‘මේ නිශ්චිත අවස්ථාවේදී ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරුවරුන්ගේ මේ සංයුතියට කැමති නිසා එය ඒ විදිහටම තබාගන්න ඔබ හදනවා කියලා ජනතාව සැක කළොත් ඒකට ජනතාවට බැනලා වැඩක් තියෙනවාද? ඇයි මේ අවස්ථාවේදීම මේක කරන්නේ? ඒ සැකය සැබෑ එකක්ම වෙන්නම ඕනෑ නෑ. එවැනි සැකයක් ඇතිවීමම පමණක් වුණත් මේ ආයතනය විනාශ කිරීමට ප්රමාණවත්. අපි හැමෝම ඒ ගැන සිහියෙන් ඉන්නේ. මේක මඩ ගැසීමක් නෙවෙයි. ඇයි මේ අවස්ථාවේදීම? කියලා සැකකරන එකට කාට හරි බනින්න පුළුවන්ද?’
ජනාධිපති නීතිඥ එම්. ඒ. සුමන්තිරන්, මේ කරුණු දැක්වීම කළේ, 22 වැනි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනය පිළිබඳ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට ඉදිරිපත් වූ පෙත්සම් විභාගයට ගත් අවස්ථාවේදී පෙත්සම්කරුවන් වෙනුවෙන් අධිකරණය අමතමිනි.
22 වැනි සංශෝධනයට එරෙහි පෙත්සම් 67ක් විමසීම සැප්තැම්බර් 1 වැනිදා ආරම්භ විය.
එහිදී අධිකරණය අමතමින් ජනාධිපති නීතිඥ සුමන්තිරන් වැඩිදුරටත් දැක්වූ අදහස් මෙසේය.
‘අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය කියන්නේ ජනතා පරමාධිපත්යයේම කොටසක්.
ඉහළ අධිකරණවල විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම යන වයස තීරණය කරන 107 වන ව්යවස්ථා වගන්තිය තියෙන්නේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ ‘අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය’ කියන ශීර්ෂය යටතේ.
ව්යවස්ථාවේ 41සී වගන්තියෙන් ඉහළ අධිකරණවල විනිසුරුවරුන් පත්කිරීම පිළිබඳ ජනාධිපතිවරයාගේ බලතල සීමා කරනවා. ඒ අනුව, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සභාවේ අනුමැතිය ඇතිව විනිසුරුවරයෙකු පත් කරන්නේ ඔහුට ව්යවස්ථාවෙන් හිමි විශ්රාම යන වයස දක්වා පමණයි.
ධුර කාලයේ ස්ථිරභාවය (නියත බව) ඉතා වැදගත්. එය අඩු කිරීමවත්, දීර්ඝ කිරීමවත් නොකළ යුතුයි. විධායකය සහ ව්යවස්ථාදායකය යම් නිශ්චිත අධිකරණයක් හොඳයි කියලා හිතන වෙලාවට, ඔබ ඒ අධිකරණයේ සංයුතිය වෙනස් නොවෙන සේ ලොක් කර තබනවා.
බලතල බෙදීමේ න්යායට නියම අර්ථයක් ලැබෙන්නේ විශේෂයෙන්ම අධිකරණය සම්බන්ධයෙන්. එය අනෙක් ආයතනවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස්. වෙන්ව පිහිටි එකක්. ව්යවස්ථාදායකය සහ විධායකය හිතනකොට අධිකරණයේ සංයුතිය වෙනස් නොවිය යුතුයි, “දැන් තියෙන තත්ත්වය හොඳයි, ඒ නිසා තවත් අවුරුදු දෙකකට මේ අධිකරණය මෙහෙමම තියාගනිමු” කියලා, අන්න ඒක අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට කරන අතපෙවීමක්.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ ව්යුහය සකස් වෙලා තියෙන්නේ අන්න ඒ විදිහටයි. අපිට ජනමත විචාරණයක් තිබුණේ 1982දී විතරයි. පාර්ලිමේන්තුවේ ආයු කාලය දීර්ඝ කරගන්න ඒක සම්මත කරගත්තා. ඒක කොයි තරම් භයානක දෙයක්ද, ඒත් ඒක සම්මත වුණා. හැබැයි, ඒක නිවැරදියි කියලා කවුරුත් කියන්නේ නෑ.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනවලට නම් තියෙනවා “කලවාන සංශෝධනය, රාජදුරෙයි සංශෝධනය, ජනමත විචාරණ සංශෝධනය” යනාදි ලෙස. මම බලපොරොත්තු වෙනවා 22ටත් තවත් ඒ වගේ නමක් එකතු වෙන එකක් නෑ කියලා.
ව්යවස්ථාදායකය ගැන කියවෙන්නේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 4 වන වගන්තියේ මිසක් 3 වන වගන්තියේ නෙවෙයි. නමුත් ඒ කාලයේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කළා ජනමත විචාරණයක් පැවැත්විය යුතුයි කියලා. දශක හතරකට පස්සේ, අද මම මෙතන සිටගෙන කියනවා ඒ තීරණය වැරදියි කියලා. කවුරුත් මට අභියෝග කරන්නේ නෑ.
මේ සංශෝධනය ජනමත විචාරණ ක්රියාවලියකින්වත් තහවුරු කරන්න (නෛතික කරන්න) බෑ. ඒක ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ මූලික ව්යුහයේ (basic structure) කොටසක්. ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ ප්රස්තාවනාව සංශෝධනය කරන්න පුළුවන්ද?
ස්වාධීන අධිකරණයක් කියන්නේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ මූලික ව්යුහයේ කොටසක්. සමහරු කියනවා ඒක ශ්රී ලංකා නීතියේ කොටසක් නෙවෙයි කියලා. ඔබට ඒකට වෙනත් ඕනෑම නමක් කියන්න පුළුවන්. මූලික ලක්ෂණ කියලා. නමුත් ඒක එතන තියෙන්නම ඕනෑ.
ඉන්දියාවේ ජනමත විචාරණ සඳහා ක්රියාපටිපාටියක් නෑ. ශ්රී ලංකාවේ තදින් තහවුරු කළ /ආරක්ෂිත ප්රතිපාදන (entrenched provisions) තියෙනවා. ඒ පිටුපස ඇති පදනම ඉන්දියාවේ පදනමට සමානයි. තුනෙන් දෙකක බලයකින් වුණත් සමහර දේවල් වෙනස් කරන්න බෑ. ඔබට කෙළින්ම ජනතාව හමුවට යන්න වෙනවා.
ජනමත විචාරණයකින් වුවද අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සමඟ සෙල්ලම් කරන්න බෑ. මොකද ඒක ඒ තරම්ම මූලික දෙයක්. ගරු අධිකරණය නැවත නැවතත් ඒ බව තහවුරු කර තියෙනවා.
ස්වාධීනත්වය යනුවෙන් තහවුරු කරන්නේ කුමක්ද? පැහැදිලිවම, විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර කාලයේ සුරක්ෂිතභාවයයි. වේතනය කියන්නේ වෙනම දෙයක්. ආයු අපේක්ෂාව කියන්නේ වලංගු කරුණක්, නමුත් ඒ ගැන කතා කළ යුත්තේ සියලු පාර්ශ්වකරුවන් සමඟ දීර්ඝ ලෙස සාකච්ඡා කිරීමෙන් පසුවයි.
ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය ජූලි මාසයේදී විධායකයට ලිපියක් යැව්වා. ලැබුණු බව තහවුරු කිරීමක්වත් නෑ. පිළිතුරක් නෑ. විනිසුරුවරුන් හයදෙනෙක් විශ්රාම ගියා, නමුත් මේ සංශෝධනය ඒ අවස්ථාවේ ගෙනාවේ නෑ.
ඉතාම නම්යශීලීව සහ ගෞරවයෙන් මම කියන්නේ, ජනමත විචාරණයකින් තොරව මෙය සම්මත වුවහොත්, මේ අධිකරණය ස්වාධීන එකක් ලෙස සලකනු ලබන්නේ නෑ. අන්න ඒ නිසයි අපි මේ ආයතනය ආරක්ෂා කරගත යුත්තේ.
ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය පනත් කෙටුම්පත්වලට මැදිහත් වී ඒවා ආපසු හරවා යැවූ අවස්ථා තිබුණා.
ආයතනයක් ලෙස, අපි මේ අධිකරණය ආරක්ෂා කළ යුතුයි. විශේෂ මහා සභා රැස්වීමකදී ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය ඒකමතිකව ඒ එකඟතාව සම්මත කළා. ඇවිත් ඒකට විරුද්ධ වෙන්න ඔබට කොන්දක් නෑ. අද නීතිඥ සංගමයේ සියලුම ප්රාදේශීය උප සභාපතිවරුන් පෙනී සිටිනවා. අපි මේ ආයතනයේ ගෞරවය ආරක්ෂා කරනවා. අපි උතුම් වෘත්තියක්. සෑම නීතිඥවරයෙක්ම නීතිඥ සංගමයේ සාමාජිකයෙක්.’
