එක්ස්ප්‍රස් පර්ල් නෞකා අනතුර සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ලබාදුන් ඓතිහාසික තීන්දුවේ නියෝග කඩිනමින් ක්‍රියාත්මක කිරීමට පියවර ගන්නා ලෙස පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රය නීතිපති පාරින්ද රණසිංහ මහතාගෙන් ඉල්ලා තිබේ.
අදාළ නියෝග ක්‍රියාත්මක කිරීම ප්‍රමාද කිරීම සම්බන්ධයෙන් තවදුරටත් නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට සිදුවිය හැකි බව දැනුම් දෙමින් පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රය 2026 නොවැම්බර් මාසයේදී නීතිපතිවරයා වෙත ඉල්ලීම් ලිපියක් යොමු කර ඇත.
එම ලිපියෙන් ඉල්ලා ඇත්තේ නෞකා අනතුරෙන් පැනනැඟුණු වැරදි සම්බන්ධයෙන් සිදුකරන විමර්ශන සහ වගකිව යුතු පුද්ගලයන්ට එරෙහිව අපරාධ නඩු පැවරීම සලකා බැලීම ඇතුළු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නියෝග ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ගෙන ඇති පියවර පිළිබඳ ලිඛිත පැහැදිලි කිරීමක් ලබාදෙන ලෙසයි.
පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රය සහ එහි විධායක අධ්‍යක්ෂ හේමන්ත රංජිත් සිසිර කුමාර මහතා විසින් ගොනුකර තිබූ SC/FR/168/2021 මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම ඇතුළු පෙත්සම් හතරක් විභාග කිරීමෙන් අනතුරුව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය 2025 ජූලි 24 වැනිදා මෙම තීන්දුව ලබාදී තිබිණි.
එම තීන්දුවේ 895 සහ 896 වැනි ඡේදවලදී, සමුද්‍ර දූෂණ වැළැක්වීමේ පනතේ 26(අ) වගන්තිය යටතේ එක්ස්ප්‍රස් පර්ල් නෞකාවේ හිමිකරුවන් සහ මෙහෙයුම්කරුවන්ට එරෙහිව අධිචෝදනා ගොනු කිරීමට නීතිපතිවරයා සිය ව්‍යවස්ථාපිත වගකීම ඉටු නොකිරීම පිළිබඳව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය කරුණු දක්වා තිබේ.
එමෙන්ම නෞකාවට අදාළ සමාගම් සමූහයට එරෙහිව ශ්‍රී ලංකාවේ අද්මිරාල්ටි අධිකරණ බලය ක්‍රියාත්මක කරන මහාධිකරණයක් හමුවේ නඩු පැවරීම වෙනුවට සිංගප්පූරුවේ සිවිල් නඩු පැවරීමට ගත් තීරණය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තියෙන් සහතික කර ඇති මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීමක් බව අධිකරණය තීරණය කර තිබිණි.
තීන්දුවේ 897 වැනි ඡේදය මගින් නෞකා අනතුරෙන් පැනනැඟුණු වැරදි සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුර විමර්ශන සිදුකරන ලෙසත් ඊට වගකිව යුතු සියලු පුද්ගලයන්ට එරෙහිව අපරාධ නඩු පැවරීම සලකා බලන ලෙසත් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය නියෝග කර තිබේ.
ඒ අනුව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සහ සමුද්‍ර පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරිය ඇතුළු නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන රැස්කර ඇති විමර්ශන තොරතුරු සමාලෝචනය කර, වගකිව යුතු පුද්ගලයන්ට එරෙහිව අපරාධ නඩු පැවරීම සලකා බලන ලෙස නීතිපතිවරයාට නියෝග කර තිබිණි.
නීතිපතිවරයා විසින් හඳුනාගනු ලබන කරුණු සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුර විමර්ශන සිදුකරන ලෙස අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට ද නියෝග කර තිබූ අතර එම විමර්ශන මාස තුනක් ඇතුළත අවසන් කළ යුතු බවට ද නියම කර තිබේ. තීන්දුව ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ගෙන ඇති විමර්ශන සහ නඩු පැවරීමේ ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව සෑම මාස තුනකට වරක් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට වාර්තා කළ යුතු බව ද නියෝග කර තිබිණි.
මීට අමතරව, පවතින සමුද්‍ර හා පාරිසරික නීති සමාලෝචනය කර, අදාළ බලධාරීන් සහ ස්වාධීන විශේෂඥයන් සමඟ සාකච්ඡා කර ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල වන පරිදි දේශීය නීති සංශෝධනය කිරීම සඳහා රජයට උපදෙස් දෙන ලෙස ද නීතිපතිවරයාට නියෝග කර තිබේ.
මේ අතර මූලික අයිතිවාසිකම් නඩුව වෙනුවෙන් දැරූ වියදම් ආපසු ලබාගැනීම සඳහා 2026 ජනවාරි 16 වැනිදා නීතිපතිවරයා වෙත වියදම් පිළිබඳ බිල්පතක් ඉදිරිපත් කළ බව පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රය පවසයි. එහෙත් මේ දක්වා ඒ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රතිචාරයක් හෝ වියදම් ආපසු ගෙවීමක් සිදුව නොමැති බව ද එම කේන්ද්‍රය සඳහන් කර ඇත.
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ගෙන ඇති පියවර සහ තවදුරටත් ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඉතිරිව ඇති කරුණු හෝ ප්‍රමාදයන් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමක් ඇතුළත් ලිඛිත පිළිතුරක් දින 14ක් ඇතුළත ලබාදෙන ලෙස පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රය නීතිපතිවරයාගෙන් ඉල්ලා තිබේ.
