No menu items!
22 C
Sri Lanka
23 June,2026
Home Blog Page 2

රිවස්ටන් – හෘදය සාක්ෂියේ අර්බුදයකට ඌනනය වන ව්‍යුහාත්මක ප්‍රචණ්ඩත්වය – උපාලි අමරසිංහ

0

“රිවස්ටන්” චිත්‍රපටයේ පළමූ රූපරාමුව ම රූපකාර්ථයකි. 

චිත්‍රපටයේ ආරම්භයේ දිස්වන කුඩා සමචතුරස්‍රාකාර කවුළු හතර ප්‍රේක්ෂකයාගේ මතකයේ ඉතිරිවන්නේ මෙම කවුළු හතරේ දර්ශනය, චිත්‍රපටියේ ආරම්භක නාමාවලිය අවසන් වන තෙක්ම ස්ථාවරව පවතින නිසාවෙනි.

ඉන් සුළු මොහොතකට පසු “රෝඩ් මුවී” ශානාරයෙන් යුතු මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත හතර තිරය මත දිස්වේ. 

මෙම කවුළු හතර ම, ප්‍රමාණයෙන් සහ හැඩයෙන් එක සමාන වුවද, එම චරිත හතර ඔවුන්ගේ ජීවිත කතා සහ අපේක්ෂා අතින් එකිනෙකාට හාත්පසින් ම වෙනස් ය. කෙසේ වෙතත්, මෙම චරිත හතරට ම පොදු වූ එක් සුවිශේෂී ලක්ෂණයක් ඇත; එනම්, ඔවුන්ගේ සිත් තුළ පවතින වරදකාරී හැඟීම සහ හෘද සාක්ෂිය සමඟ පවතින සදාතනික අරගලයයි.

2000 දශකයේ මුල් භාගයේ පැවති ගැටලුකාරී ශ්‍රී ලංකාව පසුබිම් කරගත් මෙම කතාව, නකල්ස් කඳු පන්තිය දෙසට ඇදෙන අඳුරු සහ කටුක ගමනක් නිරූපණය කරයි. මෙහිදී පොලිස් නිලධාරීන් තිදෙනෙකුට, එනම් අභිලාෂකාමී එහෙත් සදාචාරාත්මකව ගැටලුවකට මුහුණ දී සිටින පින්නවල නම් පරීක්ෂකවරයෙකුට, උදයසිරි නම් රියදුරෙකුට සහ චන්ද්‍රපාල නම් අසරණ වූ කොස්තාපල්වරයෙකුට, නන්දිත නම් තරුණයාව (දේශපාලන සිරකරුවෙකු හෝ පාතාල සාමාජිකයෙකු ලෙස නිශ්චිතව හඳුනාගත නො හැකි) මිදුම් සහිත රිවස්ටන් කඳු මුදුන වෙත ප්‍රවාහනය කිරීමේ කාර්යය පැවරේ. 

(මෙහිදී සඳහන් කලයුතු කාරණයක් වන්නේ මෙම චිත්‍රපටය මූලික වශයෙන් දෙබස් මත පදනම් වූ (dialogue-driven) නිර්මාණයක් වන අතර, එවැනි සුවිශේෂී ශෛලියක් එහි කථා වස්තුවේ අරමුණ ඉටු කිරීම සඳහා කෙතරම් දුරට ඵලදායී ලෙස දායක වන්නේද යන්න තවදුරටත් විශ්ලේෂණය කළ යුතු විෂයයක් බවයි. චිත්‍රපටයේ භාෂා භාවිතය (linguistic register), ස්ථාපිත සිනමා භාෂාව සහ එහි අනුබද්ධ ලක්ෂණ සමඟ කෙසේ සමපාත වන්නේද යන්න පිළිබඳ නිශ්චිත ඇගයීමක් සිදු කිරීම, සිනමා සංඥාර්ථවේදය සහ සිනමා සෞන්දර්යවේදයේ ගැටලු පිළිබඳ විශේෂඥ දැනුමක් ඇති විචාරකයින්ට සහ විද්වතුන්ට පැවරීම වඩාත් උචිත ය.)

මතුපිටින් මෙය සාමාන්‍ය සිරකරුවෙකු පිළිබද නව සාක්ෂි සොයා යෑමක් ලෙස පෙනුනද, එම නිලධාරිවාදී ලිපි ලේඛනවලට යටින් “සුදු වෑන්” සංස්කෘතියට අයත් භීෂණාත්මක නියෝගයක් සැඟවී ඇත. එනම්, හුදෙකලා ප්‍රදේශයකට ගිය පසු මෙම තරුණයාව ඝාතනය කර, ඔහු පලා යාමට තැත් කිරීමේදී සිදුවූ මරණයක් ලෙස එය හංවඩු ගැසීමයි.

පොලිස් ජීප් රථය පාළු හා වනගත භූ දර්ශනයක් ඔස්සේ ගමන් කරන විට, නිලධාරීන්ගේ වෘත්තීය මුහුණුවර ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික දුක්ඛිත තත්වයන් හමුවේ බිඳ වැටෙන්නට පටන් ගනී. පරීක්ෂකවරයා අනියම් පෙමක පැටලී අසරණව සිටියි. කොස්තාපල්වරයා තම බිරිඳ රෝහල්ගත කර ඇති බව දැන ගැනීමෙන් දැඩි කම්පනයට පත්ව සිටින අතර, රියදුරු උදයසිරි තම එකතැන පල්වන ජීවිතයෙන් මිදීමට රේඩියෝ ප්‍රශ්න විචාරාත්මක වැඩසටහනකට ඇබ්බැහි වී සිටියි. 

මෙහි පවතින උත්ප්‍රාසය නම්, නිලධාරීන් මෙලෙස මානසිකව ඇද වැටෙන විට, සිරකරු නන්දිත ඉතා ඉවසීමෙන් යුතුව සිටීමයි. මෘදු ගතිගුණ ඇති උගත් තරුණයෙකු වන ඔහු, කොස්තාපල්වරයාට වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා දෙමින් සහ උදයසිරිට රේඩියෝවේ ප්‍රහේලිකා විසඳීමට සහාය වෙමින්, සිරකරුවා සහ ආරක්ෂකයා අතර පවතින පරතරය පියවීමට පටන් ගනී.

ඔවුන් රිවස්ටන් කඳු මුදුනට ළඟා වන විට, පරිසරය මීදුමෙන් මෙන්ම සදාචාරාත්මක අවිනිශ්චිතතාවයෙන් ද බර වේ. තමාට අත්වීමට නියමිත ඉරණම පිළිබඳව මනාව අවබෝධ කරගත් නන්දිත, තමාව මරා දැමීමට නියමිත පුද්ගලයන් සමඟ සංවාදයක යෙදේ. එහිදී “ඉලක්කය” හුදු පුද්ගලයෙකු ඉක්මවා ගිය උපදේශකයෙකු සහ විශ්වාසවන්තයෙකු බවට පත්වේ. තම දීර්ඝ හා කටුක ගමන පුරා තමන්ට අවංකවම මානුෂීය දයාව දැක්වූ එකම පුද්ගලයාව ඝාතනය කිරීමට සිදුවීමේ දෛවෝපගත උගුලකට මෙම නිලධාරීන් හසුවෙති.

අවසාන ජවනිකාවලදී, රිවස්ටන්හි මීදුම, පරිසරය තුල පවතින යුක්තිය සහ අයුක්තිය අතර බොඳවූ සීමාවන් සඳහා රූපකයක් ලෙස භාවිත වේ. සුපුරුදු ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක අංගවලින් බැහැරව, මෙම චිත්‍රපටය අවධානය යොමු කරන්නේ ප්‍රපාතයක් අද්දර සිටින මිනිසුන් හතර දෙනෙකුගේ නිහඬ හා පීඩාකාරී මානසිකත්වය වෙතයි. කතාව අවසන් වන්නේ සරල විසඳුමකින් නොව, මිනිස් ආත්මයේ බර පිළිබඳව කරන ලද විමසුමකිනි. එම නිලධාරීන් තෝරා ගත්තේ තම ඉහළ නිලධාරීන්ගේ නියෝග පිළිපැදීමේ පහසුව ද, නැතහොත් තම හෘද සාක්ෂියේ බර ද යන්න තීරණය කිරීම ප්‍රේක්ෂකයාට ඉතිරි කරයි.

“රිවස්ටන්” චිත්‍රපටයේ දෙබස් හැසිරවීම එහි බුද්ධිමය කොඳු නාරටිය බඳු වන අතර, එය හුදු අපරාධ ගවේෂණාත්මක නාට්‍යමය ස්වරූපයෙන් ඔබ්බට ගොස් පීඩාකාරී ක්ෂිතිමය අත්දැකීමක් දක්වා ගෙන යයි. මෙහි එන වඩාත් සිත්ගන්නාසුලු දර්ශනයක් වන්නේ, සිරකරු නන්දිත  තමාව අත්අඩංගුවේ තබාගෙන සිටින නිලධාරීන්ට “රිවස්ටන්” යන නාමයේ නිරුක්තිය පිළිබඳ විවිධ පැතිකඩ පැහැදිලි කර දීමයි. ඔහුගේ අධ්‍යාපනය සහ ප්‍රාදේශීය දැනුම ප්‍රදර්ශනය කිරීම හරහා, තේරුමක් නොමැති ක්‍රමවේදයක ගොදුරක් වීමට නියමිත ජීවිතයක ශෝචනීයත්වය හඳුනා ගැනීමට තිර රචනය විසින් නිලධාරීන් මෙන්ම ප්‍රේක්ෂකයන්ව ද පොළඹවනු ලබයි.

ධුරාවලිය ඉක්මවා යන මෙම මානුෂීය බැඳීම රේඩියෝ ප්‍රශ්න විචාරාත්මක දර්ශන හරහා තවදුරටත් ඉදිරියට යයි. සංකීර්ණ ප්‍රශ්නයකට නිවැරදි පිළිතුර පිටුපස අසුනේ සිටින නන්දිත ලබා දෙන විට, “නිලධාරියා සහ අපරාධකරු” අතර පවතින දැඩි බල අරගලය මොහොතකට පහව ගොස්, ඒ වෙනුවට ක්ෂණික වූත් අද්භූත වූත් සුහදත්වයක් ඇති වේ. කෙසේ වෙතත්, මෙම අන්තර්ක්‍රියාව තුළ තිත්ත උත්ප්‍රාසයක් ද සැඟවී ඇත. එයින් ප්‍රවීන  නිලධාරී උදයසිරිගේ බුද්ධිමය පිරිහීම නිරාවරණය වන අතර, ඔහු සේවය කරන “මොළය හිරිවට්ටන” පද්ධතිය වෙනුවට ඔහුගේ එකම මානසික තෘප්තිය ගුවන් විදුලි විකාශනයකට පමණක් සීමා වී ඇති බව පෙන්වා දෙයි.

ජීප් රථයේ ප්‍රධාන ලාම්පු එළියෙන් පමණක් ආලෝකමත් වන අවසාන තීරණාත්මක දර්ශනයේදී, පරීක්ෂකවරයා සහ නන්දිත අතර සංවාදයක් ඇති වේ. පරීක්ෂකවරයාට තම සිරකරුවා දෙස බැලීමට සිදුවන්නේ තම හෘද සාක්ෂියේ කැඩපතක් දෙස බලන්නාක් මෙනි. මෙහිදී දෙබස් හැසිරවීම හුදු “පොලිස් භාෂාවෙන්” බැහැරව “ආත්මීය භාෂාවක්” කරා යොමු වෙයි. කෙසේ වෙතත්, මෙය පවතින තත්වයේ ඇති අසරණ බව තවදුරටත් තහවුරු කරයි. මන්ද, එවැනි ගැඹුරු මානුෂීය සම්බන්ධතාවයක් ඇති වුවද, චරිත තවමත් බැඳී සිටින්නේ කාව්‍යයට හෝ තර්කයට එපිටින් ක්‍රියාත්මක වන පද්ධතියක නියෝග සමඟ බැවිනි.

මෙම චිත්‍රපටයෙන් එක් බිහිසුණු සත්‍යයක් අවධාරණය කෙරේ: එනම්, පුද්ගලයන් අතර කෙතරම් ගැඹුරු මානුෂීය බැඳීමක් ඇති වුවද, තර්කයට හෝ දයාවට එපිටින් ක්‍රියාත්මක වන නියෝග මගින් පාලනය වන වටපිටාවක ඔවුන් සැමවිටම සිරවී සිටින බවයි.

මෙම බැලූ පසු සිනමා උන්මාදයෙන් පෙළෙන සිනමාලෝලීන්ගේ මතකයට එන මගහැරිය නො හැකි චිත්‍රපට කීපයක් වේ. ජගත් මනුවර්ණගේ රහස් කියන කඳු (2023) එක චිත්‍රපටයකි. අනෙක නම් ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග්ගේ Munich (2005) චිත්‍රපටයයි. මෙහි දී මගේ අවධානය යොමු වන්නේ මියුනික් සහ රිවර්ස්ටන් චිත්‍රපට ද්වයේ පවතින සමානකම් සහ ප්‍රතිපක්ෂයෙන් කෙරෙහි ය

මෙම නිර්මාණ ද්විත්වයම, රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ මිනිස් ආත්මය අතර පවතින බිහිසුණු ගැටුම විවරණය කරයි. මියුනික් චිත්‍රපටය ජාත්‍යන්තර ප්‍රචණ්ඩත්වය එරෙහි මෙහෙයුම් පිළිබඳවත්, දෙවැන්න අභ්‍යන්තර දේශපාලන මර්දනය පිළිබඳවත් අවධානය යොමු කළද, මෙම චිත්‍රපට දෙකම වරදකාරී හැඟීම සහ හෘද සාක්ෂිය සමඟ කෙරෙන සදාතනික අරගලය පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමු කරයි. මෙම නිර්මාණ දෙකම, ඝාතනයක් සඳහා අනුයුක්ත කරනු ලැබූ මිනිසුන්ගේ සිත් තුළ පවතින පීඩාකාරී නිහඬතාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. 

“රාජ්‍යයේ මැදිහත්වීම” පිළිබඳ මෙම නිර්මාණ දෙක අර්ථකතනය කරන්නේ එකිනෙකට වෙනස් ආකාරයකට ය. ස්පිල්බර්ග්ගේ චිත්‍රපටයේ රජයේ සාකච්ඡා සහ ඉහළ මට්ටමේ උපාය මාර්ගික සැලසුම් සෘජුවම නිරූපණය වන අතර, එමගින් රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන පළිගැනීම්වල පවතින සදාචාරාත්මක අවිනිශ්චිතතාව ප්‍රශ්න කරයි. අනෙක් අතට මියුනික්  චිත්‍රපටය ප්‍රචණ්ඩත්වයේ චක්‍රය පිළිබඳ භීතිකාමය නිෂ්ඵලභාවයකින් අවසන් වන අතර, රිවර්ස්ටන් චිත්‍රපටය අවසන් වන්නේ මිනිස් ආත්මයේ බර පිළිබඳව කෙරෙන ප්‍රත්‍යවේක්ෂාත්මක විමසුමකිනි. එය බිඳවැටුණු පද්ධතියක් තුළ නිහඬව සිටීමේ සදාචාරාත්මක පිරිවැය පිළිබඳව ප්‍රේක්ෂකයා තුළ ප්‍රශ්න ඉතිරි කරයි.

අප පුද්ගල හෘද සාක්ෂියෙන් ඔබ්බට ගොස් චරිතවල ක්‍රියාකලාපය තීරණය කරන පද්ධතිමය ව්‍යුහයන් දෙසට අවධානය යොමු කරන තරමට ම, එම නිර්මාණයේ ගුණාත්මකභාවය වැඩිවිය හැකි ය. යන්ත්‍රයක දත් රෝද බඳු වූ මිනිසුන් මානුෂීයකරණය කිරීමට චිත්‍රපටය සමත් වුවද, එම යන්ත්‍රයම විග්‍රහ කර පෙන්වීමට එය අපොහොසත් වන බව කෙනෙකුට තර්ක කළ හැකිය. නිලධාරීන් තිදෙනාගේ මානසික බිඳවැටීම චිත්‍රපටය ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස ලේඛනගත කළද, ඔවුන්ගේ දුක්ඛිත තත්වයේ ප්‍රධාන නිර්මාණකරුවා වන “රාජ්‍යය” පිළිබඳව එහි පවතින්නේ අමුතු නිහඬතාවකි. තමන්ගේ පැවැත්ම හෝ සමාජ තත්ත්වය රැක ගැනීම වෙනුවෙන් බිහිසුණු කාර්යයක් කිරීමට බලකෙරුණු මෙම පොලිස් නිලධාරීන්ගේ අසරණභාවය සහ ඔවුන් පරාරෝපණය වී ඇති ආකාරය පිළිබඳව අවධානය යොමු කරන චිත්‍රපටය, එවැනි හැසිරීමක් ඉල්ලා සිටින දේශපාලන හා ආර්ථික බලය පිළිබද සත්‍යය එළිදරවූ කිරීමට දක්වන්නේ අඩු අවධානයකි. 

මෙහි රාජ්‍යය පවතින්නේ හුදෙක් ව්‍යාජ පැවැත්මක් (pseudo-presence) ලෙස පමණි; එය “චීෆ්” (Chief) විසින් දෙන නියෝග සීමාවෙන් නතර වේ. රාජ්‍යය  මුහුණක් නොමැති, ප්‍රශ්න කිරීම් ලක් නො වෙන වස්තුවක් ලෙස ඉතිරි වේ.

ණය බර, විෂ සහිත සබඳතා සහ පල්වන ජීවිත වැනි පෞද්ගලික දුක්ඛිත තත්වයන් මිනිසුන්ව මෙවැනි සාහසික ක්‍රියාවන්ට පොළඹවන්නේ කෙසේදැයි පෙන්වමින් අධ්‍යක්ෂවරයා මානුෂීය දෘෂ්ටිකෝණය ඉතා දක්ෂ ලෙස හසුරුවා හසුරුවා ඇති බව සත්‍යයකි. එහෙත් සම්පූර්ණයෙන්ම හෘද සාක්ෂියේ මානුෂීය අරගලය කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කිරීමෙන්, පද්ධතිමය ප්‍රචණ්ඩත්වය යනු රාජ්‍යය රැක ගැනීම සඳහා සැලසුම් කරන ලද යාන්ත්‍රණයක් ලෙස පෙන්වනවා වෙනුවට, එය අවාසනාවන්ත පෞද්ගලික සදාචාරාත්මක තේරීම් මාලාවක් ලෙස හුවා දැක්වීමේ අවදානමකට චිත්‍රපටය ලක්වන බව පෙනේ. මරා දැමීමට නියෝග ලැබී ඇති මිනිසෙකු කෙරෙහි අනුකම්පාවක් ඇති කර ගැනීමට නිලධාරීන්ට සිදුවන මෙම පරස්පර විරෝධය, ව්‍යුහාත්මක ප්‍රචණ්ඩත්වය (structural violence) පිළිබඳ කදිම හැදෑරීමකි. කෙසේ වෙතත්, නිලධාරීන්ගේ බරැති, පීඩාකාරී නිහඬතාව කෙරෙහි අධ්‍යක්ෂවරයා දැක්වූ අවධානය, අධිකරණ බලයෙන් පරිබාහිරව ක්‍රියාත්මක වන එම යාන්ත්‍රණය පිළිබඳව සෘජු විවේචනයක් එල්ල කිරීමට තිබූ අවස්ථාව මග හැරීමක් ලෙස ද කෙනෙකුට පෙනී යා හැකි ය. 

“රිවස්ටන්හි මීදුම” හුදෙක් යුක්තියේ සීමාවන් පමණක් නොව, රාජ්‍යය ආරක්ෂා කරන ධුරාවලියක ගොදුරු බවට පත්ව සිටින මෙම මිනිසුන් හතර දෙනාගේ භෞතික යථාර්ථය ද වසා දැමෙන බව කෙනෙකුට තර්ක කළ හැකිය. එනම්, දැනට පවතින පරිදි, ආරම්භක දර්ශනයේ ඇති කුඩා කවුළු හතරෙන් සංකේතවත් වන්නේ පුද්ගලයා කෙරෙහි පමණක් යොමුවන අවධානය වන අතර, රාජ්‍යයේ දැවැන්ත හා මර්දනකාරී ව්‍යුහය එම දර්ශන තලයෙන් පිටත ආරක්ෂිතව තබා ඇත. එමෙන්ම රාජ්‍යයේ ප්‍රචණ්ඩත්වය ඇහැට ඇගිල්ලෙන් ඇන කියනවා වෙනුවට අධ්‍යක්ෂවරයා විසින් එය චිත්‍රපටයේ යටිපෙළෙහි සඟවා ඇති බවටත් කෙනෙකුට තර්ක කළ හැකි ය.

 මෙහි එන සිරකරු නන්දිත ගේ චරිතය ගොඩනැගීමේදී අධ්‍යක්ෂවරයා සුවිශේෂී අභියථාර්ථවාදී (Surreal) ස්වරූපයක් අනුගමනය කරයි. සාමාන්‍ය සමාජ යථාර්ථය තුළ පාතාල ලෝකයට හෝ දේශපාලන ක්‍රියාකාරීත්වයට සම්බන්ධ පුද්ගලයන් මෙතරම් දැනුමකින් හෙබි අය වීම අතිශය දුර්ලභ ය. එහෙත්, නන්දිත “රිවස්ටන්” යන නාමයේ නිරුක්තිය විස්තර කිරීම හරහා මෙම චරිතය සාමාන්‍ය යථාර්ථයෙන් ඔබ්බට ගිය බුද්ධිමය මට්ටමකට ඔසවා තබයි. මෙම අභියථාර්ථවාදී ස්වභාවය චිත්‍රපටයට එක් කරන්නේ ධනාත්මක හැරවුමකි. සිරකරුවාගේ මෙම සුවිශේෂී බුද්ධිමය ස්වභාවය හුදු දැනුම ප්‍රදර්ශනය කිරීමක් නොව, එය ඔහු පද්ධතියේ ගොදුරක් බවට පත්වීමේ ශෝචනීයත්වය තීව්‍ර කරන කලාත්මක උපක්‍රමයක් සැලකීමට කැමැත්තෙමි. එහෙත් සිරකරු තනි පුද්ගලයෙකු ලෙස හුවා දැක්වීමෙන් අපට ඇස් පනාපිටම පෙනෙන්නට තිබෙන දේශපාලන අධිකාරියේ අනුමැතිය යටතේ මෙහයවන, දේශසීමා  පරයා යන ජාලගත  පාතාල ලෝකයේ සංකීර්ණත්වය, අවාසනාවන්ත ලෙස චිත්‍රපටයට මගහැරෙයි. පාතාල ලෝකය යනු සූක්ෂ්ම සෙවනැලි ආර්ථිකයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන්නකි. එය විමධ්‍යගත නීති විරෝධී කල්ලි සහ රහසිගත ජාලයක් හරහා සිය මෙහෙයුම් පවත්වාගෙන යනු ලබන්නෙකි.

කතාව අවසන් වන්නේ සරල විසඳුමකින් නොව, මිනිස් ආත්මයේ බර පිළිබඳව කරන ලද විමසුමකිනි. තම “නියෝග” යනු රාජ්‍යයේ ආධිපත්‍යය සුරැකීමේ මෙවලම් බව ඉතා සියුම් ආකාරයෙන් හැඟවීමට මෙම දක්ෂ තිරරචකයන් සහ අධියක්ෂකවරයා තම කාව්‍යමය වරපත්‍රය (poetic licence) තවදුරටත් අතික්ක්‍රමණය කිරීමේ ඉඩහසර ලබාගන්නට තිබුනායැයි සිතේ. එවැනි ප්‍රවේශයක් අනුගමනය කරන්නට හැකි වූයේ නම්, ‘ආත්මයේ බර’ පිළිබඳ හුදු මෙනෙහි කිරීමකින් ඔබ්බට ගොස්, රාජ්‍ය අනුග්‍රහය සහිත ප්‍රචණ්ඩත්වයේ යථාර්ථය විවෘතව හෙළිදරව් කරන නිර්මාණයක් ලෙස මෙහි ගුණාත්මකභාවය තවදුරටත් ඉහළයා හැකිව තිබිණි..

මෙම චිත්‍රපටයේ එන චරිත හතරේ රංගන ප්‍රතිභාව සහ එහි ඇති සුවිශේෂීත්වය පිළිබද  නොකියා මෙම වියමන අවසන් කල නො හැකිය.

“රිවස්ටන්” හි රංගනයන් හැඩගැසෙන්නේ තම හෘද සාක්ෂිය සමඟ කෙරෙන සදාතනික අරගලයක් සහ වරදකාරී හැඟීමක් තිරය මත මනාව නිරූපණය කරන විශිෂ්ට නළු නිළි  කැලකගේ දායකත්වයෙනි. සිරකරු නන්දිත  ලෙස රංගනයෙන් දායක වන රන්දික ගුණතිලක, තම බුද්ධිමය ගැඹුර හරහා අභියථාර්ථවාදී මෙන්ම ඉතා සංයමයකින් යුත් ආංගික අභිනයක් ඉදිරිපත් කරයි. ශ්‍යාම් ප්‍රනාන්දු, පෞද්ගලික දුක්ඛිත තත්වයන් සහ අනියම් ප්‍රේම සම්බන්ධතාවයක් හමුවේ අසරණ වූ, සදාචාරාත්මකව දෙගිඩියාවකට පත්ව සිටින පරීක්ෂකවරයාගේ භූමිකාව ඉතා දක්ෂ ලෙස නිරූපණය කරයි. රියදුරු උදයසිරි ලෙස රංගනයෙන් දායක වන මහේන්ද්‍ර පෙරේරා, රේඩියෝ ප්‍රශ්න විචාරාත්මක වැඩසටහන් කෙරෙහි පවතින ඇබ්බැහිය හරහා තම එකතැන පල්වන ජීවිතය සහ සැඟවුණු බුද්ධිය අතර පවතින වෙනස සියුම් ලෙස ප්‍රදර්ශනය කරයි. අවසාන වශයෙන්, ප්‍රියන්ත සිරිකුමාර, තම රාජකාරිය සහ මරණාසන්නව සිටින බිරිඳ අතර පවතින නොවිසඳෙන ගැටුම හමුවේ දැඩි කම්පනයට පත් වූ කොස්තාපල්වරයාගේ භූමිකාවට ප්‍රබල මානුෂීය වටිනාකමක් එක් කරයි. මෙම නළු කැල සාමූහිකව චිත්‍රපටයේ පවතින පීඩාකාරී නිහඬතාව, මානව ස්වභාවය පිළිබඳ ගැඹුරු සහ ප්‍රත්‍යවේක්ෂාත්මක විමසුමක් බවට පරිවර්තනය කරති.

ක්ලීන් ශ්‍රී ලංකා සම්බන්ධීකාරක පත්කිරීම්: රාජ්‍ය සේවයට දේශපාලන පත්කිරීම් ඇතුළු කිරීම ගැන විරෝධය

ක්ලීන් ශ්‍රී ලංකා ජාතික වැඩසටහන යටතේ පළාත්, දිස්ත්‍රික් සහ ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් සම්බන්ධීකාරකවරුන් පත් කිරීමට රජය ගෙන ඇති තීරණය රාජ්‍ය පරිපාලන ක්ෂේත්‍රයේ සැලකිය යුතු විවාදයක් ඇති කර තිබේ.

2026 මාර්තු 20 දිනැති ඡී/ක්‍ීඛ/01/02 දරන, ජනාධිපති ලේකම් ආචාර්ය නන්දික සනත් කුමානායකගේ අත්සන සහිත ලිපිය මඟින් සියලු‍ම පළාත් ප්‍රධාන ලේකම්වරුන්ට හා දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරුන්ට දන්වා ඇත්තේ ‘ක්ලීන් ශ්‍රී ලංකා’ වැඩසටහන සම්බන්ධ තීරණ සහ නියෝග අනුව රජය, මෙම ජාතික වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා නව පරිපාලන හා සම්බන්ධීකරණ ව්‍යුහයක් හඳුන්වා දීමට පියවර ගෙන ඇති බවය. ‘ලස්සන රටක් – ප්‍රීතිමත් ජනතාවක්’ යන දැක්ම යටතේ ක්‍රියාත්මක වන මෙම වැඩසටහන ලංකාවේ පළාත්, දිස්ත්‍රික් සහ ප්‍රාදේශීය මට්ටම් ආවරණය වන පරිදි ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇති අතර ඒ සඳහා සම්බන්ධීකාරකවරුන් පත් කර ඇති බව ලිපියේ සඳහන් කර ඇත.

ඒ අනුව සෑම පළාතකටම, දිස්ත්‍රික්කයකටම සහ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකටම වෙන්ව සම්බන්ධීකාරකවරුන් පත් කර තිබේ. ඔවුන්ට රජයේ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ සම්බන්ධීකරණ කාර්යයන් පැවරී ඇත. එමෙන්ම මෙම සම්බන්ධීකාරකවරුන්ගේ රාජකාරි කටයුතු සඳහා දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාල තුළ කාර්යාල කාමර සහ පහසුකම් ලබා දෙන ලෙසත්, ඒ සඳහා කළමනාකරණ සේවා නිලධාරියෙකු හෝ සංවර්ධන නිලධාරියෙකු අනුයුක්ත කරන ලෙසත් උපදෙස් ලබා දී ඇත.

ප්‍රාදේශීය මට්ටමේ සම්බන්ධීකාරකවරුන්ට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල තුළ පහසුකම් සලසා දීමටත් උපදෙස් ලබා දී ඇත.

මෙම සම්බන්ධීකාරකවරුන් ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වූ පිරිසක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති බැවින්, ඔවුන්ට පූර්ණ සහාය ලබා දීම රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගෙන් අපේක්ෂා කරන බවද ජනාධිපති ලේකම්වරයාගේ ලිපියේ සඳහන් කර ඇත.

ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය විසින් නිකුත් කළ ලැයිස්තුව අනුව දිවයින පුරා දිස්ත්‍රික් සම්බන්ධීකාරකවරුන් 25 දෙනෙකු සහ ප්‍රාදේශීය මට්ටමේ සම්බන්ධීකාරකවරුන් 300කට අධික පිරිසක් පත් කර ඇත.

කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය සඳහා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී වෛද්‍ය නජිත් ඉන්දික දිස්ත්‍රික් සම්බන්ධීකාරක ලෙස පත් කර ඇත. එහි ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් 13 දෙනෙකු පත් කර ඇත. ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය සඳහා සඳුන් මුතුමාල මහතා යටතේ 13 දෙනෙකු සහ කළුතර දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ඩබ්ලිව්.ජී. මහේෂ් වරුණ පෙරේරා මහතා යටතේ 14 දෙනෙකු පත් කර ඇත.

මෙම පත්කිරීම් සම්බන්ධයෙන් විරෝධය දක්වමින් 2026 අප්‍රේල් 29 ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්ගේ සහ සහකාර ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්ගේ සංගමය ජනාධිපති ලේකම්වරයා වෙත ලිපියක් යොමු කර ඇත. එම ලිපියෙන් ඔවුන් අවධාරණය කරන්නේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල පද්ධතිය දේශපාලන පක්ෂග්‍රාහීත්වයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක වන ස්වාධීන රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයක් බවය. එවැනි පද්ධතියක් තුළ දේශපාලන පත්වීම්ලාභීන් ස්ථාපිත කිරීමෙන් රාජ්‍ය සේවයේ මධ්‍යස්ථභාවයට හා ස්වාධීනත්වයට බරපතළ බලපෑමක් ඇතිවිය හැකි බව ඔවුන් පෙන්වා දී ඇත.

රජයේ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය සම්බන්ධීකරණ හා පරිපාලන යාන්ත්‍රණ දැනටමත් ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල තුළ පවතින බැවින්, නව සම්බන්ධීකාරකවරුන් පත් කිරීම අනවශ්‍ය බවද ඔවුන් සඳහන් කර ඇත. පද්ධතිය තුළ දේශපාලන පත්වීම්ලාභීන් ලෙස සැලකිය හැකි සම්බන්ධීකාරකවරුන් ස්ථාපිත කිරීමෙන් රාජ්‍ය සේවයේ මධ්‍යස්ථභාවයට හා ස්වාධීනත්වයට බරපතළ බලපෑමක් ඇතිවිය හැකි බවද සංගමය පෙන්වා දෙයි.

දිස්ත්‍රික් සහ ප්‍රාදේශීය සම්බන්ධීකරණ කමිටු, ජාතික සහ ප්‍රාදේශීය මට්ටමේ විගණන පද්ධති, සහ වාර්තාකරණ ක්‍රමවේද හරහා වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා අවශ්‍ය හැකියාව පවතින බැවින් නව සම්බන්ධීකාරකවරුන් පත් කිරීම අනවශ්‍ය සහ පුනරාවර්තන වියදමක් බව ලිපියේ සඳහන් කර ඇත.

රාජ්‍ය නිලධාරීන් නොවන පුද්ගලයන්ට රාජ්‍ය සම්පත් භාවිත කිරීමට ඉඩ දීම සහ ඔවුන් යටතේ රාජ්‍ය නිලධාරීන් සේවයට යොමු කිරීම නීතිමය වශයෙන් ගැටලු‍ සහගත බව ඔවුහු පෙන්වා දෙති. සංගමය පෙන්වා දී ඇත්තේ මෙවැනි උත්සාහයන් අතීතයේද සිදු වූ නමුත් ඒවා දිගටම පවත්වාගෙන යාමට නොහැකි වූ බවයි. ඒ සඳහා ප්‍රධාන හේතුව ලෙස දක්වන්නේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල පද්ධතිය ජනතාව අතර විශ්වාසය ලබාගෙන ඇති ස්වාධීන ආයතනික ව්‍යුහයක් වීමයි.

රනිල් වික්‍රමසිංහගේ නඩුවේ විමර්ෂන ප්‍රගතිය ජූලි 08 අධිකරණයට දැනුම් දෙන්න

0

රජයේ මුදල් භාවිතා කරමින් හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා ඔහුගේ බිරිඳගේ උපාධි උත්සවයට සහභාගි වීම සම්බන්ධයෙන් සිදු වන විමර්ෂන කටයුතු වල ප්‍රගතිය ජූලි මස 08 වනදාට අධිකරණයට දැනුම් දෙන ලෙස කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට නියෝග කර ඇත.

අප්‍රේල් 29 වන දින කොටුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ අදාල නඩුව විභාග වූ අවස්ථාවේදී හිටපු ජනාධිපතිවරයා සහ හිටපු ජනාධිපති ලේකම් සමන් ඒකනායක යන මහත්වරුන්ට අදාළ පැමිණිල්ලේ පරීක්ෂණවල ප්‍රගතිය අධිකරණයට දැනුම් දෙන ලෙස දැනුම් දී ඇත. එහිදී පැමිණිල්ල වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල් දිලීප පීරිස් මහතා අධිකරණය හමුවේ කරුණු දක්වමින් පවසා එදිනට පෙර සැකකරුවන්ට එරෙහිව අධි චෝදනා ගොනු කිරීමට පියවර ගන්නා බවත්  පැමිණිල්ලේ සැකකාරියක ලෙස නම් කර ඇති  හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ බිරිඳ වන මෛත්‍රී වික්‍රමසිංහ මහත්මිය නම් කරනවාදැයි අධ්‍යයනය කරමින් සිටින බවත්ය.

ආණ්ඩුව ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයෙන් පිටපැනිම සරල විහිලුවක් පමණද?

0

සමාජ සම්මුතිවාදයට අනුව, රාජ්‍යය යනු දේව නිර්මාණයක් හෝ ස්වාභාවිකව හටගත්තක් නොවේ. එය මිනිසුන් විසින් සිය අභිමතය පරිදි ඇති කරගැනුණු එකඟතාවක ප්‍රතිඵලයකි. අද අප අත්දකින නවීන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන්හි පදනම වන්නේ ද මෙම සමාජ සම්මුතියයි. සමාජ සම්මුතිය තිබෙන්නේ ජනතාව හා රාජ්‍යය අතරය.

එම සම්මුතිය වරින්වර අලුත් කෙරෙයි. ඒ මැතිවරණවලදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේදීය. දේශපාලන පක්ෂ හෝ නායකයෝ, මැතිවරණයකට පෙර මහජනතාව ඉදිරියට පැමිණ, තමන් බලයට පත්කරනු ලැබුවහොත් කරන්නේ මෙවැනි දේවල්ය යන්න ඇතුළත් ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන මහජනතාව ඉදිරියේ තබති. ඒවා පරීක්ෂා කර බලන ජනතාව, තමන් කැමති ප්‍රතිපත්ති ඉදිරිපත් කරන පක්ෂයට හෝ නායකයන්ට හෝ ඡන්දය දෙති. මිනිසුන් පාලකයාට බලය පවරන්නේ කොන්දේසි සහිතවය. පාලකයා ජනතාවගේ ස්වාභාවික අයිතීන් ආරක්ෂා කිරීමට බැඳී සිටී. පාලකයා එම වගකීම පැහැර හරින්නේ නම්, පාලකයා ඉවත් කිරීමේ අයිතිය ජනතාවට ඇත.

ඒ නිසා, පරමාධිපත්‍යය හෙවත් ඉහළම බලය පවතින්නේ ජනතාව සතුවය. පාලකයා යනු ජනතාව විසින් තෝරාපත්කර ගැනෙන, ජනතාවගේ සේවකයකු පමණි.

ලංකාවේ දේශපාලනයේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන යනු හැම කල්හිම හාස්‍යයට මෙන්ම අවිශ්වාසයට ලක්වූ දෙයකි. ඒවා පිළිබඳ පසුගිය කාලය මුළුල්ලේම පැවතී ඇති රීතිය වන්නේ, බලයට ආ පසු තමාගේම ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන නොසලකා කටයුතු කිරීම, නැතහොත් ඒවාට ප්‍රතිවිරුද්ධ දේවල් කිරීමයි. ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනවල සඳහන් යම් යම් දේ බලයට ආ පසු ඉටුකිරීම වනාහි රීතිය නොව, ව්‍යතිරේකය බවට පත්වෙයි. ඒ නිසා ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන ගැන මහජනතාව තුළ ඇත්තේ නිෂේධනීය ආකල්පයකි. අවිශ්වාසවන්තකමකි.

මේ තත්වය නිසා, ලංකාවේ මහජනතාව දේශපාලන වශයෙන් අවදිවූ පසුගිය දශකයක පමණ කාලය තුළ, ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනවලට වලංගුභාවයක්, බලාත්මකභාවයක් ලබාදෙන්නේ කෙසේද යන්න ගැන සංවාදයක් ඇතිවිය. සමහරුන් යෝජනා කළේ, ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන නීතිමය ලියවිල්ලක් බවට පත්කර, ඒවා ඉටුනොකළහොත් මහජනතාව, උසාවිය ඉදිරියේ නඩු පැවරීමට ඇති හැකියාව ගැන පවා සොයා ලැබිය යුතු බවයි. එවැන්නක් ප්‍රායෝගිකව කිරීම කෙසේ වෙතත්, ඉන් අවධාරණය වන්නේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන පිළිබඳව ඡන්දය දෙන මහජනතාව, කොතරම් සැලකිල්ලක් දක්වා තිබෙන්නේද යන්නයි.
මේ පසුබිම මත පදනම්ව, නිදහස් හා සාසධාරණ මැතිවරණ සඳහා වු ජනතා ක්‍රියාකාරිත්වය හෙවත් පැෆ්රල් ආයතනය, ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන, ඒවා සැකසීම, බලාත්මක කිරීම යනාදි ක්ෂේත්‍ර ගැන දේශපාලන පක්ෂ, විද්වත් කමිටු හා උනන්දුමත් පාර්ශ්ව හරහා පසුගිය කාලයේ කළ විමසීමක ප්‍රතිඵලය ලෙස, සංවාදය සඳහා වැදගත් වන, ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනවල වගවීම පිළිබඳ කුඩා ප්‍රකාශනයක්, එළිදැක්විය.

එහි එන වැදගත් කරුණුවලින් කිහිපයක් මෙසේය. ‘ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන පදනම් විය යුත්තේ පුරවැසියන්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිය, නීතියේ ආධිපත්‍යය, විනිවිදභාවය, වගවීම, විවිධත්වටයට ගරු කිරීම වැනි වටිනාකම් මතය. එම ප්‍රකාශන හැකි තාක් පර්යේෂණ දත්ත මත පදනම් විය යුතුය. ඒවා සකස් කළ යුත්තේ අදාළ පාර්ශ්ව සමග මනා සාකච්ඡා ක්‍රියාවලියකින් පසුවය. ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන සැකසීමේදි ඒවා ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කළ හැකිදැයි සැලකිලිමත් විය යුතුය. එක් එක් ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය වන දළ වියදම, එම වියදම සපයාගන්නේ කෙසේද යන්න ගැනද ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයේ සඳහන් වීම වැදගත්ය. මැතිවරණ ජයග්‍රහණය කළ වහාම, එම පක්ෂයේ හෝ ජයග්‍රාහකයාගේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය, ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය බවට පත්කළ හැකිය. ජයග්‍රහණයෙන් මාසයක් ඇතුළත ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා වැඩපිළිවෙළක් සකස් කළ හැකිය. ඒ සඳහා පාර්ලිමේන්තුවේ අයවැය කාර්යාලයක් ස්ථාපනය කළ යුතුය. මාස 6කට වරක් ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන ක්‍රියාත්මක වීම ගැන සමාලෝචනය කළ හැකිය.’

මේ ප්‍රකාශනය සකස් කිරීමට පෙර දේශපාලන පක්ෂ සමගද පැෆ්රල් සංවිධානය කතා කළ අතර, 2024 ජුලි 3දා ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ලේකම් ටිල්වින් සිල්වා හා ජාතික ජන බලවේගයේ ලේකම් නිහාල් අබේසිංහ සමගද මේ ගැන සාකච්ඡා කර තිබේ.

ඔවුන්ම කියන විදියට, 2024 ඡන්ද විමසීම්වලදී ජාතික ජනබලවේගය බලයට එන්නට හේතුවුණේ, ඉන් පෙර ඊනියා ‘අවුරුදු 76ක සාපයක්’ පැවතුණ බැවිනි. එම ‘සාප කාලය’ තුළ මාරුවෙන් මාරුවට බලයේ සිටි ප්‍රධාන පක්ෂ එකක් වත්, තමන් ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයේ සඳහන් කළ කරුණු ගැන බලයට ආ පසු සැලකිල්ලක් දැක්වූයේ නැතැයි ජාජබ උදවිය මහජනතාවට පෙන්වා දුන්හ. ජනතාව එය එකහෙළා පිළිගත්හ. ලක්ෂ හැට අටක ජනතාව ජාජබට සිය ඡන්දය දුන්හ.

එහෙත් දැන් සිදුවී තිබෙන්නේ කුමක්ද? ජාජබ ආණ්ඩුව, බලයට පත්ව අවුරුදු එකහමාරක් ගතවන විට, මහජනතාවට පොරොන්දුවූ දේවල් කොපමණ ඉටුකර තිබේද? මේ දවස්වල මහජනතාව අතර තිබෙන පොදු මතය වන්නේ, ජාජබ ආණ්ඩුව කරමින් සිටින්නේ සිය ‘ලස්සන රටක්- පොහොසත් ජීවිතයක්’ නමින් යුත් ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයේ සඳහන් දේවල් නොවේය යන්නයි. ඒවා එකින් එක වෙන වෙනම විස්තරාත්මකව දැක්වීම අවශ්‍ය නොවන්නේ, ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයෙන් පීලිපැනීම් විශාල ප්‍රමාණයක් දකින්නට ලැබෙන නිසාය. ඒ පිළිබඳව මහජනතාව තුළ විශාල දැනුමක්ද තිබෙන නිසාය. අනෙක් අතට, කතා කළ යුතු වැදගත් කරුණ එය නොවන නිසාය.

වැදගත් කාරණය නම් මෙයයි. පෙර කී පරිදි ජාජබ ආණ්ඩුවට පෙර හැම ආණ්ඩුවක්ම පාහේ සිය ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන, පොරොන්දු නොසලකා හැරියේය. එය ඉතා ප්‍රසිද්ධ දෙයකි. ජාජබ, ජනතාවගෙන් බලය ඉල්ලුවේ එවැනි පෙර වැරදි තමන් අතින් සිදුනොවන බවට ශපථ කරමිනි. තමන් කියන දේ කරන, නොකියූ දේ නොකරන දේශපාලන බලවේගයක් බවට පැහැදිලි වෙනසක් ලකුණු කරමිනි. 2022 අරගලය විසින් ඉදිරියට ගෙනෙන ලද සිස්ටම් චේන්ජ් එක තම ප්‍රතිපත්තිය බවට පෙන්වමිනි. ලාංකික දේශපාලනයේ මෙතෙක් පැවැති ප්‍රතිගාමී ප්‍රභූ දේශපාලනය අවසන් කර ප්‍රගතිශීලී නිර්ප්‍රභූ දේශපාලනයක් අරඹන බව කියමිනි.

අවුරුදු එකහමාරක් ගත වන විට ඒ කතා, පදනමක් නැති ඒවා බවට ශීඝ්‍රයෙන් පත්වෙමින් තිබේ. ජාජබ ආණ්ඩුව ‘වෙනස්’ එකක් වෙනුවට, ‘තවත් එකක්’ පමණක් බවට පැහැදිලිවම පත්වෙමින් තිබේ.

අද වන තුරුත් ජාජබ ආණ්ඩුව ප්‍රමුඛතාවක් දෙමින් කර ඇත්තේ, පරණ සොරකම් හා දූෂණ ගැන විමර්ශන ඇරඹීමත්, ඒවාට අදාළ පුද්ගලයන් වරින්වර අත්අඩංගුවට ගැනීමත්, විවිධ අයට නඩු පැවරීමත්ය. පසුගිය යහපාලන ආණ්ඩුවේද අත්දැකීම අනුව කිවහැක්කේ, පරණ දූෂණ හා අපරාධවලට නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාදාමය, හැම වේලාවේදීම සාර්ථක අවසානයක් අත්කරදෙන්නේ නැති බවයි. අනික් අතට, එම ක්‍රියාවලිය කෙළවරක් නැතිව, බොහෝ කාලයක් ඇදි ඇදී යන දෙයක් බවයි. වසර 5කදී ඒවා තීරණාත්මක අවසානයකට නිශ්චිතවම ළඟා නොවෙයි.

ඒ හැරෙන්නට මේ ආණ්ඩුව මෙතෙක් කර ඇති තවත් දෙයක් වන්නේ, පරණ ආණ්ඩුවල ප්‍රතිපත්ති හා සකස් කරන ලද ව්‍යාපෘති, තමන්ගේ නමින් තවදුරටත් පවත්වාගෙන යාම පමණකි. අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ, වරලත් ජනමාධ්‍ය ආයතනයක් පිහිටුවීම, ජාතික ජනමාධ්‍ය ප්‍රතිපත්තියක් හැදීම හොඳම උදාහරණය. ඒ අතර, 2023දී පරණ ආණ්ඩුව ගත් පියවර නිසා, බදු ආදායම් ආදිය මත ශක්තිමත් වූ ආර්ථිකය, අඩු වියදම් රාජ්‍ය පාලනයක් යටතේ තවදුරටත් ශක්තිමත්ව පවත්වාගැනීම ගැන ප්‍රශංසාව නම් මේ ආණ්ඩුවට හිමිවිය යුතුය.

ආණ්ඩුව කර ඇති තවත් දේ අතර, හිටපු ජනාධිපතිවරුන්ගේ විශ්‍රාම වැටුප හා වරප්‍රසාද නැතිකිරීම, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ගේ විශ්‍රාම වැටුප් නැතිකිරීම, පිටකොටුව මධ්‍යම බස් නැවතුම්පොළ ප්‍රතිසංස්කරණය වැනි බාලූ බැල්මට මහජනතාව සතුටු කරන දේවල්ද වෙයි. එහෙත්, ඉහත කි මුල් කාරණා දෙක, ඊළඟට එන ඕනෑම ආණ්ඩුවකට, හුදෙක් පාර්ලිමේන්තුවේ බහුතර ඡන්දයෙන් ආපස්සට හැරවිය හැකි ආකාරයේ ඉතාම සුළු ප්‍රතිසංස්කරණ බවද මතක තබාගත යුතුය.
ඒ හැරෙන්නට පසුගිය වසර එකහමාර තුළ රටේ කිසිම තීරණාත්මක වෙනසක් ඇතිකරන නෛතික හෝ වෙනත් පියවරක්, ප්‍රධාන පෙළේ ව්‍යාපෘතියක් මේ ආණ්ඩුව අරඹා නැත. .

එසේ තිබියදීත්, විවිධාකාර හේතුසාධක නිසා ඉකිමනින් මහජන අවමානයට පත්වෙමින් තිබෙන ආණ්ඩුවේ ඉදිරි ධුර කාලය තුළ, කිසිම වැදගත් ප්‍රතිසංස්කරණයක් ගෙනෙන්නට ප්‍රායෝගිකව පුළුවන්කමක් ද නැත.

දේශපාලන වශයෙන් පහල ස්තරවල ජාජබ හිතවතුන් අතරම තිබෙන තක්සේරුවට අනුව, ඊළඟ මහමැතිවරණයෙන් ජාජබට පැහැදිලි ජයග්‍රහණයක් ලැබීම අසීරුවන්නට හොඳටම ඉඩ තිබේ. සරල උදාහරණයකින් කිව්වොත්, මාතර දිස්ත්‍රික්කයේදී ආසන 6ක් පසුගිය මැතිවරණයේදී ලබාගත් ජාජබෙහි ප්‍රාදේශීය නායකයන්, මේ වන විට පවතින තත්වය අනුව, ඊළඟ ඡන්දයකදී බලාපොරොත්තු තබාගෙන ඇත්තේ ආසන 2ක් කෙරෙහි පමණකි. රටේ බහුතරයක් ප්‍රදේශවල තත්වයද එයාකාරය. එවැනි පසුබිමක, තමන් දුන් පොරොන්දු ඉටුකරන්නට තවත් ධුරකාලයක් ඉල්ලීම, නොලැබෙන දෙයක් ඉල්ලීමක් වනවා පමණක් නොව, තම බැරිකමද ප්‍රදර්ශනය කිරීමකි. බලය ඉල්ලූ වසර 5ක් තුළ, තීරණාත්මක වෙනසක් කළ නොහැකි පක්ෂයක් නැවත පත්කළ යුත්තේ ඇයි? ‘මිනිස්සු හොඳයි. හැබැයි ඒ අය පුංචියි. රට තියෙන්නේත් එතැනමයි.’ මහජනතාවගෙන් ඇසුවහොත් බහුතරයක් එසේ කියනු ඇත.

මෙවැනි තත්වයක් පවතිද්දී, ජාජබ ආණ්ඩුවට හිතවත්, එය අඛණ්ඩව පැවතිය යුතුයැයිද, එය කෙසේ හෝ ආරක්ෂා කරගත යුතුයැයිද කියන බොහෝ දෙනාගේ දිවමතුර බවට දැන් පත්වී ඇත්තේ, ‘අපිට බාරදුන්නේ හොඳ රටක් නොවෙයි, මෙවැනි රටක් පාලනය කරන්න වෙන්නේ මේ විදියට තමයි. පොරොන්දු වුණු දේවල් ඉෂ්ට කරන්නට තාම කාලය ඇවිල්ලා නැහැ’ වැනි කතාය. ඒවා එක්තරා ආකාරයක, ආණ්ඩුව ගැන ඔවුන්ගේ පසුතැවිල්ල හා ඉච්ඡා භංගත්වය පෙන්නුම්කරන වචන බවට පත්වී තිබේ.
එහෙත්, ජාජබ ආණ්ඩුව බලයට ආවේ පරණ සිස්ටම් එකෙන් වෙනස්වන බව අවධාරණය කරමින් නිසා, මේ වන විට ඔවුන් තමන්ගේ පොරොන්දුවලින් විතැන්වී පරණ සිස්ටම් එකටම අනුගත වීම විහිළුවෙන් හෝ වෙනත් ක්ෂමාලාපවලින් වසාදැමිය හැක්කක් නොවේ. ජාජබ හැසිරීමෙන් පෙනීයන්නේ, කවුරුන් කොහොම කීවත්, ලංකාවේ දේශපාලනයේ නියත ගලායාම මෙය බවද? සිස්ටම් චේන්ජ් කරනවාය කියමින් ආවත් එය කිසිසේත් කළ නොහැකි බවද? ජාජබ හා ජවිපෙ ආණ්ඩුවකුත් මේ විදියට මුල් පොරොන්දුවලින් පිට පනිනවා නම්, වෙන කිසිවකුටවත් රට වෙනස් කළ නොහැකි බවද?

එය ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂයක් පත්වන අනිවාර්ය ඉරණමක්ද? නැතිනම්, මේ තත්වයට තමන් පත්වන බව ජාජබ මැතිවරණවලට පෙර හොඳින් දැනසිටිමින්, බලය ලබාගැනීම සඳහා සිස්ටම් චේන්ජ් ගැන ව්‍යාජ අදහසක් මවා පෑවේද?
කොහොම නමුත්, අවසාන විග්‍රහයේදී, ඡන්දය ලබාගැනීමට පෙර දේශපාලන පක්ෂ හා නායකයන් මහජනතාවට කියන්නේ, ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනවල අඩංගු කරන්නේ, තමන් බලයට ආ විට පැහැදිලිවම නොකරන හා කළ නොහැකි දේවල් බව, දැන් නැවතත් ඔප්පු වී තිබේ. ‘අවුරුදු 76ක සාප කාලය’ තුළ ප්‍රභූ දේශපාලන පක්ෂ එය සිය ක්‍රියාවෙන්ම ඔප්පු කර ඇති අතර, ජාතික ජන බලවේගයද මේ වන විට එය තම ක්‍රියාවෙන් ඔප්පු කරමින් සිටියි.

එහෙත්, තම ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශවලින් හා ඡන්දය ගන්නට පෙර කී කතාවලින් ජාජබ ආණ්ඩුව අපගමනය වීම, සුළුවෙන් තැකිය හැකිද? තමන් රටේ අනෙක් සියලුම දේශපාලන පක්ෂවලින් වෙනස් බවද. කසිම දේශපාලන පක්ෂයක් සමග සන්ධානගත නොවන බවද කියමින් සිටි ජාජබ, සිය පාලන කාලය තුළ මෙසේ පීලිපැනීම, තවදුරටත් කිසිම දේශපාලන පක්ෂයක් හෝ නායකයන් කියන දේවල් විශ්වාස නොකළ යුතු බවට සංඥාවක් මහජනතාවට ලබාදෙන්නේ නොවේද?

එය ‘ඒවා ඔහොම තමයි, කියනකොට එහෙමයි කරනකොට මෙහෙමයි. අපි ඒක දැනගෙන තමයි ඡන්දය දුන්නේ’ යැයි කියා වසාදැමිය හැකි ඇත්තක් නොවේ.

 

ශම්මි සිල්වා ඇතුළු සියලු විධායක සභිකයන් ඉල්ලා අස් වෙයි

0

ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයේ සභාපති ශම්මි සිල්වා සහ එහි විධායක සභිකයන් සියළු දෙනාද සිය ඉල්ලා අස්විමේ ලිපි ක්‍රීඩා අමාත්‍ය සුනිල් ගමගේ වෙත භාර දී ඇති බව වාර්තා වේ.

1973 අංක 25 දරන ක්‍රීඩා පනතේ 31 සහ 34 වගන්ති ප්‍රකාරව අමාත්‍යවරයාට හිමි ඇති බලතල අනුව ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයේ සභාපතිවරයාගේ  ඉවත් වීමත් සමග ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයේ සියලු පරිපාලන කටයුතු තාවකාලිකව තරුණ කටයුතු හා ක්‍රීඩා අමාත්‍යාංශය යටතට පැවරෙන ඒ අනුව  ක්‍රීඩා අමාත්‍ය සුනිල් ගමගේ මහතා නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් පවසා ඇත්තේ  අප්‍රේල් 29 වන දින සිට තාවකාලික ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය අමාත්‍යංශයට පවරා ගෙන ඇති බවය.

ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ පවතින ගැටලුවලට විසඳුම් සෙවීම සහ ව්‍යුහාත්මක වෙනස්කම් සිදු කිරීම සඳහා නව අතුරු කමිටුවක් කඩිනමින් පත් කිරීමට නියමිත බවද අමාත්‍යවරයා නිකුත් කළ නිවේදනය සඳහන්ය.

 

ආණ්ඩුවේ දූෂණය පෙන්නුවාම පළිගැනීමට ජනාධිපති කොමිසමක්

ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීම් විමර්ශනය කිරීම සඳහා ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් අප්‍රේල් 17 වැනිදා පත්කරන ලද විශේෂ ජනාධිපති කොමිසම, රාජ්‍ය පාලනයේදී ආණ්ඩුවක් විසින් වෛරය හා පළිගැනීම යොදාගැනෙන්නේ කෙසේදැයි පෙන්වන හොඳම උදාහරණයකි. එම ජනාධිපති කොමිෂන් සභාව පත්කර ඇත්තේ ‘ආරම්භයේ පටන්ම, එනම් නොරොච්චෝල ලක්විජය විදුලිබලාගාරය ආරම්භයේ පටන් මේ දක්වා’ ගෙන්වන ලද ගල්අඟුරු සම්බන්ධ අක්‍රමිකතාවන් ගැන සොයාබැලීමටය.

එවැනි ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිෂන් සභාවක් හදිසියේ පත්කරන්නට හේතුවුණේ කුමක්ද? 2025-2026 වාරය සඳහා ලක්විජය බලාගාරයට ගල්අඟුරු ගෙන්වීමේදී බලවත් දූෂණයක් සිදුවී ඇතැයි විපක්ෂය පසුගිය කාලයේ කරුණු සහිතව ඉතා බලවත් ලෙස පෙන්වාදීමය. අප්‍රේල් 2 වැනිදා නිකුත් කරන ලද ජාතික විගණන කාර්යාලයේ විශේෂ විගණන වාර්තාවෙන්ද එම දූෂණය පිළිගත හැකි කරුණු රාශියක් මගින් තහවුරු කරන ලදි. විපක්ෂය ඉල්ලා සිටියේ එම දූෂණය සම්බන්ධයෙන් සොයාබැලීමට පියවර ගන්නා ලෙසය. එම විමර්ශන අවසන් වන තුරු බලශක්ති ඇමති කුමාර ජයකොඩි ඇමති තනතුරෙන් ඉවත් කරන ලෙසය. නැතිනම් ඔහුට ඉල්ලා අස්වන ලෙසය.

ඉල්ලුවේ එය වුණත්, ජනාධිපති දුන්නේ මුල සිටම ගල්අඟුරු ගෙන්වීම ගැන පරීක්ෂණ කරන ජනාධිපති කොමිෂන් සභාවකි. මේ පියවරෙන් කියාපාන්නේ කුමක්ද? ‘කවුරුවත් අපේ වැරදි පෙන්වාදෙන්න එන්න එපා. අපි ඔවුන්ගෙන් පළිගන්නවා’ කියන අතිශය ග්‍රාම්‍ය හැසිරීමයි. මේ හැසිරීම, ලංකාවේ ‘දූෂිත ධනේශ්වර දේශපාලන පක්ෂයක හෝ එහි නායකයන්ගේ’ නොවේ. ලංකාවේ දේශපාලනයේ ශිෂ්ටසම්පන්න වෙනසක් කිරීමට ජනතාවගෙන් බලය ඉල්ලාගෙන පත්වුණු නිර්ප්‍රභු ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුවේ හැසිරීමයි.

මේ සිදුවීමෙන් පැහැදිලි වන්නේ, කුමාර ජයකොඩිට විරුද්ධව ගල්අඟුරු දූෂණය ගැන චෝදනා ඉදිරිපත් නොකළා නම්, ආරම්භයේ සිටම ගල්අඟුරු ගෙන්වීමේ දූෂණ ගැන සොයන්නට මේ ආණ්ඩුවට කිසිම වුවමනාවක් නොතිබුණු බව නොවේද? මෙය දේශපාලන වශයෙන් කෙතරම් වරදසහගත තත්වයක්ද?

දැන් සිදුවන්නේ කුමක්ද? තමන්ගේ වැරදි පෙන්වාදීම ගැන උරණවී, මහ විසාල මුදලක් හා කාලයක් නාස්ති කරමින් මෙන්ම, ස්වාධීන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් දෙදෙනකු හා මහාධිකරණ විනිසුරුවරයකු, දේශපාලන විවේචනවලට ලක්වීමේ අවදානමටද නිරාවරණය කරමින්, තමන්ගේ වෛරී දේශපාලනය ඉදිරියට ගැනීමට ජනාධිපතිවරයා පියවර ගැනීමයි.
ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිෂන් සභා හා විශේෂ ජනාධිපති විමර්ශන කොමිෂන් සභා ගැන ලංකාවේ ඉතිහාසය වූකලි දේශපාලන පළිගැනීම් හා බොහෝ දුරට බැඳුණු ඉතිහාසයකි. ඒ බොහොමයක්, ඒ මොහොතේ පවතින ආණ්ඩුවේ දූෂණයක්, අක්‍රමිකතාවක් හෙළිකර ගැනීම සඳහා පත්කරන ලද ඒවා නොවේ. පවතින ආණ්ඩුව විසින්, පරණ ආණ්ඩුවල, පරණ දේශපාලකයන්ගේ වැරදි සෙවීම සඳහා පත්කරන ලද ඒවාය. ජේආර් ජයවර්ධන ජනාධිපතිවරයා, තම දේශපාලන ප්‍රතිවාදියාවූ සිරිමා බණ්ඩාරනායක, දේශපාලන වශයෙන් නිහඬ කර තැබීම සඳහා පත්කළ විශේෂ ජනාධිපති කොමිෂන් සභාවේ සිට මේ දක්වා වරින්වර පත්කරන ලද එම දෙවර්ගයේම කොමිෂන් විසින් පෙන්වාදෙනු ලබන තිත්ත ඇත්ත නම් එයයි.

විශේෂ ජනාධිපති කොමිෂන් සභාවලට පත්කිරීම් ලැබීමෙන්, තම අපක්ෂපාතිත්වය, දේශපාලන නැඹුරුව වැනි දේ පිළිබඳව සමාජය තුළින් ප්‍රශ්න නැගෙන්නට ඉඩ ඇති බව, ඒවාට පත්වීම් ලබන විනිසුරුවරුන්ද තේරුම් ගත යුතුය. පාලකයන්ට මේවායේ තිබෙන දේශපාලන අරමුණු නිසා, ඒ විනිසුරුවරුන්ගෙන් කිසිම අඩුපාඩුවක්, පක්ෂපාතීත්වයක් සිදුනොවී තිබියදීත්, ඔවුන් දේශපාලන විවේචනවලට නිරාවරණය වීම වැළැක්විය නොහැකිය.

අනෙක් අතට, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක, මෙම කොමසාරිස්වරුන් (විනිසුරුවරුන්) නම් කිරීමද, කල්පනාවෙන් සලකා බැලිය යුතු ළැදියාවන් අතර ගැටීමක් පෙන්වා දෙයි.

විපක්ෂයෙන් ගල්අඟුරු දූෂණයක් ගැන ඇමති කුමාර ජයකොඩිට චෝදනා එල්ලවද්දී ජනාධිපතිවරයා සිටියේ එවැනි කිසිම දූෂණයක් සිදුවී නොමැතිය කියන දැඩි ස්ථාවරයේය. ඇමතිවරයා කිසිම වරදක් කර නැතැයි කියන ස්ථාවරයේය. ජනාධිපතිවරයා මුලින් මුලින් පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණ පැවසුවේද, මාධ්‍ය සාකච්ඡාවලදී පැවසුවේද, ගල්අඟුරු ප්‍රමිතියෙන් බාල නැති බවත්, දූෂණයක් සිදුවී නැති බවත්ය. විපක්ෂය දිගින් දිගටම පැහැදිලි කරුණු දක්වද්දී ජනාධිපතිවරයා, ගල්අඟුරු ප්‍රමිතියෙන් බාල බවද, එයින් අතිරේක වියදමක් සිදුවන බවද, ඩීසල් තොග පිළිබඳ අවදානමක් තිබෙන බවද පිළිගත් නමුත්, කුමාර ජයකොඩි මහතා දූෂිතයකු නොවන බව දැඩිව කියා සිටියේය. ඔහුගේ ආණ්ඩුව ඇමති ජයකොඩිට එරෙහි විශ්වාසභංගයේදී ඇමතිවරයා ආරක්ෂා කරගත්තේය. ඉල්ලා අස්නොවීමට ඇමතිවරයාද, අස්නොකිරීමට ජනාධිපතිවරයාද දැඩි තීරණ ගෙන තිබිණි.

ඒ අනුව, මේ කාරණයේදී ජනාධිපතිවරයා නියෝජනය කරන්නේ පැහැදිලිවම එක් පාර්ශ්වයකි. ඒ චුදිතයාගේ පාර්ශ්වයයි. චුදිතයාගේ පාර්ශ්වයේ ප්‍රධානියා, එම චෝදනා ගැන විභාග කරන්නට කොමිසමක් පත්කිරීම ළබැඳියාවන් අතර පැහැදිලි ගැටුමක් නිරූපණය කරයි.

ඇත්ත. ජනාධිපති කොමිෂන් සභාවක් පත්කරනු ලබන්නේ ජනාධිපති විසිනි. අන් කවුරුන් එය කරන්නද? එහෙත්, තමා අනිවාර්යයෙන් පත්කිරීම කළ යුතු නම්, පාරදෘශ්‍යභාවය පිළිබඳ ගැටලුවක් ඇති නොවන්නට ජනාධිපතිවරයාට කටයුතු කළ හැකි ආකාරයක් තිබිණ. එනම්, ජ්‍යෙෂ්ඨත්වයෙන් ඉහළම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ හා අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන් දෙදෙනකු තෝරාගැනීමයි. ජනාධිපතිවරයා විසින් දැන් නම්කරනු ලැබ සිටින ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ හා අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන් දෙපළ ජ්‍යෙෂ්ඨතම විනිසුරුවරුන් නොවන බව පෙනේ.

එයින් අදහස් වන්නේ එම විනිසුරුවරුන් දෙපළ, කනිෂ්ඨත්වය නිසා ජනාධිපතිගේ වුවමනාව අනුව, තම අපක්ෂපාතීත්වය පාවාදෙමින් කොමිසමේදී කටයුතු කරාවිය යන්න නොවේ. එවැන්නක් සිදුවන්නට කිසිසේත් ඉඩක් නැත. ඔවුන් දෙපළ, ඉතාම අපක්ෂපාත, කීර්තිමත් හා ඉතාම පුළුල් නෛතික දැනුමක් ඇති විනිසුරුවරුන් බව ප්‍රකට කරුණක් නිසාය.

ජනාධිපතිවරයාත්, ආණ්ඩුවත් මේ කොමිසමෙන් කවර දේශපාලනයක් බලාපොරොත්තු වුවද, එය සිදුනොවී, කොමිසමේ වැඩකටයුතු ස්වාධීනව, අපක්ෂපාතීව හා විචක්ෂණව පවත්වනු ඇති බවට අපට ඇති විශ්වාසය, මේ විනිසුරුවරුන් තුන්පළගේ කීර්තියයි.

කලකට ඉහතදී, රාවය ප්‍රධාන කර්තෘ වික්ටර් අයිවන්, එවක අගවිනිසුරු සරත් නන්ද සිල්වාට (ඔහු නිතීපතිව සිටි කාලයේ කළ දේ ගැන) එරෙහිව තමා විසින් පවරනු ලැබ තිබුණු මූලික අයිතිවාසිකම් නඩු විභාග කිරීම සඳහා, ජ්‍යෙෂ්ඨත්වයෙන් ඉහළ සිට පහළට විනිසුරුවරුන් පස්දෙනකු පත්කරන ලෙස අගවිනිසුරුවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. එහෙත් අගවිනිසුරු සරත් සිල්වා නම් කළේ, කනිෂ්ඨම විනිසුරුවරයාගේ සිට ඉහළට පස්දෙනෙකි.

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසසානායක මේ කොමිෂන් සභාව පත්කළේ, පරණ ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීම් ගැන මාධ්‍යවල ඉඩ වෙන්කර ජනතා අවධානය වෙන පැත්කට යවා, කුමාර ජයකොඩි ඇමතිගේ දූෂණ ක්‍රියා ජනතාවට අමතක කරන්නට යැයිද බලවත් චෝදනාවකි.

මේ අපකීර්තිය පොඩියකින් හෝ ලිහිල් කරගැනීමට නම්, ජනාධිපතිවරයා තමා විසින් පත්කරන ලද කොමිසමට විධාන කළ යුතුව තිබුණේ, කුමාර ජයකොඩි ඇමතිවරයාට අදාළ ගල්අඟුරු දූෂණය ගැන විමර්ශනය කර වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරන ලෙසය. එම වාර්තාව ඉදිරිපත් කළ පසුව, එම කොමිසමේ විධාන පත්‍රයේ කාලය හා විෂය පථය දිගු කරමින්, ආරම්භයේ සිට කුමාර ජයකොඩි දූෂණය දක්වා ගල්අඟුරු ගෙන්වීම ගැන විමර්ශනය කර වාර්තාව ඉදිරිපත් කරන ලෙසය. එය ජනාධිපති බලය යටතේ කළ හැකිව තිබෙන්නකි. තවත් ක්‍රමයක්, ප්‍රකට විචාරකයකු වන විජයානන්ද ජයවීර යෝජනා කර තිබිණ. එනම්, ආරම්භයේ සිට ගල්අඟුරු ගෙන්වීම ගැන සොයන්නට පැවරුවත්, පළමුව කුමාර ජයකොඩි ඇමති සම්බන්ධ චෝදනා විභාග කොට, අතුරු වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරන ලෙස කොමිසමට නියම කිරීමය.

අවාසනාවට, ජනාධිපතිවරයාට එම ‘සද්භාවයේ’ විධානය අමතකව ගොස් ඇති බව පෙනේ. ඒ වෙනුවට ඉදිරියට පැමිණ ඇත්තේ ජනාධිපතිවරයාගේ වෛරය, පළිගැනීම හා අසද්භාවයේ විධානයයි. එය මේ වන විට අවුරුදු එකහමාරක ධුරකාලය තුළ එකක් පිට එකක් ලෙස ආණ්ඩුව ඇදවැටී ඇති දේශපාලන මඩගොහොරුවලට එකතු වුණු අලුත්ම එක වනවාට සැකයක් නැත.

ජනාධිපතිවරයා ඒ විදියට නම නියම නොකිරීම නිසා, කොමිසම බොහෝ විට සිය කාර්යය පටන්ගනු ඇත්තේ, මුලින්ම ගෙනා ගල් අඟුරු තොගවල සිටය. එවිට, කොමිසමේ පරීක්ෂණ කුමාර ජයකොඩි වෙත ළඟාවන්නට කාලයක් ගතවනු ඇත. මේ විනිසුරුවරුන් එදිනෙදා සිය විනිශ්චයාසනවලට නැගී නඩුද විසඳන නිසා, ඒ කාලයත් බේරාගෙන කොමිසමේ වැඩද සිදුකිරීම, කාලය කළමනාකරණය පැත්තෙන් අභියෝගාත්මක දෙයකි. එහෙත්, බලාපොරොත්තු සහගත කාරණා නම්, මේ විනිසුරුවරුන්ගේ කාර්යක්ෂමතාවත්, විමර්ශනයේ සැලකිය යුතු පදාසයක් ලිපි ලේඛන මත රඳා පැවතීමත්ය.

ගල්අඟුරු ලංකාවට ගෙන්වීම පිළිබඳ ඉතිහාසය මෙන්ම, ලංකාවට ගල්අඟුරු බලාගාර තුනක් ලැබීම පිළිබඳ කතාවද දූෂිත එකක් බව අමුතුවෙන් කිවයුතු නැත. නොරොච්චෝලේ ලක්විජය නමින්, මේ බලාගාර ඉදිවුණේ රාජපක්ෂ ජනාධිපතිගේ කාලයේදීය. බලාගාරයට වර්ෂයකට අවශ්‍ය විශාල ගල්අඟුරු ප්‍රමාණය, අවශ්‍ය පරිදි තමන් විසින්ම ප්‍රසම්පාදනය කරගෙන සපයා ගන්නට ලක්විජය බලාගාරයේ එකම සැපයුම්ලාභියා වන ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයට කිසිම නොහැකියාවක් නොතිබුණි. එහෙත්, විදුලිබල මණ්ඩලයේ සිටින වෘත්තීයමය, පළපුරුදු හා විචක්ෂණ නිලධාරීන් හරහා ගල්අඟුරු සපයාගන්නට ගියහොත් තමන්ට එම ගනුදෙනුවලින් අවශ්‍ය පරිදි විශාල අත යට ප්‍රතිලාභ ලබාගන්නට නොහැකි වන බව මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා දැනසිටියේය. ලංකා ගල්අඟුරු පුද්ගලික සමාගම විදුලිබල මණ්ඩලයට පිටතින් පිහිටුවන්නේ ඒ වුවමනාව සපුරාගන්නටය. එම සමාගමට තම ඥාතීන් හෝ අන්තේවාසිකයන් පත්කිරීමෙන්, රාජපක්ෂගේ වුවමනාව තෘප්ත වීමට මාර්ගය පෑදුණේය. එනිසා ලංකා ගල්අඟුරු සමාගමේ ඉතිහාසය කොහොමටත් අපකීර්තිමත් හා දූෂිත එකකි.

ආසන්නතම උදාහරණයක් හැටියට ගතහොත්, විවාදයට තුඩුදී තිබෙන 2025-26 වාරය සඳහා ගල්අඟුරු ගෙන්වීමට ටෙන්ඩරය ලද ට්‍රයිඩන්ට් චැම්පාර් සමාගමට පෙර, ලංකාවට ගල්අඟුරු සපයමින් සිටි සමාගමට මහින්ද රාජපක්ෂගේ පුත් යෝෂිත රාජපක්ෂගේ සම්බන්ධයක් තිබුණු බව ප්‍රසිද්ධ දෙයකි. එම ඉතිහාසය පුරා සිදුවන්නට ඉඩ තිබුණේ, රාජපක්ෂ පවුලේ වඩාත්ම දක්ෂ ව්‍යවසායක පුත්‍රයා වන යෝෂිත රාජපක්ෂ හරහා ඩීල් දමා, කප්රුකක් වන් ගල්අඟුරු ගෙනඒමේ ටෙන්ඩරය රාජපක්ෂ ගජමිතුරු ව්‍යාපාරිකයන් අතර බෙදීයාමය. ටෙන්ඩර්, ප්‍රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ කැළයට පලවා හැරීමය.

ඒ නිසා, ගල්අඟුරු ගෙන්වීම ගැන විමර්ශනයක් කිරීමට විශේෂ ජනාධිපති කොමිසමක් පත්කළ යුතුව තිබුණේ, ජාතික ජන බලවේගයේ මේ ආණ්ඩුව බලයට පත්වූ විගසමය. මක් නිසාද යත්, දූෂණ විරෝධී හඬ නමින් ෆයිල් 400ක් පෙන්වමින් විශාල දූෂණ විරෝධී ව්‍යාපාරයක් ජාතික ජන බලවේගය විසින් ඒ කාලයේ පවත්වාගෙන ගිය නිසාය. මේ ගල්අඟුරු ගෙන්වීමේ දූෂණද, නිසැකවම එම ෆයිල් 400 අතරේ තිබෙන්නට ඇත.

එහෙම කළා නම්, කුමාර ජයකොඩි ඇමතිවරයාගේ නම ගල්අඟුරු දූෂණයකට සම්බන්ධ වෙන්නේද නැත. ජනාධිපතිවරයා කොමිසම පත්කිරීමෙන් ළැදියාවන් අතර ගැටුමක් ඇතිවන්නේද නැත. අවාසනාවට, මේ කොමිසම පත්කරන්නට, විපක්ෂයෙන් පළිගැනීමේ චේතනාව පහළ වන තුරුම සිටින්නට ජනාධිපතිවරයාට සිදුවිය.

නොරොච්චෝලෙයි ලක්විජය බලාගාරය ලංකාවේ විදුලිබල අවශ්‍යතාවෙන් 30-40%ක් අතර ප්‍රමාණයක් සපුරන අතර, බලාගාරය ක්‍රියාත්මක කිරීමට වසරකට ගල්අඟුරු මෙටි්‍රක්ටොන් මිලියන 2.25ක් පමණ අවශ්‍ය වේ. එම ගල්අඟුරු ප්‍රමාණය සැපයීම සඳහා, ලංකා ගල්අඟුරු (එල්සීසී) සමාගම, 2007 සමාගම් පනත යටතේ පිහිටුවා තිබේ. 2010 සිට ඒ සමාගම විසින් ගල්අඟුරු ප්‍රසම්පාදනය සිදු කෙරෙයි. විදුලිබල හා බලශක්ති අමාත්‍යාංශය යටතේ පවතින මේ සමාගමේ, ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය කොටස් 60%කද, භාණ්ඩාගාරය 20%කද, සිලෝන් ෂිපින් කෝපරේෂන් 10% කද, ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය 10%කද හිමිකාරිත්වය දරයි.

2010 සිට 2026 මාර්තු 11 දක්වා එල්සීසී සමාගම නැව්තොග 465ක් ප්‍රසම්පාදනය කර තිබේ. එයින් 135ක් ක්ෂණික ප්‍රසම්පාදනය (ස්පොට් ටෙන්ඩර්) යටතේද, 240ක් දීර්ඝ කාලීන ප්‍රසම්පාදනය (ටර්ම් ටෙන්ඩර්) යටතේද සපුරාගෙන තිබිණ. නැව් තොග 9ක් ලබාගෙන තිබුණේ යෝජනා (අන්සොලිසිටඩ් ප්‍රොපෝසල්) මගිනි.

‘ශ්‍රී ලංකාව තුළ ගල් අඟුරු ආශ්‍රිත විදුලි ජනන ක්‍රියාවලිය ආරම්භ වූ අවස්ථාවේ සිට 2026 අප්‍රේල් 16 වන දිනෙන් අවසන් වූ කාල සීමාව තුළ රජයට අයත් සී/ස ගල්අඟුරු පුද්ගලික සමාගම හෝ එහි අනුප්‍රාප්තිකයින් මඟින් ලංකාවට ගල්අඟුරු ආනයනය කිරීමේදී සහ විදුලිය නිෂ්පාදනයේදී අක්‍රමිකතා හෝ නීති විරෝධී ක්‍රියා සිදුවී ඇත්දැයි පරීක්ෂා කර බැලීම සඳහා ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විශේෂ ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිෂන් සභාවක් පත්කරනු ලැබ තිබේ. කොමිෂන් සභාවේ සභාපති ලෙස ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ගිහාන් කුලතුංගත්, සාමාජිකයන් ලෙස අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු ආදිත්‍ය පටබැඳිගේ මහතාත්, මහාධිකරණ විනිසුරු සංජීව සෝමරත්න මහතාත් පත් කරනු ලැබ සිටිති.

කොහොම වුණත්, විශේෂ ජනාධිපති කොමිසසමක් යනු සේවයේ සිටින ඉහළ අධිකරණ විනිසුරුවරුන් විනිශ්චය කරන, අර්ධ අධිකරණමය ස්වභාවයක් ගත් විනිශ්චය සභාවකි. එහිදී සාමාන්‍ය අධිකරණයකදී මෙන් පැමිණිල්ල ඉදිරිපත් කළ යුතු අතර, බොහෝ විට ඒ සඳහා නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියකුගේ සහාය ලබාගැනීමට කොමිසසම කටයුතු කරනු ඇත. ආණ්ඩුව කියන්නේ, ගල්අඟුරු ගැන චෝදනා කළ අය දැන් මේ කොමිසම ඉදිරියට පැමිණ සාක්ෂි හා තොරතුරු ලබාදිය යුතු බවයි. දැනට වාර්තා වන අන්දමට සමගි ජන බලවේගයේ මන්ත්‍රීවරු කොමිසම ඉදිරියට පැමිණ එහි විමර්ශනයට සහාය වීමට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටිති.

කොමිසමට සාක්ෂිකරුවන් කැඳවීමටද, ලේඛන සාක්ෂි වශයෙන් කැඳවීමටද, සාක්ෂිකරුවන්ගෙන් ප්‍රශ්න ඇසීමටද බලය තිබේ. වාර්තාව ඉදිරිපත් කිරීම දක්වා කොමිසමට දී ඇති කාලය මාස 6කි. කරුණු දන්නා අය කියන්නේ මේ මාස 6 තුළ කොමිසමට සිය කාර්යය නිම කළ හැකි බවයි. බොහෝ කරුණුවලට අදාළ ලිපි ලේඛන තිබේ.

විශේෂ ජනාධිපති කොමිසමක විශේෂත්වය වන්නේ විමර්ශනය අවසානයේදී, අදාළ යම් චෝදනාවකට වරදකරුයැයි තීරණය කරන අයගේ ප්‍රජා අයිතිවාසිකම් අහෝසි කරන ලෙස සිය නිර්දේශවලදී යෝජනා කිරීමට කොමිසමට ඇති බලයයි. එවිට එම නිර්දේශ පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර, මන්ත්‍රීවරුන් තුනෙන් දෙකක අනුමැතියෙන් සම්මත කළ විට අදාළ අයගේ ප්‍රජා අයිතිය අත්හිටුවිය හැකිය.

ඒ අතර, 2009-2016 කාලය තුළ ගල්අඟුරු සැපයීම සම්බන්ධයෙන්, (එවකට) විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව 2016 වසරේදී සකස් කළ විශේෂ විගණන වාර්තාවක්ද තිබේ. එම වාර්තාවෙන්ද, 2009 (එනම් ආරම්භයේ සිට) -2016 කාලය තුළ ගල්අඟුරු සැපයීම පිළිබඳ විමර්ශනාත්මක කරුණු හමුවෙයි. ඒ නිසා ජනාධිපති කොමිසමට වැඩේ තවත් ලෙහෙසි වනු ඇත. මේ වාර්තාව ජාතික විගණන කාර්යාලයේ වෙබ් අඩවියේ ඇත.

එම වාර්තාවට අනුව, අදාළ කාලය තුළ ලංසු කැඳවීමේ ක්‍රියාවලියේ අඩුපාඩු තිබේ. පුවත්පත් දැන්වීමේ ගල්අඟුරු සැපයීම ගැන අවුරුදු 5ක පළපුරුද්දක් ගැන අවශ්‍යතාවක් තිබුණත්, වසර 3ක පමණක් පළපුරුද්දක් සපුරා තිබුණු ආයතනවලටද ලංසු අයැදුම්පත්‍ර නිකුත් කර තිබිණි. මෙය ප්‍රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ සංග්‍රහය කඩකිරීමකි. එමගින් අයැදුම් කළ හැකිව තිබුණු ආයතනවලට අවස්ථාව අහිමි කර ඇති බවත් විගණනය නිරීක්ෂණය කර ඇත. එමගින් ගල්අඟුරු සමාගම, අවාසිසහගත ලෙස තරගකාරිත්වය අඩුකරගෙන ඇත.

මේ ආදි ලෙස පරණ ගල්අඟුරු ගෙන්වීම් ගැන විගණක වාර්තාවලින්ම මූලික කරුණු පැහැදිලි කරගත හැක්කේය.

හරාකිරි දේශපාලනය – තිසරණි ගුණසේකර

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය හා ඉරානය අතර වූ නිල පසමිතුරු බව වසර 47ක් පමණ පැරණිය. එහෙත් කිසිදු ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයෙකු ඉරානයට එරෙහිව ආක්‍රමණික යුද්ධයක් ආරම්භ කළේ නැත. ඉරාකය ආක්‍රමණය කොට මැද පෙරදිග අවුල් ජාලයක් බවට පත් කළ ජෝර්ජ් ඩබ්ලිව් බුෂ් ජනපතිවරයා පවා ඉරානයට ඍජුවම ප්‍රහාරයක් එල්ල නොකිරීමට ප්‍රවේශම් විය. ඉරානය සමග ඍජු යුද්ධ ගැටුමක් ආරම්භ කිරීම ඇමරිකාවට තවත් වියට්නාමයක් නිර්මාණය කිරීමක් බව ඔවුන් දැන සිටි බැවිනි.

අඩසිය වසකට ආසන්න මෙම සාමාන්‍යයට ව්‍යතිරේකය වූයේ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ජනපතිවරයාය. ඉරානය ආක්‍රමණය කිරීමේ විනාශකාරී හා ස්වයං-විනාශකාරී තීරණය ගැනීමට ට්‍රම්ප් ජනපතිවරයා පෙළඹුණේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ නිව්යෝක් ටයිම්ස් පුවත්පත මේ මස 7 වෙනිදා බරපතළ අනාවරණයක් කළේය. Regime Change: Inside the Imperial Presidency of Donald Trump නමැති මෙම ලිපියට අනුව, ඇමරිකානු හමුදා ප්‍රධානීන්ගේ, සීඅයිඒ සංවිධානයේ, ඇමරිකානු උපජනපතිවරයාගේ හා රාජ්‍ය ලේකම්වරයාගේ මතයට පිටුපාමින් ඉරානය ආක්‍රමණය කිරීමට ට්‍රම්ප් ජනපතිවරයා පෙළඹවූයේ ඊශ්‍රායල් අගමැතිවරයා විසිනි.

2026 පෙබරවාරි 11 දා ට්‍රම්ප් ජනපතිවරයා ප්‍රමුඛ ඉහළ පෙළේ ඇමරිකානු දේශපාලන, බුද්ධි හා යුද්ධ නායකයන්ට බින්යමින් නෙතන්යාහු අගමැතිවරයා පැයක ඉදිරිපත් කිරීමක් කළේය. එහි හරය වූයේ ඇමරිකා- ඊශ්‍රායල් ආක්‍රමණයක් තුළින් ඉරාන පාලනය පෙරලා දමා තමන්ට හිතවත් නව පාලනයක් ස්ථාපිත කිරීම සති කිහිපයකින් කළ හැකි බවයි.

ඊශ්‍රායල් අගමැතිවරයාගේ ප්‍රකාශය විශ්ලේෂණය කොට වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරන්නැයි ට්‍රම්ප් ජනපතිවරයා ඇමරිකානු බුද්ධි අංශ විශේෂඥයන්ට නියෝග කළේය. මෙම වාර්තාව පසුදින- එනම් පෙබරවාරි 12 වෙනිදා- ඇමරිකානු ජනපතිවරයාට ඉදිරිපත් කෙරිණි. නිව්යෝක් ටයිම්ස් හෙළිදරව්වට අනුව නෙතන්යාහු අගමැතිවරයා ඉරානය සම්බන්ධයෙන් කළ පුරෝකථනයන් එකිනෙක පිළිබඳව විශ්ලේෂණයක් මෙම වාර්තාවේ අඩංගු විය.

ඉරානයේ ආගමික නායකයා ඝාතනය කිරීමට අවශ්‍ය බුද්ධි තොරතුරු ඊශ්‍රායලය සතු බවත්, එය සාර්ථකව කළ හැකි බවත්, නෙතන්යාහු අගමැතිවරයාගේ පළමු පුරෝකථනය විය. ඔහුගේ දෙවන පුරෝකථනය වූයේ තම අසල්වැසි රටවලට පහර දීමට ඉරානයට ඇති හැකියාව මොට කළ හැකි බවය. ඇමරිකානු යුද්ධ ශක්තිය භාවිත කොට මෙම අරමුණු දෙක ඉටුකර ගත හැකි බව ඇමරිකානු බුද්ධි විශේෂඥයන්ගේ මතය විය. නෙතන්යාහු අගමැතිවරයාගේ තෙවන හා සිව්වන පුරෝකථනයන් වූ, ඉරානය තුළ ‘ජනතා නැගිටීමක්’ නිර්මාණය කිරීම හා ඒ හරහා ඉරාන පාලනය පෙරලා දමා නව පාලනයක් ස්ථාපිත කිරීම කළ නොහැකි බව ඇමරිකානු බුද්ධි විශේෂඥයෝ තම වාර්තාවෙන් අවධාරණය කළෝය.

සීඅයිඒ සංවිධානයේ ප්‍රධානි ජෝන් රැට්ක්ලිෆ් මහතා නෙතන්යාහු අගමැතිවරයාගේ ඉරාන පාලනය පෙරලා දැමීමේ පුරෝකථනය හැඳින්වූයේ විහිළුවක් (farcical) ලෙසය. ඇමරිකානු විදේශ ලේකම්වරයා ඉරාන ආණ්ඩු පෙරලීමේ කතාව විකාරයක් (bullshit) ලෙස හැඳින්වූයේය. ඊශ්‍රායල් අගමැතිවරයාගේ පුරෝකථනයන් පිළිබඳව ට්‍රම්ප් ජනපතිවරයා ඇමරිකානු ඒකාබද්ධ මෙහෙයුම් ප්‍රධානි ඩෑන් කේන් ජෙනරාල්වරයාගෙන් ඇසූ විට ඔහුගේ පිළිතුර වූයේ තම උවමනාවන් ඉටුකර ගැනීම සඳහා අතිශයෝක්තිය භාවිත කිරීම ඊශ්‍රායලයේ පුරුද්ද බවය. ඉරානයට පහරදීම සඳහා ඇමරිකා සහභාගිත්වය ඊශ්‍රායලයට අවශ්‍ය බවත්, එබැවින් ඇමරිකාව පොළඹවා ගැනීමට මෙවැනි උපක්‍රම ඊශ්‍රායලය නිරන්තරයෙන්ම භාවිත කරන බවත් ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

ඊළඟ දින කිහිපය තුළ ඇමරිකානු ඒකාබද්ධ මෙහෙයුම් ප්‍රධානියා ඉරානයේ හැකියාවන් පිළිබඳ සවිස්තර වාර්තාවක් ට්‍රම්ප් ජනපතිවරයාට ඉදිරිපත් කළේය. ඉරානය විසින් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දැමීමේ අවදානමත්, ඉරාන මිසයිල් ප්‍රතිප්‍රහාරයන් නතර කිරීමේ ඇමරිකානු හැකියාව සීමිත බවත් ඉන් අනතුරු හැඟවිණි. එහෙත් ඊශ්‍රායල් සුරංගනා කතාවලට වශී වූ ඇමරිකානු ජනපතිවරයාට තමන්ගේම යුද්ධ හා බුද්ධි ප්‍රධානීන්ගේ තර්කානුකූල කරුණු කාරණමය විශ්ලේෂණයන් ගෝචර නොවීය.

ලෝකයම පඹ ගාලක පැටලවූ අනීතික ඉරාන යුද්ධය ඇරඹුණේ මෙලෙසය. බුෂ් ජනපතිවරයාගේ 2002 ඉරාක යුද්ධ ආරම්භ කිරීමටද ඊශ්‍රායලයේ මෙවැනිම පෙළඹවීම් විශාල දායකත්වයක් කළ බව ප්‍රසිද්ධ කරුණකි. 2002 සැප්තැම්බර් මස නෙතන්යාහු මහතා (එවකටද ඔහු ඊශ්‍රායල් අගමැතිවරයා විය) ඇමරිකානු කොංග්‍රස් මණ්ඩලය අමතා ඉරාක ආක්‍රමණය තුළින් ඉරාක ජනපතිවරයා ජන සංහාරක අවි භාවිත කිරීම නතර කොට කලාපයටම සාමය හා ස්ථාවරත්වය උදා කළ හැකි බවට පුරෝකථනය කළේය. ඉරාක යුද්ධයෙන් කලාපයට හා ලෝකයාට වූ විපතේ රාව-ප්‍රතිරාවය තවමත් නිමා වී නොමැත.

තමන්ට වසරකට අවම වශයෙන් බිලියන 4ක පමණ යුද්ධ ආධාර දෙන, තමන්ගේ පැවැත්ම සහතික කරන, ඇමරිකාවටත් ඊශ්‍රායලය බොරු කළේ, අසත්‍ය බුද්ධි තොරතුරු භාවිත කිරීමෙන් තමන්ගේ මිතුරා හා ආරක්ෂකයා අනවශ්‍ය යුද්ධයකට පැටලවූයේ මෙලෙසය.
මෙම ඉතිහාසයෙන් උගත යුතු පාඩම පැහැදිලිය. ලණු දීම හා ලණු කෑම අකාලික හා ගෝලීය ප්‍රපංචයක් බවත්, එවැනි ලොකු කුඩා උගුල්වල නොවැටීමට රාජ්‍ය නායකයන් විශේෂයෙන්ම ප්‍රවේශම් විය යුතු බවත්ය.

ජාජබ/ජවිපෙ ආණ්ඩු කාලයෙන් 25%කට වඩා මේ වන විට ගෙවී ඇත. ආණ්ඩුවට අභියෝග කිරීමේ සැබෑ හැකියාවක් ගොඩනගාගැනීමට විපක්ෂය මේ දක්වා අසමත් ව ඇත. නමුත් ශක්තිමත් විපක්ෂයක් නොමැතිවීමේ රික්තය ආණ්ඩුව විසින්ම මනාව පුරවමින් සිටී. කථානායක විහිළුවේ සිට ගල්අඟුරු වංචා චෝදනා දක්වා ආණ්ඩුවේ ශක්තිමත්ම පසමිතුරා ආණ්ඩුවයි.

ඉරාන යුද්ධය හා එහි ආර්ථික ප්‍රතිවිපාක නිසා ට්‍රම්ප් ජනපතිවරයාගේ ජනප්‍රියතාව වාර්තාගත ලෙස පහළ වැටී ඇත. එවැනි හරාකිරි දේශපාලනයක් ලංකාවේද දැකිය හැකි බවට සාධක බොහෝය.

ලණු දෙන්නෝ හා ලණු කන්නෝ

2026 මාර්තු 23 වෙනිදා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදී වූ සිදුවීමක් ආණ්ඩුව ආණ්ඩුවටම එරෙහිවීමේ හරාකිරි-දේශපාලනය සංකේතවත් කරයි.

සිදුවීමට පාදක වූයේ මොහොමඩ් සුහායිල් නම් තරුණ ලාංකිකයා ගොනු කළ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමකි. සුහායිල් මහතා 2024 ඔක්තෝබර් 24 දා දෙහිවල පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගන්නේ ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත යටතේය. ඉන්පසු ඔහු මාස 8ක් හා සති තුනක් සිරගතව සිටියේය. ඔහුට එරෙහිව එල්ල වූ චෝදනාව නම් ඊශ්‍රායල් කොඩියට නිග්‍රහ කරන සමාජ මාධ්‍ය රූපයක් තම දූරකථනයේ තබාගැනීම තුළින් ඊශ්‍රායල්-විරෝධියකු වීමය. මාස 9කට ආසන්න කාලයක් සිරගතව සිටීමෙන් ඔහුට ඇප ලැබුණේ ඔහුට එරෙහිව නඩුවක් පවත්වාගෙන යාමට නොහැකි බවට නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව තීරණය කිරීමෙන් පසුවය.

සුහායිල් මහතාගේ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම මේ මාර්තු 23 වැනිදා අගවිනිසුරුවරයා ප්‍රමුඛ ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ලක් ඉදිරියේ කැඳවුණු විට ඔහුව අත්අඩංගුවට ගත් එවකට දෙහිවල පොලිස් ස්ථානාධිපති වූ එච්එම්ඒබී හේරත් මහතා තමන් වරදක් කළ බවට විවෘත අධිකරණයේ පිළිගෙන ඊට සමාව ඉල්ලා සිටියේය. සුහායිල් මහතාගේ මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවීමට වන්දි වශයෙන් පොලිස් නිලධාරියා රුපියල් මිලියන් 2ක් එදිනම සුහායිල් මහතාට දී නඩුව සමථයකට පත්කර ගත්තේය. (සාමාන්‍ය පොලිස් නිලධාරියකුට මෙතරම් වත්කමක් ලැබෙන්නේ කෙසේද යන්න අවධානයට ලක්විය යුතු -හා ඇතැම් විට අල්ලස් කොමිසම විසින් සොයා බැලිය යුතු – කරුණකි.)

සුහායිල් මහතා අත්අඩංගුවට ගැනුණේ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කිරීමට තම මැතිවරණ ප්‍රකාශනයෙන් පොරොන්දු වූ අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ජනපති වී මසකට පසුවය. ඔහුගේ රඳවා ගැනීමේ නියෝගය ජනපතිවරයා (හෝ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයා) දෙවතාවක් අත්සන් කරන්නට ඇත.

ඊශ්‍රායලයට (හෝ ලොව වෙනත් ඕනෑම රටකට) විරුද්ධ වීම ලංකාවේ කිසිදු නීතියකට පටහැණි නොවන බව ජනපතිවරයාට /ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයාට නොතේරුණේ කෙසේද? ඒ අඥාන හා අසාධාරණ තීරණයට හේතු කවරේද?

2025 මාර්තු මස ඊශ්‍රායලයට එරෙහිව ස්ටිකරයක් ඇලවූ නිසා ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගැනුණු මොහොමඩ් රුස්ඩි මහතාගේ සිදුවීමෙන් ජනපතිවරයාට දුන් ලණුවේ ස්වභාවය හෙළිවිය. රුස්ඩි මහතා අත්අඩංගුවට ගත්තේ ඔහු අන්තවාදී මත දරන නිසා හා අන්තවාදී සංවිධාන සමග සබඳතා ඇති නිසා බව ජනපතිවරයා ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කළේය. ජනාධිපතිවරයාම අත්සන් කළ රැඳවුම් නියෝගයට අනුව රුස්ඩි මහතාට එරෙහිව ඇති චෝදනා වනුයේ අන්තවාදී හෝ ත්‍රස්තවාදී සංවිධානවල සාමාජිකයන් ඇසුරු කිරීම, අන්තවාදී මතවාදයන්ගෙන් අභිප්‍රේරණය වීම (motivate), ජන ප්‍රජාවන් අතර සාමය හා සහජීවනයට හානිවන ආකාරයට හැසිරීම, හා දැනුවත්වම ඒ සම්බන්ධ තොරතුරු ආරක්ෂක අංශවලින් වසන් කිරීමයි.

රුස්ඩි මහතා අත්අඩංගුවට ගත්තේත් රඳවා ගත්තේත් ඊශ්‍රායලයට එරෙහි ස්ටිකරයක් ඇලවීම නිසාය. ඔහුගේ රැඳවුම් නියෝගයේ සඳහන් චෝදනා සනාථ කිරීමට කිසිදු සාධකයක් බලධාරින්ට නොවීය. ඔහු කළ එකම වරද නම් මුස්ලිම් ආගමිකයකු වීමත්, ඊශ්‍රායලය ගාසා තීරයේ ගෙනගිය ජන සංහාරයට විරුද්ධ වීමත්ය. ඔහුගේ අත්අඩංගුවට ගැනීම සාධාරණය කිරීමට නම් සිංහල රාවය වැනි අන්තවාදී සංවිධානවල මතවාදය වැළඳගනිමින් ඊශ්‍රායල් විරෝධය මුස්ලිම් ත්‍රස්තවාදය යන ව්‍යාජ සමීකරණය පිළිගත යුතුය.

අනුර කුමාර ජනාධිපතිවරයා ඊශ්‍රායල් විරෝධය  මුස්ලිම් ත්‍රස්තවාදය යන ව්‍යාජ හා දුෂ්ට සමීකරණය පිළිගත්තාය යන්න විශ්වාස කළ නොහැක. ඔහු රුස්ඩි මහතාගේ අත්අඩංගුවට ගැනීම සාධාරණය කළේ රැඳවුම් නියෝගයේ අඩංගු චෝදනා සත්‍යයැයි ඔහු පිළිගත් නිසා විය යුතුය. ඔහු ඒ කතාව පිළිගත්තේ යම් විශ්වාසවන්තයකුගේ සහතිකයක් මත විය යුතුය.
නෙතන්යාහු අගමැතිවරයා ට්‍රම්ප් ජනපතිවරයාට ලණු දුන්නාක් මෙන් දිසානායක ජනපතිවරයාට ලණු දුන්නේ කවුදැයි රට නොදන්නවාට දිසානායක මහතා දනී. අහිංසක ලාංකික පුරවැසියන් දෙදෙනකුට නිකරුණේ ත්‍රස්තවාදී හංවඩුව ගසා ඔවුන් සිරගත කිරීම සඳහා අනුමැතිය දීමට තමන් පෙළඹවූයේ කවුද, පෙළඹුවේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ ජනපතිවරයා ආවර්ජනය කොට ඒ අසාධාරණ මෝඩකමින් නිසි පාඩම උකහාගත්තේදැයි කිව නොහැක. එසේ කළා නම් අනාගතයේ එවැනි හා ඒ හා සමාන අවක්‍රියාවන්ගෙන් තමනුත් ගැලවී තම පාලනයත් රටත් ජනතාවත් ගලවා ගැනීමට ඔහුට හැකිවනු ඇත. නමුත් ඒ සිදුවීම නුවණින් දැකීමට ඔහු අසමත් වුවහොත් (ට්‍රම්ප් ජනපතිවරයා මෙන්) යළි යළිත් එම වරදම කිරීම ඔහුගේ හා රටේ ඉරණම වනු ඇත.

මතුපිටින් පෙනෙන දේ යථාර්ථය නම් විද්‍යාව අනවශ්‍ය වනු ඇතැයි කාල් මාක්ස් ප්‍රාග්ධනය තුන්වන වෙළුමේ සඳහන් කළේය. පාස්කු ඉරිදා සංහාරයේ 7 වන සංවත්සරය මේ සතියේ යෙදිණි. පාස්කු ප්‍රහාරය අන්තවාදී ඉස්ලාම් ලාංකිකයන් කිහිප දෙනකුගේ ක්‍රියාවක් වුවද, ඊට ඉඩ සැලසූ, ආධාර උපකාර කළ හා ඇතැම් විට යම් පමණකින් මග පෙන්වූ පුළුල් කුමන්ත්‍රණයක් තිබූ බව හෙළිවෙමින් තිබේ. මෙයින් ඔප්පු වනුයේ මතුපිට පෙනෙන දෙයින් සෑහීමට පත් නොවී යමක් ගැඹුරට සලකා බැලීමේ වැදගත්කම පිළිබඳ මාක්ස් ඉහත දී කළ ප්‍රකාශයේ සත්‍යතාවයි.

සුහායිල් මහතාත් රුස්ඩි මහතාත් අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා පසුබිම සැකසුවේ, අරුගම්බේ සිටින ඊශ්‍රායල් සංචාරකයන්ට ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමේ සැලැස්මක් ඇතැයි ඇමරිකාව හා ඊශ්‍රායලය 2024 ඔක්තෝබර් 22 දා කළ අනතුරු හැඟවීමයි. මේ සම්බන්ධයෙන් ලාංකිකයන් පස් දෙනෙක් හා මාලදිවයින් ජාතිකයකු අත්අඩංගුවට ගැනිණි. ඊශ්‍රායල්- විරෝධී ලාංකික මුස්ලිම්වරුන් වත්මන්/අනාගත ත්‍රස්තවාදීන් ලෙස සලකන්නැයි පොලිසියට නියෝගය ලැබුණේ මේ පසුබිම යටතේ බව අනුමාන කළ හැක.

මෙම ‘ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයේ’ කථාව ආරම්භ වී දැනට මාස 18ක් ගතව ඇත. නමුත් ඒ පිළිබඳ පරීක්ෂණ තවමත් සිදුවෙනවාද, ඒ පරීක්ෂණවලින් අනාවරණය වූයේ කුමක්ද, අත්අඩංගුවට පත්වූවන්ගේ ඉරණම කවරේද යන්න රටට නම් රහසකි.

දිසානායක මහතා ජනපති පුටුවේ වාඩිවී යන්තම් මාසයක් ගත වූ තැන, ඔහුත් නව පාලනයත් දැඩි අසීරුතාවට ලක්කළ, රට යළිත් භීතියෙන් ඇළලූ මෙම ත්‍රස්ත ප්‍රහාර කථාවේ විස්තර හා එහි ඇත්ත/ නැත්ත ඔහුවත් දන්නවාද? ඒ කථාව ඇත්ත නම් එහි තොරතුරු රටට හෙළිකොට ප්‍රහාරය සැලසුම් කළවුන්ට නඩු නොපවරන්නේ මන්ද? ඒ කථාව නැත්ත නම්, එහි නිර්මාතෘවරුන් හා ඔවුන්ගේ අරමුණු පිළිබඳ ආණ්ඩුව දැනුවත්ද?

2015 ජනපතිවරණයෙන් මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා ජයගත්තේ අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට වඩා විශාල ජනවරමකිනි. මේ රටේ ගමන් මග යහපත් දිශාවකට වෙනස් කිරීමේ විරල ඉඩක් ඔහුටද රනිල් වික්‍රමසිංහ අගමැතිවරයාටද විය. ඒ දෙදෙනාම ඒ අවස්ථාව පැහැර හැරියෝය. රාජපක්ෂවරුන්ට යළිත් fදාර විවර වූයේ සිරිසේන ජනපතිවරයාත් වික්‍රමසිංහ අගමැතිවරයාත් තමන්ට ලැබුණු ජන වරමේ ස්වභාවය අමතක කොට ඊට පිටුපෑම නිසාය.

ජාජබ/ජවිපෙ පාලනය මෙරට වූ දූෂිතම ආණ්ඩුව නොවේ. ඒ ‘ගෞරවය’ දිනාගනුයේ රාජපක්ෂවරුන්ය. ජාජබ/ජවිපෙ පාලනය මෙරට වූ මර්දනකාරීම ආණ්ඩුවද නොවේ. ඒ ‘ගෞරවයට’ හිමිකම් කියන අතීත පාලකයෝ බොහෝය. මෙවැනි අතිශයෝක්තික චෝදනා මිථ්‍යාවන් වුවද, දූෂණයට හා මර්දනයට තිත තැබීමේ පොරොන්දුවලින් ආණ්ඩුව ටිකෙන් ටික ඈත් වන බව නම් බොරුවක් නොවේ. සුහායිල් හා රුස්ඩි මහත්වරුන් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ සිදුවීම්වලින් හා ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත වෙනුවට ඊටත් වඩා මර්දනකාරී පනතක් ආදේශ කිරීමේ උත්සාහයන් තුළින් පෙනීයනුයේ මර්දනයට තිත තැබීමේ සැබෑ උවමනාවක් ආණ්ඩුවට නොමැති බව නොවේද? දූෂණය මැඬලීම ආණ්ඩුවේ අංක 1 උවමනාව නම් බලශක්ති ඇමතිවරයාගේ ‘ඉල්ලා අස්වීම’ මෙතරම් ප්‍රමාද කළේ මන්ද?
මේවා තවමත් අනාගත ප්‍රවණතාවන්හි ආරම්භයන් පමණි. එහෙත් මේ ආරම්භයන්ට මෙතැනින්ම තිත නොතැබුවහොත් එහි ප්‍රතිඵලය වනු ඇත්තේ අවංකවම වෙනසක් අපේක්ෂාවෙන්, 2024දී තම ඡන්දය භාවිත කළ ජනතාවගේ බලාපොරොත්තු බිඳී යාමයි.
ආණ්ඩුව පොරොන්දු වූයේ පුනරුදයයි. පුනරුදයේ විලෝමය නම් අඳුරු යුගයයි. ඒ අතීතයට ලංකාව යළිත් ගෙන යා හැක්කේ විපක්ෂයට නොව ආණ්ඩුවටය.

වෙනස්කිරීමට පොරොන්දු වූ දේ සුරැකීම

ජාජබ/ජවිපෙ ආණ්ඩුව බාරගත්තේ බංකොලොත් රටකි. එබැවින් ඇතැම් පොරොන්දු -ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහනෙන් බැහැර වීම වැනි – ඉටුකිරීම අසීරුය.

නමුත් අපහසුවක් නොමැතිව කළ හැකි දේ බොහෝය. පාස්කු ඉරිදා සංහාරයේ 7 වන සංවත්සරය සමරන මේ මොහොතේ ක්ෂණිකවම සිහියට නැගෙන කාරණයක් නම් මලල්ගොඩ කමිටු වාර්තාවත්, ජනක් ද සිල්වා ජනපති කොමිෂන් වාර්තාවත් තවමත් මුළුමනින්ම ජනගත නොවීමයි.

පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරය 100%ක්ම සහරාන් හෂීම් කණ්ඩායමේ ක්‍රියාවක් නම් ඒ පිළිබඳව හංගන්නට දෙයක් නොමැත. මේ වාර්තාවන් මුළුමනින්ම ජනතාව අතට පත්නොකරනුයේ එහි හංගන්නට යමක් තිබෙන බැවිනි. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ හා රනිල් වික්‍රමසිංහ පාලනයන්ට තිබූ මෙම ප්‍රහාරයට සම්බන්ධ යම් කාරණා ජනතාවගෙන් වසං කිරීමේ උවමනාව ජාජබ/ජවිපෙ පාලනයටද ඇති බව පෙනේ.

ප්‍රහාරය සම්බන්ධ මෙම වාර්තා දෙකේ අඩංගු යම් කාරණා සඟවන පාලනයක් යටතේ ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් අංග සම්පූර්ණ විමර්ශනයක් සිදුවිය හැකිද? එවන් විමර්ශනයක් සිදු වුවත් එහි ඇතැම් ප්‍රතිඵල ජනතාවගෙන් වසන් කිරීමට (අතීත ආණ්ඩු කළාක් මෙන්) මේ ආණ්ඩුවත් කටයුතු නොකරනු ඇතැයි කිවහැකිද?

එකිනෙකට පරස්පර දේශපාලන මතවාදයන් තුනක් නියෝජනය කරන ජනපතිවරුන් තිදෙනෙක්ම මෙම වාර්තාවල යම් කොටස් රහස් ලෙස තබාගන්නේ මන්ද යන ප්‍රශ්නය නැගිය යුතුය. ජනක් ද සිල්වා වාර්තාවේ දෙවන වෙළුම තවමත් ජනගත නොකර ඇත්තේ ජාතික ආරක්ෂාව උදෙසාය යන්න මේ ආණ්ඩු තුනේම පිළිතුරයි. පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරය පිළිබඳ මෙතෙක් සොයාගෙන ඇති ඇත්ත ජනතාවට හෙළි කිරීම ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් විය හැක්කේ කෙසේද? මලල්ගොඩ කමිටු වාර්තාව සමාජයට හෙළි නොකිරීමෙන් ආණ්ඩු තුනක් රකින්නට උත්සාහ කළේ කාවද?

ඇමරිකාවේ මහා පරිමාණ ළමා අපචාරකයකු වූ ජෙෆ්රි එප්ස්ටීන් සම්බන්ධ ලිපිගොනුවලින් කොටසක් අදටත් ජනතාවගෙන් වසන් කරනුයේ එරට දේශපාලන, ආර්ථික හා සමාජීය නායකයන් ගණනාවකගේ නම් ඒවායේ අඩංගු වීම නිසාය. එය රහසිගතභාවයට එක් හේතුවකි. අනෙක් හේතුව ලෙස බොහෝ විචාරකයන් සලකනුයේ එප්ස්ටීන් ඊශ්‍රායලය වෙනුවෙන් නොනිල වශයෙන් ඔත්තු බැලීමයි. ඇමරිකානු රාජ්‍යයේ ඇතැම් අමිහිරි සත්‍යයන් ජනතාවට නිරාවරණ වීම වැළැක්වීම, එප්ස්ටීන් ලේඛනවලින් කොටසක් රහසිගතව තබාගැනීමට ප්‍රධාන පක්ෂ දෙකම උත්සාහ කිරීම පිටුපස ඇති හේතුව බව අනුමාන කෙරේ.
ලංකාවේද පාස්කු ඉරිදා සංහාරය පිළිබඳ කමිටු හා කොමිෂන් වාර්තා මුළුමනින්ම ජනතාවට නිරාවරණ නොකරනුයේ රාජ්‍ය යන්ත්‍රය තුළ මුල් බැසගෙන ඇති ඇතැම් දුර්ලක්ෂණ හා විෂම චර්යාවන් සැඟවීමටද?

මංකොල්ලකාරී විශ්‍රාම වැටුප් පනතකට එරෙහිව උද්ඝෝෂණය කළ නිදහස් වෙළෙඳ කලාප සේවකයකු වූ රොෂේන් චානක මහතා මරා දැමුණේ මහින්ද රාජපක්ෂ පාලන සමයේය. ඒ පිළිබඳ ජනපති කොමිෂන් වාර්තාව මුළුමනින්ම ජනතාවගෙන් වසන් කළේ, රාජපක්ෂවරුන්ගේ අපරාධ හෙළිදරව් කිරීමේ පොරොන්දුව මත බලයට ආ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන ජනපතිවරයාය. රතුපස්වල නිරායුද උද්ඝෝෂකයන් ඝාතනය කළ හමුදා සාමාජිකයන් හා ඔවුන්ට අත දුන් සිවිල් හා මිලිටරි බලධාරීන් නීතියෙන් හා යුක්තියෙන් ගැලවුණේද සිරිසේන /වික්‍රමසිංහ පාලනය යටතේය. මේ වින්දිතයෝ සිංහලයෝය.

සිංහලයන්ටත් යුක්තිය ඉටු නොවේ නම් දෙමළ හා මුස්ලිම් ජනතාව ගැන කවර කතාද? රතුපස්වල වින්දිතයන්ට නොලැබුණු යුක්තියක් චෙම්මනි වින්දිතයන්ට අපේක්ෂා කළ හැකිද?

මේ සියල්ල වෙනස් කිරීමට පොරොන් දු වී මැතිවරණය ජයගත් ජාජබ/ජවිපෙ පාලනය ඒ අතීත ක්‍රියාකලාපයම අනුගමනය කරනුයේ මන්ද? ඇතැම් විට එය (සුහායිල් හා රුස්ඩි සිදුවීම්වලදී මෙන්) විශ්වසනීයයන්ගේ ලණු කෑම නිසා විය හැක. ඇතැම් විට ඊට හේතුව (ගල් අඟුරු සිදුවීමේදි මෙන්) තමන්ගේ එකා රැකීමේ උවමනාව විය හැක. ඇතැම් විට එය (පාස්කු ඉරිදා සංහාර වාර්තා සම්බන්ධයෙන් මෙන්) රාජ්‍යයේ කැතකුණු රහසිගතව තබාගැනීමේ චේතනාවේ ප්‍රතිඵල විය හැක.

බලය හොබවනුයේ බලය ගන්නා පක්ෂය/ සංවිධානය නොවේ. බලය අහිමි වූ පසු විපක්ෂයට යන්නේ බලයේ සිටි පක්ෂයද නොවේ. අද දූෂණය මර්දනය පිළිබඳ වැඩිම කැක්කුමකින් කතාකරනුයේ රාජපක්ෂවරුන් වීමෙන් මෙම විශ්ව සත්‍යය සනාථ වේ. තමන් බලයේ සිටියදී සුරැකි දේ බලය අහිමි වූ විට තමන්ව පෙළන බව බලය හෙබවූ අනෙක් සියලු පක්ෂ/ නායකයන් මෙන්ම ජවිපෙටද වැටහෙනු ඇත. එකම ප්‍රශ්නය නම් එය සිදුවනුයේ 2029දීද, 2034දීද යන්නය.

උතුරන්න සල්ලි තියෙනවා කියන්නේ ඕනෑවට වඩා ණය ගත්ත නිසා – වෙරිටේ රිසර්ච් කියයි

0
(28.4.2026 Daily FT පුවත් පතේ පළවූ ලිපියක සිංහල අනුවාදය) මේ ලිපියෙන් පැහැදිලි කරන්නේ මේ මුදල් අතිරික්තයට ප්‍රධාන හේතුව අයවැයෙන් අතිරික්ත මුදල් එකතුවීම නොව අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා මුදල් ණයට ගැනීම බවයි.

2022 මුල මුදල් ශේෂය ඍණ 832 ක් වූ විට අතිරික්ත ණය ගැනීම අවශ්‍ය වූ නමුත්, දිගටම එසේ කිරීමේ අවශ්‍යතාවක් නැත. 2022 අගදී ඍණ මුදල් ශේෂය 84 ක් වූ අතර 2023 අගදී එය ධන 600කි. 2024 දී එය ධන 805ක් වූ අතර 2025 දී එය ධන 1,205කි. මෙය 2023 අගය හා සැසඳූ විට දෙගුණයකි.

උපුටා ගැනීම

“ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිදියුණු වූ භාණ්ඩාගාර ද්‍රවශීලතාව දුර්වල මූල්‍ය තත්වයක් ආවරණය කරයි, 2022 දී රුපියල් බිලියන 832ක හිඟයක සිට 2025 අගෝස්තු වන විට රුපියල් ට්‍රිලියන 1.2 ඉක්මවන අතිරික්තයක් දක්වා මුදල් ශේෂයන් පැද්දෙමින්, රුපියල් ට්‍රිලියන 1.78ක අතිරික්ත ණය ගැනීම් හේතුවෙන් භාවිතයට නොගත් අරමුදල් මත පොලී බර ඉහළ ගොස් ඇති බව වෙරිටේ පර්යේෂණ ආයතනය අනතුරු අඟවයි.

“ශ්‍රී ලංකාවේ භාණ්ඩාගාර මුදල් ශේෂය තියුණු ලෙස වැඩිදියුණු වී ඇත. මුලින්ම බැලූ බැල්මට එය කැපී පෙනෙන මූල්‍ය පෙරළියක් සේ පෙනේ. එයින් පෙනී යන්නේ රජය මූල්‍ය අවකාශය නැවත ගොඩනඟා ඇති බවයි. නමුත් එම කියවීම අසම්පූර්ණයි” වෙරිටේ පර්යේෂණ ආයතනය කියයි.

“මෙම මුදල් ශේෂයන් ඉහළ යාම, රජය සිය වියදම් සපුරාලීමෙන් පසු ඉතිරි වූ ආදායමෙන් පැමිණියේ නැත. එය ඒ පැමිණියේ අවස්ථාවේ අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා ණයට ගැනීමෙන් සහ අතිරික්තය භාණ්ඩාගාරයේ මුදල් ලෙස තබා ගැනීමෙන්” යැයි වෙරිටේ ආයතනය සඳහන් කළේය.

වෙරිටේ පර්යේෂණ ආයතනය මෙසේ කියයි.

විශාල මුදල් ශේෂයක් රජයට ඉතිරි කිරීමට මුදල් ඇති බවට හැඟීමක් ඇති කළ හැකිය – නැතහොත් සැලකිය යුතු ලෙස වඩා හොඳ මූල්‍ය තත්වයකට පැමිණ තිබේ. එය සිදුවී ඇත්තේ එයද?

මුදල් අමාත්‍යාංශයේ මුදල් ප්‍රවාහ ප්‍රකාශනවලින් පෙනී යන්නේ, 2022 සිට 2025 අගෝස්තු දක්වා, රජය තම අයවැය හිඟය සහ ණය ආපසු ගෙවීම් පියවා ගැනීමට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා ණයට ගත් බවයි. අමතර ණය ගැනීම් ණය අඩු කිරීම සඳහා භාවිත කිරීම වෙනුවට භාණ්ඩාගාරයේ මුදල් ලෙස රැස් කර ගන්නා ලදි (වගුව බලන්න).

මුදල් බෆරය වැඩිපුරම වර්ධනය වූ 2023 දී රටාව වඩාත් පැහැදිලිය.

එම වසරේ රජයේ මුළු මූල්‍ය අවශ්‍යතාව රුපියල් බිලියන 7,495 කි. මෙයට රුපියල් බිලියන 5,331ක ණය ආපසු ගෙවීම් සහ රුපියල් බිලියන 2,164ක අයවැය හිඟයක් ඇතුළත් විය. එහෙත්, රජය රුපියල් බිලියන 8,137 ක් ණයට ගත්තේය. ඇත්ත වශයෙන්ම, එය ඒ අවස්ථාවේ අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා රුපියල් බිලියන 642ක් පමණ ණයට ගත්තේය. එම අතිරික්තය භාණ්ඩාගාර මුදල් ශේෂයට එකතු කරන ලදි.

2022 සිට 2025 දක්වා කාලය පුරාම එම රටාවම දැකිය හැකිය.

2022 සහ 2025 අගෝස්තු අතර, භාණ්ඩාගාරය මුළු රුපියල් බිලියන 1,000ක් ණයට ගත්තේය. එහි මූල්‍ය අවශ්‍යතා සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා රුපියල් බිලියන 1,783ක් වැඩිය. මෙම අමතර ණය ගැනීම මුදල් බෆරය ගොඩනැගීම සඳහා භාවිත කරන ලද අතර එය 2022 ආරම්භයේදී රුපියල් බිලියන 832ක සෘණ අගයක් වූ අතර මේ අනුව 2025 අගෝස්තු වන විට රුපියල් බිලියන 1,205ක ධන අගයක් දක්වා වැඩි විය.

සරල උදාහරණයකින් මෙය තේරුම් ගත හැකිය. ණයක් ලබාගෙන මුදල් තම බැංකු ගිණුමේ තබන පුද්ගලයෙකු ගැන සිතන්න. ඔවුන්ගේ මුදල් ශේෂය ඉහළ යයි; නමුත් ඔවුන්ගේ ණය මට්ටමද එසේමය. ඇත්ත වශයෙන්ම මුදල් ශේෂය සමානව ණය මට්ටම ඉහළ යන අතර ශුද්ධ වත්කම් තත්ත්වය එලෙසම පවතී. භාණ්ඩාගාර මුදල් ශේෂයට සහ රජයට එකම ගතිකත්වය සහ තර්කණය අදාළ වේ.

රජය වඩා හොඳද?

ඉහළ යන මුදල් බෆරයක් ශක්තිමත් මූල්‍ය තත්ත්වයක ලකුණක් ලෙස පහසුවෙන් වැරදි ලෙස අර්ථකථනය කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, ණය මුදල් සහිත මුදල් බෆරයක් සමඟ, මෙය එසේ නොවේ.

ද්‍රවශීලතාව අනුව, රජය වඩා හොඳ ස්ථානයක සිටී. මුදල් බෆරය මඟින් ණයට ගැනීමට වෙළඳපොළට නොපැමිණ හදිසි මූල්‍ය අවශ්‍යතා සපුරාලීමට භාණ්ඩාගාරයට හැකියාව ලැබේ; සහ වඩාත් වැදගත් ලෙස, ණය දෙන්නන්ගේ ඉල්ලන අස්වැන්න ඉතා ඉහළ බව පෙනෙන විට, සාමාන්‍ය බැඳුම්කර වෙන්දේසිවලදී ණය ගැනීම අඩු කිරීමට ඉඩක් නිර්මාණය කරයි.

දැන්, පොලී පිරිවැය අනුව, රජය නරක තත්වයක සිටී. රජය භාවිත නොකරන ණයට ගත් මුදල් තබා ගැනීමට ඵලදායී ලෙස ගෙවමින් සිටී. මුදල් ශේෂයට පොලියක් උපයා ගත හැකි නමුත්, එය ණයට ගැනීමට ගෙවූ මුදලට වඩා අඩු අනුපාතයක් – එය මුදල් ශේෂය තබා ගන්නා සෑම දිනකම ශුද්ධ අලාභයක් සිදු කරයි.

එබැවින්, ධනාත්මක මුදල් ශේෂයක් කෙටි කාලීන ද්‍රවශීලතා පීඩනයන් ලිහිල් කළ හැකි වුවද, එය රජය වඩා හොඳ මූල්‍ය තත්ත්වයකට පත් නොකරයි.

ඇත්ත වශයෙන්ම, මුදල් ශේෂය ද්‍රවශීලතා අවශ්‍යතා ඉක්මවා ගිය විට, මූල්‍ය ප්‍රතිඵලය සෘණාත්මක වේ – මන්ද එය ණය සහ පොලී බර වැඩි කරයි. එබැවින්, මුදල් බෆරයක් තිබීම ධනාත්මක වුවද – එය රජයට ඉතා ඉහළ අස්වැන්නක් ඉල්ලා සිටින වෙන්දේසි ලංසු පසුපසට තල්ලු‍ කිරීමට ඉඩ සලසයි; එයින් විශාල ප්‍රමාණයක් තිබීම සෘණාත්මකයි – රජයට වහාම අවශ්‍ය නොවන මුදල් තබා ගැනීම සඳහා අමතර පොලී බරක් දරා ගැනීමට සිදුවන බව වෙරිටේ පර්යේෂණ ආයතනය පැවසීය.

2026 ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ මූල්‍ය තත්ත්වය තියුණු ලෙස ශක්තිමත් වූ අතර, ප්‍රාථමික අතිරික්තය වසරින් වසර 86.7% කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 222.82 ක් වූ අතර සමස්ත අයවැය හිඟය රුපියල් බිලියන 3.81 ක් දක්වා 96.8% කින් අඩු වී ඇති අතර එය ආසන්න සමතුලිත තත්වයක් පෙන්නුම් කරයි. බදු එකතු කිරීම් ඉහළ යාම හේතුවෙන් ආදායම් වර්ධනය 35.3% කින් ඉහළ ගොස් ශක්තිමත්ව පැවති අතර, වියදම් බොහෝ දුරට සීමා වී ඇති අතර එය 1.4% කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.

දිට්වා සමයෙන් පසු රුපියල් බිලියන 500 ක වියදම් වෙන් කිරීමක් තිබියදීත්, වැඩිදියුණු කළ කාර්ය සාධනය, අඛණ්ඩ මූල්‍ය ඒකාබද්ධතාව පිළිබිඹු කරන අතර ගෝලීය බලශක්ති කම්පනවල බලපෑම අවම කිරීම සඳහා රුපියල් බිලියන 100 ක කෙටි කාලීන සහන පැකේජයක් සඳහා ඉඩක් නිර්මාණය කර ඇත.”

දිට්වා සුළි කුණාටුව නිසා පැනවූ මහජන හදිසි අවස්ථාව නැවතත් දීර්ඝ කරයි

0

දිට්වා සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් සිදුවූ මහජන සේවාවන් බිඳවැටීම යථා තත්වයට පත්කරනුවස් ජනාධිපති අනුර දිසානායක විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද මහජන හදිසි අවස්ථා තත්ත්වය පස්වන වරටත් තවත් මසකින් දීර්ඝ කර තිබේ .

ජනාධිපතිවරයාගේ නියමය පරිදි ජනාධිපති ලේකම් ආචාර්ය නන්දික සනත් කුමනායක විසින් ඊට අදාළ ගැසට් නිවේදනය අප්‍රේල් 28 දින නිකුත් කර තිබුණ අතර මෙම මහජන හදිසි අවස්ථාව ප්‍රකාශයට පත්කරමින්   රාජ්‍ය ආයතන ගණනාවක සේවාවන් අත්‍යාවශ්‍ය සේවා බවට පත් කර ඇත.

ඒ අනුව රාජ්‍ය සංස්ථා, දෙපාර්තමේන්තු, පළාත් පාලන ආයතන මෙන්ම සමූපාකාර සමිති මගින් සපයනු ලබන සේවාවන් ද, විදුලි බලය සැපයීම සම්බන්ධ සියලු සේවාවන්, ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන, ගෑස් ඇතුළු ඉන්ධන බෙදාහැරීම්, සෞඛ්‍ය සේවාවට අදාළ සියලු සේවාවන්, පොදු ගමනාගමන සේවා ඇතුළු සේවාවන් රැසක් අත්‍යවශ්‍ය සේවා ලෙසින් නම්කර ඇත.

දිට්වා සුළි කුණාටුව සමග ඇති වූ ආපදා තත්ත්වය සැළකිල්ලට ගනිමින් 2025 නොවැම්බර් 28 දින රජය විසින් මහජන හදිසි අවස්ථා තත්ත්වය ප්‍රකාශයට පත්කළ අතර ඉන් අනතුරුව 2025 දෙසැම්බර් මාසයේද, 2026 වර්ෂයේ ජනවාරි, පෙබරවාරි සහ මාර්තු මාසවලදී අදාල මහජන හදිසි අවස්ථා තත්වය පස්වන වරටත් දීර්ඝ කර ඇත.

අරුණ ලක්ෂ්මන් ප්‍රනාන්දු

තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව US Post වෙත ගෙවූ ඩොලර් ලක්ෂ 6ක් අතුරුදන්

0

තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් US Post වෙත ගෙවූ ඩොලර් ලක්ෂ 6ක මුදලක් එම දෙපාර්තමේන්තුව වෙත ලැබී නැති බවත් ඒ පිළිබඳව තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව සහ අපරාධ පරික්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විමර්ෂණයක් සිදු කරමින් යන බව කැබිනට් මාධ්‍ය ප්‍රකාශක නලින්ද ජයතිස්ස හෙළිදරව්වක් සිදු කර ඇත.

අප්‍රේල් 28 දින කැබිනට් තීරණ දැනුම් දීමේ මාධ්‍ය හමුවට සහභාගි වෙමින් අමාත්‍යවරයා මහා භාණ්ඩාගාරය විසින් ගෙවූ අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2.5ක මුදල සම්බන්ධව පැහැදිලි කරමින් සිටින අතරතුර තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුවේ මෙම සිදුවීම සම්බන්ධව අනාවරණය කර ඇත.

එම මාධ්‍ය සාකච්ඡාවේදී වැඩිදුර අදහස් දක්වමින් අමාත්‍යවරයා මෙසේ පැවසීය. මුදල් අමාත්‍යාංශයත් එම කටයුත්තට අදාළව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට පැමිණිලි කළා. ඔය නිලධාරීන් සම්බන්ධයෙන් සම්බන්ධයෙන් අභ්‍යන්තර පරීක්ෂණයක් කිරීමට පෙරාතුවම අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව හැටියට පැමිණිලි කරලා යම් ක්‍රියාමාර්ග ප්‍රමාණයක් අරගෙන තියෙනවා. ඒවා සියල්ලම කැබිනට් මණ්ඩල තුළ සාකච්ඡා වෙන්නේ නෑ. ඕනේ නම් මම තව එකක් කියන්නම් ශ්‍රී ලංකා තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව හැටියට US පෝස්ට් එකට ගෙවපු ඩොලර් ලක්ෂ 6ක් පිළිබඳව පරීක්ෂණයක් පැවැත්වෙනවා. ඒවා ආයතන මට්ටමින් සිදුකරගත යුතු දේවල්. ඒක කෙසේද සිදුවුණේ කියලා පරීක්ෂණයක් කරගෙන යනවා මේකෙදි වෙලා තිබෙන්නේ US පෝස්ට් වෙත ගෙවීමට තිබූ ඩොලර් හයලක්ෂ විසිපන්දහසක් නොලැබීම සම්බන්ධයෙන් US Post එක පැත්තෙන්  කරුණු දැක්වීමක් කරලා තිබෙනවා. එය සිදුවුණු ආකාරය සම්බන්ධයෙන් තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව පැත්තෙන් සහ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව පැත්තෙන් විමර්ශනයක් දියත් කරමින් පවතින්නේ. අවස්ථා දෙකකදි සිදුවෙලා තිබෙනවා ඒ ගැන තමයි දැන් විමර්ශන පැවැත්වෙන්නේ යැයි ඒ මහතා පැවසීය.