යාවයි. ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතාගේ පදවි ප්‍රාප්තියේ පළමුවන සංවත්සරය රෝගි රටක සමරන්නට මග සකස් කළේද මෙම මිථ්‍යාවයි.

සෞභාග්‍යයේ දැක්ම තුළින් අභාග්‍යයේ යථාර්ථයට
ඇමරිකානු ජනපති ඩොනල්ඞ් ට්‍රම්ප් මහතා 2020 ජනපතිවරණයෙන් ලැබූ පරාජයට මූලික හේතුවක් වූයේ වසංගත අර්බුදයට සාර්ථකව මුහුණ දීමට ඔහුගේ පාලනය අසමත් වීමයි. ප්‍රකට ඇමරිකානු මාධ්‍යවේදී බොබි වුඞ්වාඞ් ලියූ ඍ්ටැ (කෝපය) නම්වූ ග්‍රන්ථයට අනුව, වෛරසය මාරාන්තික බව ට්‍රම්ප් මහතා දැනසිටියත් ඒ සැබෑව ජනතාවගෙන් වසන් කිරීමට ඔහු උත්සාහ කළේය. වුඞ්වාඞ් මහතා සමග කළ පටිගත කෙරුණු කතාබහේදී ‘මට ඕනා එය (වසංගත තර්ජනය) අඩුකරලා පෙන්වන්න’ (ෂ ්කඅ්හි අ්බඑැා එද චක්හ සඑ ාදඅබ) යයි ට්‍රම්ප් මහතා යළි යළිත් කියා සිටියේය. පීසීආර් පරීක්‍ෂණ හැකිතාක් අඩුවෙන් කිරීම තුළින් රෝගීන් සංඛ්‍යාව සැඟවීමට ඔහුට අවශ්‍ය විය. එරට සෞඛ්‍ය බලධාරීන් එම උත්සාහයන්ට අකුල් හෙලූ විට ඇමරිකාවේ රෝගීන් විශාල ප්‍රමාණයක් සිටින බව ලෝකයට පෙනෙනුයේ පීසීආර් පරීක්‍ෂණ වැඩිපුර කරන නිසායැයි ඔහු ප්‍රසිද්ධ වේදිකාවේ චෝදනා කළේය. වසංගතයේ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ තොරතුරු වසන් කිරීම තුළින් ඇමරිකානු ජනතාව තුළ තමන් ආරක්‍ෂිතය යන ව්‍යාජ විශ්වාසය ජනිත කරවීම ට්‍රම්ප් මහතාගේ අරමුණ විය. එරට සොෟඛ්‍ය බලධාරීන්-විශේෂයෙන්ම වසංගත රෝග අංශ ප්‍රධානි වෛද්‍ය ඇන්තනි ෆවුඞ් මහතා- ඊට අනුගත නොවූ විට ඔහු මැතිවරණ වේදිකාවල ඔවුන්ට දෝෂාරෝපණය කරමින් ඔවුන් රැකියාවෙන් පන්නන බවට තර්ජනය කළේය.
ඇමරිකානු ජනපති ධුරය යනු ලොව බලගතුම තනතුරයි. ඒ තනතුර හෙබවූ ට්‍රම්ප් මහතාට කළ නොහැකිවූ ඇතැම් දේ මෙරට පාලකයන්ට කළ හැකිවූයේ අපේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආයතන ව්‍යුහයේ ඇති දුර්වලතාවන් නිසාය. ඔක්තෝබර් මස මුල් සතියේ වත්මන් කෝවිඞ් රැල්ල ආරම්භ වන විට වෛරසය සමාජගතව නැතැයි යන රාජපක්‍ෂ මතයට පටහැනි අදහසක් ඉදිරිපත් කළ වෛද්‍ය ජයරුවන් බණ්ඩාර මහතා තනතුරෙන් පහ කිරීමට පාලකයන්ට හැකිවූයේ එබැවිනි.
ජයරුවන් බණ්ඩාර මහතාගේ ඉරණම සෙසු වෛද්‍ය නිලධාරීන්ට පූර්වාදර්ශයක් සැපයීය. පාලකයන්ගේ මතයට එරෙහි වීම තමන්ගේ පැවැත්මට හානියක්ය යන පාඩම එතුළින් ඔවුන්ට අවබෝධ වූවා නම් එය පුදුමයක් නොවේ.
මිනුවන්ගොඩ රෝගි පොකුර දිනෙන් දිනම වර්ධනය වන විට දිස්ත්‍රික්ක අතර සංචරණ සීමා පැනවීම වැනි පියවර ගත්තා නම් වෛරසයේ ව්‍යාප්තිය මොට කිරීමේ හැකියාව තිබුණි. නමුත් ඒ වන විට රාජපක්‍ෂවරුන්ගේ සමස්ත අවධානය යොමුව තිබුණේ ජනතාවගේ සෞඛ්‍යය කෙරෙහි නොව 20වන සංශෝධනය තුළින් තම පවුල් බලය ශක්තිමත් කොට චිරාත් කාලයක් ආරක්‍ෂා කිරීම කෙරෙහිය. වෛරසය නැති කළායැයි මාස ගණනක් පුරාජේරු කතා කී පාලකයන්ට වෛරසය යළි ව්‍යාප්ත වීමේ අවදානමක් ඇති බව පිළිගැනීම මදිකමක් වන්නට ඇත.
මේ වන විට දිනකට රෝගීන් අවම වශයෙන් තුන් හාරසියයක් හමුවන තත්වයක්, මරණ ප්‍රමාණය ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යන තත්වයක් නිර්මාණය වූයේ මිනුවන්ගොඩ පොකුර ගැන දැනුවත්වූ වහාම ඊට ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට පාලකයන් මැලිවූ නිසාය. රට වසංගතයෙන් ආරක්‍ෂා කිරීමට වඩා 20වන සංශෝධනය සම්මත කර ගැනීමට පාලකයන් ප්‍රමුඛතාව දුන් නිසාය.
දැන් මෙරට රෝහල් පද්ධතියට දරාගැනීමට බැරි තරමට වසංගතය ව්‍යාප්ත වී හමාරය. තමන්ගෙන් වූ වරද පිළිගන්නවා වෙනුවට පාලකයන් කරනුයේ ජනතාව මත වරද පැටවීමය. වත්මන් වසංගත තත්වයට වගකිව යුත්තේ මාධ්‍යය හා ජනතාව යැයි ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශය මෙම සතියේ කළ ප්‍රකාශය තුළින් මෙය පැහැදිලි වේ.
රට වැසීමෙන් ආර්ථිකය කඩා වැටෙනවායැයි පාලකයෝ කියති. ආර්ථිකය කඩා වැටීම ඇරඹුණේ ගෝඨාභය- මහින්ද පාලනයේ අදූරදර්ශී හා අඥාන බදු ප්‍රතිපත්තිය නිසාය.
රෝගි රටක නිරෝගි ආර්ථිකයක් පවත්වා ගැනීම කළ නොහැකිය. මෙරට ඇඟලුම් ක්‍ෂෙත්‍රයට අත්වෙමින් පවතින ඉරණම ඊට උදාහරණයකි. රෝගය කම්හලෙන් කම්හලට ව්‍යාප්ත වූයේ රෝග ව්‍යාප්තියට කිසිදු බාධකයක් පැනවීමට තීරණාත්මක මුල් සති කිහිපය තුළ පාලකයන් ක්‍රියා නොකළ නිසාය. මේ වන විට කම්හල් ගණනාවක් අක්‍රිය වී ඇති අතර සේවකයන්ගේ පැමිණීම අඩුවීම නිසා අනෙක් බොහෝ කම්හල්වලටද නිෂ්පාදන කටයුතු නිසි ලෙස කිරීමට නොහැකිව ඇත.
ධීවර ක්‍ෂෙත්‍රය තුළින් ඊළඟ වසංගත රැල්ලක් මතුවිය හැකි බවට එජාප නායක රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා ප්‍රසිද්ධියේම අනතුරු හැඟවූයේ 2020 මාර්තු මාසයේය. නමුත් පාලකයන් ඊට අවධානය යොමු කළේ නැත. පෑලියගොඩ මත්ස්‍ය වෙළඳ සංකීර්ණයේ රෝගි පොකුර නිරාවරණය වූයේද අහම්බයෙනි. වික්‍රමමිංහ මහතා කළ අනතුරු හැඟවීම සැලකිල්ලට ගෙන පෑලියගොඩ මත්ස්‍ය වෙළෙඳ සංකීර්ණයේත් රට පුරා විසිර ඇති ලොකු කුඩා ධීවර වරායන්වලත් විටින් විට අහඹු පීසීආර් පරීක්‍ෂණ කළා නම්, ප්‍රශ්නය මුල් අවධියේම හඳුනා ගැනීමට හැකියාව තිබුණි. සමස්ත ධීවර කර්මාන්තයම කඩා වැටෙන තැනට වසංගතය ඔඩු දිව්වේ පාලකයන්ගේ වැඩ බැරිකම නිසාය.
වසංගත අර්බුදයේ ඊළඟ ගොදුර විය හැක්කේ වතුකරයයි. මිනුවන්ගොඩ රෝගි පොකුර නිරාවරණය වූ වහාම වතු ආර්ථිකයේ මර්මස්ථානයන් වූ නුවරඑළිය, බදුල්ල, රත්නපුර හා කෑගල්ල යන දිස්ත්‍රික්කවලටවත් සංචරණ සීමාවන් පැනවූවා නම් වෛරසයෙන් වතුකරය රැකගැනීමේ සැබෑ හැකියාවක් තිබුණි. නමුත් එය සිදුවූයේ නැත. වතුකරයේ අහඹු පීසීආර් පරීක්‍ෂණ කිරීම තුළින් ප්‍රශ්නකාරී ස්ථාන හඳුනාගෙන ඊට පිළියම් යෙදීමට තවමත් ඉඩ ඇත. නමුත් එවැනි පියවරක් ගන්නා බව මෙතෙක් නොපෙනේ. මේ තත්වය ඉදිරියටත් පැවැතුණහොත් ධීවර කර්මාන්තයට හා ඇඟලුම් කර්මාන්තයට අත්වූ ඉරණමට වඩා භයානක ඉරණමක් වතුකරයට අත්විය හැක.
ආණ්ඩුව බස්නාහිර පළාත දින 10කට වසා දැම්මේය. ඉන්පසු කිසිදු සාධාරණ හේතුවකින් තොරව එය විවෘත කළේය. බස්නාහිර පළාත විවෘත කෙරුණු 9වෙනි සඳුදාට පෙර පළාතේ සියලු රෝගීන් හඳුනාගන්නැයි ජනපතිවරයා හමුදාපතිවරයාට උපදෙස් දුන් බව රාජපාක්‍ෂික ලංකාසීනිව්ස් වෙබ් අඩවිය වාර්තා කළේය. ජනපතිවරයා එවැනි උපදෙසක් දුන්නා නම් එයින් ඉඟි කෙරෙනුයේ වෛරසයක යථාර්ථය පිළිබඳ හතේ පන්තියේ ළමයකුට ඇති අවබෝධයවත් ඔහුට නැති බව නොවේද? බස්නාහිර පළාතේ සියලුම රෝගීන් හඳුනා ගැනීමට නම් (චීනය වතාවක් වුහාන්හි කළාක් මෙන්) එහි සියලුම පදිංචිකරුවන්ට පීසීආර් පරීක්‍ෂණ කළ යුතුය. එවැන්නක් කිරීමට තරම් හැකියාවක් ලංකාවට නොමැත. මේ සරල සත්‍යයන් වටහා ගැනීමට පවා පාලකයන් අසමත් නම් රටට හිමිවනු ඇත්තේ පොරොන්දු වු සෞභාග්‍යය නොව ඉමහත් අභාග්‍යයකි.

අන්ධභාවයේ දැක්ම
ප්‍රකට ඇමරිකානු හාස්‍යොත්පාදකයෙක් (ජදපැාසදබ) වරක් ඩොනල්ඞ් ට්‍රම්ප් පාලනය අශ්වයකු රෝහලකට පැමිණි විට හටගන්නා තත්වයට සමාන කළේය. අශ්වයා කුමක් කරයිදැයි අප දන්නේ නැත. අශ්වයා කුමක් කරයිදැයි අශ්වයා දන්නේද නැත. එවන් තත්වයක් තුළ කිසිවක් පුරෝකථනය කිරීම අපහසුය. මන්ද සිදු නොවිය හැක්කක් නොමැති බැවිනි.
ගෝඨාභය-මහින්ද පාලනය 2021 වසර සඳහා සෞඛ්‍යය විෂයට වෙන්කොට ඇත්තේ බිලියන 159කි. එනම් මහාමාර්ගවලට වෙන් කළාට වඩා අඩකටද අඩුවෙනි. පමණක් නොවේ. 2019 වසරට සාපේක්‍ෂව 2021 වසර සඳහා සෞඛ්‍යයට වෙන් කොට ඇති මුදලේ බිලියන 29ක අඩුවක් ඇත.
ගෝලීය වසංගත තත්වයක් තුළ සෞඛ්‍යයට වෙන්කරන ප්‍රතිපාදන අඩු කරනුයේ කවර නම් පාලනයක්ද?
එපමණක් නොවේ. ඔයැ ඵදරබසබට පුවත්පත හෙළි කළ පරිදි 2020 මාර්තු මාසයේ සිට මේ දක්වා එකුදු කෘත්‍රිම ශ්වසන යන්ත්‍රයක් (ඩැබඑසක්එදර) හෝ අයිසීයූ ඇඳක් හෝ අලුතින් නිපදවීමට හෝ ආනයනය කිරීමට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය ක්‍රියා කොට නොමැත.
පාලකයන් මෙතරම් අදූරදර්ශී වූ විට රටක් රැකේද? ජනතාව අද පත්ව ඇති ‘තමන්ගේ ආරක්‍ෂාව තමන්ම සලසා ගන්නා’ අතිශය අනාරක්‍ෂාකාරී තත්වය පාලකයන්ගේ මේ බුද්ධි හීනත්වයේ ප්‍රතිඵලයක් නොවේද?
2020 වසර තුළ ලංකාවේ වෘද්ධි වේගය 4.6%කින් පහත වැටිය හැකි බව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ පුරෝකථනයයි. ලෝක බැංකුව කියනුයේ ලංකාවේ ආර්ථික වෘද්ධි වේගය 6.7%කින් පහත වැටිය හැකි බවය.
ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිචාරය 2020 දෙවන කාර්තුවේ ආර්ථික දත්ත ප්‍රකාශයට පත්කිරීම කල් දැමීමයි.
ආණ්ඩුවට අවශ්‍ය කටුක යථාර්ථයට මුහුණ දීමට නොව සුන්දර මායාවක තමනුත් ගිලී රටත් ගිල්ලවීමයි.
2021දී ණය ගෙවීමට නොහැකි වීමේ වැඩි සම්භාවිතාවක් ඇති රටවල් ලෙස ඨදකාප්බ ි්ජයි ආයතනය ඉරාකය, ශ්‍රී ලංකාව, ඇංගෝලාව හා ගැබොන් රාජ්‍යය හඳුන්වා ඇත. පාලකයන් මෙම තත්වයට දක්වන ප්‍රතිචාරය නම් තවත් ඩොලර් මිලියන 700ක ණය මුදලක් චීනයෙන් ලබාගැනීමට සාකච්ඡා ආරම්භ කිරීමයි.
අතිශය දැවැන්ත මූල්‍ය, ආර්ථික සහ සෞඛ්‍ය අර්බුදයක වෙලී ඇති ලංකාවේ පාලකයන්ගේ ප්‍රමුඛතාව කුමක්ද? රාගම පේරලන්ද තෙත්බිමට මායිම්ව දැවැන්ත විනෝද උයනක් ඉදිකිරීමයි. මෙම යෝජනාව මෙම සතියේ කැබිනට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කළේ අගමැතිවරයාය. කැබිනට් මණ්ඩලයෙන් ඊට පූර්ණ අනුමැතිය ලැබී ඇති බව භැඅිඅසරු වෙබ් අඩවිය වාර්තා කරයි.
මාය ලෝකවල ජීවත්වන පාලකයන් රැළකගෙන් සැබෑ ලෝකයේ ප්‍රශ්නවලට පිළියම් අපේක්‍ෂා කිරීම උන්මාදයක් නොවන්නේද?
සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය කප්පිත්තෙකු නොමැති නැවක් වැනියැයි රෝහිණී කවිරත්න මන්ත්‍රීවරිය සඳහන් කළාය. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයට කප්පිත්තෙක් ඇත. නමුත් කප්පිත්තා නැවක් ගැනවත් මුහුද ගැනවත් මෙලෝ හසරක් නොදන්නා අයෙකි. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ අරාජිකත්වය සමස්ත රටේ අරාජිකත්වයේම පිළිබිඹුවකි. පාලකයන් පාලනය කරනුයේ අප ජීවත්වන රට නොව ඔවුන් මනසින් නිර්මාණය කරගත් රටකි.
වසංගත හා ආර්ථික අර්බුදයෙන් බැටකන සාමාන්‍ය ජනතාවට පාලකයන් කදිම ත්‍යාගයක් දී ඇත. ඒ බස් ගාස්තු ඉහළ දැමීය. බස් ගාස්තු ඉහළ දමා ඇත්තේද පුදුමාකාර ක්‍රමයකටය. සමාජ දුරස්ථභාවය පවත්වා ගන්නා බස්වලට ඉහළ ගාස්තුවක් අය කිරීමට වරම් ඇත.
මෙහි ප්‍රතිඵලය පැහැදිලිය. සාපේක්‍ෂ වශයෙන් ආර්ථික හැකියාවක් ඇති මගීන් වැඩි මුදලක් ගෙවා සමාජ දුරස්ථභාවය රකින බසයක ගමන් කරනු ඇත. එවැනි හැකියාවක් නැති මගීන් සාඩින් පැටවුවාක් මෙන් තෙරපී යනු ඇත.
වෛරසයක් මිනිසා මෙන් ඇති-නැති පරතරය සලකනු ඇතැයි පාලකයන් සිතන බව මෙම තීරණයෙන් පැහැදිලිය. ලොව පුරා වෛරසයෙන් වැඩියෙන්ම බැට කා ඇත්තේ නැති බැරි ජනතාව බව ඇත්තකි. නමුත් ධනවතුන්ට හා බලවතුන්ටත් ඉන් ගැලවීමක් නොමැත. ඇමරිකානු ජනපතිවරයාටත් බි්‍රතාන්‍යයේ ඔටුන්න හිමි කුමාරයාටත් ජ’මන් අගමැතිවරියටත් කෝවිඞ් 19 වැළඳීමෙන් පැහැදිලි වනුයේ බලය හා ධනය වෛරසයට බාධාවක් නොවන බවය. සාඩින් මෙන් තෙරපී බස්වල ගමන් කරන නැති බැරි ජනතාව වෛරසයට ගොදුරු වීම රටේ සියල්ලන්ටම ඇති අවදානම තවත් තීව්ර කරන බව වටහා ගැනීමට බුද්ධියක් නැති පාලකයන් සිටින රටකට කාගේ පිහිටක්ද?
විද්‍යාව නොදන්නා, යථාර්ථය නොදකින, මායා ලෝකවල ජීවත්වන පාලකයන් වසංගතයක් පාලනය කිරීමට කළගෙඩි සෙල්ලම් කිරීම පුදුමයක්ද?
ගෝඨාභය-මහින්ද පාලනයෙන් වසරක් ගතවන විට ලංකාව සිටිනුයේ 2019 නොවැම්බරයේ සිටියාට වඩා සැතප්ම ගණනක් පහළිනි.
ජෝ බයිඩන් හා කමලා හැරිස් ජයග්‍රහණය නිසා තවත් දින 70කින් ට්‍රම්ප් පාලනයෙන් නිදහස් වීමට ඇමරිකානු ජනතාවට හැකිවනු ඇත. නමුත් ගෝඨාභය-මහින්ද පාලනය කවදා නිමාවේදැයි කීම අසීරුය. ගතවූ වසර තුළ රාජපක්‍ෂ සොයුරන්ගේ කෙරුවාව බලන විට රටත් ජනතාවත් රාජපක්‍ෂවරුන් නිර්මාණය කළ මිරිඟු දියේ හිසවටක් ගිලෙන දිනය වැඩි ඈතක නොව බව නම් අනුමාන කළ හැක. ■

තුවක්කු පෙන්නලා වෙළඳපොළ පාලනය කරන්න බෑ – පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා

වසංගත තත්වය එක්ක ආණ්ඩුව ආර්ථික වශයෙන් හිරවෙලා ඉන්න බව පැහැදිලිව පෙනෙනවා. දැන් රටේ ආර්ථික තත්වය ගැන සම්පූර්ණ අදහස මොකක්ද?
මේ සම්පූර්ණ තත්වය බලන්න ඕනෑ. මූලිකව කොහොමද අපි රට ඉස්සරහට අරගෙන යන්න ඕනෑ කියන අදහසෙන්. එක් පැත්තකින් වසංගතය. අනෙක් පැත්තෙන් ආර්ථිකය. වසංගතය රජය අතින් ගිලිහිලා. ආර්ථිකය කළමණාකරණයත් ගිලිහිලා. මේක නිකම් රුවලක් නැති නෞකාවක් වගේ. ඔහේ පාවෙනවා. ඔහේ හුළඟත් එක්ක එහේ මෙහේ වැනෙනවා. දැන් රට තල්ලු වෙලා තියෙන්නේ කවදාවත් නොතිබුණ තත්වයකට. ආණ්ඩුවේ නායකයන්ට මේ තත්වයෙන් ගොඩ එන ආකාරය ගැන අදහසක් නැහැ.

ආර්ථිකයේ දුර්වලතාව හඳුනාගැනීම සඳහා පෙන්වන්න තියෙන කාරණා මොනවාද?
මූලික ගැටලු ඕනෑ කෙනෙක්ට දැකබලාගන්න පුළුවන්. අලුතෙන් කියන්න තියෙන දේ තමයි, දැන් අපි රතු කලාපයට ඇවිත් ඉන්න බව. අපි මේ නැව පාලනයට ගන්න එපැයි. ඒකට අපට දැන් බාහිර උපකාර අවශ්‍ය වෙනවා. අපට කොවිඞ්-19 පාලනය කරන්න වෙන්නේත් බාහිර උපකාර ලබාගෙන. උදාහරණයක් ලෙස වසංගතය පාලනයට යම්කිසි එන්නතක් යම් රටක හදනවානම්, ඒක ලබාගන්න අපට සිද්ධවෙනවා. අද හෝ හෙට එන්නත එන එකක් නැහැ. ආර්ථිකයත් ඒ වගේ තමයි. අපට තනිවම විසඳාගන්න පුළුවන් තත්වයෙන් එළියට ගිහින්.

මූලික ප්‍රශ්නය මොකක්ද?
අපට මහා ණය කන්දරාවක් 2021 දී ගෙවන්න තියෙනවා. මේ අවුරුද්දේ තව මාසයයි තියෙන්නේ. ගෙවන්න තියෙන ණය ප්‍රමාණය ඇමෙරිකන් ඩොලර් 5ක් විතර. ඒකෙන් 4ක් පිටරට අයට. ඉතිරි බිලියන 1 ලංකාවේ අයට ඩොලර් වලින් ගෙවන්න ඕනෑ. ඒ වාණිජ බැංකුවලට නිකුත් කරපු ශ්‍රී ලංකා සංවර්ධන බැඳුම්කරවලින් ලබාගත් ණය. ඒවායේ තියෙන්නේ බැංකුවල තැන්පත් කරපු ශ්‍රී ලාංකිකයන් සතු ඩොලර්වලින්. මගේ ගණනයන්ට අනුව අපට විදේශ ජංගම ගිණුමේ ඇමෙරිකන් ඩොලර් බිලියන 2ක විතර හිඟයක් තියෙනවා. ඒ තමයි ආනයනය කරන භාණ්ඩ හා සේවා දෙකම එකතු කළාම, අපට ලැබෙන ප්‍රේෂණ එකතුවුණාම ඉතිරි හිඟය. එතකොට අපේ ආර්ථිකයට තියෙන පරතරය සම්පූර්ණයෙන් ඩොලර් බිලියන 7ක් විතර. අපි කොහොමද ඒ මුදල හොයාගන්නේ.

මෙහෙම වෙලාවක සාමාන්‍යයෙන් කරන්නේ මොකක්ද?
සාමාන්‍යයෙන් අපි කරන්නේ, අපට ගෙවන්න තියෙන පොළිය හැර, ලබාගත් ණය මුදලේ නැවත ගෙවන කොටස නැවතත් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය වෙළඳපොළෙන් ලබාගන්නවා. අපි හිතමු බිලියනයක් ගෙවන්න තියෙනවා කියලා, ඒක අපි නැවත ලබාගන්නවා. ඒකට අපි කියන්නේ රෝල් ඕවර් කියලා. සාමාන්‍ය භාෂාවෙන් කියන්නේ රෝල කියලා. රෝල ගහන එක හොඳ දෙයක් නෙවෙයි. එහෙත්, අපි කරමින් හිටියේ ඒක. ජාත්‍යන්තර සමාජයට විශ්වාසයක් තියෙනවා, මේ මිනිසුන් ණයක් ගෙවාවි කියලා. එතකොට අපට ණයක් ගෙවනවා.

අපි රෝල් ඕවර් එකක් කරනකොට අලුතින් පොලියක් එකතු වෙනවා නේද?
ඔව්, අපට ජාත්‍යන්තර ස්වෛරී බැඳුම්කරවලින් තමයි ණය මුදල් ගන්නේ. අපි ඒකේ පොළිය ගෙවනවා. අවුරුදු පහක් හෝ දහයක් ඉවරවුණාම සම්පූර්ණ මුදල ගෙවන්න ඕනෑ. අපි ඔක්තෝබර් මාසයේදී ගෙව්වේ ඒ වගේ එකක්. ඒක මහින්ද රාජපක්ෂ මහත්තයා ජනාධිපති කාලයේ ගත්ත එකක්. රාජපක්ෂ මහත්තයාගේ කාලයේ ගත්ත තවත් ණය 2021 දී ගෙවන්නත් තියෙනවා. අපට කලින් වගේ මේ පාර රෝල් ඕවර් කරගන්න බැරි වෙනවා.

ඒ ඇයි?
දැන් ජාත්‍යන්තර මට්ටමෙන් ශ්‍රී ලංකාව ගැන තියෙන විශ්වාසය සම්පූර්ණයෙන්ම කඩාවැටිලා. ඒගොල්ලන් පොළිය හැටියට ගණනය කළොත්, වාර්ෂිකව සීයට 35 විතර දක්වා පොලියකට තමයි අපේ ණය ද්විතීය වෙළඳපොළේ විකිණෙන්නේ. ඒ අපේ ණය. සාමාන්‍යයෙන් ණය විකුණන්න පුළුවන් ද්විතීය වෙළඳපොළේ. කොහොම නමුත් අපට ඒ පොළියට ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළේ ණය ගන්න බැහැ. ඒ නිසා තමයි අපට එක ඩොලරයක්වත් බැඳුම්කරවලින් ගන්න බැරි වෙලා තියෙන්නේ.

ආණ්ඩුව මේ තත්වය පිළිගන්නේ නැහැ…
ඒක තමයි. ජනාධිපතිවරයා කියන්නේ කිසි ප්‍රශ්නයක් නෑ, ආර්ථිකය ටිකෙන් ටික වර්ධනය වෙනවා කියලයි. කලබල වෙන්න ඕනෑ නැහැ, අපට ඕනෑ තරම් ආයෝජකයන් ඉන්නවා කියලා කියනවා. අජිත් නිවාඞ් කබ්රාල් එයාගේ අලුත්ම මෙවලම හෙළි කළා. ඒ තමයි පිටරට කට්ටිය ලංකාවේ ආයෝජනය කරනකොට විනිමය අවදානම අනවශ්‍ය බව. රුපියල අවප්‍රමාණය වුණාට ඒක ආයෝජකයන්ට බලපාන්නේ නැති බවත්, ඒ අවප්‍රමාණය වන මුදල ලංකාවේ බදු ගෙවන්නන් දරන බවත් ඔහු කීවා.

ඒ අනුව යම් ආයෝජකයෙක් මෙහේ ආයෝජනය කරනකොට තිබුණ ඩොලරයේ අගය ඔවුන් නැවත යනකොටත් ලැබෙනවා….
එහෙම කීවාට, දැන් ප්ලේන් පුරෝලා ආයෝජකයන් ඒවිද කියලා බලාගෙන ඉන්නකෝ. අලුත් ආයෝජකයන් නෙවෙයි, තිබුණ ඒවාත් ගියා. ඇත්තටම ඒක වැඩ කරන්නේත් නැහැ. ඒ අතරේ චීනෙන් ආධාර ඉල්ලුවා. ඒත්, හිතපු තරම් ගාණක් ලැබුණේ නැහැ. ඩොලර් බිලියන 1.2ක් ගන්නවා කීවාට තවම ඇවිල්ලා නැහැ. ඉන්දියාවෙන් ඩොලර් බිලියන 1.4ක් ගන්නවා කීවාට මිලියන 400යි ඇවිල්ලා තියෙන්නේ. ඒකත් සාග් රටවල්වලට කොහොමත් දෙන එකක් මිස ලංකාවට විශේෂයෙන් දෙන එකක් නෙවෙයි. ඔවුන් හිතාගෙන ඉන්න විදියට ඉන්දියාවෙන් සහ චීනයෙන් ඩොලර් බිලියන 2ක්වත් ලැබෙනවා කියලා හිතමු.

ඒත් මදි…
ඒක තමයි. අපි හිතමු ඒ එක් රටකින් බිලියනය බැගින් ලැබුණා කියලා. ඒ අනුව තවත් බිලියන 5ක හිඟයක් අපට තියෙනවා. මම කලින් කීවානේ, අපට 2021 දී සම්පූර්ණයෙන් බිලියන 7ක හිඟයක් තියෙනවා. ඉතිරි පහ අතරේ තියෙනවානේ ලංකාවේ බැංකුවලින් ගත්ත බිලියනයක ණය. අපි හිතමු ඒ බැංකුවලට සත්තම දාලා, මේක රෝල් ඕවර් කරන්ක කියලා ආණ්ඩුව කීවා කියලා. ආණ්ඩුව යම් බලපෑමක් කරනකොට බැංකුවලට කරන්න සිද්ධ වෙනවා. එතකොට තවත් බිලියන 4ක් ඉතිරි වෙනවා. ඒවා ගෙවන්නේ කොහොමද කියන එකයි ප්‍රශ්නය.

සංචිතවලින් ගෙවන්න බැරිද?
සංචිත තියෙන්නේ බිලියන 5.8ක් වගේ. ඒවාවලින් ඩොලර් බිලියනයක් උපරිම ගන්න පුළුවන් වේවි. ඒ ගත්තත් මදි. ඊළඟට මොකද වෙන්නේ. මට පෙනෙන විදියට ආණ්ඩුව ලොකු වැඩපිළිවෙලක් ගෙනියනවා ඉඩම් සහ දේපළ විකුණන්න. ඒත් ඒකෙන් ප්‍රශ්නය විසඳාගන්න බැහැ. ඒ නිසයි මම කීවේ බාහිර උදව් ඕනෑ බව.

දැන් ගන්න පුළුවන් උදව්ව මොකක්ද?
අපට මොරටෝරියම් එකක් හෙවත් ණය ගෙවීමට පමා සහන කාලයක් ඉල්ලන්න වෙනවා. එහෙම එකක් නැතිව ප්‍රශ්නයෙන් ගොඩ එන්න බෑ. එහෙම ඉල්ලන්න නම් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල ඉදිරියට යන්න වෙනවා. මොකද, අපට ණය දුන් සියලුදෙනා එක්ක සාකච්ඡා කරලා මොරටෝරියම් එකක් ඉල්ලන්න බෑ. මොකද, අපේ ස්වෛරී බැඳුම්කර විවිධ පාර්ශ්වවලින් අරන් තියෙනවා. ආයෝජකයන් ගොඩක් ඉන්නවා. තනි තනි ආයෝජකයන් එක්ක කතා කරන්නත් බෑ. එක් ආයෝජකයෙක් එක්ක කතා කරන්න බෑ, ඔවුන් අහනවා අනෙක් අයගෙන් ඉල්ලන්නේ නැත්තේ ඇයිද කියලා. ඒ නිසා මේක කරන්න පුළුවන් ආයතනය ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල. අපි මාස දහඅටක්, විසිහතරක්, තිස්හයක් විතර කාලයක් පොළිය සහ වාරිකය ගෙවීමට ලබාගන්න පුළුවන්. ඒ අනුව දේශීය ණය සහ විදේශීය ණය දෙකම කල් දමාගන්න වෙනවා. අපි මාස විසිහතරකට විදෙස් ණය කල් දමාගත්තොත්, ලබන අවුරුද්දේ ඩොලර් බිලියන 4ක් ඉතිරි කරගන්න පුළුවන්. ඊළඟ අවුරුද්දේත් ඩොලර් බිලියන 5ක් විතර ඉතිරි කරගන්න පුළුවන්. එහෙම වුණොත් අපට හුස්මක් අරගෙන, යම් මාර්ගයක් හදාගන්න ඉඩ ලැබෙනවා. දැනට අපට තියෙන එකම ගැලවුම් මාර්ගය ඒක. ඒක හරියට කරගත්තොත් හුස්ම හිර නොවී බේරෙන්න පුළුවන්.

ආණ්ඩුව ඒක නොකරන්නේ ඇයි?
ඒක කරන්න නම් ආණ්ඩුව තමන්ගේ කයිවාරුව නවත්වාගන්න ඕනෑ. ඊට පස්සේ එක් එක් අයට බණින්නේ නැතිව අපි කියන දේ කරන්න ඕනෑ. ඇත්තටම මම තමයි යා යුතු මාර්ගය ප්‍රසිද්ධියේ ආණ්ඩුවට කියන කෙනා. මේක තමයි ඉතිරිවෙලා තියෙන මාර්ගය. ඔවුන් කියනවා, එයාලා කොන්දේසි දායි, බාධා කරයි කියලා. එහෙත්, අපි තේරුම් ගන්න ඕනෑ ජාත්‍යන්තර විශ්වාසය ලබන්න නම් ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණය කරන්න සූදානම් කියලා පෙන්වන්න ඕනෑ.

ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ මොනවාද?
දළ දේශීය නිෂ්පාදනයට සාපේක්ෂව අපේ බදු ආදායම අඩුයි. මේ පාර බදු ආදායම කෙතරම් වැටිලාද කිව්වොත් ලෝකයේ නැගී එන රටවල් අතර දළ දේශීය නිෂ්පාදනයට සාපේක්ෂව අඩුම බදු ආදායමක් ලැබෙන රට ලංකාව. අපි ඒවා තමයි අපි කරන්න ඕනෑ ප්‍රතිසංස්කරණ. අපි මූල්‍ය විනය රකින්න ඕනෑ.

ඒක කොන්දේසියක් බව කීවාට, මූල්‍ය විනය ආරක්ෂා කිරීම කියන්නේ අපේම ආර්ථිකයට යහපත් දෙයක් නේද?
ඒක තමයි. අපි ප්‍රගතිශීලී විදියට බලනවානම් ඒක තමයි හරි වැඬේ. අපට මූල්‍ය විනයක් ඕනෑ. අපිත් හැම එකම නොමිලේ බෙදලා, බදු ඔක්කෝම කපලා, ලක්ෂ ගණන් පඩි ගෙවන රස්සා දීලා, සල්ලි අච්චු ගහලා පඩි ගෙවලා ආර්ථිකයක් මෙහෙයවන්න බැහැ. පළවැනි මාස හතේ දත්ත අනුව බදුවලින් ලැබෙන ආදායම සහ අනෙකුත් භාණ්ඩාගාරයේ ආදායම් තියෙනවානේ. ඒකෙන් සීයට හැත්තෑඅටක් පඩි ගෙවීම වෙනුවෙන් විතරක් වියදම් කරලා. සම්පූර්ණයෙන් රජයේ ආදායමට සාපේක්ෂව පුනරාවර්තන වියදම් සීයට 191යි. පුනරාවර්තන වියදම එච්චර දැවැන්ත නම්, තියෙන අවුල තේරුම් ගන්න ආර්ථික විශේෂඥයෙක් වෙන්න ඕනෑ නැහැ.

මැතිවරණයට ගිය වියදමෙන් භාගයක් විතර තමයි තවම ගෙවලා තියෙන්නේ. මේ වගේ ගෙවීම් කරගන්න බැරි තත්වයක් තියෙනවා නේද?
ඒ ගෙවාගන්න බැරිව සිටියදී තවත් සේවකයන් එක්ලක්ෂ පනස්දාහක් බඳවාගන්නවා. පාරවල් කිලෝමීටර් ලක්ෂයක් හදන්න යනවා. ඒ වෙනුවෙන් විශාල මුදලක් අයවැයෙන් වෙන්කරලා තියෙනවා. බොහෝ විට තියෙන පාරවල්වලට නැවත කාපට් දාන්න. හැබැයි පීසීආර් පරීක්ෂණ කරන්න සල්ලි නැහැ. ප්‍රමුඛතා සම්පූර්ණයෙන් මාරු කරගෙන ඉන්නේ.

ආණ්ඩුව ඉදිරියේදී එදිනෙදා වෙළඳපොළ කටයුතුවලට වැඩි වැඩියෙන් මැදිහත්වෙලා, ඒක පාලනය කරන්න උත්සාහ කරන බව කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකු කීවා. ඒක විසඳුමක් වේවිද?
ළඟදී හොඳ කාටූන් එකක් තිබුණා. ඩඞ්ලි සිරිසේන වැසිකිළියට ගිහින් පස්ස පැත්ත පිහදාන්න ටොයිලට් රෝලෙන් කොළ ගන්නවා. ටොයිලට් රෝල හදලා තියෙන්නේ, හාල්වලට ගහපු ගැසට්වලින්. දැනටත් ගැසට් පහක් විතර ගහලා තියෙනවා. ඒවා ඩඞ්ලි මහත්තයාගේ ටොයිලට් රෝල විදියට පාවිච්චි කරන තැනට වැටිලා. ගැසට් ගහලා වෙළඳපොළ පාලනය කරන්න බෑ. මේක වෙළඳපොළ මිසක් යුධපිටිය නොවන නිසා තුවක්කු පෙන්නලා වෙළඳපොළ පාලනය කරන්නත් බෑ. වියත්මගේ වියතුන්ගෙන් අපි බලාපොරොත්තු වුණේ මේක නෙවෙයිනේ. ඔවුන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැඬේ අනාගෙන තියෙන්නේ. රජයට මැදිහත්වෙලා ප්‍රශ්නය විසඳන්න බැහැ. ප්‍රශ්නයට විසඳුම තියෙන්නේ වෙළඳපොළ හරියට පාලනය කරගන්නේ කොහොමද කියන එකෙන්. දැන් සීනිවලට තියෙන බද්ද අඩු කළා. ඒත්, බඩු මිල පහලට ගියේ නැහැ. ඒ වාසිය වෙළෙන්දන් ගන්නවා. අන්තිමට වුණේ ආණ්ඩුවට බදු ආදායමත් නෑ, මිනිසුන්ටත් සහනයක් නෑ.

ආණ්ඩුව පැත්තෙන් කරන්නේ වෙළෙන්දන්ට දොස් කියන එක. බාහිර පාර්ශ්වයන්ට දොස් නැගීම ජනාධිපතිවරයා නිතර කරන දෙයක්…
වෙළඳපල හැසිරෙන්නේ කොහොමද කියලා ඔවුන් තේරුම් ගන්න ඕනෑ. ජනාධිපතිවරයා කොවිඞ්-19 පැතිරීම ගැනත් මිනිසුන්ට බණිනවා. ඉස්සරහට ආර්ථිකය කඩාවැටුණ එකටත් මිනිසුන්ට බණීවි.

ඔබ හිතන විදියට මේක ආණ්ඩුවට උපදෙන් දෙන අයගේ වරදක්ද? ආණ්ඩුවේ නායකයන්ට තේරුම් ගන්න බැරි වීමද? වාමාංශික ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කිරීමද?
ප්‍රතිපත්ති නම් පෙනෙන්නේ නැහැ. ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන්ගේ ලොකු උද්දච්චකමක් තියෙනවා. බොහෝ විට මේ කාරණා පෙන්වන්නේ මම. මම කියපු දේවල් කළොත්, ඒක තමන්ගේ අභිමානයට හානියක් කියලා ඔවුන් හිතනවා ඇති. නැත්නම් ඔවුන් හිතනවා ඇති, ආර්ථිකය නැවත ඉබේම රොකට් එකක් වගේ උඩට ඒවි කියලා. පිටරටවල්වලින් ආධාර ලැබේවි කියලා හිතනවා ඇති. මම ගිය මාසේ 15 වැනිදා විතර ට්වීට් එකකින් කීවා දෙවැනි කාර්තුවේ ආර්ථික වර්ධන වේගය සීයට 17ක් විතර ඍණ මට්ටමේ කියලා. එහෙම කීවාම ඔවුන් ඒකේ වාර්තා නිකුත් කළේ නැහැ. නොයෙක් ඒවා කියලා ඒ තොරතුරු හැංගුවා. ඊට පස්සේ මහ බැංකුවේ නිවේදනයකින් කීවා 2020 ආර්ථිකය ඍණ 1.6ක් විතර වේවි, එතැනින් එහාට අඩු වෙන්නේ නැහැ කියලා. ඒත්, දැන් ජාත්‍යන්තර ශ්‍රේණිගත කිරීම් ආයතනයක් කියා තියෙනවා ලංකාවේ ආර්ථික වර්ධන වේගය ඍණ 9-11 අතර වේවි කියලා. ඔවුන්ගේ මොඩලවලට අනුව දෙවැනි කාර්තුවේ ආර්ථික වර්ධන වේගය ඍණ දාහහමාරක් වේවි කියලා ඔවුන් කියනවා. මම ගිය මාසේ කීවේත් ඒක තමයි. ආණ්ඩුවත් ඒක දන්නවා. ඒත් ඒක හංගලා කොළේ වහනවා.

ආණ්ඩුව ආර්ථිකය වැටී තිබෙන තත්වය පිළිගන්නත් සූදානම් නැහැ…
මුදල් කාරක සභාවේ සභාපති විදියට යෝජනා කරලා තිබුණේ මගේ නම. ස්ථාවර නියෝගවලට අනුව ඒක විපක්ෂයේ මන්ත්‍රීවරයෙක්ට දෙන්න ඕනෑ. ඒත්, ආණ්ඩුවේ අය කැමති නැහැ මා වගේ අය මැදිහත් වෙනවාට. තොරතුරු හෙළිදරව් වෙනවාට. ඒ නිසා ඔවුන් ස්ථාවර නියෝග වෙනස් කරලා, අත්තනෝමතික විදියට අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා එතැනට දැම්මා. අනුර යාපා හොයන විදිය සහ මා හිටියානම් හොයන විදිය අතර වෙනස අමුතුවෙන් පැහැදිලි කරන්න ඕනෑ නැහැනේ. ආණ්ඩුව උත්සාහ කරන්නේ කොළේ වහලා තමන්ගේ අසාර්ථකත්වය යටපත් කරගන්නයි.■

හොර රහසේ ගෙන ආ ජාතික ආණ්ඩුව

0

■ පුරවැසියා

තනි සිංහල ජන්දවලින් බලයට ආවා යැයි කී ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ සුජාතභාවය මේ වනවිට යම්කිසි මට්ටමකට හෙල්ලීමකට ලක්වී තිබේ. ඒ විසිවන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සම්මත කරගැනීමත් සමඟය. ඊට ප්‍රධාන හේතුව එම සංශෝධනය සම්මත කරගත් ආකාරය ගැන විවේචන එල්ල වීමත් සමඟය. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ ඔහුව බලයට පත්කිරීම සඳහා සහයෝගය දැක්වූ සිංහල බෞද්ධ මතවාදී කණ්ඩායම් එම විවේචනය ගෙන ඒමය. විසිවන සංශෝධනය සම්මත කරගැනීමට අවශ්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක ඡන්ද අවසානයේ ආණ්ඩුවට සකස්කර දුන්නේ විපක්ෂයේ පක්ෂවලින් තේරී පත්වූ දෙමළ හා මුස්ලිම් මංත්‍රීවරුන් වීම එයට හේතුවය.
මීට අමතරව විසිවන ව්‍යවස්ථා සංශෝධන කෙටුම්පතේ ඇති බොහෝ සංශෝධනවලටද මෙම සිහල බෞද්ධ මතවාදී කණ්ඩායම්වල විවේචන එල්ල විය. එසේ විවේදන එල්ල වූ රාජ්‍ය සමාගම් විගණනයෙන් ඉවත් කිරීම, ජනාධිපති කාර්යාලය හා අගමැති කාර්යාලය විගණනයෙන් ඉවත් කිරීම, අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ සීමාව ඉවත් කිරීම ආදී දේවල් විසිවන සංශෝධනය සම්මත කරගන්නා අවස්ථාවේදී නැවත ගෙන ආවද එම සිංහල බෞද්ධ මතවාදීන්ගේ තවත් ප්‍රධාන ඉල්ලීමක් වූ ද්විත්ව පුරවැසියන්ට ජනාධිපතිවරණ හා මහා මැතිවරණ සඳහා ඉදිරිපත්වීමට නොහැකි වගන්තිය පනත සම්මත කරන අවස්ථාවේ ගෙන ආවේ නැත. මෙම වගන්තිය දහනව වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට ගෙන ආවකි. එම වගන්තිය විසිවන සංශෝධනයෙන් ඉවත් නොකරන ලෙස ඉල්ලා සිටි එම බලවේග තවදුරටත් ඉල්ලා සිටියේ ජනාධිපති හා පාර්ලිමේනතු මංත්‍රී යන ධූර වලට අමතරව රජයේ ඉහළ නිලතල වලටද ද්විත්ව පුරවැසිභාවය නුසුදුසු කමක් ලෙස ගෙන එන ලෙසයි.
විසිවන සංශෝධනය පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත කරන අවස්ථාවේදී ආණ්ඩුව එම ඉල්ලීම් ඉටුනොකළද සංශෝධන කෙටුම්පතේ නොතිබූ ප්‍රධාන කාරණයක්ද කාරක සභා අවස්ථාවේදී ගෙනවිත් සම්මත කරගෙන ඇත. එය කෙටුම්පතක ඇති හරයට පටහැනි ප්‍රධාන වෙනස්කම් පාර්ලිමේන්තු කාරක සභා අවස්ථාවේදී ගෙන නොඑන බවට ආණ්ඩුව ලබාදුන් පොරොන්දුව කඩකිරිමකි. එය, විශේෂයෙන්ම ඉහත සඳහන් කළ සිංහල බෞද්ධ බලවේග ඉවත් කිරීම හොඳ යැයි කී දහනව වන සංශෝධනයෙන් ගෙන ආ ජාතික ආණ්ඩු සංකල්පයය. විසිවන සංශෝධන මුල් කෙටුම්පතේ නොතිබූ එය සම්මත වූ විසිවන සංශෝධනයට ඇතුලත්ව ඇත. එහි තේරුම වන්නේ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභා අවස්ථාවේදී එම බරපතල සංශෝධනය ආණ්ඩුව විසිවන සංශෝධනයට ඇතුලත් කර ඇති බවයි.
දැන් ඊටද ඉහත සඳහන් කළ සිංහල බෞද්ධ බලවේගවල විරුද්ධත්වය එල්ල වී ඇත. ඒ මෙම අමු සිංහල බෞද්ධ ආණ්ඩුව වෙනත් පාර්ශවයක් සමඟ හෙවත් පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන දෙමළ හෝ මුස්ලිම් දේශපාලන පක්ෂයක් එකතුවී ජතික ආණ්ඩුවක් සාදයිද යන බය නිසා විය හැකිය. මන්ද එවැනි ක්‍රියාවකිනුත් සිදුවන්නේ මේ සිංහල බෞද්ධ ආණ්ඩුවේ සුජාතභාවය පළුඳුවීම නිසාය. විසිවන සංශෝධනය මගින් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට එක්කර ඇති එම ප්‍රතිපාදනය අනුව ආණ්ඩුව හෙවත් ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩිම ආසන දිනාගෙන ඇති පක්ෂය ලෙස පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන තවත් පක්ෂයක් හෝ කණ්ඩායමක් සමඟ ජාතික ආණ්ඩුවක් නිර්මාණය කළ හැකිය. එහිදී උපරිම කැබිනට් අමාත්‍යවරුන් සංඛ්‍යාව 30ක් හා අනෙකුත් අමාත්‍යවරුන් සංඛ්‍යාව 40ක් යන සීමාව අදාල වන්නේ නැත.
ඒ අනුව නුදුරු දිනක කලකිරීම් සමනයට සැළකීමට තනතුරු දීම සඳහා හා ආණ්ඩුව අසීරු අවස්ථාවලින් බේරා ගැනීමට උදව් කළ පිරිස්වලට සැළකීම සඳහා ජාතික ආණ්ඩුවක් බිහිවුනහොත් ඒ සම්බන්ධයෙන් පුදුම විය යුත්තේ ඉහත කී සිංහල බෞද්ධ බලවේගමය.■

නිදහසින් පසු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ ඉතිහාසය

0

■ නීතිඥ ජගත් ලියන ආරච්චි

නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් කෙටුම්පත් කිරීම සදහා විශේෂඥ මණ්ඩලයක් පත් කළ බවට ජනමාධ්‍ය වාර්තා කළ අතර 2020 ඔක්තෝබර් 20 වන දින අංක 2198/13 දරන අතිවිශේෂ ගැසට් පත්‍රය මගින් අධිකරණ අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා ජනතාවට දැනුම් දුන්නේ නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් කෙටුම්පත් කර කැබිනට් මණ්ඩලයට සහ පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා විශේෂඥ මණ්ඩලයක් පත් කර ඇති බවත්, යම් පුරවැසියකු තම මතය සහ යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමට අපේක්‍ෂා කරන්නේ නම් 2020 නොවැම්බර් මස 30වන දිනට පෙර එකී කමිටුව වෙත ඉදිරිපත් කරන ලෙසත්ය.
ලංකාවේ නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කිරීමට සූදානම් වන මේ මොහොතේ අපේ ඉතිහාසය තුළ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදන සිදුවූයේ කෙසේද යන්න යළි සිහිගැන්වීම මෙම ලිපියේ අරමුණයි. 1946 සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව දක්වා වූ රට පාලනය කල ලියවිලි බි්‍රතාන්‍යයන් විසින් සම්පාදනය කළ ඒවාය. ලංකාවාසීන් විසින් සම්පාදනය කරන ලද්දේ 1972 ජනරජ ව්‍යවස්ථාව සහ 1978 නව ජනරජ ව්‍යවස්ථාවය. එයට අමතරව 2000 ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතක් සම්පාදනය කරන ලද අතර 2015 වසරේ සිට 2018 දක්වා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කිරීමේ ක්‍රියාවලියක්ද පැවතිණි.

1972 ජනරජ ව්‍යවස්ථාව
1948 පෙබවාරි 4 වන දින අප රටට ලැබුණ ඩොමීනියන් තත්වය පරිපූර්ණ නිදහසක් නොවූ බැවින් පූර්ණ නිදහසක් කරා යාම මුල්කාලීන අභිප්‍රාය වුවද, පසුව මහජන නියොජිතයන්ගේ අදහස වූයේ පූර්ණ නිදහසක් සහිත ජනරජයක් බිහිකිරීම ව්‍යවස්ථා විප්ලවයක් හරහා කළ යුතු බවයි.
ඒ අනුව 1970 මැතිවරණයේ සමගි පෙරමුණේ ප්‍රධානතම මැතිවරණ පොරොන්දුව වූයේ පූර්ණ නිදහසක් සහිත ජනරජයක් පිහිටුවන බවයි. සමගි පෙරමුණට 2/3 කට වඩා බහුතර බලයක් ලැබුණ අතර එවකට පැවති නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේදී ආණ්ඩු පක්‍ෂය විසින් ජනරජ ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ඒම සඳහා ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයක් ගෙන ඒමට යෝජනා සම්මතයක් ගෙන ආ අතර එය ඒකමතිතව සම්මත විය. එකල පැවති උත්තර මණ්ඩලය වූ සෙනට් සභාව විසින්ද නියෝජිත මන්ත්‍රී මණඩලයේ මෙම යෝජනාව සම්මත කරනු ලැබීය.
ඒ අනුව 1970 ජූලි මස 19 වන දින කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ නව රඟහලට නියෝජිත මන්ත්‍රීි මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් රැස්වූයේ මන්ත්‍රීිවරුන් ලෙස නොව ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් ලෙසය. ව්‍යවස්ථා සම්පාදන කාර්යය පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිටත සිදුකරන කාර්යයක් බවට සංකේතවත් කිරීමට මෙසේ ආරම්භක රැස්වීම සහ අවසන් රැස්වීම පර්ලිමේන්තුවෙන් පිටත පවත්වන ලදි.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයක් පත්කළ අතර එහි සභාපති වූයේ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ කථානායක ස්ටැන්ලි තිලකරත්නයි. 1970 ජූලි මස 29 වන දින ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ නීතිමය රාමුව වන ස්ථාවර නියෝග සම්මත කරගන්නා ලදි.
1970 අගෝස්තු 28 වන දින සම්පාදක මණ්ඩලයේ මෙහෙයුම් හා විෂය කාරක සභාව සිය රැස්වීම් ආරම්භ කරන ලද්දේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කටයුතු අමාත්‍ය කොල්වින් ආර් ද සිල්වා මහතා විසිනි. සැබවින්ම ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාව කෙටුම්පත් කිරීමේ මූලක ක්‍රියාවලිය සිදුවන ලද්දේ මෙම කාරක සභාව තුළය.
1971 ජනවාරි මස 17 වන දින ව්‍යවස්ථා කටයුතු අමාත්‍ය කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා මහතා විසින් මෙම කමිටුව වෙත මූලික යෝජනා කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කිරීමෙන් අනතුරුව එය ප්‍රසිද්ධ කරන ලදි. පසුව සංශෝධන සහිතව මෙහෙයුම් හා විෂය කාරක සභාව විසින් සම්මත කරන ලද මෙම, මූලික යෝජනාවලිය 1971 මාර්තු මස 14 වනදින ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කරන ලදි.
1972 ජනවාරි 3 දින ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලය කාරක සභා 11කට බෙදා ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත් කිරීමේ කාර්යය ආරම්භ කරන ලදි. එමෙන්ම මෙම අවස්ථාවේදීද යම් යෝජනාවක් ඇත්නම් එය 1972 ජනවාරි 24 දිනට පෙර කාරක සභාවට ඉදිරිපත් කරන ලෙස මහජනතාවට පුවත්පත් දැන්වීමක් මගින් ආරාධනා කරන ලදි.
එසේ කෙටුම්පත් කරන ලද, ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත විෂය හා මෙහෙයුම් කාරක සභාව විසින් අනුමත කර ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලය වෙත 1972 මැයි මස 8 වන දින ඉදිරිපත් කළේය.
කෙටුම්පතට අවශ්‍ය සංශෝධන එක් කිරීම 1972 මැයි මස 9,10,11,12 හා 19 යන දිනවලදී සිදුකරන ලදි. ඒ අනුව සම්පූර්ණ කරන ලද ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත 1972 මැයි මස 22 වන දින උදෑසන කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ නව රඟහලට රැස්වූ ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් විසින් සම්මත කරනු ලැබුවේය.
එදිනම සවස පාර්ලිමේන්තුවට රැස්වූ මෙම මහජන නියෝජිතයන් ශ්‍රී ලංකා ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ දිවුරුම් දීම සිදුකරන ලදි. ඒ අනුව සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාව යටතේ පැවති නියෝජිත මන්ත්‍රීි මණ්ඩලයේ 7වන පාර්ලිමේන්තුව අවසන් වූ අතර ජනරජ ව්‍යවස්ථාව යටතේ ප්‍රථම පාර්ලිමේන්තුව (රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව) ආරම්භවිය.

1978 නව ජනරජ ව්‍යවස්ථාව
1977 මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළ එක්සත් ජාතික පක්‍ෂයේ මැතිවරණ ප්‍රකාශනය මගින්ද, නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කරන බව දක්වා තිබිණි. 1977 මැතිවරණයෙන් මාස 2කින් පමණ පසුව ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ කමිටුව වෙනස් කළ යුතුයැයි සලකන වෙනත් ලිඛිත නීති සංශෝධන සලකා බැලීම සඳහා තේරීම් කාරක සභාවක් පත් කරන ලදි. 1977 නොවැම්බර් 3 වන දින කථානායකවරයා විසින් පත් කළ එකී කාරක සභාවේ සාමාජිකයන් වූයේ,
ජේ.ආර්.ජයවර්ධන (එජාප)-සභාපති, ආර්.ප්‍රේමදාස (එජාප), ලලිත්ඇතුලත්මුදලි (එජාප), ගාමිණි දිසානායක (එජාප), රොනී ද මැල් (එජාප), කේ.ඩබ්ලිව්.දේවනායගම් (එජාප), එම්.එච්.එම්. නයිනමරික්කාර් (එජාප), සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක (ශ්‍රීලනිප), මෛත්‍රීපාල සේනානායක (ශ්‍රීලනිප), එස්. තොන්ඩමාන් (ලංකා කම්කරු කොංග්‍රසය) ය.
ද්‍රවිඩ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ මෙම කමිටුවේ සේවය කිරීම ප්‍රතික්‍ෂේප කළේය. 1972 ව්‍යවස්ථාවේ මූලික රාමුව වෙනස් කිරීමට විරෝධය ප්‍රකාශ කරමින් පසුව සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මහත්මිය සහ ශ්‍රීලනිප කණ්ඩායමද සම්පාදක මණ්ඩලයෙන් ඉවත් විය.
ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා 1978 පෙබරවාරි 04 වන දින විධායක ජනාධිපති ලෙස දිවුරුම් දීමෙන් අනතුරුව මෙම තේරීම් කාරක සභාවෙන් ඉවත් වූ අතර ආර්. ප්‍රේමදාස මහතා කාරක සභාවේ සභාපති ලෙස පත්වන ලදි. මෙම සම්පාදක මණ්ඩලය විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන ලද නව ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කිරීමෙන් අනතුරුව 1978 සැප්තැම්බර් 07 වන දින සිට බලාත්මක විය.

2000 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත
1993 වසරේ බලයට පැමිණි පොදුජන පෙරමුණු සිය මැතිවරණ ප්‍රකාශනය මගින් ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කරන බවය. ඒ අනුව අමාත්‍ය මණ්ඩලය සකස් කිරීමේදී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කරයුතු අමාත්‍යංශයක්ද නිර්මාණය කරන ලදි. එකී අමාත්‍යාංශය භාරව කටයුතු කරන ලද්දේ මහාචාර්ය ජී.එල්. පීරිස් මහතාය. ඔහුගේ මූලිකත්වයෙන් පොදු පෙරමුණේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කළ අතර එහිදී ජනතාවගේ අදහස් ලබාගැනීමේ ක්‍රියාවලියක්ද ආරම්භ කෙරිණ.
මේ සඳහා ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාව පිළිබඳ තේරීම් කාරක සභාවක්ද පත් කළ අතර එවකට අධිකරණ හා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කටයුතු අමාත්‍ය ධුරය දැරූ මහාචාර්ය ජී.එල්. පීරිස් එහි සභාපතිත්වය දැරීය. 1994 සිට 1999 දක්වා කාලය තුළ මෙම කමිටුව රැස්වීම් 77ක් පවත්වන ලදි.
1995 වසරේදී රජයේ මූලික යෝජනාවලියක් ඉදිරිපත් කරන ලදි. පසුව 1997 වසරේදී තවත් සවිස්තරාත්මක යෝජනාවලියක් ඉදිරිපත් කරන ලදි. එය ර්‍ණපැකේජය” නමින් ප්‍රචලිත විය. එකී දේශපාලන යෝජනාවලිය පාදක කරගෙන නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කරන ලද අතර එයට 2000 ජූලි 21 වන දින කැබිනට් මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලැබිණි.
ඒ අනුව මෙම ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත පිළිබඳ විවාදය වර්ෂ 2000 අගෝස්තු 3, 7 හා 8 යන දිනයන්හිදී පැවති අතර, ව්‍යවස්ථාවේ සමහර ප්‍රතිපාදනවලට විරෝධය පා එක්සත් ජාතික පක්‍ෂයේ මන්ත්‍රීවරු පිරිසක් ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තු සභා ගර්භය තුළදී මෙම ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතේ පිටපත්වලට ගිනි තැබුවෝය.

2015 -2019 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව
2015 අගෝස්තු මස පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වු සියලුම ප්‍රධාන පක්‍ෂ සිය මැතිවරණ ප්‍රකාශනවල ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කරන බවයි.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලිය රජය විසින් ආරම්භ කරනු ලබන්නේ 2015 නොවැම්බර් මස 18 වන දින ජනාධිපතිතුමන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද කැබිනට් සංදේශයකට අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලැබීමත් සමගය. ඒ අනුව මෙම යෝජනාව ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රමවේදය සහ සිදුකළ යුතු ව්‍යවස්ථාමය වෙනස්කම් නිර්දේශ කිරීම සඳහා අගමැතිතුමාගේ සභාපතිත්වයෙන් යුතු අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුකාරක සභාවක් එදින කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් පත් කරන ලදි. ඒ අනුව රජය විසින් සැලසුම්කර ඇති ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලිය, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා මණ්ඩල ක්‍රියාවලිය සහ පාර්ලිමේන්තු ක්‍රියාවලිය යන පියවර තුනකින් යුක්තවිය.

මහජන අදහස් ලබාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය
මෙම ක්‍රියාවලිය ආරම්භ වන්නේ 2015 දෙසැම්බර් 16 දින අගමැතිතුමන් විසින් ඉදිරිපත් කළ කැබිනට් පත්‍රිකාවට අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අනුමැතිය හිමිවීමත් සමගය. ඒ අනුව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණය සඳහා මහජන නියෝජනය ලබාගැනීම සදහා 24 දෙනෙකුගෙන් යුතු කමිටුවක් පත් කිරීමට කැබිනට් මණ්ඩලය තීරණය කඝ අතර එම කමිටුවේ තිදෙනා බැගින් වූ මණ්ඩල ලෙස ක්‍රියා කරමින් දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල රැස්වෙමින් මහජන අදහස් ලබාගැනීමට තීරණය විය. කැබිනට් අනුමැතිය අනුව අගමැතිතුමා විසින් 2016 දෙසැම්බර් 29 වන දින පත්කළ මෙම මහජන අදහස් ලබාගැනීමේ කමිටුවේ සභාපතිවරයා ලෙස නීතිඥ ලාල් විජේනායක මහතා කටයුතු කළ අතර පළමු රැස්වීම 2016 ජනවාරි 11 වන දින පවත්වන ලදි. ප්‍රාදේශීය මට්මමින් හා ජාතික මට්ටමින් රැස්වීම් පවත්වා කමිටුවේ අවසන් වාර්තාව 2016 මැයි 10 වන දින අගමැති වෙත භාරදෙන ලදි. මෙම වාර්තාව කැබිනට් අනුකාරක සභාවට හා ඉන් පසුව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවටද භාරදෙන ලදි.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා මණ්ඩල ක්‍රියාවලිය
සමස්ත පාර්ලිමේන්තුවම ආණ්ඩක්‍රම ව්‍යවස්ථා මණ්ඩලයක් ලෙස නම් කිරීම සඳහා යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කිරීමට සැලසුම්කර ඇති බව අගමැති 2015 දෙසැම්බර් 16 වනදින කැබිනට් මණඩලය වෙත දැනුම්දුන් අතර කැබිනට් මණ්ඩලයේ අනුමැතිය එයට හිමිවිය. ඒ අනුව අගමැතිතුමන් විසින් 2016 ජනවාරි 9 වන දින පාර්ලිමේන්තුවට එම යෝජනාව ඉදිරිපත් කළ අතර 2016 මාර්තු 9 වන දින පාර්ලිමේන්තුවේ පැවති විවාදයකින් අනතුරුව සංශෝධන සහිතව ඒකච්ඡන්දයෙන් සම්මත විය. පවතින ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 75 වන ව්‍යවස්ථාව අනුව යමින් නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් කෙටුම්පත් කිරීම පිළිබඳව හා එකී කාර්යය සිදුකරනු ලබන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ ව්‍යුහය හා කාර්යයන් පිළිබදව එම යෝජනාවේ ඇතුළත් විය. ඒ අනුව පාර්ලිමේන්තුවේ විෂය අනු කමිටු 6ක් හා මෙහෙයුම් කමිටුවක් පත් කරන ලදි. එකී විෂය අනු කමිටු හා ඒවායේ සභාපතිවරුන් මෙසේය. මූලික අයිතිවාසිකම් – මහින්ද සමරසිංහ මහතා, අධිකරණය- රවූෆ් හකීම් මහතා, නීතිය හා සාමය-සාගල රත්නායක මහතා, රාජ්‍ය මූල්‍ය-බන්දුල ගුණවර්ධන මහතා, රාජ්‍ය සේවය- සුසිල් ප්‍රේමජයන්ත මහතා, මධ්‍ය-පර්යන්ත සබදතා-ධර්මලිංගම් සිද්ධාර්ථන් මහතා.
මෙම කමිටු පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන සියලුම පක්‍ෂ නියෝජනයක් සහිතය. කමිටුවේ සහය සඳහා විද්වත් කමිටුවක්ද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා මණ්ඩල පර්යේෂණ කණ්ඩයමක්ද පත්කරන ලදි. එම කණ්ඩායම් විෂය පිළිබද විද්වතුගෙන් සමන්විත විය. මහජන අදහස් ලබාගැනීමේ කමිටුවේ වාර්තාවද කමිටුව ඉදිරියට කැදවන ලද විෂය ප්‍රවීණයන්ගේ අදහස් හා සෘජුවම කමිටුව වෙත යොමු වූ මහජන අදහස් සැලකිල්ලට ගෙන මෙම කමිටු විසින් සිය වාර්තාවන් 2016 අගෝස්තු මාසයේදී ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලය වෙත ඉදිරිපත් කරන ලදි.
මෙහෙයුම් මණ්ඩලය අගමැතිතුමාගේ සභාපතිත්වයෙන් යුතු වු අතර එහි අතුරු වාර්තාව 2017 සැප්තැම්බර් 21 දින ආණ්ඩු ක්‍රම සම්පාදක මණ්ඩලය වෙත ඉදිරිපත් කරන ලදි. අතුරු වාර්තාව පිළිබඳ විවාදය 2017 ඔක්තෝබර් 30 31 සහ නොවැම්බර් 01 දිනවලදී පැවැත්විණ.
පසුව ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ කාර්යය නිම කරමින් ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලය වෙනුවෙන් එහි විශේෂඥ කමිටුව විසින් සකස් කරන ලද වාර්තාව 2019 ජනවාරි 11 වන දින ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලය (පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්) වෙත ඉදිරිපත් කරන ලදි. නමුත් විපක්‍ෂයේ විරෝධතාවන් නිසා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ක්‍රියාවලියේ පාර්ලිමේන්තු ක්‍රියාවලිය ආරම්භ නොවීය.
මේ අනුව 1972 සහ 1978 යන වර්ෂවල ගෙන එන ලද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවන් සම්පාදනය කිරීමේදී මහජන අදහස් ලබාගැනීම් සදහා සෑහෙන උත්සාහයන් දරා ඇති බව පැහැදිලිය. එසේම 1972 සහ 1978 වර්ෂවලදී විපක්‍ෂය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදන ක්‍රියාවලිය සඳහා දායක කරගැනීම දක්නට ලැබිණි.
2000 වර්ෂයේ කෙටුම්පත් වූ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත සදහා පුළුල් ජනතා අදහස් ලබාගැනීමක් සිදුකළ අතර කෙටුම්පත් කිරීමේදී විපක්‍ෂයද දායක කරගැනීම දක්නට ලැබිණි. 2015 වර්ෂයේදී ආරම්භ වූ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදක කාර්යය අනෙක් සියලු අවස්ථාවන්ට වඩා විධිමත් ලෙස මහජන අදහස් ලබාගැනීමක් දක්නට ලැබුණ අතර ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදක අවස්ථාව ඉතා පුළුල් ලෙස පාර්ලිමේන්තුව නියෝජන කළ සියලුම පක්‍ෂවලට වගකීම් පැවරෙන ආකාරයෙන් සිදුකරන ලදි.
ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදන ඉතිහාසය දෙස බලන විට සාර්ථක වූ උත්සාහයන් මෙන්ම අසාර්ථක වූ උත්සාහයන්හිදීද ජනතා අදහස් ලබාගැනීම මෙන්ම විපක්‍ෂය සඳහා ඉඩකඩ විවර කිරීම දක්නට ලැබේ. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කරන්නේ පාලක පක්‍ෂයේ ප්‍රයෝජනය සඳහා නොවේ. එය රටේ මූලික ලියවිල්ල වන බැවින් පාලක පක්‍ෂයේ අදහස් පමණක් නොව ජනතාවගේ අදහස් මෙන්ම පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන සහ නොකරන දේශපාලන පක්‍ෂවලද සමාජයේ පවතින අනෙකුත් සමාජ සංස්ථාවන්ගේද අදහස් ලබාගැනීම මෙන්ම සම්පාදක කාර්යයයට එම කණ්ඩායම් දායක කරගැනීමද වැදහත් වේ.■

ජාතිකවාදීන්ගේ අන්තිම සටනද?

0

ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂගේ පදවි ප්‍රාප්තියෙන් වසරක් පිරෙන විට, සිංහල ජාතිකවාදීන්ගේ ‘අන්තිම සටන් කාලයෙන්’ අවුරුද්දක්ද ගෙවී ගොස් තිබේ. ඒ කියන්නේ, ඔවුන්ගේ ‘ජාතික’ වැඩ පෙන්වීමට තව ඇත්තේ අවුරුදු හතරක කාලයක් පමණක් කියාය.
මේ ජාතිකවාදීන්ගේ අන්තිම සටන් කාලයයැ’යි කියන්නේ ඇයි? මේ කාලයේදීවත් වැඩ නොපෙන්නුවොත්, ඔවුන්ගේ ජාතිකවාදය රටේ පැළ නොවූ පුස්සක් බව පැහැදිලිව පෙනී යනු නියත නිසාය.
තමන්ගේ චින්තනය අනුව රට පාලනය කර පෙන්වන්නට දැන් අන්තිම අවස්ථාව ඔවුන්ට උදාවී තිබේ. අසූවේ දශකයේදී එස් ඩබ්ලිව් ආර් ඩී බණ්ඩාරනායක ගුණ සමරු දේශනය ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා විසින් පවත්වන්නට යෙදුණු අවස්ථාවේ සිට, 2015 ඩීඒ රාජපක්‍ෂ සමරු දේශනය ගෙවිඳු කුමාරතුංග විසින් පවත්වන්නට යෙදුණු අවස්ථාව හරහා මේ දක්වා, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්‍ෂය සිය බලයට නතු කර ගැනීමට මේ සිංහල-බෞද්ධ ස්වෝත්තමවාදීන් ගත් වෑයම කූටප්‍රාප්තියට පත්ව ඇත්තේ 2019න් පසු, මේ දැන්ය.
බණ්ඩාරනායක ගුණ සමරු දේශනයන් පසු වුවද, ශ්‍රීලනිපයෙන් ජනාධිපතිකමට පත්වුණු චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග, මේ කණ්ඩායම තමන්ගේ පාලන කවයන් තුළට වැද්ද ගත්තේ නැත. ඒ නිසා මහින්ද රාජපක්‍ෂ වැන්නකු හරහා තම බලය උරගා බලන්නට ඔවුන්ට සිදුවිය. කාටවත් නෑ බෑ නොකියන මහින්ද රාජපක්‍ෂ, මේ අයට වුවමනා හැටියට ඔවුන් ඉදිරියේ කතා බහ කළත්, ජනාධිපති වූ පසුව, ජාතිකවාදීන්ට වුවමනා හැටියට රට කරවන්නට ලැබුණු පාර්ලිමේන්තුවේ බලය ප්‍රමාණවත් නොවීය. ඒ නිසා සිය පාලනයට සුළුතර ජාතික පක්‍ෂද, එක්සත් ජාතික පක්‍ෂයද, ඇතැම් විට වාමාංශික පක්‍ෂද, බලවත් ලිබරල් මතධාරීන්ද එකතු කරගන්නට මහින්ද රාජපක්‍ෂට සිදුවීම නිසා, ජාතිකවාදී න්‍යාය පත්‍රයට තනි ඉඩක් මහින්ද රාජපක්‍ෂ පාලනය තුළ අත්පත් කරගත නොහැකි විය.
මේ සියලු ගැටලු නිරාකරණය කරගනිමින් ජාතිකවාදීන්ට රටේ පාලන බලය බලවත් ලෙස අල්ලා ගන්නට පුළුවන් වුණේ 2019න් පසුවය.
ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතා ජනාධිපති වුණා පමණක් නොව, තමන් ජය ගත්තේ සිංහල බෞද්ධ ඡන්දවලින් පමණක් බව දිවුරුම් දීමේදී කිව්වේය. දිවුරුම් දීමද පැවැත්වුණේ, සිංහල බෞද්ධ ස්වෝත්තමවාදීන්ගේ අතීතකාමී රණමඬල හෙවත් රුවන්වැලි සෑය ඉදිරිපිටදීය. කොයි තරම් ජාතිකවාදීන් සමග පයිරුපාසානකම් පැවැත්වුවත්. මහින්ද රාජපක්‍ෂවත්, තමන් පත්වුණේ සිංහල බහුතරය නිසා බව ප්‍රසිද්ධියේ කිව්වේවත්, සිංහල බෞද්ධ සංකේතාත්මක ස්ථානයක දිවුරුම් දීම පවත්වන්නට එඩිතර වූයේවත් නැත. ඒ නිසා, 2019 නොවැම්බර් 19වැනිදාම, එතෙක් ඉටු නොවී තිබුණු ජාතිකවාදීන්ගේ එක බලාපොරොත්තුවක් ඉටුවුණේය. ඒ, තමන් සිංහල බෞද්ධ ජනාධිපතිවරයකු යැයි තිරසාරව කියන ජනාධිපතිවරයකු පත්කර ගන්නට හැකිවීමය. ඒ ජනාධිපතිවරයා, තමන් පත්කළ පළමුවැනි කැබිනට් මණ්ඩලයට කිසිම මුස්ලිම් ඇමතිවරයකු පත් නොකර, (ඩග්ලස් දේවානන්දා සහ ආරුමුගම් තොන්ඩමාන් එහි සාමාජිකයෝ වූහ. ඒ ඔවුන් පක්‍ෂ නායකයන් හැටියට පොහොට්ටුවේ සිටි නිසාය.) තමා සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදීන්ගේ නායකයා බව නැවත තහවුරු කළේය.
ඒ අවුරුද්දේ පෙබරවාරි මාසයේ ‘යුතුකම’ සංවිධානය වෙනුවෙන් ගෙවිඳු කුමාරතුංග, ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ කැඳවා ‘ශක්ති සම්පන්න රාජ්‍යයක් -අපේම ව්‍යවස්ථාවක් සඳහා යෝජනා’ යන මැයෙන් යුක්ත ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා යෝජනා මාලාවක් පිළිගැන්වූයේය.
එම කෙටුම්පතේ එක් කොටසක් මෙසේය. ‘..කුඩා පක්‍ෂවල බෙදුම්වාදී ජාතිවාදී ඉල්ලීම්වලට, අවස්ථාවාදී ආගමික ඉල්ලීම්වලට යටත් වීමට, කප්පම් දේශපාලනයට නතු වීමට පත්වන රජයන්ට සිදුවී ඇත. මේ කප්පම් දේශපාලනය ජනාධිපතිවරණයන්හිදීද, වාර්ගික ආගමික ඡන්ද මලු වෙන්දේසි කරමින් පසුගිය කාලය පුරාම සිදුව ඇත.’ ඒ අනුව ඔවුන්ගේ ප්‍රාර්ථනය වුණේ, සුළුතර වාර්ගිකයන්ගේ බලපෑම්වලින් තොර, බහුතරවාදී රාජ්‍ය පාලනයකි. ධුරයේ වැඩ බාර ගෙන යන්තම් මාස තුනක කාලයක් ඉක්ම යන විට යුතුකම සංවිධානය ජනාධිපතිවරයා කැඳවා මේ යෝජනා බාරදුන්නේ, ජනාධිපතිවරයා මත තමන්ගේ ආධිපත්‍යය ප්‍රදර්ශනය කරන්නටත්, ඉදිරි ගමන ගැන ඔහුට මග පෙන්වන්නටත් යැයි සිතා ගැනීමට අපහසු නොවේ.
ඉන්පසු ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ ජනාධිපතිවරයා, තමන්ට රාජ්‍ය පාලනයේදී උපදෙස් ලබාගැනීමටයැ’යි කියමින් බෞද්ධ උපදේශක සභාවක් පිහිටුවීය. ඒ උපදේශක සභාවේ කැපී පෙනෙන තැනක් හිමිවුණේ සිංහල බෞද්ධ ස්වෝත්තමවාදය කරපින්නාගත් බෞද්ධ සංඝ ගණයාටය. ඒ අනුව, රාජපක්‍ෂ මහතාගේ පාලනයට සිංහල-බෞද්ධ බලපෑම තවදුරටත් තහවුරු විය. දැඩි විය.
එහෙත්, නිතරම ඔහුගේ මැසිවිල්ල වූයේ තමාට පාර්ලිමේන්තු බලය ප්‍රමාණවත් පරිදි නැති නිසා, පොරොන්දු න්‍යාය පත්‍රය ඉටුකිරීමට බාධා ඇති බවය.
මේ බාධා මගහරවා ගැනීමට ජාතිකවාදීන්ට ලැබුණු ඊළඟ අනගි අවස්ථාව 2020 අගෝස්තුවේදී උදාවිය. එනම් පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකකට ආසන්න ආසන ප්‍රමාණයක් පොහොට්ටුව පක්‍ෂයට තනිවම ලැබීමයි. ඒ විතරක් නොව, ජාතිකවාදීන්ගේ ප්‍රමුඛ ප්‍රකාශකයකු වූ ගෙවිඳු කුමාරතුංගට පාර්ලිමේන්තුවේ ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රීධුරයක්ද හිමිවිය. ඒ හරහා ආණ්ඩුවේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී කණ්ඩායමේදී තමන්ගේ මතය පැතිරවීමට ජාතිකවාදීන්ට අවස්ථාව හිමිවිය. කළුතර දිස්ත්‍රික්කයෙන් අනුප පැස්කුවල්ද මනාප ඡන්ද ලබා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වීම නිසා පාර්ලිමේන්තුව තුළ ජාතික චින්තනවාදී හයිය තවත් වැඩි විය. මහාචාර්ය නලින් ද සිල්වා, බුරුම තානාපති ධුරයට පත්කරනු ලැබිණ. ජාතිකවාදීන්ගේ දීර්ඝ කාලීන මිතුරකු වන දිනේෂ් ගුණවර්ධන, අගමැතිට පමණක් දෙවැනි වන බලවත් ඇමතිවරයෙකි. ගුණදාස අමරසේකර අනුගාමිකයකු වන විමල් වීරවංස පළමු පෙළේ ඇමැතිවරයෙකි. ඔවුන්ට හිතවත් දිලිත් ජයවීර, තමාට අයත් මාධ්‍යවලින් ජාතිකවාදීන්ට පුළුවන් තරම් ඉඩ දෙන අතර, ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ ආණ්ඩුවේ ප්‍රමුඛතම මාධ්‍ය සහායකයා හැටියටද කටයුතු කරයි.
20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය ගැන ජාතිකවාදීන්ට ආදර-වෛර කෙඳිරිගෑම් තිබුණද එහි මූලික අරමුණ සමග ඔවුන්ට කිසිම අරෝවක් නොවීය. එනම්, ජනාධිපතිවරයා කියන තනි පුද්ගලයාට, පාර්ලිමේන්තුවත්, අධිකරණයත්, විධායකයේ අනෙක් කොටසුත් හිතුමතේ පාලනය කරන්නට බලය ලබා දීමයි.
ඉහත කී යුතුකම සංවිධානයේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතේ යෝජනා කර තිබෙන මේ කාරණය ඒ අදහස බොහෝ දුරට තහවුරු කරයි. ‘පාර්ලිමේන්තුව පත්ව වසරක් ගතවූ පසු ඕනෑම අවස්ථාවක විසිරවීමේ බලය, අගමැති ඇතුළු ඕනෑම ඇමැතිවරයකු, නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයකු ඉවත් කිරීමේ බලය ජනාධිපතිතුමා සතු විය යුතුය.’
ද්විත්ව පුරවැසිභාවය ගැන හීනි විරෝධයක් තිබුණත්, 20වැනි සංශෝධනයට කිසිම පැකිළීමක් නැතිව අත් ඔසවන්නට ඔවුන්ට පිළිවන් වුණේ, සමස්තයක් හැටියට විස්සේ හරයට ඔවුන්ගේ ඇති බලවත් කැමැත්ත නිසාය. 20වැනි සංශෝධනය සම්මත විය. ජනාධිපතිවරයාටෙ රටේ ප්‍රධාන පාලන ආයතන තුන ගැන සමස්ත පාලනය එමගින් පැවරිණ. අහවල් බලය තවදුරටත් අපට දෙන්නටයැයි ඉල්ලන්නට කිසිම දෙයක් නැති වන තරමට ජාතිකවාදීන්ගේ සියලු මනදොල දැන් සම්පූර්ණ වී තිබේ. ඒ නිසා, දැන් ඔවුන්ට සිය ‘වැඩ’ පෙන්විය හැකි කාලය එළැඹ තිබේ.
එහෙත් කිසිවක් සිදු නොවී ම, කාලය ඉක්මනින් ගෙවීයයි.
එහෙත් අවුරුද්දක් ගතවන තුරුත් රටේ සැලකිය යුතු වෙනසක් කරන්නට ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂටත්, 2019 නොවැම්බර් සිට ඔහුට සහාය දුන් අගමැති ප්‍රමුඛ පාර්ලිමේන්තුවටත්, ඔවුන් වටා ඊට පිටතින් සිටි සංඝයාවහන්සේලා ප්‍රමුඛ සිංහල බෞද්ධ බහුතර ස්වෝත්තමවාදීන්ටත්, කොටින්ම නොහැකි විය. ඒ වෙනුවට, ඔවුන්ගේ බලවේග අතරම, එකිනෙකාට විරසකකම් කරන, එකිනෙකා පාවා දෙන ගැටුම් සහිත තත්වයක් නම් දැන් ඇතිවී තිබේ. ඒ විරසකකම් පුපුරා යන්නට නොදී ආරක්‍ෂා කර ගැනීමේ මෙවලම වී ඇත්තේ ගෙනෙනවායැයි කියන අලුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවකි. එනිසා, දැන් ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තුවේ සීමාව අලුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් දක්වා ඈතට පාවී ගොස් ඇති බව පෙනේ.
අලුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් යන්න ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂට අවශ්‍ය දෙයක් නොවේ. එයින් ලබාගත යුතු දේ සියල්ල දැනටමත් ඔහු ලබාගෙන ඇති බැවිනි. අතිරේකව අවශ්‍යවනු ඇත්තේ. මැතිවරණ ක්‍රමයේ වෙනසකි. ඒ වෙනසින් ජාතිකවාදීන් බලාපොරොත්තු වනු ඇත්තේ, සුළුතර ජාතික, ආගමික කුඩා පක්‍ෂවල බලය පාර්ලිමේන්තුව තුළ දුර්වල වන, ප්‍රධාන පක්‍ෂ දෙකේ ආධිපත්‍යය තහවුරු වන, වැඩි බරක්, කේවල කොට්ඨාස ක්‍රමය මත තැබෙන මැතිවරණ ක්‍රමයකි. එහෙත්, සම්පූර්ණ සමානුපාතික නියෝජන ක්‍රමය යටතේ පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකකට ආසන්න බලයක් ලබාගත් ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂට, මැතිවරණ ක්‍රමය මුළුමනින්ම වෙනස් කර, අලුත් ක්‍රමයක් මත බර තැබීමට වහාම වන දැඩි අවශ්‍යතාවක් ඇති බවක් නොපෙනේ. ඒ නිසා, ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂගේ අලුත් ව්‍යවස්ථාව තිබෙන්නේ කෙරෙන පැත්තට වඩා නොකෙරෙන පැත්තටය.
අලුත් ව්‍යවස්තා කෙටුම්පත් සම්පාදක මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා භක්තිමත් කතෝලිකයකු මෙන්ම නීති ක්‍ෂෙත්‍රයේ දක්‍ෂ වෘත්තිකයකු හා ගෞරවනීය නීතිඥයකුද වන ජනාධිපති නීතිඥ රොමේෂ් ද සිල්වාය. ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂගේ වුවමනාවන් සලකා බලා ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත් යෝජනා සකස් කිරීමට ඔහු මහන්සි ගනු ඇති නමුත්, තමා දන්නා, ගරු කරන, සුළුතර ජාතීන්ටද සමාන අයිතිවාසිකම් හිමි විය යුතුයැයි කියන නීතිමය නියමයන් හා මානව අයිතිවාසිකම් මූලධර්ම මුළුමනින්ම බැහැර කර, තමාගේ නමින් කෙටුම්පත් වන ව්‍යවස්ථාවක් සම්පූර්ණයෙන්ම සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදී ආගම්වාදී කෙටුම්පතක් බවට පත්වන්නට සිල්වා මහතා ඉඩ හරිනු ඇතැ’යි සිතන්නට නොහැකිය. ඒ නිසා, මේ ජාතිකවාදී සන්ධානයේ ඊළඟ පොරපිටිය බවට පත්වනු ඇත්තේ අලුත් ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතය.
ඒ අතර, රාජපක්‍ෂ ආණ්ඩුව භූමියේ යථාර්ථයන්ට මුහුණ දෙමින් සිටියි. 20වැනි සංශෝධනය සම්මත කරගන්නට මුස්ලිම් මන්ත්‍රීවරුන්ගේ ඡන්ද අවශ්‍ය විය. ඊට විරුද්ධ වන්නටවත් ‘බෙදුම්වාදී ජාතිවාදී ඉල්ලීම්වලට, අවස්ථාවාදී ආගමික ඉල්ලීම්වලට යටත් වීමට, කප්පම් දේශපාලනයට නතු වීමට පත්වන රජයන්ට සිදුවී ඇත.’යැයි ලියූ ජාතිකවාදීන්ට නොහැකි විය. 20 සම්මත වීමේ තීරණාත්මක සාධකය බවට පත්වුණේ ජාතිකවාදීන් නොව, මුස්ලිම් මන්ත්‍රීවරුන් බව පැහැදිලිය. ඒ සහායට කළගුණ සැලකීමක් වශයෙන්, කොවිඞ්-19 වැළඳී මියයන මුස්ලිමුන්ගේ මෘතදේහ භූමදාන කිරීමට අවසර දිය හැකිද යන්න ගැන ආණ්ඩුව දැන් බැරෑරුම්ව අවධානය යොමුකර තිබේ. කොවිඞ් 19 හරහා මුස්ලිම් විරෝධය දැල්වූ ජාතිකවාදීන්, ඒ තීරණය ගැන තවමත් කිසිවක් කියා නැත. කිසිවක් නොකියන බවද පැහැදිලිය.
ඉතින්, එක පැත්තකින් ජාතිකවාදීන් ඉල්ලූ සකලාකාර පාලන බලතල ලැබී තිබේ. රාජ්‍ය පාලනයේ මධ්‍යයටම පැමිණෙන්නට ඔවුන්ට හැකිවී තිබේ. ඒ නිසා, ඉදිරි අවුරුදු හතරක කාලය තුළ, ඔවුන්ගේ අභිලාෂ මුදුන්පත් කරගන්නට නොහැකි වුවහොත්, එහි තේරුම නැවතත් කිවයුතු නැත. ■

පාලකයන්ගේ ‘නිහතමානිකමට’ බදු ගෙවන ජනතාව

0

සමහර දේශපාලන නායකයන්, ජනතාවගේ පොකට්ටුවෙන් වියදම් කරවාගෙන, මහජනතාව පීඩාවට ද පත් කරමින්, තමන් ‘නිහතමානි’ බව පෙන්වන්නට යාම පිළිබඳ තවත් උදාහරණයක් මේ දිනවල නුගේගොඩ, මිරිහාන හා උඩහමුල්ල ප්‍රදේශ හරහා යන එන කෙනකුට දකින්නට ලැබේ. ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ, තමන්ගේ පෞද්ගලික නිවසේ ම තම ජනාධිපති ධුර කාලය ගත කරන්නට තීරණය කිරීම නිසා, ඔහුගේ නිවෙසට ආසන්න ඉහත කී ප්‍රදේශවල බලහත්කාර පිළිවෙළක්, සංවර්ධනයක් හා දඩිබිඩි මහන්තත්තයක් ගොඩ නැගෙන ආකාරය නිසා ය ඒ.

සති දෙක තුනක් තුළ මහත් ශීඝ්‍රතාවකින් යුක්තව ඒ ඉසව්වේ මග දෙපස ගොඩනැගිලි කඩා දමා, මහාමාර්ග පුළුල් කර, වාහන ටයර්වලින් මඳ ගැස්සීමක්වත් උත්පාදනය නොවන පරිදි සුමට ව කාපට් අතුරා, වටරවුම් අතුරුදන් කරවා, දෙපස වෘක්‍ෂ-ලතා ද අලුතින් සිටුවා, බස් නැවතුම් ද උගුල්ලා දමා, මහමඟ යනු සාමාන්‍ය මිනිසුන්ට අයත් නොවන්නක් බව පසක් කරවන්නට රජයේ නිල-බලධාරීන් මහත් කැපවීමෙන් කටයුතු කරන බව රාජපක්‍ෂ ජනාධිපතිතුමා පවා සමහර විට නොදන්නවා ඇත. අද, මේ රාජ්‍ය නායක නිවැසි පෙදෙසේ මහමඟ අයිනේ හදිසියකටවත් වාහනයක් නවත්වා කඩපිළකට ගොඩවන්නට අවසර නැත. ඒවා නවත්වන්නට පොදු තැන් වෙන් කර ද නැත. මහමඟ පමණක් නොව යාබද සියලු පටු මංවල පවා, තමන්ගේ නිවෙස ඉදිරිපිටවත් වාහනයක් ගාල් කරන්නට ඒ ආශ්‍රිතයන්ට අවසර නැත. ප්‍රදේශයේ හැම පටු මාවතක ම පැය විසිහතරේ ම වාහන හසුරුවන්නට සැරසී කල් මරන පොලිස් නිලධාරීහු ය. ප්‍රභූ සැරිසර යෙදෙන විට, පුරවැසි සියලු දෙනා, සිය ගමන් නවතා ප්‍රභූන්ට ගරු කරන ගාථා කිව යුතු ය.

රටේ දේශපාලකයන් හා ඉහල නිලධාරීන් ගමන් බිමන් යන විට මහ මග යන්නන්ට කාණුවට බහින්නට වූ ද, ඔවුන් යන පැත්තට පිටුපා මහ පාරේ තාප්ප දිගේ බඩගාන්නට වූ ද කාලයක් අපි පසුකර ඇත්තෙමු. දැන් දැන් ඒ කාලය නැවතත් බර අඩි තබ තබා අප වෙත සමීප වන ආකාරයක් පෙනේ.

ඇත්ත, සංවර්ධනයට විරුද්ධ වන්නෝ ද්‍රෝහියෝ ය. ඒ ද්‍රෝහී ලේබල් දරා ගෙන වුණත්, අප ඇසිය යුත්තේ, ජනාධිපතිතුමා මෙපෙදෙසේ නොවසා නම්, මේ දඩිබිඩි සංවර්ධනය ලබන්නට මේ පෙදෙස්හි පුරවැසියෝ වාසනාවන්තයෝ ද යන අසාධාරණ ප්‍රශ්නයයි. දෙවනු ව, මේ බලහත්කාර සංවර්ධනය, පොදු ජන සේවය ම සඳහා ද, නැති නම් එහි යන එන ප්‍රභූන්ට කේන්ති නොයන, සුමට, සුවදායක ගමනක් ලබා දීම සඳහා ම ද යන්නයි. උත්තරය කවුරුත් දනිති.

මීට පෙර, පහුගිය ආණ්ඩු කාලයේ ජනාධිපතිවරයා ද මහත් ‘නිහතමානි’ විය. ජනාධිපති කාර්යාලයේ දී ද අනුභව කෙළේ, ගෙදරින් කෙසෙල් කොළයක ඔතාගෙන ආ බත් ගෙඩියකි. එහෙත්, අවුරුදු පහක ජනාධිපති ධුර කාලය අවසන් කරන විට, කොළඹ හත, ඉහළ ම වටිනාකමකින් යුත් භූමි ප්‍රදේශයක ප්‍රභූ නිවාස තුනක් එකට අල්ලා සකසන ලද පහයෙක යාව-ජීව හිමිකරු බවට හෙතෙම පත්ව සිටියේ ය. ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ බිරිඳට ද ඒ පහය උරුම ය. එහෙත්, ඒ ‘නිහතමානිකම’ පවත්වා ගෙන යෑම සඳහා බදු ගෙව්වේ මේ රටේ ජනතාව මිස මෛත්‍රීපාල සිරිසේන ජනාධිපතිවරයා නම් නොවේ.

ලෝකයේ ඕනෑ ම රටක, රාජ්‍ය නායකයන් සඳහා නිල නිවාස වෙන් කර තිබේ. කොයිතරම් මහේශාක්‍ය පෙදෙසක ඒවා තිබුණත්, මහජනතාවට කමක් නැත්තේ ඒ ඉසව්වල සාමාන්‍ය මිනිසුන් නොයන, නොගැවසෙන නිසා ය. නායකයන් ඒ නිවෙස්වල විසුවාට කිසිවකු අහිතක් ගන්නේ නැත. විවේචන කරන්නේ ද නැත. ඒ, නායකයන්ට චිරාත් කාලයක සිට ඒවා උරුම බවටත්, ඒවා එසේ තිබිය යුතු බවටත් පොදු සම්මුතියක් ඇති නිසා ය. ඉතින්, ඒ නිල නිවාසවල විසුවාට කිසිවකුගේ නිහතමානිකම නැති වන්නේ ද නැත. වහලුන් නොවන පුරවැසියන් විරුද්ධ වන්නේ ද, විරුද්ධ විය යුත්තේ ද, ඒ නිල නිවෙස් හැර පියා (ඒවා ද පෙර පරිදි ම නඩත්තු වේ.) තමන්ගේ ‘නිහතමානිකම’ වෙනුවෙන් මහජනතාවගේ පොකට්ටුවෙන් තවත් මුදල් වැය කිරීමේ බොරු සෝබනයට හා ඒ හරහා ඇති කරවන මහජන පීඩාවට ය.■

විධායක බලය හා රටේ පිරිහීම

0

■ එස්.ජී. පුංචිහේවා

රටක බලය තිබිය යුත්තේ ජනතාවටය. ජනාධිපති වැදගත් වන්නේ එම තත්වය ආරාක්‍ෂා කිරීමෙනි. ඒ වෙනුවට ජනතාව පරමාධිපති බවට වාක්‍යයක් ව්‍යවස්ථාවේ ලියාගෙන, එම ව්‍යවස්ථාවෙන්ම ජනාධිපතිට, ජනතාවට ඉහළින් බලය පවරා ගැනීම ව්‍යාජයකි. කල් පවත්නා රැවටිල්ලකි. පාලකයා ජනතාවට ඉහළින් සිටිමින් අසීම වූ බලතල භාවිතය දිගටම කළ හැටි, මෙතෙක් සිටි ජනාධිපති වරුන්, කළ දේවලින් ස්වල්පය බැගින් විමසා බලමු.
1972 ජන රජ ව්‍යවස්ථාවෙන් ජනාධිපති ධුරය ඇතිවිය. එහෙත් ඔහු නාමික විධායකයකු පමණි.
පූර්ණ බලතල සහිත එනම් විධායක බලතල සහිත ජනාධිපති ධුරය බිහිකර ගැනුණේ 1978 ව්‍යවස්ථාවෙනි. ජේ.ආර්.ගේ බලය දරුණු ලෙස යෙදිය හැකි පසුබිම, 1972 ව්‍යවස්ථාවේ 6.7 වගන්ති දෙකින් ඇතිකර තිබිණි. එනම් සිංහලය පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව කිරීමත්, බුද්ධාගම රාජ්‍ය ආගම කිරීමත්ය. උතුරේ විරෝධතා ඉක්මවා ත්‍රස්තවාදී දේශපාලන කටයුතු බහුල විය. ජේ.ආර්., එම ව්‍යාපාර ‘ඉවරයක් කර දැමීමේ’ හමුදා බලය යෙදවීය. දකුණ නොදන්නා රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා දිගටම යෙදිණ. එයින් උතුරට දේශපාලන කණ්ඩායම් වෙනුවට ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම් බිහි විය. එසේ බිහිවීම විධායක ජනාධිපති බලය යෙදීමේ මර්දන ක්‍රියාවේ අනිවාර්ය ප්‍රතිඵලය විය. 1970 සිටම පැවති හදිසි නීතියට ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ නීතියද එකතු කර ගැනීමෙන් මර්දනය සාමාන්‍ය තත්වය විය. දකුණේ දේශපාලන ප්‍රචණ්ඩ භාවය වැඩුණු අතර උතුරේ ප්‍රචණ්ඩ භාවය, අතිශය උග්‍ර විය. ඊනියා විධායක බලතල යටතේ උතුරේ ප්‍රචණ්ඩත්වය මර්දනය වෙනුවට වර්ධනය විය. සියලු මර්දන නීති සහ හමුදා, පොලිස් මර්දන ක්‍රියා සමග වර්ධනය වූයේ මොනවාද? මරාගෙන මැරෙන කොටි හමුදාව, මුහුදු කොටි අංශය, ළමා සොල්දාදුවෝ, කාන්තා කොටි බළකාය සහ කොටි නාගරික ගරිල්ලා ව්‍යාපාරය යනාදියයි. මෙසේ ලොව විස්මය ජනක කොටි ක්‍රියාකාරිත්වය බිහි කිරීමේ ගෞරවයෙන් කොටසක් පූර්ණ විධායක බලතල සහිත ජනාධිපති ක්‍රමයටද හිමිවේ.
මේ කලබල අස්සේ මැතිවරණයකට යාම අවාසි වන බැවින් කුප්‍රකට කලගෙඩි ඡන්දය මගින් පාලන කාලය දික් කර ගැනිණ. පක්‍ෂය තුළ සිටි අයටත් කටක් හොල්ලන්න බැරිය. දාතම නොයෙදූ ඉල්ලා අස්වීමේ ලිපි මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් ලබාගැනීම නිසාය. මන්ත්‍රීන්ට විවිධ වරප්‍රසාද, විශ්‍රාම වැටුප් ආදියද ලබා දිනි.
දකුණේ දේශපාලන විරෝධය පිළිබිඹු වූ 1980 මහ වැඩ වර්ජනය, විධායක බලතල යොදා හදා ගත් රෙගුලාසි යටතේ මර්දනය කැරිණ. විපක්‍ෂ දේශපාලන පක්‍ෂද මර්දනයට ගොදුරු විය. වර්ජකයන් පසුව සේවයේ පිහිටුවූයේ අන්තර්ජාතික කම්කරු සංවිධානයත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව අයිතිවාසිකම් කවුන්සිලයත් එය ව්‍යවස්ථා උල්ලංඝනයක් බව පෙන්වා දීමේ අපකීර්තියෙන් මිදෙන්නටය.
ඉන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති වූයේ ආර්. ප්‍රේමදාස මහතාය. ඔහු ද එම ජනාධිපති බලතල භාවිත කළේය. යුද්ධය ගැන ජාතිවාදී මතයක එල්බ සිටිමින් යුද්ධය පවත්වා ගැනුණු. එල්ටීටීඊය සමග හානිකර සබඳතා ඇතිකර ගැනීම නිසා පොලිස් නිලධාරීන් 600ක් ඝාතනය වීම සිදුවිය. ඔහුගේ කාලය තුළ මිනී මැරුම්, බලහත්කාරකම් බහුල විය. සොත්ති උපාලි වැනි පාතාලයෝද විධායක බලතල බලයෙන් ඉහළ තැනකට පත්වූහ. එසේම මැතිවරණ අතිශය දූෂිත වූ තත්වයක පැවතිණ. ප්‍රේමදාස ජනාධිපතිගේ ගුණ ධර්මයක් ලෙස වර්ණනා කිරීමට මිනිසුන් පොලඹවා තිබුණු නිලධාරීන් කෙරෙහි දැඩි ලෙස ක්‍රියා කිරීම, පෞද්ගලිකත්වයේද, විධායක බලතල භාවිතයේද මිශ්‍රණයකි. ඇඟලුම් කර්මාන්තය සහ ජනසවිය වැනි කටයුතුවලින් ලැබුණු කීර්තිය ඉක්මවා මර්දන නීති සමග විධායක බලතල භාවිත කළේය.
ප්‍රේමදාස මහතා එල්ටීටීඊ උපායකට හසුවීමෙන් හදිසියේ ඝාතනය වීමෙන් පසු, විජේතුංග මහතා ජනාධිපති විය. තමන් සිටි කෙටි කාලය තුළ පවා අසීමිත බලය භාවිත නොකළ එතුමා සාපේක්‍ෂව අහිංසක පාලකයෙක් විය.
එවකට පැවතුණු දේශපාලනය කෙරේ පැවතුණු ජනතා අප්‍රසාදය නිසා කාලයේ හැටියට විශාල ඡන්ද සංඛ්‍යාවකින් විධායක ජනාධිපති බලයට පත්වූවා චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක මහත්මියයි. මෙ රට දේශපාලන හැරවුම් ශක්තියක් ලබා ගත් නමුත්, ඇයගෙන් ජනතාව බලාපොරොත්තු වූ දේ සිදු නොවීය. එකල බැද්දගාන සංජීව රාජ්‍ය පාතාලයකු බවට පත්ව සිටියේය. ඔහු මරා දැමුණේ කෙසේද යන්න සෙවිය හැක්කේ විධායක බලතල වලට ම පමණි.
ඇය ව්‍යවස්ථාවේ අඩුවක් භාවිත කෙරෙමින් හා ජනතා අපේක්‍ෂා උල්ලංඝනය කෙරෙමින් මැතිවරණ කොමිසම පත් නොකළාය. එහි සභාපති කමට යෝජනා වූ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරයාට තිබූ අකමැත්ත නිසා විය හැකිය. (ධීරරත්න විනිසුරු) එකල ඝාතන, මිනී මැරුම්වල අඩුවක් ද නොතිබිණ. මේ අතර, 2000දී සාපේක්‍ෂකව යහපත් ලක්‍ෂණ සහිත ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතක් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් විය. එය සම්මත නොකිරීමේ පාපය යූඇන්පියට අද පල දී ඇත. චන්ද්‍රිකා යුගයේදී ඉතා වැදගත් සිදුවීම් දෙකක් ඇත. එකක් ජනාධිපති බලතල සීමා කිරීමේ 17වැනි සංශෝධනය සම්මත වීමය. අනික උතුරේ කොටි සංවිධානය දුර්වල කිරීමේ කදිරගාමර් මහතාගේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික භාවය ලොව පුරා යෙදවීමය. ප්‍රභාකරන් පරාජය වීමට ප්‍රබල ලෙස බලපෑ සාධකය වූයේ එයයි. ඒ සමග කරුණා අම්මාන් ඉවත්වීම සමග මහින්ද රාජපක්‍ෂ ජනාධිපතිතුමාගේ ඒකමතික තීරණයද හේතු විය.
ඊළඟට පැමිණියේ මේ යුගයේ අපකීර්තිමත්ම පාලන සමයයි. ඝාතන, මර්දන, ඤාති සංග්‍රහය, මහජන දේපළ හවුලේ කොල්ලකෑම උත්කර්ෂයට පත්කිරීම උදෙසා රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන ජනමාධ්‍ය උපරිම ලෙස යොදා ගැනිණ. ආ.ක්‍ර. ව්‍යවස්ථාවේ 13 ව්‍යවස්ථාව මුල සිටම (ජේආර් කාලයේ සිට) උල්ලංඝනය විය. විකල්පයක්ද නොවීය. ඒ අතර බල තණ්හාවෙන් පිම්බුණු ජනාධිපතිවරයා 17 සංශෝධනය උල්ලංඝනය කෙරෙමින් සියලු පත්වීම් කරන ලදි. ඒ අතර අතිශය නින්දිත 18වැනි සංශෝධනය ගෙනාවේය. යූඇන්පී මන්ත්‍රීන් කුලියට ගැනීම වැනි දේශපාලන උප්පරවැට්ටි බහුල විය. මේ කාලය වන විට ජනතාවගේ අභිලාෂය වූයේ විධායක බලතල සීමාවන් සහිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලන ක්‍රමයක් ලබාගැනීමය.
මහින්ද රාජපක්‍ෂ විධායක බලතල භාවිත කළ අති දූෂිත ස්වරූපය නිසා එජාපයට අවස්ථාවක් උදාවිය. එහෙත් එය රනිල්ට ඇතිවූ ප්‍රසාදයක් නොවේ. මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා ජනාධිපති අපේක්‍ෂකයා වූයේ ඒ නිසාය. ඒ වන විට ජනාධිපති විධායක බලතල යෙදීම මහත් පිළිකුලට ලක්ව තිබිණ. ඒ නිසා ජනමතය සකස් වූයේ විධායක ජනාධිපතිකම නැති පාලනයක් කෙරෙහිය. ඒ නිසා තමන් විධායක බලතල අහෝසි කරන බව කියන්නටත්, ඒ අනුව ක්‍රියා කරන්නටත් මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතාට සිදුවිය. 19වැනි සංශෝධනය ආවේ රාජපක්‍ෂ පාලනය විසින් දූෂණය කර තිබූ විධායක බලතල ඉවත් කළ යුතු පසුබිමකය.
එහෙත් ටික කලක් ගත වන විට සිරිසේන ජනාධිපතිතුමාට විධායක රසය වැළඳී අගමැති අස්කිරීම පවා සිදුවිය. ඒ වන විට රනිල් අස්කළ යුතු තත්වයේ අගමැතිවරයකු බව සැබෑ වුවත්, එය 19 ව්‍යවස්ථාවට පටහැනිය. ඒ නිසා අධිකරණ තීන්දුව අනුව යළි අගමැතිකමේ පිහිටුවනු ලැබිණ. කෙසේ වෙතත් එම පාලකයන් දෙදෙනාගේම ක්‍රියාමාර්ගවල වරද නිසා යළි විධායක බලය ලබාගැනීමට පක්‍ෂව ඡන්ද ලැබිණ. ඒ නිසා මහ මැතිවරණය මෙන්ම, පාර්ලිමේන්තු බහුතරයද විධායක බලතල තිබිය යුතුය තැනට හැඩ ගැසී තිබිණ.
සිරිසේන-රනිල් හවුල් පාලනය, මෙරටට යළිත් විධායක ජනාධිපති පාලනයක් එපා කරවන්නක් විය යුතුවා වෙනුවට, රට හදන්න නම් විධායක ජනාධිපති කෙනකු අවශ්‍යය කියන තැනට පත්කළ එකක් විය. ඒ නිසා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයකු අවශ්‍යය යන දේශපාලන සවිඥානකත්වය වෙනුවට ‘හොඳ පුද්ගලයකු’ පාලනය කළ යුතුය යන මිථ්‍යාව කරා රට ආපසු ගමන් කොට ඇත.

තනි පුද්ගලයා සහ විධායක බලය
අප රටේ මෙතෙක් අගමැතිවරුන්ද, ජනාධිපතිවරුන්ද පත්ව ඇත්තේ පුද්ගල ස්වරූපයකිනි. 1931 සිට සර්වජන ඡන්ද බලය භාවිත කර ඇත්තේ පුද්ගල පාලකයකු තෝරා ගැනීමට මිස බල සම්පන්න විධායකයක් ඇති කර ගැනීමට නොවේ. 1956 බණ්ඩාරනායක කාලය, පසුව මැතිනියගේ කාලවල එවැනි තත්වයන්ගේ කැබිනට් පාලන පැවතියද, දුෂ්ට දේශපාලන බලවේග මැදිහත් වීමෙන් අතරමග කඩා වැටිණ. ඉන් පසු එම ලක්‍ෂණයෙන්ද තොර දේශපාලන බලය ගොඩ නැගිණ. එම තත්වයේදී පුද්ගලයකුට බලය දෙනවා මිස විධායකයකුට බලය පැවරීමක් නැත. එම පුද්ගලයා බලය ලැබීමෙන් පසු රජකු මෙන් හැසිරෙයි. මැති ඇමති නිලධාරි සියල්ලෝ පූර්ණ එහෙයියෝය. ඔහු සිය පෞද්ගලික ඕනෑකමට තමන් දරන ආගමික හෝ ජාතිවාදී මතකය අනුව ක්‍රියාකිරීම විධායක ක්‍රියා ලෙස පිළිගැනීමට අපි පුරුදු වී සිටිමු. එම පුද්ගලයාට අවශය නීති රාජ්‍ය නීති බවට පත්වේ. රාජ්‍ය පාලනයේදී කළ යුත්තේ ඔහු කැමති වැඩය. පරිපාලනය කළ යුත්තේ ඔහු අකමැති නොවන වැඩය. අධිකරණය දිය යුත්තේ ඔහු කැමති තීන්දුය. කිසිසේත් මෙය විධායකයක් නොවේ.
1978න් පසු ජේආර් මේ තත්වයෙන් ගොඩ නැගුණ අතර ඊට පසු පැමිණි මහින්ද රාජපක්‍ෂ පාලනය, පුද්ගල සාධකය අති උත්කර්ෂවත් තත්වයට පත් කළේය. යුද්ධය මර්දනය සඳහා විධායක බලතල වැඩියෙන් තිබිය යුතුය යන මතය ප්‍රචාරය වූයේ, යුද්ධය වර්ධනය වීමට හේතුවත් එයම බව වසං කර ගැනීමෙනි. ඒ සඳහා මිථ්‍යාව සත්‍යයක් ලෙස පිළිගන්නා ඡන්ද දායකයකු ප්‍රබන්ධ කර ගැනුණේ. එම ප්‍රබන්ධය සාර්ථක කර ගැනුණේ රාජ්‍යයේ සියලු තැන් තනි අතට ගැනීමෙන් හා ජනමාධ්‍ය යටත් කර ගැනීමෙනි. එදා යුද්ධය ගැන කියැවුණු ඒ මතය අද ගොඩනැගී ඇත්තේ රට හදන්න නම් එතුමාට බලය දිය යුතුය කියාය.
මේ පුද්ගල ගොඩ නැගීම දැනට ජයටම කරන්නෝ මැති ඇමතිවරුය. ‘අතිගරු ජනාධිපති තුමා, අතිගරු අගමැති තුමා’ ආදි වශයෙන් මතුරමින් හැම කතාවක දීම කියන්නේ මේ ‘එතුමාගේ’ සංකල්පයක් අනුව කරන බවකි. එය තමන්ට පැවරී ඇති විධායක කාර්යයක් බව කිසිසේත් නොකියැවේ. මොවුහු වහල්ලුය, ඇබිත්තයෝය. තමන් ජනතාව වෙනුවෙන් විධායක බලතල භාවිත කරන බවක් කියන්නට පණ නැත. එසේ කීවොත් තනතුර නැතිවෙතියි බියෙනි. මෙවැනි බියසුලු වහලුන්ගෙන් ජනතාවට ගත හැකි මෙහෙවර කුමක්ද? මේ තත්වය වෙනස් විය යුතු නැද්ද?
විධායක බලතල අවශ්‍ය වන්නේ නීතියේ ආධිපත්‍යයත්, ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍යයත් රකිමින් පාලනය කිරීමටය. නීතියට ඉහළින් සිටීමට නොවේ. 19න් යම් තරමකට එය ඇති කැරිණ. 20න් යළිත් එය නැති කර ඇත. නව ව්‍යවස්ථාවකින් තහවුරු විය යුත්තේ 19ද, 20ද?■

 

ට්‍රම්ප්ගේ පරාජය, බයිඩන්-හැරිස් ජයග්‍රහණයට වඩා ප්‍රීතිඝෝෂා කළ යුතු දෙයකි

0

ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරණයේ ප්‍රතිඵල පිළිබඳව විවිධ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් බලා විග්‍රහ කිරීමට හැකි අතර, දැනට සිදුවන විග්‍රහ බොහොමයකම තිබෙන්නේ එවැනි දෘෂ්ටිකෝණවාදී විග්‍රහයන්ය. ලංකාවේ මෙම දෘෂ්ටිකෝණවලට අලුත්ම එකතුවක් සිදුවී තිබෙන බවද පෙනේ. එය නම්, චීන-හිතවාදී ඇමෙරිකානු විරෝධී දෘෂ්ටියයි. පොහොට්ටුව පක්‍ෂයට සම්බන්ධ, වාමාංශික සහ ශ්‍රීලනිප දේශපාලන මුල් සහිත විශ්ලේෂකයෝ මෙහි ප්‍රධාන ප්‍රකාශකයෝ වෙති.
චීනයට හිතවත්ව හෝ නැතිව, පටු ඇමෙරිකානු විරෝධයකින් තොරව, ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරණය ගැන දේශපාලන විග්‍රහයක් කළ හැකිද? කළ හැකි බව මගේ විශ්වාසයයි. මේ ලිපිය ඒ සඳහා උත්සාහයකි.
ඇමෙරිකානු විරෝධයකින් තොරව, ඇමෙරිකානු දේශපාලනය ගැන බැලීමේදී එක්තරා ආරම්භක උපකල්පනයකින් පටන්ගත යුතුව තිබේ. එය නම්, ඇමෙරිකානු රාජ්‍යය සහ ඇමෙරිකානු ජනතාව එකම සංසිද්ධියක් නොව, එකිනෙකට සම්බන්ධ, එහෙත් වෙනස්කම් තිබෙන සංසිද්ධීන් දෙකක්ය යන්නයි. එය රුසියාව, බි්‍රතාන්‍යය, චීනය, ඉන්දියාව මෙන්ම ලංකාව ගැන කරන දේශපාලන විග්‍රහයකදීද අදාළ වේ. ඇමෙරිකාව යනු ලෝකයේ ප්‍රධාන අධිරාජ්‍යවාදී රාජ්‍යයද, ඉතාම ප්‍රතිගාමී පාලක පන්තියද බව රහසක් නොවේ. ඇමෙරිකාව යනු උග්‍ර ධනවාදී, සූරාකෑම සහ වර්ගවාදය රජ කරන, දේශපාලන ක්‍රමයක්ද, සමාජයක්ද බව අපි දනිමු. ඇමෙරිකාවේ දේශපාලනයේ බොහෝ නරක දේවල් සිදුවන බවද අපි දනිමු. එහෙත් එම සමාජයේත්, දේශපාලන පන්තියේත්, පුරවැසියන් අතරේත් ටිකක් හෝ යහපත් පුද්ගලයෝද, දේශපාලන සිදුවීම්ද, දේශපාලන ප්‍රවණතාද සිදුවේ. නරක ලෝකයක තිබෙන්නේ නරක දේම නොවේ. හොඳ දේද තිබේ. හොඳ දේද ඉඳහිට හෝ සිදුවේ.

නරක ලෝකයේ හොඳ
නරක ලෝකයක හොඳ දේද තිබිය හැකි බවට හොඳම නිදසුන සපයන්නේ අප රටේ ජනාධිපතිතුමාද අගමැතිතුමාද අයත් පාලක පවුලයි. එම පවුලේ කීදෙනකු ඇමෙරිකානු පුරවැසියන්ද? මහින්ද අගමැතිතුමා හැර ඔහුගේ අන් සහෝදරයන් ලංකාවේ පුරවැසිභාවයට අමතරව, ඇමෙරිකාවේ පුරවැසිභාවයද ලබා සිටි, නැතහොත් තවමත් හිමිව සිටින අයයි. එම පවුලේ කිට්ටු සාමාජිකයන් කීදෙනෙක් ඇමෙරිකානු පුරවැසියන්ද? විසිවැනි සංශෝධනයෙන්, ද්විත්ව-පුරවැසිභාවයේ වගන්තියද තුනෙන් දෙකක බහුතරයෙන් සම්මත කළ 158ක් වූ අපේ මන්ත්‍රීවරුද, අප රටේ සිට ඇමෙරිකාවට ගොස් ද්විත්ව පුරවැසිභාවය ලබා සිටින අයට අප රටේ දේශපාලනයේ, අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ, පාර්ලිමේන්තුවේ, රාජ්‍යසේවයේ, ව්‍යාපාරික ලොක්යේ ඉහළ තනතුරු ලබාගන්නට, ඇමෙරිකානු පුරවැසිභාවයද තබාගෙන, එම තනතුරු ලබාගන්නට, දොර විවෘත කෙළේ මන්ද? ඇමෙරිකාව පමණක් සතු මෙම ගුප්ත බලය කුමක්ද?
ඇමෙරිකානු සමාජය හා දේශපාලනය ගැන ටිකක් හෝ දන්නා කෙනකු හැටියට ඒ ගුප්තභාවය හේතු කිහිපයක් නිසා ඇතිවී තිබෙන බව පෙනේ. ඉන් පළමුවැන්න, ඇමෙරිකාවේ ඇති දේශපාලන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයයි. දෙවැන්න, විශේෂයෙන් බි්‍රතාන්‍යයේ, යුරෝපයේ මෙන්ම ඉන්දියාවේද නැති පුද්ගල සහ සමාජ සමානාත්මතාවාදයයි. තෙවැන්න, දේශපාලන, සමාජීය සහ සංස්කෘතික විවෘතභාවයයි. සිව්වැන්න, කෙනකුගේ පසුබිම, උපත, දෙමව්පියන් කවුද කියා සලකන්නේ නැතිව විවෘත වන ආර්ථික, අධ්‍යාපන, වෘත්තීය සහ දේශපාලන අවකාශයයි. අප රටෙන් ඇමෙරිකාවට යන බොහෝදෙනා, රාජපක්‍ෂ පවුලේ අයද ඇතුළුව, ඇමෙරිකානු පුරවැසිභාවය ලබාගෙන තිබෙන්නේ, නොයෙකුත් පුද්ගලික, පවුල්මය හේතු නිසා වන්නට පුළුවන. එහෙත් ඒ හැම කෙනකුම සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට භාජනය කර, ‘ඇයි ඔයා ඇමෙරිකාවට ඔපමණ කැමති?’ යන ප්‍රශ්නය ඇසුවහොත්, මා ඉහත සඳහන් කළ හේතු හතර, තම තමන්ගේ වචනවලින් ප්‍රකාශ කරනවා නිසැකය. අපේ මාධ්‍යකරුවන් ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ සහ බැසිල් රාජපක්‍ෂ යන දෙපොළ සමග, අප රටේ ජනතාවගේ සතුට සහ අධ්‍යාපනය සඳහා ඉහත කී ප්‍රශ්නය අසමින් සාකච්ඡා කළහොත්, ඔවුන් දෙදෙනාටද අවංකව දෙන්නට සිදුවන්නේ ඉහත පිළිතුරුයි.

කමලා හැරිස්
ඇමෙරිකානු සමාජයේ, දේශපාලනයේ සහ සංස්කෘතියේ ඇති අප ඉහත දුටු සාධනීය ලක්‍ෂණය මූර්තිමත් කළ, පසුගියදා අවසන් වූ ජනාධිපතිවරණයට සම්බන්ධ සිදුවීම නම්, කමලා හැරිස්, ලෝකයේ ඉතා ප්‍රබලම රටේ, දෙවැනි ප්‍රධාන පුරවැසියා බවට බහුතර මහජන ඡන්දයෙන් තෝරා පත්වීමයි. මෙම ‘කමලා හැරිස් සංසිද්ධිය‘ තරමක් විශ්ලේෂණය කිරීම ලංකාවේ අපට ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ ඒ නිසාය.
කමලා හැරිස්, දෙවැනි පරපුරේ සංක්‍රමණික පුරවැසියෙකි. හිටපු ජනාධිපති බරක් ඔබාමාද එසේය. එකම වෙනස කමලා හැරිස් ස්ත්‍රියක වීමයි. දකුණු ඉන්දියානු දෙමළ සහ ජැමෙයිකානු නීග්‍රෝ සම්බන්ධයක් ඇති කළු ජාතික ස්ත්‍රියක වීමයි. ඇගේ වෘත්තීය ජීවිතයද, ඇමෙරිකානු සමාජයේ ඇති අප ඉහත දුටු සමාජමය විවෘතභාවය ප්‍රකාශ කරන්නකි. විශ්වවිද්‍යාලයට ගොස් නීතිය හදාරා, නීති උපාධිය ලබාගත් ඇය, නීතිඥවරියක ලෙස කැලිපෝනියා ප්‍රාන්තයේ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවයට බැඳී, එහි නීතිපතිවරියද වූවාය. කැලිපෝනියාව ලංකාවට වඩා විශාල සහ බලවත් ප්‍රාන්ත රාජ්‍යයකි. එහි නීතිපතිවරිය වීමට ඇයට තම උපත, සංක්‍රමණිකභාවය, සමේ වර්ණය, හිසකෙස් සහ ඇස්වල වර්ණය, කෑමට ගන්නා ආහාර බාධාවක් වූයේ නැත. ඉන් පසුව ඇමෙරිකාවේ සෙනෙට් සභිකවරියක ලෙස මහජන ඡන්දයෙන් තේරී පත්වීමට ඇයට හැකිවිය. ලංකාවේ ස්ත්‍රීන් අගමැති සහ ජනාධිපති ධුර ලැබූ බව ඇත්තය. එහෙත් ඔවුන් උපත, දෙමව්පියන්, පවුල, දේපළ හිමිකම යන සුදුසුකම් ලබා සිටි අයයි. හිරුණිකා ප්‍රේමචන්ද්‍ර හෝ පවිත්‍රා වන්නිආරච්චි වැනි ස්ත්‍රීන්ට දැන් ඒ තරම් බලයක් නැති අගමැතිකමවත් ලබා දෙන්නට, අපගේ සමාජයේ විවෘතභාවයක් තවමත් උදාවී නැත.

බයිඩන්-හැරිස් ජයග්‍රහණය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය
මෙවර ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරණ ප්‍රතිඵල සම්බන්ධව, දේශපාලන වශයෙන් ඇමෙරිකාව පිළිබඳ විශාල විවේචනයක් තිබෙන කෙනකු හැටියට, මා සතුටු වන ප්‍රධානම හේතුව සම්බන්ධ වී තිබෙන්නේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ ගැටලුවටය. ඇමෙරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂයේ අපේක්‍ෂකයා වන ජෝ බයිඩන් මහතාගේ ජයග්‍රහණයේ ඇත්ත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අර්ථය තිබෙන්නේ ජනාධිපති ඩොනල්ඞ් ට්‍රම්ප්ගේ පරාජය වීම යන කරුණෙහිය. ට්‍රම්ප් මහතා ඇමෙරිකාවේ මෙන්ම ලෝකයේද ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට පසුගිය අවුරුදු හතර තුළදී කළ හානිය, ඊට පෙර කිසිදු ජනාධිපතිවරයකු නොකළ පරිමාවේ එකකි. ඇමෙරිකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයද, අන් රටවල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාද මෙන්, දූෂිත, ප්‍රභූ පන්තීන්ගේ ග්‍රහණයට හසුවී තිබෙන, අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රාග්ධනයට සේවය කරන, පීඩනය සහ සූරාකෑම ඉවසා සිටින එකක් බව අසත්‍යයක් නොවේ. ඒ සමගම එය පුරවැසියන්ට දේශපාලන ක්‍රියාවලියට සහභාගි වීමේ දොරටු විවෘත කර තිබෙන, සාමකාමීව ලේ වැගිරීමකින් තොරව පාලකයන් පත්කිරීමටත්, ඉවත් කිරීමටත් ඡන්ද බලය හිමි පුරවැසියන්ට ඉඩ සලසන, පුරවැසියන්ගේ සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම්වලට ගරු කරන, බලය අහිමි වූ පසු දේශපාලනඥයන් නැවත බලයට පැමිණීමේ සම්ප්‍රදායක් නැති, තම පවුලට දේශපාලන බලය කේන්ද්‍රගත කරගැනීමේ අවම සම්ප්‍රදායක් දේශපාලනඥයන් අතර ඇති, පුද්ගලයන්ට වඩා ආයතන ශක්තිමත්ව පවතින දේශපාලන ක්‍රමයකි.
වෙන රටවල් යටත් කරගෙන සූරාකන ගමන්, තම රටවල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ශක්තිමත් කර ගැනීමට බි්‍රතාන්‍යය සහ ඇමෙරිකාව සමත් වූ බව ඇත්තය. එහෙත් එය ඇමෙරිකානු පුරවැසියන්ගේ දේශපාලන උරුමයේද කොටසකි. ඇමෙරිකානු කම්කරු පන්තිය, ස්ත්‍රීන්, කළු ජනයා මෙන්ම විවිධ ප්‍රගතිශීලී ව්‍යාපාරද විසින් ඇමෙරිකාවේ දේශපාලන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ගොඩ නැගීම සඳහා කරන ලද දායකත්වය අප අමතක කළ යුතු නැත. එබැවින් ඇමෙරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු එහි පාලක පන්තියේවත්, ඩිමොක්‍රටික් පක්‍ෂයේවත්, රිපබ්ලිකන් පක්‍ෂයේවත්, ඒකාධිකාරය නොවේ. එය ඔවුන්ගේ ඒකාධිකාරී හිමිකාරිත්වයට පැවරීම, අපගේ වැනි සමාජවල සමහර රැඩිකල් සහ වාමාංශික ක්‍රියාකාරකයන්ද, බුද්ධිමතුන්ද කරන වරදකි. එම වරද ලංකාවේද මේ දිනවල සිදුවේ.
ඇමෙරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, වර්ගවාදය, අධිකාරවාදය සහ ෆැසිස්ට්වාදය කරා ගෙනයෑමේ ප්‍රවණතාවක් ආරම්භ කිරීම ට්‍රම්ප්ගෙන් ඇමෙරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයටත්, ලෝකයටත් එල්ලවූ ප්‍රධානතම තර්ජනයයි. එම තර්ජනය නැවැත්වීම, නැතහොත් අඩු තරමින් ආපස්සට හැරවීම, මෙම ජනාධිපතිවරණය තුළින් ඇමෙරිකානු ජනතාව ලබාගත් වැදගත්ම ජයග්‍රහණයයි. එය ලෝකය වෙනුවෙන්ද ලබාගත් ජයග්‍රහණයකි. ‘ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යාපෘතිය අමෙරිකාව විසින් යළි සොයාගැනීම’ යනුවෙන් මෙම සිදුවීම හැඳින්විය හැකිය. එය කොතෙක් දුරට සාර්ථකව ඉදිරියට යන්නේද යන්න ගැන දැනට අනාවැකි පළ කළ නොහැකිය. එය පහසු කාර්යයක් නොවන බව නම් පැහැදිලිය. එයට හේතුව, එම ඇමෙරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඉදිරි ගමනට එරෙහිව ඉතාම ශක්තිමත්, නිර්-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී, ප්‍රතිගාමී, කඳවුරක් සංවිධානය වී සිටින නිසාය. ට්‍රම්ප් දේශපාලන වශයෙන් නායකත්වය දුන්නේ එම කඳවුරටය.

ට්‍රම්ප්ගේ දේශපාලනය
ජනාධිපති ට්‍රම්ප් නියෝජනය කළ දේශපාලනය කුමක්ද යන්න වටහා ගැනීම අපගේ සාකච්ඡාවට වැදගත්ය. ට්‍රම්ප් ජනාධිපති මැතිවරණයට 2016 වසරේදී පැමිණියේ පුළුල් දේශපාලන පදනමක් හෝ බලවේගයක් හෝ ඇති අයකු ලෙස නොවේ. වෘත්තීය දේශපාලනඥයකු නොවූ ඔහු විශාල වශයෙන් ධනවත් ව්‍යාපාරිකයෙක් විය. ඔහුට ධන බලයෙන් පසුව අවශ්‍ය වූයේ දේශපාලන බලයයි. ඔහු ජනාධිපතිවරණයේ ප්‍රාථමික තරගවලට සහභාගි වූයේ රිපබ්ලිකන් පක්‍ෂයේ සහයෝගයෙන් නොව, එයට පිටස්තරයකු වශයෙනි. එහෙත් විශාල මහජන සහායක් ගොඩනගාගෙන, රිපබ්ලිකන් පක්‍ෂයේ නිල අපේක්‍ෂකයා වීමට ඔහු සමත් විය. ඒ හැකියාව ඔහුට ලැබී ඇත්තේ ප්‍රධාන සාධක දෙකක් නිසාය. පළමුවැන්න, ‘පොදු මිනිසාගේ’ දේශපාලනඥයා වශයෙන් තම ප්‍රතිරූපය ගොඩනගා ගනිමින්, ඇමෙරිකානු කම්කරු සහ මධ්‍යම පන්තික ඡන්දදායකයන්ටද ආමන්ත්‍රණය කරමින්, නව දේශපාලනයක් තමා නිර්මාණය කරන බවට කියමින් ගෙනගිය ජනකාන්තවාදී මැතිවරණ ව්‍යාපාරයයි. දෙවැන්න, ඔහුගේ දක්‍ෂිණාංශික ජනකාන්තවාදී දේශපාලන මතවාදයයි. ලංකාවේ මෙන්ම ඇමෙරිකාවේද තිබුණු ගෝලීයකරණය නිසා ඇතිවී තිබුණ ආර්ථික අර්බුදය, කම්කරුවන්ගේ රැකියා අහිමි වීම, කුඩා ව්‍යාපාර බිඳ වැටීම පිළිබඳ පසුබිම තුළ, සුදු, කළු සහ ලැටිනෝ වාර්ගික කම්කරු පන්ති සහ දුගී ජනයා වෙත ආකර්ෂණය වීමට ඔහු සමත් විය. ඇමෙරිකානු පක්‍ෂ දේශපාලනය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රභූ තන්ත්‍රයේ ග්‍රහණයේ පවතින්නකි. ට්‍රම්ප් පොරොන්දු වූයේ තමා බලයට ආ විට, වොෂින්ටන් නුවර දේශපාලනය පක්‍ෂ ප්‍රභූ තන්ත්‍රයෙන් ඉවතට ගෙන සාමාන්‍ය ජනතාවට ආපසු ලබාදෙන බවයි. මෙය වනාහි ඇමෙරිකානු මැතිවරණ දේශපාලනයේ අලුත් පරිච්ඡේදයක් විය. ක්‍රම විරෝධියකු ලෙස පෙනීසිටිමින් ට්‍රම්ප් ඉදිරියට දැම්මේ නිර්-ලිබරල්, නිර්-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ ෆැසිස්ට්වාදී දේශපාලන ඉදිරි දැක්මක් සහ ව්‍යාපෘතියකි.

ට්‍රම්ප්ගේ ෆැසිස්ට්වාදය
බලයේ සිටි අවුරුදු හතර තුර ඔහු ක්‍රියාවට නැංවූයේ මෙම නිර්-ලිබරල්, නිර්-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ ෆැසිස්ට්වාදී ව්‍යාපෘතියේ මුල් පියවරයි. ඔහුගේ ධුර කාලය තුළ ට්‍රම්ප් සම්පූර්ණයෙන්ම ඇමෙරිකාවේ අතිවිශාල බැංකුකරුවන්ද, මූල්‍ය ප්‍රාග්ධන හිමියන්ද, මහා ව්‍යාපාරිකයන්ද ඔවුන්ගේ ඵලප්‍රයෝජන වෙනුවෙන්ද පෙනී සිටියේය. ඔහු සුදු වාර්ගික උත්තමවාදය, කිසිදු ලජ්ජාවක් නැතිව සමාජයේ පැතිරවූයේ, අන්ත දක්‍ෂිණාංශික ක්‍රිස්තියානි ආගමික කණ්ඩායම් සමග සන්ධානගත වූයේය. ඇමෙරිකානු පාලක පන්තියේ දේශපාලනඥයන් සතුව සාමාන්‍යයෙන් තිබෙන සාම්ප්‍රදායික චර්යාධාර්මික ඇගයීම් ඔහු පිළිකුලෙන් බැහැර කෙළේය. ඔහු ඇමෙරිකානු දේශපාලනයේ මතු කෙළේ, වර්ගවාදී, වාර්ගිකෝත්තමවාදී, ෆැසිස්ට්වාදී සදාචාරයයි. එහෙත් එයට ඇමෙරිකානු ධනපති පන්තිය අතර පමණක් නොව, මධ්‍යම පන්තිය, ග්‍රාමීය ගොවි ජනතාව සහ නාගරික කම්කරු පන්තිය අතරද, විශාල ආකර්ෂණයක් ගොඩනැගිණ. මෙවර ජනාධිපතිවරණයෙන් ට්‍රම්ප් පරාජය වීම වනාහි 2015දී ලංකාවේ සිදුවුණක් වැනි දේශපාලන ආශ්චර්යයකි. ඉන්දියාවේ එවැනි ආශ්චර්යයක් ඇතිවීමට තව ටික කලක්වත් ගතවන්නට සිදුවන බව පෙනේ.
බයිඩන්-හැරිස් ජයග්‍රහණයේ වැදගත්කම තිබෙන්නේ, මා සිතන හැටියට එක් ප්‍රධාන කාරණයක් නිසාය. එනම්, ඇමෙරිකානු සමාජය තුළ පසුගිය අවුරුදු ගණනාව තුළ ගොඩනැගෙමින් තිබුණු සහ ට්‍රම්ප් විසින් අහම්බෙන් නායකත්වය සපයන ලද වර්ගවාදී, ෆැසිස්ට්වාදී දේශපාලනය, තාවකාලිකව හෝ පසුබෑමකට පත්වීමයි. එහෙත් එම දේශපාලනය නැවත මතුවන බවට කිසිදු සැකයක් නැත. ඉදිරි මාස සහ අවුරුදු කිහිපය තුළ සමහර විට අපට ඇමෙරිකානු දේශපාලනයේ දැකිය හැකි වනු ඇත්තේ ‘ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට එරෙහි ප්‍රතිවිප්ලවය’ යළි කඳවුරු බැඳගෙන ඉදිරියට පැමිණීමයි.
නූතන ලෝකයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු පහසුවෙන් බිඳෙනසුලු දෙයකි. එය යළි පිබිදෙන හැම අවස්ථාවක්ම උත්සව පවත්වා ප්‍රීතිය පළකළ යුතු ඒවාය. ■

පක්‍ෂ මාරුව වළක්වන්න තිබුණු හොඳ අවස්ථාවක් අහිමි වුණා – ජනාධිපති නීතිඥ, ආචාර්ය ජයම්පති වික්‍රමරත්න

20වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සම්මත කර ගැනීමේදී සමගි ජන බලවේගයේ ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රීවරියක් ඇතුළු මන්ත්‍රීවරුන් කිහිපදෙනකු පක්‍ෂයේ මතයට විරුද්ධව යමින් විස්සට පක්‍ෂව ඡන්දය දුන්නා. ඒ නිසා ඔවුන් පක්‍ෂයෙන් නෙරපා දමන බව, පක්‍ෂයේ ලේකම් රංජිත් මද්දුම බණ්ඩාර කිව්වා. එහෙත්, කාලයකට පෙර අගවිනිසුරු සරත් එන් සිල්වා දුන් නඩු තීන්දුවක් අනුව, පක්‍ෂයකින් සාමාජිකයකු ඉවත් කිරීමත්, ඔහුගේ හෝ ඇගේ මන්ත්‍රීධුරය අහෝසි කිරීමත් කළ නොහැකි දෙයක් බවට පත්වී තිබෙන බවට සමාජයේ මතයක් තිබෙනවා. ඇත්තටම සිල්වා මහත්මයාගේ තීන්දුවකින් එවැන්නක් වළකා තිබෙනවාද?
ඒක මුළුමනින්ම වැරදි මතයක්. හිටපු අගවිනිසුරුවරයා දුන් තීන්දුවක් නිසා, පක්‍ෂයකින් සාමාජිකයකු නෙරපීමත්, මන්ත්‍රීධුරය අහෝසි කිරීමත් කළ නොහැකිය කියා වාගේම, ආණ්ඩුව පැත්තට යන්නට පමණක් පක්‍ෂය මාරු කළ හැකිය, ආණ්ඩුවෙන් විපක්‍ෂය පැත්තට එන්නට බැරිය යනාදි වශයෙන් වැරදි මත සමාජයේ තිබෙනවා.
නමුත්, ඔය කියන්නේ, සරත් අමුණුගම හා රෝහිත බෝගොල්ලාගම මන්ත්‍රීවරුන් එක්සත් ජාතික පක්‍ෂයෙන් ඉවත් කිරීම ගැන දුන් නඩු තීන්දුව ගැන. එහි කිසිම තැනක, එවැනි අදහසක් කියැවෙන්නේ නැහැ.

එහෙනම්, ඒ නඩු තීන්දු දෙකේ අන්තර්ගතය මොකක්ද?
ඒ තීන්දුවෙන්, ආණ්ඩුවට යනවා නම් පමණක් යන්න පුළුවන්, විරුද්ධ පක්‍ෂයට එකතු වෙන්න බැහැ වාගෙ මතයක් කියැවුණ බවට සමාජය තුළ අදහසක් තිබුණත් එහෙම අදහසක් එහි කොහේවත් නැහැ. සරත් අමුණුගම සහ රෝහිත බෝගොල්ලාගම නඩු තීන්දු දෙකේදීම තීරණය වුණේ, එක්සත් ජාතික පක්‍ෂය තමන්ගේ පක්‍ෂය ඇතුළේ කළ විනය පරීක්‍ෂණය හරි හැටියට තිබ්බේ නැහැ කියන එකයි. පක්‍ෂයේ විනය පරීක්‍ෂණයේදී ස්වාභාවික යුක්තියේ මූලධර්ම අනුව කටයුතු කළේ නැතිය කියන පදනම මතයි, ඔවුන් පක්‍ෂයෙන් නෙරපීම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් වැළැක්වූවේ.
ඒකෙන් කියන්නේ හැම පක්‍ෂයක්ම විනය පාලනය සම්බන්ධයෙන් ස්වාභාවික යුක්තියේ මූලධර්ම අනුගමනය කරමින් කටයුතු කළ යුතු බවයි. විනය පරීක්‍ෂණය පටන් ගන්නකොටම ‘අපි අස්කරනවා’ කියලා පටන් ගත්තොත් ඒකෙන්ම තේරෙනවා, පරීක්‍ෂණය පක්‍ෂපාතියි කියලා. එහෙම නම් පරීක්‍ෂණයක් තියන්න ඕනෑ නැහැනේ.

ඉතින්, එක්සත් ජාතික පක්‍ෂයට තිබුණේ නැද්ද අලුත් විනය පරීක්‍ෂණයක් කරන්න ඒ අවස්ථාවේදී?
ඔව් තිබුණා. ඒත් ඒක කළේත් නැහැ.
ඊට පස්සේ එක්සත් ජාතික පක්‍ෂයෙන් 17 දෙනෙකු ආණ්ඩුවට එකතු වුණු වෙලාවේත් මේ ප්‍රශ්නය ආවා. ඒ වෙලාවේ පක්‍ෂයෙන් නෙරපූ මන්ත්‍රීවරුන් දිස්ත්‍රික් උසාවියට ගිහින් අතුරු නියෝග ලබාගත්තා, පක්‍ෂය තුළ විනය පරීක්‍ෂණය සිදුකිරීම නැවැත්වීම සඳහා. ඔවුන් කීවේ විනය පරීක්‍ෂණයේදී සාධාරණයක් ඉෂ්ට වෙන්නේ නැහැයි කියන තාක්‍ෂණික කාරණාවක්.
ඒ නිසා එතැනදී සිදුවුණේ, පක්‍ෂයක විනය පරීක්‍ෂණයක් පවත්වන්න හදනකොට එයට එරෙහිව දිසා අධිකරණයෙන් තහනම් නියෝගයක් ලබා ගැනීමයි.

මේ තත්වය වැළැක්වීමට, එනම් අධිකරණ නියෝගවල පිහිට අරගෙන කරන පක්‍ෂ මාරුව වැළැක්වීමට, 19වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයේදී පියවරක් ගත්තා..
ඔව්. 2015 අවුරුද්දේදී 19 වැනි සංශෝධනයේ මුල් කෙටුම්පතට දැම්මා වගන්තියක්, මන්ත්‍රීවරයකුගේ විනය පිළිබඳ කාරණයක් ගැන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඇරෙන්න තීරණයක් දීමට පුළුවන්කමක් නැතිය කියලා.
හරියටම ඒක මෙහෙමයි.
19 පනත් කෙටුම්පතේ 24 වැනි වගන්තියෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 99 (14) වන ව්‍යවස්ථාව හැටියට මේක ඇතුළත් කළා.
‘මේ ව්‍යවස්ථාවේ 13වන අනුව්‍යවස්ථාවෙන් සලසා ඇති පරිදි හැර, යම් පිළිගත් දේශපාලන පක්‍ෂයක් හෝ ස්වාධීන කණ්ඩායමක් හෝ විසින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු වන්නා වූ තම සාමාජිකයකුට එරෙහිව ගන්නා ලද හෝ ගැනීමට යෝජිත යම් විනය ක්‍රියාවක් විභාග කොට තීරණය කිරීමට කිසිදු අධිකරණයකට අධිකරණ බලය නොමැති අතර, ඒ අනුව එවැනි ක්‍රියාවක් හෝ යෝජිත ක්‍රියාවක් වළක්වමින්, මැඬපවත්වමින් හෝ තහනම් කරමින්, රිට් ආඥාවක් හෝ ඉන්ජන්ක්ෂන් ආඥාවක් හෝ නිවැරුම් ආඥාවක් ප්‍රදානය කිරීමට කිසිම අධිකරණයකට අධිකරණ බලය නොමැත්තේය.’
ඒ කියන්නේ මන්ත්‍රීවරයකු අස් කරන කොට අස්කිරීමේ බලය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් මතු වුණහොත් ඒ පිළිබඳ තීන්දු කළ හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට විතරයි. නිසි පරීක්‍ෂණයක් තැබුවේ නැත, කියා ආඥාවක් ගත හැකියි, ඒත් ඒ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඉදිරියේදී පමණයි. නැතිව දිසා අධිකරණයට යන්න බැහැ.

මොකක්ද 13වැනි අනුව්‍යවස්ථාවෙන් කියන්නේ?
මන්ත්‍රීවරයකු පක්‍ෂයෙන් පහ කළ අවස්ථාවක, මාසයක් ඉක්මවන්නට පෙර ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කළොත්, විනිසුරුවරුන් තිදෙනකුගෙන් සමන්විත විනිශ්චයාසනයකින් ඒ ගැන තීරණයක් දිය යුතුය, එය මාස දෙකක් ඇතුළත දිය යුතුය කියලා.
13 අනුව පරීක්‍ෂණයක් පැවැත්වෙන්නට පෙර එය නවත්වන්න බැහැ. ඒ සඳහා ආඥා ලබාගන්න බැහැ. යමක් කියන්න තියෙනවා නම් කිවයුත්තේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නඩුවේදී. විනය පරීක්‍ෂණය වැරදියැයි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට කියන්න පුළුවන්කම තිබුණත්, විනය පරීක්‍ෂණය පවත්වන්න පෙර නවත්වන්න බැහැ.

නමුත් කෙටුම්පතේ තිබුණු ඒ වගන්තිය පාස්වෙන්න පාර්ලිමේන්තුවේදී ඉඩ දුන්නේ නැහැ.
මේ වගන්තිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදීත් අනුමත වෙලා ඡන්දයට ගියාම පාර්ලිමේන්තුවේ කමිටු අවස්ථාවේදී දිනේෂ් ගුණවර්ධන කිව්වා, අපි මේකට විරුද්ධයි කියලා. මොකද ඒ වෙලාවේ දෑත් ශක්තිමත් කරන්න විපක්‍ෂයෙන් එකතු වුණු සෑහෙන පිරිසක් හිටියා. දිනේෂ් ඔවුන්ට කිව්වා, මේකට කැමති වුණොත්, ඕගොල්ලන්ගේ මන්ත්‍රීකම් නැතිවෙනවා කියලා. රනිල් වික්‍රමසිංහ කිව්වා, එහෙනම් ඒක අපි අස්කර ගන්නම් කියලා. ඒ විරෝධය මතුවුණේ හදිසියේදී, බලාපොරොත්තු නැති විදියට. මුලින් දැනගෙන හිටියා නම් අපිට යෝජනා කරන්න ඉඩ තිබුණා. එහෙනම් ඒක මේ පාර්ලිමේන්තුවට බලනොපාන විදියට ගෙනෙමු කියලාවත්. එහෙම කරන්නවත් වෙලාවක් තිබුණේ නැහැ.
නමුත් ඒ වෙලාවේදී හොඳ අවස්ථාවක් අහිමි වුණා අපට මේ පක්‍ෂ මාරුව වළක්වන්න.■

බයිඩන්ගේ ජයග්‍රහණයට වඩා ට්‍රම්ප්ගේ පරාජය අපට වටී

සමහර ගමන් නතර කළ යුත්තේ අලුත් ගමනක් පටන්ගැනීමටම නොව, ප්‍රපාතයට නොවැටී බේරී සිටීමට ය. බයිඩන්ගේ ඉදිරි ගමන ගැන පුරෝකථනය කිරීමට තවම වේලාසන වැඩියි. එසේ වුවද, ට්‍රම්ප්ගේ ගමන නතර කිරීම, වසර 200 ක් පැරණි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයත්, ඊටත් ඉපැරණි සිවිල් ශිෂ්ටාචාරයත් මහා විනාශයකින් බේරාගත් අවස්ථාවක් වශයෙන් සැලකීම අමනෝඥ නැත.
ඩොනල්ඞ් ට්‍රම්ප් යනු, අසාධ්‍ය මනෝ විකාරික තත්වයක් කායිකව නිරූපණය කළ පුද්ගලයෙකි. ඔහුගේ කතා හරය පමණක් නොව, ඒවා ඉදිරිපත් කරන අංගචලනය සැලකිල්ලට ගන්න. සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රසිද්ධ කථිකයන්ගේ දෑත් ඉවතට/බාහිරට විදාහැරේ. එය, සමහරුන්ගේ එක අතක් විය හැකිය. තවත් අයගේ දෑතම විය හැකිය. ඩොනල්ඞ් ට්‍රම්ප්ගේ ඕනෑම කතා රංගනයක් අරගෙන බලන්න: ඔහුගේ දෑත, එළියට/ඉවතට විදාහැරෙනවා වෙනුවට, වැලමිටෙන් දෙකට නැමී, බඩ දෙපසින් ඇතුළට හැකිලෙයි. මෙය, ඔහු කතා කරන වාක්‍යයක් පාසා නිතර දකින්ට ලැබෙන අපූරු අභිනයන විලාසයකි.
‘ගෝසාබද්දන්’ වශයෙන් හැඳින්වෙන කථික වරිගයක් සිටී. ඔවුන් කැපීපෙනෙන්නේ, කියන දෙය තුළ ඇති හරයෙන් නොව, කියන දෙය අවකාශයට මුදාහැරෙන මහා ඝෝෂාවේ කන්කරච්චලයෙනි. කතා කරන අතරේ බෙල්ලේ නහර ඉලිප්පීම, ඇස් ලොකු වීම, මුහුණට ක්‍රෝධය ආරූඩ වීම, එක වාක්‍යයක් තුළ හැම වචනයක්ම පාහේ අධි-අවධාරණය කිරීම වැනි බාහිර ලක්ෂණවලින් මේ ‘ගෝසාබද්දන්’ ලෙහෙසියෙන් හඳුනාගත හැකිය. එවැනි අය අතරේ පවා, ඩොනල්ඞ් ට්‍රම්ප්ගේ වැනි ඉහත ආකාරයේ විකාර අභිනයන විලාසයක් මීට කලින් දැක ඇති බවක් මතක නැත. ඒ නිසා, ට්‍රම්ප් යනු බරපතල මානසික විකෘතියක භයානක ප්‍රකාශනයක් බව හැඟී ඇති වාර අනන්තයි. මෙය, පසුගිය කාලයේ විවිධ කරුණු අරභයා ඔහු කියා ඇති දේවල්වල හරයෙන් ගත් විට නැවත නැවතත් ස්ඵුට විය.
මේ මනෝවිකාරිකයා සහ ඊට කලින් සිටි ඇමරිකානු රාජ්‍ය නායකයන්, ලෝකයේ ඒ ඒ ප්‍රශ්න සම්බන්ධයෙන් දැක්වූ ප්‍රතිචාර අතර විවිධ සන්සන්දනයන් කරනු විද්‍යුත් මාධ්‍යයන් ඔස්සේ දක්නට ලැබුණි. උදාහරණයක් වශයෙන්, බින් ලාඩන් ඝාතනය කළ අවස්ථාවේ ඇමරිකානු නායකයා එය ලොවට ප්‍රකාශ කළ අවස්ථාව මෙන්ම ඊට පෙර සිටි රාජ්‍ය නායකයන් එවැනි බරපතල සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් කතා කළ ආකාරය සහ ඒ ඒ අවස්ථාවල පාවිච්චි කළ වචන රූපගතව තිබේ. ඔවුන්ගේ එම ක්‍රියාවන් සම්බන්ධයෙන් විවිධ මතවාද තිබිය හැකි වෙතත්, ඒ සෑම අවස්ථාවකම, සමහරවිට (ඉරාකය විනාශ කිරීම වැනි) ඉතා කුරිරු සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් පවා, හැකිතාක් විනයගතව කතා කිරීමට එම නායකයන් යම් ප්‍රයත්නයක් ගෙන ඇති බව ඔවුන්ගේ ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශවලින් පැහැදිලිව පෙන්නුම් කෙරේ. එහෙත්, ඩොනල්ඞ් ට්‍රම්ප් නමැති පුද්ගලයා බලයට පත්වීමට පෙරත්, බලයට පත්වීමෙන් පසුවත්, ඕනෑම කාරණයක් ගැන කතා කරන මදාවි ගතියත්, ළාමක කයිවාරුවත්, ඇමරිකානු හෝ වෙනත් රාජ්‍ය නායකයෙකු පමණක් නොව, අපේ පාසල් කාලයේ සිටි මරදානේ චොප්පේ පවා ලැජ්ජාවට පත්කරවනසුලු ය.
මෙය පසුගිය සතියේ උච්ච අවස්ථාවකට පත්විය. ජනාධිපතිවරණයේ ඡන්ද ගණන් කිරීමේදී, බයිඩන් ඔහු අභිබවා යන බව පෙනෙන්ට පටන්ගත් මොහොතේ පටන් මොහු කී දේවල්ද, එවැනි පරාජයක් මධ්‍යයේ පවා තමන් ජයග්‍රහණය කොට ඇතැයි ‘නිල’ වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත්කළ ආකාරයද, මොහුගේ මානසික රෝගී තත්වය- එතෙක් නොදැන සිටි යම් පිරිසක් වී නම්, ඔවුන්ටත් ඇස්පනාපිට ප්‍රදර්ශනය වන තරමට- දුරදිග ගියේය. අවසාන වරට ඔහුගේ කතාවක් මා ඇසුවේ මීට දින කිහිපයකට පෙරයි. එහිදී ඔහු මෙසේ කීවේය: “මං තරං උගත් කෙනෙක් ඉන්නවද? කියන්න බලන්න.. ආ, නැත්ද, මං තරං උගත් කෙනෙක් ඉන්නවද? මට තරං සල්ලි තියෙන කෙනෙක් ඉන්නවද? ආ, කියන්න බලන්න.. මට තරං ලස්සන ගෙයක් තියෙන කෙනෙක් ඉන්නවද? කියන්න බලන්න. ආ, නැත්ද, මගේ ගේ කොච්චර ලස්සනද!…”
මෙය කියවන ඔබ, මා කියන දේ විශ්වාස නොකරන බව මම දනිමි. එහෙත් මෙය, ඇත්තයි සත්තයි. මේ සෑම වචනයක්ම ඔහු කීවේය. ඔබ එය විශ්වාස නොකරන්නේ වෙන කිසිවක් නිසා නොව, ඔබට සාමාන්‍ය සිහිකල්පනාව ඇති නිසා ය. ඔබ නිරෝගී නිසා ය. එවැනි නිරෝගී මනසකට මෙවැනි කුණුහරුපයක් උහුලාගැනීමට සහ උරාගැනීමට බැරි නිසා ය. ඒ නිසා මගේ කතාව බොරුවක් යැයි ඔබ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමම, ඩොනල්ඞ් ට්‍රම්ප් යනු, වහා ප්‍රතිකාර සඳහා යැවිය යුතු අසාධ්‍ය රෝගියෙක්ය යන මගේ නිගමනය සපුරා සනාථ කරයි. ‘මට තරං ලස්සන ගෙයක් වෙනත් කෙනෙකුට නොතිබීම, ඇමරිකාවේ ජනාධිපති වීමට වෙනත් අයට වඩා මා සුදුස්සෙකු බවට පත්කරයි’ යනුවෙන් යමෙකු සිතීම නොව, ලෝකයාට ඇසෙන සේ ඒ සිතිවිල්ල ප්‍රකාශයට පත්කිරීම සත්තකින්ම ඇදහිය නොහැක්කකි.
මෙවැනි පුද්ගලයෙකු 2016 දී තෝරා පත්කරගැනීමෙන් ඇමරිකානුවන් පෙන්නුම් කෙළේ තමන්ගේ නොදියුණුවක්ද? එසේ නම්, ඉන් වසර හතරකට පසු අද එම පුද්ගලයාව පරාජය කිරීමෙන් ඇමරිකානුවන් පෙන්නුම් කෙළේ ඔවුන්ගේ දියුණුවක්ද?
මේ ප්‍රශ්න සරල නැත. ඒවාට දිය හැකි උත්තරත් සංකීර්ණයි. එහෙත්, දීර්ඝ කතාවක් කෙටියෙන් කිවහොත්, බහුතර මහජන මතය තුළ, දියුණු යැයි සැලකෙන රටක පවා, අදාළ ප්‍රශ්නයකට ක්ෂණික පිළිතුරු අපේක්ෂා කිරීමක් වෙත නැමියාවක් දක්වන අවස්ථා එමටයි. සංකේතීය සිද්ධියක් හරහා මෙය පැහැදිළි කිරීමට කැමැත්තෙමි.
ඇමරිකාවේ විරැකියාව, මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම සහ ඇබ්බැහිය, අපරාධ සහ සමාජ නොසන්සුන්තාව වැනි බරපතල ප්‍රශ්නවල මූලය වන්නේ, විශාල සංක්‍රමණික ජනතාවක් දැනටමත් එරටේ සිටීමත්, ලෝකයේ නොදියුණු ජාතීන් විසින්, විශේෂයෙන් ඇමරිකාවට පහළින් පිහිටි දකුණු (ලතින්) ඇමරිකානු තදාසන්න දුප්පත් රටවල දරිද්‍ර ජනතාව තව තවත් ඇමරිකාවට සංක්‍රමණය වීමත් බව, එරට ජාතිකවාදී සහ ජාතිවාදී චින්තනය තුළ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ මුල්බැසගෙන ඇති අදහසකි. ඇමරිකාව, මේ කියන ලතින් ඇමරිකාව සමග භූගෝලීය වශයෙන් සම්බන්ධ වන්නේ මෙක්සිකෝවෙනි. මෙක්සිකෝව සහ ඇමරිකාව යා කරන ගොඩබිම් දේශසීමාවේ දුර හැතැප්ම 2000 කි. එනම් ලංකාවේ දෙවුන්දර තුඩුවේ සිට පේදුරු තුඩුවට ඇති දුර ප්‍රමාණය මෙන් හත් ගුණයකටත් වැඩි දුරකි. අර කියන සංක්‍රමණික ප්‍රශ්නය වනාහී, උතුරු ඇමරිකානු සමෘද්ධියට පහළින් පවතින ලතින් ඇමරිකානු දරිද්‍රතාව බවත්, ඒ දරිද්‍රතාවේ සමස්තය සඳහාම නොවුණත් සෑහෙන පදාසයකට වගකීමේ යම් බරක් ඇමරිකාවට ඇති බවත් වටහාගැනීම, මේ ප්‍රශ්නයට දීර්ඝ කාලීන සහ තිරසාර විසඳුමක මංපෙත් එළිපෙහෙළි කරගැනීමට උපකාරී විය හැකිය. එහෙත් එය දීර්ඝ සහ ‘වැල්වටාරම්’ විසඳුමකි. ඒ වෙනුවට, 2016 දී ඉහතින් කී ‘ගෝසාබද්දෙකු’ පැමිණ එම ප්‍රශ්නයට ක්ෂණික විසඳුමක් ඉදිරිපත් කරයි. එනම්, තමා බලයට පත්වුවහොත්, අර කී සැතපුම් 2000 දිගේ රටවල් දෙක වෙන් කරන තාප්පයක් බඳින බවයි! ක්ෂණික විසඳුම් සොයන ජනතාවට එය ආකර්ශනීය විය.
මේ කියන දේශසීමාව දිගේ, සැතපුම් 654 ක් දිග බාධක තාප්ප සහ ආරක්ෂක වැටවල් ට්‍රම්ප් බලයට පත්වීමට පෙර සිටමත් තිබුණි. ගතවූ ට්‍රම්ප් පාලනයේ සිව් වසර තුළ ඒ තාප්පයේ දිග සැතපුම් 669 ක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. එනම් අවුරුදු හතරක කාලයක් තුළ ට්‍රම්ප් අලුතෙන් ගොඩනඟා ඇත්තේ සැතපුම් 15 ක් දිග තාප්ප කෑල්ලක් පමණි! ඉහතින් කී ඇමරිකාවේ සංක්‍රමණික ප්‍රශ්නයට ට්‍රම්ප් ඉදිරිපත් කළ භෞතික විසඳුමේ දිග පළල එපමණ ය!
එහෙත්, සිහිකල්පනාව ඇති ලෝකයාගෙන් වෙන් කෙරෙන මහා තාප්පයක් පසුගිය වසර හතරක කාලය තුළ ට්‍රම්ප් යටතේ ගොඩනැඟෙමින් තිබුණි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සියළු ප්‍රමිතීන් සහ සම්මතයන් ඔහු හෙළාදැක්කේය. ශිෂ්ටත්වය ප්‍රතික්ෂේප කෙළේය. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔහුගේ පාලන ශෛලිය, ලෝකයේ ප්‍රජාතන්ත්‍ර-විරෝධීන්ට මහත් වූ ආශ්වාදයක් විය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පැත්තකින් තියා, අධිකාරීවාදී පාලකයෙකුගේ හිතුවක්කාරී තන්ත්‍රයක් තුළින්, සමාජයක් මුහුණදෙන ප්‍රශ්න ක්ෂණිකව විසඳාගැනීමේ මාර්ගයක් පවතින බවට විශ්වාසයක් තැනින් තැන ඇති වන්නට විය. යම් හෙයකින් ඔහු මෙවරත් ජයග්‍රහණය කෙළේ නම්, ලංකාවේ වර්තමාන පාලකයන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින පිරිස් එයින් මහත් වූ අමන්දානන්දයට පත්විය හැකිව තිබුණි. මන්ද යත්, එය ප්‍රජාතන්ත්‍ර-විරෝධයේ නිදර්ශනාත්මක ජයග්‍රහණයක් වශයෙන් අප ඉදිරියේ හුවාදැක්වීමේ අවස්ථාව ඔවුන් සතු කරගත හැකිව තිබුණු බැවිනි. ‘පේනවා නේද, ලෝකයේ ලොකුම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඇමරිකාවේ පවා මිනිස්සු ඉල්ලන්නේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නෙවෙයි, ‘වැඩ’ අයිසෙ ‘වැඩ’!’ යන සරුවපිත්තල ප්‍රශ්නය අපේ මුහුණට දමා ගැසීමට මේ පිරිස්වලට අවස්ථාව ලැබෙන්නට තිබුණි.
ට්‍රම්ප්ගේ පරාජය යනු, ‘තාප්ප විසඳුම’ ජනතාව විසින්ම ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීමකි. ඔවුන් එය අවසාන මොහොතේදී ප්‍රතික්ෂේප කෙළේ ඇයි? ඔහු, 2016 දී තමන් විශ්වාස කළ ආකාරයේ ‘වැඩකාරයෙකු’ නොවන බව 2020 දී ජනතාවට පසක් වීම නිසා ය. අපේ ජනතාවත් මෙවැනි ‘තාප්ප විසඳුම්’ ගැන මීට වසරකට පෙර විශ්වාසය තැබූහ. ‘කාටත් එක ආකාරයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම (එක රටක්, එක නීතියක්’), ඥාති-මිත්‍ර සංග්‍රහය අවසන් කිරීම, බැඳුම්කර හොරුන් කුදලාගෙන ඒම, චීනය සහ ඉන්දියාව ඇතුළු විදේශිකයන්ට විකුණා ඇති අපේ සම්පත් යළි පවරාගැනීම, ලංකාවේ එක බිම් අඟලක්වත් මින් මතු විදේශිකයන්ට නොවිකිණීම, කොළඹ වරායේ නැගෙනහිර පර්යන්තය ඉන්දියාවට නොදීම, පාස්කු ප්‍රහාරයේ අපරාධකරුවන් නීතිය ඉදිරියට පමුණුවා දඬුවම් කිරීම සහ ශුද්ධ සිංහල ආණ්ඩුවක් පවත්වාගෙන යාම ආදී ‘තාප්ප විසඳුම්’ රාශියක් අප වෙත ඉදිරිපත් කෙරුණි. එකී සියලු කරුණු අතරින්, නොකරනවා යැයි කී සියලු දේවල් මේ වන විට කරනු ලැබ තිබේ. කරනවා යැයි කී සියලු දේවල් නොකර හැර තිබේ.
නිදහස ලැබීමෙන් වසර හැත්තෑ දෙකක් තිස්සේ ඒ ප්‍රශ්න ගොඩගැසී තිබුණේ අපට හරිහමන් ‘වැඩකාරයෙකු’ නොසිටි බැවිනි. තිබුණේ, රට විකුණාගෙන කෑ පාර්ලිමේන්තුවක් පමණි. ඒ 225 දෙනා දියවන්නා ඔයේ ගිල්වා මරා දැමිය යුතුය. ඒ වෙනුවට, පාර්ලිමේන්තුවට වගනොකියන ‘වැඩකාරයෙකු’ බලයට පත්කොට මේ සියලු ප්‍රශ්න විසඳාගත යුතුව තිබේ. ඒ නිවේදනය ආකර්ශණීය ආකාරයකින් අපේ ‘තාප්පයේ’ එදා ලියැවී තිබුණි.
මේ අතර කෝවිඞ් වසංගතය ආවේය. එහි පළමු රැල්ල, එහි පැවති තීව්‍රතාවයේ සරල බව නිසාම මැඩපැවැත්විය හැකි විය. චීනය හැරුණු විට ලෝකයේ වෙන කිසි රටක් කර නැති ආකාරයෙන් තමන් එය ජයගත් බව එවිට ජනාධිපතිවරයා කීවේය. ඊළඟට දෙවැනි රැල්ල ආවේය. එය මතුවුණේ ජනතාවගේ නොසැලකිලිමත්කමක් නිසා නොව, බ්‍රැන්ඩික්ස් නමැති ව්‍යාපාරික ආයතනයක සාහසික ක්‍රියාකලාපයක් හේතුවෙනි. බැංකු හොරුන් සහ පාස්කු අපරාධකරුවන් ගැන කෙසේ වෙතත් මේ ව්‍යාපාරයේ සාපරාධීත්වය නීතිය ඉදිරියට නොපැමිණීමේ හේතු පොලිස්පතිවරයාගෙන් විමසා සිටීමට නීතිපතිවරයාට සිදුවිය. ඊයේ (10) වන විට කොරෝනාවෙන් 41 දෙනෙක් ජීවිතක්ෂයට පත්ව සිටිත්. (ඊයේ දවසේ පමණක් 5 දෙනෙකි). ආසාදිත සංඛ්‍යාව 14285 කි. ආසාදිතයන් හමු වී නැති රටේ කිසි දිස්ත්‍රික්කයක් නැති ගානයි. අවසානයේ, හොරගෙඩියෙකුගේ කළගෙඩි ගඟට අතහැරීමෙන් කෝවිඞ් වසංගතය දුරලිය හැකි යැයි සිතන ඔලමොට්ටල ජාතියක තත්වයට අපි පත්ව සිටිමු.
ප්‍රශ්නය මෙතරම් ඔඩුදිවීම සම්බන්ධයෙන් විශාල අප්‍රසාදයක් රට පුරා ගොඩනැඟෙමින් තිබේ. යුද්ධයක් විණි නම් තමාට එය පහසුවෙන් ජයගත හැකිව තිබිණැයිද, සෞඛ්‍ය ප්‍රශ්නයක් වන මෙය වෙනත් පාර්ශ්ව අතේ මිස තමන් අතේ තිබෙන්නක් නොවේ යැයිද පෙරෙයිදා (9) ජනාධිපතිවරයා කියා සිටියේය. එය, මීට සති කිහිපයකට කලින් ඔහු කී කතාව ඔළුවෙන් සිටුවීමකි.
තාප්ප යනු, චීන මහා ප්‍රාකාර නොවේ. තාප්පයෙන් කෙරෙන්නේ වසං කිරීමයි. ඇමරිකානු ජනතාවට අප කෘතඥ විය යුත්තේ බයිඩන්ව ජයග්‍රහණය කරවීම නිසා නොව. ට්‍රම්ප් ගොඩනැඟූ ඒ ව්‍යාජ ‘තාප්පය’ බිඳහෙලීම නිසා ය.■