No menu items!
21.3 C
Sri Lanka
26 June,2026
Home Blog Page 240

අයිලාන් නිසා සැලුණු හදවත් ෂෙයික් නිසා සැලුණේ නැතිද?

0

දින විස්සක් වයසැති කොවිඞ් ආසාදිතයැයි කියන ෂයික් බිලිඳා බලහත්කාරයෙන් ආදාහනය කළේය. බෞද්ධයන් පමණක් නොව වැඩිහිටි සිරුරු පුළුස්සන හින්දු භක්තිකයන් පවා දරුවන් පුළුස්සන්නේ නැත.

■ පවිත්‍රා රූපසිංහ

අයිලාන්, සිරියාවේ සරණාගත පස්හැවිරිදි දරුවෙක්. මීට වසර කිහිපයකට පෙර සරණාගතයකු විදියට අයිලාන්ගේ නිසල දේහය තුර්කි වෙරළේ මුණින් අතට වැතිරී තිබුණා. අයිලාන්ගේ පවුලම සිරියා යුද්ධයේ ගොදුරක් වෙලායි හිටියේ. මුහුදු යාත්‍රාවකින් රටින් පළායද්දී ජල රකුසා පුංචි අයිලාන්ව බිලිගත්තා. වෙරළ තීරයක අතරමංව තිබූ අයිලාන්ගේ නිසල දේහය ලෝකයේ සුවහසක් දෙනා කළඹවමින් ලොව සංක්‍රමණිකයන් පිළිබඳ නීති රීති පවා වෙනස් කිරීමට තුඩු දුන්නා.

අද අපි කතා කරන්නට යන්නේ ෂයික් ගැනයි. වයස හරියටම දවස් විස්සයි. අම්මායි තාත්තායි විතරක් හඳුනන දවස් දහනවයක් පමණක් වයසැති ෂයික්, තද උණ නිසා කොළඹ රිජ්වේ ළමා රෝහලේ ඇඳක තනි වුණේ දෙසැම්බර් අටවනදායි. තමා තනිකර හුදකලා වන්නට අම්මාටයි තාත්තාටයි බලධාරීන්ගෙන් නියෝග ලැබුණු බවක් එයා දැනසිටියේ නැහැ. රෝගී අත දරුවා තනිකර දමා ජීවිතය රැකගැන්මට නිවසට වී හුදකලා වන්නට කියන්නේ කුමක්දැයි තමන්ට නොතේරෙන බව කියමින් අම්මා හඬාවැටුණා. දෙමාපියන්ට නැති කොවිඞ් මගේ පුතාට ආවේ කොහොමද අසමින් අම්මා හඬා වැටුණේ රෝහල් බිමේ කොහේ හෝ සිටින්න ඉඩ ඉල්ලමින්. ඒත් අම්මාට ඊට අවසර ලැබුණේ නැහැ. ෂයික්ට දවස් විස්සක් ගෙවෙද්දී එයාට කොවිඞ් ආසාදිතයි යන මේ කාලයේ අවාසනාවන්තම ලේබලය වැදුණා. අම්මාගෙයි තාත්තාගෙයි හුස්මේ සුවඳ විතරක් දන්නා තමන්ට කොවිඞ් ආවේ කොහෙන්ද අහන්නට ෂයික් වචන දැනගෙන සිටියේ නැහැ. එයා තමන්ගේ අවසන් හුස්ම පොද නන්නාඳුනනා මිනිසුන් අතර මුදාහැරියා.

රට පුරාත්, ලෝකය පුරාත් ඒ ශෝකී ආරංචිය ක්ෂණයෙන් පැතිරුණා. ඒ ‘ළාබාලතම ශ්‍රී ලාංකික කොවිඞ් ආසාදිත මරණය දැන් සිදුවුණා’ කියන උද්ධෘතය යටතේයි. එයාගේ මූණ බලන්න හයියක් නොතිබුණු අම්මායි තාත්තායි ඉල්ලා සිටියේ එකම දෙයයි. ‘මගේ දරුවාගේ සිරුරට ගිනි තියන්න එපා. එයාට පොළවට පස්වෙන්න දෙන්න.’ එහෙම කියලා තාත්තායි අම්මායි ළතෝනි දුන්නත්, නෑසූ කන්ව බලධාරීන් ෂයික් බිළිඳා බොරැල්ලේ කනත්තට ගෙනිච්චා. මාපියන් බොරැල්ලේ කනත්ත දොරකඩ අබියස කඳුළු වගුරද්දී එයාගේ පුංචි නිසල දේහයට බලධාරීන්ගේ උපදෙස් පරිදි රාජකාරී කරනවුන් ගිනි තිබ්බා.

ෂයික්ගේ තාත්තා මොහමඞ් ෆාහිම් පුතාගේ ආදාහනය මතක් කළේ ඉකිබිඳුමක් සහිත වේදනාවක් එක්කයි.

‘මගේ පුතා දෙසැම්බර් අටවෙනිදා උණ හැදිලා කොළඹ රිජ්වේ ගෙනිච්චා. එදා රාත්‍රියේ කිව්වා පුතාට කොවිඞ් පොසිටිව් කියලා. අම්මාටයි මටයි කොවිඞ් නෙගෙටිව් වුණා. පුතා දෙසැම්බර් නවවනදා මියගියා. ඩොක්ටස්ලා කිව්වා බබාගේ ආදාහනයට අත්සන් කරන්න කියලා. මගේ දවස් විස්සක බබා පුච්චන්න මට අත්සන් කරන්න බෑ කියලා මං කිව්වා. ඩොක්ටර්ස්ලා කිව්වා අත්සන් කරන්නේ නැත්නම් දරුවා පෙන්වන්න බැහැ කියලා. මං අත්සන් කළේ නැති හින්දා එයාලා බලහත්කාරයෙන් මගේ දරුවා පිළිස්සුවා. දරුවාගේ මූණවත් අපි දැක්කේ නැහැ. දරුවා මැරුණා කියලා කිව්වත් අපි දන්නෙ නෑ මොනවා වුණාද කියලා. එයාගේ අම්මා තාමත් අඬනවා. අපිට වුණු දේ කාටවත් වෙන්න එපා කියලා මං දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලනවා.’

කොවිඞ් ආසාදනය නිසා මරණයට පත්වන අයට අවමංගල උත්සව එපා කියන එක සාධාරණ සත්‍යයක්. එය අද මුළු‍ ලෝකයම කිසිදු පැකිළීමකින් තොරව පිළිගෙන තිබෙන්නක්. මියගිය සමීපතයෙකුගේ දේහයට ගරුබුහුමන් දැක්වීම ලෝකයේ සෑම ජන වර්ගයකම වැළැක්වීම කරණකොට ගෙන රෝගීන්ගේ මෘතදේහ ආරක්ෂිත ලෙස කළමනාකරණය කළ යුතු ආකාරය සම්බන්ධයෙන් ලොව රටවල් 182ක් සාමාජිකත්වය දරන ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය හඳුන්වා දී ඇති මාර්ගෝපදේශ අනුව, ඉන් මරණයට පත් රෝගියෙකුගේ දේහය ආදාහනය හෝ භූමදානය යන දෙයාකාරයටම කළ හැකියි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය එහිදී තවදුරටත් පවසා ඇත්තේ, මියගිය අයගේ සිරුර ස්පර්ශ නොකරන ලෙසත්, සිප නොගන්නා ලෙසත් ඥාතීන්ට උපදෙස් දෙන ලෙසයි.

ඒ අනුව ෂයික් ආදාහනය නොකර, භූමදානය කරන්නට සදාචාරාත්මක යුතුකමක් ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවට තිබුණු බව සාකච්ඡා වුණා. ලංකාවේ ඉතා පුරාණතම සොහොන් බිමක් ලෙස සැලකෙන විල්පත්තුවේ පහළ කෙළවරේ තිබෙන පොම්පරිප්පු සොහොන් බිමේ තිබී දරුවකුගේ ඇටකැබලි හමුවී තිබෙනවා. ක්‍රිස්තු පූර්ව දහවන සියවසේදී පැවති බවට කියැවෙන ඒ සොහොනේ හමුවුණු ඒ සාක්ෂියෙන් කියැවෙන්නේ ලංකාවේ ශිෂ්ටාචාර ඇතිවන්නට පෙරත් කුඩා දරුවකුගේ අවසන් කටයුතු කර තිබෙන්නේ භූමදානයෙන් බවයි. මියගිය දරුවන් පිළිස්සූ බවට ලංකාවේ කිසිදු සාක්ෂියක් නැහැ.

තමා වෙනුවෙන් මිය යන ඇත්තන් පිළිස්සීම චාරිත්‍රය කරගත් හින්දු බැතිමතෙකුගෙන් ෂයික් දරුවා ආදාහනය කිරීම ගැන දරන්නේ කොයිවගේ අදහසක්ද කියා අසා බැලු‍වේ තත්ත්වය මෙසේ තිබියදීයි. ඇය ජීවත් වන්නේ කොළඹ නගරසභා බල ප්‍රදේශයේ වේල්ල වීදියේයි.

‘හින්දු ආගමේ විදියට අපි මියයන අය පුළුස්සනවා. කිසිම හේතුවක් නිසා වැඩි දවසක් මියගිය අයගේ සිරුර තියාගන්නේ නැහැ. අපි දිනපතාම අපේ නළලේ අළු ගා ගන්නේ ඒකයි. අපේ සිරුර අළුවලට යනවා කියන එකයි එහි තේරුම. සිරුර පිළිස්සීම අපි පිළිගන්නවා. ඉන්දියාවේ අපේ ඥාතීන් සෑම මළ සිරුරක්ම පුළුස්සනවා. ඒක සම්ප්‍රදායයක්. හින්දු ආගමේ හැටියට භූමදානය වරදක් නෙමයි. ඒත් පිළිස්සීම සම්ප්‍රදායයක් විදියට කරනවා. ඒත් හින්දුන් වුණත් කවදාවත් ළමයි පුළුස්සන්නේ නැහැ.

මිනිස්සුන්ගේ අවසාන කැමැත්තට රාජ්‍ය ඉඩදෙන්නේ නැත්නම් අපි කුමක් කරන්නද? උපතට ඉඩ දෙනවා නම් මරණ මොහොතේ කැමැත්තටත් ඉඩදිය යුතුයි නේද? මං ජීවත් වන වේල්ල වීදියේ බහුතරය වන්නේ මුස්ලිම් මිනිස්සුයි. මේ ප්‍රදේශයේ මිනිස්සු තමයි රටටම බඩු බෙදාහරින්නේ. රටේ අත්‍යවශ්‍ය සේවා විවෘත කරනවා කිව්වට ඒක වේල්ල වීදියට අදාළ වෙලා නැහැ. දැන් මාස දෙකක් තිස්සේ අපව හිරකරලා. ඒ වෙන කාරණයක් නිසා නෙවෙයි මේ පළාතේ මුස්ලිම් මිනිස්සු වැඩිපුර ඉන්න නිසායි. අනික් කාරණය තමයි මේ පළාත විපක්ෂ නායකගේ ආසනයයි. සියයට අනූවක් ඉන්නේ මුස්ලිම් මිනිස්සු. සියයට පහක් දෙමළ සහ අනෙක් සියයට පහ සිංහල මිනිස්සු ජීවත් වෙනවා. අපිට කන්න නැතිව මැරිලා යන්න ඇරලා තියෙන්නේ. මේක මුස්ලිම් මිනිස්සුන්ගෙන් කරන පළිගැනීමක්.

වේල්ල වීදිය කියලා හරි කෙසෙල්වත්ත කියල හරි කොවිඞ් පොකුරක් නැහැ. පොකුරු තිබුණු තැනුත් දැන් ඇරලා. අපිටත් කොරෝනා සමග ජීවත් වෙන්න ඉඩ දෙන්නේ නැත්තේ ඇයි? දැන් ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව දෙමළ මිනිසුන්ගෙන් පළිගන්නේ නැහැ. අපිව අතහැරලා දාලා තියෙන්නේ. දැන් සහෝදර මුස්ලිම් මිනිසුන්ගෙන් පළිගැනීම, වෛර කිරීම අරඹලා තියෙනවා. අපිව දැන් සම්පූර්ණයෙන් පාගගෙන අවසානයි. අපේ කිසිම ආගමික චාරිත්‍රයකට දැන් ඉඩක් දෙන්නේ නැහැ. හින්දු ආගමේ ‘කාර්තික දීගම්’ කියලා කතරගම දෙවියන් සිහිකරලා කරන ආගමික වන්දනාවක් තියෙනවා. එහිදී කරන්නේ සෑම තැනක්ම ආලෝකවත් කරන එකයි. ගෙයි ජනෙල්වල පටන් එළියේ මිදුලේ සෑම තැනකම පහන් පත්තු කරලා ආලෝකවත් කරනවා. සෑම වසරකම අපි එය කරන දෙයක්. ඒත් මේ අවුරුද්දේ බලධාරීන් කියනවා අපි මේ කරන්නේ එල්ටීටීයේ හිටපු ළමයින්ව සිහිකරනවාලු‍. අපි කරන්නේ ආගමික චාරිත්‍රයක් පමණයි. ඒත් ඉතින් ඒ මැරුණු ළමයි සිහිකරනවා නම් ඒකෙ තියෙන වැරැද්ද මොකක්ද? රටේ ලොකු ලොක්කෝ හින්දු බැතිමතුන් හොයාගෙන යනවා. ගිහින් ආශීර්වාද ගන්නවා. ඒ අය දන්නේ නැද්ද මේ චාරිත්‍ර ගැන. ළමයි එක්කත් වර්තමාන පාලකයන්ට ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා කියන එක හරිම කනගාටුදායක තත්ත්වයක්. ෂයික් දරුවා ආදාහනය කිරීම ගැන අපි ඇඬුවා. මං එයාව දැකලාවත් නැහැ. පොටෝ එකක්වත් බලන්නට මම උනන්දු වුණේ නැහැ. අපි මිනිස්සු විදියට ඒ දරුවා ගැන දුක් වෙනවා.’

ඉස්ලාම් බැතිමතෙකුගෙන් කළ විමසීමකදී ඔහු ෂයික් දරුවා සිහි කළේ කිසියම් කෝපයක් සහිත වේදනාවකිනුයි.

‘ඉස්ලාම් බැතිමතෙකු ෂයික් මතක් කරලා මෙහෙම කතාවක් කිව්වා, අපේ දෙවියන් කුරානයේ කියනවා මෙහෙම කතාවක්. ‘වමින් ආ නුහ්රියුකුම් වමින් හා නූ ඉලු‍කුම් තාරතන් හුහ්රා’ මෙහි තේරුම තමයි දෙවියන් වහන්සේ කියනවා, ‘මිනිස්සු මවලා තියෙන්නේ පස්වලින්. මිනිස්සු අයිති වෙන්නේත් පස්වලටමයි’ ඒ හින්දා මුළු ලෝකෙම මුස්ලිම් මිනිස්සු සම්ප්‍රදායක් විදියට පුච්චන්නේ නැහැ, භූමදානය කරනවා. භූමදානයෙන් පසුසෙ සෑම නෝම්බි අවුරුද්දකටයි, හජ්ජි දවසටයි අපි ඒ මැරුණු කෙනාගේ සොහොන් කොත ගාවට ගිහින් ප්‍රාර්ථනාවක් කරනවා. ආදාහනය කළාම ඒ තැනැත්තා වෙනුවෙන් ජීවත් වෙන අයට කිසිවක් කළ නොහැකියි. පුච්චන එක මැරුණු කෙනාගෙන් කරන පළිගැනීමක් විදියටයි අපි දකින්නේ. පුංචි ළමයෙක් පුච්චනවා කියන්නේ ජාතියෙන්ම කළ ලොකු පළිගැනීමක්.’

මේ අතර සිංහල බෞද්ධයෙක් වෙත නැඹුරු වූවේ සිංහල සමාජයේත් මියගිය දරුවන් ආදාහනය කරන්නේ නැති බව සක්සුදක් සේ දැනගෙනයි.

‘ලෝකයේ කොහොවත් අවුරුදු දාහතරකට අඩු මියගිය ළමුන් පුළුස්සන්නේ නැහැ. අපේ රටේ මොන ආගමක වුණත් දරුවෙක් මැරුණොත් ඒ දරුවාගේ සිරුර කවදාවත් අම්මා තාත්තා පුළුස්සන්නේ නැහැ. දරුවෙක් කියන්නේ මලක් වගේයි. ෂයික් වගේ සිතිවිල්ලක්වත් නැති දරුවෙක් පුච්චලා දානවා බලලා උහුළගන්න දෙමාපියන්ට පුළුවන්ද? නීතිය කුමක් වුණත් සදාචාරයක් කියල දෙයක් මිනිස්සු අතර තිබෙනවා. ඒ ගැන සිතන්න අවශ්‍යයි. බෞද්ධයින් සිතන්නේ වෛරයෙන් වෛරය නොසන්සිඳෙන බවයි. ඒත් අපේ සමාජය වෛර කරනවා. ෂයික් දරුවා පිළිස්සුවේ වෛරය නිසායි. සිංහල බෞද්ධ රාජ්‍යයකට මේ වාගේ දේවල් ගැළපෙන්නේ නැහැ.’

ෂයික් දරුවා ආදාහනය කර දෙසතියක් ගෙවෙනවා. තුර්කි වෙරළේ තනිවුණු අයිලාන් පුතු වෙනුවෙන් කඩාහැළුණු ලංකාවේ හදවත්, ෂයික් වෙනුවෙන් සැළුණේ නැහැ. සැබැවින්ම මානව සංහතියට බද්ධ වී ඇති සමහර චාරිත්‍ර මිථ්‍යාවන් නොවෙයි. සමහරක් ඒවා ආදරය හා බැඳුණු මිනිස් අගයන්. ඒ චාරිත්‍ර නීති හමුවේ ඉරා දමන්නට පෙරමුණ ගන්නේ මිනිස් වෙසින් සිටින නොමිනිසුන් නොවේද?■

ඩයනා බි්‍රටිෂ්

0
  • ඇය ද්විත්ව පුරවැසියෙකු ලෙස සිටියාද යන්න පිළිබඳවත්, එසේ සිටියා නම් බි්‍රතාන්‍ය පුරවැසිභාවය අත්හැරියේ කවදාද යන්න පිළිබඳවත් පැහැදිළි පිළිතුරක් ලබාදෙන්නේ නැත.

ඩයනා ගමගේ මන්ත්‍රීවරියගේ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් ගමන් බලපත්‍රයට අදාළ තොරතුරු සමඟ ඇගේ පුරවැසිභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්න කිරීමක් මෙහි ඇතුළත් වේ.

ද්විත්ව පුරවැසිභාවය පසුගිය කාලයේ බහුල වශයෙන් කතාබහට ලක්වූවකි. ඉන් එකක් වූයේ ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ ද්විත්ව පුරවැසිභාවයයි. සම්මත කරන ලද 20වන සංශෝධනයේදී ද්විත්ව පුරවැසිභාවය කතාබහට ලක්වුණේ ජනාධිපතිවරණයට හා මහා මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වීමට එය හිමි පුද්ගලයන්ට තිබූ බාධාව ඉවත්කිරීමට යෝජනා කිරීමේදීය. එම සංශෝධනය සම්මත වීමේන් පසු ද්විත්ව පුරවැසියන්ට ලංකාවේ මැතිවරණ සඳහා ඉදිරිපත්වීමේ බාධා දැන් නැත.

මැතිවරණයට ඉදිරිපත්වීම සඳහා ගෝඨාභය රාජපක්ෂ සිය ද්විත්ව පුරවැසිභාවය ඉවක්කර ගත්තේය. ගීතා කුමාරසිංහට මීට පෙර පාර්ලිමේන්තු අසුන අහිමි වූයේ ද්විත්ව පුරවැසිභාවය ඉවත්කර නොගෙන මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වීම නිසාය.

20 වන සංශෝධනය සම්මත වීමට පෙර පැවැත්වූ මහාමැතිවරණයට ඉදිරිපත්වූවන්ට මෙම ද්විත්ව පුරවැසි කොන්දේසිය අදාළය. සමඟි ජන බලවේගයේ ජාතික ලැයිස්තුවෙන් පාර්ලිමේන්තුවට පත්ව ආ ඩයනා ගමගේ මන්ත්‍රීවරියටත් මෙම ද්විත්ව පුරවැසි චෝදනාව ඉදිරිපත්වී ඇත. ඒ ඇය බි්‍රතාන්‍ය ශ්‍රී ලංකා ද්විත්ව පුරවැසියෙකු වශයෙන් කටයුතු කරමින් එම මන්ත්‍රීධුරය ලබාගත් බවටය.

ඒ ගැන මන්ත්‍රීවරියගෙන් කළ ප්‍රශ්න කිරීම මෙහි වෙනම දැක්වේ. එහිදී ඇය, තමාට බි්‍රතාන්‍ය පුරවැසිභාවය හා බි්‍රතාන්‍ය ගමන් බලපත්‍රයක් තිබූ බව පිළිගනී. ශ්‍රී ලංකා ගමන් බලපත්‍රයක් තිබෙන බවද පිළිගනී. එහෙත් ඇය ද්විත්ව පුරවැසියෙකු ලෙස සිටියාද යන්න පිළිබඳවත්, එසේ සිටියා නම් බි්‍රතාන්‍ය පුරවැසිභාවය අත්හැරියේ කවදාද යන්න පිළිබඳවත් පැහැදිළි පිළිතුරක් ලබාදෙන්නේ නැත.

ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුවට අදාළ අප සතු තොරතුරු අනුව ඩයනා ගමගේ මන්ත්‍රීවරිය සිය ජාතික හැඳුනුම්පත් අංක 658534300වී යටතේ පළමු ගුවන් බලපත්‍රය ලබාගෙන ඇත්තේ 2014 වර්ෂයේ අප්‍රේල් මාසයේදීය. ඊටම අදාළ ‘ඔෆිෂියල්’ ගුවන් ගමන් බලපත්‍රය ලබාගෙන ඇත්තේ 2018.08.07 දිනදීය.

මෙම තොරතුරු අනුව කරුණු කිහිපයක් පැහැදිලි වේ. එකක් 2014 වර්ෂයට පෙර ඇයට ශ්‍රී ලංකා ගුවන් ගමන් බලපත්‍රයක් නොතිබුණේ නම් ඇය ගුවන් ගමන් සඳහා භාවිත කරන්නට ඇත්තේ වෙනත් රටක ගුවන් ගමන් බලපත්‍රයක්ය. ඒ අනුව එකී ගුවන් බලපත්‍රය හිමි රටේ පුරවැසිභාවය ඇයට තිබිය යුතුය. වෙනත් රටක පුරවැසිභාවයක් තිබෙනවා යැයි කියන්නේ ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ ඉපදුණද ඇගේ ශ්‍රී ලංකා පුරවැසිභාවය අහෝසිවී ඇතිය යන්නයි. වෙනත් රටක පුරවැසිභාවය ලබාගත් අයෙකුගේ උපන් රට ශ්‍රී ලංකාව නම් නැවත ශ්‍රී ලංකා පුරවැසිභාවය ලබාගත යුත්තේ ඉල්ලුම් කිරීමෙන්ය. අප ද්විත්ව පුරවැසියන් ලෙස හඳුන්වන්නේ එසේ ඉල්ලුම් කර පුරවැසිභාවය ලබා ගත් අයය. එවැනි අයකු ශ්‍රී ලංකා පුරවැසිභාවය ලබා ගුවන් බලපත්‍රයක් ලබාගැනීමේදී එහි ද්විත්ව පුරවැසියෙකු යන්න සඳහන් කරනු ලැබේ. එහෙත් ඩයනා ගමගේගේ ගුවන් ගමන් බලපත්‍රයේ ඇය ද්විත්ව පුරවැසියෙකු ලෙස සඳහන් වන්නේ නැත. එක්කෝ ඇය, ඇගේ බි්‍රතාන්‍ය පුරවැසිභාවය අත්නොහැර එය වසන් කර ශ්‍රී ලංකා ගුවන් ගමන් බලපත්‍රයක් ලබාගෙන ඇත. නැත්නම් ශ්‍රී ලංකා ගුවන් ගමන් බලපත්‍රය ලබාගැනීමට පෙර බි්‍රතාන්‍ය පුරවැසිභාවය අත්හැර තිබිය යුතුය. එසේ වූවත් ශ්‍රී ලංකා පුරවැසිභාවය නැවත ඉල්ලුම් කර ලබාගෙන තිබිය යුතුය. ඇය ඉපදී තිබුණේ ශ්‍රී ලංකාවේ නොවේ නම් හා ඇගේ මවද ඈ කියනා ආකාරයට උපතින් එංගලන්ත පුරවැසි කාන්තාවක නම් ඇයට උපතින් ලැබෙන ශ්‍රී ලංකා පුරවැසිභාවයක් නැත.

මේ කිසිවක් ඇගේ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් ගමන් බලපත්‍රය ලබාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ දක්නට ලැබෙන්නේ නැත. ඈගෙන් කළ ප්‍රශ්න කිරීමේදීද පෙන්නුම් කරන්නේද නැත. ඒ අනුව අපට ප්‍රශ්න කරන්නට ඇත්තේ ඩයනා ගමගේ බි්‍රටිෂ්ද, ශ්‍රී ලන්කන්ද යන්නය. නැතහොත් බි්‍රටිෂ්-ශ්‍රී ලන්කන්ද යන්නය.■

 

එංගලන්ත පාස්පෝට් එක දුන්නාම විසි කරනවාද
■ ඩයනා ගමගේ

ඔබේ පුරවැසිභාවය ගැන ආයෙත් කතාබහක් යනවා, ඒ පිළිබඳ නඩුවක් දාන්න යනවා කියලා. ඇත්තටම ඔබට ඩුවල් සිටිසන් තියෙනවාද? මොකක්ද මේකේ තත්වය?
එහෙම දෙයක් නැහැ. ඕක ගැන මට කතා කරන්න දෙයකුත් නැහැ. කියන්න දෙයකුත් නැහැ. දානවලුනේ නඩුව, නඩුව දැම්මාට පස්සේ ඔප්පු කරන්න ඕනේ දාපු එක්කෙනානේ. ඕක නඩුව දාපු කෙනාට ඔප්පු කරන්න කියන්න. එච්චරයි මට කියන්න තියෙන්නේ. වෙන කියන්න දෙයක් නැහැ.

මම බැලුවා ඔබ චමුදිතත් එක්ක කරන ඉන්ටර්වීව් එකක්. ඒකෙදී ඔබ කියනවා නේද මම කාලයක් තිස්සේ ඉගෙන ගන්න එංගලන්තයේ හිටියා තමයි කියලා. ඒ කියන්නේ ඔබ අධ්‍යාපනය ලැබුවේ එංගලන්තයේද? උසස් අධ්‍යාපනය ලැබුවේ එංගලන්තයේද?
ඔක්කෝම ලැබුවේ එහේ. ඕලෙවල් ඒලෙවල් ඩිග්රීස් ඔක්කෝම ගත්තේ එංගලන්තේ.

එතකොට වීසා මතද හිටියේ, කොහොමද හිටියේ?
මගේ අම්මා සුද්දියෙක්නේ. මගේ අම්මා සුදු ජාතික කාන්තාවක්නේ. මගේ අම්මා එංගලන්තේනේ. දැන් ඔයා එංගලන්තේ ගිහින්, ඔයාගේ අම්මා එංගලන්තේ නම් ඔයාට එංගලන්තේ පාස්පෝට් එක දෙනවා නම් ඔයා විසික් කරනවාද, නැහැනේ.

ඒක තමයි මම අහන්නේ ඔබට සිටිසන් එක තියෙනවා කියන එකද ඒකෙ අදහස.
ඉතිං සිටිසන් තියෙනවා. දැන් සිටිසන් තියෙන්න පුළුවන්නේ. ඊයේ තියෙන්න පුළුවන් අද නැතිවෙන්න පුළුවන්. මට ඕන නැත්නම් මට දෙන්න පුළුවන්නේ සිටිසන්.

එතකොට ඔබට තිබුණ සිටිසන් එක අයින් කර ගත්තාද?
ඔව් ඉතිං ඒක මෙහෙමනේ. මේ අහන්නකෝ මේ රටේ මැතිවරණ කොමසාරිස්නේ තීරණය කරන්නේ මන්ත්‍රීකම. ඔය කවුරුවත් නෙමේනේ. මැතිවරණ කොමසාරිස්ට අවශ්‍ය දේ තියෙනවා නම් එච්චරයි, මෙතනට අදාළ. කොමසාරිස්ට මං පෙන්නලා දීලා තියෙනවා නම් මෙන්න මේකයි මේකයි කියලා එතනින් එහාට කාටවත් කතාවක් නැහැ.

ඉලෙක්ෂන් එකේදී මන්ත්‍රීතුමිය අපි දිවුරුම් ප්‍රකාශයක් විතරයිනේ දෙන්නේ මම ඩුවල් සිටිසන් නෙවෙයි කියලා. ඒ හැර වෙන ඩොකියුමන්ට්ස් දෙන්නේ නැහැනේ.
එතකොට ගීතා කුමාරසිංහට මොකද වුණේ?

එයාගේ ඩුවල් සිටිසන් එක ඔප්පු වුණාම මන්ත්‍රීකම අත්හරින්න වුණා. ඔබ කියන්නේ ඡන්දයට ඉස්සරින් ඩුවල් සිටිසන් එක අයින් කරගත්තා කියලාද? කියන්නේ නැත්නම් තිබුනේ බි්‍රටිෂ් සිටිසන් එකක්ද?
මෙහෙමයි මේක ගැන කතා කරන්නේ මම උසාවියේ නඩුවක් දාපු දවසට. මට කතා කරන්න දෙයක් නැහැ. මොකද අදාළ වෙන්නේ නැහැනේ. මම කතා කරන්නේ අදාළ දේවල් විතරයි මට. මම අනිත් දේවල් කතා කරන්න කැමති චරිතයක් නෙමේ. මම අදාළ තැනදි වෙලාවට කතා කරන්නම්.

ඔබ ශ්‍රී ලන්කන් පාස්පෝට් එක මොන කාලයේද ගත්තේ?
ඒක මම ඔයාට කියන්න අවශ්‍යත් නැහැ.

අර ඉන්ටර්විව් එකේදී යෝජනා කරනවා එහෙනම් ඔබ පාස්පෝට් එක රටට ඉදිරිපත් කරන්න කියලා. එහෙම සූදානමක් තියෙනවද?
මම මොනවටද පාස්පෝට් එක ඉදිරිපත් කරන්නේ රට ඉමිග්‍රේෂන් එකයැයි? මේ රටේ කිසිම ජනතාවකට මගේ පාස්පෝට් එක වැඩක් නැහැ. මගේ පාස්පෝට් එක ඉල්ලන්නේ එක තැනකදී විතරයි. ඒ තමයි මේ රටෙන් පිටවීමේදී හා ඇතුල්වීමේදී. අන්න ඒගොල්ලන්ට විතරයි මම පාස්පෝට් එක ඉදිරිපත් කරන්නේ. ඔය එක එක්කෙනාට පාස්පෝට් ඉදිරිපත් කරන්න ලෑස්ති නෑ.■

 

ශෂීන්ද්‍රගේ ලේකම්ගෙන් වන නිලධාරියාට තර්ජන

0

■ ප්‍රියන්ජිත් ආලෝකබණ්ඩාර

රාජ්‍ය අමාත්‍ය ශෂින්ද්‍ර රාජපක්ෂගේ ලේකම්වරයෙකු තම රාජකාරියට බාධා කරමින් තර්ජනය කරන බව සඳහන් කරමින් මොනරාගල දිසා වන නිලධාරී ඩී.එම්.බී.එම්. බණ්ඩාර දෙසැම්බර් 23 වන දා මොනරාගල පොලිසියට පැමිණිලි කර තිබේ.

දිසා වන නිලධාරීවරයාට මෙසේ තර්ජනය කර තිබෙන්නේ ධම්මික විතානගේ නම් සම්බන්ධීකරණ ලේකම්වරයාය.

මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් ඉඩම් එළි කිරීමට එරෙහිව පොලිසියේ පැමිණිලි කිරීම, අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම නවත්වන්නැයි බල කරමින් දිසා වන නිලධාරීවරයාට තර්ජනය කර තිබේ.■

පිච්චීම සහ වැළලීම අතර ඇත්තේ මිනියේ ප්‍රශ්නයක් නොව, මොළයේ ප්‍රශ්නයකි.

මගේ අම්මාට කෝවිඞ් හැදීගෙන එන බවට සැකයක් ඇති විය. මට බිරිඳක් සහ දරුවන් තිදෙනෙකු සිටී. මටත් මගේ බිරිඳටත් දරුවන්ටත් අම්මාගෙන් කෝවිඞ් බෝ වීමට ඇති ඉඩකඩ බොහෝ ය. මේ ගැන මම දස අතේ කල්පනා කෙළෙමි. අවසානයේ මගේ මිතුරෙකුට කතා කෙළෙමි. මගේ ප්‍රශ්නය ඔහුට පැහැදිලි කෙළෙමි. අප දීර්ඝකාලීන මිතුරන් වන නිසා සති දෙක තුනක් මගේ අම්මා ඔහුගේ නිවසේ නතර කරගත හැකිදැයි මම ඔහුගෙන් විමසුවෙමි. ඔහු විවාහකයි. මගේ දරුවන්ටත් වඩා වයසින් බාල දරුවන් දෙදෙනෙකු ඔහුටත් සිටී. ඔහු මගේ ප්‍රශ්නයට උත්තරයක් නොදී ටෙලිෆෝනය තිබ්බේය. ඉන්පසු අද වන තෙක් ඔහු මට කතා කෙළේ නැත.

“ගෙදර බුදුන් අම්මා” කියා මගේ ත්‍රීවිලරය පිටපැත්තේ ලියා ඇති බව ඔහු දැක ඇතිවාට සැක නැත.

මගේ තව මිතුරෙක් සිටී. මා මෙන් නොව, ඔහු පොහොසත් ය. ඔහුගේ වත්තේ කුණු කසල එකතු වෙමින් තිබුණි. නගර සභාවෙන් ඒවා එකතු කරගෙන යාමට නොඑන නිසා දිනෙන් දින ඔහුගේ වත්තේ මැසිමදුරු ආදී වසංගත බෝ වී ඩෙංගු රෝගයේ අවදානමක් ඇතිවෙමින් තිබුණි. දවසින් දවස ඔහුගේ දරුවන් ලෙඩ වූහ. දවසක් ඔහු මට කතා කෙළේය. මේ ප්‍රශ්නය විස්තර කොට, තමාට උපකාරයක් වශයෙන් ඔහුගේ කුණු මගේ වත්තේ ගොඩ කළ හැකිදැයි විමසා සිටියේය. ඒ සඳහා මාසයකට සෑහෙන මුදලක් ගෙවීමට ඔහු පොරොන්දු විය. මම ‘හා’ කීවෙමි. දරු තිදෙනා සමග එදා වේල ගැටගසා ගන්නා මට මාසිකව ඔහුගේ කුණු සඳහා ලැබෙන දීමනාවට ඇත්තෙන්ම විශාල වටිනාකමක් තිබුණි.

සංචාරක ව්‍යාපාරිකයෙකු වන ඔහුගේ පෞද්ගලික බස් රථය පිටිපස්සේ “සිරිලක දේ සිරිසැප දේ” කියා ගසා නැත.

මීට වසර කිහිපයකට පෙර දියුණු ලෝකයේ අපද්‍රව්‍ය කන්ටේනර් වගයක් ලංකාවේ ගොඩගැසීමට ගෙනා පුවත ඔබට මතක ඇති. ලංකාවේ මහා ව්‍යාපාරිකයෙකු ලාභ අපේක්ෂාවෙන් අරඹා තිබූ මේ ව්‍යාපෘතියට එරෙහිව එදා සමාජයේ විවිධ තරාතිරමේ විරෝධතා මතු විය. ඊට පසු මේ මෑතකදී, එසේ අප එදා ගෙන්වා ගත් අපද්‍රව්‍ය ආපසු එම රටවලටම පටවා යැවීමට තීරණය කළ බව මාධ්‍ය වාර්තා කෙළේය.

මේ සියල්ල මගේ කල්පනාවට ආවේ, ලංකාවේ කෝවිඞ් වැලඳුණු මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගේ මෘතදේහ පුච්චනවා මිස වැළලිය නොහැකි බවට ආණ්ඩුව තීරණයක් ගෙන තිබීම ගැන සිතන්නට යාමේදී ය. දවස් 20 ක් වයසැති මුස්ලිම් ජාතික කෝවිඞ් රෝගී බිළිඳෙකුගේ මෘතදේහයක් පවා බලධාරීන් විසින් පසුගිය දා ආදාහනය කොට තිබූ අතර දිනෙන් දින ඊට එරෙහි විරෝධතා රට ඇතුළෙන් මෙන්ම පිටතින්ද එන්නට පටන්ගෙන තිබේ. ඒ තත්වය තුළ, ආණ්ඩුව තමන්ට උපකාරයක් වශයෙන් මේ මුස්ලිම් මළසිරුරු භාරගත හැකිදැයි මුස්ලිම් රාජ්‍යයක් වන මාලදිවයිනෙන් පසුගිය දා විමසා සිටියේය. ඒ ගැන සලකා බැලීමට සතියක පමණ කාලයක් ගත් මාලදිවයින, තමන්ට ඒ උපකාරය කළ නොහැකි බව මේ සතියේ අපේ ආණ්ඩුවට දන්වා එවා ඇති බව වාර්තා විය. එය මගේ අම්මා සම්බන්ධයෙන් මගේ පළමු මිතුරාගේ ප්‍රතිචාරයට සමාන ය.

වළලනවාද පුච්චනවාද යන්න මළගිය පරාණකාරයාට ප්‍රශ්නයක් නොවේ. ‘මං මළාට පස්සෙ තොපි මාව මරාගෙන කෑවත් කමක් නැතැ’ යි සමහරුන් කියන කතාවේ එක අරුතක් එයයි. සෑම ප්‍රශ්නයක්ම තිබෙන්නේ ජීවිතය සමගයි. ජීවිතය නැති තැන ප්‍රශ්නයක් නැත. ඒ නිසා, වැළලීම හෝ පිච්චීම මිනියට අදාළ නැත. එහෙත් එය, ජීවත්ව සිටින මනුෂ්‍යයාට කෙළින්ම අදාළ ය. මුලින්ම, මියගිය තැනැත්තාගේ පවුලට සහ නෑ-හිතවතුන්ට එය අදාළ ය. ඊළඟට, පොදුවේ සමාජයට එය අදාළ ය.

අද ඒ කාරණය අරභයා කඳවුරු දෙකක් බෙදී පවතී. කෝවිඞ් මිනියක් වළලෑම මගින් ජීවතුන් අතර සිටින නිරෝගී මිනිසුන්ගේ ජීවිතවලට තර්ජනයක් වන බව එක පාර්ශ්වයක් කියයි. මේ පාර්ශ්වය නියෝජනය කරන්නේ, පස සහ පොළොවත්, ඊට අදාළ භෞතික පද්ධතියත් පිළිබඳ දැනුම ඇති භූ-විද්‍යා විශේෂඥයන් ය. කෝවිඞ් රෝගියෙකුගේ මිනියක් වළලෑමෙන් පස හරහා සහ පසට යටින් ඇති ජල පද්ධති හරහා එම වයිරසය සමාජයට පැතිරෙන බව එක් භූ-විද්‍යා මහාචාර්යවරියක් ප්‍රකාශ කොට සිටීමත් සමග, කෝවිඞ් මිනී කිසිසේත් වැළලිය යුතු නැතැයි යන මතය සමාජගත විය. මෙය සැබෑවක් නම්, කෝවිඞ් රෝගීන්ගේ මලමූත්‍ර ආදියත් භූ-ගත ජලයට එක්වන නිසා ළිං ආදියත් අනාරක්ෂිත විය යුතුය. බීමට සහ නෑමට වතුර ගන්නා සියලු ළිං වසා දැමීමටත් අපට සිදුවනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, බලධාරීන් ‘ආදාහන පමණයි’ යන දැඩි තීන්දුවට පැමිණියේ එවැනි මතවාදයක් මත පිහිටා ය.

අනිත් කඳවුර වන්නේ, වසංගත රෝග විශේෂඥයන් සහ වයිරස පිළිබඳ විශේෂඥයන් ය. කෝවිඞ් යනු වයිරසයකි. වසංගත ඇති කරන වාහකයකි. වයිරසයක් පැවතිය හැක්කේ කුමන තත්වයන් යටතේද, එය සංසරණය වන්නේ කෙසේද සහ එය මැඩලිය හැක්කේ කෙසේද ආදී කාරණා පිළිබඳ විශේෂඥවරුන් වන්නේ වයිරසවේදීන් ය. සබන් යොදා සේදීමෙන් සම මතුපිටදී වයිරසය ඉවත් කළ හැකි බව අපට පෙන්වා දුන්නේ ඔවුන් ය. එක ශරීරයකින් තවත් ශරීරයකට වයිරසය ගමන් කළ හැකි දින පරාසය අපට කියා දුන්නේ ඔවුන් ය. කට නාසය ආදී තැන් ආවරණය කරගෙන, එකිනෙකා අතර මීටරයක දුරක් පවත්වා ගැනීමෙන් රෝගය වළක්වාගත හැකි බව අපට කියා දුන්නේ ඔවුන් ය. ඒ සියල්ල, ජීවතුන් අතර සිටින මනුෂ්‍යයන්ට අදාළ අධ්‍යාපනික කාරණා ය.

එහෙත් දැන් අප ඉදිරියේ ඇත්තේ මිනියක් පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකි.

මළගෙවල්වල ‘කිලි’ ඇති බව ඉස්සර අපේ අම්මලා කීවේ, මිනියේ විෂබීජ පිළිබඳව විය යුතුය. එය විද්‍යාත්මක ය. මිනී කුණුවීම හේතුකොටගෙනම වසංගත පැතිරෙන හැටි, ඉතිහාසයෙනුත් ලෝක සාහිත්‍යයෙනුත් පෙන්නුම් කෙරේ. එහෙත් අප දැන් මේ කතා කරන්නේ, පෙට්ටියක දාගෙන ගෙදර කුණු කරන මිනියක් හෝ බල්ලන්ට කන්නට මහපාරේ මාස ගණන් තියෙන මළ සිරුරු ගැන හෝ නොවේ. පැය විසිහතරක් ඇතුළත, පෙට්ටියක දමා, අවශ්‍ය නම් තවත් ආවරණයකින් ඔතා, අඩි හයක් පමණ යටට පොළොවේ වළලන මිනියක් ගැන ය. කෙසේ වෙතත්, කෝවිඞ් වයිරසයට දැන් මුළු ලෝකයම යට වී සිටින නිසා, මිනියක් සම්බන්ධයෙන් පවා විශේෂ ආරක්ෂණ ක්‍රමවේද අනුගමනය කිරීමට සෑම රටකටම සිදුවෙයි. එසේ තිබියදීත්, මේ වන විට ලෝකයේ රටවල් 198 ක් මිනී වළලෑම තුළ අවදානමක් නැතැයි පිළිගෙන, ආදාහනය සහ භූමදානය යන ක්‍රම දෙකෙන් ඕනෑම එකක් තෝරාගැනීමට අවසර දී තිබේ. ලංකාව සහ චීනය පමණක් වළලෑම තහනම් කොට තිබේ.

සාකච්ඡාව ඉදිරියට ගෙන යාමට කලින්, අප මේ කතා කරන මරණ සංඛ්‍යාවේ දිග පළල ගැන වැටහීමක් ඇති කරගැනීමත් ප්‍රයෝජනවත් ය. ඊයේ (23) වන විට කෝවිඞ් ආසාදනයෙන් ලෝකය පුරා සිදුව තිබූ මුළු මරණ සංඛ්‍යාව 1,738,000 (දහහත් ලක්ෂ තිස්අට දහස) ඉක්මවීය. ඒ අතරින් වැඩිම මරණ ප්‍රමාණයක් සිදු වී ඇති ප්‍රධාන රටවල් කිහිපය පමණක් සැලකිල්ලට ගතහොත්, ඇමරිකාවේ මරණ 327,000 කි. බ්‍රසීලයේ 187,000 කි. ඉන්දියාවේ 146,000 කි. මෙක්සිකෝවේ 118,000 කි. ඉතාලිය, එක්සත් රාජධානිය, ප්‍රංශය, ඉරානය සහ රුසියාව මරණ 50,000 ඉක්මවා ගොසිනි. දැන්, සැසඳීමක් වශයෙන් ගතහොත්, ලංකාවේ මේ රෝගයෙන් මියගොස් ඇත්තේ 184 දෙනෙකි. එයින් 150 ක් පමණ මුස්ලිම් ජාතිකයන් බව සැළයි. ඉහතින් කී, මරණ ලක්ෂය ඉක්මවූ රටවල් හතරෙන් කිසිවකට හෝ මරණ පනස් දහස ඉක්මවූ රටවල් හතරෙන් එකකට හෝ තමන්ගේ රටේ මළසිරුරු භූමදානය කිරීම ප්‍රශ්නයක් වී නැතත්, මුස්ලිම් මළසිරුරු 150 ක් අපේ රfටේ භූමදානය කිරීම අපට ප්‍රශ්නයක් වී තිබේ.

2020 මාර්තු මාසය වන තෙක් ලංකාවේ කෝවිඞ් ආසාදිත මළසිරුරු ආදාහනය කිරීමට සේම භූමදානය කිරීමටත් ඉඩ ලබා දී තිබුණි. මේ ක්‍රමය අප්‍රේල් මාසයේදී වෙනස් කෙරුණි. එය වෙනස් කෙරුණේ පළමු මුස්ලිම් ජාතිකයාගේ මරණයත් සමග යැයි කියැවේ. එහි සත්‍යාසත්‍යතාව මම නොදනිමි. කෙසේ වෙතත්, ඉහතින් කී භූ-විද්‍යා මහාචාර්යවරිය ඇතුළු පිරිසකගේ අදහස් ඊට බලපාන්නට ඇත. ඉතිං, මේ කාරණය ගැන සොයා බැලීමට ආණ්ඩුව කමිටුවක් පත්කෙළේය. එහෙත් ඒ පත්කළ කමිටුවේ කිසි වයිරසවේදියෙකු නැති බව, වයිරසවේදය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙකු වන තිස්ස විතාරණ දැන් පෙන්වා දී තිබේ.

(පුංචි පැහැදිලි කිරීමක්: මෙවැනි පරණ වාමාංශිකයන් කියන දේවල් එක කනකින් අසා අනිත් කනෙන් පිට කිරීම මගේ දැන් සිරිතයි. මොහු, මේ ආණ්ඩුවේ කැබිනට් ඇමති පදවියක අද සිටියේ නම්, මීට ඉඳුරා වෙනස් කතාවක් කියන බවට මට කිසි සැකයක් නොමැත. අනිත් අතට, ආණ්ඩුවේ කැබිනට් ඇමතිවරයෙකු වන මුස්ලිම් ජාතික අලි සබ්රි භූමදානය වෙනුවෙන් මේ දිනවල තදින් පෙනී සිටී. භූමදානයට/ආදාහනයට අදාළව අලි සබි්‍ර ඉදිරිපත් කරන කරුණු ඉතා තාර්කිකයි. සාධාරණයි. විද්‍යාත්මකයි. එහෙත්, ඔහුගේ ඒ තාර්කිකත්වය, සාධාරණත්වය සහ විද්‍යාත්මකත්වය, මුස්ලිම් ආගමට පිටස්තර වෙනත් කාරණාවලදී, උදාහරණයක් වශයෙන්, 20 වැනි සංශෝධනය හරහා ජනාධිපතිවරයා විසින් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය දුර්වල කරනු ලබන්නේ කෙසේද යන කාරණය ගැන කතා කිරීමේදී ඔහුගෙන් දැකගැනීමට නැත. විද්‍යාත්මක චින්තනය යනු, මුස්ලිම් භූමදානයේ වාසියට පමණක් පාවිච්චියට ගත යුතු දෙයක් නොවේ. තුන්වැනි මහලේ සිටියදී ගුරුත්වාකර්ෂණය පිළිගන්නා තැනැත්තාට, සිව්වැනි මහලේදී ගුරුත්වාකර්ෂණය නොපෙනීමට හේතුවක් නැත. මෙවැනි පුද්ගලයන් ප්‍රශ්න දෙස බලන්නේ, යම් නිශ්චිත මොහොතක ‘තමන්ට’ එය බලපාන ආකාරය මත පිහිටා මිස, රටට බලපාන ආකාරය මත පිහිටා නොවේ. මොවුන් දෙන්නාගේම අද ස්ථාවරය මා දකින්නේ එලෙස ය).

කෝවිඞ් මළසිරුරු භූමදානය කිරීමේ කිසි අවදානමක් නැති බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය මේ වසරේ අප්‍රේල් මාසයේ සිට ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබේ. ලෝකයාගේ සෞඛ්‍ය පිළිබඳ ඉහළම බලාධිකාරිය එයයි. යුරෝපා සංගමයත් ඒ මතයම ප්‍රකාශ කොට තිබේ. මේ සියල්ල, ‘බටහිර’, ‘අධිරාජ්‍යවාදී’ සහ ‘විදේශික’ යැයි ලංකාවේ ‘දේශප්‍රේමියෙකු’ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට ඉඩ තිබේ. ඒ නිසා අපි ලංකාවෙන් ගමු. ලංකාවේ විශිෂ්ටතම වසංගත රෝග පිළිබඳ විශේෂඥවරියක් වන පබා පලිහවඩන, මළසිරුරු භූමදානය කිරීමෙන් වයිරසය පැතිරෙන්නේ නැති බව මේ වන විට පැහැදිලිව පෙන්වා දී ඇත. ඒ අංශයෙන් දැනට ලංකාවේ සිටින විශිෂ්ඨතම විද්‍යාඥවරිය ඇය බව කියති. රජයේ හිටපු ප්‍රධාන වයිරසවේදී වෛද්‍ය නිහාල් අබේසිංහත් ඒ මතයම පවසා තිබේ. මේ කාරණය තවදුරටත් පැහැදිලි කරන, හොංකොං විශ්ව විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ ක්ෂුද්‍ර ජීවවිද්‍යාව පිළිබඳ වර්තමාන මහාචාර්ය මලික් පීරිස්, මළ සෛලවල කෝවිඞ් වයිරසයට පැවතිය නොහැකි බව අවධාරණයෙන් පෙන්වා දී ඇත. මළකඳක් යනු සෛල මැරුණු ස්කන්ධයකි.

ඉහතින් කී භූ-විද්‍යා මහාචාර්යවරිය කියා ඇත්තේ යම් මාර්ගයක් (භූ-ගත ජලය) ගැන ය. ඒ මාර්ගයේ යමක් ප්‍රවාහණය විය හැකි ආකාරයක් ගැන ය. එහෙත්, ඒ මාර්ගයෙන් ප්‍රවාහණය කෙරෙනවා යැයි කියන, අප මේ දැන් කතා කරන දෙය (වයිරසය) පිළිබඳ විශේෂඥතාව ඇත්තේ වෛද්‍ය පබා පලිහවඩන, වෛද්‍ය නිහාල් අබේසිංහ සහ මහාචාර්ය මලික් පිරීස් වැනි විශේෂඥවරුන්ට ය. මේ කාරණයේදී රටට අවශ්‍ය කරන්නේ ඔවුන්ගේ දැනුම මිස, පස හෝ ජල පද්ධති පිළිබඳ ඥානයක් නොවේ.

තව එක පුංචි කාරණයක් වෙත ඔබගේ අවධානය යොමු කරවීමට කැමැත්තෙමි: 150 ක් මළකඳන්වල ඇති මළගිය කෝවිඞ් වයිරසයක්, පොළොව යට තිබෙන ජල පද්ධතියක් හරහා සමාජයට බෝ වීමට ඉඩ ඇතැයි අද කියන බලධාරීන්, මීට මාස කිහිපයකට කලින්, දහස් ගණන් සජීවී මිනිසුන්, කිසි සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණයක් නොපිළිපදිමින්, තොන්ඩමන්ගේ මිනිය අරගෙන දින ගණනක් සජීවීව පෙරහර පාද්දී කිසිවක් නොකී බව සිහිපත් කරගන්න. මළගිය වයිරසයක් සහිත එක් අයෙකු හෝ ඒ පෙරහරේ සිටියේ නම් ඒ තොන්ඩමන් පමණි. අනිත් සියල්ලන් සජීවී වාහක විය හැකිව තිබුණි.

අපේ මුස්ලිම් ජනතාවගේ මළසිරුරු මාලදිවයිනේ භූමදානය කිරීමට ඉඩ දෙන්නැයි ලංකාවේ ආණ්ඩුව මාලදිවයිනෙන් ඉල්ලා සිටීම ඔබ තේරුම්ගන්නේ කෙසේද? එක ආකාරයක්, මේ ලිපියේ මගේ අම්මා උදාහරණයට ගනිමින් දක්වා තිබේ. එය ඉතා ආත්මාර්ථකාමී, මාතෘත්වය හෑල්ලුවට ලක්කරන, විළිලැජ්ජා නැති පුතෙකුගේ ඉල්ලීමකි. දෙවැනි කාරණය වන්නේ, මාලදිවයින මුස්ලිම් රටක් නිසා, ලංකාවේ මුස්ලිම් ජනතාවගේ මළමිනී එම රටේ භූමදානය කිරීමේ සමාජ ප්‍රශ්නයක් එරටේ ඇති වීමට ඉඩක් නැති බවට අපේ රටේ නායකයන් තුළ තිබූ විශ්වාසයයි. එම විශ්වාසයේම (කාසියේම) අනිත් පැත්ත වන්නේ කුමක්ද? ලංකාව සිංහල-බෞද්ධ රටක් වශයෙන් හිසින් ගැනීම නිසා මේ ප්‍රශ්නය ඇති වී තිබෙන බව නොවේද? ඒ නිසාම මිස, වෙනත් විද්‍යාත්මක කිසි හේතුවක් මේ තීරණයට පදනම්ව නැති බව පිළිගැනීමක් නොවේද එය? සරලව කිවහොත්, “අපේ මිනිස්සු මේකට විරුද්ධයි” යන අදහසයි.

මෙය, මිනිය පිළිබඳව නොව, මොළය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකැයි මා කීවේ එබැවිනි.■

(ප.ලි.) මගේ මිතුරන් සහ අම්මා පිළිබඳ කතාව, කාරණය පැහැදිලි කිරීම සඳහා යොදාගත් කල්පිතයක් පමණි.

ඩුප්ලිකේෂන් පාර මැද්දේ ෆීල්ඞ් කළාම බැටින් චාන්ස් ලැබුණා – ඉරාන් වික්‍රමරත්න

තරුණ ඉරාන් මොන වගේ කෙනෙක්ද?
මම දේශපාලනයට එන්න සැලසුම් කළේ නෑ. පුංචි කාලයේ මම හැදුණේ කොල්ලුපිටියේ වාලුකාරාම පාරේ. පොඩි කාලෙ වැඩිහිටියන් මැතිවරණ ප්‍රතිඵලයක් එනකොට රේඩියෝවෙන් ප්‍රතිඵල අහනවානේ. මාත් පුංචි ළමයෙක් විදියට ඒවාට ඇහුම්කන් දුන්නා. මට අද වගේ මතකයි හැත්තෑවේ ඡන්ද ප්‍රතිඵල අහන ගමන් පත්තරේ අරගෙන ප්‍රතිඵල ලීව හැටි. මාත් අයියාත් පවුලේ හිටියා. අම්මා ටිකක් ඉංග්‍රීසි පසුබිමක් තිබුණ කෙනෙක්. තාත්තා ගමේ ඉස්කෝලේ ගිය කෙනෙක්. මම එතැන හිටපු නිසා, මට මගේ ඉස්කෝලෙට යන්න ලැබුණා. මම විශේෂ කෙනෙක් නෙවෙයි. මට අවස්ථා ලැබුණ එක තමයි විශේෂත්වය. මම නිතර හිතනවා, ලංකාවේ තව කී දෙනෙක් නිසි වෙලාවට අවස්ථා නොලබා ඉන්නවාද කියලා. මම ලෝකයේ නොයෙකුත් තැන්වලට ගිහින් අධ්‍යාපනය ලැබූ කෙනෙක්. ඒත් මම ගොඩක් දේ ඉගෙනගත්තෙ ඉස්කෝලෙ ක්‍රීඩා කිරීමෙන් සහ ශිෂ්‍ය නායකයෙක් වීමෙන්. නායකත්වය, කණ්ඩායම්වල වැඩ කරන හැටි වගේ ගොඩක් දේවල් ඉස්කෝලෙදී ඉගෙනගත්තා.

ක්‍රිකට් සෙල්ලම් කරන්න පටන්ගත්තේ කොහොමද?
මම ජීවත්වුණේ වාලුකාරාමයේනේ. ඩුප්ලිකේෂන් රෝඞ් එක අසල. දැන් මහානාම ඉස්කෝලය තියෙන ඉඩම ඒ කාලයේ හිස්. පාරට මුහුණදාලා තිබුණ ඉඩමට තාප්පයක් තිබුණේ නෑ. ඔය හැත්තෑ ගණන්වල පාරෙ වාහන ගියේත් බොහොම අඩුවෙන්. ඒ නිසා අපි අර හිස් ඉඩමේ විකට් හිටෝලා, පාරට මුහුණදාලා තමයි සෙල්ලම් කළේ. ලොකු අය සෙල්ලම් කරද්දී මට කතා කරන්නේ බෝල ඇහිඳින්න. ඩුප්ලිකේෂන් පාර මැද්දේ ඉඳන් ෆීල්ඞ් කළාම, අන්තිමේ බැටින් චාන්ස් එකක් ලැබුණා. ඊට පස්සේ අවුරුදු දහයේදී විතර දොළහෙන් පහළ නිවාසාන්තර ක්‍රීඩාවලට ගියා. අතිරේක ක්‍රීඩකයෙක් විදියටයි මං හිටියේ. ඒත්, කවුරු හරි ආවේ නැති නිසා මට ආරම්භක පිතිකරු විදියට බැට් කරන්න ලැබුණා. පළවැනි මැච් එකේම තිස්හතක් වගේ ගැහුවා. එදා ඉඳන් හැමදාම මම ආරම්භක පිතිකරු විදියට ඉස්කෝලෙ සෙල්ලම් කළා.

මොකක්ද ඉස්කෝලේ නම…..
(සිනාසෙයි) ඒක නම් මම කියන්නේ නෑ. මම වැඩිපුර ඉස්කෝලේ නම කියන්න කැමති නැහැ, අපේ ඉස්කෝලෙන් එන දේශපාලනඥයන් ගැන සමහර අය නොයකුත් කතා කියනවා. මෙහෙම කියන්නම්. නොකඩවා වාර්ෂිකව තිබුණ ලෝකෙ පරණම ක්‍රිකට් මැච් එක ඕස්ටේ්‍රලියාවේ පාසල් දෙකක් අතර. නොකඩවා පැවැත්වූ දෙවැනි පැරණිම පාසල් ක්‍රිකට් තරගය ලංකාවේ ඉස්කෝල දෙකක් අතර 1879 ඉඳලා තිබුණා. ඒ බිග් මැච් එකේ මම ගැහුවා.
මම පාසල් කණ්ඩායමේ ඕපනින් බැට්ස්මන්. ශ්‍රී ලංකා ස්කූල්ස් ටීම් එකේත් ඕපනින් බැට්ස්මන් හිටියා. රන්ජන් මඩුගල්ල, රොහාන් ජයසේකර මා එක්ක ඒ කණ්ඩායමේ හිටියා. මම ඕපනින්, රන්ජන් වන් ඩවුන්. දැන් ආයෝජන මණ්ඩලයේ ඉන්න සුසන්ත රත්නායක ඒ කාලයේ පා දඟපන්දු යවන්නා. 1975දී පවත්වපු පළවැනි පාසල් අතර පළවැනිම එක්දින තරගයේ මම සෙල්ලම් කළා. ඕවා මතක් කරනකොට හිනාත් යනවා.

ක්‍රිකට් විතරද ගැහුවේ?
ඔන්න මම දවසක් 15න් පහළද කොහෙදෝ රග්බි පුහුණුවීම්වලට ගියා. මම ග්‍රවුන්ඞ් එකේ ඉන්නකොට පිටිපස්සෙන් දඩාං ගාලා පාරක් වැදුණා. හැරිලා බලනකොට ක්‍රිකට් භාර ගුරුවරයා. මම ඇයි කියලා ඇහුවා. ඔහු මූණ රළු කරලා, තදින් කතාකළා. ‘රගර් ප්‍රැක්ටිස්වලට ගියා කියලා මට ආරංචි වුණා. ඕකේ ගිහින් කකුලක් හරි කැඩුණොත් ක්‍රිකට් ගහන්න බෑ. රගර් පිටිය ළඟටවත් යන්න එපා’ කිව්වා.
දවසක ක්‍රිකට් ප්‍රැක්ටිස් ඉවරවෙලා බස් හෝල්ට් එකක රස්තියාදු වෙන අතරේ තවත් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙක් හොකී පිත්තක් අරන් එනවා දැක්කා. මම ඒ ගැන ඇහුවාම කිව්වා, ක්‍රිකට්වල ඕෆ් සීසන් නිසා ෆිට්නස් වෙනුවෙන් හොකී ගහනවා කියලා. මාස අටක් විතර ක්‍රිකට් තියෙනවා. අනෙක් කාලේ හොකී ගැහුවාම හොඳයි කියලා. මම හොකී පිත්ත අරන් එහේ මෙහේ වැනුවාට පස්සේ මටත් ප්‍රැක්ටිස් එන්න කිව්වා. ඊට පස්සේ මම හොකී පුහුණුවීම් පටන්ගත්තා. දහනවයෙන් පහළ කණ්ඩායමට යනකොට මම කණ්ඩායමේ කැප්ටන් වුණා.

හොකීවලින් දුර ගියාද?
ඉස්කෝලෙ හොකී ටීම් එකේ නායකයා වුණා. මා එක්ක හොකී ටීම් එකේ හිටපු අය ලියපු ආටිකල් තියෙනවා මගේ ක්‍රීඩා විලාසය ගැන. එක ආටිකල් එකක ලියලා තිබුණා අපේ කණ්ඩායම ලංකාවේ පාසල් හොකී ශූරතාව දිනාගත් විදිය ගැන. ඔය කාලයේ ලංකාවේ හොඳම හොකී කණ්ඩායම් හිටියේ මාතලේ. ඊට අමතරව කොළඹ ශාන්ත බෙනඩික්ට්, ශාන්ත තෝමස් වගේ කණ්ඩායම් හිටියා. ඒත් අපේ කණ්ඩායම හැම තරගයටම සැලසුම් හදලා සෙල්ලම් කරලා ජාතික ශූරතාව දිනාගත්තා. මා කිව්ව ලිපියේ තිබුණේ අවුරුදු ගාණකට පස්සේ ඉස්කෝලෙට ශූරතාව ගේන්න මම සැලසුම් හැදුවෙ කොහොමද කියලා. දවසක් එක්කෙනෙක් පරක්කු වෙලා ආවාම පිටිය වටේ හත් වතාවක් දුවන්න වුණ කතාවකුත් එයා ලියලා තිබුණා.

මොකක්ද ශූරතාව දින්න සැලසුම?
මම හොකී පිත්තක් අතට ගත්තේ අවුරුදු පහළොවක් විතර වයසේදී. මාතලේ අය හොකී පිත්ත අතට ගත්තේ අවුරුදු පහේදී. ඒ අයට පිත්තෙන් බෝලය හසුරුවන්න ලේසියි. එයාලා වැඬේට දක්ෂයි. ඉස්සර ලෝකෙ ඉන්දියා, පාකිස්ථාන් තමයි හොකීවලට දක්ෂ. එයාලාගේත් ඇඟේ බෝලය ඩි්‍රබල් කිරීමේ හැකියාව තියෙනවා. පසුකාලීනව යුරෝපීය කණ්ඩායම් හොකී උපක්‍රම වෙනස් කළා. ඉන්දියාව, පාකිස්ථානය තරම් ලේවල හොකී තියෙන අය ඒ රටවල අඩුයි. ඒත්, එයාලා මේ සෙල්ලම පවර් ගේම් එකකට හැරෙව්වා. දුර, බලසම්පන්න බෝලය පාස් කිරීම්වලට මාරුවුණා. එයාලා බෝලය අරගෙන දුවගෙන ගෝල් එක දිහාට ගියේ නෑ. ඒ වෙද්දී ලෝකයේ හොකී සෙල්ලම් කරන උපක්‍රම මාරුවෙමින් තිබුණා.
අපිත් පාවිච්චි කළේ ඒ උපක්‍රමය. පිටියේ සෙල්ලම් වගේම නිතර පංති කාමරයේ සැලසුම් හැදුවා. අපි ශක්තිමත් සහ රළු කණ්ඩායම් වුණා. අපි සැලසුම්කරණයයි, වෙහෙසීමයි නිසයි දින්නේ. ඇඟ ඇතුළේ තියෙන හැකියාවෙන්ම නෙවෙයි. ඇත්තටම මම ගොඩක් හොඳ හොකී ක්‍රීඩකයෙක් නෙවෙයි. මාතලේ අය මට වඩා දක්ෂයි. ඒත් හැම තනි තරගයටම සැලසුම් හදපු නිසා අපි දින්නා.

ඔබ ඉස්කෝලෙ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායකයාත් වුණා නේද?
මාර සිද්ධියක් වුණා. 1977 ජුලි මාසයේ මැතිවරණය තිබුණා. ඊට පස්සේ අගෝස්තු මාසයේ වගේ ඉස්කෝලේ උත්සවයක් තිබුණා. ඒ පාර්ලිමේන්තුවේ විස්සට වඩා ඉස්කෝලෙන් පත්වෙලා හිටියා. අගමැතිතුමායි, අනෙක් අයයි ඔක්කෝම පාසලට ගෙන්වලා උත්සවයක් පැවැත්වුවා. ඒ පාර්ලිමේන්තුවේ විපක්ෂයේ මන්ත්‍රීලා අට දෙනෙක් විතරයි. අනුර විතරයි අපේ ඉස්කෝලේ. ඔන්න උත්සවයේදී එවකට අගමැති ජේ.ආර්. ජයවර්ධන කතා කළා. බණ්ඩාරණායක මැතිනි ගැනත් කතා කළා. සෙල්ලම් කරද්දී බි්‍රජට් එකට බෝලෙ ගියාම ගන්න ගියාලු. එතකොට සිරිමා කොට ගවුමක් ඇඳගෙන ඉන්නවා දැක්කාලු. ඕවා කියලා එදා විහිළු කරපු ජේ.ආර්. ටික දවසකින් සිරිමා මැතිනිගේ ප්‍රජා අයිතියත් අහෝසි කිරීම වෙනම කතාවක්. ඒත් එදා අපට ඕවා තේරෙන්නේ නෑනේ. එදා අධ්‍යාපන ඇමති නිශ්ශංක විජේරත්න කතා කළා. විදුහල්පති පිළිගැනීමේ කතාව කරන්න ඇති. ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායකයා විදියට මම ස්තූති කතාව කළා.
මම ඉස්කෝලෙ ළමයින්ගෙ තරහට ලක්වුණ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායකයෙක්. මොකද මම විනය පැත්තෙදී ටිකක් තදයි. ක්‍රීඩාවෙනුත් ඉගෙනගත්තේ කෙටි මාර්ග නැති බව. ඒත් එදා උත්සවයෙදී මම කළ කතාවෙන් මං ඉස්කෝලෙ ළමයින්ගෙ ආදරේ දිනාගත්තා.
ඒ කතාවේදී මම කිව්වා, මේක ඉස්කෝලෙට ඓතිහාසික දවසක්. ඒ නිසා ඔබතුමන්ලා ඉස්කෝලෙට නිවාඩුවක් දෙන්න ඕනෑ කියලා. මට පේනවා ස්ටේජ් එකේ ඉඳන් ජේ.ආර්. කියනවා, නිශ්ශංක විජේරත්නට යමක්. ඇමති නිශ්ශංක මයික්‍රෆෝන් එක ළඟට ඇවිල්ලා නිවාඩු දවසක් දෙනවා කිව්වා. කොල්ලොට ටික සද්දෙට චියර් කරන්න පටන්ගත්තා. ඊට පස්සේ ජේආර් කළේ මොකක්ද දන්නවාද?

මොකද වුණේ?
නිශ්ශංක විජේරත්න වාඩිවුණාම ජේ.ආර්. නැගිට්ටා. මයික්‍රෆෝනය ළඟට ආවා. මම කතාවක් කළාම එච්චර චියර් එකක් දුන්නේ නෑ. ඒත් අධ්‍යාපන ඇමතිතුමා නිවාඩුවක් දෙනවා කිව්වාම ඔයාලා චියර් එකක් දෙනවා. මේක සාධාරණ නෑ. ඒ නිසා මම දැන් තීන්දු කළා ඔයාලාට දෙවැනි දවසකුත් නිවාඩුවක් දෙන්න. හිතල බලන්නකොට මනුස්සයාගෙ මොළේ. අහසටත් ඇහෙන්න දෙවැනි චියර් එක ගියා. ඔය වගේ වැඩ හින්ද වෙන්න ඇති ජේ.ආර්. ශූර දේශපාලනඥයෙක් වුණේ.

ඉස්කෝලෙන් පස්සේ..
මම එංගලන්තයට ගියා. ලන්ඩන්වල කෙන්ට් ලීග් කියන තරගාවලියේ පිතිකරුවෙක් විදියට ක්‍රිකට් ගැහුවා. ඔය කාලයේ ශ්‍රී ලංකාවට ටෙස්ට් තත්වය ලැබිලාත් නෑ. අවුරුදු දෙකක් විතර ඒ කණ්ඩායමේ සෙල්ලම් කරන්න ඇති. ඔය අතරතුරේ ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයට ගියා. ස්කූල් ඔෆ් ඔරියන්ටල් ඇන්ඞ් ඇෆ්‍රිකන් ස්ටඩීස්. අපි යන කාලයේ විදේශීය ශිෂ්‍යයන් ගෙවිය යුතු මුදල හරි අඩුයි. ඒ රටේ ශිෂ්‍යයන් ගෙවන ගාණ තමයි. ඒත්, මම ඉන්නකොට මාග්‍රට් තැචර් ආණ්ඩුව ආවානේ. ගාණ ඉහළ දැම්මා. තුන්සීයේ තිබුණ ගාණ තුන්දාහට විතර ඉහළ ගියා. ඒකට විරුද්ධව අපි ලන්ඩන්ලවල උද්ඝෝෂණත් කළා.
ඔය කාලයේ අප්‍රිකානු සහ මැද පෙරදිග රටවල දේශපාලන අරගල. සිම්බාබ්වේ රොගට් මුගාබේ බලය ගත්තා. උගන්ඩාවේ ඉඩි අමීන් බලයට ආවා. ඉරාකයේ සදාම් හුසේන් බලයට ආවා. ඒ සමහර නායකයන් සාකච්ඡා සඳහා ලන්ඩන් ආවා. අපි ඒ සාකච්ඡා බලන්න ගියා.

තරුණ කාලයේ ක්‍රීඩා කරලා ලබපු දේවල් මොනවාද?
බොහෝ දේවල් ලැබුණා. එදා අපි කණ්ඩායමට ක්‍රීඩකයන් තෝරනකොට කාගේවත් ජාතිය බැලුවේ නෑ. ඒ ඒ අයගේ දක්ෂතාව බැලුවේ. සිංහල, මුස්ලිම්, දෙමළ ක්‍රීඩකයන් එකට කණ්ඩායමේ හිටියා. කාටවත් ඒක ප්‍රශ්නයක් වුණේ නැහැ. අසීමිත විනය සහ කැපකිරීම්වල වටිනාකම ඉගෙනගත්තා. මම හිතන්නේ හැම තරුණ ළමයෙක්ම එක්කෝ කණ්ඩායම් ක්‍රීඩාවක්, නැත්නම් වෙන කණ්ඩායම් ක්‍රියාකාරකමක් කරලා තියෙන්න ඕනෑ. හැමදේම ලැබෙන්නේ විෂය නිර්දේශයෙන් නෙවෙයි.■

කිරුළ බර වැඩියි දේවි – පාඨලීචම්පිකරණවක

0

■ නිත්‍යා සෙව්වන්දි

මෑත කාලයේ අහපු දැනුණ ගීතයක් තමයි අමරසිරි පීරිස්ගේ ‘මේ කිරුළ බර වැඩියි දේවි’ ගීතය.
මේ කිරුළ බර වැඩියි දේවි
ගිනි ගැනේ ළය රිදුම් දේවි
ඔබම පැළඳූ සිරස
ප්‍රේමයේ මිණි කිරුළ
තවම මා හිස රඳයි දේවි
එයම මට බර වැඩියි දේවි
බිරිඳ මියගියාට පස්සේ ඇතිවෙන හැඟීම ගැන කියවෙන ගීතයක්. මෑතකදී මගේ ලේකම්තුමාගේ, ඔහු නමින් දයානන්ද පෙරේරා, බිරිඳ මියගියා.
ඔහු මගේ ළඟ සේවය කරන්නේ අවුරුදු 20ක තිස්සේ. මේ පවුල අපිට හරි සමීපයි. ඔහු තමාගේ බිරිඳ නැතිවුණාට පස්සේ කවියක් ලිව්වා.
ඒ කාලෙම වගේ තමයි මේ ගීතය මම ඇහුවේ. ඉතින් අර කවියත් ඒ තිබුණ පසුබිමත් එක්ක මේ ගීතය ගොඩාක් තදින් මට දැනුණා. මේ ගීතය හොඳ පද රචනයක්. කාලෙකට පස්සේ අහපු හොඳ තනුවක්. වැඩිහිටි පිරිසගේ මානසිකත්වය පිළිබඳ මෑත කාලයේ කළ ඉහළම ගණයේ ගීතයක්. අද මේ රටේ ගොඩක් මධ්‍යම පන්තික වැඩිහිටියන්ට දකින්න තියෙන ප්‍රශ්නයක් මෙහි කතාවෙනවා. දරුවන් පිටරට යනවා. බිරිඳයි පුරුෂයායි ගෙදර තනිවෙනවා. ඊට පස්සේ කවුරු හරි දෙන්නාගෙන් එක්කෙනෙක් නැතිවෙනවා. ඔය වගේ වාතාවරණයකදී ඇතිවෙන හැඟීම මේ ගීතය තුළ හොඳට තියෙනවා.■

 

ආශාලා ගම්වල ඇත්තටම ඉන්නවා

0

■ පවිත්‍රා රූපසිංහ

ප්‍රශ්නය තමන්ගේ නොවන තාක් පිළිතුර දාර්ශනික බව ජනප්‍රිය කියමනකි. තමන්ගේ සිරුරේ අයිතිය තමන්ට නැතිව, දරු මුණුපුරන් බිහිකරන අම්මලාට යක්ෂණියන් මිස ගැහැනුන් වන්නට බැරිය. මෙහි අප කතා කරන්නේ, බාලගිරි යක්ෂයාගේ නැගණිය වන ගිරිදේවී යක්ෂණිය ගැනය.
ගිරිදේවී වන් ගැහැනියක ගැන ශාන්ති දිසානායක ගෙතූ නවකතාව යථාර්ථයට බෙහෙවින් සමීප සමාජ හරස්කඩක විනිවිද දැකීමකි. එය රූපවාහිනී මාධ්‍යයට ගැනෙන්නේ ඉන්දික ධර්මතිලක අතිනුයි.

ගිරිදේවී නවකතාව රූපමය මාධ්‍යයට ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමේදී ඔබට කතාවස්තුව සුවිශේෂ වන්නට ඇති?
‘නවකතාවෙන් තිරපිටපත ලිව්වේ සමන්ත කුමාර ගමගේ. මාත්, සමන්තත් ජීවත් වන්නේ ශාන්ති දිසානායක ජීවත්වන අනුරාධපුරේ එප්පාවල ගමේමයි. මට ගමේ අපේ අම්මලාගේ නංගිලාගේ සහ ආච්චිඅම්මලාගේ කතාව හොඳින් දැනෙනවා. ශාන්ති දිසානායකගේ බොහෝ පොත් අතර ගිරිදේවි මට දැනෙන ප්‍රමාණය වැඩියි. මෙහි ගැහැනිය ගැන ලියැවිලා තියෙන්නේ වෙනස් ආරකට. ආශලා, සීතම්මලා, චාන්දනීලා සහ මන්ත්‍රීතුමාලා ගැන ශාන්ති අක්කාට වගේම මටත් දැනෙන අත්දැකීම් තියෙනවා. ටෙලිය යද්දී ගිරිදේවී නවකතාව නොකියවූ බොහෝ අයත් කියවන්න පටන්ගත් බව අපට කිව්වා. ටෙලි මාධ්‍යයට කතාව හසුරුවා ගැනීමේදී ශාන්ති අක්කාගෙන් අවසර ගෙන විටින් විට වෙනස්කම් කළා. ශාන්ති අක්කාගේ නවකතාවේ අවසානය ශෝකාන්තයක්. ඒත් මා එය සුඛාන්තයක් බවට පත්කළා. එය ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ ඉල්ලා සිටීමයි.’ ගිරිදේවී ටෙලි නිර්මාණය පිළිබඳ ඉන්දික දරන්නේ එවන් අදහසකි.
‘බලාපල්ලා ගස්සන ගැස්සිල්ල… ගිරිදේවි වගේ නෙමේ විසාකා සිටුදේවි වගේ ඇවිදින්ඩ පුරුදුවෙයං…’
ගිරිදේවී ගැන කතුවරිය, ශාන්ති දිසානායක:
‘දවසක් ප්‍රවෘත්තියක මා දකිනවා සමාජ ශාලාවකට කොටුවී හඬමින් සිටි තරුණියක් එහි සේවකයෙකුගේ උපකාරයෙන් පැනලා යන සිද්ධියක්. මෙතැනදී මට ඇතිවුණු කම්පනයකින් තමයි මේ කතාව ලියන්න පටන් ගත්තේ. ගබ්සාව නීතිගත කළ යුතුයි කියලා මා තරයේ විශ්වාස කරනවා. පසුගිය කාලේ නීතිගත කරන්න ගියත් බෞද්ධ සහ ක්‍රිස්තියානි ආගමිකයන් බලවත් විරෝධයක් ඇතිකළා මතකයි. ගබ්සා විරෝධී සමාජයට පණිවුඩයක් දෙමිනුයි මා ගිරිදේවී ලියන්නේ.’

සමාජයේ දැවෙන ප්‍රශ්නයක් නවකතාවක් ලෙස එළිදැක්වීමෙන් පසු කතුවරිය ඒ ප්‍රස්තූතයෙන් නිදහස් වුණාද?
‘නැහැ. ගෝත්‍රික ලක්ෂණ තිබෙන පසුගාමී රටකයි අප ජීවත් වෙන්නේ. පොත් දහයක් ලිව්වත් මේ ඇත්ත ප්‍රශ්න ඉවර වෙන්නේ නැහැ. කතාවට පදනම් වන සමාජ අර්බුදය පිළිබඳ ශෝකයේ මං දිගටම ඉන්නවා. යථාර්ථය දන්නා නිසා මට ලිවීමෙන් සැනසීමක් ලබාගන්න බැහැ. කොච්චර ලිව්වත් ප්‍රශ්නය එළියේ එහෙමම තිබෙනවා. ගිරිදේවී ලියලා, එය ටෙලිනාට්‍යයක් ලෙසත් විකාශනය වුණා. මට සමහරුන් කතාකරනවා, ගම්පළාතේ ආශාලා වගේ දරුවන් සිටිනවා නම් එයාලාට ඉගෙනගන්න උදව් කරන්න කැමතියි කියලා. ඒ අවස්ථාවලදී මට මහත් සංතෝෂයක් ඇති වනවා. කෘතියක් හරහා එවන් සමාජ සත්කාරයක් කළ හැකියි යන්න මට බොහෝ අවස්ථාවලදී දැනිලා තියෙනවා. සමහරු අනුරාධපුරේ තියෙන වැවයි, කෙතයි දාගැබයි ඇතුළු ගමේ සොබා සුන්දරත්වය අත්වින්දත්, ගම ඇතුළේ මිනිසුන් විඳින දුක්කන්දරාව ගැන දන්නේ නැහැ.

ගිරිදේවී වේදනාකාරී කම්පනයක් කියවන්නන් තුළ ඇතිකරනවා. සාහිත්‍ය නිර්මාණයකින් ඔබ්බට ගොස් සමාජ නැගිටීමක් මේ කඳුළු කතා වටා ඇති නොවන්නේ ඇයි?
අපි දශක ගණනාවක් තිස්සේ ලේ වගු‍රුවමින් සිටින රටක්. ඒත් ලැබුණු ජයග්‍රහණයක් නැහැ. ඒ තුළ අද අපි නිර්වින්දනය වුණු සමාජයක් බවට පත්වෙලා තියෙනවා. ගම සුන්දරයි කියන්නේ මිථ්‍යාවක් පමණයි. හැම තැනම පීඩනය තිබෙනවා. එදිනෙදා ජීවන සංග්‍රාමයේ යෙදෙනවා මිසක් පොදු සමාජ සුබසිද්ධිය වෙනුවෙන් දැන් මිනිස්සු පෙළගැසෙන්නේ නැහැ. කුටුම්බය රැකගැනීම විතරයි. මේ තත්ත්වය තුළ අපි යමක් කළ යුතුයි කියලා මං හිතනවා.

නවකතාවේ අවසානය ශෝකාන්තයක් වීම පිළිබඳ ඔබ රසිකයන්ගෙන් චෝදනා ලබනවා වන්නට ඇති. ඒත් ගිරිදේවී ටෙලිනාට්‍යය සුඛාන්තයක්. ඔබ ශෝකාන්තයන්ට ඇලුම් කරනවාද?
දේශපාලනය වගේම ආගමත් අපේ රටේ මිනිසුන්ගේ ජීවිතවලට තදින්ම බලපානවා. අප බටහිරින් එන සියලු‍ම දේ ගිජු ලෙස ඩැහැගන්නවා. ඒත් බටහිරින් එන මිනිස් අයිතිවාසිකම් අපට විසයි. මේක දෙබිඩි තත්වයක්. අපේ සංස්කෘතිය සහ ආගම රටේ පසුගාමී අන්තයට ලොකු බලපෑමක් කරනවා. ග්‍රාමීය පසුබිමක මේ රැහැන් ඉතාමත් තදයි. අද බුද්ධාගමත් ආභරණයක් පමණයි. උගත් නාගරික සමාජය යම් පමණකින් නිදහස් වුවත්, ග්‍රාමීය මට්ටමේදී මේ විලංගු තදින් වැටී තිබෙනවා. අපි පුංචි කාලෙ ඉඳලාම බය කරලායි හදන්නේ. පුංචි කාලෙ ගෝනිබිල්ලෙක් ගැන කියලා ළමයි බය කරනවා. බත් කවද්දිත් බය කරනවා. සමාජයක් විදියට අපි කාලයක් දෙමළ මිනිස්සුන්ට බයවෙලා හිටියා. දැන් ඒ බය මුස්ලිම් අයට ආදේශ කරගෙන සිටිනවා.
ආගම උගන්වන්නේ අහිංසාවයි. ආගමේ තිබෙන මූලික හරය අපේ භාවිතය තුළ නැහැ. පෙරහැරේ ගමන් කරන අලියාට ආගමේ නාමයෙන් විලංගු දානවා. පෙරහැරේ ආලෝකය, ශබ්දය නිසා අලියා බොහෝ වදවේදනාවට පත්වෙනවා වෙන්න පුළුවන්. තාක්ෂණය සහ නවීන විද්‍යාව තුළ සිටියත් අපි තාමත් සිටින්නේ ගුහාගත වෙලා. දෙවියන් මිනිසාගේ හුදු නිර්මාණයක් බව අපි අද පිළිගත යුතුයි. මිනිසාගේ ආත්ම ශක්තිය තමයි බලවත්. හයේ පන්තියේ පටන් විද්‍යාව ඉගෙනගත්තත් නැවත ග්‍රහ වන්දනා කරනවා. අන්ධකාරය වෙතටම ගමන් කරනවා. අපේ ජනතාව සිටින්නේ බරපතළ අවිද්‍යාවකයි. මේ තත්ත්වය රටේ දේශපාලනඥයන්ට වාසියි.
අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ පැවතුණත් ආගමට බැරිවෙලා තියෙනවා සමාජය සුවපත් කරන්න. ආගම් එය දැන් ඔප්පු කරලා තියෙනවා. මේ තත්වය තුළදී කලාවට සහ නීතියට සමාජය සුඛිත මුදිත කරන්න යමක් කළ හැකියි කියලා මා විශ්වාස කරනවා. මා ඛේදවාචකයම ලියන්නේ ඒ නිසායි. අප අත්විඳිමින් තිබෙන පවත්නා දුක, සතුට බවට හරවන්න මට බැහැ. ඒ නිසා මං ශෝකාන්තය නිතරම ගෙනෙනවා.

ගිරිදේවී නවකතාව, රූපවාහිනී මාධ්‍යය තුළ දිගහැරෙද්දී ඔබ සිටියේ කවර සිතිවිල්ලකද?
නවකතාවක් ලියලා මං ඒ මත්තේ එල්ලිලා ඉන්නේ නැහැ. එය සමාජයට මුදාහැරලා මම වෙනත් නිර්මාණයකට ගොඩවෙනවා. බිත්ති හතරකට කොටුවෙලා ඉන්න මට නොලියා ඉන්න බැහැ. මම ගැලවීම ලබාගන්නේ ලිවීමෙන්. මගේ කෘතිය සිනමා හෝ රූපවාහිනී වශයෙන් වෙනත් මාධ්‍යයකට යන්න තිබෙන අයිතියට සහ නිදහසට මා ගරු කරනවා. මට පෑනෙන් අසීමිතව කළ හැකි දේ, කැමරාවෙන් කළ නොහැකි වෙන්නත් පුළුවන්. එනිසා ගිරිදේවී නවකතාව, ටෙලිනාට්‍යය හා මා කිසිවිටෙකත් සසඳන්නේ නෑ.

නවකතාවේ ප්‍රධාන චරිතය ‘ආශා’ට ඒ නම එන්නේ කොහොමද?
ආශා තම අනන්‍යතාව රැකගැනීමේ දුෂ්කරතාවක ඉන්නේ. ග්‍රාමීය වශයෙන් හැම ගැහැනියක්මත් එහෙමයි. මුලින්ම තාත්තාට, සැමියාට, පසුව පුතාට ඇය යටත් වෙනවා. තමන්ට කැමති විදියට හිතන්නවත් වැඩ කරන්නවත් ඇයට බැහැ. කතාව ඇතුළේ ආශා, කුමාර ඉදිරියේ කුමාරි වෙන්නේත්, සඳුන් ඉදිරියේ සඳුනි වෙන්නේත් ඒකයි. ආශා කියන නම දැම්මේ හිතලාමතලායි. ආශා ලස්සනයි. ස්වාභාවික රූමත්කමක් ඇයට තිබෙනවා. අව්වේ හිටියත් අව්වට පිළිස්සෙන්නේ නැති සමක් තිබෙන ගැහැනු ළමයි ගමේ ඉන්නවා. ආශාගේ තාත්තා දේශපාලනඥයෙක්. ඇයට ජාන ශක්තියත්, ගමේ තිබෙන අල, බතල, දඩමස් වැනි ස්වාභාවික ආහාර ගැනීමෙන් ඇතිවුණු යහපෝෂණයත් තියෙනවා. ආශා වගේ ලස්සන ගෑනු ළමයි ගමේ ඉන්නවා. එයාගේ ලස්සනට ආශා කරන අයත් බොහෝයි. ඒ ආශාව සමහර විට අහිංසක වෙන්න පුළුවන්. අනෙක් පැත්තෙන් ජාගර ආශාවත් තියෙනවා. ආශා මේ දෙයාකාර ආශාවන්ට මුහුණ දෙන්නියක්. පොදුවේ ගැහැනියට අත්විඳින්නට වන ඉරණම නිසා තමයි මං ආශා කියන නම යොදාගත්තේ.

ගිරිදේවී කතා අවසානයේ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය ගැන කිසියම් ඇඟවීමක් තිබෙනවා. ඒ තුළින් ඔබ මතුකරන්න උත්සාහ කළේ කුමක්ද?
නවකතාව අවසන් වන්නේ ශෝකාන්තයකින්. අවසානයේ කසුන් ගංජා පාවිච්චි කරලා වැරදිකරු වෙනවා. ඔහු අතේ තියෙන්නේ තමන්ගේ පාවිච්චියට ගත් ගංජා ස්වල්පයක් විතරයි. ගමේ ඒ කාලයේ රා තිබුණා. පසුව රා නැතිවෙලා කසිප්පුවලට ගියා. අද ගමේ ශ්‍රම බලකායෙන් වැඩි පිරිසක් කසිප්පු නිසා රෝගිවෙලා ඉන්නවා. ඇත්තටම මත්ද්‍රව්‍ය මිනිසාගෙන් වෙන් කරන්න බැහැ. අතීතයේ මිනිස්සු පලතුරු පැසවලා මත්වතුර හදාගත්තා. ගංජා තහනමටත් මම විරුද්ධයි. මිනිසුන්ට ගව්ගාණක් ඈතින් තිබෙන මේ නීති වෙනස් වෙන්න ඕනෑ. ගිරිදේවී නවකතාවේ කසුන් ගංජා ස්වල්පයක් අත තබාගැනීමෙන් අත්අඩංගුවට පත්වීම මම යොදන්නේ හිතාමතාමයි. ඔහු අත්අඩංගුවට පත්වීමෙන් පසු ආශා හිතන්නේ කසුන් තමාව අතරමං කළ බවයි. අපේ රටේ නීතියේ ඇති දුබලතාව නිසා අවසානයේදී ආශා නැත්නම් පීඩිතයා නැවතත් පීඩාවට පත්වෙනවා. ඇය නැවත අතරමං වෙනවා. ආශාගේ ඉරණම නැවත නැවත මේ සමාජයේ සිදුවන බව කියාපාන්නට මං කතා අවසානයේ සංකේත යොදනවා. ශෝකාන්තයන් ගොඩනඟන බවට මට චෝදනා ආවත් යථාර්ථයට පිටුපාලා නිර්මාණ කරන්න බැහැ.

ආශා, ගිරිදේවී ඇතුළේ ඉතාම ශක්තිමත් තරුණියක්. සැබෑ සමාජයේ ආශා කියන්නේ අහම්බයක්ද?
ඩයිනසෝර්ලා පෘථිවියේ සිටි සාඩම්බර සත්තු. පරිසරයට අනුගත නොවීම නිසා ඔවුන් වඳවුණා. අරගල නොකළොත් තමන් විනාශ වෙනවා. ප්‍රසිද්ධියේ කතා නොකළත්, බොහෝ කුඩා දැරියන් අපයෝජනයට ලක්වෙනවා. ඒ ගැහැනු දරුවාම ලොකුවෙලා මැදපෙරදිග ගිහින් නැත්නම් ඇඟලුම් කර්මාන්තශාලාවල දහඩිය වගු‍රලා, තවත් අය තේවතුවල අඩු පඩියට වැඩ කරමින් රට රකින මෙහෙවර කරනවා. ආශාලා ගම්වල ඇත්තටම ඉන්නවා. සීතම්මලාත් ඉන්නවා.

ගිරිදේවී තුළ තද විරෝධාකල්ප ස්වරූපයක් තිබෙනවා. ශාන්ති දිසානායක කියන්නේ ස්ත්‍රීවාදිනියක්ද?
මම ස්ත්‍රීවාදිනියක් නෙමෙයි. අපේ රටේ ගැහැනිය වගේම පිරිමිනුත් අසරණයි කියලායි මට හිතෙන්නේ. මම කොළඹින් පිටත අනුරාධපුරේ ජීවත් වන මහපොළොවේ පයගහලා ඉන්න කෙනෙක්. මම ජාති, ආගම් කුලමල කාරණා ඉවත් කරලා මනුෂ්‍යයාට ආදරය කරනවා. එතනදී ගැහැනු, පිරිමි භේදයක් මට නැහැ. මගේ බොහෝ නිර්මාණවලට වගේම ගිරිදේවීටත් පසුබිම වන්නේ මනුෂ්‍යයාට මා තුළ ඇති අසීමිත ආදරයයි.■

මාස්ටර් සර්, මට හිමි තැන දෙන්න – මණික් සන්ද්‍රසාගර

0
  • හඳුනාගත්තේ මාක්ස්වාදියෙක් විදියට
    රංගනවේදී ජී.ආර්. පෙරේරා
  • ගැඹුරු දර්ශනයක් කලාවට ගෙනාවා
    රංගනවේදිනී ඉන්දිරා ජොන්ක්ලස්
  • කොළඹ ඉපදුණු යාපනේ දරුවෙක්
    සිනමාවේදී සහ මාධ්‍යවේදී ඩී.බී. වර්ණසිරි

■ පවිත්‍රා රූපසිංහ

හැත්තෑව දශකයේ සමාජ සාධාරණත්වය වෙනුවෙන් සිය නිර්මාණ කෞශල්‍යය යෙදවූ මණික් සන්ද්‍රසාගර පැසසුමටත් ගැරහුමටත් එක්වර මුහුණ දුන්නෙක්. තරුණ විප්ලවයේ කඩතොලු, නිර්මාණ තුළින් එළිදරව් කළ සමාජ ශෝධකයකු ලෙස සන්ද්‍රසාගර මෙරට සිනමාවේ වර්ණවත් ලක්ෂ්‍යයක් සනිටුහන් කළා. ඒ මතකය අවදි කරන්නේ, කලාව වූකලි සමාජ සුභසිද්ධිය වෙනුවෙන්ය යන්න සිහිකැඳවමිනුයි.

ඩී.බී. වර්ණසිරි:
නිරවුල් මනසකින් තම එල්ලයට නිර්භයව ගමන් කරන නිර්මාණ ශිල්පියකු ලෙසයි මා මණික් සන්ද්‍රසාගර දකින්නේ. මණික් සිය නිර්මාණ සඳහා තෝරාගත් කතා සන්දර්භයන් තුළම එය දැකිය හැකියි. ඔහුට එංගලන්තයෙන්, ඇමෙරිකාවෙන් පෆෝමින් ආට්ස් සම්බන්ධයෙන් ලබාගත් පෘථුල දැනුමක් තිබුණා. මණික් යාපනේ දරුවෙක් වුණත් ඉපදුණේ කොළඹයි. ශාන්ත බි්‍රජට් කන්‍යාරාමය, කොළඹ ශාන්ත ජෝසප් සහ මාතර මාතර රාහුල විද්‍යාලයන්ගෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු සිංහල, දමිළ බර්ගර් සහ මුස්ලිම් සෑම ජාතියකම යාළුවන්ට අපූරු මිත්‍රයෙක්.
මණික්ගේ මුල්ම චිත්‍රපටය වන ‘කළුදිය දහර’ට නම යෙදුවේ සංකේතාත්මකවයි. චිත්‍රපටයට පසුබිම වුණේ 1971 තරුණ කැරැල්ල. කැරැල්ල කොහොමද උඩරට තේ වතුවලට බලපෑවේ යන්න ඔහු මතුකළා. වතුර සුදු පාට වුණත් අපේ සාහිත්‍යය තුළ වතුර හඳුන්වන්නේ ‘නිල්දිය’ කියලයි. මණික්ගේ චිත්‍රපටය ‘විකෘති වූ දියදහරක්’ ගැන කතාකළා. ඒ තමයි විප්ලවය. චිත්‍රපටයේ කතාකළේ හැත්තෑඑකේ කැරැල්ල විනාශකාරී විප්ලවයක් ලෙසයි. ඔහුගේ අරමුණ එය වුවත්, ප්‍රේක්ෂකයාට කැමති විදියට තමන්ගේ රුචිකත්වය අනුව චිත්‍රපටය විග්‍රහ කරගන්න අවස්ථාවත් තිබුණා. සාමාන්‍යයෙන් හොඳ චිත්‍රපටයක එය ලක්ෂණයක්. කළුදිය දහරේ කතාව කැටිකරලා ගන්න නිමල් මෙන්ඩිස්ගේ සංගීතයෙන් නෙවිල් ප්‍රනාන්දු ගයන එහි චිත්‍රපට ගීතයම ප්‍රමාණවත් කියලා හිතනවා.
පනම් අටෙන් මට වැඩිකර දුන්න
හැකි වුණත් බත් ටිකක් දරුවට කවන්න
මාස්ට සර් මට හිමි තැන මට දෙන්න
අනේ සර් කරුණාවෙන් සලකන්න
කළුදිය දහර කතා සංකල්පය පිළිබඳව හැත්තෑව දශකයේ බොහෝ අයට තිබුණේ දැඩි විරුද්ධත්වයක් සහ ඒ ගැන කතාකිරීමට බියක්. එනිසා චිත්‍රපටය සාකච්ඡාවට බඳුන් වුණේ නැහැ. ගීයේ මීළඟ පද ගැයෙන්නේ මෙහෙමයි.
අප අතරේ කඹ ඇඳිල්ලේ තරගෙ මේ
නිමවෙන්නට කල් ගතවෙයි දෝ
අනේ සර් අපි මිතුරන් වේදෝ එදා දවස උදාවේවිදෝ
චිත්‍රපටයේ සමස්ත තේරුම ගැබ්වුණු මේ ගීය දශක ගණනාවක් පුරා ඉතාමත් ජනප්‍රියයි.
කොළඹ සන්නිය චිත්‍රපටයට මණික් කිව්ව තවත් නමක් තමයි ‘කමින් ස්වීට්’. ගමෙන් ආ මිනිසෙකුට කොළඹ හතේ වගේ ඉංග්‍රීසියෙන් කතාකරලා ඒ පැළැන්තිය වැළඳගන්න අවශ්‍ය වූ විටෙකදී හටගත්තාවූ ගැටුම චිත්‍රපටයේ දිවෙනවා. මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම උපහාසාත්මක චිත්‍රපටයක්. මණික් චිත්‍රපටය තුළින් දැවැන්ත සමාජ විග්‍රහයක් කළා. රත්නපුරේ එකම ගෙදරක එකම පවුලක් වගේ ජීවත්වන පවුල් දෙකක එඩී ජයමාන්න අවිවාහකයි. විවාහකයා තමයි ජෝ අබේවික්‍රම. ජෝ අබේවික්‍රමට වනලැහැබකදී මැණිකක් ලැබෙනවා. ඔහු එඩී ජයමාන්නත් සමඟ කොළඹට ගෙනැවිත් විකුණනවා. පසුව කොළඹ හතෙන් ගෙයක් මිලදීගෙන තමුන්ගේ අසල්වැසියන් සමඟ සමාන්තරව ජීවත්වීමට උත්සාහ කරනවා. චිත්‍රපටය පුරාම දිවෙන්නේ මෙම ගැටුමයි.
මණික්ට ඓතිහාසික කතාවක් කරන්න අවශ්‍ය වුණත් එය අසාර්ථක වුණා. ඔහු ලියනවා ‘නියඟලා මල්’ සිනමා තිරපිටපත. 1971 විප්ලවය තවත් කෝණයකින් විග්‍රහ කෙරුණ චිත්‍රපටයක් වුණ ‘නියඟලා මල්’ අතරමඟ ඇණහිටිනවා.
ඉන්පසුව මණික් ‘සීතාදේවී’ පටන් ගත්තා. නිමල් මෙන්ඩින්ගේ සංගීතයට අමරදේව ගයන ‘නිම්හිම් සෙව්වා’ ගීතය අයිති සීතාදේවී චිත්‍රපටයටයි. එය සිංහලෙන් කරලා ඉංග්‍රීසියෙනුත් හඬකැව්වා. ලංකාවේ ධනවතෙක්ව ඉපදෙන රාවණා, සීතා ගැන සිහින මවනවා. රාවණා ගාමිණී ෆොන්සේකායි. ඉන්දියාවේ සිට මෝටර් බෝට්ටු ශූරයකු සිය බිරිඳ සමඟ ලංකාවට එනවා. බිරිඳ සිතාදේවිය ලෙස වටහා ගන්නා ගාමිණී මානසික ගැටුමකට යනවා. බෝට්ටු රේස් එක් පැත්තකිනුත්, රාවණාගේ මානසික ගැටුම තවත් පැත්තකිනුත් දිවෙන චිත්‍රපටය අතීතාවර්ජනයක ස්වරූපයෙන් ගලායනවා. මෙහි සීතාදේවියගේ අවතාරයක් ලෙස පෙනීසිටින්නේ ගීතා කුමාරසිංහයි. 1983 ජාතිවාදී කෝලාහලයේදී කේ. ගුණරත්නම් චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරයාට අයිතිව තිබූ විජය චිත්‍රාගාරය ගිනිබත් කළා. ගුණරත්නම්ගේ බොහෝ නිෂ්පාදන සිංහල චිත්‍රපට වුණත් චිත්‍රාගාරය දමිළ අයෙකුට අයිති නිසා සිංහල ජාතිවාදීන් ජාත්‍යාලයෙන් එයට ගිනිතිබ්බා. පිච්චුණේ සිංහල චිත්‍රපට සහ නෙගටිව්. ඒ අතර මණික්ගේ සීතාදේවිත් ගිනිගත්තා.
පසුව මණික් කළේ ‘රැම්පේජ්’ ඉංග්‍රීසි චිත්‍රපටයයි. අලියාට ඈතට දිවයන මතකයක් තිබෙන බව ලංකාවේ පොදු අදහසක්. රැම්පේජ් කියන්නේ ‘හස්ති වියරුව’යි. ප්‍රධාන නළුවා ගාමිණී ෆොන්සේකා එහි රඟපෑවේ පොහොසතකුගේ චරිතයකටයි. ඔහුගේ විනෝදාංශය අලින්ට වෙඩි තියන එක. සුද්දො එදා අලින්ට වෙඩිතබා උන් සමග ගත් පින්තූරවලින් ගෙදර බිත්ති සරසනවා. මණික් උත්සාහ කළේ සිංහලයෝ සුද්දෝ වගේ හැසිරෙන බව පෙන්වීමටයි. දඩයමේදී ඇතින්නක් මැරුණායින් පසුව, ඇගේ පැටියා ගෙදර ගේනවා. පැටියා ලොකුවෙලා ඇත්ගොව්වා මරලා ආයෙත් කැළේ පනිනවා. ඒ අලියා කැළේට එන දඩයක්කාරයන් මරන්න පටන් ගන්නවා. මිනිස්සු ඉල්ලා සිටිනවා මේ අලියා විනාශ කරන ලෙස. ගාමිණී ෆොන්සේකා තුවක්කුවත් අරගෙන යනවා අලියා මරන්න. මණික් මෙහිදී, හැදූ අලියා හා ප්‍රධාන චරිතය අතර ඇති ගැටුම මතුකරනවා.
පසුකාලෙදි අප ජීවත්වන පරිසරයේ උරුමයන් පිළිබඳ ඔහු ආශා කළා. ලංකාවට වෙබ්සයිට් එන්නත් කලින් වෙබ්සයිට් හදාගෙන අපේ උරුමයන් පිළිබඳ ලෝකයේම ප්‍රසිද්ධ කළා. ටුවරිස්ම්වලින් සල්ලි හම්බ කරන්න නෙමෙයි, රටේ තියෙන උරුමයන්හි වටිනාකම පෙන්වන්න ඔහුට ඕනෑ වුණා. නමුත් එයින් ප්‍රයෝජනය අපේ මිනිස්සු ගත්තේ නැහැ.
පසුව මණික් ‘ලිවින් හෙරිටේජ්’ යන සංකල්පය ඔස්සේ එවැනි වනාන්තර ආශ්‍රිතව හෝටල් ගොඩනඟා අපේ උරුමයන් විදේශිකයන්ට පෙන්වූවා. දේශීයත්වයට පමණක් ඉඩ තිබුණු මේවායේ ලංකාවේ ආහාරපාන ගැන සුද්දන්ට ඉගැන්නුවා. බෙහෙතක් වශයෙන් කංසා ගැන විවෘතව කතාකළා. දේශීය ඖෂධයක් ලෙස කංසා පානයට යොමුවීමත් සමාජයේ එදා බොහෝ දෝෂයට ලක්වුණා. ඔහුට අවශ්‍ය වුණේ ලංකා සිතියම ලෝකෙට ගෙනියන්නයි. වේට්ටිය අඳින ඔහු යාපනේ ගැමියෙක් විදියට තමයි ජීවත් වුණේ. තුවායක් ඔළුවේ ගැට ගහගන්නවා. මණික්ට යාළුවෝ විහිළුවට කියන්නේ ‘ලාෆින් බුද්ධා’ කියලායි. දෙමළ මිනිසා එක්ක දෙමළෙනුත්, සිංහල අය සමඟ සිංහලෙනුත් ඔහු ගනුදෙනු කළා. පසුකාලයේදී කතරගම පළාතේ ලිවින් හෙරිටේජ්හි ජීවත්වුණත් මිනිස්සු කතාවක් හැදුවා මණික් මහණ වෙලා භාවනානුයෝගී වුණා කියලා. ඇත්තටම මණික් ජීවත් වුණේ ඉතාමත් සරල විදියටයි. කවදාවත් මහණවෙලා හිටියේ නැහැ.

ඉන්දිරා ජොන්ක්ලස්:
මං මණික්ව බාලවියේ පටන්ම දන්නවා. කළුදිය දහරේ රඟපෑමෙන් පසුව අපි සමීප මිතුරන් වුණා. එහි මා රඟපෑවේ මනෝ බ්‍රෙකන්ජි සමඟයි. මණික් ඉතාමත් සරල, නිතරම සිනාවෙන් විහිළුවෙන් ජීවත් වුණු සුන්දර අයෙක්. ඔහුගේ විහිළුවලට සෙට් එකේ හැමෝම රිලැක්ස් වුණා. මණික් නිතරම සිනාවෙන් සිටි බව කවුරුත් දන්නා ඔහුටම අනන්‍ය දෙයක්. ඒ සැහැල්ලුව තුළ මණික් ගැඹුරු තේමාවන් කලාත්මකව සාකච්ඡාවට මතුකළා.
බැරෑරැම් දර්ශනයක් තිබුණු කළුදිය දහරට මා ඉතාමත් කැමතියි. සමාජයේ ඇති නැති පන්ති පරතරය සහ ඉඩම් බෙදීයාමේ විසමතාව ගැන විවෘතව කතාකළ ඉතා හොඳ ෆිල්ම් එකක්. ෆිල්ම් එක රිලීස් කරන විට සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ පනත ගෙනැවිත් ඉඩම් අයිතිය අක්කර පනහකට අඩුකළා. ෆිල්ම්එක රිලීස් කළේ ඉන්පසු වීම මණික්ට අවාසියක් වුණා.
මණික් සිනමා අධ්‍යක්ෂවරයෙක් පමණක් නොවෙයි, නාට්‍යවේදියකුත් වුණා. 1978 දී ‘සන්ධ්වනි’ නම් ඉංග්‍රීසි වේදිකා නාට්‍යයේ කටයුතු කළා. ඒ නාට්‍යයේ මම මරියාට රඟපෑවේ ගාමිණී ෆොන්සේකාත් සමඟයි. මණික් නිර්මාණ ශිල්පියෙක් විදියට ඉතාමත් බුද්ධිමතෙක්. අසූතුනේ කෝලාහලය අපේ ජීවිතවලට තදින්ම බලපෑවා. ඒ කම්පනයත් සමග මා රට හැර ගියා. අසූතුනෙන් පසු ඔහු නිර්මාණ නොකරන්නට ඇති.

ජී.ආර්. පෙරේරා:
හැත්තෑව දශකයේ මුල් භාගයේදීයි මට මණික් හමුවන්නේ. පක්ෂ දේශපාලනට කිසිම සම්බන්ධයක් නැතත් මා මණික්ව හඳුනාගත්තේ මාක්ස්වාදියෙක් විදියටයි. මාක්ස්ගේ දර්ශනයට පටහැණිව ලංකාවේ වාමාංශික පක්ෂ කටයුතු කරන බව ඔහුගේ මතය වුණා. කළුදිය දහර නිර්මාණය වුණේ මාක්ස්වාදී චින්තනය මතයි. 1971 තරුණ කැරැල්ලේ විකෘතිය ඔහු එහි කතාකළා. මාක්ස් කවදාවත් ධනපතියන් මරන්න ඕනෑ කියන තැන නොසිටි බවත්, මිනිස්සු මරලා සමාජවාදය කරා යන්න බැරි බවත් ඔහු තදින් විශ්වාස කළා. මණික් කියනවා සම්පූර්ණයෙන් මිනිහෙක් ඝාතනය කරනවාට වඩා භයානකයි මිනිහෙක් අනෙක් අයව සූරාගෙන කෑම කියලා. ඒ වගේම ඔහු කිව්වේ, ආගම් කිසිවක් ‘කෙනෙක් නැති කරලා, තව කෙනෙක් හදන්න පුළුවන්’ කියලා නොපවසන බවයි. කළුදිය දහර තුළ ඔහු කතාකරන්නේ එයයි. මණික් කිසිදු අන්තයක් නියෝජනය කරමින් නිර්මාණ කළේ නැහැ.
හරිම සුන්දර මිනිසෙක්. එදා සිංහලයන්, දමිළයන් අතර සමඟිය ඔප්පු කරන්න තිබෙන හොඳම සාක්ෂිය තමයි මණික්. මාක්ස්වාදයේ උගන්වන සහෝදරත්වය ඔහුගේ ජීවිතයේ පදනමයි. ජාතිවාදී ඔටුන්න කවදාවත් මණික් දාගත්තේ නැහැ. ඔහු දෙමළ චිත්‍රපට කළේ නැහැ. එයා හිතුවේ මම ජීවත් වුණේ, හැදුණේ වැඩුණේ සිංහල මිනිස්සු එක්ක, මගේ නිර්මාණ දෙන්නෙත් සිංහල මිනිසුන්ට කියලායි. පසුකාලීනව සිංහල මිනිස්සු එය භාරගත්තේ නැහැ.
ඒ කාලෙ සිංහලකමේ ඔටුන්න දාගත්තෝ ඇසුවා මොකටද අපි දෙමළ අයට කියලා සිංහල නිර්මාණ කරගන්නේ කියලා. මණික් සිනමා දිවියට අතරමඟදී සමුදුන්නා. සිනමාව බටහිර ඇතිවුණත් ලංකාවට පැමිණියේ ඉන්දියාව හරහායි. මේ නිසා පණහ, හැටේ දශකයේදී සිංහල චිත්‍රපට බොහෝ නිර්මාණ කළේ දෙමළ අධ්‍යක්ෂවරු විසිනුයි. ඒවාට වියදම් කළේත් දෙමළ නිෂ්පාදකයනුයි. මණික්ට ඕනෑ තරම් අවස්ථාව තිබුණා ඉන්දියාවට සම්බන්ධවී දෙමළ චිත්‍රපට කරන්න. නමුත් ඔහුට එය අවැසි වුණේ නැහැ.
මණික්ගේ කොළඹ සන්නියටත්, රැම්පේජ්වලටත් මම සම්බන්ධ වුණා. කොළඹ සන්නිය ෆිල්ම් එකෙනුත් දේශපාලන දර්ශනයක් මතුකරන්නයි මණික් කල්පනා කළේ. එහි කළේ, වැරදි විදියට සමාජගත වී තිබුණු විප්ලවය, උපහාසයට ලක්කිරීමයි. කොළඹ සන්නියට එදා මිනිස්සු දොස් කිව්වා. මම මණික්ගෙන් ඇසුවා ෆිල්ම් එකට බනිනවා නේද කියලා. එයා කිව්වා මම ඕක බලාපොරොත්තු වුණා කියලා. ඔහුගේ චිත්‍රපට සංරක්ෂණය වෙලා නැහැ. මේවා සංරක්ෂණය කරන්න ඒ කාලෙත්, අදත් නිසි වැඩපිළිවෙළකුත් නැහැ. ■

 

නෙරුදාට ගෙයක්

0

■ ප්‍රියන්ජිත් ආලෝබණ්ඩාර

ගෙවල් හැදීම ඉදිකිරීම් කර්මාන්තයට අයත් කාර්යයකි. ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය යනු ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම වෙනුවෙන් තිබෙන කලාවය.
එසේ තිබියදී කලාව වෙනුවෙන් ඉදිකළ ගොඩනැගිල්ලක් පසුගියදා අපට දැකගන්නට ලැබුණි. මේ ගොඩනැගිල්ල ඉදිකළේ නෝනාගම, වැලිපටන්විල, ඔච්චම වෙරළ තීරයේය. එලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය කෙරුණේ සුප්‍රකට කිවි පැබ්ලෝ නෙරුදා ජීවත් වූ වැල්ලවත්තේ නිවෙසය. නිර්මාණකරුවා, සැලසුම්කරණ ශිල්පියා බිමල් දුෂ්මන්තය. ප්‍රති-නිර්මාණයට හේතුවූයේ අශෝක හඳගමගේ නවතම සිනමා නිර්මාණය වන ‘ඇල්බොරාදා’ ය.
මිනිහෙක් ජීවත්වුණ නිවසක් යළි නිර්මාණය කිරීම කෙලෙස කරනවා විය හැකිද? අපේ කුතුහලය ඇවිස්සුණේ ඒ කාරණාවය.
“ලයනල් වෙන්ඞ්ට්ගේ ගෙදරට නෙරුදා දාපු නම තමයි ‘ඇල්බොරාදා’. අල්බොරාදා කියන වචනය අපි ගන්නේ එතැනින්. ඒක ස්පාඤ්ඤ වචනයක්. ඇල්බොරාදා කියන්නේ අරුණට. නෙරුදා ලංකාවට ඇවිල්ලා ගත කළ මුල් දවස් ටික තමයි ඇල්බොරාදා චිත්‍රපටියට අපි පාදක කරගන්නේ.” එසේ කීවේ ඇල්බොරාදා චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂ අශෝක හඳගමය.
පැබ්ලෝ නෙරුදා අපේ මතකයට නැගෙන්නේ අපමණ ප්‍රේමණීය හැඟීම් අපූරු ලෙස කවි කළ කවියෙකු ලෙසය. 1928 කොන්සොලේෂන් නිලධාරියෙකු ලෙස චිලියේ සිට බුරුමයට පැමිණි නෙරුදා, ලංකාවේ කොන්සලේෂන් නිලධාරියා ලෙස පැමිණෙන්නේ 1929 වසරේදීය. ඇඳුම් බෑගයක්වත් නැතිව අත්පොතක් පමණක් ගෙන රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙකු ලෙස ලංකාවට පැමිණි නෙරුදා පදිංචි වුණේ කොළඹ, වැල්ලවත්තේ, 42 වැනි වීදියේ, අංක 56 නිවසේ ය.
ඔහු වාසය කළ ගොඩනැගිල්ලේ අද වන විට ශේෂව ඇත්තේ කොටස් කිහිපයක් පමණි. අද වැල්ලවත්ත කියන්නේ එදා නෙරුදා සිටි වැල්ලවත්ත නොවේ. එය කොළඹ නගරය ආසන්නයේ පිහිටි බොහෝ ජනාකීර්ණ නගරයකි. මග දෙපස ඉදිවුණු තට්ටු ගොඩනැගිලිය. මහ මග එක පෙළට ඇදෙන යානවාහනය.
“වැල්ලවත්තේ අවසානය දක්වා කොළඹ නගර සභාවෙන් ගෑස් ලයින් එකක් දීලා තිබුණා. ඒ ගෑස් ලයින් එක දිගට ලාම්පු කණු තිබිලා තියෙනවා. ඒ හෝඩුවාව ඔස්සේ නෙරුදා පදිංචිවෙලා හිටිය ගේ හොයාගන්න අපට පුළුවන් වුණා. අංක 56 ලාම්පු කණුව ඉස්සරහ ගෙදර තමයි නෙරුදා ඉඳලා තියෙන්නේ කියලා අසල්වාසීන් අපට කිව්වා. 1929 විතර හැදූ ඒ ගෙදර කෑල්ලක් තවම ඒ ඉඩමේ තියෙනවා. කබොක් ගල්, කටුමැටි බිත්ති මත වැලි, මැටි ගාලා තිබුණු බවක් පේනවා. හැබැයි වෙනම ගෘහ නිර්මාණ සැලසුමක් අනුව ඒක හදලා තියෙන්නේ. ඉතාම හොඳ උළුවහු ජනෙල් දාලා තිබිලා තියෙනවා. බොර වීදුරු කියන වීදුරු විශේෂය තමයි ජනෙල්වලට යොදලා තියෙන්නේ. ඒවායේ ශේෂයන් තවමත් එතැන දකින්න පුළුවන්.
ඔහුගේ අතේ යහමින් මුදල් තිබිලා නෑ. ඒ නිසා ඒ වෙලාවේ හැටියට ඔහු කොළඹ නගරයෙන් පරිබාහිර වැල්ලවත්ත වගේ තැනක පදිංචියට ඇවිත් තියෙනවා. ලංකාවෙන් අපනයනය කරන දේකින් තමයි ඔහුට මුදල් ලැබෙන්නේ.” අල්බොරාදා චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන සැලසුම්කරණ ශිල්පී බිමල් දුෂ්මන්ත තමාගේ කාර්යය ගැන විස්තරය පටන්ගත්තේ එසේ කියමින්ය.
චිත්‍රපටයේ තිර පිටපතට අනුව 1929 වගේ කාලයක වැල්ලවත්ත ප්‍රදේශය තිබුණේ කෙසේදැයි නිෂ්පාදන සැලසුම්කරණ ශිල්පියා සොයාගන්න ඕනෑය. එය ප්‍රතිනිර්මාණය කරන්න ඕනෑය. සෙල්ලමක් නොවේ.
රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙකු වුණත් නෙරුදා වැනි කවියෙකු ජීවත්වූයේ කෙසේද යන්න සොයාබැලීම ලේසි පහසු නැත. නෙරුදා මෙන්ම ඔහු අවට සිටි මිනිසුන් කෑවේ බීවේ, ඇන්දේ පැළැන්දේ කොහොමද කියා සොයාගත යුතුය.
“නිෂ්පාදන සැලසුම්කරණ ශිල්පියෙකු ලෙස සාමාන්‍යයෙන් මම මාස දෙකකවත් පර්යේෂණයක් කරනවා. රික්ෂෝවත්ත කියන්නේ දැන් රොක්සි සිනමා ශාලාව තියෙන තැන සිට පහළට තියෙන කොටස. ඒ වත්තේ කාන්තාවෝ කසලශෝධක වැඬේ කරන අතර පිරිමි කළේ රික්ෂෝවලින් පුද්ගලයන් ප්‍රවාහනය කිරීම. රික්ෂෝ ගාල් කළ තැන තමයි දැන් ඔය සැවෝයි ප්‍රිමියම් හෙවත් පරණ රොක්සි සිනමා ශාලාව තියෙන්නේ. එතැනින් ඇතුළේ තමයි කුඩා පැල්පත්වල මේ මිනිස්සු ඉඳලා තියෙන්නේ. අධ්‍යක්ෂවරයාගේ හිතේ මැවුණු චිත්ත රූපය ජීවමාන කිරීම තමයි නිෂ්පාදන සැලසුම්කරණ ශිල්පියා හැටියට මගේ වැඬේ වුණේ. විදේශීය අධ්‍යක්ෂවරයෙක් ලංකාවේ රූගත කිරීමක් කරනවා නම් නිෂ්පාදන සැලසුම්කරණ ශිල්පියෙකුගෙන් ඔහු බලාපොරොත්තු වෙන මට්ටමේ ගුණාත්මක මැදිහත්වීමක් අපි මේ චිත්‍රපටියෙදි කළා.”
චිත්‍රපටියේ රූපවලට සම්බන්ධ දර්ශන තලය සැබෑවට මුණගැහෙන්නේ නැත්නම්, පර්යේෂණයකින් පසු අවශ්‍ය දර්ශන තලය නිර්මාණය කිරීම සිනමා කර්මාන්තයේ සිරිතයි. අතීත කතා පුවත් පිළිබඳ චිත්‍රපටවලදී බොහෝ විට එවැනි දර්ශන තල ඉදිකිරීමට සිදුවේ.
“අපට නෙරුදාගේ වගේ නිවසක් ලැබුණු නැති නිසා මුලින් අපි හිතුවේ මේ දර්ශන තැන් දෙකක රූගත කරන්න. තිබුණ ගෙවල්වල දෙපැත්තේ අලුත් ගොඩනැගිලි හදලා. එතකොට මේ චිත්‍රපටයේ අදාළ කාල සීමාවට ගැළපෙන්නේ නෑ. ඒ නිසා නිවස සම්පූර්ණයෙන්ම හදන්න ඕනෑ කියලා මම යෝජනා කළා.
මේකට විශාල පිරිවැයක් යන නිසා නිවසේ භාගයක් හදමු කියලා ඒ වෙලාවේ යෝජනාවක් ආවා. මම ඉගෙනගත්ත විදියට චිත්‍රපටියක දර්ශන තලයක් හදනවා නම් ඒ දර්ශන තලයේ රූගත කරන්න තියෙන දර්ශන ප්‍රමාණය ගන්න ඕනෑ. ඊට පස්සේ චාට් එකක් හදනවා. ඒ චාට් එකෙන් ෆ්ලෝ ප්ලෑන් එකක් හදන්න පුළුවන්. ඒ ෆ්ලෝ ප්ලෑන් එකෙන් ඩමියක් හදන්න පුළුවන්. ඒ ඩමිය එක්ක තමයි අපි අධ්‍යක්ෂවරයා එක්ක සාකච්ඡා කළේ.
මේ වගේ දර්ශන තලයක එක පැත්තක් අයින් කළා කියලා වියදමේ අඩුවක් වෙන්නේ නෑ. අමුද්‍රව්‍යවලට යන වියදම විතරයි අඩුවෙන්නේ. කම්කරුවන්ගේ වියදම්, කෑම වියදම්, නවාතැන් වියදම් වගේ දේවල් සමානයි. නිවසේ ඇතුළත, පිටත, වරන්ඩා එක, කුස්සිය මේ හැම එකම හරියටම අපි හැදුවා.
ඒ ගෙදර කොහොමද පරිමාණගත කරගන්නේ කියන ප්‍රශ්නය තිබුණා. වර්තමානයේ තියෙන ලොකු ගෙවල්වල ගෘහනිර්මාණමය පරිමාණය අපි දන්නේ නෑ. ඒ නිසා 1929 කාලයට අයත් මේ වගේ ගෙයක් අපි හෙව්වා. මම ‘විජයබා කොල්ලය’ චිත්‍රපටියේ වැඩ කරනකොට ඩබ්ලිව්. ඒ. සිල්වාගේ ගේ ගැන දැනගෙන හිටියා. 1929 වෙනකොට ඩබ්ලිව්. ඒ. සිල්වාගේ තාත්තා ඒ ගේ හදලා ඉවරයි. වැල්ලවත්තේ තියෙන ඒ ගෙදර පරිමාණය මම ගත්තා. ආලෝකකරණයට අවශ්‍ය විදිහට ඉඩකඩ තියලා, උස තියලා, කාමර හා සාලය ලොකු කරලා ගේ හැදුවා.
රූගත කිරීමේදි චරිත සඳහා සහ තාක්ෂණික ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් වෙන්න ඕනෑ. රූප රාමුවේදී ඒක විශාල අවකාශයක් කියලා නොදැනෙන්නත් ඕනෑ. ඒ නිසා මේක කරන්න ඕනෑ කැමරා අධ්‍යක්ෂවරයා එක්ක සාකච්ඡා කරලා. මට ලොකූ ප්‍රශ්නයක් වුණේ වැඬේ පටන් ගන්නකොට කැමරා අධ්‍යක්ෂ චන්න දේශප්‍රිය කොරෝනා නිසා ප්‍රංශයේ හිරවෙලා සිටීම. සූම් තාක්ෂණයෙන්, වට්ස් ඇප්වලින් සාකච්ඡා කර කර තමයි වැඩ කළේ. ඔහු ලංකාවට එන්න සති දෙකකට කලින් මම නෙරුදා හිටිය ගෙදර ඉදිකිරීම් ඉවර කළා.’
අපට තවත් ප්‍රශ්නයක් ඇති විය. ඒ, මේ නිවස සාමාන්‍යයෙන් අප ජීවත්වන නිවසක් වාගේමද යන්නය.
‘සිනමාවේදි අපි හිතන්න ඕනෑ මතුපිට ගැන. ශක්තිමත්භාවය, කල් පැවැත්ම අදාළම නෑ. රූගත කරන වෙලාවේ ශිල්පීන්ගේ ඔළුවට කඩා නොවැටෙන්න ශක්තිමත් වුණාම ඇති. ඒ නිසා ශක්තිමත්භාවයට නෙමෙයි, මතුපිට පෙනුමටයි මුදල් වියම් කරන්න ඕනෑ.
ගෙයක් නම් ඒක කොච්චර කල් භාවිත කළ නිවසක්ද කියන කාරණයත් පෙන්නන්න ඕනෑ. ඒක ලංකාවේ චිත්‍රපට බොහොමයක නොසලකා හරින දෙයක්. නැදුන්, බුරුත, තේක්ක වගේ ලීවලින් හදපු ගෙයක් වගේ පෙන්වන්න මම ගත්තේ ඒ ලීවල වර්ණ විතරයි. මනුස්සයෙක් ජනේලයක් ගාව හිටගත්තොත්, කැට පැලැල්ලේ පරිමාව වැරදුනොත් වෙනත් අදහසක් එන්නේ. ඒ නිසා ඒ පරිමාණ ගැන හරියටම බැලුවා. මුළු ගේම තුනී මුහුදු වැල්ලෙන් කපරාරු කළා. බිමට රතු සිමෙන්ති දාලා සුද මැද්දා. ජනෙල් සියල්ල ඇත්තම ලී. රූප රාමුවට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට ඒ ලීවල ආලේප කිරීම් කළා.’
අල්බොරාදා චිත්‍රපටයේ මූලික කතාව ගොඩනැගෙන්නේ ඔහු ජීවත්වූ වැල්ලවත්තේ නිවස හා වැල්ලවත්ත මුහුදු වෙරළ ආශ්‍රිත ක්‍රිියාකාරම් සමගය.
මේ නිවස පැබ්ලෝ නෙරුදාගේ මෙරට ගතකළ අපූරු කාලසීමාව පිළිබඳ අල්බොරාදා චිත්‍රපටය නිමවන්නට විශාල දායකත්වයක් දක්වන්නට ඇත. එක් පැත්තකින් එය ලාංකීය සිනමාවේ නිෂ්පාදන සැලසුම්කරණ අංශය ජාත්‍යන්තර තලයට ඔසවා තැබීමකි.
‘පැබ්ලෝ නෙරුදා හිටිය තැන දැන් සම්පූර්ණයෙන් වෙනස්. ඒ නිසා එදා වැල්ලවත්තේ පරිසරය අපට ප්‍රතිනිර්මාණය කරන්න සිදුවුණා. මම මෙතෙක් කළ සිනමා කෘති රූගත කළේ පවතින දර්ශන තලවල. මේ චිත්‍රපටය සඳහා පැබ්ලෝ නෙරුදා ජීවත්වූ නිවස අපි නිර්මාණය කළා. ඒ මහන්සිය කොච්චර ඵල දරලා තියෙනවාද කියල කියන්න ඕනෑ ප්‍රේක්ෂකයෝ. මේ වැඩෙන් ජාත්‍යන්තර තලයේ වැඩ කරන්න පුළුවන් දක්ෂයෝ අපිට ඉන්න බව පෙනුණා.’ හඳගම අන්තිමේ කීය.■

පළාත් සභා ඡන්දය පරණ ක්‍රමයටම යයි

පළාත් සභා මැතිවරණය පැරණි ක්‍රමයට පැවැත්විය යුතු බවට ආණ්ඩුවේ නායකයන් එකඟ වී ඇති බවත්, දෙසැම්බර් 14 වැනිදා කැබිනට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කරන ලද කැබිනට් පත්‍රිකාවේ තිබුණේ එම ක්‍රමයට මැතිවරණය පැවැත්වීමේ යෝජනාවක් බවත් වාර්තා වේ.

අමාත්‍ය ජනක බණ්ඩාර තෙන්නකෝන් එම කැබිනට් පත්‍රිකාව ඉදිරිපත් කළ අවස්ථාවේ පළාත් සභා මැතිවරණය මේ අවස්ථාවේ පැවැත්වීම නුසුදුසු බවට අදහස් ඉදිරිපත් වී ඇත. පළාත් සභා ක්‍රමයට විරුද්ධ මතයක් දරණ කිහිපදෙනෙකු එයට එරෙහිව අදහස් දක්වා ඇත. පසුව එම කැබිනට් පත්‍රිකාව පක්ෂ නායක රැස්වීමට ඉදිරිපත් කිරීමට එකඟ වී ඇත.

එම කැබිනට් පත්‍රිකාව ඉදිරියේදී නැවතත් කැබිනට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කොට සම්මත කරගැනීමට සැලසුම් කර ඇතැයි ආණ්ඩුවේ ආරංචිමාර්ග පැවසීය. එම ආරංචිමාර්ග වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කළේ, ඉදිරිපත් කළ කැබිනට් පත්‍රිකාව 2018 ඔක්තෝබර් මාසයේදී නීතිවිරෝධී ආණ්ඩුවේ කැබිනට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත්   කළ පත්‍රිකාවට බොහෝදුරට සමාන බවය.

පැරණි ක්‍රමයට පළාත් සභා මැතිවරණය පැවැත්වීමේ යෝජනාව සඳහා දිනේෂ් ගුණවර්ධන සහ විමල් වීරවංශ යන අමාත්‍යවරුන් කැමැත්තක් නොදක්වන බව අනිද්දා සමඟ අදහස් දැක් වූ කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකු පැවසීය.

සමානුපාතික පැරණි ක්‍රමයට පළාත් සභා මැතිවරණය පැවැත්වීම සඳහා පළාත් සභා ඡන්ද විමසීම් පනතට තාවකාලික සංශෝධනයක් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර සම්මත කරගත යුතුය.

වසර දෙකක කාලයක් තිස්සේ පළාත් සභා මැතිවරණය ප්‍රමාද වී තිබෙන අතර, ඒ සඳහා හේතු වී ඇත්තේ කොට්ඨාශ හා සමානුපාතික ක්‍රමය යටතේ පළාත් සභා මැතිවරණය පැවැත්වීම සඳහා ඊට අදාල නීතිය වෙනස් කිරීමෙන් පසු ඒ අනුව සිදු කළ සීමා නිර්ණ වාර්තාව පාර්ලිමේන්තුව ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුවෙනි.■