ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමිට බන්ධනාගාර ඇඳුම අන්දා උසාවියට ගෙනඒමේ සිදුවීම මේ වන විට ආණ්ඩුවට බරපතළ අවාසිදායක තත්වයක් ඇතිකර තිබෙනවා පමණක් නොව, ආණ්ඩුව තුළ යම් මත බෙදීමක් ඇතිකිරීමටද දායක වී තිබෙන බව ආරංචි වෙයි.
ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව නීතිය හරියටම හැමෝටම ක්‍රියාත්මක කළ යුතුයැයි කියාසිටින ආණ්ඩුවේ විවිධ ස්තරවල හිතවත්තු, ඥානසාර හිමිට බන්ධනාගාර ඇඳුම අන්දවා උසාවියට ගෙන ඒම කොන්දේසි විරහිතව අගය කරති. එහෙත්, දේශපාලන වශයෙන් එහිදී ආණ්ඩුව අත්පත්කරගන්නා පසුබෑම ඒ අයගේ අවධානයට ලක්වී නැත. විශේෂයෙන්ම මේ සිදුවීම අරබයා අනාගතයේ වර්ධනය විය හැකි තත්වයන් ඒ අය තවමත් සලකන්නේ නැති බව පෙනේ.
ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර පිළිබඳ ප්‍රශ්නය සාකච්ඡා කිරීමට ත්‍රෛනිකායික නියෝජිත හිමිවරුන් ජනාධිපතිවරයා හමුවීමට නියමිතව තිබුණේ 10වැනි බ්‍රහස්පතින්දා පස්වරුවේය. බොහෝ විට එහිදී ඇතිවිය හැකි එකඟතාව නම්, ආණ්ඩුව අඩියක් ආපස්සට ගෙන ඥානසාර හිමියන් මින් ඉදිරියට අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන අවස්ථාවලදී සිවුර හැඳ සිටීමට ජනාධිපතිවරයා එකඟත්වය පෑමයි. බන්ධනාගාරවල මාර්ගෝපදේශ සංග්‍රහයන්හිද ඒ ගැන විශේෂයෙන් සඳහන් වන නිසා, ඒ ස්ථාවරයට පසුබැසීමට ආණ්ඩුවට පහසුවෙන් පුළුවන.
වැදගත්ම කාරණය, ඥානසාර හිමි පිළිබඳ කතාව ආණ්ඩුවේ ඡන්ද පදනමට කරන විශාල හානියයි. බුදුදහමේ සාරය පමණක් ගෙන කතාකරන අතලොස්සක් දෙනා හැරුණු විට ලංකාවේ සාතිශය බහුතරය, සිවුරට සලකති. සිවුර ඇඳසිටින්නා කුමන හැසිරීමක් පෙන්නුම් කළත්, ‘අපි වඳින්නේ පුද්ගලයාට නොව බුදුන්ද හැඳි සිවුරටය’ කියන ප්‍රවාදය ඒ අය ඉහළින්ම පිළිගනිති.
ඔවුන් අතරින් සාතිශය බහුතරයක්ද, සවිඥානිකව හෝ අවිඥානිකව ඥානසාර හිමිගේ පැවැත්ම අගය කරති. ඊට හේතුව වන්නේ, ඔහු බෞද්ධ වත්පිළිවෙත් හා ධර්මය කෙරෙහි දක්වන විශේෂ නිපුණතාවක් නිසා නොවේ. සුළුතර ජාතීනට ආගමිකයන්ට එරෙහිව ඔහු දක්වන ප්‍රතිවාදී ප්‍රචණ්ඩත්වයයි. ඥානසාර හිමි හඬනැගුවේ බුද්ධ ශාසනය හා සිංහල ජාතිය බේරාගන්නට යැයි සමහරුන් කියන කතාවේ පදනම එයයි. ලංකාවේ බොහෝ භික්ෂූන් ඇතුළු බෞද්ධයන්ගේද අවිඥානික ස්ථාවරය වනාහි සිංහල බෞද්ධත්වයට අන්‍ය ආගමික හා ජාතික සුළුතරයන්ගෙන් හැමවිටම අභියෝගයක් එල්ල වන බවයි. ඔවුන්ට විරුද්ධව ඒ අයගේද සිත් තුළ කිඳාබැස තිබෙන ප්‍රතිරෝධය, ක්‍රියාකාරීව එළිදක්වන ඥානසාර හිමියන්ට ඔවුන්ගේ අනුකම්පාව හා ගෞරවය හිමිවීම පුදුමයක් නොවේ.
ඔය කියන පිරිසෙන් ගිහි පැවිදි විශාල ප්‍රතිශතය 2024 මැතිවරණවලදී ඡන්දය දුන්නේ අනුර කුමාර දිසානායකට හා ජාතික ජන බලවේගයටය. සියයට තුන සියයට හතළිස් දෙකක් හා පසුව සියයට හැටඑකක් වන්නේ, මේ ඡන්ද තීරුව නිසාය. ඥානසාර හිමි යනු රාජපක්ෂලාගේ නිර්මාණයක් බව අද ප්‍රසිද්ධියේ කියන බොහෝ දෙනා අමතක කරන්නේ ආණ්ඩුවේ ඡන්ද ප්‍රතිශතයෙන් බොහෝ විට බහුතරයක්ද, කලක් සිටියේ රාජපක්ෂවරුන් සමගම බවය.
දැන් ආණ්ඩුව මුහුණ දී සිටින අභියෝගය නම් මේ පිරිස තමන්ගෙන් වියෝවීමට ඇති ඉඩයි. ශිරන්ති රාජපක්ෂ අත්අඩංගුවට ගන්නා විට එතරම් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ නොවුණත්, ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර ගැලවීම තුළ එය ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ වන තත්වයක් ඇතිවිය. දැන් එය සියලු නිකායවල මහනායක හිමිවරුන් හා ආණ්ඩුව අතර ඇති ගැටුමක් බවට පවා පත්වන තත්වයක් තිබේ.
ඇත්ත වශයෙන්ම නම් එය ආණ්ඩුවට වළක්වාගත හැකිව තිබුණු අත්වැරදීමකි. බන්ධනාගාරය තුළ එහි ඇඳුම හැඳසිටියත්, මහජන අවකාශයට ගෙනෙන විට ඥානසාර හිමියන්ට සිවුර අඳින්නට අවසර දීම පහසුවෙන් එම අත්වැරදීම වළක්වාගන්නට තිබුණු මගයි.
එය එසේ වී නම්, අනෙක් අච්චු සිරකරුවන් පිටතට ගෙනෙන විට බන්ධනාගාර ඇඳුම අඳිද්දී, ඥානසාර හිමියන්ට විශේෂ සැලකිල්ලක් ඇයිදැයි, මාලිමාවටම හිතවත් හා තවත් කිහිප දෙනකුට පමණක් ප්‍රශ්නයක් වන්නට ඉඩ තිබිණ. එවිට පෙර කී බන්ධනාගාර මාර්ගෝපදේශ පෙන්වා එයට පිළිතුරු දීමටද ආණ්ඩුවට පහසුවෙන් ඉඩ තිබිණ.
ආණ්ඩුව කිසි පිළිතුරක් නොදුන්නත්, ආණ්ඩුව රැකගැනීමට දිවුරුම් දී සිටින ජාජබ හිතවත්තු එයින් කම්පාවට පත් නොවෙති. “අපි අකමැති වුණත් ආණ්ඩුවක් කරනකොට ඒ වගේ තත්වයන් ඇති වන බව අපි පිළිගන්න ඕනෑ”යැයි කියමින් ඔවුන් දාර්ශනික ලෙස තත්වය පහදනු ඇත.
එහෙත්, ‘රටේ තිබෙන සියලු වංචා, දූෂණ හා අකටයුතු නැතිකිරීමට දෙවියන් වහන්සේ විසින් (මේ සඳහා ඔවුන් පාවිච්චි කරන්නේ ‘ජනවරම’ කියාය.) පත්කර එවන ලද ආණ්ඩුව නම් අපි වෙමුයැ’යි සිතා උද්දච්ව හා දුර දිග නොබලා කටයුතු කරන ආණ්ඩුව ඥානසාර හිමිගේ සිවුර ගැලවීමට අදාළ ඒ දේශපාලන ගණන නොහැදුවේය.
දැන් උදාවී තිබෙන්නේ කවර මිලක් ගෙවා හෝ තමන්ගෙන් ගිලිහී යන්නට ඉඩ ඇති සිංහල බෞද්ධ බලවේග යළි තමන් වෙතම රඳවා ගැනීමට ආණ්ඩුව දුෂ්කර ක්‍රියා කළ යුතු වෙලාවයි. ‘නිකායවල නායකයන් ඥානසාර හිමියන් හරියට හදාගත්තා නම් සිවුර ගලවන්නට සිදුවන්නේ නැතැ’යි කියන තර්කය ඉදිරිපත් කරන්නවුන්ගෙන් ඒ ඡන්ද තීරුව තමන් වෙත තබාගැනීමට ආණ්ඩුවට සහායක් ලැබෙන්නේ නැත.
මේ අතර ඥානසාර හිමියන්ට සිවිල් ඇඳුම් ඇන්දවීම පිළිබඳව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක හා අධිකරණ හා බන්ධනාගාර කටයුතු ඇමති හර්ෂණ නානායක්කාර අතර උණුසුම් වචන හුවමාරුවක් ඇතිවී ඇතැයිද තහවුරු නොකළ ආරංචි මාර්ගවලින් වාර්තාවෙයි. ඒ ජනාධිපතිවරයා, නායක භික්ෂූන් හමුවීමට නියමිතව තිබුණු බ්‍රහස්පතින්දා උදේ වරුවේය.
ඥානසාර හිමියන් පිළිබඳ තීරණය පිටුපස අමාත්‍ය හර්ෂණ නානායක්කාර මහතා සිටින බව ජනාධිපති කාර්යාලයේ මතය වී තිබෙන බවද එම ආරංචි මාර්ග කියයි. ගොඩනැගුණු විවාදාපන්න තත්ත්වය පිළිබඳව ජනාධිපතිවරයා දැඩි නොසතුටින් පසුවන බවත්, තම ආණ්ඩුවට හිතවත්ව කටයුතු කළ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරින් පවා මේ සම්බන්ධයෙන් විවේචන එල්ලවීම ඊට හේතුවී ඇති බවත් දැනගන්නට තිබේ.
එහෙත් ඒ සමගම පැනනගින තවත් සාධාරණ ප්‍රශ්න වන්නේ බන්ධනාගාරය මේ පිළිබඳව තීරණයක් ගැනීමට පෙර අධිකරණ ඇමතිවරයාගෙන් විමසුවේ නැද්ද යන්නත්, ඇමතිවරයා ඒ ගැන ජනාධිපතිවරයාගෙන් විමසුවේ නැද්ද යන්නත්ය.
තීරණය ගත්තේ ජනාධිපතිවරයාත් දැනුවත්ව නම්, දැන් ක්‍රියාත්මක වන්නේ, පසුගිය කාලය පුරාම අසාර්ථක ඇමතිවරයකු ලෙස දෝෂදර්ශනයට ලක්වුණු අධිකරණ ඇමතිවරයාගේ හිස මත, තවත් මරාලයක් පතිත කර ආණ්ඩුව සාන්ත දාන්ත වීමකි.
