මූලික අයිතිවාසිකම් හා අධිකරණ අධීක්ෂණය දුර්වල වීමේ අවදානමක් බවට නීතිඥ සංගමයෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්
ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත සහ සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත වර්තමාන ස්වරූපයෙන් ඉවත් කරගන්නා ලෙස ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය රජයෙන් ඉල්ලා තිබේ.
අද (21) නිකුත් කළ නිවේදනයකින් එම සංගමයේ සභාපති ජනාධිපති නීතිඥ රාජීව් අමරසූරිය සහ ලේකම් නලින් ද සිල්වා පෙන්වා දෙන්නේ, අදාළ පනත් කෙටුම්පත් මගින් අත්අඩංගුවට ගැනීම්, රඳවා තබාගැනීම් සහ නිරීක්ෂණ කටයුතු සම්බන්ධයෙන් විධායකයට පුළුල් බලතල හිමිවන අතර, සංගමයේ නිදහස, ප්‍රකාශනයේ නිදහස සහ ගමනාගමනයේ නිදහස ඇතුළු මූලික අයිතිවාසිකම් සීමා වීමේ අවදානමක් පවතින බවයි.
ත්‍රස්තවාදයෙන් සහ බරපතළ සංවිධානාත්මක අපරාධවලින් ජනතාව ආරක්ෂා කිරීම රාජ්‍යයේ වගකීමක් බව පිළිගන්නා නීතිඥ සංගමය, එම අරමුණු වෙනුවෙන් ව්‍යවස්ථාමය ආරක්ෂණ දුර්වල කිරීමට හෝ පුද්ගලයන්ගේ නිදහස අහිමි කිරීම සම්බන්ධයෙන් කඩිනම් හා ඵලදායී අධිකරණ අධීක්ෂණය සීමා කිරීමට සාධාරණීකරණයක් නොමැති බව අවධාරණය කරයි.
ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත
ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) වෙනුවට හඳුන්වාදීමට යෝජිත ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත (PSTA) සම්බන්ධයෙන් නීතිඥ සංගමය බරපතළ ගැටලු මතු කර තිබේ.
එම පනත් කෙටුම්පත ගැසට් කර ඇති ස්වරූපය, පවතින නීතිය සමාලෝචනය කිරීම සඳහා පත් කළ කමිටුව අනුමත කළ කෙටුම්පතට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වන බව එම සංගමය පවසයි. එම වෙනස්කම් ගැසට් කිරීමට පෙර අදාළ කමිටුව වෙත නැවත ඉදිරිපත් කර නොමැති බව ද එහි සඳහන් වේ.
සමාලෝචන කමිටුවට නීතිඥ සංගමය වෙනුවෙන් නම් කර සිටි ජනාධිපති නීතිඥ සාලිය පීරිස් සහ ජනාධිපති නීතිඥ චානක ද සිල්වා යන මහත්වරුන් අනුමත කෙටුම්පතෙන් සිදුකර ඇති වෙනස්කම් පිළිබඳව සංගමය දැනුවත් කර ඇති බව ද නිවේදනයේ දැක්වේ.
යෝජිත පනත යටතේ සැකකරුවන් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරුන්ට සිදුවන අතර, රඳවා තබාගැනීම සාධාරණීකරණය කළ හැකිද යන්න සලකා බැලීමේදී ඔවුන් සතු අභිමතය සැලකිය යුතු ලෙස සීමා වන බව නීතිඥ සංගමය පෙන්වා දෙයි. ඇප ලබාදීමේ බලය ද මහාධිකරණයට පමණක් සීමා වන අතර, ජීවිතාන්තය දක්වා සිරදඬුවම් නියම කළ හැකි වැරදි සම්බන්ධයෙන් ඇප ලබාගැනීමට සුවිශේෂී තත්ත්වයන් තිබිය යුතු බව ද එහි සඳහන් වේ.
එමෙන්ම, මුල් මාස දෙකක රඳවා තබාගැනීමේ කාලය ඉක්මවා රඳවා තබාගැනීම දීර්ඝ කිරීමේදී මහේස්ත්‍රාත්වරයාගේ අනුමැතිය ලබාගැනීමේ අවශ්‍යතාව ඉවත් කිරීමෙන් අඛණ්ඩ රඳවා තබාගැනීම් සම්බන්ධ අධිකරණ අධීක්ෂණය දුර්වල වන බවට ද සංගමය අනතුරු අඟවයි.
තහනම් නියෝග, සංවිධාන තහනම් කිරීම, වැරදි ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකි පුළුල් වැරදි පරාසයක්, නීතිමය වගකීම්වලින් නිදහස් කිරීම් සහ අනු නීති හා විධායක නියෝග මගින් අපරාධ වගකීම් ඇති කිරීම සම්බන්ධ විධිවිධාන පිළිබඳව ද සංගමය ගැටලු මතු කර තිබේ. නීති උපදෙස් ලබාගැනීම සඳහා යෝජිත ආරක්ෂණ ද සීමා කර ඇති බව එහි අදහසයි.
මෙම ගැටලු නිවැරදි කිරීම සඳහා යුක්තිය සහ ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍ය හර්ෂණ නානායක්කාර මහතා වෙත ඔක්තෝබර් 8 වැනිදා ලිපියක් යොමු කළ බවත්, කාරක සභා අවස්ථාවේදී සංශෝධන ඉදිරිපත් කිරීම ඇතුළු ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටි බවත් නීතිඥ සංගමය පවසයි. එහෙත් අමාත්‍යාංශයෙන් මෙතෙක් පිළිතුරක් ලැබී නොමැති බව ද එහි සඳහන් වේ.
එමෙන්ම, සමානාත්මතාව, පුද්ගල නිදහස, ප්‍රකාශනයේ නිදහස, රැස්වීමේ හා සංගමයේ නිදහස, ගමනාගමනයේ නිදහස සහ තොරතුරු වෙත ප්‍රවේශ වීමේ අයිතිය ඇතුළු ව්‍යවස්ථාමය ආරක්ෂණ සමඟ නොගැළපෙන බව පවසමින්, PSTA පනත් කෙටුම්පතේ විධිවිධානවලට එරෙහිව විශේෂ තීරණයක් ලබාගැනීම සඳහා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට අයදුම්පතක් ද ඉදිරිපත් කර තිබේ.
සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත
සංවිධානාත්මක අපරාධ මැඩපැවැත්වීමේ අවශ්‍යතාව පිළිගන්නා නීතිඥ සංගමය, සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත (OCB) සකස් කිරීමේදී මහජන අදහස් විමසීමක් සිදුකර නොමැති බව පවසයි. එම ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් නීතිඥ සංගමයෙන් අදහස් විමසා නොමැති අතර, කෙටුම්පත සකස් කළ ආයතනයේ සංයුතිය ද ප්‍රසිද්ධ කර නොමැති බව එහි සඳහන් වේ.
යෝජිත පනත් කෙටුම්පතේ “බරපතළ අපරාධ” සහ “සංවිධානාත්මක අපරාධ කණ්ඩායම්” යන අර්ථ දැක්වීම් අතිශයින් පුළුල් බව නීතිඥ සංගමය පෙන්වා දෙයි. වසර හතරක් හෝ ඊට වැඩි කාලයක් සිරදඬුවම් නියම කළ හැකි වැරදි මෙන්ම පනත් කෙටුම්පතේ පළමු උපලේඛනයේ දක්වා ඇති වැරදි 50කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ද බරපතළ අපරාධ ලෙස වර්ගීකරණය කර තිබේ.
පුද්ගලයන් තිදෙනකු හෝ ඊට වැඩි පිරිසක් මූල්‍යමය හෝ වෙනත් ද්‍රව්‍යමය ප්‍රතිලාභයක් ලබාගැනීමේ අරමුණින් එකට ක්‍රියා කරන්නේ නම්, විධිමත් තනතුරු, සාමාජිකත්වයේ අඛණ්ඩ පැවැත්ම හෝ සංවර්ධිත සංවිධාන ව්‍යුහයක් නොතිබුණ ද ඔවුන් සංවිධානාත්මක අපරාධ කණ්ඩායමක් ලෙස සැලකිය හැකි බව සංගමය පෙන්වා දෙයි.
එමෙන්ම, ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය භාර අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා නිකුත් කරන නියෝග මත පුද්ගලයන් වරකට මාස දෙකක් දක්වා රඳවා තබාගැනීමටත්, එම කාලය උපරිම වශයෙන් වසරක් දක්වා දීර්ඝ කිරීමටත් යෝජිත පනත මගින් ඉඩ සැලසෙන බව නීතිඥ සංගමය පවසයි. එවැනි රඳවා තබාගැනීමේ නියෝගයක් නිකුත් කිරීමට පෙර එය අවශ්‍යද යන්න අධිකරණයක් විසින් තීරණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවක් නොමැති අතර, ඇප ලබාගැනීම ද මහාධිකරණයට පමණක් සීමා වන බව එහි සඳහන් වේ.
මෙහි අවදානම පැහැදිලි කිරීම සඳහා නීතිඥ සංගමය ප්‍රකාශන හිමිකම් උල්ලංඝනයක් පිළිබඳ උදාහරණයක් ද ඉදිරිපත් කර තිබේ. අදාළ ප්‍රකාශන හිමිකම් හිමියන්ගේ අවසරයකින් තොරව ආපනශාලාවක ජනප්‍රිය ගීත ගායනා කරන ආධුනික සංගීත කණ්ඩායමක් පවා පනතේ වචනාර්ථමය අර්ථකථනයක් යටතේ සංවිධානාත්මක අපරාධ කණ්ඩායමක් ලෙස සැලකිය හැකි බව එහි අදහසයි.
එවැනි අවස්ථාවක සංගීත කණ්ඩායමේ සාමාජිකයන් රඳවා තබාගැනීමටත්, ඔවුන්ගේ සංගීත භාණ්ඩ සහ උපකරණ අත්අඩංගුවට ගෙන රාජසන්තක කිරීමටත් ඉඩ සැලසිය හැකි බව නීතිඥ සංගමය අනතුරු අඟවයි.
පුද්ගලයකු සංවිධානාත්මක අපරාධ කණ්ඩායමකට අයත්ද යන්න තීරණය කිරීමේදී ඔහුගේ ඇඳුම් පැළඳුම්, පච්ච, අත් සංඥා, භාවිත කරන භාෂාව, දන්නා සාමාජිකයන් සමඟ පවත්වන සම්බන්ධතා සහ භෞතික හෝ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පැවැත්වෙන රැස්වීම්වලට සහභාගි වීම වැනි කරුණු සලකා බැලීමට ද පනත් කෙටුම්පත මගින් ඉඩ සැලසිය හැකි බව එම සංගමය පවසයි.
මෙවැනි විධිවිධාන තරුණයන්ට සහ සමාජයේ අවාසිසහගත තත්ත්වයක සිටින ප්‍රජාවන්ට අසමානුපාතික බලපෑමක් ඇති කළ හැකි බව ද එහි සඳහන් වේ. අර්ථ දැක්වීම් පුළුල් ලෙස අර්ථකථනය කළහොත් සාමකාමී විරෝධතා, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාකාරකම් සහ සිවිල් සමාජ සංවිධානවල ක්‍රියාකාරකම් ද මෙම නීතියට යටත් වීමේ අවදානමක් පවතින බව නීතිඥ සංගමය අනතුරු අඟවා තිබේ.
