තනි පුද්ගලයෙකුගේ පෞද්ගලික පිරිසිදුකම මත රටක් රඳා නොසිටිය යුතුය – විශ්වමිත්‍ර

“හොඳම නායකයාගේ කාර්යය අවසන් වූ විට, ජනතාව කියන්නේ, ‘අපිමයි ඒක කරගත්තේ’ කියාය.” : ලාඕට්සු, ටාඕ ටේ චිං
දේශපාලනය අවසන් වී සැබෑ යහපාලනය ආරම්භ වන්නේ කවදාද?

එය බැලූ බැල්මට සරල යැයි තෝරාගත හැකි නමුත් දේශපාලන දාර්ශනිකයන්, ඉතිහාසඥයන් මෙන්ම සාමාන්‍ය ජනතාව ද සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ මහත් තර්ක විතර්කයට ලක්කළ ප්‍රශ්නයකි. ඡන්ද පෙට්ටියෙන්, විප්ලවීය නැගී සිටීමකින් හෝ හමුදා කුමන්ත්‍රණයකින් බලයට පත් වූ සෑම පුරුෂයෙකු හෝ ස්ත්‍රියකම පාහේ ප්‍රකාශ කළේ බලය ලබා ගැනීමේ අවසාන අරමුණ ජනතාවට සේවය කිරීම බවයි.

සමහර විට සමහරු එය සැබැවින්ම විශ්වාස කරන්නට ද ඇත.

ධුරයේ පළමු වසර කිහිපය තුළ, බොහෝ නායකයන් තම පොරොන්දු ඉටු කිරීම සඳහා සැබෑ උද්යෝගයක්, සැලකිය යුතු උනන්දුවක් සහ මෙහෙවරක නිරතවූවන් වැනි අධිෂ්ඨානයක් පෙන්නුම් කරති. රාජ්‍ය යන්ත්‍රණය සක්‍රිය කෙරේ, ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. සහ නව දේශපාලන යුගයක් උදා වී ඇති බවට මහජනතාවට සහතික වෙති.

ඉන්පසු යම් වෙනසක් සිදුවීමට පටන් ගනී.

ධුරයේ වරප්‍රසාද මත් කරවනසුලු හුරුපුරුදු බවක් බවට පත්වේ. විවේචන වඩ වඩාත් අප්‍රියජනක වෙයි. ස්වාධීන චින්තකයන් වෙනුවට පක්ෂපාතී පිරිස් ආදේශ වෙති. පාලනාධිකාරියේ ප්‍රධාන අවධානය මහජන සේවයෙන් මිදී ක්‍රමයෙන් දේශපාලන පැවැත්ම රැකගැනීම දෙසට යොමු වේ.

දිනෙක රට වෙනස් කිරීම සඳහා බලය සෙවූ නායකයා, තම බලය රැකගැනීම සඳහා රට වෙනස් කිරීමට පටන් ගනී.
එම ගමනේ කොතැනකදී හෝ, රාජ්‍ය පාලනය නිහඬවම දේශපාලනය හමුවේ යටත් වේ.

බලයේ මෝහනය

බලය හිමි සෑම පුද්ගලයෙකුම අනිවාර්යයෙන්ම දූෂණය වන්නේ නැත. එවැනි සරල නිගමනයක් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සඳහා ප්‍රමාණවත් තරම් ව්‍යතිරේක ඉතිහාසය විසින් සපයනු ලබයි.

එහෙත්, බලය විසින් තීරණ ගැනීමේ හැකියාව දූෂණය වීමට තරම් භයානක වාතාවරණයක් නිර්මාණය කරයි.

ජනාධිපතිවරයා තවදුරටත් පෝලිම්වල රැඳී සිටින්නේ නැත. අමාත්‍යවරුන්ට සාමාන්‍ය රාජ්‍ය පරිපාලනයේ කනස්සල්ල විඳීමට සිදුවන්නේ කලාතුරකිනි. ආරක්ෂක නිලධාරීහු මාර්ග ශුද්ධ කරති, නිලධාරීහු නායකයාගේ කැමැත්ත කල්තියා තේරුම් ගනිති; සහ විරුද්ධ වීමට වඩා එකඟ වීම වාසිදායක බව දේශපාලන අනුගාමිකයෝ වටහා ගනිති.

පාලකයා සහ පාලිතයා අතර පරතරය ක්‍රමයෙන් මැනිය නොහැකි තරම් විශාල වේ.

මෙහි වඩාත්ම භයානක ප්‍රතිඵලය අනිවාර්යයෙන්ම මූල්‍යමය දූෂණය නොවේ. එය බුද්ධිමය වශයෙන් හුදකලා වීමයි.

තම වෘත්තීය අනාගතය නායකයාගේ අනුමැතිය මත රඳා පවතින පිරිසකින් වටවූ නායකයෙකුට, අවංක උපදෙස් සහ ගණන් බලා කරන ප්‍රශංසා අතර වෙනස හඳුනාගැනීමේ හැකියාව අහිමි විය හැකිය.

රජය තමන්ගේම ප්‍රචාරණයන් විශ්වාස කිරීමට පටන් ගනී. තවද, මහජනතාවට එම මුලාවේ වන්දිය ගෙවීමට සිදුවේ.
ලෝකය මීට පෙරද මෙය දැක ඇත.

විමුක්තිය උදෙසා ගොඩනැගුණු ව්‍යාපාරයන් අවසානයේදී තම බලය රැකගැනීමට පමණක් උත්සුක වන ආකාරය පිළිබඳව විසිවන සියවසෙන් ඕනෑ තරම් සාක්ෂි ලැබෙයි.

රොබට් මුගාබේ සිම්බාබ්වේහි සුදු සුළුතර පාලනයට එරෙහි අරගලයෙන් මතුවූයේ ප්‍රශංසනීය විමුක්ති නායකයෙකු ලෙසය. ඔහුගේ මුල් කාලීන පාලනය අධ්‍යාපනය සහ සෞඛ්‍ය සංවර්ධනය කළේය. එහෙත් ඔහුගේ පාලනයේ පසුකාලීන දශකයන් මර්දනය, ආර්ථික කඩා වැටීම සහ දේශපාලන බලය දැඩි ලෙස ග්‍රහණය කරගැනීම මගින් සලකුණු විය.

ඛේදවාචකය වූයේ නායකයෙකු වෙනස් වීම පමණක් නොවේ. විමුක්ති ව්‍යාපාරයක් තමන්ගේම පැවැත්ම රටේ පැවැත්ම ලෙස දැකීමට පටන් ගැනීමයි. එම වෙනස පවත්වා ගැනීම අතිශයින්ම දුෂ්කර විය. වෙනත් තැනක, නෙල්සන් මැන්ඩෙලාගේ අත්දැකීම මීට වෙනස් පාඩමක් සපයයි.

වසර විසිහතක් බන්ධනාගාරගතව සිට 1994 දී දකුණු අප්‍රිකාවේ පළමු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ ජනාධිපතිවරයා බවට පත් වූ මැන්ඩෙලා, 1999 දී එක් ධුර කාලයකින් පසු ස්වේච්ඡාවෙන්ම ධුරයෙන් ඉවත් විය. ඔහුගේ ඉවත් වීම දකුණු අප්‍රිකාවේ පැවැති අසමානතාවන්ට විසඳුම් ලබා දුන්නේ හෝ ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයන්ගේ පිරිසිදුකම සහතික කළේ හෝ නැත. එහෙත් ඉන් ඔප්පු වූයේ රට කෙරෙහි ඇති කැපවීම පාවා නොදී දේශපාලන බලය අත්හැරිය හැකි බවයි. එම වෙනස මූලික වේ.

බලය ලබා ගැනීමේ හැකියාවෙන් දේශපාලන කුසලතාව පෙන්නුම් කෙරේ. එය සීමා කිරීමට ඇති කැමැත්තෙන් දේශපාලන චරිතය පැහැදිලි කෙරේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ අවසන් නොවූ අත්හදා බැලීම

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන ඉතිහාසය මෙම අර්බුදය පිළිබඳව ඉතා පැහැදිලි හැදෑරීමක් සපයයි. ජේ. ආර්. ජයවර්ධන 1977 දී අතිමහත් පාර්ලිමේන්තු බලයක් සහ ආර්ථික පරිවර්තනයක අභිලාෂකාමී වැඩසටහනක් සහිතව බලයට පත් විය.

ආර්ථිකය විවෘත කිරීම රටේ ආර්ථික දිශානතිය වෙනස් කළේය. කඩිනම් මහවැලි ව්‍යාපාරය ඇතුළු ප්‍රධාන සංවර්ධන වැඩසටහන් ජාතික ජීවිතයේ සැලකිය යුතු කොටසක් නැවත සකස් කළේය. ඒවා ප්‍රතිඵලදායක ජයග්‍රහණ විය. එහෙත් ජේ. ආර්. ජයවර්ධන විධායක බලය අධික ලෙස කේන්ද්‍රගත කිරීමටද නායකත්වය දුන්නේය.

1977 දී ආරම්භ කර 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් තහවුරු කරන ලද ව්‍යවස්ථාමය වෙනස්කම් මගින් නිර්මාණය කරන ලද විධායක ජනාධිපතිධුරයේ බලතල, පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයට බලපෑම් කළේය.

එම පරස්පර විරෝධය කැපීපෙනෙන එකක් විය.ආර්ථිකය නවීකරණය කිරීමට අභිලාෂයක් තිබූ නායකයෙකු, ඒ සමගම තනි ජනාධිපතිවරයෙකු අතිශයින් බලවත් කරන දේශපාලන ව්‍යුහයක් ස්ථාපිත කිරීමට දායක විය.

මහ මැතිවරණයකින් තොරව පාර්ලිමේන්තුවේ ආයු කාලය දීර්ඝ කළ 1982 ජනමත විචාරණය, සාමාන්‍ය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාවලිය අබිබවා දේශපාලන වාසිය නැගී සිටි ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි උදාහරණයකි.

ජේ. ආර්. ජයවර්ධනගේ දේශපාලන තේරීම්වල ආයතනික ප්‍රතිවිපාක නොසලකා නොහැර, කෙනෙකුට ඔහුගේ පරිපාලන දැක්ම පිළිගත හැකිය. සැබැවින්ම, සීරුවෙන් කෙරෙන ඉතිහාස ඇගයීමකට අවශ්‍ය වන්නේද එයමය. ප්‍රේමදාසගේ සිට රාජපක්ෂවරුන් දක්වා රණසිංහ ප්‍රේමදාස නායකත්වය පිළිබඳ වෙනස් සංකල්පයක් ගෙන ආවේය.නිවාස, දිළිඳුකම පිටුදැකීම සහ සෘජු පරිපාලන මැදිහත්වීම් පිළිබඳ ඔහුගේ අවධානය, පාලනය කෙරෙහි වූ ක්‍රියාකාරී, බොහෝ විට දැඩි ලෙස පුද්ගල කේන්ද්‍රීය ප්‍රවේශයක් නිරූපණය කළේය.

එහෙත් ඔහුගේ ජනාධිපතිධුරය ද එක් පුද්ගලයෙකුගේ පෞරුෂය සහ ක්‍රමවේදයන් වටා දේශපාලන බලය කේන්ද්‍රගත කිරීමේ අනතුර පෙන්නුම් කළේය.

රාජපක්ෂ යුගය තවත් පැහැදිලි පරස්පරතාවක් නිර්මාණය කළේය.

2009 දී එල්.ටී.ටී.ඊ. සංවිධානය හමුදාමය වශයෙන් පරාජය කිරීම ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ තීරණාත්මක සිදුවීමක් විය. එහෙත් සංහිඳියාව, ආයතන සහ වගකියනු ලබන රජයක් ශක්තිමත් කිරීමට තිබූ යුගයෙන් පසු අවස්ථාව, පවුලේ බලපෑම සහ විධායක බලය තහවුරු කරගැනීම සමග පැටලිණි.

2010 දී ගෙන ආ 18 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මගින් ජනාධිපති ධුර කාල සීමාවන් ඉවත් කළ අතර, පසුව 2020 දී ගෙන ආ 20 වන සංශෝධනය මගින් පූර්ව ව්‍යවස්ථාමය සීමාවන් ලිහිල් කර පුළුල් ජනාධිපති බලතල නැවත පිහිටුවන ලදි.

අවසානයේදී, 2022 දී රට ආර්ථික විනාශයකට මුහුණ දුන්නේය.

එම කඩා වැටීම එක් පුද්ගලයෙකුට හෝ එක් පරිපාලනයකට පමණක් පැවරීම ඉතිහාසමය වශයෙන් නොසැලකිලිමත් වීමකි. මූල්‍යමය දුර්වලතා, ණය ගොඩගැසීම, හානිකර ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ සහ බාහිර බලපෑම් යන සියල්ල ඊට දායක විය.

එහෙත් එම විපත මගින් වඩාත් ගැඹුරු දේශපාලන අසාර්ථකත්වයක් එළිදරව් විය: රජයේ ඉහළම මට්ටම්වලදී ගන්නා ලද තීරණවලට එරෙහිව ප්‍රමාණවත් තරම් ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් ආයතනවලට නොමැති බව ඔප්පු විය. එම පාඩම අතිශයින්ම වේදනාකාරී විය.

රටකට මැතිවරණ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා, අමාත්‍යාංශ සහ අධිකරණ තිබිය හැකි නමුත්, රාජ්‍ය පාලනයේ බරපතළ අඩුවක් පැවතිය හැකිය.

ට්‍රම්ප් සහ ස්ථිර ප්‍රචාරණ දේශපාලනය

අත්ලාන්තික් සාගරයෙන් එපිට, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ ජනාධිපතිධුරය මෙම ප්‍රශ්නයේම තවත් මුහුණුවරක් මතු කරයි.
ට්‍රම්ප්ගේ දේශපාලන ආකර්ෂණය ප්‍රධාන වශයෙන් රැඳී තිබුණේ ස්ථාපිත පද්ධතියට එරෙහිව සටන් කරන පිටස්තරයෙකු ලෙස තමන්ව නිරූපණය කිරීමට ඔහුට තිබූ හැකියාව මතය.

එහෙත් ජනාධිපතිධුරය යනු ස්ථිර මැතිවරණ ප්‍රචාරක වේදිකාවක් නොවේ.

එය විශාල, සංකීර්ණ සහ දැඩි ලෙස බෙදීගිය ජනරජයක් පාලනය කිරීමේ වගකීම පැවරී ඇති ආයතනයකි.
මැතිවරණ ප්‍රචාරණයන්ගෙන් ගැටුම්, මතකයේ රැ​ඳන සටන් පාඨ සහ සංකීර්ණ ගැටලු‍ සරල කිරීම අගය කෙරේ.
රාජ්‍ය පාලනය සඳහා සාකච්ඡා, පරිපාලනමය නිපුණතාව, ආයතනික අඛණ්ඩතාව සහ සාධාරණ මතභේදයන් සැමවිටම තුරන් කළ නොහැකි බව පිළිගැනීම අවශ්‍ය වේ.

ට්‍රම්ප්ගේ ආධාරකරුවන් ඔහුගේ ගැටුම්කාරී ප්‍රවේශය දකින්නේ ප්‍රතිචාර නොදක්වන ආයතනවලට එරෙහිව කළ යුතු අභියෝගයක් ලෙසය. විවේචකයෝ ඔහුගේ දැඩි පුද්ගල කේන්ද්‍රීය ශෛලිය තුළින් ව්‍යවස්ථාමය සීමාවන්ට සහ රාජ්‍ය ආයතනවල ස්වාධීනත්වයට අනතුරක් දකිති.

විශාල ප්‍රශ්නය මෙම අර්ථකථන දෙකම අබිබවා යයි.

ආණ්ඩුවේ වගකීම් අඩු නොකර, සෑම නොඑකඟතාවක්ම තවත් මැතිවරණ තරගයක් ලෙස සැලකීමට දේශපාලන නායකයෙකුට දිගටම හැකිද?

ආයතනවලට පහර දීමෙන් ජනාධිපතිවරයෙකුට ප්‍රශංසාව දිනාගත හැකිය.

එහෙත්, පාලනය සඳහා එම ආයතන නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක වන බවට සහතික වීම අවශ්‍ය වේ.

අනුර කුමාර දිසානායක සහ ඓතිහාසික පරීක්ෂණය

මෙය තර්කය නැවතත් අනුර කුමාර දිසානායක වෙත යොමු කරයි.2024 සැප්තැම්බර් මාසයේදී අනුර කුමාර දිසානායකගේ තේරී පත්වීම සහ නොවැම්බර් මාසයේදී ජාතික ජන බලවේගය ලැබූ විශිෂ්ට පාර්ලිමේන්තු ජයග්‍රහණය, ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාපිත දේශපාලන ක්‍රමය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් පෙන්නුම් කළේය.

ජාතික ජන බලවේගය ආසන 159 ක් එනම් පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බලයක් ලබා ගත්තේය. එම ජනවරම සුවිශේෂී අවස්ථාවක් නිර්මාණය කළේය. එය සුවිශේෂී අනතුරක් ද නිර්මාණය කළේය. අවස්ථාව රැඳී පවතින්නේ, අනුප්‍රාප්තික රජයන්ට හානි කර ඇති පක්ෂපාතීත්වය, දණ්ඩමුක්තිය සහ අධික ලෙස බලය කේන්ද්‍රගත කිරීමේ පුරුදු අහෝසි කිරීම තුළය.

අනතුර රැඳී පවතින්නේ, අතිමහත් පාර්ලිමේන්තු බලයක් හිමිවීම නිසා, පාලක පක්ෂය පමණක් ජාතික යහපත තේරුම් ගෙන ඇතැයි යන හුරුපුරුදු මතයට වැටීමට ඉඩ හැරීම තුළය. අනුර කුමාර දිසානායකගේ පරිපාලනය දූෂණ විරෝධී පරීක්ෂණ, පරිපාලන විනය සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය කෙරෙහි සැලකිය යුතු අවධානයක් යොමු කර ඇත. එම ප්‍රමුඛතාවන් වැදගත් වේ.

නමුත් පද්ධතිමය වෙනසක් පිළිබඳ ජාතික ජන බලවේගයේ පොරොන්දුවේ අවසාන පරීක්ෂණය තීරණය වන්නේ පරීක්ෂණයට ලක් වූ හිටපු දේශපාලනඥයන් සංඛ්‍යාවෙන් හෝ කළ රජයේ නිවේදන සංඛ්‍යාවෙන් හෝ නොවේ. එය තීරණය වන්නේ ආයතන වඩාත් ස්වාධීන වන්නේද, රාජ්‍ය පරිපාලනය වඩාත් දක්ෂ වන්නේද සහ බලය භාවිත කිරීම වඩාත් වගකීම්සහගත වන්නේද යන්න මතය.

අපහසුතාවන්ට පත්වන විට රජය විවේචන පිළිගන්නේද?

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් වර්තමාන ජනාධිපතිවරයාට ඇති බලතල අඩු කරන්නේද? දේශපාලන පක්ෂපාතීත්වයට වඩා වෘත්තීය නිපුණතාව මත පත්වීම් වැඩි වැඩියෙන් සිදුවේද? පාලක පක්ෂයේ සාමාජිකයන් සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල වන විටත් එම වගවීමේ ප්‍රමිතීන්ම අදාළ වේද? මේවා අනුර කුමාර දිසානායක හෙළා දැකීමට නගන ප්‍රශ්න නොවේ.

මූලික ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ පොරොන්දුවක් මත තේරී පත් වූ ඕනෑම පරිපාලනයක් පිළිතුරු දීමට සූදානම් විය යුතු ප්‍රශ්න වේ.

විපක්ෂයේ වගකීම

විපක්ෂය හමුවේ ද එක හා සමාන වැදගත් වගකීමක් පවතී. විපක්ෂ දේශපාලනය යනු ආණ්ඩුව වැරදෙන තෙක් බලා සිටීම පමණක් විය නොහැක. පෙර බලය හෙබවූ පක්ෂවල දේශපාලනඥයන්ට, මහජන නොසන්සුන්තාව නිසා තමන්ගේ විශ්වසනීයත්වය ස්වයංක්‍රියව නැවත ගොඩනැගෙන බව සිතිය නොහැක.

ගම්භීර විපක්ෂයක් විසින් බදුකරණය, ආයෝජන, අධ්‍යාපනය, ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ, සංහිඳියාව සහ ජීවන වියදම පිළිබඳව පැහැදිලි විකල්ප ඉදිරිපත් කළ යුතුය.

සෑම පරිපාලනමය දුෂ්කරතාවක්ම ජාතික විනාශයක සාක්ෂියක් ලෙස නොසලකා, එය රජයේ ප්‍රතිපත්තිවලට අභියෝග කළ යුතුය.

තවද, ස්වාධීන ආයතන මගින් තමන්ට දේශපාලනිකව අවාසිදායක තීරණ ගන්නා විට පවා, එම ආයතනික ස්වාධීනත්වය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය යුතුය.

නැතහොත්, විපක්ෂය යනු අහිමි වූ වරප්‍රසාද නැවත ලබා ගැනීම සඳහා කෙරෙන තවත් එක් මැතිවරණ ප්‍රචාරණයක් පමණක් බවට පත්වේ. එය දේශපාලනයයි. එය රාජ්‍ය පාලනය නොවේ.

දේශපාලනය අවසන් විය යුතු මොහොත

සමහර විට දේශපාලනය සහ රාජ්‍ය පාලනය අතර වෙනස කාලානුක්‍රමික එකක් නොවනු ඇත.

මැතිවරණ ප්‍රතිඵල ප්‍රකාශයට පත් කරන සවස් වරුවේ දේශපාලනය අවසන් වන්නේ නැත.

ආණ්ඩුවකට දේශපාලන තීන්දු අත්‍යවශ්‍ය වේ. රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තිවලට තරඟකාරී නායකත්වයන්, පරස්පර ප්‍රමුඛතාවන් සහ දුෂ්කර තේරීම් අනිවාර්යයෙන්ම ඇතුළත් වේ.

සැබෑ පරිවර්තනය සිදුවිය යුත්තේ බලය පාවිච්චි කරන අරමුණ තුළය.

දේශපාලනඥයෙකු අසන්නේ, මෙම තීරණය ඊළඟ මැතිවරණයට බලපාන්නේ කෙසේද? රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙකු අසන්නේ, මෙම තීරණය ඊළඟ පරම්පරාවට බලපාන්නේ කෙසේද? සමහර විට මෙම ප්‍රශ්න දෙකටම එකම පිළිතුර ලැබිය හැකිය.
එසේ නොවූ විට, නායකත්වයේ ස්වභාවය එළිදරව් වේ.

දුෂ්කරතාව නම් මැතිවරණ ජයග්‍රහණය ක්ෂණික සහ මැනිය හැකි එකක් වන අතර, යහපාලනය සඳහා කැපකිරීම් අවශ්‍ය විය හැකි අතර එහි ප්‍රතිලාභ ලැබෙන්නේ වසර ගණනාවකට පසුව වීමයි.

නව රෝහලක් නිම කිරීමට වසර ගණනාවක් ගත විය හැකිය. අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා පරම්පරාවක් ගත විය හැකිය.
ස්වාධීන ආයතන දිනෙක ඒවා පිහිටුවූ පුද්ගලයන්ට එරෙහිවම පරීක්ෂණ පැවැත්විය හැකිය. ව්‍යවස්ථාමය සීමාවන් මගින් ඒවා හඳුන්වාදීමට වගකිව යුතු නායකයාගේ බලතල අඩු විය හැකිය.

සැබෑ රාජ්‍ය පාලනය සඳහා දේශපාලන ජයග්‍රහණයකට වඩා දුෂ්කර දෙයක් ඉල්ලා සිටින්නේ එබැවිනි. එයින් ඉල්ලා සිටින්නේ බලය මගින් තමන් වෙත ලබා දී ඇති වාසි අත්හැරීමට ඇති කැමැත්තයි.

අවසාන මිනුම

ශ්‍රී ලංකාව තම දේශපාලන කනගාටුවලින් අවසානයේ ගලවා ගන්නා නායකයා සෙවීමට වසර අසූවකට ආසන්න කාලයක් ගත කර ඇත. සමහර විට එම සෙවීමම මග පෑදුණු එකක් නොවන්නට ඇත. තනි පුද්ගලයෙකුගේ ප්‍රඥාව, ඡන්දය හෝ පෞද්ගලික පිරිසිදුකම මත කිසිදු රටක් ස්ථිරවම රඳා නොසිටිය යුතුය.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රජයක අරමුණ දූෂණය විය නොහැකි පාලකයෙකු සෙවීම නොවේ. එය පාලකයන්ගේ අඩුපාඩු ජාතික විනාශයන් බවට පහසුවෙන් පත් නොවන්නාවූ දේශපාලන ක්‍රමයක් ගොඩනැගීමයි.

එම පරිවර්තනයට දායක වීමට අනුර කුමාර දිසානායකට අවස්ථාවක් තිබේ. මෙම මූලධර්මය සෑම නායකයෙකුටම, සෑම පක්ෂයකටම සහ සෑම පරම්පරාවකටම අදාළ වේ. රාජ්‍ය පාලනයේ සැබෑ මිනුම වන්නේ පොරොන්දුවල වාග් ව්‍යක්තතාව, මැතිවරණ ජයග්‍රහණවල විශාලත්වය හෝ දේශපාලන පැවැත්මේ කාලසීමාව නොවේ.

එය බලය පැවරී ඇති අය, තාවකාලිකව එය හෙබවූ පෞරුෂයන්ට වඩා ශක්තිමත් ආයතන පසුවට ඉතිරි කරන්නේද යන්නයි.
දේශපාලනය ආරම්භ වන්නේ බලය ලබා ගැනීමේ අභිලාෂයෙනි. රාජ්‍ය පාලනය ආරම්භ වන්නේ බලය ලබා ගන්නා අය රට තමන්ට අයිති නැති බව තේරුම් ගත් විටය.

එම තේරුම් ගැනීමේ අවසාන සාක්ෂිය ලැබෙන්නේ, ඊළඟට සිදුවන්නේ කුමක්දැයි බිය නොවී බලය අත්හැරීමට ඔවුන් සූදානම් වූ විටය.

★ ලේඛකයා Vishwamithra1984@gmail.com ඔස්සේ සම්බන්ධ කර ගත හැක. (colombotelegraph.com  වෙබ් අඩවියේ පළවූ When Does Politics End & Governance Begin? ) ලිපියේ පරිවර්තනයකි. පරිවර්තනය ඒඅයි භාවිතයෙන් අනිද්දා විසිනි.)