No menu items!
22 C
Sri Lanka
23 June,2026
Home Blog Page 182

කවි චින්තාමනි පී.ඇම්.පී. අබේසිංහ සහ රනිල් වික්‍රමසිංහ

0
  • එක්සත් ජාතික පක්‍ෂ යුග මෙහෙවර රනිල් වික්‍රමසිංහ විසින් නන්නත්තාර මේ ගෙවෙන්නේ විසි අටවෙනි වසරය. ගවයෙකු ඇතුළු කළ විට, ගව මස් ඇසුරූ ටින් නිකුත් වන යන්ත්‍රයකට ගව මස් ඇසුරූ ටින් සියයක් ඇතුළු කළද, ගවයෙකු නිර්මානය කළ නොහැකිය. හේතුව අගමුල මාරුවීමය. එය වෙනස් විය යුතුමය. සේනානායකලා බිහි කළ පක්‍ෂයේ අගමුල වහා මාරු කළ යුතුවේ.

■ නීතිඥ චන්ද්‍රසිරි සෙනෙවිරත්න

ගිය සතියේ මානවම්ම පිළිබඳ ලියවිල්ල කියවූ පාඨකයන් කළ ප්‍රකාශයන් විවිධාකාරය.

කෙනෙකු ඇසුවේ බුදු අම්මෝ රටට කරලා තියෙන වැඩ සම්භාරය… කියාය. බලාගෙන ගියාම මහපොළ මොන කෙහෙම්මලක්ද… එහෙමත් ඇසූ කෙනෙක් විය. රනිල් කළ එක වැඩක් කී පැත්තකින් විග්‍රහ කරන්න පුළුවන්ද කියා ඇසුවේ විශ්‍රාමික පරිපාලන නිලධාරියෙකි. රනිල් බැනුම් ඇහුවාට පරාද වුණාට කරලා තියෙන්නේ යෝධ නිහඬ විප්ලවයක් යනුවෙන්ද අදහස් ප්‍රකාශ විය. විය. මේ සියල්ලෙන් කියැවෙන්නේ රනිල් වික්‍රමසිංහ ගැන රටේ මිනිසුන් මෙන්ම, රනිල් ද කිසිවක් නොදන්නා බවය. මෙහෙම චරිතයකට මෙයට වඩා ගමනක් නැත. දිගු කලක් රනිල් වික්‍රමසිංහ සහ ටීම් එක කෝටු මස් කරමින් සිටි චන්ද්‍රසිරි සෙනෙවිරත්න මෙසේ අංශක හතළිස් පහක් ආපසු හැරුණේ ඇයිද කියා විමසූ මිත්‍රයෙක්ද මේ අතර විය. හෙතෙම එසේ අසා මොහොතක් නිහඬ විය.

“ඔව්නේ…..” එසේ නිහඬව සිටි මිත්‍රයා තමාටම එසේ කියා ගත්තේය. ඒ කතාවේ තේරුම මොකක්ද කියා අසන තරමට ඒ ආත්මභාෂණය මට තදින් දැනිණ. සමහර ආත්ම ප්‍රකාශන බරපතළය. ගැඹුරුය.

“ගස් නැති රටේ එඬරු ගහත් ගහක් කියනවානේ..” ඔහු මට එසේ උත්තර දුන්නේ කිසිදු හැඟීමකින් තොරවය. එය මගේ පරිකල්පනය බිංදුවට බැස්සීමකි. මේ සියලු කතා හරහා ඉස්මතු වන්නේ සමහර විට, ප්‍රබෝධයේ රාවයද? නැත. බිඳ වැටී අසරණවූ රටක විලාපයයි. එඬරු ගහත් ගහක් කියා හිතන්නට සිද්ධවීමත් පාපයකි.

මිනිසෙකු ගැන කියවීම මිනිසෙකු තක්සෙරු කිරීම සුවිශේෂ අභ්‍යාසයකි. ඉන්දිය ජනාධිපති අබ්දුල් කලාම් කීවේ අතීත ක්‍රියාකාරම්වලින් මිනිසෙකු තක්සේරු නොකළ යුතු බවය. හේතුව මිනිසුන් වෙනස් විය හැකි නිසාය. අතීත ක්‍රියාකාරකම් යහපත් නොවුණ විට ඒ අප්‍රසන්න දෝංකාරය තුළින් කෙනෙකු තමන් තුළම ප්‍රතිනිර්මාණය විය හැකිය. හේතුව වෙනස් වීම, වියපත් වීම කිසිවිටක කිසිවෙකුට පාලනය කළ නොහැකි නිසාය. වියපත් වන විට තලැත්තෑනි වේ. එවිට බොහෝ මිනිස්සු යහපත් වෙති. ඒ වියපත් වෙමින් මුහුකුරා යමින් යහපත් වෙමින් පරණ මෝඩකම් අත්හරිති. ඒ කිසිවෙකු රවටන්නට නොවේ. තමන් තමාටම පහනක් වන්නටය. රනිල්ට ඒ වාසනාවද ඇත්තේම නැති හැටියකි. නැතිනම් පාර්ලිමේන්තුවේදී ශතකයක් වාර්තා කර අභයාරාමයට රිංගා බෙල්ල කපා ගන්නේ නැත.

සමහර විට තකතිරුවෙකු එක් දවසකින් ප්‍රාතිහාර්ය පාන්නට බැරි නැත. විජේදාස රාජපක්‍ෂ වරාය නගර පනත් කෙටුම්පත උඩුයටිකුරු කළා වාගේය. මුරුත්තෙට්ටුවේ රාජපක්‍ෂලා පට්ට ගසනවා වාගේත් විය හැකිය. එහෙත් විජේදාස, පනත් කෙටුම්පතට ඡන්ද විමසන දා හැංගිච්ච තැනක් දන්නා කෙනෙක් නැත. රනිල් පාර්ලිමේන්තුව බබු`ථවා අභයාරාමයට ගිය පසුව, රනිල්ගේ හිස කපා වශී ගුලි එල්ලා ගෙන නැගිට ගන්න බැරිව දේශපාලනිකව ඔත්පලව සිටින මහින්ද රාජපක්‍ෂගේ බෙල්ලට බද්ධ කිරීමට මුරුත්තෙට්ටුවේ කතා කළේය. එදා රනිල් අභයාරාමයට ගෙනගියේ වජිර අබේවර්ධන විසිනි. වජිර කොතරම් බලවත් වීද යත් රනිල්ට ගංගාරාමයත් අමතක විය. මේ විදියට රුවන් විජයවර්ධනත් හලන්න බැරි නැත.

මේ අබ්දුල් කලාම්ටත් අකුරු වැරදුණ තැනකි.

රනිල් වික්‍රමසිංහත් කළ දේ බොහෝය. ඒවා වර්ණනා නොවේ. ප්‍රශස්ති නොවේ. සාධාරණ තක්සේරුවකි. ඕනෑම කෙනෙකුට ඒ තක්සේරුව වැරදි යයි ඔප්පු කරන්නැයි අභියෝග කළ හැකිය. එහෙත් නැවත ගොඩ නැගෙන රනිල් වික්‍රමසිංහ සිය මාධ්‍ය යාන්ත්‍රණය ‘සියරට’ භාරදී ඇත්තේ සමන් රත්නප්‍රියටය. සිනාසීමට මුහුණට අවශ්‍ය පස් පිඬු ඔහුට ඇත්තේම නැත. යූඇන්පිය බිංදුවට බැස්ස රටේ ‘සියරට’ පත්තරය පටන් ගැනීමට සිතීමෙන් වැඩ්ඩා වටහාගත හැකිය. සියරට පුවත්පත පළ කරන බව කියා රත්නප්‍රිය එක් මාධ්‍යවේදියෙකුගේ සහාය ඉල්ලුවේය. එය ඇසූ මාධ්‍යවේදියා මේ පුවත්පතක් මුද්‍රණය කර බෙදා හැරීමට අවස්ථාව නොවන නිසා පවත්නා ජාතික මාධ්‍ය සහාය ලබා ගැනීමට යෝජනා කළේය. පසුව වෙබ් පුවත්පතක්වූ සියරට සඳහා කිසිවෙක් අර මාධ්‍යවේදියාගෙන් ලිපියක් ගෙන්වා ගත්තේය. එහෙත් සියරට කර්තෘ රත්නප්‍රිය “අපට යූඇන්පිය ගැන ලිපි ඕනැ නැහැ” කියා ඒ ලිපිය ප්‍රතික්‍ෂේප කර තිබේ. පසුගිය ජූනි 27 ජාතික පුවත්පතක එක්සත් ජාතික පක්‍ෂය ගැන ලියූ ඒ ලිපිය පළවිය.

රනිල් වික්‍රමසිංහ කළ යහපත් දේ උස්සා පෙන්වා කිසි විටෙක රනිල්ව මාර්කට් කළ හැකිද? ප්‍රශ්නය ඇත්තේ එතැනය. ගිය සතියේ ලිපිය කියවූ හාමුදුරුනමක් කීවේ මහත්තයෝ මේ මිනිහාට තියෙන්නේ පුදුම දැක්මක් කියාය. 2005 වන විට රනිල් වික්‍රමසිංහ මේ ආකාරයට කියවා තේරුම් ගත් බුද්ධිමතුන් අතර මාදුළුවාවේ සෝභිත හාමුදුරුවෝද වෙති. 2001 ඍණවූ ආර්ථිකය රනිල් වික්‍රමසිංහගේ දැක්ම හරහා යහපත් කළ ආකාරය උන්වහන්සේ නිරීක්‍ෂණය කළහ. ආර්ථිකය යහපත් වෙන තෙක් නව රැකියා හෝ රාජ්‍ය අංශයේ පුරප්පාඩු පුරවන්නේ නැති බවට අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහ ගත් අභීත තීන්දුව හාමුදුරුවන් වහන්සේ දැඩි සේ අගය කළහ. මන්ත්‍රී ලියුමට රස්සා ලැබුණ අය රටට වැඩ කළේ නැත. වහලුන් වුණා පමණය. ගිය පසුගිය ඉරිදා ලංකාදීපය මුල් පිටුටේ ‘ගිය අගෝස්තුවේ රස්සා දුන් බහුතරයකට රාජකාරි නෑ.’ යනුවෙන් වාර්තා කරන්නේ රාජපක්‍ෂලා රස්සා දුන් හැටිය. රාජකාරි පමණක් නොව ඉඳ ගැනීමට පුටුවක් බංකුවක් හෝ ඒ කන්තෝරුවල නැති බව රස්සා ලැබුණ උපාධිධාරිහු දනිති. උක්ත වාර්තාව අනුව ඒ පිරිස ප්‍රමාණයෙන් පනස් අට දහසකි. ගිය ජූනි 23 දින බන්දුල ගුණවර්ධන පාර්ලිමේන්තුවට කී ආකාරයට මාසික වැටුප් ලබන රජයේ සේවක සංඛ්‍යාව දහ නව ලක්‍ෂයකි. විශ්‍රාමිකයන් හය ලක්‍ෂ හැට දහසකි. සමෘද්ධිලාභී පවුල් විසි ලක්‍ෂයකි. හතළිස් පන් ලක්‍ෂ හැට පන් දහසක් අත් නොසොල්ලා කටවල් සොලවන රටක හෙට දවස….?

2005 ජනාධිපති මැතිවරණයෙන් රනිල් ජය ගනීවි යන්න මාදුළුවාවේ හාමුදුරුවන්ගේ ප්‍රාර්ථනාව විය. උන්වහන්සේ රනිල්ගේ හැසිරීම් පවා අධීක්‍ෂණය කළහ. පසුව මැතිවරණ සටනේ එක් අවස්ථාවක වැඩිහිටියෙකුට රනිල් ආචාර කළ ඉරියව් දුටු එතුමන් කීවේ මේකා හදන්න පුළුවන් එකෙක් නොවෙයි කියාය. එහි ප්‍රතිඵලය 2015 උන්වහන්සේ රනිල් ළඟ තබාගෙන පොදු අපේක්‍ෂකයෙකු සෙවීමය. ඒ අවස්ථාවේ රනිල් පොදු අපේක්‍ෂකයා වීමට නොගත් වෙහෙසක් නැත. හාමුදුරුවන් ඍජුව කියා සිටියේ මහත්තයාට දිනන්න පුළුවන් නම් මම වෙන මිනිස්සු හොයනවාද මහත්තයෝ කියාය. කිසි දිනෙක රනිල්ට රටේ රාජ්‍ය නායකයා වීමට නොහැකි බව ඔහු සමග සිටින්නෝ දනිති. ඊට හේතුව අවාසනාවද පවද යන්න දන්නෝ දනිති. රනිල් බුද්ධිමතෙකි. දුර දක්නා රටකට පිරිමහින මිනිසෙකි. එහෙත් ඔහුට ආවේසවී ඇති සංස්කෘතික පෙරේතයා පෙනුමෙන් අජූතය. දැක්මෙන් පිළිකුල්ය. නාස් හකු`ථවන ගන්ධස්කාරයකි. තවත් මොනවාද? කොළඹ ඉංග්‍රීසි උගත් සමාජය එය හඳුන්වන්නේ මනුෆැක්චරින් ඩිෆෙක්ට් කියාය. එය මගේ ගමේ සිංහලෙන් කීවොත් උපන් දෙයි දෝස නම් වේ. තවත් විදියකට කීවොත් උගේ ගතිය ඌ නාරයි මැරූවත්ය.

රනිල් වික්‍රමසිංහ 2020 අවසානයේ පක්‍ෂය තුළ සිදු කළ ප්‍රතිසංවිධානයෙන් තේරූ නියෝජ්‍ය නායක රුවන් විජයවර්ධන භික්‍ෂුන් වහන්සේලාට අනුව ඩඩ්ලිගේ පුනරාගමනයකි. මහලේකම් රංගේ බණ්ඩාර වේගයෙන් සාර්ථක වෙමින් පවත්නා අත්හදා බැලීමකි. උපනායක අකිල විරාජ් කාරියවසම් නිදහස් ලංකාවේ විශිෂ්ට අධ්‍යාපන ඇමතිවරුන් සිව් දෙනාගෙන් කෙනෙකි. සභාපති වජිරය. උපසභාපති සාගලය. හෙට අනිද්දා මංගලත් සේන්දු වනු ඇත. මේ කිසිවෙකුට බෝතලේ ඩී.එස්. සේනානායක සිහිවටනයට වෙත ගොස් ‘අපි සොරුන් වංචනිකයන් නොවෙමු. කිසිදා සොරකම් කරන්නේ නැත’ යයි දිවුරුම් දිය හැකිද? මෙතැනට මහාමාන්‍ය ඩී.එස්.සේනානායක ගාවාගන්නේ ඇයි? 1951 අගමැති ලෙස එතුමා කළ විදේශ සංචාරය සඳහා අත වියදමට ආණ්ඩුවෙන් නිකුත් කළ පවුම් 150න් වැය නොවූ පවුම් 101ක් ලංකාවට පැමිණි වහා ආපසු භාණ්ඩාගාරයට භාර දුන් බව කියැවෙන ලිඛිත සාක්‍ෂිය බෝතලේ වලව්වේ සුරක්‍ෂිතව ඇති නිසාය. එක්සත් ජාතික පක්‍ෂය පැන නැගුණ බෝතලේට ගොස් ඒ දිවුරුම දීමට වජිරට සාගලට මතු නොව, සති තුනක් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීකමට පත්ව කෝටි ගණනක වාහනයක් හිමිකර ගත් රත්නප්‍රියටවත් හැකිද? පසුගිය සතියක සූම් තාක්ෂණ සාකච්ඡාවකදී හිටපු මන්ත්‍රී මහාචාර්ය ආශු මාරසිංහගේ අදහස් පළ කිරීම නතර කිරිමට තරම් වර්තමාන එජාප මාධ්‍ය ප්‍රධානී සමන් රත්නප්‍රිය බලවත්ය. රුවන් විජයවර්ධනලා රංගෙ බණ්ඩාරලා රට වටා යමින් කන කට්ට යූඇන්පීකාරයෝ දනිති. රනිල් වික්‍රමසිංහ නොදකී. සිරස පවා 2024 ජනාධිපති රනිල් කියා පුම්බන්නේ ආදරයට නොවේ. එක ෂොට් එකකින් රනිල් අවුට් කළ හැකි බව දන්නා නිසාය. මුහුණ පොතේ හත් අට දෙනෙකු රනිල් වික්‍රමසිංහ දිවුරුම් දුන් ගාණට උස්සා ඇත.

පසුගිය සතියේ දවසක නීතිඥයන් කිහිප දෙනෙක් මහනුවර අධිකරණ පරිශ්‍රයේදී එක්ව, ආ ගිය කතා සිහි කරමින් සිටියහ. එහිදී මා අනිද්දා පුවත්පතට ලියූ මානවම්ම පිළිබඳ ලිපියද සැලකිල්ලට ගැනිණ.

“මේ මනුස්සයාට තේරෙන්නේ නැද්ද තමන්ගේ වගකීම….” එක් නීතිඥ මිතුරෙක් විමසීය.

“මං කතාවක් කියන්නද?” තවත් කෙනෙකු අවසර පැතීය. ඔහු කොහොමටත් නස්රුදීන් වාගේය. කතා පෙට්ටියකි.
නවසිය පනස් ගණනවල, යාන්ත්‍රික දෝෂයක් නිසා කොළඹ වරායේ නැංගුරම් දැමූ නැවකට යාත්‍රා කළ නොහැකි විය. එන්ජිම පණ ගැන්වීමට දන්නා හැමදේම කළහ. තත්වය වෙනස් වුණේම නැත. බැරිම ගැන නැවේ කපිතාන් වරායෙන් පිටත දැන්වීමක් දමා පිටස්තර අයගේ සහාය ඉල්ලා සිටියේය. මේ අවස්ථාව ප්‍රයෝජනයට ගෙන විශාල පිරිසක් නැව නැරඹීමට පැමිණියහ. යම් නිමේෂයක නැවේ එන්ජිම සක්‍රිය විය. කැප්ටන් එන්ජින් කාමරයට දිව ගොස් බැලූ විට, අතපය සීරී මජං තැවරී අසරණව වැටී සිටින තරුණයෙකු දක්නට ලැබිණ. ඔහු බදාගත් නැවේ කපිතාන් විශාල මුදලක් පිරිනමා සතුට ප්‍රකාශ කළේය.

”ඌ මිකැනිකල් ඉංජිනියර් කෙනෙකු වෙන්න ඇති.” සගයෙක් අනුමාන කළේය.

“කතාව ඉවර වෙන කල් ප්‍රශ්න අහන්න බෑ.” කතාකාරයා දිගටම කතාව කියාගෙන ගියේය. අර තරුණයා සිය ජයග්‍රහණය අනුස්මරණය කිරීමට මිතුරු හමුවක් සංවිධානය කළේය. එහිදී මිතුරන් විමසා සිටියේ උඹ මේක කළේ කොහොමද කියාය.

“මචං මම ඇවිදගෙන ගිහින් එන්ජින් කාමරය ළඟට ගියා. මම හිටියේ උඩක. පහතට එබිලා බැලුවා. දන්නෙම නැතිව ලිස්සලා පහළට වැටුණා. මම දන්නේ එච්චරයි. මගේ වෙලාවට එන්ජිම ස්ටාර්ට් වුණා.” වීරයා කතාව අවසන් කළේ එහෙමය.

“ඉතින්….” මම ඇසුවේ කතාවේ ඉතිරි ටික දැන ගැනීමේ ආසාවෙනි.

“ඉතින් එච්චරයි.” ඔහු කීවේ සියල්ල සිනා ගන්වමිනි. මේ කතාව ගැන නීතිඥ යහළුවන් පළ කළ ප්‍රතිචාර රාශියකි. සියලු කතා සාරාංශ කළ විට ඇසිය යුත්තේ රනිල් වික්‍රමසිංහ යනු අහඹුවක්ද කියාය. එසේ සිතීමත් අපරාධයකි. රනිල් අහඹුවක් නොවේ. දස මාසයක් තුළ විපක්‍ෂය නොදුටු බොහෝ දේ ඔහු විනාඩි හයක් තුළ පාර්ලිමේන්තු ගිය මුල් දිනයේම ප්‍රකාශ කළේ ඔහු සතු දැක්ම නිසාය. එසේ නම් ප්‍රශ්නය කුමක්ද? රනිල් දේශපාලනඥයෙකි. එහෙත් නායකයෙක් නම් නොවේ. ප්‍රශ්නය ඇත්තේ එතැනය. 2020 එජාපය සමග රනිල් බිංදුවට වැටිණ. සමගි ජන බලවේගය මන්ත්‍රී ආසන පනස් ගණනක් දිනා ගත්තේය. 1994 සිට මේ දක්වා රනිල් නිසාම, එජාපයෙන් වෙන්ව ගිය පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන් සංඛ්‍යාවද පනස් ගණනකි. හෙට අනිද්දා සිය පදවියෙන් නික්ම යන පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ උපකුලපති මහාචාර්ය උපුල් දිසානායක සජිත් ප්‍රේමදාසට කී කතාවක් මට මෙහිදී සිහිපත්වේ.
“මේ ඔබේ මුළු ශක්තියයි. එය වැඩි වන්නේ නැත. හෙට එජාපය සමග එකතු වන්න. එක් රැයකින් පනස් ලක්‍ෂයක් පෙළගැසෙනු ඇත.” මේ සත්‍යය කාටත් වඩා හොඳින් දන්නේ බැසිල් රාජපක්‍ෂය. ඔහු පාර්ලිමේන්තු එන්නේ බඩු අඩු කර පඩි වැඩි කර සහන දෙන්න නොවේ. රනිල් 2024දී ජනාධිපති අපේක්ෂකයා කරවීම සඳහාය. තවත් කාලයක් රාජපක්‍ෂලාට රට භාර දීමට අවශ්‍ය නම් රනිල් වික්‍රමසිංහ ඊළඟ ජනාධිපති අපේක්ෂකයා කළ යුතුවේ.

එජාප නායකයන් කිසිවෙකු දරුවන් වඩාගෙන නලවා ජනප්‍රිය වීමට තරම් දුර්වල වුණේ නැත. ඔවුහු සියල්ලෝම උපන් නායකයෝ වූහ. එජාප නායකත්වය යනු පුරාවෘත්තයකි. ජේ.ආර්. ජයවර්ධන තෙක් කිසිදු නායකයෙකු එජාපය තුළ කල්ලි හැදුවේ නැත. සිරිල් මැතිව්ලා පෝල් පෙරේරාලා ගැන කතා පැතිරිණ. අවශ්‍ය අවස්ථාවේ දෙදෙනාම හළා දමා ජේ.ආර්. ජයවර්ධන තමා එජාප නායකයා බව තහවුරු කළේය. වරක් යම් සිද්ධියක වගකීම භාරගෙන එජාප සභාපති පණ්ඩිතරත්න ඉල්ලා අස් නොවන්නට ගාමිණි දිසානායකටත් ෂොට් එක වදිනවාය. ජේ.ආර්. ඒ තහවුරුව දුන්නේ රටට නොවේ. එජාපයටය. පක්‍ෂ ඉතිහාසයටය. ආර්.ප්‍රේමදාස කල්ලි ගැසී ගාමිණීලා ලලිත්ලා පළවා හැර පක්‍ෂය බිඳ දමා තෙමේත් විනාස විය. ප්‍රේමදාස, ගාමිණිල, ලලිත්ලා පළවා හැර රනිල් ළං කර ගත්තේ රනිල්ට නායකත්වයක් නැති බව දැනගෙනය. ජනාධිපති විජේතුංග තරග නොකළේ අවස්ථානුකූල මිනිසා ගාමිණි දිසානායක බව තේරුම් ගෙනය. 1994 සිට වසර විසි අටක් කල්ලි හදාගෙන රනිල් කරන්නේත් ප්‍රේමදාස කළ ටිකමය. ඔහු ඒ කාලය තුළ එජාප නියෝජ්‍ය නායකයන් දෙදෙනෙකු නැති කර ගත්තේය. 2020 ජනාධිපති මැතිවරණ පරාජයෙන් පසුව, පක්‍ෂ අර්බුදයේදී කරු ජයසූරිය විසඳුම ලෙස සමහරු දුටහ. ඒ අවස්ථාවේ රනිල් කීවේකරු ජයසූරිය වයස්ගත දුර්වල මහල්ලෙකු කියාය. 2018 පාර්ලිමේන්තු අර්බුදයේදී කරු ජයසූරිය කතානායක ලෙස ඉටු කළ කාර්යභාරය රටම දනිති. එහෙත් අකෘතඥ රනිල් වික්‍රමසිංහට ඒ අතීතය මතක නැත. සත්‍ය ලෙසම කරු රනිල්ටත් වඩා මහල්ලෙකි. එහෙත් ශක්තිමත් නායකයෙකි. විජමුලා ජෝෂප් මයිකල්ලා බාකිර් මාකර්ලා කතානායක පුටුවේ හිටියා නම් සිද්ධ වන දේ බලාගන්ට තිබිණ. මේ කරු ජයසූරිය ආපසු කැඳවීමක් නොවේ. රනිල් මිනිසුන් විනාස කළ ආකාරයට එක් උදාහරණයකි. මේ රනිල් වික්‍රමසිංහ රත්නප්‍රියලා වෙනුවෙන් විජයවර්ධනලාටත් අත තබන්නට බැරි නැත.

මහා සංඝයා වහන්සේ රට භාරදිය හැකි මිනිසෙකු සොයමින් සිටිති. බාර් වසා සම්බාහන ආයතන විවෘත කිරීමට ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ තීරණය කිරීම රටේ මිනිස්සු කෙසේ දකිත්ද? රාජපක්‍ෂලා රනිල් වික්‍රමසිංහ ඔසවා තබා තම සියලු පව් සෝදා ගැනීමට සැලසුම් කරමින් සිටිති. රනිල් රාජපක්‍ෂ ඩීලය යනු එයයි. වජිර අබේවර්ධන එජාපයේ සිටින රාජපක්‍ෂලාගේ නිත්‍ය නියෝජිතයාය. සේනාධිපතිගෙන් යැපෙන්නෙකි. දමයන්ති ජයරත්න බේරා හැරියේ වජිරය.

උම්මග්ග ජාතකයේ සිරි කාලකන්නි ප්‍රශ්නය නැවත කියවා තමන් තේරුම් ගන්නා ලෙස රනිල් වික්‍රමසිංහට ආරාධනා කරමු. සිරි කාලකන්නි කතාව කවියෙන් කියවා ඇත්තෙමි. ඒ කවි කතාවේ අවසන් කවියේ අවසන් පදය පින්ගුත්තරට තිබිලා නෑ පිරිමිකම යනුවේ. මෙහි පිරිමකම යනු සිරිසේන කී සමනල කතාව නොවේ. නායකත්වයයි. පෞරුෂයයි.

හඟරන්කෙත කවි චින්තාමණි පී.ඇම්.පී. අබේසිංහ යනු කලක් රටේ ජීවත්වූ ප්‍රාඥයෙකි. ඔහු ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙකි. නාඩි විශේෂඥයෙකි. භාෂාවේදියෙකි. ශාස්ත්‍රවන්තයෙකි. විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලයේ මුල් යුගයේ කථිකාචාර්යවරයෙකි. එතුමා රෝග විනිශ්චය කළා මිස කිසි දිනෙක කිසිම රෝගියෙකුට බෙහෙත් නියම කර නැත. හේතුව තමන්ට අත්ගුණයක් නැති බව දැන සිටීමය. කෙනෙකුට එතුමා සහ රනිල් අතර වෙනස කුමක්දැයි විමසිය හැකිය. තමාගේ බැරිකම් තේරුම් ගැනීම සාර්ථකත්වයේ රහස බව කිසිවෙකු රනිල්ට කියා දී නැත. කවි චින්තාමණි පී.ඇම්.පී.අබේසිංහ, රොෂාන් පිලපිටියගේ කිරි අත්තාය.

එක්සත් ජාතික පක්‍ෂ යුග මෙහෙවර රනිල් වික්‍රමසිංහ විසින් නන්නත්තාර මේ ගෙවෙන්නේ විසි අටවෙනි වසරය. ගවයෙකු ඇතුළු කළ විට, ගව මස් ඇසුරූ ටින් නිකුත් වන යන්ත්‍රයකට ගව මස් ඇසුරූ ටින් සියයක් ඇතුළු කළද, ගවයෙකු නිර්මානය කළ නොහැකිය. හේතුව අගමුල මාරුවීමය. එය වෙනස් විය යුතුමය. සේනානායකලා බිහි කළ පක්‍ෂයේ අගමුල වහා මාරු කළ යුතුවේ. ■

 

නීතියේ ආධිපත්‍යය පිළිබඳ විශාල අවිශ්වාසයක් ඇති වෙලා තිබෙනවා – සමගි ජන බලවේගයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීනී තලතා අතුකෝරල

මේ පාලනය තුළ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය හා නීතියේ ආධිපත්‍යය පිළිබඳ තත්වය ඔබ දකින්නේ කොහොමද?
මහජනයා තුළ විශාල බලාපොරොත්තු ඇති කරලා මේ රජය බලයට පත් වුනේ. 2015 ට කලින් සිදු වූ වංචා, දූෂණ හා භීෂණ මේ අය අතින් නැවත ඇති නොවුනු ඇතැයි කියලා, මේ අය හැදිලා ඇති කියලා හිතාගෙන තමයි 2019 මේ ආණ්ඩුවට ලක්ෂ 69 ක ජන වරමක් ලැබුණේ. ඒත් මේ අයට තිබුණු එකම ඉලක්කය රටේ ආර්ථිකය ගොඩ ගැනීමවත්, රටේ ජනතාවට යහපතක් කිරීමවත් නෙමේ. 2015 ට කලින් පාලන කාලය තුළ සිදු වී තිබුණු දූෂණ අක්‍රමිකතා හේතුවෙන් තමන්ට මුහුණ දෙන්න වෙලා තිබුණු නඩු කටයුතුවලින් හා චෝදනාවලින් නිදහස් වීම තමයි ඒ අයට මූලිකව අවශ්‍ය වෙලා තිබුණේ. වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට බලයට පත් වෙලා ගෙවී ගිය කෙටි කාලය තුළ ඒ චෝදනාවලින් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ඔවුන් නිදහස ලබා ගත්තා. එසේ නිදහස ලැබීම මේ රටේ අධිකරණය හා නීතියේ ආධිපත්‍ය පිළිබඳ විශාල අවිශ්වාසයක් ඇති කරන්න හේතු වෙලා තියෙනවා. ඒක අපිට සුළුකොට තකන්න පුළුවන් කාරණාවක් නෙමේ.

ජීඑස්පී ප්ලස් සහනය පිළිබඳ සාකච්ඡාව නැවතත් කරලියට පැමිණිලා තියෙනවා නේද?
අපි අද ජීවත් වෙන්නේ හුදකලා රටක් ලෙස ජීවත් විය හැකි ලෝකයක නෙමේ. සියලු රටවල ජාතීන්ගේ අන්‍යොන්‍ය සහයෝගයෙන් තමයි අපිට රටක් හැටියට ජීවත් වෙන්න සිදු වෙන්නේ. නමුත් 2015 ට කලින් පැවති ආණ්ඩුව එසේ කල්පනා කර වැඩකටයුතු කළ ආණ්ඩුවක් නෙමෙයි. විශේෂයෙන් බරපතළ ලෙස මානව හිමිකම් කඩවීම් හා නීතියේ ආධිපත්‍යය බිඳවැටුණු යුගයක් ඒක. ඒ නිසා තමයි 2015 වෙනකොට යුරෝපා සංගමය අපට ප්‍රදානය කරන ජීඑස්පී ප්ලස් සහනය පවා අපට නොලැබෙන වාතාවරණයක් ඇති වුණේ. අග්‍රවිනිශ්චයකාර ශිරානි බණ්ඩාරනායක මැතිනිය එම තනතුරින් නෙරපීම අපේ මතකයේ තියෙනවා. ඒත් එක්ක අධිකරණ ක්ෂේත්‍රය තුළ මහා බියක් ඇති කරලා තිබුණා. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි වන තත්වයට රට පත් වෙලා තිබුණේ. ඒ තත්වයන්ට එරෙහිව විශාල වශයෙන් ජාත්‍යන්තර බලපෑම් එල්ල වුණා.

2015 අපි බලයට පත් වෙනකොට අපට තිබුණු විශාලතම අභියෝගය වුණේ අධිකරණයේ හා නීතියේ ආධිපත්‍යය තහවුරු කරලා රට සාමාන්‍ය තත්වයට පත් කිරීම හා දේශපාලන හා ආර්ථික වශයෙන් අපේ රටට ලෝකයෙන් ඇති වෙලා තිබුණු සම්බාධකවලින් රට නිදහස් කරගැනීම. 2019 නොවැම්බර්වලින් පස්සේ යළිත් රට තුළ 2015 ට කලින් තිබූ දූෂණය, වංචාව, අවනීතිය රජ වෙන්න පටන් අරන් තියෙනවා. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට හානි කරමින් අධිකරණයටත් වක්‍ර ඉලපෑම් එල්ල වෙන්න පටන්ගෙන තියෙන බව පේන්න තියෙනවා. මූල්‍ය අපරාධ කොට්ඨාසයක් ඇතිකරලා ඒ හමුවට දූෂිත ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් හා වංචා ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් ගොනු කරලා තිබූ නඩු කටයුතු ඔක්කොම අද ඉවරයිනේ.

පොලීසිය, බන්ධනාගාරය වගේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන දැඩිව දේශපාලනීකරණය වූ බවක් පෙනෙන්නට තියෙනවා නේද?
අධිකරණය කියන්නේ තනි ආයතනයක් කියන වගේ පෙනුණාට එහි ක්‍රියාවලිය සඳහා ඊට සම්බන්ධ අනෙක් ආයතනවල ක්‍රියාකාරීත්වය තීරණාත්මක බලපෑමක් කරනවා. විශේෂයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන පොලීසියේ ක්‍රියාකලාපය බරපතළ ලෙස බලපානවා. නඩුවක් ගොනු කිරීමේදී, සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීමේදී උසාවියට කරණු ඉදිරිපත් කිරීමේදී පොලීසිය නිසි පරිදි ක්‍රියා නොකරන්නේ නම් ඒ හරහා සමාජයට විශාල අනිසි බලපෑමක් ඇති කරන්න පුළුවන්. 2005,2015 කාලයට සාපේක්ෂව යහ පාලන රජය කාලේ පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව උපරිම වශයෙන් සාධාරණ වෙලා, ස්වාධීන වෙලා වැඩ කළ කාලයක් කියලා කියන්න පුළුවන්. ඒ වගේ රටේ හැම ක්ෂේත්‍රයකම ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන් දියුණුවක් තිබුණා. හැබැයි අධිකරණයේ ක්‍රියාකලාපය ඉතාම වැදගත් වෙන්නේ අධිකරණය හා බැඳී තියෙන අනෙකුත් ආයතනවල ක්‍රියාකලාපයත් එක්ක තමයි.

උදාහරණයක් ගත්තොත් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ශානි අබේසේකරට සිරගත වෙන්න වෙලා තියෙන මිනීමැරුමක් සම්බන්ධ නඩු කටයුත්ත විභාග කරන්න ඔහුට පැවරෙන්නේ 2013. ඒ මිනී මැරුම සම්බන්ධයෙන් අවශ්‍ය පරීක්ෂණ කටයුතු කරලා චුදිතන්ට මහාධිකරණයේ නඩු පවරන්නේ 2015. එයින් අගතියට පත් වේච්ච පාර්ශ්වය හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගේ සමීපතමයෙක්. ඒ පිළිබඳව 2020 පැමිණිල්ලක් ගොනු කරලා ඔහුව අත්අඩංගුවට ගන්නවා. 2013 සිට 2020 වන තුරු ඕනෑම තැනක පැමිණිල්ලක් කරන්න අවුරුදු 7 ක කාලයක් තිබුණා. රන්ජන් රාමනායක එක්ක කතා කළ එකට කියන්න තියෙන්නේ ශානි අබේසේකර මහත්තයා රජයේ සේවකයෙක් ලෙස එයාට මහජන නියෝජිතයෙක් කතාකළාම පිළිතුරු දෙන්න බැඳීමක් තිබුණා කියලයි.

දැන් දන් නැවතත් දේශපාලනය පොලිසි තුළින් ක්‍රියාත්මක වෙන ආකාරය පෙන්න තියෙනවා. රටක් විදිහට අද අපි කොවිඩ් වෛරසය නිසා දරුණු තත්වයකට පත් වෙලා ඉන්නේ. ඒ නිසා අපි හැමෝම බරපතළ ප්‍රශ්න ගණනාවකට මුහුණ දෙමින් ඉන්නවා. එවැනි අවස්ථාවක තමයි ශානි අබේසේකරලා අත්අඩංගුවට ගන්නේ.

2019 වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට පත් වීමත් එක්ක පොලිස් අත්අඩංගුවේදී හා බන්ධනාගාර තුළදී සැකකරුවන් ඝාතනය වීම සංඛ්‍යාත්මකව ඉහළ ගොස් තියෙනවා නේද?
ඒක ඉතාම බරපතළ තත්වයක්. ඒ සම්බන්ධයෙන් ඊයෙත් පාරිලිමේන්තුවේ දී අධිකරණ ඇමතිවරයා අපරාධ නඩුවිධාන සංග්‍රහයට ඇමෙන්ඩ්මන්ට් එකක් දාන්න කතා කළා. අපේ කාලයේදීත් ජීඑස්පී ප්ලස් සහනය සම්බන්ධයෙන් වූ ගැටලු නිරාකරණය කරගන්න ඔය කාරණේ පිළිබඳ අවධානය යොමු වුණා. මේ තත්වය අද ඊයේ ඇති වූ තත්වයක් නෙමේ. යුද්ධය අවසන් වුණාට පස්සේ යුද්ධය පැවති අවස්ථාවේ සිදු වූ දේවල් පිළිබඳ කොමිසමක් පත් කරලා ඒවා නිවැරදි කරන්න කටයුතු කරනවා කියලා එවකට ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ පොරොන්දු වුණා. තමන්ගේ බල ප්‍රදේශය තුළ තිබෙන පොලිස් ස්ථානවලට ගිහිල්ලා රඳවලා ඉන්න සැකකරුවන්ගේ සුභසාධනය ගැන හොයා බලන්න බලයක් මහේස්ත්‍රාත්වරයාට පැවරීම වගේ සංශෝධනයක් ගෙනාව එක ඇත්තටම හොඳයි. ඒක විය යුතු දෙයක්.

යහ පාලන කාලයේ මෙරටට ගෙනාව මාකඳුරේ මධූෂ් ප්‍රශ්න සහගත ලෙස පොලිස් අත්අඩංගුවේදී ඝාතනය වුණා. පසුව එවැනි ඝාතනයන් කිහිපයක්ම සිදු වුණා…
මත්ද්‍රව්‍ය හෝ පාතාලයට සම්බන්ධ මධූෂ් කියන පුද්ගලයා අත්අඩංගුවේ ඉද්දි ආයුධ පෙන්නන්න ගිනිහිල්ලා ඝාතනය වුණා. පොලීසිය විසින් එසේ ගෙනිහින් ඝාතනයට ලක් වීම සාමාන්‍ය කාරණයක් බවට පත් වෙලා. මධූෂ් අපරාධ කොට්ඨාසයට ගෙනාවේ මරා දැමීමට කියලා තොරතුරු ලැබුණාට පස්සේ ඔහුගේ අම්මා පැමිණිල්ලක් කරලා තිබියදීත්, ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය ඒ පිළිබඳව දන්වා පොලිස්පතිවරයාට පැමිණිල්ලක් කර තිබියදීත් ඔහුව ඝාතනය වෙනවා. එවැනි පුද්ගලයෙක් රඳවාගෙන පරීක්ෂණ කටයුතු කරන්න රැඳවුම් නියෝගයක් ගහන්න ආරක්ෂක ඇමතිවරයාට තමයි බලය තියෙන්නේ. එවැනි අයෙක් මාස තුනෙන් තුනට දිගු කරමින් මාස 18 ක් දක්වා රඳවා තියාගන්න පුළුවන්කම තියෙනවා. ජනාධිපතිවරයා තමයි ආරක්ෂක ඇමතිවරයා. ඒ කියන්නේ රටේ ප්‍රධාන පුරවැසියා. එතකොට ජනාධිපතිවරයා භාරයේ රඳවා සිටියදී තමයි මධූෂ් කියන පුද්ගලයා ඝාතනය වුණේ. උදේ පාන්දර තවත් කෙනෙක් හමු වෙන්න මහල් නිවාසයක් ළඟට අරන් ගියාම පොලිසිය භාරයේ, පොලිස් ආරක්ෂාව යටතේ හිටපු ඒ පුද්ගලයාට මෝටර් සයිකලයකින් දෙන්නෙක් ඇවිත් වෙඩි තියලා දාලා යනවා. එතකොට ඒ පුද්ගලයා එක්ක ගිය පොලිස් නිලධාරීන් නිරායුධවද ගියේ කියන ප්‍රශ්නය අපිට මතු වුණා. හරියට චිත්‍රපටියක් වගේ. 2015 කලින් සිදු වෙච්ච දේවල් අපට හොඳින් මතකයි. ඒ ක්‍රියාවලිය නැවතත් ආරම්භ වෙලා තියෙනවා. මාධ්‍යවේදියෙක්ද, පාතාල නායකයෙක්ද, සාමාන්‍ය පුරවැසියෙක්ද කියලා වෙනසක් නෑ. රටේ ඕනෑම පුරවැසියෙකුට තමන්ගේ ජීවිතයට අයිතියක් තියෙනවා. ඒ අයිතිය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් තහවුරු කරලා තියෙනවා. මරණ දඬුවම හෝ සිර දඬුවමක් නියම කරනකම් සැකකාරයෙක් හැටියටයි සලකන්නේ.

පහුගිය යහ පාලන සමයේ ඒ පාලනයට එරෙහිව විශාල වැරදි මත හැදුවා. ඒ වෙලාවේ උගතුන් හා බුද්ධිමතුන් කියලා කියාගත්ත අය එකතු වෙලා වියත්මග හදාගෙන රට වටේ ගිහින් කියපු දේවල්ද මේ සිද්ධ වෙමින් යන්නේ. 2019 ට පස්සේ කාලේ වෙච්ච දේවල් සම්බන්ධයෙන් විශාල ගැටලුකාරී තත්වයක් ඇති වෙලා තියෙනවා. මීට වඩා මොන තරම් නීති හැදුවත් වැඩක් නෑ. ඒ නීති සම්බන්ධයෙන් ඉහළ දේශපාලන අධිකාරය හා ඒවා ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන වගකීමක් දරන්නේ නැත්නම්.■

මහේස්ත්‍රාත්ට සීඅයිඩීය බලන්න ඉඩ නොදෙන්නේ ඇයි? – පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මුජිබුර් රහුමාන්

0

■ ප්‍රියාශා හෙට්ටිහේවා

ශ්‍රී ලංකාවේ ජීඑස්පී+ බදු සහනය තාවකාලිකව ඉවත් කර ගැනීම සඳහා වන යෝජනාවක් යුරෝපා සංගම් පාර්ලිමේන්තුව පසුගිය ජුනි මස 10 වන දා වැඩි ඡන්දයෙන් සම්මත කළේය. විශේෂයෙන් ම එයට හේතු වූ කාරණා වූයේ සිවිල් පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගෙන රඳවා තබා ගැනීමට පොලිසියට බලතල ලබා දෙන ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අඛණ්ඩව මෙරට තුළ ක්‍රියාත්මක කිරීම, බරපතළ ලෙස මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වන ගැටලු ආදියයි.

මෙවන් සන්දර්භයක් තුළ මෙරටට ජීඑස්පී+ බදු සහනය අහිමි වීමේ අවදානම ඉවත් කර ගැනීම වෙනුවෙන් ආණ්ඩුව පියවර ගනිමින් සිටියි. විශේෂයෙන් ම ඒ සඳහා සිරකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කරමින් ඔවුන් රැක ගන්නා බවක් පෙන්වීමට මේ මොහොත වන විට ආණ්ඩුව උත්සහ ගනිමින් සිටී.

ඒ අනුව, ජාතික ආරක්ෂාව සනාථ කරමින් සහ ජනතාවගේ නිදහස, මානව අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කිරීමේ අරමුණෙන් යුතුව 1979 අංක 15 දරන අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය පනත (සංශෝධන) පනත් කෙටුම්පත සහ අනෙකුත් පනත් කෙටුම්පත් සම්මත කරන බව අධිකරණ අමාත්‍ය අලි සබ්රි ජුලි 6 වන අඟහරුවාදා පාර්ලිමේන්තුව රැස් වූ අවස්ථාවේ පැවසීය.

එහෙත් ඒ සම්බන්ධයෙන් සමගි ජන බලවේගයේ කොළඹ දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී මුජිබර් රහුමාන් ඉදිරිපත් කළ යෝජනා පවා අධිකරණ අමාත්යවරයා නොසලකා හැරියේය.

ආණ්ඩුව ගෙන යන මෙම දෙබිඩි පිළිවෙත පිළිබඳව සහ මේ හේතුවෙන් ඇති විය හැකි තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් ‘අනිද්දා‘ මුජිබර් රහුමාන් මන්ත්‍රීවරයාගෙන් විමසීමක් කළේය.

ආණ්ඩුව මේ මොහොතේ සිරකරු අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කරන බව පෙන්වීමට ගන්නා උත්සාහය පිළිබඳ ඔබේ අදහස කුමක්ද?
ජුනි 6දා ආණ්ඩුව අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයට සංශෝධන ගෙනාවා. ඒ අතර එක සංශෝධනයක් තිබුණා මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයක් තිබෙන ප්‍රදේශය අවට තිබෙන පොලිස් ස්ථානවලට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට මාසෙට එක පාරක් ගිහිල්ලා ඒ පොලිස් ස්ථානයේ සිටින සැකකරුවන් බලන්න, ඒවාවල තිබෙන යටිතල පහසුකම් බලන්න වගේ දේවල් අනිවාර්ය කරලා. අපි ඒකට විරුද්ධ වුණේ නෑ, අපි කිව්වේ ඒක හොඳ යෝජනාවක්.

ඊළඟට මම සංශෝධන කිහිපයක් ඉදිරිපත් කළා පොලිස් ස්ථානවලට විතරක් නෙමෙයි අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, ත්‍රස්ත විමර්ශන අංශය, රැඳවුම් ස්ථාන, ඒවාත් මේකට ඇතුළත් කරලා ඒවාත් ගිහිල්ලා බලන්න මහේස්ත්‍රාත්වරයට අවස්ථාව දෙන්න ඕනෑ කියලා.

ඇත්තට ම අපි ඒ යෝජනාව ඉදිරිපත් කළා සංශෝධන හැටියට. විශේෂයෙන් ම විවාදය තුළත් කරුණු කිව්වා අපි ඒ වෙනුවෙන්. ඊළඟට ඒගොල්ලෝ කමිටු අවස්ථාවට ඇවිත් සංශෝධන ඇතුළත් කරන අවස්ථාවේ මම සංශෝධන ඉදිරිපත් කළාම අධිකරණ ඇමතිවරයා ඒක පිළිගන්නේ නැහැ කිව්වා.

එතකොට ඒක තුළ පෙනෙන දේ තමයි ආණ්ඩුව මේවා සද්භාවයෙන් කරන දේවල් නෙවේය කියන එක.

එහෙනම් ඇයි ආණ්ඩුව එවන් සංශෝධන ගෙන එන්නේ පනත් සම්බන්ධයෙන්?
මේ වෙලාවේ විශේෂයෙන් ම යුරෝපා සංගමයේ ජීඑස්පී+ එකට යම් බලපෑමක් එල්ලවෙලා තිබෙනවා.

විශේෂයෙන් ම සිරකරුවන් පොලිස් අත්අඩංගුවේ මිය යාම සම්බන්ධව. ඒකට යුරෝපා සංගමය විතරක් නෙමෙයි මම හිතන්නේ අපේ මානව හිමිකම් කොමිසම මගිනුත් ඒකට යම් යම් විරෝධතාවන් එල්ලවෙලා තිබෙනවා. එතකොට මේගොල්ලෝ යම්කිසි ආකාරයකට යුරෝපා සංගමයට සීනි බෝලයක් දෙන්න තමා ඕක කළේ. ඔය සීනි බෝලවලින් මේ ප්‍රශ්නේ විසඳන්න බෑ.

ආණ්ඩුවේ ඇත්ත උවමනාවක් සද්භාවයක් තිබෙනවා නම් මම ගෙනාව ඒ සංශෝධන පිළිගන්න තිබුණා. මොකක්ද මම කිව්වේ මහේස්ත්‍රාත්වරයාට පොලිසියට යනවා වගේ ම අනෙකුත් ස්ථානවලට යන්න අවසර දෙන්න කියලනේ.
එතකොට අපිට තියන ප්‍රශ්නේ ත්‍රස්ත විමර්ශන ඒකකය කියන්නේ, අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය කියන්නේ ඒවා පොලිසි නෙමෙයි ද? ඒවා පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ තියන ආයතන නෙමෙයි ද? එහෙමත් ප්‍රශ්නයක් එනවනේ මෙතැනදී.

එතකොට ඒවායේ ඉන්න රැඳවුම් නියෝග මත රඳවාගෙන ඉන්න සැකකාරයෝ ගැන හොයලා බලන එකේ මොකක්ද තියන වැරැද්ද? ඒ සැකකරුවන්ට හරියාකාරව සලකනවා ද, නැද්ද, ඔවුන්ට වැඩ හිංසා කරනවා ද, නැද්ද කියල හොයලා බලන එකේ මොකක්ද තියෙන වරද?
එතකොට අපට පෙනෙන දේ තමයි විශේෂයෙන් ම ලංකාවේ මානව හිමිකම් කොමිසම ඔක්තෝබර් මාසේ පොලිස්පතිතුමාට ලිපියක් යොමු කරලා තියනවා ලංකාවේ රැඳවුම් කඳවුරුවල ඉන්න අයට පාපොච්චාරණය කරන්න අවවාද කරලා තියනවා කියලා. පැමිණිල්ලක් තියනවා ඒකට. බලහත්කාරයෙන් පාපොච්චාරණය කරන්න කියලා උත්සාහ ගැනීමක් ඒක. එවැනි තත්ත්වයක් තමයි ඒක තුළ තියෙන්නේ. මහේස්ත්‍රාත්වරයා ගිහින් ඒවා බලන එකේ මොකක්ද තියන ප්‍රශ්නේ.

ආණ්ඩුව මේ කරන දේවල්වල කිසි ම විනිවිදභාවයක් නෑ. ජාත්යන්තරය මොකක් හරි බලපෑමක් කරන කොට ඒගොල්ලන්ව රවට්ටන්න මේවා කරන්නේ. ඒගොල්ලෝ හිතනවා මේවා කරලා ජාත්‍යන්තරය රවට්ටන්න පුළුවන් කියලා. ජාත්‍යන්තරය තියා අපේ රටේ මේ පිළිබඳව යම් කිසි අවබෝධයක් තියන අයවවත් රවට්ටන්න පුළුවන් කියල මම හිතන්නේ නෑ.

පසුගිය දිනවල රැඳවුම් නියෝග යටතේ රඳවාගෙන සිටින සැකකරුවන් සම්බන්ධ නඩුවල විනිසුරුවරුන් කිහිප දෙනෙක් ම ඉවත් වුණා. උදාහරණයක් හැටියට රිෂාඩ් බදියුදීන්ගේ නඩුවේ දී වගේ. රැඳවියන් සම්බන්ධයෙන් අසාධාරණයක් එයින් සිදුවෙනවා. මේ සම්බන්ධයෙන් ඔබේ අදහස මොකක් ද?
මේ ගැනත් පාර්ලිමේන්තුව තුළ කතා වුණා. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරුන් නඩුවලින් නඩු අහන්නේ නැතුව අයින් වුණා. රිෂාඩ් බදියුදීන් ඇමතිතුමාගේ නඩුවෙන් හතර දෙනෙක් අයින් වුණා විනිශ්චයකාරවරුන්. අපි දන්නේ නෑ මේකේ කරුණු කාරණා මොනවද කියලා. නමුත් එවැනි විදියට විනිශ්චයකාරවරු අයින් වීම හරහා මම හිතන්නේ නෑ මේ රටේ නීති පද්ධතියත් විශේෂයෙන් ම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ගැන තිබෙන ජනතා විශ්වාසයන් රැකෙයි කියලා. ජනතා විශ්වාසය පළුදු වෙන්න පුළුවන් ඒවා තුළින්.

අපි පාර්ලිමේන්තුවේදී අධිකරණ ඇමතිවරයාට කිව්වා මේ පිළිබඳව හොයලා බලන්න කියලා. ඒක එක අතකින් වින්දිතයන්ටත් සිදුවන අසාධාරණයක්. ඔහුට අසාධාරණයක් වෙලා තියන නිසා තමයි ඔහු අධිකරණයට එන්නේ සාධාරණත්වය බලාගෙන. එහෙම එන වින්දිතයන්ට නඩුව අහන දවසට විනිශ්චයකරුවන් අයින් වීම තුළ නඩුව කල් යනවා. තවදුරටත් ඔහුට නීතියේ සාධාරණත්වය ලැබීම ප්‍රමාද වෙනවා.

ආණ්ඩුව සිරකරු අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කරන බවට ප්‍රකාශ කළත්, පසුගිය කාල සීමාව තුළ සිරභාරයේ සිටිය සිරකරුවන් ඝාතනයට ලක් වුණා. මේ වගේ දේවල් හරහා ජීඑස්පී+ සහනය අහිමි වීමේ අවදානම හැරුණුකොට ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ලංකාවට සිදු විය හැකි බලපෑම මොකක්ද?
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, නීතියේ සාධාරණත්වය කියන ඒවා අද ලෝකයේ පිළිගන්නා දෙයක්. ඒවා මගහැරලා කාටවත් යන්න බෑ. මොකද ජාත්‍යන්තර වශයෙනුත් යම් යම් දේවල් සම්බන්ධයෙන් වෙනත් රටවල් සමග අපේ රට සම්බන්ධතා ගොඩ නගා ගන්නකොට, ඒ සම්බන්ධතා ඉස්සරහට ගෙන යනකොට අපේ රටේ යහ පාලනය පිළිබඳව ගැටලුව, යහ පාලනයේ ස්වභාවය පිළිබඳ කාරණා ඉස්මතු වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා මේ වගේ දේවල් මග හැරලා යන්න බෑ. රටේ ආණ්ඩුවක වගකීම තමයි නීතියේ ආධිපත්‍යය ගොඩනැගීම, නීතියේ සාධාරණත්වය ගොඩනැගීම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආරක්ෂා කිරීම වගේ සියලු කටයුතු හරියාකාරව කිරීම. එහෙම නැත්නම් ඉතින් අනිවාර්යෙන් ජාත්‍යන්තරය තුළ අපේ රටේ ප්‍රතිරූපය සහ ගොඩනැගිලා තියෙන කීර්තිනාමය බි වැටෙන්න පුළුවන්.

විශේෂයෙන් ම ආයෝජකයන් මේ රටට එන එක නවතිනවා. ආධාර, උපකාර ලැබෙන්න තියනවා නම් ඒවා ලැබෙන්නේ නෑ. ඒක අපේ රටේ ඉදිරි ගමනට අනිවාර්යයෙන් බලපානවා.■

දක්‍ෂිණාංශික විකල්ප සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී විකල්ප

  • ලෝකයේ මෙතෙක් බිහිවී ඇති සහ තවමත් පවතින දේශපාලන දෘෂ්ටිවාද අතරින්, මනුෂ්‍යයන්ගේ සමාජ-දේශපාලන විමුක්තිය සිය ඉලක්කය කරගත්, දෘෂ්ටිවාද තිබෙන්නේ තුනකි.

සමාජවාදය සහ ලිබරල්වාදය අතර ‘නිදහස’ සහ ‘අයිතිවාසිකම්’ යන තේමා ආශ්‍රය කරගෙන ‘සංවාදයක’ යෝග්‍යතාව ගැන පසුගිය ලිපිවලින් යෝජනා කිරීමේදී ‘සංවාදය’ යන වචනය මා භාවිත කෙළේ සංකේතාර්ථයකිනි. ‘සංවාදය’ යනු පාර්ශ්ව දෙකක් එකිනෙකා සතුරන් ලෙස සලකමින් සිදුවන සහ ප්‍රතිවිරෝධතා ජනනය කරන ‘විවාද’ නොවේ. සමාජවාදය සහ ලිබරල්වාදය, 1840 ගණන්වල සිට එවැනි විවාද විශාල ලෙස සිදුකර ඇත. දැනුදු සිදුවේ. මා යෝජනා කරන්නේ, ලිබරල්වාදය සහ සමාජවාදය අතර එකිනෙකින් ඉගෙනගත හැකි සාකච්ඡාවක් ඇති කිරීම, වර්තමාන ලෝකයේ දේශපාලන තත්වය මුහුණ පා සිටින අවිනිශ්චිත ඉරණමකට මුහුණ දීම අරමුණු කරගත් උත්සාහයක් විය යුතු බවයි. එම අනතුර නම් දක්‍ෂිණාංශික සහ අධිකාරවාදී ජනතාවාදය විසින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ගිලගනු ලැබීමයි.

දක්‍ෂිණාංශික ජනතාවාදය, සමාජවාදය සහ ලිබරල්වාදය (නව ලිබරල්වාදය නොවේ) යන දෙකම සලකන්නේ, ඉතිහාසයේ වේදිකාවෙන් ඉවත් කළයුතු බලවේග දෙකක් ලෙසය. හේතුව, දක්‍ෂිණාංශික ජනතාවාදයේ දේශපාලනය පශ්චාත්-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වන ගමන්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ නිෂේධනයද වීමයි. ඒ අතර දක්‍ෂිණාංශික ජනතාවාදයට නව ලිබරල්වාදය සමග සන්ධානයකට එළඹීම අපහසු නොවේ. ලංකාවේත් ඉන්දියාවේත් එය සිදුවෙමින් පවතී. දේශපාලන වශයෙන් අධිකාරවාදී නව-ලිබරල්වාදී මාදිලියක්ද දැනට ලෝකයේ ගොඩනැගී තිබෙන බව පෙනේ. ඇමෙරිකාවේ එම ක්‍රියාවලිය ආරම්භ වී, දැන් අතරමග නැවතී තිබේ. කොරෝනා අර්බුදයෙන් පසුව, ආර්ථික වශයෙන් වේගයෙන් ගොඩඒම, ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් යටතේ ඇමෙරිකාවට නොහැකි වන්නේ නම්, ට්‍රම්ප්ගේ දක්‍ෂිණාංශික ජනතාවාදය මහජන කැමැත්තද සහිතව නැවත වරක් ඉදිරියට ඒමට හොඳටම ඉඩ තිබේ. පශ්චාත් කොරෝනා ආර්ථික හා සමාජ අර්බුද තුළ ලෝකයේ බොහෝ රටවලද දක්‍ෂිණාංශික ජනතාවාදයේ වේගවත් නැගීමක් සිදුවුවහොත් අප පුදුම විය යුතු නැත.

කෝවිඩ් වසංගතය
මේ අතර, අධිකාරිවාදී පාලන තන්ත්‍රයන් සඳහා නව අවකාශයක්, කෝවිඩ් වසංගත කාලය තුළ බොහෝ රටවල වර්ධනය වූ බවද අප අමතක නොකළ යුතුය. එය නම් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යටපත් කරමින්, අලුත් ආකාරයේ හදිසි තත්වයන්ද නිර්මාණය කෙරෙමින්, පුරවැසියන්ගේ සාමාන්‍ය සිවිල් අයිතිවාසිකම් අත්හිටුවූ ‘පොලිස් රාජ්‍ය’ මාදිලියේ පශ්චාත්- ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී විකල්පයක් ආයතනගත වීමයි. මෙයට ද ලංකාව නිදසුනකි. මෙම ක්‍රියාවලිය කිසිදු බාධාවකින් තොරව ලංකාවේ දැනට සිදුවෙමින් තිබේ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අත්හිටුවීම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ඉතිරි වී තිබෙන බොහෝ රටවල පසුගිය වසරේ සිදුවූවකි. එම රටවලට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නැවත ගෙන ඒම, ඒවායේ දැනට සිටින පාලකයන් විසින් ස්වේච්ඡාවෙන් සිදුකරනු ලබන්නක් නම් නොවේ. ඒ සඳහා එක්කෝ ආණ්ඩු වෙනස්වීම් තිබිය යුතුය. අලුතෙන් පත්වන ආණ්ඩුවලට පශ්චාත්-කෝවිඩ් තත්වයන් තුළ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමේ ශක්තිමත් වැඩපිළිවෙළක් තිබිය යුතුය. නැත්නම් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි ගොඩ නැගීමට අරගල කරන නව දේශපාලන ව්‍යාපාර ගොඩනැගිය යුතුය. ඒවා පැරණි ආකාරයේ නොව අලුත් ආකාරවල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි පිහිටුවීමේ පුළුල් දේශපාලන ව්‍යාපාර විය යුතුව තිබේ.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යාපාර අලුතින් ගොඩනැගීමට නම් ඒවාට මග පෙන්වන දේශපාලන දෘෂ්ටිවාද තිබිය යුතුය. අපේ සමාජ බොහොමයකම නැත්තේ, බහුජනතාවට ආකර්ෂණයක් ලබාදෙන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දේශපාලන විකල්පයි. නිර්-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ මර්දනකාරී දේශපාලන විකල්ප දැනටමත් මතුවී තිබේ. එහෙත් එවැනි විකල්පවල ඇති විශේෂත්වයක් නම්, ඒවාට පැහැදිලි සහ මනා ලෙස සකස් කරන ලද දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදයක් තිබීම අවශ්‍ය නැතිවීමයි. අවශ්‍ය වන්නේ, මහජනතාවගේ භීතිය, අනාරක්‍ෂාව, සැකය වැනි නිෂේධනීය මනෝභාවයන්ට ආමන්ත්‍රණය කරමින්, ඔවුන්ගේ බුද්ධිය නොව හැඟීම් අවුස්සන සහ අබුද්ධික දේශපාලන තීරණවලට මෙහෙයවන, නායකත්වයක් තිබීමයි. එහෙත් සාධනීය සහ පරිවර්තනීය විකල්ප සම්බන්ධයෙන් එම පහසුව නැත. ඒවා ඉදිරියේ ඇති අභියෝගය වන්නේ දේශපාලන සහ දෘෂ්ටිමය වශයෙන් මනා ලෙස සංගත විකල්ප නිර්මාණය කිරීමයි.

පරිවර්තනීය විකල්ප
මෙම අභියෝගය ගැන සිතීමේදී ‘පරිවර්තනීය විකල්ප’ යන යෙදුම ගැන තරමක් දුරට මෙනෙහි කිරීම ප්‍රයෝජනවත්ය. අප රටේ සංයුක්ත තත්වය ගැන සිතා බලන්නේ නම්, දැඩි අධිකාරවාදී පාලන ක්‍රමයක් ඇතිවීමට ඇති ඉඩකඩ බොහෝය. කොරෝනා අර්බුදය, ආර්ථික අර්බුදය සහ ආණ්ඩුකරණයේ අර්බුදය යන ත්‍රිත්ව අර්බුදය විසින් ආණ්ඩුව තල්ලු කරනු ලැබීමට වඩාත්ම ඉඩ තිබෙන්නේ දැඩි අධිකාරවාදී විකල්පය කරා ඉක්මනින් යාමටය. එය බෙහෙවින් මර්දනකාරී එකක් වීමට ඉඩ තිබේ. එහෙත් එය මහජන සහයෝගයක් මත ගොඩනැගෙන එකක් නම් නොවේ. මහජන සහාය අහිමිවූ සහ එයින් හුදෙකලාවූ තුනී පාලක තීරුවක් විසින් ගොඩනගනු ලබන දැඩි අධිකාරවාදී පාලන තන්ත්‍රයක් දේශපාලන වශයෙන් ස්ථාවර එකක් නොවීමට බොහෝ විට ඉඩ තිබේ. එවැනි පාලන තන්ත්‍රයක් ඇතිවීමට පෙර පටන්ම සිදුකළ යුතු වගකීමක් නම්, පුළුල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මහජන ව්‍යාපාරයක් සඳහා නව පදනමක් දැමීමයි. එය සමාජවාදීන්ටද, දේශපාලන ලිබරල්වාදීන්ටද එකට හමුවිය හැකි වේදිකාවක් වීම, එවැනි ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැගීමේ එක් ප්‍රතිඵලයක් විය යුතුය.

‘දේශපාලන ලිබරල්වාදීන්’ යන පදය පැහැදිලි කර ගැනීම මෙතැනදී අත්‍යවශ්‍ය වේ. අප රටේ ප්‍රගතිශීලීන් විසින් පිළිගත යුතු වන, එහෙත් තවමත් පිළිගෙන නැති කරුණක් නම්, අප රටේ ජනතාවගෙන් විශාල පිරිසක්, සමහර අවස්ථාවල බහුතරය, දේශපාලන ලිබරල්වාදී විශ්වාස සහ කැපකිරීම් සහිත පිරිසක්ය යන්නයි. ඔවුන් පොතේගුරුවාදී ලිබරල්වාදීන් නොව, තමන් ජීවත් වන සමාජ සහ දේශපාලන ලෝකයේ අත්දැකීම් මත, දේශපාලන ලිබරල්වාදීන් වී ඇති අයයි. ඔවුනුත් පුද්ගල සමානත්වය, පුද්ගල නිදහස, සර්වජන ඡන්ද බලය, දේශපාලන සහභාගිත්වය, අදහස් පළ කිරීමේ හා සංවිධානය වීමේ නිදහස, රාජ්‍ය මර්දනයෙන් නිදහස්ව ජීවත්වීමේ නිදහස වැනි දේශපාලන අයිතීන් පිළිබඳ සවිඥානක පිරිසක් වෙති. ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී උරුමය ගැන තියුණු අවබෝධයෙන් සිටිති. එහෙත්, මෙම පිරිසේ බහුතරය දැනට සිටින්නේ පොදු ජන පෙරමුණේ සහ සමගි ජන බලවේගයේ හිතවතුන්ද, ඡන්දදායකයන්ද ලෙසය. සමහර බොහෝ දෙනා දැනට පොදු ජන පෙරමුණ ගැන කළකිරී සිටිති. එම කළකිරීම දේශපාලන එකකි. වැදගත් කරුණ වන්නේ එයයි.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පුරවැසියෝ
රටේ පරිවර්තනයක් ගැන ඍජුවම කතාකරන සමාජවාදීන් මුහුණ දෙන අභියෝගය වන්නේ ඉහත කී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පුරවැසියන් පරිවර්තනීය දේශපාලන න්‍යාය පත්‍රයක් සඳහා ආකර්ෂණය කරගැනීමයි. ඔවුන් ආකර්ෂණය වන්නේ සමාජවාදී වැඩපිළිවෙළක් සඳහාම නොවේ. නිදහස, අයිතිවාසිකම් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය රජයන දේශපාලන පරිවර්තනයක් සඳහාය. අවිනිශ්චිත සමාජවාදී පරිවර්තනයක් සඳහා නොවේ. සමාජවාදය පොදු ජනතාවට ආකර්ෂණීය සහ පරිවර්තනීය විකල්පයක් බවට පත්කිරීම සමාජවාදීන්ගේ වගකීමයි. එය පැරැණි දෘෂ්ටිවාදී රාමුවේ සිට කළ නොහැකිය. ඒ සඳහා නව දෘෂ්ටිවාදී රාමුවක් අවශ්‍යය. දේශපාලන ලිබරල්වාදය සහ සමාජවාදය අතර අලුත් ආකාරයේ සාකච්ඡාවක් ඇතිකළ යුතුව තිබෙන්නේ එබැවිනි. එය ලංකාවේ ප්‍රායෝගික වශයෙන් මතුවන දේශපාලන අභියෝගයක්ද වෙයි. අප සමාජයේ පොදු ජන දේශපාලන විඥානයේත්, භාවිතයේත් ඇති ‘ප්‍රගතිශීලීත්වය’ නම් වූ පොදු ලක්‍ෂණය ද්‍රව්‍යමය බලවේගයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමේ අභියෝගය බාර ගැනීමට සිදු වී තිබෙන්නේ අප රටේ සමාජවාදීන්ටය. පොදු ජනතාවගේ විඥානයේ සහ භාවිතයේ තිබෙන දේශපාලන ලිබරල්වාදයේ පරිකල්පනය, අපේක්‍ෂා, භාෂාව සහ ප්‍රතිමානීය අරමුණු සමග සංවාදයකට සහ සන්ධානයකට එළඹීමට සමාජවාදීන්ට සිදුවන්නේ ඒ නිසාය.

සමාජ විමුක්තියේ දෘෂ්ටිවාද
සමාජවාදය සහ ලිබරල්වාදය අතර සාකච්ඡාවක හැකියාව හඳුනාගත හැකි තවත් ප්‍රවේශයක් යෝජනා කරන්නේ නම් මෙසේය. ලෝකයේ මෙතෙක් බිහිවී ඇති සහ තවමත් පවතින දේශපාලන දෘෂ්ටිවාද අතරින්, මනුෂ්‍යයන්ගේ සමාජ-දේශපාලන විමුක්තිය සිය ඉලක්කය කරගත්, දෘෂ්ටිවාද තිබෙන්නේ තුනකි. ඒවා නම් ලිබරල්වාදය, සමාජවාදය සහ සමූහාණ්ඩුවාදයයි. ඒ අතරින් දීර්ඝතම ඉතිහාසය තිබෙන්නේ ග්‍රීක-රෝම යුගය දක්වා දිවෙන සමූහාණ්ඩුවාදයටයි. ලිබරල්වාදය 17වැනි සියවසේත්, සමාජවාදය 18වැනි සියවසේත් බිහිවූ දේශපාලන මතවාදයි. ජාතිකවාදය, ෆැසිස්ට්වාදය වැනි අනෙක් දේශපාලන මතවාද දෙක විසිවැනි සියවසේ ප්‍රබල ලෙස මතුවූ ඒවාය. ෆැසිස්ට්වාදය, අතිශයින්ම විනාශකාරී, රණවාදී සහ අන්ත ජාතිවාදී මතවාදයකි. ජාතිකවාදයට ජාතියේ දේශපාලන නිදහසෙන් ඈතට යන දේශපාලන ඉලක්කයක් නැත. එහිද ඇති ප්‍රජාතන්ත්‍ර විරෝධී විභවතාව ගැන අත්දැකීම් බහුලය. ඇත්තටම, මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ ප්‍රගතිය සඳහා දායකත්වයක් කිරීමට ශක්තිය තිබෙන දේශපාලන ඉගැන්වීම් තිබෙන්නේ සමූහාණ්ඩුවාදයේ, ලිබරල්වාදයේ සහ සමාජවාදයේය.

සමූහාණ්ඩුවාදය, දේශපාලන ප්‍රජාවගේ දේශපාලන නිදහස, පුරවැසි නිදහස සහ පුරවැසියාගේ සක්‍රිය දේශපාලන ක්‍රියාකාරිත්වය අවධාරණය කරයි. ලිබරල්වාදය පුද්ගලික නිදහස, ආර්ථික හා දේශපාලන නිදහස, මර්දනකාරී නොවන ආණ්ඩුක්‍රමය, දේශපාලන තරගය සහ විවෘතභාවය අවධාරණය කරයි. සමාජවාදය සමාජ සමානත්වය, සමාජ සාධාරණය සහ ආදායම් හා දේපළ සමානව බෙදීයාම අවධාරණය කරයි. මෙම දෘෂ්ටිවාද තුන, විශේෂයෙන් ලිබරල්වාදය සහ සමාජවාදය ගැන ලෝකයේ අත්දැකීම් සහ විවේචනද තිබේ. ලිබරල්වාදය ගැන ලිබරල්වාදය ඇතුළතත්, සමාජවාදීන් විසිනුත්, සමාජවාදය පිළිබඳව සමාජවාදය ඇතුළතත්, ලිබරල්වාදීන් විසිනුත් සිදු කරන ලද විවේචනද තිබේ. අප මෙම දේශපාලන දෘෂ්ටිවාද අතර සාකච්ඡාවක් සිදුවිය යුතුයැයි කියන විට, ඒ විවේචන අමතක කළ යුතු නොවේ. කළ යුතු වන්නේ, එම විවේචනද සිත්හි තබාගෙන, ලිබරල්වාදී සහ සමාජවාදී පාලන තන්ත්‍රයන් තුළ බිහිවූ නිෂේධනීය වර්ධනයන් මග හැරීමට සමත්, නව දේශපාලන ගමන්මගවල් ගැන සිතන්නට පටන්ගැනීමයි.
දැනට ලංකාවේද සාකච්ඡා වන ‘වාම ජනතාවාදයක් පිළිබඳ විකල්ප සිතීම’ වැදගත් නව ආරම්භයකි. වර්තමානයේ කළ යුත්තේ එවැනි සාකච්ඡා ආරම්භ කර ඉදිරියට ගෙනයාමයි. එවැනි නව ප්‍රවේශ අතරද ‘සංවාද’ ඇතිවීමයි. ‘විවාද’ සංස්කෘතියෙන් එම සාකච්ඡා ආරක්‍ෂා කර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී විකල්ප ගැන සිතන පුද්ගලයන්ද, කණ්ඩායම්ද බුද්ධිමය බහුත්වවාදය අගය කරන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය භාවිතයට නගන අය වීම මෙවැනි ව්‍යායාමවලට ඉදිරියට යාම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ.

මෙවැනි ප්‍රයත්නයකදී මුහුණ දෙන ප්‍රධාන ගැටලුවක් ගැනද කෙටියෙන් හෝ සඳහන් කළ යුතුව තිබේ. එනම් ප්‍රගතිශීලී සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කණ්ඩායම්ද, පුද්ගලයන් අතර ඇති මතභේද, බුද්ධිමය බල තරග සහ ආත්මාර්ථය වැනි සාධක මත ඇතිවී තිබෙන බෙදීම්, සැකය සහ අවිශ්වාසයයි. ‘වෙනස්කම් තිබියදී වෙනස්කම් තිබෙන බව පිළිගනිමින් සංවාදයට එළඹීමේ’ ගුණාංගය ලිබරල් යහගුණයකි. සමාජවාදීන් අතර එම ගුණය අඩුවෙන් පැවතීම වාමාංශික දේශපාලන උරුමයේද කොටසක් වී ඇත. එහෙත් ඒ සියලු දෙනාටම සහභාගි විය හැකි අවබෝධයක් සඳහා ‘ප්‍රගතිශීලී’ යන පදය අලුතෙන් අත්පත් කරගත හැකි බව මෙතැනදී යෝජනා කළ හැකිය.■

මල බැඳුණු රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයට ග්‍රීස් දැමීම

0
  • ආණ්ඩුව හා ආණ්ඩු යාන්ත්‍රණය ක්‍රියා කරවන පුද්ගලයන් කෙරේ ජනතාවගේ විශ්වාසය තදබල ලෙස සෝදාපාළුවට ලක්වීම, දූෂණය පවත්නා රටවල ආකෘතික ලක්ෂණයක් වේ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අවකාශය දුර්වල වීම සහ ආණ්ඩුවේ තීරණ ගැනීමේ හැකියාවට බාධා පැමිණවීමද සිදුවේ.

■ මහාචාර්ය සිරිමල් අබේරත්න
■ පරිවර්තනය: එස්. රණතුංග

සති කිහිපයකට පෙරාතුව පනස්පන්ලක්ෂයක පින්ලන්ත ජනතාව එක් ප්‍රවෘත්තියකින් සැලී ගියහ. එනම් පින්ලන්ත අගමැතිනි, සන්නා මාරින් (Sanna Marine) ට එරෙහිව නැගුණු දූෂණ චෝදනාවයි. ඇය රාජ්‍ය නායිකාව බවට පත්වූයේ අවුරුදු එකහමාරකට පෙරයි. 35 හැවිරිදි මාරින් මහත්මිය දැනට ලෝකයේ සිටින ළාබාලතම රාජ්‍ය නායිකාව බවට වාර්තාවක් තබා සිටින්නීය. රට තුළ පවතින මාධ්‍යවලින් එළිදරව්වී ඇත්තේ ඇය, මහජන මුදලින් ලබාදෙන උදේ ආහාරවේල සිය නිල නිවසේදී පරිභෝජනය කරමින් සිට ඇති බවයි. එම ආහාර වේලේ දිනක පිරිවැය යුරෝ 10ක් වී ඇත. පින්ලන්තය තුළදී එළිවූ මේ පුවතට ජාත්‍යන්තර මාධ්‍යවලින්ද විශාල ප්‍රචාරයක් ලැබී ඇත.

ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල ජීවත් වන අපද මෙබඳු ප්‍රශ්නයක් නඟනු ඇත. අහා! කෙතරම් විශාල පිරිවැයක්ද ? මෙම යුරෝ 10 ඇ.ඩො.වලට පරිවර්තනය කරන විට ඩොලර් 12ක් පමණ වනු ඇති අතර වෙනත් රටවලදී මෙම ආහාර වේලෙහි පිරිවැය දෙගුණ විය හැකිය. මෙන්න ඒ ලොකු ගනුදෙනුව ! පින්ලන්තයේ වාසය කරන ජනතාව තමන් වසන වටපිටාවේ

“දූෂණය” පිළිබඳව වැඩි යමක් නොදනිති. රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරණයේදී බදු ගෙවන්නන්ගේ මුදලින් එක සතයකුදු විනිවිදභාවයකින් හා වගවීමකින් තොරව පවතින බවක් මෙබඳු ජාතීන්ට සිතීමටවත් නොහැකිය. නිශ්චිතවම මෙම හේතුව නිසාම ආගමැතිනියට එරෙහිව එල්ලව ඇති “දූෂණ” චෝදනාව කම්පනය දනවන්නක් විය.

සදාචාරාත්මක කරුණක්
මෙම කම්පනය දැනවූ දූෂණය පිළිබඳ ප්‍රවෘත්තියෙන් පසුව පින්ලන්තයේ පොලීසියත් බදු නිලධාරීනුත් පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කළහ. අගමැතිනියද මෙය නිවැරදි කිරීමට යුහුසුළු වූවාය. “අගමැති වශයෙන් මෙම ප්‍රතිලාභය මා කිසිදිනක ඉල්ලුවේවත් තීරණය කිරීමට මැදිහත් වූයේ වත් නැත” මෙම කරුණ ප්‍රශ්න කිරීමට විවෘතව තැබුණු අතර මුළු මුදල එනම් යුරෝ 14,000ම ආපසු ගෙවීමටද ඇය ඉදිරිපත් වූවාය. එපමණක් නොව මේ මුදලට යම් බද්දක් එකතුවිය යුතු නම් එයද ආණ්ඩුවට ගෙවා දැමීමට ඇය සැරසුණාය.

අගමැතිනිය සම්බන්ධ මෙම උදේ ආහාර වේල ගැන මතුවන දූෂණ චෝදනා නීතියට අදාළ ප්‍රශ්නයකට වඩා සදාචාරය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකි. 1950 දී පින්ලන්ත පාර්ලිමේන්තුව විසින් එළඹෙන ලද තීන්දුවක් සමඟ මෙම ප්‍රශ්නය බැඳී පවතී. 1930 සහ 1940 දශකයන් බටහිර ලෝකයට එතරම් යහපත් ඒවා නොවීය. “මහා ආර්ථික පරිහාණිය” අබිබවා ප්‍රකෘති තත්ත්වයට පත් වීමටත් ප්‍රථම එයට දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයට මුහුණ දෙන්නට සිදු විය. ඊට අමතරව සෝවියට් රුසියාව සමඟ වෙනමම යුද්ධයකට පැටලීමට පින්ලන්තයට සිදුවිය. මෙම ඝට්ටනය නිමා වූයේ 1947 සාම ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් අනතුරුවය. මෙකී සියලු බාධා මැද තවමත් කෘෂිකාර්මික ආර්ථිකයක් පවතින පින්ලන්තය නැවත ගොඩනැංවීම හා සංවර්ධනය කිරීම පිළිබඳ විශාල කාර්යභාරයකට කර ගසා තිබූ එකල අගමැතිවරයාට අතිශය වෙහෙසකර කටයුතුවල නියැලීමට සිදුවී තිබේ. ඔහුගේ කාර්යාලයීය කටයුතු ඇරඹුණේ හිමිදිරි පාන්දර වූ බැවින්, අගමැතිවරයාගේ උදෑසන ආහාරය රජයේ මුදලින් ලබා දීමට පින්ලන්ත පාර්ලිමේන්තුව තීරණය කළේය. මෙම සම්ප්‍රදාය වසර ගණනාවක් ම නොකඩවාම පැවති අතර, 2018 අගමැති තනතුරට තේරී පත්වූ මැරීන් මහත්මිය විසින් මෙම උදේ ආහාර වේල ලබා ගැනීම ඇය විශේෂයෙන් ඉල්ලා සිටි එකක් හෝ ඇය විසින් තීරණය කළ එකක් හෝ නොවීය. නමුත් වසර 70ක් පමණ පැරණි මෙම සම්ප්‍රදාය මේ වන විට යල් පැනගිය තත්ත්වයක් යටතේ සදාචාර විරෝධී ප්‍රශ්නයක් බවට පත්වී ඇත.

හර පද්ධතියේ ඵලදායීතාව
නීතිමය ප්‍රශ්නයක් නම් එම ක්ෂේත්‍රය තුළම එනම් අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ගයක වුවද විසඳා ගත හැකිය. නමුත් සාදාචාර පද්ධතියට අයත් කරුණකදී නම් එය වඩාත් සංකීර්ණ වන්නේ සමාජය සදාචාර පද්ධතිය තුළ ගැඹුරට කිඳා බැස ඇති බැවිනි. වඩාත් වැදගත් වන්නේ, එවන් සමාජ තුළ වෙසෙන ජනතාවට, එකී සදාචාර පද්ධතියේ යහපත් ප්‍රතිඵල භුක්ති විඳිය හැකි වීමය.

ලෝකයේ ඉතා අඩුවෙන්ම දූෂිත (Least Corrupted) රටවල් 5 අතර ගැනෙනුයේ පින්ලන්තය, ඩෙන්මාර්කය, ස්වීඩන්, නෝර්වේ සහ අයිස්ලන්තයයි. අගමැතිනියගේ සුබසාධන උදේ ආහාර වේල ලොකු ප්‍රශ්නයක් බවට අදාළ රට තුළත් ලෝකයේත් පත්වූයේ හරියටම මෙම සදාචාර පද්ධතිය පිළිබඳ කාරණා නිසාය. 1920 දූෂණ ප්‍රත්‍යක්ෂ දර්ශකයට(Corruption Perception Index 2020)  අනුව, ලෝකයේ අඩුවෙන්ම දූෂිත රටවල් 10ට නෝඩික් රටවල් 4ක් ඇතුළත් වේ. ඒවා නම් ඩෙන්මාර්කය (1) පින්ලන්තය (3) ස්වීඩනය (3) සහ නෝර්වේ ය. මෙම වර්ගයට අයත් අනෙක් රටවල් වනුයේ නවසීලන්තය (1) සිංගප්පූරුව (3) ස්විට්සර්ලන්තය (3) නෙදර්ලන්තය (8) ජර්මනිය (9) සහ ලක්සෙම්බර්ග් (9) ය. දූෂණය පිළිබඳ ප්‍රත්‍යක්ෂ දර්ශකය (Corruption Perception) සකස් කෙරෙනුයේ විෂය පිළිබඳ ප්‍රවීණ විශේෂඥයන් හා ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව විසින් සාපේක්ෂව රාජ්‍ය අංශයේ දූෂණ පිළිබඳ ප්‍රත්‍යක්ෂ මට්ටමේ ලකුණු උපයෝගී කරගෙනය. රාජ්‍ය අංශයේ දූෂණය ලෙස ගැනෙනුයේ අල්ලස් හා කොමිෂන් ගැනීමම නොවේ. පෞද්ගලික ස්වාර්ථය වෙනුවෙන් පවරා දෙන ලද බලය (Entrusted Power) කුමන ආකාරයකින් හෝ අවභාවිත කිරීමයි.

බොහෝ ජාතීහු දූෂිතය
ඇත්තෙන්ම දූෂණ ප්‍රත්‍යක්ෂණ දර්ශකයට අනුව ලෝකයේ බොහෝ රටවල් මතුපිටින් පෙනෙන ආකාරයට වඩා බෙහෙවින්ම දූෂිතය. රටවල් 80 න් තුනෙන් දෙකක්ම දූෂණය අතින් 50% කට අඩුවෙන් ලකුණු දමාගෙන ඇත. මෙයින් හැඟෙන්නේ එම රටවල් “අඩුවෙන් දූෂිතය” යන සතුටුදායක මට්ටමෙන් පහළට ගොස් ඇති බවය. සුළුතරයක් රටවල් දූෂණය අඩු කිරීම සඳහා යත්න දරන නමුදු බොහෝ රටවල් තවමත් දූෂණය අඩු කිරීමේ ප්‍රයත්නයන්ගෙන් අසාර්ථකව ඇති බව පළවෙන වාර්තාවලින් පෙනී යයි. එම වාර්තාවලට අනුව රටවලින් හරි අඩක් පමණ පසුගිය දස වසර පුරාම දූෂිත තත්ත්වයේම පසුවී ඇත. මෙයින් හැඟී යන්නේ එම රටවල දූෂණ මර්දනය කිරීමේ වැඩපිළිවෙළවල් කිසිම ප්‍රගතියක් නොලැබ අසාර්ථක වී ඇති බවය.

දූෂණය පිටු දැකීමට ආණ්ඩුව දක්වන පිළිවෙතේ අලස බව දැක්වෙන පැහැදිලිම විග්‍රහයක් නම් යම් ආණ්ඩුවක් දූෂණ පිටුදැකීමට කෙරෙන යම් සටනක් වේද එය පිටතට යා නොදී “ගෙදර තුළ සටනක් බවට පත් වීමය” ආණ්ඩුවේ ඉහළ තැන්වල දූෂිත විරෝධී සටන් අතහැර පහළ මට්ටමේ සටන්වලින් පමණක් දූෂණ මර්දනය කළ නොහැකිය.
දූෂණ ප්‍රත්‍යක්ෂ දර්ශක වාර්තා අවධාරණය කරන්නේ ඉහළින්ම දූෂණය පවතින රටවල දූෂණය මර්දනය කිරීම සඳහා පවතින අධිකාරී ආයතන පද්ධතීන් වුවමනාවෙන් හෝ – නැතහොත් අකාර්යක්ෂමතාව නිසා හෝ අඩපණ වී ඇති බවයි. අවශ්‍ය අරමුදල්, යටිතල පහසුකම්, සම්පත් – අවශ්‍ය ඥානය, සාමාර්ථය සහ ස්වාධීනත්වය

නොමැතිකමින් මෙම ආයතන පද්ධතීන්හි කාර්යක්ෂමතාව හීන කොට ඇත.

දූෂණ සහ සතුට (සංතෘප්තිය)

“ලෝකයේ අඩුවෙන්ම දූෂිත රටවල් බොහෝ සතුටින් ජීවත් වන රටවල් බවට පත්ව තිබීම ගැඹුරු සත්‍යයක් මෙන්ම ස්වාභාවික රීතියක්ද වේ. ලෝකයේ සතුටින්ම සිටින රටවල් 10 ට, සියලුම නෝඩික් රටවල් අයත් වන බව ලෝක සන්තෘප්ත දර්ශකය (2020) (world happiness Index 2020) පෙන්වා දෙයි. පින්ලන්තය (1) අයිස්ලන්තය (2) ඩෙන්මාර්කය (3) ස්වීඩනය (6) සහ නෝර්වේ (8) යනු එම නෝඩික් රටවල්ය. සතුටින්ම වෙසෙන රටවල් 10ට ඇතුළත් වන සෙසු රටවල් වනුයේ (මේවා අඩුවෙන්ම දූෂිත රටවල් වලටද අයත් වේ) ස්විට්සර්ලන්තය (4) නෙදර්ලන්තය (5) ජර්මනිය (7) සහ නවසීලන්තයයි (9).

රටක සංතෘප්ත දර්ශකය රඳා පවත්නේ ප්‍රමාණාත්මකව එම රටේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට අනුව ප්‍රමාණාත්මකව ඒක පුද්ගල ආදායම් පෙන්වන දර්ශකය සහ ගුණාත්මක දර්ශකයට ඇතුළත් ලැයිස්තුවයි. එම ගුණාත්මක ලැයිස්තුව නම්, සමාජ සානුබල, සෞඛ්‍යානුකූල ජීවිත අපේක්ෂාව, පරිත්‍යාගශීලීත්වය සහ දූෂණයෙන් තොරව සිටීමට ඇති හැකියාව යනාදියයි. සැබවින්ම දූෂණය නරක වන්නේ එහි ඇති පිළිකුල් සහගත බව සහ ලැජ්ජා නැති බව නිසාම නොවේ. බලය සහ වගකීම් පවරන ලද පිරිස් විසින් කරන දූෂණ හේතුවෙන් මුළු ජාතියම විඳවන නිසාය.

ආණ්ඩුව හා ආණ්ඩු යාන්ත්‍රණය ක්‍රියා කරවන පුද්ගලයන් කෙරේ ජනතාවගේ විශ්වාසය තදබල ලෙස සෝදාපාළුවට ලක්වීම, දූෂණය පවත්නා රටවල ආකෘතික ලක්ෂණයක් වේ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අවකාශය දුර්වල වීම සහ ආණ්ඩුවේ තීරණ ගැනීමේ හැකියාවට බාධා පැමිණවීමද සිදුවේ. දූෂණ එසේම තිබෙන්නට හැරීම නිසා ආර්ථිකය වර්ධනය දුර්වල වී අසමානතාවයන් හා දුගී බව උග්‍ර වන අතර සමාජ බෙදීමද වැඩිවේ. පාරිසරික අර්බුද ඇතිවීමටද මේ තත්ත්වය හේතු වේ.

දූෂණය ප්‍රතිසංස්කරණ විරෝධීය
ආර්ථික ක්ෂේත්‍රයේ අධ්‍යයන වාර්තාවලින් හෙළිවන්නේ රාජ්‍ය අංශයේ ප්‍රතිසංස්කරණ රාජ්‍ය දූෂණ සමඟ එකට ගමන් නොකරන බවය. ආර්ථික හා රාජ්‍ය අංශයේ ප්‍රතිසංස්කරණ නොමැති රටවල දූෂණ ක්‍රියා අධික බව පෙනීයන කරුණකි. ප්‍රතිසංස්කරණ දූෂණ විරෝධී සටනට ආධාරකයකි.

වුවමනාවට වඩා නීති රීති රජයන සහ නිලධාරීවාදී රතු පටි ඇති රටවලද ඉහළ මට්ටමේ දූෂණ පවතී. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ව්‍යාපාරිකයන් මෙන්ම සාමාන්‍ය ජනතාවද සිය අවශ්‍යතා ඉටුකර ගැනීම සඳහා දේශපාලනඥයන් හා නිලධාරීන් පසු පස යාමත් ඒ සඳහා දිගු කාලයක් ගත කිරීමත් අධ්‍යයනයන්ගෙන් හෙළි වී ඇත.
සමහර ආර්ථික අංශයන්හි දූෂණ ගැන කියවෙන විට “මල බැඳුණු රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය ග්‍රීස් දමා ශුද්ධ කිරීම”

නොකළහොත් නිසි සේ ක්‍රියාත්මක නොවේ. ප්‍රශ්නය වන්නේ ග්‍රීස් යෙදවීම මගින් තද වී තිබිය යුතු කොටසුත් බුරුල් වී යාමේ අවදානමයි.■
(2021 ජුනි 27 වන දින Business Times පුවත්පතට සපයා තිබූ ලිපිය.)

ගෑස් විදුලි බලාගාර සඳහා ඇමරිකාවෙනුත් ස්වෙච්ඡා යෝජනා

කෙරවලපිටිය යුගදනවි බලාගාරයේ ආණ්ඩුවට හිමි සියයට 51ක කොටස් අයිතියෙන් සියයට 27ක කොටස් අයිතියක් ශ්‍රී ලංකාවේ ඇමරිකානු තානාපතිනිය විසින් ලබාදුන්නේ යැයි හෝ රෙකමදාරු කරන ලදැයි කියන නිව් ෆෝට්රස් එනර්ජි නම් සමාගමකට ලබදීම සම්බන්ධයෙන් භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයාට ලැබී ඇති යෝජනාවක් සම්බන්ධයෙන් ලංකා විදුලි බල මණ්ඩලයේ ඉංජිනේරු සංගමය විරුද්ධත්වය පළකර තිබේ.

විදුලි බල ඇමති ඩලස් අලහප්පෙරුමට ලිපියක් යවමින් ඉංජිනේරු සංගමය මෙම විරෝධය දැනුම් දී ඇති අතර එහි පිටපත් ජනාධිපතිවරයාට, ජනාධිපති ලේකම්වරයාට, මුදල් අමාතයාංශ ලේකම්වරයාට, විදුලිබල අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයාට, ලංවිම සභාපතිවරයාට හා එහි සාමාන්‍යාධිකාරිවරයාට යවා ඇත.

එසේම ඒ යටතේ මෙගාවොට් 300කින් යුත් යුගදනවි බලාගාරය ද්‍රවිකෘත ස්වාභාවික ගෑස් හෙවත් එල්එන්ජී වලින් ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා පරිවර්තනය කිරීමත්, ඒ සඳහා අවශ්‍ය එල්එන්ජී සැපයීම නිව් ෆෝට්රස් එනර්ජි සමාගම සිදු කිරීමට යන බවට අවබෝධයක් ඇති බවත්, ඒ සඳහා බලාගාරය අවට මුහුදේ ද්‍රවිකෘත ගෑස් පරිවර්තනය කිරීමේ පාවෙන පර්යන්තයක් ඉදිකිරීම හා එහි සිට බලාගාරයට ගෑස් සැපයීමට ගොඩබිමට නල මාර්ගයක් ඉදිකිරීමේ ව්‍යාපෘතියක්ද මෙම යෝජනාවට අයත් බව එහි දැක්වේ.

මෙම යෝජනාව ඉදිරිපත් වී ඇත්තේ චීනය මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකාවේ මහා පරිමාණ ව්‍යාපෘති සඳහා ලබදුන් ආකාරයටම අන්සොලිටඩ් හෙවත් එම සමාගමේ ස්වේච්ඡා යෝජනාවක් ලෙසය.

ලංකා විදුලි බල මණ්ඩල ඉංජිනේරු සංගමය එම යෝජනාවට විරුද්ධ වන එක් හේතුවක් වන්නේ මෙම ස්වෙච්ඡා යෝජනාවය. එම සංගමය පෙන්වා දෙන්නේ ලංකා විදුලි බල මණ්ඩල හා විදුලිබල අමාත්‍යාංශය එල්එන්ජී සම්බන්ධයෙන් ජාත්‍යන්තර තරගකාරී ලංසු කැඳවීමේ නිර්දේශයක සිටින බවයි. එවැනි විනිවිදභාවයකින් යුත් ජාත්‍යන්තර තරගකාරී ලංසු කැඳවීමක් මගින් රටට හා විදුලි පාරිභෝගිකයන්ට උපරිම වාසි අත්වන බව ඉංජිනේරු සංගමය සඳහන් කරයි. එමෙන්ම කොළඹ කේන්ද්‍රීය බලාගාරත් අනාගත බලාගාරත් එල්එන්ජී බවට පරිවර්තනය කිරීමට ශක්‍යතා අධ්‍යයන සිදුකර ඇති බවත් එහි පෙන්වා දී තිබේ. එමෙන්ම ලංවිම හා විදුලිබල අමාත්‍යාංශය එල්එන්ජී සැපයීම සඳහා ඒ යටතේ ආරාධනා කිරීම් කර ඇති බවත්, එල්එන්ජී සඳහා අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයද ජාත්‍යන්තර තරගකාරි ලංසු කැඳවීම් මගින් සිදුකිරීම වත්මන් රජයේ ප්‍රතිපත්තිය වූ බවත් එහි පෙන්වා දී තිබේ.

එල්එන්ජී සැපයීම සඳහා ලංසුකරුවන් 16 දෙනෙකු සිටින බව දැන ගන්නට ලැබී ඇති බවත් එහි වැඩිදුරටත් සඳහන්ය.

මෙම ව්‍යාපෘති යෝජනාව තුළ අවම වාර්ෂික අවශ්‍යතාවක් මත එල්එන්ජී මිලදී ගැනීමට සිදුවන බවද, ඒ මගින් ඉතිරි අවශ්‍යතාව පිරවීමේ ගැටලුවක් මතුවන බවද එහි සඳහන් කර තිබේ. එහි අර්ථය වන්නේ අප භාවිත කළත් නැතත් ගිවිසුම්ගත නිශ්චිත ගෑස් ප්‍රමාණයම වාර්ෂිකව ලබා ගැනීමට සිදුවීම හෝ ඒ වෙනුවෙන් මුදල් ගෙවීමට සිදුවීමය. මෙම කොන්දේසිය හරියටම වත්මන් පෞද්ගලික අංශයේ විදුලි බලාගාරවලින් විදුලිය මිලදී ගන්නවා වැනිය.

නියමිත විදුලි ඒකක ප්‍රමාණයක් ගිවිසුම් අනුව එම බලාගාරවලින් මිලදී ගත යුතුය. ලබාගත්තත් නැතත් එම අගයට සරිලන ආකාරයෙන් ගෙවීම් කළ යුතුය. ඒ නිසා විදුලි බල මණ්ඩලය දැන් පෞද්ගලික විදුලි බලාගාර සම්බන්ධයෙන් කරමින් සිටින්නේත් ඔවුන්ට විදුලිය නිපදවීමේ කොතරම් හැකියාව තිබුණත් ගිවිසුම්ගත බලාගාරවලින් නියමිත විදුලි ඒකක ප්‍රමාණයම ගැනීමය. අනාගතයේ පරිසර හිතකාමී හා අඩු මිල කියා එන එල්එන්ජී සම්බන්ධයෙන්ද මෙයම ක්‍රියාත්මක විය හැකි බවට මේ පෙර නිමිත්තකි. එල්එන්ජී බලාගාර යනුවෙන් ලංසු කැඳවා බලාගාර ඉදිකළත් මෙතෙක් එම බලාගාර එල්එන්ජීවලින් ක්‍රියාත්මක වන්නේ නැත. ඒවා ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඩීසල් හා දැවි තෙල්වලින්ය. එල්එන්ජී යනු ලංසු කැඳවූවාට තවමත් රට තුළ නැති බොරුවකි.

එසේම මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කළත් එයට එල්එන්ජී සැපයීම, පාවෙන ගෑස් පරිවර්තිත අංගණයක් ඉදිකිරීම හා එහි සිට ගොඩබිමට නල මාර්ගයක් ඉදිකිරීම යුගදනවි බලාගාරය සම්බන්ධයෙන් පමණක් වනසේ ක්‍රියාත්මක කළ යුතු බව ඉංජිනේරු සංගමයේ මතයයි. ඊට හේතුව වශයෙන් සඳහන් කරන්නේ යුගදනවි බලාගාරයට පමණක් නොව ගෑස් බවට පරිවර්තනය කිරීමට නියමිත දැනට පවතින බලාගාරවලට මෙන්ම ඉදිරියට ඉදිකිරීමට නියමිත බලාගාරවලටත් ද්‍රවිකෘත ගෑස් සැපයීමේ ඒකාධිකාරිත්වයක් මේ මගින් හිමිවිය හැකි බවය. එල්එන්ජී සැපයුම්කරුවන් හෝ සේවා සපයන්නන් ඒ මගින් නොපවතිනු ඇති බවය. එවැනි යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයට තරගකාරි මිල ගණන් නොකැඳවීමෙන් රටට විශාල පාඩුවක් සිදුවිය හැකි බවය.

ඒ නිසා මේ ඉදිරිපත් වී ඇති යෝජනාව සාක්ෂාත්වීම වැළැක්වීමට කටයුතු කරන ලෙස ඉංජිනේරු සංගමය අවසාන වශයෙන් විෂය භාර අමාත්‍යවරයාගෙන් ඉල්ලා ඇත.

ඇත්තටම මෙම ඇමරිකන් සමාගමක යැයි කියන මෙම යෝජනා සංකල්පය අලුත් එකක්ද? නැත. ද්‍රවිකෘත ගෑස් පරිවර්තිත පර්යන්තයක්, එහි සිට ගොඩබිමට ඉදිවන නල මාර්ගයක් හා රටේ එල්එන්ජී බලාගාරවලට ගෑස් සැපයීමේ මේ ආකාරයේම යෝජනාව මුලින්ම ඉදිරිපත් වන්නේ යහපාලන සමයේදී එහි ජනාධිපති මෛත්‍රිපාල සිරිසේනගේ නමින්ය. එය එම ආණ්ඩුව යටතේම යළිත් ඉදිරිපත් වන්නේ එවක විදුලි බල ඇමති රංජිත් සියඹලාපිටියගේ හා විශේෂ කාර්ය ඇමති සරත් අමුණුගම ඇමතිවරුන්ගේ නමිනි.

එම යහපාලන යෝජනාව තුළත් රටේ වත්මන් ඉන්ධන බලාගාර ගෑස් බවට පරිවර්තනය කිරීම, ඉදිරි බලාගාර ගෑස් මගින් ක්‍රියාත්මක කිරීම, ඒ මගින් ලැබෙන ආර්ථික හා පාරිසරික ප්‍රතිලාභ ගැන විස්තර කර තිබේ. මේ ආකාරයේම ස්වෙච්ඡා යෝජනාවක් ලෙස එම යෝජනාව එන්නේ කොරියානු එස්කේඊ ඇන්ඩ් එස් නැමැති සමාගම නමිනි. ඒ සඳහා කොරියානු එක්සිම් බැංකුව ණය පහසුකම් ලබාදෙන බව එම යෝජනාවේ සඳහන් විය.

එම යෝජනාවේ සඳහන් වන්නේ ලංකා විදුලි බල මණ්ඩලය සකස් කර ඇති ශ්‍රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිසම අනුමත කර ඇති 2015-2034 සැලැස්ම අනුව දැනට ක්‍රියාත්මක මෙගාවොට් 300කින් යුත් කෙරවළපිටිය යුගදනවි බලාගාරය, මෙගාවොට් 163ක කැලණිතිස්ස ලංවිම බලාගාරය හා කැලණිතිස්ස සොජිට් බලාගාරය එල්එන්ජීවලින් ධාවනය කිරීමට නියමිත බවයි. එමෙන්ම ඉදිකිරීමට නියමිත මෙගාවොට් 300 බැගින්වූ කෙරවළපිටිය බලාගාර දෙක හා ඉන්දීය රජය සහ ජපාන රජය පොරොන්දු වී ඇති මෙගාවොට් 500 බැගින්වූ එල්එන්ජී බලාගාර ඒ සඳහා තිබෙන බව සඳහන් කර තිබේ. ඒ අනුව මෙම බලාගාර ක්‍රියාත්මක වුවහොත් ලංකාවේ එල්එන්ජී අවශ්‍යතාව මෙගාවොට් 2000 ඉක්මවා යන්නක් බව පැහැදිලිය.

එම කොරියානු සමාගම් යෝජනාවේ කොන්දේසිය වූයේ ශ්‍රී ලංකාව අවුරුදු 20ක කාලයක් වාර්ෂිකව ගිවිසගත් එල්එන්ජී ටොන් ගණනක් මිලදී ගත යුතු බවය. එසේම එම පාවෙන ගෑස් පරිවර්තිත පර්යන්තය හා නල මාර්ගය බීඕටී ක්‍රමයට හෙවත් ඉදිකර පවත්වාගෙන ගොස් පැවරීමේ ක්‍රමයට ක්‍රියාත්මක කරන බවත් එහි සඳහන්ය.
එදා එම ව්‍යාපෘති යෝජනාව ශ්‍රී ලංකාවට ආගන්තුක ස්විස් චැලෙන්ජ් ක්‍රමයට ක්‍රියාවට නැංවීමට නියමිතව තිබුණි. ස්විස් චැලෙන්ජ් ක්‍රමය යනු එම ව්‍යාපෘති යෝජනාව ප්‍රසිද්ධියට පත්කර ඊට අභියෝග කරන ලෙස වෙනත් පාර්ශ්වයන්ට ආරාධනා කිරීමය. වෙනත් පාර්ශ්වයකට එම ව්‍යාපෘතිය ලැබෙන්නේ ඊට වඩා මිල අඩු හා ගුණාත්මක යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කළහොත් පමණය.

ඇමරිකානු සමාගමක යැයි කියන වත්මන් එල්එන්ජී යෝජනාව එසේ අභියෝගයටවත් ලක්කළ හැකි එකක් නොවේ. පසුගිය මහින්ද රාජපක්ෂ පාලන කාලයේ චීන ව්‍යාපෘති සඳහා හඳුන්වා දුන් කිසිඳු තරගකාරිත්වයකට යොමු නොකරන ස්වෙච්ඡා යෝජනාවක්ය. මේ ආකාරයට ස්වෙච්ඡා යෝජනා එන්නේ ලංකාවේ අනාගත එල්එන්ජී අවශ්‍යතාව පළමු අවස්ථාවේම හිමිකර ගැනීමට බව පැහැදිලිය.

බොහෝ රටේ අවශ්‍යතාවන් නොවන චීන ස්වේච්ඡා ණය යෝජනා ක්‍රියාත්මක කර ශ්‍රී ලංකාව වත්මනේ වැටී ඇති උගුල අනුව කලාපීය බලවතා වන අසල්වැසි ඉන්දියාවේ බලපෑමෙන් මෙන්ම ලෝක බලවතා වන ඇමරිකාවේ බලපෑමෙනුත් මිදීමේ බරපතල අභියෝගයකට මේ මොහොතේ අප වැටී ඇති බව මෙම එල්එන්ජී යෝජනාව අපට පෙන්වා දෙන සත්‍යයය.■

 

අපේ හෙට දවස කෙසේ විය හැකිද? (දෙවැනි කොටස)

  • ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ අසාර්ථකත්වය, (බැසිල් රාජපක්ෂ හරහා) ප්‍රජාතන්ත්‍රීය දිසාවට සේම, (ශවේන්ද්‍ර සිල්වා හරහා) ප්‍රජාතන්ත්‍ර-විරෝධී අනාගතයක් දිසාවටත් යොමු වීමේ ශක්‍යතාව තිබේ. “අසාර්ථකත්වය” යන වචනය මෙහිදී අවධාරණය කළ යුතුය. මේ කියන ඔහුගේ ඉදිරි මාවත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වුවත්, ප්‍රජාතන්ත්‍ර-විරෝධී වුවත්, සාර්ථකත්වයකින් කෙළවර විය හැකි එකක් නොවේ.

“සාමාන්‍ය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාමුව තුළ සියල්ල සිදුවෙතොත්, ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ දේශපාලන දිවිය 2024 දී අවසන් විය යුතුව ඇතැ” යි ගිය සතියේ මේ කොලමේ ලියා ඇත. එසේම, එවැනි ‘සාමාන්‍ය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාමුවක්’ තුළ 2024 දී ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පරාජය කිරීමත් දුෂ්කර වීමට හේතුවක් නැතැයි ද එහි ලියා ඇත. මන්ද යත්, ඒ තරමට ගෝඨාභය රාජපක්ෂ සහ ඔහුගේ ‘වියත් මඟ’ දැනටමත් කුජීත වී ඇති බැවිනි.

ඉදිරි අවුරුදු තුනක කාලය තුළ ඇතැම් දේවල් වෙනස් වීමට ඉඩ තිබේ. ඒවා බොහෝ විට අයත් විය හැක්කේ, ජනතාවගේ මතකය සහ සංජානනය සමග කෙරෙන දේශපාලනික ගනුදෙනුවටයි. උදාහරණයක් වශයෙන්, කෝවිඩ් වසංගතය ආරම්භයේ පටන් මේ දක්වා ගෝඨාභය ආණ්ඩුව පැත්තෙන් දකින්ට ලැබුණු අන්ත අසාර්ථකත්වය සමග බැඳුණු දූෂණය (වැඩි මිලට එන්නත් ආනයනය කිරීම), අක්‍රමිකතාව (ගාල්ලේ සහ නාරාහේන්පිට පන්සලේ එන්නත්කරණය), මිථ්‍යාව සඳහා රාජ්‍ය අනුග්‍රහය (ධම්මික පැණිය සහ ගඟට මුට්ටි දැමීම), සෞඛ්‍ය නිර්දේශ සහ විශේෂඥ නියාමනය වෙනුවට හමුදා මෙහෙයුම් වශයෙන් කෝවිඩ් සටන දියත් කිරීම ආදී අනේක සිදුවීම්, 2024 වන විට සමහරවිට ජනතා මතකයෙන් ඈත් වී තිබෙන්නට පිළිවන. ඊට අමතරව, තවදුරටත් ඒවා අමතක කරවීම සඳහා රැවටිලිකාරී සහන ලබා දීම්ද සිදුවිය හැකිය. මේ නිසා, අද තිබෙන අසතුටුදායක ‘රිපෝට් කාඩ්’ එක එදාට ඒ තරමටම ‘ගෝඨාභය-විරෝධී’ සාධකයක් වශයෙන් ජනතාව නොසලකන්නට ඉඩ තිබේ.

මිනිසුන්ගේ අතීත මතකය එසේ මකා දැමීමට ආණ්ඩුව සමත් විය හැකිය. එහෙත්, රටේ ආර්ථිකය අද තිබෙන තත්වය ගැන සලකන විට, තත්කාලීනව (එනම් 2024 වන විට) දකින්නට නියමිත අපේ දෛනික ආර්ථික හිරවීම වසං කිරීමට ගෝඨාභය තන්ත්‍රය සමත් නොවනු ඇත. ඒ කාරණය මෙලෙස පැහැදිලි කළ හැකිය: ෆයිසර් එන්නත ලැබූ ආසියාවේ මුල්ම රට ලංකාව යැයි ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ට්විටර් පණිවිඩයක් මගින් දැන් දින කිහිපයකට කලින් රටට කියා සිටියේය. එහෙත් මේ එන්නත මාලදිවයිනට ලැබී ඇත්තේ මීට මාස තුනකට කලිනි. බංග්ලාදේශය මේ එන්නත් ලක්ෂ ගණනක් ගෙන්වාගෙන ඇත්තේ මීට මාස දෙකකට කලිනි. කටේ දිවේ නොගෑවී ගෝඨාභය රාජපක්ෂ එසේ කී බොරුව (ට්විටර් පණිවිඩය) ඊට පසුවදාම ඉවත් කරගෙන තිබේ. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මෙසේ බොරු කී බව 2024 දී ජනතාවට අමතක වී තිබෙන්නට පිළිවන.

දුප්පතා හිඟන්නා වීම
එහෙත්, මේ මස 1 වැනිදා සිට ලෝක බැංකුව අපේ රට ‘ඉහළ මධ්‍යම ආදායම්’ මට්ටමේ රටක සිට ‘පහළ මධ්‍යම ආදායම්’ මට්ටමේ රටක තත්වයට පහත දැම්මේය. මේ රජය බලයට පැමිණීම සඳහා පාවිච්චි කළ ‘සෞභාග්‍යයේ දැක්ම’ තුළ රටේ ආර්ථිකය සීග්‍ර පසුබැසීමකට ලක්ව ඇති බව එයින් කියැවෙයි. රටේ ආර්ථිකයේ නරක වෙනස්කම් සාමාන්‍ය ජනතාවට සෘජුව නොදැනුණු කාලයක් තිබුණි. එහෙත් අද තත්වය ඊට වෙනස් ය. මේ මොහොතේ ආණ්ඩුව අතේ තිබෙන්නේ ඩොලර් බිලියන 3.7 ක් පමණි. (එය, රටක විදේශ මුදල් සංචිතය වශයෙන් හැඳින්වෙයි). මේ වසරේ ඉදිරි මාස 6 තුළ අප විසින් ගෙවීමට නියමිතව ඇති විදේශ ණය ප්‍රමාණය ඩොලර් බිලියන 3.5 කි. (මෙය, පසුගිය යහපාලන ආණ්ඩුව ගත් ණයක් යැයි ආණ්ඩුව කියන කතාව අර්ධ සත්‍යයකි. අතීත ණය ලබා ගත් හේතු කාරණා (නෙළුම් කුලුනු ආදිය) විස්තර කිරීමට මෙය ස්ථානය නොවෙතත්, එසේම යහපාලන ආණ්ඩුව විසිනුත් ණය ලබාගෙන ඇති බව ප්‍රතික්ෂේප නොකරතත්, මේ මාසයේ 27 වැනිදාට අප විසින් ගෙවීමට නියමිත ඩොලර් බිලියනයේ විශාල ණය කුට්ටිය, 2011 දී සියයට 6.25 පොළියට මහින්ද රාජපක්ෂ ලබා ගත් ණයක් බව පෙන්වා දිය හැකිය).

මේ තත්වය රටවැසියන්ට බලපාන්නේ කෙසේද? පසුගිය ඉරිදා ‘සන්ඩේ ටයිම්ස්’ පුවත්පත පෙන්වා දෙන පරිදි, තමන්ගේම විදේශ මුදල් ඉතිරි කිරීමේ ගිණුමෙන් ඩොලර් 1000 ක් ආපසු ලබා ගැනීමට ගිය කාන්තාවක හිස් අතින් ගෙදර විත් තිබේ. හේතුව, ඇය තැන්පත් කොට ඇති ඇගේම ඩොලර්වලින් ඩොලර් දහසක් වැනි සොච්චමක් පවා ආපසු ඇයට දීමට නොහැකි තරමට බැංකුව බංකොලොත් වී තිබීමයි. තවද, විදේශ අධ්‍යාපනය සඳහා තමන්ගේ දරුවන්ට නිතිපතා ඩොලර් යැවිය යුතු දෙමාපියන්, බැංකු විසින් විදේශ මුදල් නිකුත් කිරීම දැන් නතර කොට ඇති නිසා අද අසරණව සිටින බව වාර්තා වෙයි. ඒ, මැද පංතික ජනතාව කියා කෙනෙකුට අත හෝදාගත හැකිද? එසේ නම්, සකල ජනතාවට කහ නැති වුණේ ඇයි? ගොවි ජනතාවට එක රැයකින් පොහොර නැති වුණේ ඇයි? අසරණ රෝගීන්ට සමහර බෙහෙත් වර්ග නැති වී ඇත්තේ ඇයි? ඒ සියල්ල සිදුවුණේ, ආණ්ඩුව අතේ විදේශ මුදල් නැති නිසා ය. තිබුණු විදේශ මුදල් ප්‍රමාණයත් කාබාසිනියා කරගෙන තිබෙන නිසා ය.

(ආනයන සීමා කිරීම නොමනා ක්‍රියාවකැයි මේ ලියුම්කරු මොහොතකටවත් නොසිතයි. එහෙත්, රුපියල් බිලියන 3.7 ක් වියදම් කොට මන්ත්‍රීවරුන් සහ ඇමතිවරුන් සඳහා සුඛෝපභෝගී වාහන 399 ක් ගෙන්වන රටක අත්‍යවශ්‍ය බෙහෙත් ටික ගෙන්වීම නතර කිරීම සාපරාධී ක්‍රියාවකි).

නූතනයේ ඇති කොට තිබෙන ආර්ථික මංමුළාව මකා දැමීම, ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ බොරුවක් පිළිබඳ ජනතා මතකය මකා දැමීම සේ කළ හැක්කක් නොවේ. මීට මාස දෙකකට කලින් ලෝකයේ පිළිගත් සියලු මූල්‍ය විමර්ශන ආයතන, ණය විශ්වසනීයත්වයේ වර්ගීකරණය තුළ ලංකාව පහළම අඩියට දැම්මේය. එහි අදහස වන්නේ, සහන පොළියට ලංකාවට ණය දීමට කිසි රටක් හෝ ආයතනයක් මින් මතුවට ඉදිරිපත් නොවන බවයි. එවිට අපට සිදුවන්නේ ගිනි පොළියට ණය ගැනීමටයි. අපේ ආර්ථිකය කෙරෙහි ඒ මගින් අනාගතයේ ඇති කෙරෙන දරුණු බලපෑම ජනතා සංජානනයෙන් පිටමං කර තබා ගැනීම කළ හැක්කක් නොවේ.

ආණ්ඩුව සල්ලි අච්චු ගසන මැෂිමක්ද?
මේ අර්බුදය මැද්දේ ගෝඨාභය ආණ්ඩුව පිස්සු වැටී සිටී. 2020 දී මහබැංකුව රුපියල් බිලියන 650 ක් අච්චු ගැසුවේය. 2021 අප්‍රේල් මුල සතිය වන විට තවත් රුපියල් බිලියන 115 ක් අච්චු ගැසීය. ගිය සතියේ එක දවසක් තුළ තවත් රුපියල් බිලියන 240 ක් අච්චු ගසා තිබේ. මෙය, 2019 වර්ෂය සමග සසඳන්න. ඒ අවුරුද්දේ අච්චු ගසා ඇති මුළු මුදල් ප්‍රමාණය රුපියල් බිලියන 4 ක් පමණි. ඉතිං, මේ අතිවිශාල බොල් මුදල් ප්‍රමාණයේ ප්‍රතිවිපාක ජනතාවගේ ඇඟට දැනෙන විට එය මකා දැමීම, ඉහතින් කී ‘අතීත මතකයක්’ මකා දැමීම සේ කළ හැක්කක් නොවනු ඇත.

සිම්බාබ්වේ නමැති රටේ මීට දශක දෙකකට කලින් මේ විදිහට මුදල් අච්චු ගැසුවේය. අවසානයේදී එය එරටේ එක වසරක උද්ධමනය (භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යාම) සියයට 1000 ද ඉක්මවා යාමට මඟ පෑදුවේය. අවසානයේ එම රටේ මහබැංකුවට සිම්බාබ්වේ මුදල් මිලියනයේ නෝට්ටුවක් පවා අච්චු ගැසීමට සිදු විය. මෙයින් පෙනී යන්නේ, අච්චු ගසන මුදල් ප්‍රමාණයට සරිලන භාණ්ඩ සහ සේවා ප්‍රමාණයක් රටේ නිෂ්පාදනය වී නොතිබුණොත් තත්වය මොන තරම් බියකරු විය හැකිද යන්නයි.

පෘථග්ජන මිනිසුන් වශයෙන් අපට එය මෙසේ තේරුම්ගත හැකිය: ඉහතින් කී රුපියල් බිලියන 650 සහ රුපියල් බිලියන 115 සහ රුපියල් බිලියන 240 රටේ ආර්ථිකය තුළට මුදාහැරෙන අවස්ථාවේ, ලංකාව පැවතියේ කෝවිඩ් වසංගතයට මුහුණදෙමින්, සාමාන්‍ය නිෂ්පාදන තත්වයන් පවා පවත්වාගෙන යා නොහැකි තත්වයකයි. එනම් අලුතින් අච්චු ගැසූ මුදල් කන්දරාව වෙළෙඳපොළට එන විට, ඒ වන විට හැකිලී ගොස් තිබෙන සීමිත භාණ්ඩ සහ සේවාවන් සඳහා වන ඉල්ලුම්කරුවන්ගේ (පාරිභෝගිකයන්ගේ) තරගය ඉහළ ගොස් භාණ්ඩ මිල අධික ලෙස ඉහළ යන බවයි. අද ලංකාව සිටින්නේ, එවැනි අධි-උද්ධමනයක් කරා යන මාවතකයි.

වංචාව, බොරුව සහ රැවටීම යන පදවලට සමානාර්ථවත් පදයක් බවට පත්ව ඇති ‘වියත් මඟට’, මේ තත්වය කළමනාකරණය කිරීමේ හැකියාවක් ඇති බවක් නොපෙනේ. මන්ද යත්, ඔවුන්ද අර දේශපාලනඥයන් සේම යථාර්ථයට ඇස් අන්ධව සිටින බැවිනි. මීට දශක කිහිපයකට ඉහතදී, ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිපත්තිමය තීරණයක් අනුව රුපියලේ අගය අවප්‍රමාණ කළ (බාල්දු කළ) අවස්ථාවේ ඊට එරෙහිව ජනතාවගේ පැත්තෙන් විශාල අප්‍රසාදයක් පැනනැඟුණි. එවිට, රුපියලේ අගය ඇත්ත වශයෙන්ම බාල්දු වී නැතැයි කීමට ඉදිරියට පැමිණියේ ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ විශ්වවිද්‍යාල මහාචාර්යවරයෙකි. ඉස්සර රුපියලට ලැබුණු සත 100 තවමත් රුපියලට ලැබෙන නිසා රුපියලේ අගය සතයකින්වත් අඩු වී නැතැයි ඔහු එදා කියා සිටියේය. පසුගිය දා පෙට්‍රල් මිල වැඩි කළ අවස්ථාවේ, ඒ පැරණි ආර්ථික විද්‍යාඥයාගේ සිරිතටම අනුගතව අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්ද එවැන්නක්ම කියා සිටියේය. එනම්, ඇමරිකාවේ පවා පෙට්‍රල් මිල ලංකාවේ පෙට්‍රල් මිලට වඩා වැඩි බවයි. ඇමරිකාවේ ඒක පුද්ගල ආදායම ලංකාවේ ඒක පුද්ගල ආදායම මෙන් 170 ගුණයකින් වැඩි බව කබ්රාල් කීවේ නැත. මේ සියල්ලෙන් පෙනී යන්නේ, ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ දේශපාලනය තුළ පමණක් නොව, ‘වියත් මඟේ’ ආර්ථික චින්තනය තුළත් ස්වයං-වංචාව සහ බොරුවම රජ කරන බවයි. එය 2024 වන විට, වසං කළ නොහැකි ආකාරයෙන් ජනතාව ඉදිරියේ නිරතුරුව නිරුවත් වනු ඇත. මෙය ලියන මොහොත වන විට, ‘සිරස’ මාධ්‍ය ජාලය මර්දනය කිරීම සඳහා ආණ්ඩුව කුමන්ත්‍රණය කරමින් සිටීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ, ආණ්ඩුවේ කෙරුවාව ජනතාව දැනගැනීම දැන් තියාම වසා දැමීමේ උත්සාහයක් දියත් වෙමින් පවතින බවයි.

තේරීම් දෙකක්
ඒ ආර්ථික සහ සමාජ පසුබිම තුළ 2024 වන විට ගෝඨාභය රාජපක්ෂට තේරීම් දෙකක් ඉතිරි වෙයි. එකක් වන්නේ, පරාජය වළක්වා ගැනීම හෝ අවම කරගැනීම සඳහා තමාගේ පවුල් බල ව්‍යුහය අලුත් මුහුණුවරකින් කරළියට ගෙන ඒමයි. අද (07) බැසිල් රාජපක්ෂ ‘ගැළවුම්කාරයෙකු’ වශයෙන් දිව්රුම් දෙන්නේ එහි එක් පියවරක් වශයෙනි. එය අලුත් බෝතලයක පරණ වයින් බව ඇත්ත. එහෙත්, නූතන වෙළෙඳපොළ ක්‍රමය තුළ ‘පැකේජින්’ හෙවත් ඇසුරුම් කලාව සාර්ථක ප්‍රතිඵල ගෙන දිය හැකි විධික්‍රමයක් බවත් අප අමතක නොකළ යුතුය. කෙසේ වෙතත්, බැසිල් රාජපක්ෂව මෙසේ බෞතීස්ම කිරීම, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඉදිරියේ ඇති එක් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී තේරීමකි.
එහෙත් ඔහු ඉදිරියේ දෙවැනි තේරීමක්ද තිබේ. එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයෙන් එපිටට යයි.

ඉසව් දෙකක් ඒ දෙවැනි තේරීම ගැන සිතීමකට තුඩුදෙයි. එකක් වන්නේ, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ බලයට පත්වූ දා සිට ගන්නා ලද තීරණවල පැහැදිලිව පෙනෙන්ට ඇති අතාර්කිකභාවයයි. ‘වියත් මඟක්’ ගැන කතා කරන අතරේම, අනිත් පැත්තෙන් ඔහු දූෂිතයන්ට තැන දෙයි. දූෂිතයන්ව ආරක්ෂා කරයි. එක රටක් එක නීතියක් යැයි කියන අතරේම, විවිධ අය කෙරෙහි විවිධ නීති ක්‍රියාත්මක කරයි. මේවායින් ඇතැම් ක්‍රියා නොකර හැරිය හැකි ඒවා ය. උදාහරණයක් වශයෙන්, මරණ දඬුවමට නියම වී සිටි දුමින්ද සිල්වා නිදහස් කිරීම එක දිගට පැහැර හැරිය හැකි කාර්යයක් නොවුණත්, මරණ දඬුවමට නියම වී සිටි සුනිල් රත්නායක නමැති හමුදා සෙබළා නිදහස් කිරීම නොකර හැරිය හැකිව තිබුණි. මේ සියලු ක්‍රියාවන්, දේශීය වශයෙන් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර වශයෙන්ද, රටක් වශයෙනුත්, පුද්ගල දේශපාලනික ව්‍යාපෘතියක් වශයෙනුත් අවසානයේ බරපතල ගැටළුවලට තුඩුදෙන බව ඔහු නොදන්නවා විය නොහැක. එසේ දැන දැනම එවැනි ක්‍රියාවල නියුක්ත වන්නේ, ඒවායේ ප්‍රතිවිපාකවලට මුහුණදීමේ වෙනත් යටිකූට්ටු මාර්ගයක් ගැන අදහසක් ඔහු තුළ ඇති නිසා විය යුතුය. එය, අධිකාරීවාදී සහ හිතුවක්කාරී අදහසක් මිස, කොහෙත්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අදහසක් නම් විය නොහැක. නැවත වරක් මහජන ඡන්දයකින් බලයට පත්වීමට අදහස් කරන කිසි නායකයෙකු නොකරන දේවල් රාශියක් ගතවූ අවුරුදු එකහමාරක කාලය තුළ ඔහු විසින් කර තිබෙන්නේ, මහජන ඡන්දයකට පිටස්තර එවැනි ක්‍රමයකින් තමන්ගේ බලය තවදුරටත් පවත්වාගෙන යාමේ අදහසකින් විය නොහැකිද යන ප්‍රශ්නය අප ඉදිරියේ තිබේ.

එසේ කරන්නේ, තමන්ට පෞද්ගලික්ව සිදුවිය හැකි අලාභයක් හෝ අයසක් ගැන පවා නොසිතා, තමන් අතින් රටට සිදුවිය යුතු මෙහෙවර සහ රටට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ ගැන පමණක් සිතා වැඩ කරන ඇතැම් නායකයන්ගේ ආදර්ශයක් අනුව යමින් නොවන බව කාටත් පෙනේ. ඒ අතින් ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ චරිත ස්වභාවය, සිංගප්පූරුවේ ලී ක්වාන් යූ හෝ මැලේසියාවේ මහතීර් මොහොමඩ්ට ඈතකින්වත් ළං නොවේ. ඒ නිසා, 2024 වන විට, ජනාධිපතිවරණයක් හෝ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයක් වෙනුවට වෙනත් ක්‍රමයකින් තමාගේ බලය ආරක්ෂා කරගැනීමේ කටුසටහනක් එවැනි පුද්ගලයෙකු තුළ නැතැයි කියා එකහෙලා බැහැර කළ නොහැක. එවැනි සැලැස්මක වැඩි නෑකමක් තිබිය හැක්කේ මියන්මාරය වැනි රටක අත්දැකීමටයි.

එසේ සිතීමේ දෙවැනි ඉසව්ව වන්නේ, තමා බලයට පත්වූ දා සිට රාජ්‍ය පාලනය වෙත හමුදා කොටස් මුදා හැරීමට ඔහු දක්වමින් සිටින ලෝලයයි. ගත වූ අවුරුදු එකහමාරක කාලය, ලංකා ඉතිහාසයේ පෙර නොවූ විරූ හමුදාකරණයක් රාජ්‍ය පරිපාලනය සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව, ආර්ථික සංවර්ධනය සහ කෝවිඩ් මර්දනය සම්බන්ධයෙන් පවා ඔහු අත්හදාබලමින් සිටීම ඊට නිදසුනකි.

ඉහත සඳහන් කතාව සංක්ෂිපත කළොත් මෙසේ ය:

ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ අසාර්ථකත්වය, (බැසිල් රාජපක්ෂ හරහා) ප්‍රජාතන්ත්‍රීය දිසාවට සේම, (ශවේන්ද්‍ර සිල්වා හරහා) ප්‍රජාතන්ත්‍ර-විරෝධී අනාගතයක් දිසාවටත් යොමු වීමේ ශක්‍යතාව තිබේ. “අසාර්ථකත්වය” යන වචනය මෙහිදී අවධාරණය කළ යුතුය. මේ කියන ඔහුගේ ඉදිරි මාවත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වුවත්, ප්‍රජාතන්ත්‍ර-විරෝධී වුවත්, සාර්ථකත්වයකින් කෙළවර විය හැකි එකක් නොවේ. එය ප්‍රජාතන්ත්‍ර-විරෝධී වන්නේ නම්, අසාර්ථකත්වයට අමතරව මහා විනාශයකුත් කෙටී ඇති මාර්ගයක් බවට එය පත්වනු ඇත.

එය තීරණය වන්නේ, ඔහු කෙතෙක් දුරට පවුල්වාදයෙන් ගැටගැසී ඇත්තේද යන්න මතයි. පවුල්වාදය නරක දෙයක් බව සාමාන්‍ය පිළිගැනීමයි. එහෙත්, මේ සන්දර්භය තුළ එය සාධනීය විය හැකිය. තමාගේ අසාර්ථකත්වය නිසා පවුලේ උරුමය සින්නක්කරව නැති වීමේ අවදානමක් ඇති වන්නේ නම්, තමාගේ පෞද්ගලික සිතැඟියා පසෙකින් තබා, පවුල් වරිගයාගේ යහපත සාධනය කරගැනීමට මේ මොහොතේ ඔහු ඉදිරියේ ඇති එකම ක්‍රමය පවුල්වාදයයි. එනම්, බැසිල් රාජපක්ෂ/නාමල් රාජපක්ෂ අනාගතයක් වෙනුවෙන් කැප වීමයි.

මේ ද්විත්ව-අවදානම ඉදිරියේ විපක්ෂයේ කාර්යභාරය කුමක් විය යුතුද යන්න වෙනම මාතෘකාවකි.■

නිවේදන කලාව සහ ලේඛන කලාව

හඬ සහ බස
ලංකාවේ සිටි විශිෂ්ටතම ගුවන් විදුලි නිවේදකයන් කිසි කෙනෙකුගේ කට හඬක් අදටත් අපේ මතකයෙන් ගිලිහී නැත. ඒ නිවේදකයන්ට උරුම වූයේ හුදු කටහඬ පමණක් නොවී ම ද කිව යුතුම ය. කාරණය නම් ඔවුන්ට හොඳ භාෂා ඥානයක් තිබීම ය. ඒ යුගය නියෝජනය කරන කෙනෙකුගෙන් පමණක් කටහඬින් ‘හඬු ගඳ’ වහනය වුව, ගුවන් විදුලියේ ජ්‍යෙෂඨතම නිවේදකයන් සතු වූයේ විද්වත් ගුණයකි. ‘බස බස’ ගා fදාඩමළුවීම – වාචාලයෙකු සේ නන් දෙඩවීම – සහ තක්කඩිකම් කිරීම වත්මනේ නිවේදන කලාවට අනන්‍ය ලක්ෂණ වී ඇත.

අද අපේ කථා නායකයා නිවේදන කලාවේ අසම සම නිපුණයෙකි. ඔහුගේ කටහඬ ගුවන් විදුලියෙන් නිල වශයෙන් ශ්‍රාවකයන්ගේ සවන් පත් වෙත විසරණය කරන විට ඔහු භද්‍ර යෞවනයේ තරුණයෙකු යයි සිතමි. අද ඔහු හැට හතර වියේ පසු වේ. එනමුත් අරුමය නම් එදා ඇසුණ කටහඬ අදටත් කිසි ලෙස පළුදු වී නොතිබීම ය. ඊට හේතුව නම් සිය කටහඬ නිසි විනයකින් පරිහරණය කිරීමත් – කිසිම අවකාශයක අවභාවිත නොකිරීමත් යයි විශ්වාස කරමි. අවුරුදු හතළිස් පහක් පමණ තිස්සේ ශ්‍රාවකයෙකුට අමිහිරි නොවුණ කටහඬක් – ‘ප්‍රසන්න වූ හා විනීත ආමන්ත්‍රණ විලාසයක්’ උරුම කරගෙන සිටින අප කථා නායකයා නමින් සමන් අතාවුදහෙට්ටි නම් වේ. තුරුණු වියේ ගුවනට මුසු කළ කටහඬ අවභාවිත නොකරමින් මහලු විය වෙත පිය නඟන විට ද එහි රුව – පැහැය – රිද්මය නොසිඳ රැක ගැනීමට සමත් වී සිටින එකම තැනැත්තා සමන් අතාවුදහෙට්ටි යයි මම අවංකව විශ්වාස කරමි. අවධාරණයෙන් කියනු කැමැත්තේ ඒ ගුණය, මේ පුද්ගලයාගේ ප්‍රතිභානය සේම ඔහුගේ චරිතයෙහි පවතින විනය හා අකම්පිත ගුණය හේතුවෙන් යයි සිතමි.

භාෂණය සහ ලේඛනය
රූපවාහිනිය සමාජයේ දෑස් නතු කර ගනන්ට මත්තෙන් මෙරට ජන සමාජය පෝෂණය කළේ රටේ තිබුණ එකම එක ගුවන් විදුලිය බවට වාදයක් නැත. ගුවන් විදුලියෙන් ලොකු කුඩා කවුරුත් ශ්‍රවණය කළ ‘ගුවන් විදුලි නාට්‍ය’ වනාහී ශ්‍රාවකයාගේ පරිකල්පනය විකසිත කළ නිර්මාණශීලී විශිෂ්ටයන්ගේ ප්‍රදානයෝ වෙති. ගුවන් විදුලි හඬ නළුව යනු ශ්‍රාවකයාගේ පාර්ශවයෙන් ගත් විට කටහඬ සතු කුසලතා පළ කරන්නකි. එනමුත් කටහඬ වෙනුවෙන් ලේඛනයක් අවැසි ය. සමන් අතාවුදහෙට්ටි නැසීගිය කරුණාතිලක හඳූවල සමඟ පෑහෙමින් රචිත ‘ලන්දේසි දූපත’ – ‘රූකඩ පැංචා’ වැනි ගුවන් විදුලි නාට්‍ය ජීවයෙන් ද රසයෙන් ද – අරුතින් ද පිරුණ ඒවා විය. සමන් සිය කටහඬ භාවිත හඬ නළු හැම එකක් ම පොහොසත් කරමින් මැවූ චරිත අමරණීය වේ. අදටත් ඔහුට ඒ සම්බන්ධයෙන් සමයෙක් නැතැයි සිතමි. මෙහිදී සඳහන් කළ යුතු ම කරුණක් වන්නේ සමන් ඉදිරිපත් කළ ක්‍රීඩා සංග්‍රහයයි. අද කිසිම මාධ්‍යයකින් ඊට ළංවිය හැකි වැඩසටහනක් ඉදිරිපත් වන්නේ නැත. එවැනි කුසලතාවකින් පොහොසත් සන්නිවේදකයෙකු දකින්නට ද නැත. අද ක්‍රීඩාව විෂයෙහි සන්නිවේදනය ශ්‍රාවකයාට වේවා නරඹන්නටා වේවා රසවත් ජීවන අත්දැකීමක් නොව, පුරසාරම් – වැල්වටාරම් – ඕපාදූපවලින් පිරුණ කුණු රසය වපුරන්නකි. අනේ අපොයි….ගුවන් විදුලියට…නැත නැත, මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයට අත්ව තිබෙන ඉරණම!

තතු කෙසේ වුව වත්මනේ සමන් නිවේදන වෘත්තියෙන් නිල වශයෙන් දුරස්ථ වූවෙකු වුව නිවේදන කලාව ඔස්සේ සුසර වූ ස්වකීය භාෂණ රීතිය, ලේඛන කලාව විෂයෙහි සීරුවට පරිහරණය කරන අන්දම මනරම් අන්දමින් කැපී පෙනේ. ගුවන් විදුලි නිවේදකයා අසන්නාට දකින්නට හැකි අයුරින් කතා කරන්නෙකි. රූප – දසුන් මවන්නෙකි. ඒ කුසලතාව සංයමයකින් භාවිත කරමින් කියවන්නාට දකින්නට සිය ලේඛන රීතිය සුමට කරගෙන තිබීම සමන් අතාවුදහෙට්ටි ට අනන්‍ය ලක්ෂණයක් වී තිබේ.

සමන්ට ලේඛනය ද භාෂණය ද පිය උරුමයක් යයි කීමේ fදාසක් නැත. එහෙත් ඔහු අනුකාරකයෙක් වූයේ නැත. ඔහු තමන්ට ගැළපෙන ක්ෂේත්‍ර සීරුවට තෝරා බේරාගෙන ඒ හැම ක්ෂේත්‍රයකම ස්වාධීනයෙකු – නිපුණයෙකු වන්නට වගබලා ගෙන තිබේ.

ලේඛන කුසලතාව ඔප මට්ටම් කිරීමට සේම භාෂණ කුසලතාව ඔප මට්ටම් කර ගැනීමට ද ‘කියවීම’ අවශ්‍යම පුරුද්දකි. තමන් ‘බලපත්ලාභී’ සන්නිවේදකයෙකු ය යන මානයෙන් නොපිම්බුණ සමන් සාහිත්‍ය කලාවගැන සේම සමාජයීය විෂයන් පරිශීලනයගැන ද අදටත් දක්වන උනන්දුව කැපී පෙනේ. ඔහු භාෂණයේ දී නොදැවී ඉහළින්ම ලකුණු රැස් කරන්නෙකි. ලේඛනයේ ද ඔහු ඒ ගුණය රැක ගැනීමට සමත් ය. නිහඬව සමන් ලියා තිබෙන කෘති – විශේෂයෙන්ම සිංහලයට නඟා තිබෙන කෘති පරිශීලනය කරන විට ද්විභාෂික කුසලතාවට ඔහු භාෂණ රීතියෙන් දෙන ඉසියුම් අලංකාරය ප්‍රශස්ත ය.

සොඳූරු සැරිසරන්නා
ගුවන් විදුලි නිවේදකයන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙකුට පැවරෙන රාජකාරිමය වගකීමක් හෝ භාග්‍යයක් වන්නේ සැරි සරන්නට ලැබීම ය. ඇතමෙකුට සමුද්‍රයෙන් පිට සැරි සරන්නට ද අවස්ථාව ලැබේ. නිවේදන කලාව නිසාfදා් – පසු කාලීනව ඔහු වෙනත් වෘත්තිකයෙකු වීම නිසාfදා්, සමන්ට ලැබුණ වරමක් වන්නේ ‘සැරිසරන්නට’ අවැසි සම්පත් සේවනය යයි සිතමි. එහිදී සමන් ජපානය – ඉන්දියාව සහ චීනය යන රටවල් පුරා නිදහසේ සැරි සරන්නට අවැසි මානව සම්පත් මැනවින් සේවනය කරන්නට අවකාශ සලසාගෙන ඇති බවක් පෙනේ. ඔහුට මේ රටවල් ප්‍රාණසම මිතුරු මිතුරියෝ සිටිති.

සංචාරය උදෙසා විදෙස් ගතවීමට පුළුවන් වීම – මුදල් වැය කිරීමට පුළුවන්කම පමණක් නොසෑහේ. නිල වශයෙන් සංචාරක ආයතනයක් ඔස්සේ යාමෙන් ද සොඳූරු සැරිසරන්නෙකු විය නොහැකි ය. ඒ ඒ රටවල හිතේ හැටියට ‘රස්තියාදු ගහන්නට’ පුළුවන්කමක් තිබිය යුතු ය. ‘ගජේ ගගහා’ රස්තියාදු ගහන්නට පුළුවන් කමක් තිබිය යුතු වේ. සමන්ට මේ පුළුවන්කම ලැබෙන්නේ ඔහුගේ චරිතයෙහි කැපී පෙනෙන ගුණයක් නිසා යයි සිතමි. එය නම් ඔහුට ‘මනුෂ්‍යයන් සමඟ නොබිදෙන සම්බන්ධතා’ ගොඩ නඟා ගැනීමට තිබෙන සමත්කම ය. අවම පහසුකම් මැද සතුටින් කාලය ගත කරන්නට වුව සමන් සමතෙකි. මේ කාරණයගැන කතා කරන විට සමන්ගේ ගජයෙකු කී දෙයක් සිහි වේ.

“……සමන් අයියා ලස්සණ මිනිහෙකුත් නෙමේ. දැන් ඇවිදින්නෙත් නැමීගෙන. කොණ්ඩ ගුලියත් දියවෙලා ගිහින් වගේ. ඒ වුණාට ඒ පුංචි මුහුණෙ තියෙනවා කාගෙ වුණත් හදවතට වදින හිනාවක්. මං කිසි දවසක, කිසි තැනක සමන් අයියා ‘මූඩ්’ ගහලා ඉන්නවා දැකලා නෑ. කා එක්ක වුණත් කතා කරන කොට, කතා කරන තැනැත්තාට පොඩි ළෙන්ගතු ගෞරවයක් දැන හෝ නොදැන දක්වනවා. එක දවසක් හමුවුණ කෙනෙකුට වුවත් මුණ ගැහීම ‘සමරු සටහනක්’ වගෙයි…..”

මට කියවන්න ලැබී තිබෙන සමන්ගේ රසවත් සංචාරක කෘති කිහිපයක් නාමිකව සඳහන් කරනු කැමැත්තෙමි. ඒ හැම කෘතියක්ම ඔහු ප්‍රකාශයට පත් කර තිබෙන්නේ ‘නිසි හා සියුම්’ අරුත් පාඨයකිනි. ඉන් මා සිත් ගත් අරුත් පාඨයකි, ‘සොඳූරු සැරි සර’ යන්න. සැබවින්ම ඔහුගේ පොතක් කියවන්නට පටන් ගත් තැන් සිට ම ඔහු පාඨකයාව අතින් අල්ලාගෙන – කරට අතදාගෙන අපමණ සතුටකින් පාඨකයාට ඔහු හා සැරි සැරීමට ‘ලෝලයක් උපදන’ ලේඛන ශෛලියක් නිපදවා එය භාවිත කරයි. මා කියවූ හැම කෘතියකම ඒ ගුණය පවතියි. අනෙක නම් ඔහුගේ සෑම සංචාරක සටහන් කෘතියක්ම ‘පාරක ඇවිදීම’ ලෙසින් ඉදිරිපත් කිරීම සිත් ගන්නා බව කිව යුතු ය. සමන් පාඨකයා සමඟ චීනයේ සැරිසරන බවක් නොකියයි. ඔහු ‘සේද මාවත දිගේ’ සැරිසරන බව ය කියන්නේ – නැත්නම් ‘සක්වල පියස දිගේ’ සැරිසරන බව ය කියන්නේ. ඔහු පාඨකයා සමඟ ජපානයේ සැරිසරන බව නොකියයි. ‘හන මිචිය දිගේ’ සැරිසරන බව ය කියන්නේ – නැත්නම්, ‘රම්‍ය සාගරය දිගේ’ සැරිසරන බව ය කියන්නේ. ඔහු පාඨකයා සමඟ භාරතයේ සැරිසරන බව නොකියයි. ‘රතු බලකොටුව දිගේ’ සැරිසරන බව ය කියන්නේ. ඔහු පාඨකයා සමඟ මැලේසියාවේ සැරිසරන බව නොකියයි. ‘සරවක් නදිය දිගේ’ සැරිසරන බව ය කියන්නේ. හැම විටම භාෂණයේ දී මෙන් ම ලේඛනයේ දී ද යමක් ඉදිරිපත් කිරීමේ දී භාෂාවෙන් ‘මිහිරක්’ ජනිත කිරීමට ඔහු සමතෙකි, රිස්සෙකි. භාෂණයෙන් දියුණු කර ගත් ඒ පුරුද්ද ඔහු ලේඛනයට රසවත් අයුරින් යොදාගෙන තිබෙන බැවින් ඔහු මේ වන විට – කෙටි කලක් තුළ දී පළවෙනි පන්තියේ ලේඛකයෙකු වී සිටින්නේ යයි මට සිතේ.

ගත්කරු සිත්තම්
සමන් මෑතක සිට සාහිත්‍ය පරිවර්තනය වෙත යොමු වී සිටියි. එහිත් අපූරුව නම්, ඔහු පරිවර්තනය කිරීමට තෝරාගෙන තිබෙන්නේ, ‘ජීවනය හා බැඳූණු පරිකල්පිත’ සන්නිවේදන ශක්‍යතාවකින් යුත් කෘතීන් ය. ඒවා එක පැත්තකින් පරිවර්තකයන් පරිවර්තනයට තෝරා ගන්නා සම්භාව්‍ය ලේබලයේ කෘති ම නොවේ. ඔහු තෝරා ගන්නා කතුවරුන් ද නම් දරාපු කතුවරුන් නොවේ. ඇත්තටම සමන්ගේ ‘රසය’ සාම්ප්‍රදායික රාමුවකින් පිටස්තර බවක් පෙනේ. එයින් අදහස් කළේ මනුෂ්‍යත්වයගැන කතාබහ ඔහුට රිසි වන්නේ සම්මත සාහිත්‍ය ධර්මතා මත ම නොවේය යන්නයි. ඔහු පරිවර්තනය කළ ‘ආදර අංකුර’ නැමති නවකතාව පාඨකයන්ගේ ඇඟ ලොමු දැහැගන්වන ඛේදයක අභ්‍යන්තරය අනාවරණය කිරීමකි. ගර්භාෂයක් කුලියට දීම යනු දරිද්‍රතාව තුළ හිතන්නටවත් අපහසු අන්දමේ යථාර්ථයක් නොවේ ද? සමන්ට මේ නවකතාව වැදගත් වන්නේ එහි සම්භාව්‍ය ගුණයක් තිබේ ද යන කරුණ මත නොවේ. සමහර විට අපේ දිලිඳු කාන්තාවන්ට වුව යම් දවසක පොදු විය හැකි මේ අකාරුණිකත්වයෙන් හද රිදීම නිසා යයි සිතමි. එසේම ඒ තුළ ගැබිව තිබෙන – අරක්ගෙන තිබෙන පාදඩ දේශපාලනය, එහි ජුගුප්සාව සමන් අනුවේදනීය අයුරින් පාඨක අවධානයට ලක් කරයි.

හැම විටම සන්නිවේදකයාගේ ඇස යොමු විය යුත්තේ කවුරුත් නොදකින පුවතක් වෙතට ය යන්න ප්‍රවෘත්ති ලේඛකයන්ට ලැබෙන උපදෙසකි. ගුවන් විදුලි සන්නිවේදන කලාවේ කලක් තිස්සේ අනුදත් වැදගත්ම ගුණය නම් ‘ශ්‍රාවකයා දැනුම්වත්’ කිරීම ය. කාලයාගේ ඇවෑමෙන් දියුණු සන්නිවේදන කලාව පොහොසත් වන්නේ ‘අනුවේදනය හා සහකම්පනය’ වෙත අවධානය යොමු වීමෙන් ය. සමන් අතාවුදහෙට්ටි නම් සන්නිවේදකයා සාහිත්‍ය පරිවර්තනය වෙත පියමන් කරන්නේ කෘතියක, ‘අනුවේදනය හා සහකම්පනය’ වෙත අවධානය යොමු කරමින් යයි සිතමි. එය ඔහු උවමනාවෙන් සිදු කළ දෙයක් නොවන්නටත් පුළුවන.

මෑත කාලයේ විවිධ හේතු සාධක නිසා ලොකු කුඩා කාගේත් ජීවිතවල විපරීත තත්වයන් විiමාන ය. මේ විසංවාදී ජීවිතවලට මඟ පෙන්වීමට මතු වෙන්නේ ධනාත්මක චින්තනයයි. එහෙත් එහි සාධනීය ගුණ වනසමින් පල්වල ඉහගෙන කන තත්වයට පිරිහීමකි අද දක්නට තිබෙන්නේ. මෙබඳූ පසුබිමක සමන් අතිශයින් වැදගත් කෘති ත්‍රිත්වයක් අනුවේදනීය රිද්මයකින් රස කොට සිංහල පාඨකයා අතට පත් කර ඇත. මේ කෘති ත්‍රිත්වය රචනා කර තිබෙන්නේ ‘නික් වුයෙව්ච්’ නමැති ආබාධිත ලේඛකයෙකි. නික් වුයෙව්ච් උපතින්ම අසාමාන්‍ය අන්දමට ආබාධිත වූවෙකි. 1982 වසරේ ඕස්ටේ්‍රලියාවේ මෙල්බර්න් නුවර රෝහලක දී අත පය නැති දරුවෙකු ලෙස නික් උපන්නේ අම්මා තාත්තා පමණක් නොව මුළු මහත් වෛi කාර්ය මණ්ඩලයම අන්ද මන්ද කරමින් බව සඳහන් ය. විස්මය වන්නේ අත පය නැති මේ නික් අසාමාන්‍ය බුද්ධියකට හා අසාමාන්‍ය කුසලතාවන්ගෙන් පොහොසත් තරුණයෙකු ලෙසින් පිබිදීම ය.

සමන් නික්ගේ මේ කෘති ත්‍රිත්වය පරිවර්තනය කර තිබෙන්නේ, ‘සීමා නැති ජීවිතේ’ – ‘නැවතුම් නැති ජීවිතේ’ සහ ‘සීමා නැති ආදරේ’ යන නාමයන්ගෙන් ය. සමන්ගේ භාෂා විලාසය – භාෂණ රිද්මයෙන් සුසර කර තිබීම නිසා නික්ගේ ජීවිතය පාඨකයාගේ පපුවට තදින් දැනෙන බව මගේ පිළිගැනීමයි. මේ කෘති ත්‍රිත්වය කියවන ‘අත පය ඇති’ කවරෙකු වුව නව ජීවන ලාලසාවන්ගෙන් මඬනා ලද්දෙකු වනු ඇතියි මට සිතේ.

සමන් අද වන විට සිය සියලු කුසලතා ලේඛන කලාවට – පරිවර්තන කලාවට කැප කර සිටින්නෙකු සේ ය. මෑතක දී ඔහු සිංහලයට නඟන ලද ‘වසා වාසි’ වියට්නාම ජාතික ලේඛක වූ චොංග් ෆුග් ලියූ නවකතාවක රසවත් ප්‍රති රචනයකි. සමන්ගේ පරිවර්තන අතුරින් මගේ සිත ඇද බැඳ ගත් තවත් කෘතියක් වන්නේ ‘වසන්ත කුණාටුව’ නම් කෘතියයි. මෙය ජපන් ජාතික ‘හිරොමි කවකමි’ නමැති ලේඛිකාවගේ කෘතියක අපූර්වතම ප්‍රති රචනයකි.

සරච්චන්ද්‍රයන් සිය නවකථා ද්විත්වය ඔස්සේ ශ්‍රී ලාංකේය පාඨක සමාජය ජපානයට ගෙන ගිය අන්දම ගැන විස්තර කුමට ද? සමන් මේ කෘතිය පරිවර්තනය කර තිබෙන්නේ ද සරච්න්ද්‍රයන්ගේ නවකතාවල නිරූපිත චරිතවල පැහැය – හැඩය සමඟින් ‘ජපන් සුවඳක්’ විඳින්නට හැකි අන්දමට ය.

ඔහුගේ මේ කෘති පරිවර්තන නාමයට වඩා වඩාත් යෝග්‍ය වන්නේ ‘ප්‍රති රචනය’ යන යෙදුමට යයි සිතමි. සමන්ගේ පරිවර්තන නියමාකාර පරිවර්තන බවට වාදයක් නැත. එහෙත් ඔහු වචනයෙන් වචනය පරිවර්තනය කරන නීරස පරිවර්තකයෙකු නොවේ. ඔහු සිය කවිත්වය අවැසි පරිදි භාවිතයට ගනිමින් මුල් කෘතිය සිංහල භාෂාවෙන් ලියයි. එය සාමාන්‍ය අන්දමේ පරිවර්තනයකට වඩා වෙනස් ය යන්න මගේ හැඟීමයි.

සන්නිවේදකයෙකු ලෙස ජීවිතය පටන් ගෙන එහි කුසලතා ප්‍රකට කළ සමන් පසුව රාජ්‍ය නිලධාරියෙකු වෙයි. ඒ කෙසේ වුව ඔහු සිය ජීවිතයේ සැදෑ සමය ගත කරන්නට ගත්කරු කාර්යය තෝරා ගැනීම ඔහුගේ ‘මනසින් වියපත් නොවන චරිතයට’ අත්‍යන්තයෙන්ම උචිතයයි සිතමි. ඔහු සැබවින්ම සිය ද්විභාෂික කුසලතාවෙන් ‘ගත්කරු සිත්තම්’ අපේ දෑස් අබිමුව ප්‍රදර්ශනය කරන්නෙකු වී සිටින බව පවසන්නේ හෘදංයගම සතුටකිනි. මේ හේතුවෙන් ඔහුට කා සමඟ හෝ අරියස් නැතිව ස්වාධීනව මතු යම් දිනක සිය ජීවිතය නිම කිරීමට හැකි යයි ද මම සිතමි.

නිර්මාණශීලී කථිකයා
සමන් නිවේදකයෙකු සේ ම, ලේඛකයෙකු සේ ම, කවියෙකු සේ ම, කථිකයෙකු වශයෙන් ද අනන්‍යතාවක් පළ කරයි. ඔහුගේ කතා කීපයක මුද්‍රිත පිටපත් ඇතුළත් සංග්‍රහයක් ‘සමන් කියයි‘ නමින් පළ වී ඇත. මෙහි ඇතුළත් කතා කීපයම මට සජීවී අන්දමින් අසන්නට අවස්ථාව ලැබිණි. ඔහුගේ කථන ක්‍රියාව තුළින් මා නිරීක්ෂණය කළේ පෙර කල ගුවන් විදුලි නිවේදකයෙකු නිසි ලෙස තොරතුරු සම්පාදනය කොට – උචිතම සන්දර්භයකින් ශ්‍රාවකයා ග්‍රහණයට නතු කර ගැනීමට පුරුදු පුහුණු වූ ගුණයම වේ. කිසි තැනක ඔහු වල් පල් fදාඩවන්නෙකු නොවී ය. අදාළ කටයුත්තට – මාතෘකාවට අදාළව කරුණු ගලාගෙන යන අන්දමට රිද්මය සහ කරුණු සංයතව ඉදිරිපත් කරනන්ට වග බලා ගැනීම ඉතා වැදගත් ය. එහෙත් කතාව රසවත් කරන්නට උත්ප්‍රාසයක් මතුවෙන කරුණක් දෙකක් නිසි යෙදුම් ඔස්සේ ඉදිරිපත් කිරීමට ද ඔහු අමතක නොකරයි. අද පොත් fදාරට වැඩීම් උත්සව ඇතුළ සභාවල කථිකයන් බොහෝ දෙනෙකු සිතන්නේ තමන් ඉදිරියේ වාඩි වී සිටින්නේ කිසි වැඩක් නැති – තමන් කියන ඕනෑම වල් භූත අසන්නට ඇවිත් සිටින පිරිසක් කියා ය. ඒ fදා්ෂයෙන් මිදෙන්නට සමන් නම් වූ සන්නිවේදකයා සමත්ව සිටියි.

සමන්ගේ කථිකත්වය තුළ ඔහුගේ ගී පදමාලාවල තිබෙන වෙසෙස් ගුණය ද මම දකිමි. සමන්ගේ ගීතවල දිව උළුක් වෙන වදන් – යෙදුම් නැත. එහෙත් ඔහු රජ ජනනයට පද සංඝටනයෙහි සමත් ය. සමන් ගී පදමාලා ගොන්නක් ලියා නැත. ඔහුට මාධ්‍ය සමඟ නොව, ගායක ගායිකාවන් සමඟ – සංගීතඥයන් සමඟ තිබෙන සම්බන්ධතා අනුව ප්‍රේමකීර්ති වුව ප්‍රමාණයෙන් ඉක්මවා යන ගී කන්දරාවක් නිපදවන්නට පුළුවන් බව ඇත්තකි. එහෙත් සමන් හැම විටම – හැම එකකම ‘මාත්‍රාව’ ගැන සංවේදී බව ඔහුගේ ගුණයක් යයි සිතමි.

රසවතා සහ සුලවතා
සමන් කවර කෙනෙකු වුව ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකු නොවන බව කියැවේ. ඇතැමෙකු අතේ දුරින් හෝ දනිහෙන් පහළට තබන්නේ ද වෙනසක පැහැයක් හෝ නොදැනෙන ලෙසට බව ද කියැවේ. සමන් මිත්‍ර සමාගමයට ආභරණයක් වැන්න. හේතුව කුණු ඕපා දූප වැමෑරීමෙන් වියුක්තව රස කතා බස්වල නියැලීම ය. දැන් මධුවිතට එහෙම පිටින්ම සමු දී සිටින පෙර කල මධු ලෝලියෙකු වූ රවීන්ද්‍ර ගුරුගේ නම් සහෘදයා දිනක් කිව්වේ ‘සමන් අයියා විදිහට මාත් බිව්වා නම් අදත් බොන බවත්, අපරාදෙ ඉක්මනට කෝටාව අවසන් කර ගත් බවත්’ ය. සමන් මධු පානයේ ද රිද්මය ගුවන් විදුලි යන්ත්‍රයක් සේම සුසර කරගෙන සිටින්නෙකු බව අසන්නට ලැබේ. මිතුරු හමුවකට එන විට ඉස්තරම් මධු ද ඊට අවශ්‍ය සියලු කළමණා ද පෙර දාම සූදානම් කර තබා රැගෙන එන බව මිත්‍ර ජනයෝ පවසති. වැදගත්ම කාරණාව මාත්‍රාවට අනුව මධු පානය සේ ම – අවස්ථාවට අනුව දීර්ඝ කාලයක් වාදනය කරන සංධ්වනියකට ද අවැසි නම් හැකියාව හා සූදානම ය. ඊට මිත්‍ර සමාගමය ද සරිලන එකක් විය යුතු බවය අසන්නට ලැබෙන්නේ.

සමන් මිත්‍රයන්ට උපකාරශීලී ය. ඒ වූ කලී සිවිල් බලයක් යොදවා නොව, තම හැකියාවන්ගෙන් කළ හැකි උපකාරයන් ය.බන්දුල වර්ණපුර යම් අවස්ථාවක පැවසුවේ සමන් තතිට ගනු දෙනුවල දී කටයුතු කරන්නෙකු බව ය. ඔහු වැඩිපුර ගන්නේ ද නැති අඩුවෙන් ගන්නේ ද නැති චරිතයකට උරුමකම් කියන්නෙක්ලු. කෙනෙකුට ගෙවන්නට ඇත්නම් එය රුපියල් ද ඩොලර් ද ඔහු ලෝස් නැතිලු. වෘත්තීය කටයුත්තක දී සිය මිල ද ඔහු බාල්දු කරන්නේ නැතිලු.
සමන්ගේ චරිතය වෙසෙස් ගුණය නම් කිසිම කිසි දවසක ඔහු මිතුරු සමාගමයන්හි දේශපාලනය කතා නොකරන්නට වග බලා ගැනීම බව කවුරුත් කියති. එනිසා සමන්ට සකල විධ දේශපාලන මතධාරීන් සමඟ වුව මධු විතක රස විඳින්නට – වැඩ කරන්නට වුව පුහුණු කළ විනයක් ඇත.

සමන් ඒ ඒ කටයුත්තට සුදුසු පරිදි පේ වන අන්දම ද අපූරු ය. ප්‍රියයන් හා මුසුවීමට උත්ප්‍රාසයෙන් යුත් බුහුටි භාෂණ කුසලතාවක් ඔහුට ඇත. ඔහුට හිතවන්තයෙකු යමක් අරභයා ඇණුම් පදයක් එල්ල කරන විට ඒ ඇණුම් පදය ඔහු දඟ පන්දුවක් බවට පත් කර විකට් පොලු තුනම ගලවා දමන්නට සමත් වෙමින් ඔහු නිහඬ කරණවා පමණක් නොව සිනා රසයට ඔහු ද දායක කර ගනියි.

සමන් සාහිත්‍ය කලා ලෝකය තුළ සිටින සකල විධ – විවිධ මට්ටම්වල – විවිධ තලවල චරිත සමඟ එකට වාඩි වී රස බස් තෙපලන්නට සමතෙකි. කලා ලෝකයේ මෙන්ම දේශපාලන ලෝකයේ ද ඔහුට සතුරන් නැතිලු.

හැමදේම තිතට කරන්නට සමත් ‘ගොන් වැඩ’ දෙකක් කළ බව මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න පවසයි. එක ගොන් වැඩක් නම් සමන්ගේ පොතක් fදාරට වඩින අවස්ථාවක නන්දා මාලීනීට දේශනයක් කරන්නට දී ඇය අමාරුවේ දැමීම ය. දෙවැනි ගොන් වැඩේ ද එවැන්නක් ම ය. එය නම් වික්ටර් රත්නායකට දේශනයක් කරන්නට දී ඔහු අමාරුවේ දැමීම ය. ඉන් වුණේ නන්දා මාලීනී ටිකක් ගොඩ යාම බව ද පවසන මහාචාර්ය ආරියරත්න, බීඑම්අයි සී එච් එකේ දී ම පැවසුවේ ‘උඹ ඊගාවට සනත් නන්දසිරිවත් නැති කරන්න හිතාගෙන ඉන්වා නං දැම්ම අදහස හිතෙන් අයින් කර ගන්න ඕනැ. ආයෙ මෙහෙම වැඩක් කළොත් මං උඹව මරණවා.’ සමන්ගේ නළලට හීන් දාඩිය දැම්ම අතර කෙස් හැලී තිබුණ කොණ්ඩ නැට්ටට ද රිදුණා සේ එහෙම මෙහෙට විසි විය.

නිලධාරියා සහ මනුෂ්‍යයා
සමන් රටේ ප්‍රධාන දේශපාලන චරිතයක් සමඟ සමීප ඇසුරක් පැවැත්වුව ද ඔහු පාර්ලිමේන්තුවට යාමට පාරක් කපා ගත්තේ නැත. දේශපාලනඥයන් මාධ්‍යවලට කැඳවා විනයකින් තොරව කැපී පෙනීම පිණිස මුග්ධ ප්‍රශ්න අසා ජනප්‍රිය වී ප්‍රතිරූප තනාගෙන ‘පොරවල්’ වී මැති සභයට යන්නට සමත් වූවෝ සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් වෙති. වළං කඩයකට පැන්න ගවයෙකු සේ චාරයක් නැතිව ප්‍රශ්න ඇසීම අද ‘පොරක්’ වෙන්නට හොඳම මග වී ඇති සේ ය. ඒ සඳහා මාධ්‍ය කලාව ගැන මෙලෝ සංසාරයක දැනුමක් අවශ්‍ය නැත. මළ පහ කරන තැනම ආහාර ගන්නට හැකිකම පමණි අවැසිව තිබෙන්නේ.

වත්මනේ සිටින ‘මං පොර නිවේදකයන්’ හෙවත් පැඟිරි නැට්ටන්ට ජනමාධ්‍ය වේදය හෝ කිසියම් සාහිත්‍ය කලාවක් හෝ ලේඛන කුසලතාවක හෝ භාෂා ඥානයක් හෝ නිර්මාණ කුසලතාවක් හෝ නැති බව, ‘මොණරුන් පිල් විදහා පාන්නා සේ’ ඔවුහුම විදහා පාති. රටේ නායකයාට පවා කුරුට්ටන් වීරයන් වී සිටීම කොතරම් භාග්‍යයක් ද?

ඒ තතු කෙසේ වුව, සමන්ගේ චරිතයේ සුදුර්ලභ ගුණය නම් කිසිම කරුණක් අරභයා හෝ මිත්‍ර සන්ථවයක දී දේශපාලනය අනුපාන වශයෙන් හෝ ඈඳා නොගැනීම ය. එනිසා දේශපාලනය ඉහින් කනින් පෙරාගෙන සිටින හා මහ රජාගේ සිට රජු මැතිලාගේ උපදේශ වන්දිභට්ටයන් සමඟ ද අදාළ කාර්යයක දී ආරෝවකින් තොරව කටයුතු කිරීමට සමන්ට ගැටලුවක් නැත. සමන්ට ඉහළම පෙළේ දේශපාලනඥයන් සමඟ තිබෙන සම්බන්ධතා අනුව වරදාන තනතුරු ලබා යස ඉසුරින් පිරි දිවියක් උරුම කර ගන්නට තිබුණ ඉඩ අප්‍රමාණ ය.

සමන් රාජකීයෙකු වුව රනිල්ගේ මාධ්‍ය ලේකම් වුව – රනිල්ගේ ගජ මිතුරු සමාගමේ කෙනෙකු නොවූ බව පැහැදිලි කර සිටියේ ඔස්ටින් ප්‍රනාන්දු නම් සිවිල් නිලධාරියා ය.

රටේ ප්‍රධාන පක්ෂ දෙකෙන් එකක නායකයා සමඟ හිතමිත්‍ර සම්බන්ධයක් සමන්ට තිබුණ ද, ඒ සම්බන්ධය ඉවහල් කරගෙන ජාතික ලැයිස්තුවෙන් මැති සභයට යන්නට – එසේ ගොස් මැති ඇමති පදවි ලබන්නට සමන් කල්පනා නොකිරීම රටේ හැටියට සැබවින්ම අසාමාන්‍ය වූ දුර්ලභ ගුණයකි. එය ඔහුට තනි වචනයකින් කර ගන්නට තිබුණ බව දන්නෝ දනිති.

සමන් තමන් සතු කුසලතාවලින් අයථා දෙයක් ලබාගෙන නැති බවත් අසන්නට ලැබේ. විපක්ෂ නායකගේ මාධ්‍ය ලේකම් ලෙස විනා අගමැතිගේ මාධ්‍ය ලේකම් ලෙස සමන්ට වැඩි මාස ගාණක් වැඩ කිරීමට නොලැබිණි. සමන් වැල යන අතට මැස්ස ගහන්නට මාන බලා නැත. ඔහු හිත මිත්‍ර රනිල්ට සේවය කොට රනිල් සමඟව වියපත්ව අද සියල්ල අත්හැර නිවසට වී සිටියි. ඔහු රාජ්‍ය සේවයෙන් විශ්‍රම යන්නේ වී එයිට් රථයක් – ප්‍රාඩෝවක් නොව, ත්‍රීවීලරයක් හෝ නැතිව බව අසන්නට ලැබුණි.

සමන් සමාන සමන්ට පමණි. එනමුත්…!

සමන් සිය ජීවිතයේ කළ අනුවණ කටයුතු දෙකක් ගැන ඔහුට ළැදි උදවිය කියති. ඒ කටයුතු දෙකම අදාළ වන්නේ සිය හාම්පුතාට බලය උරුම වූ අවසන් වතාවේ දී ය.

සමන් අග්‍රාමාත්‍ය අතිරේක ලේකම් පදවිය දරමින් – අයි ටී එන් ආයතනයේ සභාපති පදවිය දැරීම – රැඟුම් පාලක මණ්ඩලයේ සභාපති පදවිය දැරීම නොකළ යුතු ව තිබුණ බව හිතවන්තයෝ පවසති. සමන්ට ඒ සම්බන්ධ නිදහසට කරුණු ඇතත් ඒවා නම් වංච්චිල් ය. ඒ හැරෙන්නට සමන් වරදක් කරගෙන නැතැයි සිතමි.

සරලව – යහපත්ව – ගුණගරුකව ජීවත් වූ රාජකීය විiාලයේ උගත් සමන්, රනිල් වික්‍රමසිංහ ඇසුරේ කටයුත් කළ ද, ‘රාජකීය පොරක්’ ලෙස ජීවත්වීමට – වැජඹෙන්නට කල්පනා කර නැත. දන්නා කියන බලපුළුවන්කාර රාජකීය ගජ මිතුරන් බුරුතුගැන – අවස්ථාවාදීන් ගැන සමන්ට අවංක දැක්මක් හා විවේචනයක් තිබුණා දැයි නොදනිමි.■

ආණ්ඩුව කියන මිල සතොසෙවත් නැහැ

අද වන විට අත්‍යවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍ය ඇතුළු අනෙකුත් පාරිභෝජන භාණ්ඩවල මිල පාරිභෝගිකයාට දරාගත නොහැකි ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.

2020 මාර්තු මාසයෙන් ආරම්භ වූ කොවිඩ් වෛරස තත්වයෙන් විටින් විට බැට කෑ රටේ සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ කර්මාන්ත බිඳ වැටීම නිසා මහජනයාගේ ආදායම විශාල ලෙස පහළ ගොස් ඇති පසුබිමක එවැනි මිල ඉහළ යාමක් දරාගැනීමට පාරිභෝගිකයාට නොහැකි වීම පිළිබද තර්කයක් නැත. මෙවැනි අවස්ථාවක සුභසාධන රාජ්‍යයක කාර්යභාරය මොකක්දැයි පාරිභෝගික මහජනයා සිතා බැලිය යුතුය. මේ අවස්ථාවේ රජය එක්කෝ බඩු මිල අඩු කිරීමට කටයුතු කළ යුතුය. නැත්නම් මහජනයාගේ ජීවන වියදම පිළිබඳ සලකා බලා මහජනයාට ජීවන වියදම් සහනාධාරයක් ලබා දිය යුතුය.

බඩු මිල සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීම සඳහා අමාත්‍යවරයෙකු, රාජ්‍ය අමාත්‍යවරයෙකු සිටියද රාජ්‍ය ආයතන තිබුණද අද වන විට බඩුමිල වැඩි වීම හේතුවෙන් පීඩාවට පත්ව සිටින රටේ බහුතර පාරිභෝගිකයාගේ පීඩනය අඩු කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ සේවය ප්‍රමාණවත් වී නැති බව පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබේ. වෙළෙඳ අමාත්‍ය බන්දුල ගුණවර්ධන බඩු මිල අඩු කිරීම සඳහා එකම විසඳුම සේ දකින්නේ සතොස හරහා අඩු මිලට පාරිභෝගික භාණ්ඩ මහ ජනයාට ලබා ගැනීමට ඉඩ කඩ සැලසීමය. එසේ වුවත් ප්‍රධාන නගර ආශ්‍රිතව පිහිටා ඇති 500 කටත් අඩු සතොස අලෙවිසැල් හරහා දෙකෝටි විසි ලක්ෂයකට අධික ජනතාවකට සේවා සැලසීම ප්‍රායෝගික නොවන කාරණයක් බව අමාත්‍යවරයා නොදන්නවා විය නොහැකිය. කෙසේ වෙතත් බඩු මිල වැඩිවන හා බඩු හිඟ වන සෑම අවස්ථාවකම කෝකටත් තෛලය සේ අමාත්‍යවරයා භාවිත කරන්නේ මේ ආණ්ඩුවේ කඩය වන සතොසය.

පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරියක් පිහිටුවා තිබෙන්නේ ද වෙළඳපොළේ අසාධාරණ ලෙස බඩු මිල ඉහළ දමන්නට වෙළෙන්දන් කටයුතු කරන්නේ නම් ඒ තත්වයන්ගෙන් පාරිභෝගිකයා ආරක්ෂා කිරීම සඳහාය. යම් අත්‍යවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍යයක මිල පාලනයකින් තොරව ඉහළ යන්නේ නම් එය අලෙවි කළ හැකි උපරිම මිලක් නියම කර ඊට වැඩි මුදලකට අදාල භාණ්ඩය අලෙවි කරන්නේ නම් වැටලීම් කර ඒ වෙළෙඳුන්ට එරෙහිව නඩු පැවරීමට පාරිභෝගික සේවා අධිකාරියට බලය තිබේ. දිනපතා ලංකාවේ සෑම දිස්ත්‍රික්කයක්ම ආවාරණය වන පරිදි පාලන මිලට වැඩියෙන් භාණ්ඩ අලෙවි කළ වෙළෙඳුන් අල්ලා නඩු පැවරීමට කටයුතු කරමින් සිටින බව පාරිභෝගික අධිකාරිය මාධ්‍ය දැනුවත් කරමින් නිතර කියන කරුණකි. වැටලීම් කර නඩු පවරන ලද වෙළෙඳුන් සංඛ්‍යාව හා දඩ අය කර ගැනීමෙන් ආණ්ඩුවට අත්කර දුන් ආදායම පිළිබඳව පාරිභෝගික සේවා අධිකාරිය මාධ්‍ය මගින් රටේ මහ ජනයා දැනුවත් කරන්නේ රටේ පාරිභෝගිකයා සම්බන්ධයෙන් තමන්ගේ වගකීම අත් නොහැර කටයුතු කරමින් සිටින්නේය යන කාරණය මහජනයාට නැවත නැවතත් තහවුරු කරන්නට මෙනි.

දැන් අප සැරසෙන්නේ පාරිභෝගික සේවා අධිකාරියට එවැනි වැටලීමක් කර දඩ ගසා ආණ්ඩුවට ආදායමක් ලබා දිය හැකි පොටක් පාදා දෙන්නටය. වෙනත් විධියකින් කියන්නේ නම් පාරිභෝගික අධිකාරියට ඔත්තුවක් සපයන්නටය.

පාරිභෝගික සේවා අධිකාරියේ පාලන මිල වැඩියෙන් භාණ්ඩ අලෙවි කරන්නේ වෙළෙඳ අමාත්‍යවරයාගේ කෝකටත් තෛලය වන, ආණ්ඩුවේ කඩේ වන සතොස අලෙවි ජාලයයි. සමස්තයක් ලෙස වෙළෙඳපොලේ මිල ගණන්වලට වඩා අඩුවෙන් අලෙවි කළද අඩුම තරමේ ආණ්ඩුවේ ආයතනයක් වන සතොසවත් පාරිභෝගික සේවා අධිකාරියේ පාලන මිල ගැන සැලකීමක් නොදැක්වීම සුළුකොට තැකිය හැකි කාරණයක් නොවේ. අනෙක් අතට රාජ්‍ය ආයතනයක් අමු අමුවේ තවත් රාජ්‍ය ආයතනයක චක්‍රලේඛ නොසලකා කටයුතු කරන්නේ නම්, පාරිභෝගික සේවා අධිකාරියේ මහත්වරුන්ට කලිසමක් ඇඳගෙන සාමාන්‍ය වෙළෙඳපොලේ වැටලීම් කර වැඩි මිලට භාණ්ඩ අලෙවි කළ වෙළෙඳුන්ට එරෙහිව නඩු පවරා දඩ අය කර ගත හැකි දැයි ඇසිය යුතුය.

පාරිභෝගික සේවා අධිකාරිය ටින් මාළු සඳහා රුපියල් 100 ක පාලන මිලක් නියම කර තිබුණද වෙළෙඳ පොලේ කොහේවත් ග්රෑම් 425 ටින්මාළු රුපියල් 100ට නැත. අඩුම තරමේ ආණ්ඩුවේ කඩේ වන සතොසේවත් නැත. සතොස ටින් මාළු ග්රෑම් 425 විකුණන්නේ රුපියල් 260කටය. පාලන මිලට වැඩියෙන් රුපියල් 160කටය. පරිප්පු කිලෝවක් සඳහා රුපියල් 65ක උපරිම සිල්ලර මිලක් පනවා තිබුණ ද වෙළෙඳපොලේ පරිප්පු කිලෝවක් රුපියල් 200කි. අඩුම තරමේ සතොසේවත් පරිප්පු රුපියල් 65ට නැත. සතොස පරිප්පු කිලෝවක් විකුණන්නේ රුපියල් 189 කටය. පාලන මිලට වැඩියෙන් රුපියල් 124 කටය.

පාලන මිල පැන වූ සහල්වලින් සතොස අයතනය පාලන මිලට විකුණන්නේ කීරි සම්බා පමණි. රටේ බහුතරයක් පාරිභෝගිකයා කීරි සම්බා කන්නේ නැත. ඔවුන්ට වැදගත් වන්නේ නාඩු, සම්බා, කැකුළු ආදී සහල් මිලය. ඒවායේ මිල රුපියල් 5 කින් වැඩි වුණත් ඔවුන්ට එය දැනෙන වැඩි වීමකි.

වෙළෙඳපොලට සාපේක්ෂව ලෙස සතොසේ ඇතැම් බඩුවල මිල අඩු විය හැකිය. එසේ වුවත් අපි තර්ක කරන්නේ අඩුම තරමින් රටේ පාරිභෝගික ජනයාගේ ආරක්ෂණය සඳහා පිහිටුවා ඇති පාරිභෝගික සේවා අධිකාරියේ පාලන මිල අනුව භාණ්ඩ විකිණීමට තරම්වත් විනයක් රාජ්‍ය ආයතනයක් වන සතොස ආයතනයට නැති වීම සුළුකොට තැකිය නොහැකිය.

එක්කෝ පාරිභෝගික සේවා අධිකාරිය සතොස ආයතනයට එරෙහිව වැටලීම් කර නඩු පැවරිය හැකිය. නැත්නම් සාමාන්‍ය වෙළෙඳපොලේ පාරිභෝගික සේවා අධිකාරිය විසින් කරන වැටලීම් නතර කළ හැකිය. එසේත් නැත්නම් මිල පාලනය කිරීමට ගැසූ ගැසට් නිවේදන අවලංගු කළ හැකිය. අපි ජීවත් වෙමින් සිටින කිසි කැලලක් නැතිව එක රටක් එක නීතියක් සංකල්පයට විශාල කැළලක් ඇති විය හැකිය. නැති නම් රජය වේගයෙන් මුදල් අච්චු ගැසීම නිසා වේගයෙන් වැඩිවන ජීවන වියදම හමුවේ පාරිභෝගික සේවා අධිකාරිය අසරණ වීම නොවැලැක්විය හැකිය.■

සිසුන්ගේ සුරක්ෂා රක්ෂණයේ ප්‍රතිලාභයත් කැපූ ආණ්ඩුවක්

පාසල් සිසුන් සඳහා පසුගිය යහපාලන ආණ්ඩු සමයේදී ආරම්භ කරන ලද සුරක්ෂා රක්ෂණය ගැන දැන් යළිත් කතා බහක් ආරම්භ වී තිබේ. ඒ එම රක්ෂණයේ මෙතෙක් තිබූ ප්‍රතිලාභ වත්මන් ආණ්ඩුව කප්පාදු කර ඇතැයි යන ආරංචියත් සමඟය.

එම ආරංචියේ සත්‍ය අසත්‍යතාව පිළිබඳ අප කළ සොයා බැලීමේදී අනාවරණය කරගත හැකි වූයේ එය සත්‍යයක් බවය. මෙම සුරක්ෂා රක්ෂණයේ ප්‍රතිලාභ සම්බන්ධයෙන් නවතම තොරතුරු අපට දැක ගතහැකි වන්නේ එහි ප්‍රතිලාභ සම්බන්ධයෙන් මුද්‍රණය කර ඇති පත්‍රිකාව තුළින්ය. ඊට අමතරව සුරක්ෂා රක්ෂණය මෙහෙයවන ශ්‍රී ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවෙන් අපගේ මූලාශ්‍ර ඔස්සේ කරන ලද සොයා බැලීමේදීද තහවුරු කරන ලද්දේ එම කප්පාදුව ඇත්තක් බවය.

එම පත්‍රිකාවේ මෙම කප්පාදුව දක්නට ලැබෙන්නේ සුරක්ෂා සිසු රක්ෂණය හිමි සිසු දරුවකුගේ දෙමාපිය මරණය සිදු වීමකදී ගෙවන ප්‍රතිලාභය සම්බන්ධයෙන්ය. මෙතෙක් ඒ යටතේ සිසු දරුවකුගේ දෙමාපියෙකු මියගිය විට එක් සිසුවකුට රුපියල් ලක්ෂ 2ක මුදලක් රක්ෂණ ප්‍රතිලාභය වශයෙන් ලැබුණු අතර එහි උපරිමය සිසුන් 3ක් දක්වා රුපියල් ලක්ෂ 6ක් විය. එම පවුලේ සිසුන් සංඛ්‍යාව තුන් දෙනෙකුට වඩා වැඩිනම් එම උපරිම රුපියල් ලක්ෂ 6ක මුදල එම සිසුන් අතර සමානව බෙදී යෑම සිදුවේ.

නමුත් ආණ්ඩුවේ නවතම සුරක්ෂා රක්ෂණයේ තීරණය හෙවත් කප්පාදුව අනුව සඳහන් කර ඇත්තේ දෙමාපිය මරණයකදී සිසුන්ට ගෙවන මෙම ප්‍රතිලාභය දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් පහළ සිටින දෙමාපියන්ගේ දරුවන්ට පමණක් ගෙවන බවය. එය ඊට අදාළ පත්‍රිකාවේ අංක 8 යටතේ සඳහන් කර ඇත්තේ මේ ආකාරයටය. ‘ජීවිත රක්ෂණ ආවරණය (දරිද්‍රතා රේඛාවට පහළින් සිටින සිසුන්ගේ දෙමාපියන් සඳහා පමණි).

සුරක්ෂා රක්ෂණය සම්බන්ධයෙන් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය සඳහන් කර ඇති තොරතුරු අනුව මෙම රක්ෂණය රජයේ පාසල්, රජයේ ආධාර ලබන හෝ ආධාර නොලබන පිරිවෙන්, පෞද්ගලික පාසල්, අර්ධ රාජ්‍ය පාසල් හා ජාත්‍යන්තර පාසල් සිසුන් ආවරණය කරන්නකි.

යම් පවුලක ආදායම් උපයන දෙමාපියන් හෝ ආදායම් උපදවන්නේ නැති හෝ දෙමාපියන් මියගිය විට එම දරුවන්ට ආර්ථික වශයෙන් මෙන්ම රැකවරණය අතින්ද බලපෑමක් සිදුවන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. ආණ්ඩුවක් සැම විටම රජයේ බදු ආදායමෙන් ලබාදෙන ප්‍රතිලාභ ඒවා ලැබිය යුතු පිරිස්වලටම ලබාදීම බැහැර කළ නොහැක්කකි.

එහෙත් මෙහිදී පැන නගින ප්‍රශ්නය වන්නේ දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් පහළ සිටින දෙමාපියන් කවුරුන්ද යන්න ලෙස හඳුනාගෙන මෙය ක්‍රියාත්මක කළ හැකිද යන්නය. ඊට හේතුව මෙම රක්ෂණයේ ප්‍රතිලාභීන් සමස්ත සිසු පරපුරම වන බැවිනි. එක් ප්‍රතිලාභයක් පමණක් සම්බන්ධයෙන් එසේ වර්ගීකරණයක් කරන්නේ කෙසේද යන ප්‍රශ්නය අපට පැන නැඟේ. එම ප්‍රායෝගික ගැටලුවට අමතරව පැන නගින ප්‍රශ්නය වන්නේ දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් ඉහළ සිටින යම් පවුලක ආදායම් උපදවන දෙමාපියෙකු මිය යෑමෙන් පසු එම පවුල දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් පහළට වැටෙන විට සිදුවන්නේ කුමක්ද යන්නය.

කෙසේ වෙතත් ජන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමෙන්තුව ගණනය කරනු ලබන මේ දුප්පත්කමේ රේඛාව හෙවත් දරිද්‍රතා රේඛාව ගැන විමසා බැලීමේදී අපට ලැබෙන පිළිතුර වන්නේ එය 2021 අප්‍රේල් මාසයේදී මුළු රට සඳහාම එක් පුද්ගලයකු සඳහා මාසයකට රුපියල් 5177ක් බවය. ඉන් අදහස් කරන්නේ එම මුදලට වඩා අඩුවෙන් මාසයක් තුළ උපයන පුද්ගලයකු දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් පහළ සිටින බවය. රට සම්බන්ධයෙන්ම එසේ වූවාට වැඩිම අගයක් ගන්නා කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය සඳහා එම අගය රුපියල් 5620කි. අඩුම අගය රුපියල් 4875ක් වන මොනරාගලෙනි.

ඒ එක් පුද්ගලයෙකු සම්බන්ධයෙනි. රටේ පවුල් ඒකකයක සංඛ්‍යාව හතරකට වඩා මඳක් වැඩිය. එය හතරක් ලෙස සැලකුවත් දළ වශයෙන් රුපියල් 20,000කට වඩා අඩු ආදායම් ලබන පවුල් ඒකක දරිද්‍රතා මට්ටමෙන් පහළ ලෙස සැලකිය හැකිය. වර්තමානයේ පහළම මට්ටමේ රාජ්‍ය සේවකයෙකු පවා ඔවුන්ට ලැබෙන වැටුප් හා දීමනාවල එකතුවෙන් දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් පහළට වැටෙන්නේ නැත. එය අඩුවැඩි වශයෙන් පෞද්ගලික අංශයේ පහළම සේවකයෙකු සම්බන්ධයෙන් පවා අදාළය. දෛනික කුලී වැඩ කරන්නන් පවා ඔවුන්ගේ ඇත්ත ආදායම මත ගණනය කළහොත් දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් පහළට වැටෙන්නේ නැත. එසේ වූවත් අඩු ආදායම්ලාභීන්ට ලබාදෙනවා යැයි කියන ඡන්ද ලබා ගැනීමේ දේශපාලන සහනාධාරයක් බවට පත්කරගෙන සිටින සමෘද්ධි සහනාධාරය සමෘද්ධි දෙපාර්තමේන්තුවේ සංඛ්‍යාලේඛන අනුව 2021 මාර්තු වනවිට පවුල් 1,762,873ක් වෙත ලබාදෙයි. ඒ අනුව එම පිරිස දරිද්‍රතා රේඛාවට පහළින් සිටින පවුල් වශයෙන් නිල වශයෙන් කිව හැකිය. එහෙත් ප්‍රශ්නය වන්නේ සත්‍ය ලෙසම දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් පහළ සිටින එහෙත් සමෘද්ධි සහනාධාරය නොලබන පවුල්වල දරුවන්ට මේ මගින් සිදුවන්නේ කුමක්ද යන්නය.

රටේ අධ්‍යාපනය ලබන 40 ලක්ෂයක් පමණ වන සිසු දරුවන්ගේ පවුල් තත්වය ගැන සලකා බැලීමේ දී සුරක්ෂා රක්ෂණයේ දෙමාපිය මරණයකදී ලැබෙන සිසු ආරක්ෂණ ප්‍රතිලාභය ලබාගත හැක්කේ සීමිත සුළු පිරිසකට පමණක් බව මේ අනුව පෙනී යයි.

සුරක්ෂා රක්ෂණය ආරම්භ කර එය මුලින් ශ්‍රී ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාව යටතේ තිබී පසුව අලියාන්ස් රක්ෂණ සමාගමට ලබාදී තිබියදී නැගුණු ප්‍රධාන චෝදනාව වූයේ එම සමාගම ගිවිසගත් පරිදි රක්ෂණ ප්‍රතිලාභ සිසු දරුවන්ට නොගෙවූ බවය. ඉන්පසු එම ප්‍රතිලාභ ගෙවීම් සඳහා ශ්‍රී ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවටම නිල වශයෙන් නොවුනත් බාර දෙන්නට සිදුවිය. එහි වර්තමාන තත්වය වන්නේ තවදුරටත් ශ්‍රී ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාව සුරක්ෂා රක්ෂණය සිදු කරන බව පෙනෙන්ට තිබීමය. මෙම ප්‍රතිලාභ කප්පාදුව රක්ෂණ සමාගම සිදුකළ එකක් බව ඒ අනුව කිව හැකිය. ඇත්ත තත්වය එය නොවේ. ශ්‍රී ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාව සුරක්ෂා රක්ෂණය සම්බන්ධයෙන් මාස හයක පමණ කාලයක් තිස්සේ සිදුකරන්නේ ප්‍රතිලාභ සම්බන්ධයෙන් ලැබෙන ඉල්ලීම්වලට ගෙවීම් කිරීම පමණය. ගෙවීම් සිදුකර එම ගෙවීම්වලට අදාල මුදල් මුදල් අමාත්‍යාංශයෙන් ප්‍රතිපූර්ණය කර ගැනීමය. එම රක්ෂණය මීට පෙර සිදුවූ ආකාරයට රක්ෂණ ගණුදෙනුවක් වශයෙන් එම සමාගමට ලැබී නැත. සුරක්ෂා රක්ෂණය සම්බන්ධයෙන් ඒ අනුව වාරික ගෙවීමක් රජය කරන්නේ නැත. රජයේ රක්ෂණ සමාගම වශයෙන් ආණ්ඩුවේ ඉල්ලීම මත රක්ෂණ ප්‍රතිලාභ සඳහා ලැබෙන ඉල්ලීම් බාරගෙන ඒ සඳහා ගෙවීම් කර පසුව ප්‍රතිපූරණය කර ගැනීම පමණක් රක්ෂණ සංස්ථාව කරයි.

ඒ අනුව සුරක්ෂා රක්ෂණයේ සිසු දරු දෙමාපිය මරණයකදී දරිද්‍රතා රේඛාවෙන් පහළ පවුල්වල දරුවන්ට පමණක් එම ප්‍රතිලාභය ගෙවන බවට වූ කප්පාදුව තීරණය කර ඇත්තේ ආණ්ඩුවය. රක්ෂණ සංස්ථාව සිදුකරන්නේ ආණ්ඩුවේ එම උපදෙස් අනුව ක්‍රියාකිරීමය. ඒ අනුව මෙම සුරක්ෂා රක්ෂණ කප්පාදුව ආණ්ඩුවේ වුවමනාවකි.■