මැද පෙරදිග යුද උණුසුම තවමත් ලංකාව වැනි රටවලට දැනෙන්නට පටන් ගත්තා පමණක් යැයි කීම අසත්යයක් නොවේ. එවැනි ආරම්භක තත්වයක දී වුවත් මේ වන තෙක් රටක් හැටියට අප මුහුණ දී තිබෙන අසීරුතාවන් කොපමණ දැයි පැහැදිලි කළ යුතු නැත.
එහි තේරුම, මීට වඩා හැම අතින් ම අසීරු කාලයක් ඉදිරියට පැමිණෙන්නට හැකි බව ය. එක පැත්තකින් යුද්ධය දිගට ඇදුණොත්, ඉතා ම නරක ප්රතිඵල, ලෝකයේ අනෙක් රටවලට මෙන් ම ලංකාවට ද විඳින්නට සිදුවනවා සිකුරු ය. හෙටානිද්දා යුද්ධය අවසන් වුණත්, මෙතෙක් එය විසින් ඇති කරන ලද කැළඹීමේ අනිසි ප්රතිඵල තවත් කාලයක් යන තුරු අපට විඳින්නට සිදුවනවා ද නියත ය.
මහබැංකු අධිපතිවරයා ම කියන විදියට, දිග ඇදෙන යුද්ධයකින් ආර්ථික වශයෙන් විය හැකි අවදානම ඉතා විශාල ය. 2022 ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු මේ දක්වා තිබුණු/ තිබෙන ආණ්ඩු විසින් ඉතා ම අසීරුවෙන් පවත්වාගෙන එනු ලැබූ මූල්යමය ස්ථාවරය, අප නොහිතන මොහොතක අනෙක් පැත්තට හැරෙන්නට වුණත් හොඳට ම ඉඩ තිබේ. නැති නම්, රටේ මූල්යමය සැලසුම් එය විසින් අවුල් කෙරෙන්නට හෝ වේගය දැඩි ලෙස අඩුකෙරෙන්නට වුව ද ඉඩ තිබේ. එවැනි තත්වයක් හැකි උපරිමයෙන් කළමනාකරණය ආණ්ඩුවේ වගකීමක් වනවා වුව ද, එය ආණ්ඩුවේ පමණක් වගකීමක් ද නොවේ.
ඉන්ධන අර්බුදය හා ඊළඟට ඇතිවිය හැකි විදුලි හා බලශක්ති අර්බුද විසින් කර්මාන්තශාලා හා වෙනත් ව්යාපාරවලට කරමින් තිබෙන පීඩනය ක්රමයෙන් වැඩිවෙමින් පවතියි. එවැනි තත්වයකදී තම ශ්රමිකයන්, කාර්ය මණ්ඩලය රැකගැනීමට නොහැකි තත්වයක් ඇතිවුණ හොත් බොහෝ සේවායෝජකයන්ගේ අවසන් තීරණය කටුක එකක් වීමට තිබෙන ඉඩ බොහෝ ය. දැනටත් එවැනි විපත් පුවත් විවිධ තන්වලින් ඇසෙන්නට පටන්ගෙන තිබේ. සමස්තයක් ලෙස ආර්ථිකය හැකිළෙමින් තිබෙන අතර, එම හැකිළීමේ ප්රතිඵලය ලෙස ජීවනෝපාය අහිමිවීමේ සිට වෙනත් උපද්රවයන්ට මුහුණ දෙන්නට ජනතාවට සිදුව තිබේ.
විශේෂයෙන් මෙවැනි අවස්ථාවක උග්ර පීඩනයට පත්වන, දරිද්රතා රේඛාවට සමීපස්ථව උඩින් හා යටින් සිටින ජනතාව රැකගැනීම ගැන විශේෂ අවධානයකින් කටයුතු කළ යුතු ය. ඒ සඳහා විවිධ සහනාධාර ක්රම උපයෝගි කර ගැනීමට අනිවාර්යයෙන් ම සිදුවෙයි. රජයේ නිල සංචිත හැටියට තිබෙන මුදල්වලින් යම් කොටසක් වියදම් කර හෝ, මේ දැඩි පීඩනයට පත්වන ප්රජාවන් වෙනුවෙන් සුබසාධනය කළ යුතු ආකාරය ආර්ථික විද්යාඥයන් හා ආණ්ඩුවේ ආර්ථික ප්රතිපත්ති සම්පාදකයන් විසින් තීරණය කරනු ලැබිය යුතු ය.
මෙවැනි කැළඹිලි සමයක, ඊළඟ උවදුර වන්නේ, කල දුටු කල වළ ඉහගන්නට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින වසල වෙළඳ ප්රජාව ය. ලෝකයේ බොහෝ රටවල මෙන් ම ලංකාවේ ද මෙවැනි අවස්ථාවල භාණ්ඩ සඟවා තැබීම, මිල අසාධාරණ ලෙස ඉහළ දැමීම, වෙළඳාම හොරෙන් කිරීම වැනි දුෂ්ට මාර්ගවලින් තම ආර්ථික වාසිය සලසාගන්නා පිරිස අඩුවක් නැත. මේ වන විටත් එවැනි තොරතුරු දිනපතා පත්තරවල යහමින් පළවෙයි. එවැනි අවස්ථාවල වගකිව යුතු රාජ්ය ආයතනවල මැදිහත්වීම අත්යවශ්ය වන අතර, ඔවුන්ගේ ක්රියා වපසරිය පුළුල් කිරීමට දැනුවත් ව සහාය වීම ආණ්ඩුවේ වගකීම ද වෙයි.
අවසානයේ මේ අසීරු අවස්ථාවෙන් එතෙර වීම, රටේ සාමාන්ය ජනතාවගේ ද වගකීමක් වන අතර, හැම කෙනෙකුට ම සමාන ලෙස ඒ වගකීම බෙදෙයි. ඒ නිසා, ඉන්ධන සැපයුම් සීමා කරන විට, මැති ඇමතීන්ලාගේ ඉන්ධන කෝටාවන් ද සීමා විය යුතු ය. ඔවුන්ගේ නිවෙස්වල ද සුඛෝපභෝගී අංගෝපාංග ක්රියා විරහිත විය යුතු ය. පාර්ලිමේන්තුවේ පවා, අත්යවශ්ය කොටස් හැරෙන්නට වායු සමීකරණ අත්හිටුවිය යුතු ය. රජයේ කිනම් ආකාරයක උත්සවයක් හෝ වේවා අත්හිටුවිය යුතු ය. මැති ඇමතිවරුන්ගේ ගමන් බිමන් සීමා විය යුතු ය. එමගින් මහජනතාවට තමන් කළ යුතු දේ ගැන ආදර්ශයක් සැපයීමට ඔවුන්ට හැකි ය.
