දෙමළ භාෂාවෙන් ලියන මුස්ලිම් ජාතික කවියෙකු වන මොහොමඞ් ජසීම් මොහොමඞ් අහ්නම් මැයි මාසයේ සිට මේ දක්වා අත්අඩංගුවේ සිටී. ඒ ඔහු අන්තවාදී කවි ලියූ බව චෝදනා කරමිනි. එහෙත්, දෙමළ බස වැටහෙන අයෙකුට ඒ කවි අන්තවාදී නොවන බව පෙනේ.

‘මෙම ග්‍රන්ථයේ අන්තවාදී අදහස් සහිත වූ බවට සොයා ගත්තා.’ 2020 ජුනි 17 වැනිදා නවරසම් නමැති ග්‍රන්ථයක් පිළිබඳ අධිකරණයට කරුණු දක්වමින් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පොලිස් සැරයන් සුරංග එසේ කියා තිබුණි. එයින් පසු, ‘අන්තවාදී ග්‍රන්ථයක්’ ලියා දරුවන්ට ඉගැන්වූ ගුරුවරයෙකු ගැන හිරු ටීවී, දෙරණ ටීවී ඇතුළු මාධ්‍ය ගණනක් ලියා කියා තිබුණි.
පොත්පත් ලියා දරුවන්ටත් අන්තවාදය ඉගැන්වීම ගැන භයානක චිත්‍රයක් ඒ වාර්තාවලින් මැවුණි. දෙමළ භාෂාව නොදන්නා, මේ පොත නොකියවූ අය අර මාධ්‍යවලින් මැවූ භයානක චිත්‍රය පමණක් සිතට ගන්නවා නිසැකය.
දිනය 2018 මැයි 15 වැනිදාය. තරුණ කවියෙකු තමන්ගේ කවි පොත එළිදැක්වීමේ උත්සවය සංවිධානය කර තිබුණි. ඒ පොත් එළිදැක්වීමේ උත්සවය පටන්ගත්තේ ‘ශ්‍රී ලංකා මාතා- අප ශ්‍රී ලංකා’ ආදි වශයෙන් අපේ රටේ ජාතික ගීය ගායනා කරමින්ය. ඒ ‘නවරසම්’ නම් දෙමළ භාෂාවෙන් ලියූ කාව්‍ය ග්‍රන්ථයයි. එම පොත රහසේ ලියූවක් නොවේ. ප්‍රසිද්ධියේ එළිදක්වා අලෙවි කළ පිටු 125ක පොතකි. පොතේ ලියාපදිංචි අංකය අයිඑස්බීඑන් 978-955-7432-00-7 ය. අත්අඩංගුවේ ඉන්නේ ඒ පොත ලියූ කවියාය.

අන්තවාදයක් නෑ
මේ වන විට අධිකරණ කටයුතු වෙනුවෙන් පිළිගත් පරිවර්තකයන් ලවා එම ග්‍රන්ථය දෙවරක් සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇත. ඊට අමතරව අපද අප සතු සාමාන්‍ය දෙමළ භාෂා දැනුමෙන් පොත කියවා බැලුවෙමු. දෙමළ භාෂාව හොඳට දන්නා උදවිය ලවා කවිවල තේරුම විමසුවෙමු.
‘ම්හු…’ පොලිස් සැරයන් සුරංග අධිකරණයට කී අන්තවාදී පොත ඒ පරිවර්තනවලවත්, අප කියවද්දී තේරුම්ගත් හැටියටත් පෙනෙන්නට නැත. ඒ වෙනුවට අන්තවාදයට එරෙහි අදහස් ඒ පොතේ ඇත.
මෙම පොත පිළිබඳ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ විශ්‍රාමික මහාචාර්ය එම්.ඒ. නුහ්මාන් ලියූ සටහනක මෙසේ සඳහන්ය.
‘කවි 45කින් සමන්විත මෙම කෙටි පොත මම කියවූවෙමි. අන්තවාදය පිළිබඳ කිසිවක් මම ඒ පොතේ නොදුටුවෙමි. ඒ වෙනුවට කවි කිහිපයක්ම අන්තවාදයට, හිංසනයට මෙන්ම යුද්ධයට එරෙහි ඒවා බව දුටුවෙමි. මෙම කවියා සැලකිලිමත් වී තිබුණේ ආගමික සදාචාරය, මනුෂ්‍යත්වය, ආදරය සහ සාමකාමී දිවියකි. එවැනි අදහස් අන්තවාදය ලෙස හැඳින්වීම පුදුම සහගතය. මෙම පොතේ ඇතැම් කවිවල (හිංසනයට එරෙහි කවි වල) රූපමය වශයෙන් ආයුධ රැගත් පුද්ගලයන්ගේ ඡායාරූප තිබීම නිසා දෙමළ භාෂාව නොදත් නිලධාරීන් මෙය අන්තවාදය පතුරුවන පොතක් යැයි සිතන්නට ඇත.’

පසුබිම් කතාව
මෙය නීතිඥ හිජාස් හිස්බුල්ලා අත්අඩංගුවට ගැනීමේ කුප්‍රකට සිදුවීමට සම්බන්ධය. අප මෙහි හිජාස් හිස්බුල්ලා සිදුවීම විස්තර කරන්නේ නැත. සරලව සහ කෙටියෙන් දැන් කිව හැකි එක් දෙයක් වන්නේ හිජාස් සම්බන්ධතා පැවැත්වූ නීති විරෝධී යැයි කියන කටාර් චැරිටි නම් සංවිධානය අදටත් යහතින් ශ්‍රී ලංකාවේ තිබෙන බවත්, මේ ආණ්ඩුව සමඟ ගනුදෙනු කරන බවත්ය. ඊට අමතරව ඔහු තැනූ, ඔහු ඇතුළු පිරිසක් දරුවන්ට ‘අන්තවාදය ඉගැන්වූ’ බව කියන මද්රසාවට සම්බන්ධ බොහෝ දෙනෙක් තවම නිදැල්ලේ සිටිති. මද්රසාවටත් කිසිදු ප්‍රශ්නයක් නැත. ඒ මද්රසාවේ අන්තවාදය ඉගැන්වූ බව තවම තහවුරු කර නැත. තහවුරු කරන්නට තබා තවම හරිහැටි චෝදනාවක්වත් නැත.
කෙසේ වෙතත් හිජාස්ට එරෙහි පරීක්ෂණවලදී පුත්තලම කල්පිටියේ අල්මනාර් පෙදෙසේ 04 වන හරස් වීදියෙහි තිබී නවරසම් නම් ග්‍රන්ථයක් අත්අඩංගුවට ගත් බව කියා ඇත. ඉන්පසු පෙර කී මද්රසාවේ ඉගැන්වූ මොහොමඞ් ජසීම් මොහොමඞ් අහ්නම් නම් ගුරුවරයා මෙම කවි පොත ලීවායැයි සොයාගත් බව සීඅයිඩීය අධිකරණයට කරුණු වාර්තා කරමින් කියා ඇත. සිලාවතුරේ පදිංචි අහ්නබ් මැයි 16 වැනිදා අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ ඔහු රඳවාගෙන සිටී.

කියවා බලන්න
ඒ කවි සැඟවුණු කවි නොවේ. නවරසම් ග්‍රන්ථය සැඟවුණු එකක් නොවේ. මේ කවියාගේ කවි සමාජයෙන් සැඟවුණු ඒවා නොවේ. අනෙක තාක්ෂණය දියුණු කාලයේ ඒ කවිවල මූලික අදහස් තේරුම් ගන්නත් අසීරු නැත.
මේ කවියාගේ බ්ලොග් අඩවියේ පාස්කු ඉරිදා ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයට පසු දින, එනම් 2019 අප්‍රේල් 22 වැනිදා දෙමළ භාෂාවෙන් ලියූ කවියක් ඇත. ඒ කවියෙහි තිබෙන්නේ එම ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය එල්ල කළ ත්‍රස්තවාදීන්ට දැඩි දෝෂාරෝපණ මුඛයෙන් කතා කෙරෙන කවියකි. දෙමළ භාෂාව නොදන්නා අයෙකුට වුව ප්බබ්ර්පමායමගඉකදටිචදඑගජදපරැ බ්ලොග් අඩවියට ගොස්, ‘ගූගල් ට්‍රාන්ස්ලේෂන්’ යෙදවුම පාවිච්චි කරමින් එහි කවි කියවිය හැකිය.
පෙර කී අප්‍රේල් 22 කවියෙහි සරල සිංහල තේරුම මෙසේය. ‘සියදිවි නසාගෙන, අන් අයගේත් දිවි නැතිකරන ඔබට දෙවියන්ගේ නාමය කුමකටද? ඔබත් වැනසී, අන් අයත් වනසන ඔබට ඉස්ලාමීය නමක් කුමටද? ඔබත් නැති වී අන් අයත් වනසන ඔබට, නබිතුමාගේ නම මොකටද? අල් කුරානය මොකටද? එක් දිවියක් නසන විට, මුළු මානව සමාජයම නැසෙන බව අල් කුරානයෙන් ඉගෙනගත්තේ නැතිද? නුඹ කළ විනාශයෙන් ලංකා මාතාව කඳුළු සලනකොට නුඹ ස්වර්ගයට යන්න හිතනවාද? අපේ සමාජයේ නමින් නුඹ කළ පව්කාර ක්‍රියාවට මුස්ලිම් අයත් පීඩා විඳිනවා. නුඹ කළ අපරාධයට එරෙහිව මම සාක්ෂ්‍ය දෙනවා. නැති වූ හැම දිවියකටම මගේ කම්පනය, වේදනාව සහ ශෝකය ප්‍රකාශ කරනවා.’
මේ අදහස් අන්තවාදයක් ලෙස අර්ථකතනය කරන්නේ කෙලෙසද?

ළමා මනස
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පොලිස් සැරයන් සුරංග ජුනි 17 වැනිදා කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේදී කර තිබුණු ප්‍රකාශයෙන් කොටසක් මෙසේය.
‘ඒවා රචනා කළ මෙන්ම ඒවා ඉගැන්වීම් කළ ගුරුවරයා වන මොහොමඞ් ජසීම් මොහොමඞ් අහමඞ් නමැත්තා අත්අඩංගුවට ගෙන මේ වන විට ප්‍රශ්න කිරීම් සිදුකරමින් සිටිනවා. මොහු රචනා කළ ප්‍රශ්න ගත ග්‍රන්ථය වන්නේ “නවරසම්” නමැති ග්‍රන්ථයයි. එම ග්‍රන්ථය පිළිබඳව විමර්ශනයක් කළා. එහිදී සැකකටයුතු තොරතුරු රාශියක් අනාවරණය වුණා. මෙම ග්‍රන්ථයේ අන්තවාදී අදහස් සහිත වූ බවට සොයා ගත්තා. මේ සම්බන්ධයෙන් පුළුල් විමර්ශනයක් කළ යුතු වෙනවා. මේ පොත් ඉගෙන ගත් ළමයින්ගේ මනසට කුමන ආකාරයේ බලපෑමක් සිදුවෙලා ද කියලා සොයා බලන්න වෙනවා.
මෙම ග්‍රන්ථය සහ එහි සිංහල මෙන්ම ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය සහිත පොත් තුනක් සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනය කර වාර්තාවක් කැඳවීම සඳහා කොළඹ රිජ්වේ ආර්යා ළමා රෝහලේ අධ්‍යක්ෂවරයා වෙත නියෝගයක් නිකුත් කරන ලෙසට ඉල්ලා සිටිනවා. මේ ග්‍රන්ථ හැදෑරීමෙන් දරුවන්ගේ මනසට සිදුවූයේ කුමක්ද? දරුවන් සිය දිවි නසාගැනීමට පෙළඹීම් සිදුවී ඇත් ද යන්න සම්බන්ධයෙන් ද ළමා හා යෞවන මානසික වෛද්‍ය විශ්ලේෂකවරයකු ලවා මෙම වාර්තාව සකසා ගත යුතු වෙනවා.’
ඒ අනුව මේ පිළිබඳ විශ්ලේෂණයක් ලබාගෙන තිබේ. ඒ අනුව මෙම කවිවලින් ළමා මනසට හානි වීමේ ‘ඉඩක් ඇතැයි’ වාර්තා කර තිබේ. දැන් මෙම කවිවලින් අන්තවාදය පැතිරවීමේ චෝදනාව වෙනස් වී, ළමා මනසට නුසුදුසු අදහස් ඇති කවි පොතක් ලෙස අර්ථකථනය කර තිබේ.
ළමා මනසට හානි වන අදහස් යන්න වරදවා වටහාගත යුතු නොවේ. අප පෙර විස්තර කර කවිය වුව ළමා මනසට හානිකර බව අර්ථකථනය කළ හැක. බෞද්ධ පන්සලකට ගිය කල එහි යක්ෂ රූප, විවිධාකාර මිනීමැරුම්වලට අදාළ රූප දැකගත හැකිය. පන්සල්වල දඟගෙවල්වල ඇත්තේ දකින්නට අසීරු විදියේ හිංසනයන්ය. බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ පවා මරණය ගැන, අංගුලිමාල ගැන, මිනීමැරුම් ගැන කතා කරයි. ඒ, අපරාධවලට එරෙහි අදහසකින් මිස, ඒ අපරාධ ප්‍රවර්ධනය කරන අදහසෙන් නොවේ.
අත්අඩංගුවට ගත් මොහොතේ කුමක් සිතුවාදැයි අප දන්නේ නැත. එහෙත් මේ මොහොත වන විට එම කවියා ‘ත්‍රස්තවාදියෙකු’ ලෙස ලේබල් කරන උදවිය ඔහුගේ කවි අන්තවාදී නොවන, ඇත්තටම අන්තවාදයට එරෙහි කවි බව නොදන්නවා නොවේ. ‘නවරසම්’ පොත කියවන්නේත් නැතිව එය අන්තවාදය පතුරුවන පොතක්යැයි මාධ්‍ය වාර්තා පළකරන ඔය ප්‍රධාන ධාරාවේ මාධ්‍ය බොහොමයක් දෙමළ ජාතික සන්ධානයේ දේශපාලනඥයෙකු කී කතාවක් පරිවර්තනය කොට සාමාන්‍ය ජනතාවගේ බිය ඇවිස්සෙන අයුරින් පළ කරන්නට දෙපාරක් සිතන්නේ නැත.
මේ කවියා සිංහලෙන් කවි ලීවා නම් මෙලෙස අත්අඩංගුවේ තබාගැනීමට හැකි වන්නේ නැත. ඒ, භාෂාව නිසා ඔහු ලීවේ මොනවාද, ඒවා අන්තවාදීද යන්න සමාජයටම දැකගත හැකි නිසාය. මේ අදහස්ම සිංහලෙන් ලීවා නම් කිසි ප්‍රශ්නයක් නැත.
අන්තවාදයට එරෙහි අදහස් නොව, අන්තවාදී අදහස් වුව සිංහලයන් ලීවාට කිසි ප්‍රශ්නයක් නැත. ආගම වෙනුවෙන් මිනී මරන්නට, ‘සතුරන්’ යැයි සිතන අය නසන්නට, ඒ සතුරන් නසන අය දෙව්ලොව සැප ලබන බව කියන්නට, මරන්නේ ‘පරයන්’ නම් ඒ මිනීමැරුම්වලට පව් නැති බව කියන්නට සිංහල භාෂාවෙන් ප්‍රශ්නයක් නැත. බෞද්ධාගමේ නාමයෙන්, සිංහල ජාතියේ නාමයෙන් කරන ඕනෑ අපරාධයක් වීරත්වය නගන හැටි ලීවාට එය අන්තවාදය යැයි සලකන්නේ නැත.
මීට පෙර කිවියර රත්න ශ්‍රී කියා ඇති පරිදි ඇස්. මහින්ද හිමි ලියා ඇති කවිවල ඇත්තේද සහරාන්ගේම අදහස්ය. එහෙත් ලියන්නේ දෙමළෙන් නම්, අන්තවාදයට විරුද්ධව ලීවත් එය ඕනෑ විදියකට අර්ථකථනය කළ හැක. නවරසම් ලියූ කවියාට මුහුණදෙන්නට සිදුව ඇත්තේ ඒ කටුක සත්‍යයටය.■

නවරසම් පොතේ කවි

දිවා භෝජනය

මහ මුහුදේ මාලු‍යි
පදමට කළ රසමුයි
……………………..
කැකුළු හාල් බතුයි.

හැඩට නටන
හංස රැඟු‍ම් දමන පාත්තයයි
ජලය කරා යන තාරා පැංචයි
පස අවුස්සා
කුණු ඇහිඳ කන කිකිළියි.

බිම් සකසා
පෝර දමා පොළොව සරුකර හැදූ ගෙවත්තත්.
දෙළුම්,
පේර, ගැමි කෙසෙල් ආදී

හැම නිවාඩුවකම නිසැකවම කා රස බලමි.
දෙවියනි හැමදාකම නුඹෙන්ම මම යදිමි.

ආපදා
මහපොළොවේ මහමුහුදේ දිය ගැලු‍ම.
ගම්වැදී ජීවයන්,
මළබත් කිරීමෙන්
දෙවියෝ රකිත්වා.

මාරක සුළං හමා, සෙවණ දෙන නිවස මතට,
ගස් වැනසෙද්දී
ආපදා යනු කිමක්දැයි,
වටහාගනිමු.

ගස්කඳන් මත නැග මුහුදු යද්දී
චණ්ඩ මාරුතයකට ගස්කඳ හසුවී
ගස් කඳ පෙරළීමට මතුව
ආපදා ගැන දනිමු – යහකම් කරමු.

වැසි ජල ගැලීම් වැඩි වී
ගං වතුර නිවසට
වැදීමට පෙර
අපි රක්ෂක
සරණ ලබමු.

ගිනිකූරු ……… දල්වද්දී
වනය ගිනිගෙන දැවී යයි
ගමරට වියළී හිඳී යයි
ආපදාවලින් මිදෙමු.

සමගි ජන බලවේගයේ මන්ත්‍රීවරියක් සහ එජාපයේ සිටි කෙනෙක් විදියට පක්ෂයේ ව්‍යවස්ථාව ගැන හිතන්නේ මොනවාද?
අපි වඩා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂ ව්‍යවස්ථාවක් සහ දේශපාලන පසුබිමක් වෙනුවෙන් ඉල්ලීම් කළා. මේ පක්ෂ ව්‍යවස්ථාව සකස් කිරීමේදී සියලු මහජන නියෝජිතයන්ගේ අදහස් ලබාගත්තා. වඩාත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රමවේදයකට ව්‍යවස්ථාව හැදුණා කියන එක තමයි මට කියන්න තියෙන කාරණාව. වෙනත් කිසිම පක්ෂයක නොතිබුණු විදියේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යවස්ථාවක් අපි හැදුවා. වැඩිපුරම සන්තෝස වෙන්න පුළුවන් කාරණාව තමයි හැම කෙනාගේම අදහස් ගත්ත එක.

සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා ව්‍යවස්ථාව සකස් කිරීමේ ක්‍රියාවලියේදී මන්ත්‍රීවරුන්ට තින්දු ගන්න ඉඩ දීලා පැත්තකට වුණ බව කියනවා…
ඔව්, හැම කෙනාගේම අදහස් ගත්තා. ඒ අදහස්වලට වටිනාකමක් ලැබුණා. නීතිඥ මණ්ඩලයක අදහස් වෙනම ගත්තා. ජ්‍යෙෂ්ඨයන්ගේ අදහස් වෙනම විමසුවා. අනෙකුත් පක්ෂ එක්කත් කතා කළා. මේ ක්‍රියාවලිය මහමැතිවරණය ඉවරවෙලා සති දෙකකින් තුනකින් විතර පස්සේ තමයි පටන්ගත්තේ. ඒක මාස දෙකතුනක් තිස්සේ හැදුණා. විවිධාකාර සාකච්ඡාවලින් පස්සේ තමයි සම්මත වුණේ.

ඔබ ඇතුළු පිරිසක් කාලයක් තිස්සේ අභ්‍යන්තර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වෙනුවෙන් සටන් කළා…
නෑ ඉතින්. සටන් කළා නෙවෙයි. අපට ඕනෑ වුණේ පාක්ෂිකයන්ට සලකන්න පුළුවන් විදියේ පක්ෂ ආකෘතියක් හදාගන්නයි. අපි කවුරුත් කැමතියිනේ පාක්ෂිකයන්ට සලකන්න. ඒක කරන්න පුළුවන් ආණ්ඩු බලය ලැබුණොත්. අපි හැමෝටම ඕනෑ රටේ වෙනසක් ඇති කරන්න. ඒ සඳහා බලය තියෙන ආණ්ඩුවක් ගන්න අවශ්‍යයි. ඒ සඳහා අපි 2010 විතර ඉඳලා දිගින් දිගටම සාකච්ඡා කළා. ආණ්ඩු බලය ලබාගැනීමට සමත් පක්ෂ ආකෘතියක් හදාගන්න අපට ඕනෑ වුණා. ඒත් ඒ කාලයේ එතරම් බලාපොරොත්තු විය හැකි දෙයක් සිද්ධවුණේ නැහැ. එයින් පස්සේ සිද්ධවුණ දේවල් අපි දන්නවානේ.

මෙතැනින් එහාට සමගි ජන බලවේගයේ ඉලක්කය මොකක්ද?
අපි පක්ෂය පිහිටෙව්වේත් මාර්තු 03 වැනිදා වගේ. තවම පක්ෂයට අවුරුද්දක්වත් නෑ. ඒ අනුව අපි පක්ෂයක් විදියට තවත් සමාජය ඉදිරියට යා යුතුයි. අපේ බලාපොරොත්තුව 2024 ජනාධිපතිවරණය ජයගැනීම. මේ තියෙන ක්‍රමය තුළ ජනාධිපතිවරණයක් ජයගැනීම තමයි ඕනෑ පක්ෂයක මූලික බලාපොරොත්තුව වන්නේ. ජනාධිපතිවරණයක් දිනන්නේ නැතිව වැඩකටයුතු කරන්න අමාරුයි. ගිය අවුරුද්දේ ජනාධිපතිවරණයේදී ජනතාවට බොරු පොරොන්දු දුන්නා. බොරු මත පැතිරවූවා. දැන් ජනතාවට ඒවා වැටහෙමින් තියෙනවා. අපේ අරමුණ ජනතාවට තවදුරටත් ඇත්ත පහදලා 2024 දී බලය ගැනීම. ඊට පෙර එන හැම මැතිවරණයකදීම අලුත් පක්ෂයක් හැටියට ස්ථාවර කරගැනීමේ උත්සාහයක් තියෙනවා. එක්සත් ජාතික පක්ෂයට අවුරුදු හැත්තෑදෙකක ඉතිහාසයක් තියෙනවා. ශ්‍රීලනිපයටත් එහෙමයි. අපේ පක්ෂයට තවම අවුරුද්දක්වත් නෑ. අපේ පක්ෂය ගැන විශ්වාසයක් ඇති කරලා ජයග්‍රහණය ලැබීමේ වුවමනාව අපට තියෙනවා.

වත්මන් ආණ්ඩුව පත්වුණාට පස්සේ අධිකරණය ගැන බොහෝ සංවාද ඇති වුණා. හිටපු අධිකරණ ඇමතිනියක් ලෙස ඒ ගැන දකින්නේ කොහොමද?
2015ට ඉස්සෙල්ලා තිබුණ තත්වයට ආපහු අධිකරණය ගෙනයෑමේ උත්සාහයක් තියෙන්නේ. 20 සශෝධනය ගෙනාවේ ඒකට. ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කරලා අලුත් ව්‍යවස්ථාවක් ගේනවා කියලයි හැටනවලක්ෂයක් ජනතාවට බලාපොරොත්තු දුන්නේ. එසේ නොවී ජනතාවගේ බලාපොරොත්තු කඩ කළා. අධිකරණ ස්වාධීනත්වය විනාශ කරන තත්වයකට තමයි ඉස්සෙල්ලාම 20 වැනි සංශෝධනය ගෙනල්ලා අඩිතාලම දාගත්තේ. කොටින්ම කීවොත් අග්‍රවිනිශ්චයකාරවරයාට ඉදිරිපත් කළ කෙටුම්පතේ සඳහන් නොවූ විදියට විනිශ්චයකරුවන් වැඩි කිරීමට 20 වන සංශෝධනයෙන් පියවර ගත්තා. අභියාචනාධිකරණයට පත් කළ විනිසුරුතුමන්ලා පිළිබඳ ගැටලුවක් තියෙනවානේ.

ඒ ගැටලුව මොකක්ද?
පත්කිරීම්වලදී සලකා බැලුවේ ජ්‍යෙෂ්ඨත්වයද, කාර්යක්ෂමතාවද, අගවිනිසුරුවරයාගේ නිර්දේශයද කියන එක පැහැදිලි නැහැ. ඔන්න ජ්‍යෙෂ්ඨත්වය අනුව කිහිපදෙනෙක් අරගෙන. ඒත් එක් තැනක ඉඳන් ජ්‍යෙෂ්ඨත්වයේ පිළිවෙළ කැඩිලා. ජ්‍යෙෂ්ඨත්වය අනුව නම් එන්න ඕනෑ පස්දෙනෙක් විතර හලලා. 15 වැනියා වෙනකල් අරගෙන. එතකොට හැලුණු අය හැලුවේ ඇයි, තෝරාගත් අය තෝරාගත්තේ ඇයිද කියලා පැහැදිලි කිරීමක් නැහැ. ඒක රහසක්. හේතුව ඕනෑම එකක් වෙන්න පුළුවන්. මේවායින් පණිවිඩයක් යනවානේ. අපට ඕනෑ විදියට හිටියොත් තමයි අධිකරණයේ උසස්වීම් ලැබෙන්නේ කියලා.

විසිවන සංශෝධනය ගෙනාවේ ඒ වෙනුවෙන්…
හේතු පැහැදිලි නොකර ජනාධිපතිවරයා තනිවම පත් කරන ක්‍රමය වෙනස් කරලා තමයි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව ඇති කළේ. ජනාධිපතිවරයා කරන නාමයෝජනාවක් සම්බන්ධයෙන් නිර්දේශ කිරීමේ බලයක් ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට තිබුණා. මමත් ඒකේ කෙටි කාලයක් හිටියා. අපි ඒ වෙලාවේත් හැම නිර්දේශයක් සම්බන්ධයෙන්ම සලකා බැලුවා. මොකක් හරි පත්කිරීමක ගැටලුවක් තිබුණොත් නැවතත් ජනාධිපතිතුමාට ලියලා ඇරියා. ඒත් දැන් තියෙන්නේ උපදේශන සභාවක් කියලා එකක්. ඒකේ සාමාජිකයන් පස්දෙනෙක් ඉන්නේ. ඒ පස්දෙනා නිරීක්ෂකයන් හැටියට ඉන්නේ. එයාලා බලාගෙන ඉන්න එක විතරයි කරන්නේ.

අධිකරණ ස්වාධීනත්වය ගැන අවිශ්වාසය ඇති වෙන්න පටන්ගත්තේම එම අමාත්‍යධුරය ජනාධිපතිවරයාගේ
පෞද්ගලික නීතිඥයාට දුන්න වෙලාවේ…
අධිකරණ ස්වාධීනත්වය ගැන කිසිම උනන්දුවක් නෑ. අධිකරණ ඇමතිවරයාම පාර්ලිමේන්තුවේදී කීවා ජනාධිපතිවරයාගේ නඩු 35ක් වෙනුවෙන් තමන් පෙනී හිටපු බව. එහෙම කෙනෙක් ඉන්නකොට අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ගැන මිනිසුන්ගේ විශ්වාසයක් ඇති වෙන්නේ කොහොමද? මා පැහැදිලිව කියන්න ඕනෑ, මට ඔහු ගැන පුද්ගලික වෛරයක් නැති බව. ඒත් මම අධිකරණ අමාත්‍යධුරයේ ඉන්නකොට තිබුණු තත්වයට වඩා සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් තත්වයක් තමයි දැන් පේන්න තියෙන්නේ.

යුක්තිය ඉටුවේවි කියන හැඟීම දැන් නැතිවෙලා…
හොඳම උදාහරණය තමයි මහබැංකු බැඳුම්කර සිදුවීම. ඒ වංචාව සිදු වුණේ අපේ ආණ්ඩුවක් කාලයේමයි. ඒත්, අපේ ආණ්ඩුවක් තිබුණු කාලයේදී ඒකට යුක්තිය ඉටුවේවි කියලා යම් විශ්වාසයක් තිබුණා නම් ඒකත් දැන් නැතිවෙලා ගිහින්. මහ බැංකු චෝදනාව තියෙන ආණ්ඩුවක් බලයේ ඉන්නකොටම ඒ ගැන පරීක්ෂණ පටන්ගත්තා. වාර්තා එළියට ආවා. ඒ වාර්තා ප්‍රසිද්ධ කළා. අවුරුදු එකහමාරක් විතර ඒ සැකකරුවන් විදියට හිටපු අය රිමාන්ඞ් බන්ධනාගාරගත වුණා. නීතිපති ඒ සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරමින් හිටියා. මට කියන්න තියෙන්නේ මෙච්චරයි. බැඳුම්කරය ගැන කාටවත් අලුතින් කරන්න දෙයක් තිබුණේ නැහැ. ඒ කාරණා ඔක්කොම මම කරලා තිබුණේ. නඩු දාන එක විතරයි ඉතිරිවෙලා තිබුණේ. හිටපු ආණ්ඩුවට තිබුණු චෝදනා ගැන එහෙම අවිශ්වාස නම්, වත්මන් ආණ්ඩුවේ ඇමතිවරුන්ට තියෙන චෝදනාවලට යුක්තිය ඉටු වේවි කියලා බලාපොරොත්තු වෙන්නේ කොහොමද? සමහර ඇමතිවරුන්ගේ ව්‍යාපාරවල බදු ගෙවීම් පැහැරහැරීමේ සිදුවීම් වාර්තා වුණා. තව සමහර හිතවතුන් ඇන්ටිජන් කට්ටල ගෙන්වීම ගැන මගඩියක් වාර්තා වුණා. විවිධ ඇමතිවරුන්ගේ විවිධ කතා වරින් වර එළියට ආවා. ඒත් ඒවා ගැන අධිකරණ ක්‍රියාවලියක් ගනීවි කියලා විශ්වාස කරන්න බෑ.

විශ්වාසය නැති වෙන්නේ කොතැනින්ද?
අපි කලින් කතා කළ හේතු එක පැත්තකින්. ඊට අමතරව පහුගිය දවස්වල දුන් තීන්දු දකිනකොට, තමන් කැමති අය කැමති ක්‍රමවලට උසස් අධිකරණවලට පත් කරනකොට ඒ විශ්වාසය නැතිවෙනවා. මිනිසුන්ගේ විශ්වාසය දියවෙලා යනවා.

ඔබ අධිකරණ ඇමති විදියට හිටපු කාලයේ ජනාධිපතිවරයාගේ කැමැත්තට එරෙහි තීන්දු අධිකරණයෙන් දුන්නා…
ජනාධිපතිවරයාට විරුද්ධව ගිහින් තීන්දුවක් දුන්න අවස්ථාවක් තමයි 2018 ඔක්තෝබර් මාසයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කුමන්ත්‍රණය වෙලාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව දුන් වෙලාව. මට කිසිම බයක් සැකක් නැතිව කියන්න පුළුවන් මම හිටපු කාලේ අධිකරණය ස්වාධීනයි කියලා. අපි අධිකරණයට කිසිම බලපෑමක් කළේත් නැහැ. කරන්න වුවමනාවක් තිබුණේත් නැහැ. එහෙම බලපෑම් කළ බව කියනවා නම් ඕනෑ කෙනෙකුට ඒවා හෙළිදරව් කරන්න කියනවා. මට තිබුණ වගකීම තමයි 2015 ජනාධිපතිවරණයේදී ජනතාවට දුන්න පොරොන්දුව ඉටු කරන්න පසුබිම සැකසීම. දිගටම ඉල්ලූ දෙයක් තමයි රටේ මුදල් අවභාවිත කරන මහාපරිමාණ වංචා කළ, නාස්ති කළ අයුතු විදියට සම්පත් පාවිච්චි කළ අය ගැන විශේෂ මහාධිකරණ ඇති කරලා නඩු පවරන්න කියලා. මගේ කාලසීමාවේ දිනපතා නඩු අහන ත්‍රිපුද්ගල මහාධිකරණ පිහිටුවන්න කටයුතු කළා. ඒ වැඩකටයුතු ආරම්භ කළේ විජයදාස රාජපක්ෂ මහත්තයා. මම ඒවා ඉදිරියට ගෙනිච්චා. ඒකෙදී අපි කිසිම පුද්ගලයෙක් ඉලක්ක කරගත්තේ නැහැ. ඒ අධිකරණ ස්වාධීනව කටයුතු කළේ.

අධිකරණය ගැන විශ්වාසය නැති වීමත්, දේශපාලන නායකයන් ගැන විශ්වාසය නැති වීමත් එක්ක අරාජික ස්වභාවයක් ඇතිවේවි නේද?
මිනිසුන්ගේ ඒ මානසිකත්වය සාධාරණයි. හැට නවලක්ෂයක් ජනතාව රැවැට්ටුවානේ. ජනාධිපතිවරයෙක් පත් කරගන්නට බොරු කීයක් කිව්වාද? රටේ බොරු මත හැදුවා. බොරු වැඩසටහන් කළා. අනූපහේ චන්ද්‍රිකා මැතිනිගේ කාලේ අත්සන් කළ සෝෆා ගිවිසුම අපි අත්සන් කළා වාගේ බිය මැව්වා. දෙදාස් හතේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහත්තයා අත්සන් කළ ඇක්සා ගිවිසුම අපි අත්සන් කළා වාගේ බිය ඇවිස්සුවා. මහින්ද රාජපක්ෂත් ඉල්ලපු එම්සීසී ගිවිසුම ගැන බය මැව්වා. ඒ ඔක්කොම හරි කියමුකෝ, කැලණි ගඟෙන් නාගයෙක් මවන තරම් පහත් තැනකට වැටුණානේ. රට විකුණනවා කිව්වා. අපි බුද්ධාගම විනාස කරනවා කිව්වා. වඳ සැත්කම් ගැන කිව්වා. අදටත් ඒ වඳ සැත්කම් කළාය කියන වෛද්‍යවරයා ගෙනැත් පරීක්ෂණ අවසන් කරලා නෑ. අධිකරණයේදී කිසි දෙයක් ඔප්පු කරලා නෑ. ඒ සිද්ධිය වෙනුවෙන් විශාල මහන්සියක් අරන් වැඩ කළ කෙනෙක් දැන් ඇමතිවරයෙක් වෙලා ඉන්නවා. දැන් වඳ බෙහෙත් නෑ. මිනිසුන් නොමඟ යැව්වා. මිනිසුන් රැවටුණ රැවටිල්ල නිසා තවමත් ඔවුන් කරවලා අතෑරියා වගේ. 2014ට කලින් තිබුණු තත්වෙට දැන් රට ආයෙමත් පත්වෙලා. දැන් මිනිසුන් හිතන්නේ එයත් එකයි, මෙයත් එකයි කියලා.

මිනිසුන් එහෙම හිතන පසුබිමක, සමගි ජන බලවේගයේ අය බලය ගන්නේ මිනිසුන්ට මොනවා කියලාද?
බොරු කියන්න, බොරු මතයක් හදන්න ඕනෑ නැහැ. බය අවුස්සන්න ඕනෑ නැහැ. බුද්ධිමත් ජනතාවක් හැටියට රුපියල් පන්දාහට, දහදාහට, සමෘද්ධි මල්ලට රැවටෙන්නේ නැති ස්වාධීන පුරවැසියන් ඉන්න රටක් වෙනුවෙන් අපි පෙනී ඉන්නවා. අපේ පක්ෂයේ කාර්යභාරය මිනිසුන් රැවටීම නෙවෙයි, ඇත්ත ගැන දැනුවත් කිරීම.■

• තමන් අනුයන බොරුවම නැවත නැවත මේ භික්‍ෂු-ගිහි පිරිස ගායනා කිරීම අපට සිහිගන්වන්නේ, ධම්ම පදයේ යමක වග්ගයේ එන, ‘අසාරෙ සාරමතිනො, සාරෙ චාසාර දස්සිනො, තෙ සාරං නාධිගච්ඡන්ති, මිච්ඡා සංකප්ප ගොචරා’ යන ගාථාවයි.

පළාත් සභා විරෝධයට පසුගිය සතියේ අලුතින්ම එකතු වුණේ බුද්ධ ශාසන කාර්ය සාධක මණ්ඩලයයි. එනමින් භික්‍ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් සහ තවත් පුද්ගලයන් පිරිසක් විසින් නිකුත් කළ නිවේදනයක් මාධ්‍යවල පළවී තිබිණ. සමහර පුවත්පත්වලින් මුල් පිටුවේ මහා පුවතක් ලෙස වාර්තා කළ එම මණ්ඩලයේ නිවේදනයෙන් කියැවෙන්නේ, ආණ්ඩුව අලුත් ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කරන තුරු පළාත් සභා මැතිවරණ නොපවත්වන ලෙසයි. බැලූ බැල්මට මේ යෝජනාවෙහි වරදක් නැත. ආණ්ඩුව අලුත් ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතක් තව මාස තුනක් තුළ ගෙනෙනවා නම්, බලය බෙදීම ගැන යෝජනාද ඊට ඇතුළත් කළ යුතු නිසා, පළාත් සභා මැතිවරණ ලහිලහියේ පැවැත්වීම අත්‍යවශ්‍ය නොවේ.
එහෙත් මේ ගිහි-භික්‍ෂු පිරිසගේ අරමුණ එවැනි අහිංසක, තර්කානුකූල එකක් නොවේ. ඔවුන්ට අවශ්‍ය වී ඇත්තේ පළාත් සභා විනාශ කර දැමීමය. ඔවුහු සියල්ලෝම එක ලෙස බලය බෙදීමට විරුද්ධයෝය. නායක භික්‍ෂූන් කිහිප දෙනකු හා බෞද්ධ මහා සම්මේලනය වැනි සංවිධාන නිවේදනයට එකතු වී සිටීමෙන් පැහැදිලි වන්නේ, මේ සිංහල-බෞද්ධ පිරිස හා බෞද්ධ නමින් පෙනීසිටින සංවිධානවල වුවමනාව, ලංකාවේ සුළුතර ජාතිකයන්, තමන් යටතේ තබාගනිමින්, තමන්ට වුවමනා පාලනයක් ඔවුන්ගේ කර මත පැටවීම බවය. ඉන් පැහැදිලි වන්නේ, මෙවැනි පිරිස් හා සංවිධාන බලවත්ව සිටින තාක් සුළුතර ජාතිකයන්ට තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් ලබාගන්නට නම් නොහැකි බවය.
මේ මණ්ඩලය නිකුත් කළ ප්‍රකාශනයේ අමූලික අසත්‍යයන් රැසක් අඩංගුය. එක, 13 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සම්මත කරගනු ලැබුවේ ජනතාවගේ අනුමැතියකින් තොරව බව කීමය. දෙක, 13න් මෙරටට හානියක් සිදුකර ඇති බවය. තුන, පළාත් සභා ව්‍යුහය පළාත් පාලන ආයතන ව්‍යුහය දුර්වල කිරීමට, රට බෙදීමට, ජාතීන් අතර සමගිය, සහජීවනය හා සුහදත්වය බිඳදැමීමට ඉවහල් වූ බවය. හතර, ලංකාව වැනි කුඩා රටකට ඔරොත්තු නොදෙන පළාත් සභා ක්‍රමය අහෝසි කළ යුතු බව බහුතර ජනතාවගේ මතය වන බවය. පහ, පළාත් සභා කෙරෙහි මහජනතාවගේ විශ්වාසය හා අභිමතය දෙදරා ගොස් ඇති බවය. හය, ජනතා පරමාධිපත්‍යය හා ජනතා පරමාභිලාෂය සපුරාලීමට පළාත් සභා අසමත්ව ඇති බවය.
මේ පදනමක් නැති අසත්‍යයන්ගේ තරම, 1987 සිට මේ දක්වාම ක්‍රියාත්මක වන පළාත් සභා විසින්ම බොරු කර තිබෙන බව, ඡන්දය, ද්වේෂය, භය හා මෝහය යන සතර අගතියෙන් ගිනිකණ නොවැටුණු මැදුම් පිළිවෙත්ධාරී සැබෑ බෞද්ධයන්ටත්, භික්‍ෂු සංඝයාටත් පැහැදිලි වී ඇතිවාට සැකයක් නැත. 13 සංශෝධනය සම්මත කිරීමට තුනෙන් දෙකක ඡන්දය දුන්නේ ජනතාව විසින් පත්කර එවූ ජනතා නියෝජිතයෝ නොවෙත්ද? 13න් මෙරටට සිදුවු හානිය කුමක්ද? එයින් පළාත් පාලන ආයතන දුර්වල වුණේ කෙසේද? පළාත් සභා නිසා රට බෙදුණේ කවදාද? ජාතීන් අතර සමගිය, සහජීවනය හා සුහදත්වය බිඳවැටුණේ කවදාද? ලංකාවටත් වඩා කුඩා රටවල් බලය බෙදා තිබේ නම් ලංකාවට ඔරොත්තු නොදෙන්නේ ඇයි? පළාත් සභා ක්‍රමය අහෝසි කළ යුතු බව බහුතර ජනතාව තීරණය කළේ කවදාද? ඒවා කෙරෙහි මහජනතාවගේ විශ්වාසය හා අභිමතය දෙදරා ගොස් ඇති බව පෙනුණේ කවදාද? ජනතා පරමාධිපත්‍යය හා ජනතා පරමාභිලාෂය සපුරාලීමට පළාත් සභා අසමත්ව ඇති බව තේරුම් ගත්තේ තොහොමද? යනාදි ලෙස, ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශ, ඔවුන් දෙසටම ප්‍රශ්න ලෙස යළි හැරවීමෙන්, මේ අසත්‍යයන්ගේ අමූලික ස්වභාවය තවත් පැහැදිලි වෙයි. මේ කිසිම ප්‍රශ්නයකට මේ උදවිය සංයුක්ත පිළිතුරු නොදෙනවා පමණක් නොව, ඔවුන් පළාත් සභා ගැන නගන මේ චෝදනාවල අසාරත්වය, 1987 සිට මේ වන තෙක්, විවිධ තැන්වල, සංවාදවල, විවාදවල, ලිපි ලේඛනවල පැහැදිලිව පෙන්වා දී තිබේ. ඒ කිසිවක් නොසලකා, තමන් අනුයන බොරුවම නැවත නැවත මේ භික්‍ෂු-ගිහි පිරිස ගායනා කිරීම අපට සිහිගන්වන්නේ, ධම්ම පදයේ යමක වග්ගයේ එන, ‘අසාරෙ සාරමතිනො, සාරෙ චාසාර දස්සිනො, තෙ සාරං නාධිගච්ඡන්ති, මිච්ඡා සංකප්ප ගොචරා’ යන ගාථාවයි. අසාරවත් දෙය සාරවත් ලෙසද, සාරවත් දෙය අසාරවත් ලෙසද දකින්නා, කිසිදාක සාරවත් දෙය කරා නොපැමිණෙයි යනු එහි තේරුමයි.
පළාත් සභා සම්බන්ධයෙන්ද රාජපක්‍ෂ ආණ්ඩුව වැටී තිබෙන්නේ මුස්ලිමුන්ගේ කොවිඞ් ආසාදිත මළසිරුරු භූමදානයට ඉඩනොදීම නිසා වුවමනාවෙන්ම ඇතිකරගෙන තිබෙන අලකලංචියටයි. එනම්, තමන් විසින්ම කවා පොවා පෝෂණය කරන ලද අන්තවාදී බලවේගවල අත්අඩංගුවට ආණ්ඩුව පත්වීමයි. මුස්ලිම් මළසිරුරු භූමදාන කිරීමට ආණ්ඩුවට වුවමනා වුණත්, ආණ්ඩුවේම අන්තවාදීන් නිසා එය කළ නොහැකිය. දැන් පළාත් සභා ගැනද ඉහත කී මණ්ඩලය ඇතුළු ආණ්ඩුවේම අන්තවාදී පාර්ශ්වවල අත්අඩංගුවට පත්වන්නට ආණ්ඩුවට සිදුවී තිබේ. ඉහත නිවේදනයේ, ‘දේශ හිතෛෂී ජනතාවගේ වරමින් බලයට පැමිණි රජය පළාත් සභා මැතිවරණයක් මේ අවස්ථාවේදී පවත්වා බෙදුම්වාදීන්ගේ අභිලාෂයන් මුදුන්පත් කර ගැනීමට කටයුතු කරන්නේ මන්දැයි අපට සිතාගත නොහැකිය. බෙදුම්වාදීන්ට 13 වැනි ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයේ බලය ලබාදීම හා තහවුරු කිරීම රටේ භෞමික අඛණ්ඩතාවටත් ජාතික ආරක්ෂාවටත් බලවත් තර්ජනයකි.’ යනුවෙන් දැක්වෙන වාක්‍ය දෙක, ඒ අත්අඩංගුවේ තරම කියාපායි.
පළාත් සභා පිහිටුවූ 13 වැනි සංශෝධනය අහෝසි කරන්නට, පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක ඡන්දයකින් පුළුවන. මේ ආණ්ඩුවට ඒ බලය තිබේ. ආණ්ඩුව එය කරාවිදැයි යන්න අපි නොදනිමු. රටට මහත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජයග්‍රහණ ගෙනදුන් 19 වැනි සංශෝධනය සිහිවිකල්ලෙන් මෙන් අහෝසි කර දැමූ ආණ්ඩුවට, 13 ට අත තියන්නටද බැරිකමක් නැත. එහෙත්, එවැනි දෙයකින් රට ආපසු ජනවාර්ගික යුද්ධයකට ඇදගෙන යන්නට ඉඩ තිබෙන මූල බීජ යළිත් වපුරන බව නම් පැහැදිලිව කිව හැකිය. සිංහල-බෞද්ධ ස්වෝත්තමවාදීන්ගෙන්, සිය අයිතිවාසිකම් ලබාගැනීම, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාර්ගයෙන් කළ නොහැකි බව යළිත් වරක් දෙමළ ජනතාව තේරුම් ගතහොත්, මේ තත්වය යටතේ එය පුදුමයක් නොවේ.
පළාත් සභා සුදු අලි බව පළාත් සභා විරෝධීන්ගේ ප්‍රකට ප්‍රවාදයකි. එය සුදු අලි තත්වයට වැටී තිබෙන්නේ, 13 සංශෝධනයේ වරදක් නිසා නොවේ. රටේ දේශපාලන නායකයන් හා පක්‍ෂ විසින් පළාත් සභා අපයෝජනය කරනු ලැබීම නිසාය. දේශපාලකයන්ගේ දෙවැනි පෙළ සැකසීම සඳහාත්, තම තමන්ගේ දරුවන් හා ඥාතිමිත්‍රාදීන්ට දේශපාලනය හුරු කිරීම සඳහාත්, පළාත් සභා සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සිය මඩිය තරකර ගැනීම සඳහාත් දේශපාලන නායකයන් යොදාගන්නා අතරේ, මධ්‍යම ආණ්ඩුවේ හා පළාත් සභාවල සිටින පළාත් සභා විරෝධී දේශපාලක-නිලධර තන්ත්‍රය නිසාත්, පළාත් සභාවලට දුන් බලතල යළි මධ්‍යම ආණ්ඩුවට පවරාගන්නා ලෙස කෑගසන මහජනතා තීරු නිසාත් පළාත් සභා නිරර්ථක දෙයකැ’යි ප්‍රවාදයක් ජනගත කරන්නට පහසුවෙන් හැකිවී තිබේ. එහෙත්, දීර්ඝ කරුණු දැක්වීමක් කෙටි කර කියනවා නම්, පළාත් සභාවල තිබෙන අඩුපාඩුවක් වේද ඒවා සකසාගෙන කාර්යක්‍ෂම ලෙස ක්‍රියාත්මක කරනවා මිස, තමන්ගේම අපිරිසිදු ක්‍රියාකාරිත්වය නිසා සුදුඅලින් බවට පත්වී ඇති ඒවා තමන් විසින්ම පිරිසිදු කරනවා මිස පළාත් සභා අහෝසි කිරීම නම් විනාශකාරීය.
එක්දහස් නවසිය පනස්ගණන්වලින් පටන්ගෙන අද දක්වාම රට පෙළමින් තිබෙන ජනවාර්ගික ගැටලුවට මේ තාක් ලැබුණු ඉදිරිගාමීම පිළිතුර පළාත් සභාය. ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නයේ කේන්ද්‍රීය බිම් වුණු උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්වලට පමණක් බලය බෙදාදීමට බියවූ පාලකයෝ, රට පුරා පළාත් සභා නවයක් පිහිටුවාලූහ. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සඳහන් වන ජනතා පරමාධිපත්‍යයේ මූලික කොටස් තුන වන ව්‍යවස්ථාදායක බලය, විධායක බලය හා අධිකරණ බලය ඒ පළාත් සභාවලට බෙදාදෙන ලදි. පළාතේ ජනතාවගේ නීති සෑදීමේ බලය හෙවත් ව්‍යවස්ථාදායක බලය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා පළාත් සභාව පිහිටුවා තිබේ. ජනතාවගේ නීති ක්‍රියාත්මක කිරීමේ බලය හෙවත් විධායක බලය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ආණ්ඩුකාරවරයා, ප්‍රධාන ඇමති ඇතුළු ඇමතිවරුන් පස්දෙනකුගෙන් යුත් ඇමති මණ්ඩලය හා පළාත් රාජ්‍ය සේවය යන අංගවලින් සැදි පළාත් සභා විධායකයක් පිහිටුවා තිබේ. මහජනතාවගේ අධිකරණ බලය පළාත තුළ ක්‍රියාත්මක කිරීමට පළාත්බද මහාධිකරණ පිහිටුවා තිබේ. ඊට පළාත තුළ අභියාචන බලයක්ද හිමිය. මේ බලතල තුන නිසි පරිදි පළාත් සභා තුළ ක්‍රියාත්මක විණි නම්, පළාත් සභා වර්ණවත් අලි වන්නට තිබුණි. එහෙත්, ආරම්භයේ පටන්ම කලින් කල පැවැති මධ්‍යම ආණ්ඩු උත්සාහ කළේ පළාත් සභාවල බලතල හැකි තරම් තමන් වෙත බලහත්කාරයෙන් පවරා ගන්නටය. පළාත් සභා යටතේ තිබුණු පාසල් බොහොමයක් මධ්‍යම ආණ්ඩුවට පවරාගෙන ජාතික පාසල් හැටියට නම් කෙරුණි. පළාත් සභා රෝහල්, මධ්‍යම ආණ්ඩුවට පවරා ගැනිණි. ඒ අතර පළාත් සභා පාසලක හෝ රෝහලක අඩුපාඩුවක් දුටු ගමන්, ඒවා මධ්‍යම ආණ්ඩුවට පවරාගත යුතුයැයි පාරට බැස කෑගසන ඊනියා මහජනතාවක්ද, රාජ්‍ය නිලධර පිරිසක්ද තැනින් තැන දකින්නට ලැබිණි.
පළාත් සභා ඡන්ද පැවැත්විය යුත්තේත්, ඒවා අහෝසි නොකළ යුත්තේත්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ඒවා ඇතුළත් කර ඇති නිසා නොවේ. දෙමළ ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් අරගලයට, දැනට අපට දෙන්නට හැකිවී තිබෙන එකම ප්‍රතිචාරය පළාත් සභා නිසාය. රාජපක්‍ෂ ආණ්ඩුවේ බලයෙන් හා අනුමැතියෙන්, පළාත් සභාවලට එරෙහිව මේ මොහොතේ අවි අමෝරාගෙන සිටින ආචාර්ය, මහාචාර්ය නාමාවලින්ගෙන් මෙන්ම, කාර්ය සාධක මණ්ඩල, බෞද්ධ සම්මේලන ආදි සිංහල-බෞද්ධ ස්වෝත්තමවාදී පාර්ශ්වවල කීමට පළාත් සභාවලට හානි කරන්නට ගියහොත්, අපට ජනවාර්ගික ගැටුමේ මුලටම යන්නට යළිත් සිදුවිය හැකි බව කල්පනාවට ගත යුතුය.
ඒ කියන්නේ, තමන් මේ රටේ අයිතිය තිබෙන පිරිසක් නොවේයැයි සිතන්නට යළිත් දෙමළ මුස්ලිම් ජනතාව පෙළඹවූවා වනු ඇත. ■

ආබාධිත තැනැත්තන් ආරක්ෂා කර ගැනීම සහ ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කර ගැනීමට 1996 අංක 28 දරන ආබාධ සහිත තැනැත්තන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කර ඇති අතර ආබාධිත තැනැත්තන් සඳහාවූ ජාතික මහා ලේකම් කාර්යාලය සහ සමාජ සේවා දෙපාර්තමේන්තුව එම පනත ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ආයතන ලෙස ලෙස නම්කර ඇත.
අඩු ආදායම් මට්ටමක ජීවත්වන විශේෂ අවශ්‍යතා සහිත පුද්ගලයන්ට නිවාස ඉදිකිරීමට ආධාර ලබාදීම, ආධාරක උපකරණ ලබාදීම, මාසිකව දීමනාවක් ලබාදීම, ස්වයං රැකියා කරගෙන ගෑමට ආධාර සැපයීම, වෛද්‍ය ආධාර ලබාදීම, අධ්‍යාපන ආධාර ලබාදීම සහ වයස අවුරුදු 16 සිට 35 දක්වාවූ ආබාධ සහිත පුද්ගලයන්ට නේවාසිකව වෘත්තීය පුහුණු පාඨමාලාවල නිරතවීමට අවශ්‍ය පහසුකම් සැපයීම එම ආයතන ඉටුකළ යුතු කාර්යයන් වශයෙන් හඳුන්වා ඇත.
මෙම කාර්යන්හි නිරත ආබාධිත තැනැත්තන් සඳහා වූ ජාතික මහාලේකම් කාර්යාලය ගැන විගණකාධිපතිවරයා සිය අවධානය යොමුකර ඇත.
2014 සිට 2019 ජුනි දක්වා රජයේ ප්‍රදාන ලෙස රුපියල් 244,189,286ක්ද සුපිරි වාසනා අරමුදලින් රුපියල් 169,949,372ක්ද වශයෙන් රුපියල් 414,138,658ක අරමුදල් එයට ලැබී තිබුණි.
ඉන් නිවාස ඉදිකිරීම සඳාහා රුපියල් 164,805,535ක්, ආධාරක උපකරණ ලබාදීම සඳහා රුපියල් 79,592,460ක්, ස්වයංරැකියා සඳහා රුපියල් 52,780,362ක්, අධ්‍යාපන ආධාර සඳහා රුපියල් 17,351,104ක් හා වෛද්‍ය ආධාර සඳහා රුපියල් 44,577,313ක් ලෙස රුපියල් 359,106,774ක් වැයකර ඇත.
2012 ජන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තු සමීක්ෂණයේදී ශාරීරික හා මානසික අපහසුතා ඇති පුද්ගලයන් 1,617,924ක් රට පුරා සිටිනා බව හඳුනා ගෙන ඇති අතර එම සංඛ්‍යාලේඛනය මහාලේකම් කාර්යාලය උපයෝගි කරගෙන තිබේ. එහෙත් අඩු ආදායම්ලාභී ආබාධිත පුද්ගලයන් වෙන්කර දත්ත ඇතුළත් පද්ධතියක් එය පවත්වාගෙන ගොස් නැත.
අඩු ආදායම්ලාභී ආබාධිත පුද්ගලයන් හඳුනාගෙන තිබුණද ආබාධිත උපකරණ ඉල්ලුම් කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් තිබී නැත. රෝද පුටු, කොමඞ් රෝද පුටු, වෝකර්ස්, අත්වාරු, කිහිලිකරු හා ඇස් කණ්නාඩි ප්‍රමාණය තක්සේරු කර නොගෙන මිලදී ගෙන ජංගම සේවාවලදී බෙදා දී ඇත. නාම ලේඛන තිබුණද අඩුආදායම්ලාභීන් ඒවා ලබාගත් බවට තහවුරුවක් තිබී නැත.
නිවාස ආධාර ලබාදීම වර්ෂ ගණනාවක් ප්‍රමාද තත්වයක පැවතීම හේතුවෙන් නිවාස ඉදිකිරීම අතරමඟ නතරවී තිබී ඇති අතර 2014 සිට 2019 ජුනි 30 දක්වා දිස්ත්‍රික්ක 22ක ඉදිකිරීම් ආරම්භ කර තිබූ නිවාස 219කට රුපියල් 20,642,400ක හිඟ වාරික ගෙවීමට තිබී ඇත.
යුද්ධයට මුහුණදී ආබාධිත තත්වයට පත්ව ඇති පුද්ගලයන් උතුරු නැගෙනහිර බහුලව ජීවත්වූවත් එහි දිස්ත්‍රික්ක 8 නිවාස ආධාර ලබාදීම් අවම මට්ටමක තිබී ඇත. කිලිනොච්චිය හා වව්නියා දිස්ත්‍රික්කවලට 2014 සිට 2018 දක්වා එක් නිවාස ආධාරයක්වත් ලබාදී නැත. එම කාලයට දිස්ත්‍රික්ක 8ටම නිවාස ආධාර ලබාදී ඇත්තේ 131ක් පමණය.
ශ්‍රවණ ආබාධිත පුද්ගලයන්ට තම අවශ්‍යතාවන් ඉදිරිපත් කිරීමේදී නිවැරදි තොරතුර සන්නිවේදනය කිරීමට සංඥා භාෂාව පුහුණු කළ නිලධාරීන් හිඟකමක් පැවත ඇති අතර රාජ්‍ය අංශයේ ඒ සඳහා සිට ඇත්තේ 6 දෙනෙකු පමණී. සමෘද්ධි පවුල්වල අධ්‍යාපන සුදුසුකම් සම්පූර්ණ කර ඇති දරුවන් 50ක් ජාතික සමාජ සංවර්ධන ආයතනය වෙතින් මාස 6ක කාලයකදී සංඥා භාෂණ පරිවර්තකයන් ලෙස පුහුණු කර සහතික ලබාදී තිබුණත් ඔවුන්ව රාජ්‍ය ආයතනවලට බඳවාගෙන නැත.
(ශ්‍රී ලංකාවේ විශේෂ අවශ්‍යතා සහිත පුද්ගලයන් සවිබලගැන්වීම සඳහා වන ජාතික මහා ලේකම් කාර්යාලයේ කාර්යසාධනය පිළිබඳ විගණකාධිපතිවරයාගේ වාර්තාව ඇසුරිනි.)■

ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයේ නම ‘සෞභාග්‍යයේ දැක්ම.’ ඔහු බලයට පත්ව පළවැනි අවුරුද්දේ ලංකාවේ ජාතික සෞභාග්‍යය කඩාවැටී ඇති බව වාර්තාවීම උත්ප්‍රාසජනක කාරණයක්. 2019 අවුරුද්දේ ශ්‍රී ලංකාව සෞභාග්‍යතා දර්ශකය අනුව ජාතික සෞභාග්‍යයේ කඩාවැටීමක් වාර්තා වෙලා.
2018 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවේ සෞභාග්‍යතා දර්ශකයේ පෙන් වූ අගය 0.811ක්. එහෙත් එය 2019 දී 0.802 දක්වා අඩු වෙලා. පසුගිය වසර කිහිපයක් තිස්සේ ජාතික සෞභාග්‍යයේ වැඩිවීමක් පෙන්නුම් කළත් පෙර වසරේ එය අඩුවෙලා. එහෙත් මහ බැංකුවේ දත්ත අනුව 2015 සිට 2018 දක්වා ගෙවුණු අවුරුදු කිහිපයේ සෞභාග්‍ය දර්ශකයේ යහපත් වැඩිවීමකුත් පෙන්නුම් කර තිබුණා. ගංවතුර, නියඟ තත්වයන් හමුවේ එකල සිදු වූ වැඩිවීම ගැනත් සිහිතබාගැනීම යහපත්.
පසුගිය සතියේ මහ බැංකුව නිකුත් කළ සෞභාග්‍ය දර්ශකය ඇසුරෙන් අප පෙන්වාදෙන මූලික කාරණාවක් වන්නේ බලය බෙදීමේ අවශ්‍යතාව. පළාත් සභා වැනි ආකෘතිවලට වැඩි වශයෙන් බලය ලැබීමේ අවශ්‍යතාව. ලංකාවේ අඩුම සෞභාග්‍යයක් ඇති පළාත වන්නේ ඌව පළාත. ඒ අසලින්ම නැගෙනහිර පළාත.
අප මේ සූදානම් වන්නේ ඉලක්කම් දෙස බලමින් පුදුම වෙන්නයි. මේ ඉලක්කම් කතාව අප හිතන තරම් සංකීර්ණ නැහැ.

ජාතික සෞභාග්‍යය
ජාතික සෞභාග්‍යය කියන්නේ ආර්ථික සංවර්ධනය පමණක් නොවෙයි. සෞභාග්‍යය මනින විට ආර්ථිකය, ජන ජීවිතයේ යහපැවැත්ම සහ සමාජ-ආර්ථික යටිතල පහසුකම් කියන පැති තුන සලකනවා. ඒ පැති තුන වෙන වෙනම දර්ශකවලින් මනිනවා. ඒ ඒ උප දර්ශක ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක් මත පවතිනවා.
උදාහරණයක් විදියට ජන ජීවිතයේ යහපැවැත්ම කියන අංශය ඇතුළේ අධ්‍යාපනය, වත්කම්, සෞඛ්‍ය, විනෝදාස්වාදය සහ පරිසරය කියන කාරණාත් තිබෙනවා. ඒ කියන්නේ පරිසර සම්පත් විනාශ වුණොත්, එය ජාතික සෞභාග්‍යයට බලපානවා. විනෝදාස්වාද ක්ෂේත්‍ර වන ක්‍රීඩාව, සිනමාව, සංගීත, ටෙලිනාට්‍ය, නාට්‍ය වැනි ක්ෂේත්‍රවල කඩාවැටීම් හෝ දියුණුව ජාතික සෞභාග්‍යයට බලපානවා.
අනෙක් දර්ශකය සමාජ-ආර්ථික යටිතල පහසුකම් දර්ශකය. එහි එක් පැත්තක් තමයි පාරවල් ටික. දූරකථන සහ අන්තර්ජාල සිග්නල් වාගේ සන්නිවේදන පහසුකම්. විදුලියත්, ජලයත්, වැසිකිළිත් අනෙක් සනීපාරක්ෂක පහසුකම් ටික. වතුර තිබුණත්, ඒවා පාවිච්චියට ගැලපෙනවාද කියන කාරණය. අන්තිමට නමුත්, වැදගත්කම අතින් අන්තිම නොවන අනෙක් පැත්ත තමයි අපරාධවලින් තොර පරිසරය. ස්ත්‍රී දූෂණ, මිනීමැරුම්, මත්ද්‍රව්‍ය, වෙනත් අපරාධමය ප්‍රශ්න ඒ ඒ පළාත්වලින් මොනතරම් දුරට වාර්තා වුණාද කියන එක.

කඩාවැටීමට හේතු
2019 අවුරුද්දේ කඩාවැටීමට මූලිකම හේතුව වන්නේ පාස්කු ඉරිදා ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය. වාර්තාවේ මෙහෙම තියෙනවා. එහෙත් 2019 දක්වා වසර කිහිපයේදී මේ දර්ශකයේ ඉහළයෑමක් තිබුණා. විශේෂයෙන් 2017 අවුරුද්දේ ඉඳන් 2018 දක්වා ඉතා හොඳ වැඩිවීමක් පෙන්නුම් කළා. ජන ජීවිතයේ යහපැවැත්ම පිළිබඳ අගය 2014 සිට 2017 වෙද්දී දෙගුණයකින් පමණ ඉහළ ගිහින්.
‘සංචාරක හා ඒ ආශ්‍රිත කර්මාන්ත කෙරෙහි පාස්කු ඉරු දින ප්‍රහාරයෙන් ඇති වූ බලපෑම මත විරැකියාව ඉහළ යෑම සහ 2019 අග භාගයේ පැවති අයහපත් කාලගුණික තත්වයන් පදනම් කොටගෙන සාපේක්ෂව ඉහළ උද්ධමනයක් වාර්තා වීම, ආර්ථික සහ වයාපාර පරිසරය උපදර්ශකයේ පහළ යෑමට ප්‍රධාන වශයෙන් හේතු විය. පාස්කු ප්‍රහාරයෙන් පසුව ආරක්ෂාව පිළිබඳ ඇති වූ අවිනිශ්චිතතාවය සමඟ පොදු ප්‍රවාහන මාධ්‍ය භාවිතය අඩු වීම, සමාජ-ආර්ථික යටිතල පහසුකම් උපදර්ශකයේ පහළ යෑම කෙරෙහි බලපෑ ප්‍රධාන සාධකය විය.’

පළාත් සෞභාග්‍යය
පළාත් මට්ටමෙන් සෞභාග්‍ය දර්ශකය සලකා බලන විට බස්නාහිර පළාත අංක එකට පැමිණීම ගැන පුදුම වෙන්න ඕනෑ නැහැ. එයට ප්‍රධාන හේතුව පිට පළාත්වල අය පවා බස්නාහිර පළාතට ඇවිත් ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්වල නියැලීම බව පැහැදිලියි. එහෙත්, පළාත් අතර විෂමතාවය සලකා බලන විට පුදුම නොවී බැහැ.
රටේ ජාතික සෞභාග්‍යය ඒකක 0.811ක් වුණත් ඌව පළාතේ අගය ඒකක 0.025ක්. අංක එකේ ඉන්න බස්නාහිර පළාතේ අගය ඒකක 1.615ක්.
රටේ දර්ශකයේ අඩුවීමක් තිබුණත් බස්නාහිර පළාතේ සෞභාග්‍යය 2018 (1.597) ඉඳන් 2019 දක්වා වැඩිවෙලා තියෙනවා. විෂමතාව මොන තරම් විශාලද කියා ඒ ඉලක්කම් දෙකෙන් තේරුම් ගන්න පුළුවන්.
බස්නාහිර පළාත හැරුණාම දෙවැනි තැන ඉන්නේ දකුණු පළාත. ඒ පළාතේ අගය 0.458ක්. අංක එක සහ දෙක අතර විෂමතාවත් එයින් වැටහෙනවා. අංක තුනේ සිටින මධ්‍යම පළාතේ අගය 0.386ක්.
අටවැනි තැන සිටින නැගෙනහිර පළාතේ අගය 0.107ක්. හත්වැනි තැන සිටින උතුරුමැද පළාතේ අගය ඒකක 0.249ක්.

තීරණාත්මක දර්ශක
අපේ මූලික තේමාව බලය බෙදීමේ අවශ්‍යතාව ගැන. අප කලින් කීවා වාගේ ආර්ථික සහ ව්‍යාපාර දර්ශකයට අදාල දර්ශකයෙන් අනෙක් පළාත් පහළට යෑම ගැන පුදුම විය යුතු නැහැ. ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් කොළඹ ආශ්‍රිතව පවතින්නේ.
එහෙත් අනෙක් පළාත්වල විනෝදාස්වාදය, ජල පහසුකම් හෝ විදුලි පහසුකම් වාගේ අනෙක් කාරණා අඩු විය යුතු නැහැ. ඒ කියන්නේ ජන ජීවිතයේ යහපැවැත්ම ගැන උපදර්ශකයත්, සමාජ-ආර්ථික යටිතල පහසුකම් උපදර්ශකයත් හැම පළාතේම වාගේ ලොකු විෂමතාවක් නැතිව බෙදී යන්න ඕනෑ.
අංකවලින් පෙන්වන ඇත්ත දුක්බරයි. ජන ජීවිතයේ යහපැවැත්ම අතින් බස්නාහිර පළාත අංක එකේ ඉන්නේ ඒකක 1.198ක් ලබාගෙන. අවසන් තැනට වැටී සිටින ඌව පළාතේ ජන ජීවිතයේ යහ පැවැත්ම -0.047ක්. ඊළඟට නැගෙනහිර පළාතේ ජන ජීවිතයේ යහපැවැත්ම -0.028ක්.
අප කලින් කීවා වාගේ මෙයින් සලකන්නේ අධ්‍යාපන පහසුකම්, සෞඛ්‍ය පහසුකම්, විනෝදාස්වාදය, වාහන අයිතිය, සුපිරි වෙළඳසැල් සඳහා ප්‍රවේශය, පරිසරය ආදී කාරණා බොහොමයක්.
සමාජ-ආර්ථික යටිතල පහසුකම් උපදර්ශකයෙනුත් බස්නාහිර පළාත ඉහළම තැන ඉන්නවා. ඒකක 1.819ක්. අවසන් තැන සිටින ඌව පළාතේ අගය ඒකක -0.075ක්. නැගෙනහිර පළාතේ අගය ඒකක -0.038ක්. මේකෙන් කතා කරන්නේ මාර්ග පහසුකම්, විදුලිය, ජලය තිබීම සහ ගුණාත්මකභාවය, පාරිසරික තත්වය වගේ කාරණා.
මේ තීරණාත්මක දර්ශක දෙකට අයත් ක්ෂේත්‍ර සංවර්ධනය කිරීම පළාත් සභාවලට පැවරිය හැකියි. ඒ දර්ශකවල පහළින් සිටින පළාත්වලින් මධ්‍යම ආණ්ඩුවට ඇමතිවරුන් පත්වෙන්නේ අඩුවෙන්. මධ්‍යම ආණ්ඩුවේ ඇමතිවරුන් තම තමන්ගේ පළාත්වලට මිස, අනුන්ගේ පළාත්වල වැඩ කරන්නට උනන්දුව දක්වන්නේ අඩුවෙන්. ඒ නිසයි යටිතල පහසුකම් වාගේ එදිනෙදා දේවල් ඒ ඒ පළාත්වල සුදුසු ආකාරයට සංවර්ධනය කරගන්නට ඉඩ දෙන්න ඕනෑ. ඒ ඒ පළාත්වල පහසුකම් සංවර්ධනය නොකළොත් ඒ ඒ පළාත් මට්ටමෙන් ආණ්ඩු ගෙදර යැවීමට හෝ නැවත පත් කරගැනීමට පළාත් පුරවැසියන්ට අවස්ථාව දෙන්න ඕනෑ.
ආණ්ඩුවේ නායකයන්ට ඇත්තටම සෞභාග්‍යයේ දැක්මක් තිබෙනවානම් ඒ ඒ පළාත් සංවර්ධනය වෙනුවෙන් බලය බෙදන්නම ඕනෑ.■