හදිසි ප්රසම්පාදනයට හදිසි නීතිය අවශ්ය නෑ
‘දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් අපේ රටේ ජනතාවටත්, ආර්ථිකයටත් විශාල බලපෑමක් ඇති වුණා. මෙවැනි විශාල ව්යසනයක් ඇති වූ විට රට යළි ගොඩනැඟීමේ ක්රියාවලියේදී සාමාන්ය නීතිය ප්රමාණවත් වන්නේ නැහැ. විශේෂ නීතියක් අවශ්යයි.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ විශේෂ නීති පැනවීම සඳහා අවශ්ය බලතල ලබාදී තිබෙනවා. මහජන ආරක්ෂක පනත තුළ විශේෂ නීති පැනවීම සඳහා අවස්ථාව ලබාදී තිබෙනවා. මෙවැනි ව්යසනයකදී ගොඩ ඒමට විශේෂ අධිකාරි බලය සහිත නීති අවශ්යයි. ඒ සඳහා තමයි අපි හදීසි නීතිය පනවනු ලැබුවේ. එහෙත් ඉතිහාසයේ හදිසි නීතිය බොහෝ විට උපයෝගී කර ගත්තේ වෘත්තීය සමිති ව්යාපාර අඩපණ කිරීම, මාධ්ය මර්දනය වැනි කටයුතු සඳහා. අපි හදීසි නීතිය ඒ වෙනුවෙන් උපයෝගී කරගෙන නැහැ. තවමත් මෙම ගොඩනැඟීමේ ක්රියාවලිය අවසන් කර නැති නිසා මූලික කටයුතු සම්පූර්ණ කරගන්නා තෙක් අපි හදිසි නීතිය ක්රියාත්මක කරනවා.
එය කිසිසේත් මර්දන අවියක් ලෙස උපයෝගි කර නොගන්නා බවට මම සහතික වෙනවා. ඒ නිසා ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය, මිලදී ගැනීමේ, ඉඩම් අත්පත් කර ගන්නා ක්රියාවලිය වේගවත් කිරීම මෙන්ම රාජ්ය නිලධාරීන්ට අවශ්ය ආරක්ෂාව ලබාදීම වෙනුවෙන් අපි හදිසි නීතිය නැවත දීර්ඝ කිරීමට කටයුතු කළා. මේ දිට්වා කුණාටුවෙන් විපතට පත්වූ, ඉතා වේගයෙන් ගොඩනැඟිය යුතු ප්රදේශවලට අවශ්ය නීතිමය රැකවරණය අපි ලබා දෙනවා. එය කිසිසේත් මර්දනීය උපකරණයක් ලෙස භාවිත කරන්නේ නැහැ.’
ඉහත සඳහන් ප්රකාශය කළේ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකය. ඒ දිට්වා කුණාටුවෙන් පූර්ණ ලෙස නිවාස හානිවූ පවුල් සහ නාය යෑම් අධි අවදානම් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති පවුල් නැවත පදිංචි කිරීම වෙනුවෙන් ඍැඉමසකාසබට ීරස ඛ්බන් වැඩ සටහන යටතේ ඉඩම් ලබාදීම සහ නිවාස ඉදිකර ගැනීම වෙනුවෙන් මූල්ය ප්රදානයන් සිදු කිරීමේ අවස්ථාවට පෙබරවාරි 06 දින මහනුවර නියංගොඩ පාසල් ක්රීඩා පිටියේදී පැවති උත්සවයට එක් වෙමිනි.
මෙහිදී ජනාධිපතිවරයා රටේ මහජනතාවට කියන්නට උත්සාහ කරන්නේ හදිසි නීතිය තවදුරටත් දීර්ඝ කිරීම ඔහු සිදුකර ඇත්තේ දිට්වා සුළිකුණාටුවෙන් ඇති වූ තත්වයන් යළි ප්රතිස්ථාපනය කිරීම සඳහා සද්භාවයෙන් බවය. එහිදී ඔහු අවධාරණය කරන ප්රධාන කරුණ වන්නේ ඉක්මන් ප්රසම්පාදන කටයුතු හෙවත් භාණ්ඩ හෝ සේවා ලබා ගැනීම් සඳහා හදිසි නීතිය අත්යවශ්ය බවයි. එමෙන්ම ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීමටද හදිසි නීතිය අත්යවශ්ය බවයි.
පෞද්ගලික ඉඩම් රජයේ කටයුත්තක් සඳහා අත්පත්කර ගැනීම සම්බන්ධයෙන් එහි හදිසි අත්පත්කර ගැනීමේ ක්රමවේදයක් මෙන්ම සාමාන්ය ක්රමවේදයක්ද පවතී. එම හදිසි ඉඩම් අත්පත්කර ගැනීම සඳහා හදිසි නීතියේ කිසිදු සම්බන්ධයක් නැත.
ප්රසම්පාදන කටයුතු සම්බන්ධයෙන්ද හදිසි නීතියේ කිසිදු සම්බන්ධයක් නැත.
ජාතික ප්රසම්පාදන කොමිෂන් සභාව විසින් අවසන් වරට යාවත්කාලීන කර ප්රකාශයට පත්කර ඇති ප්රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ සංග්රහය අනුව හදිසි ප්රසම්පාදනය සම්බන්ධයෙන් මාර්ගෝපදේශද ලබාදී ඇති අතර එහි සඳහන් කරන්නේ ප්රසම්පාදන අස්තිත්වයක් විසින් පහත සඳහන් තත්ත්වයක් යටතේ එම විධිවිධාන භාවිත කරනු ලැබිය හැකි බවය.
ඒ, මානව මැදිහත්වීමෙන් සිදුවිය හැකි හෝ ස්වභාවික ව්යවසනයක් වැනි සුවිශේෂී අවස්ථාවලදී හෝ හදිසි තත්ත්වයක් ලෙස ප්රකාශ කිරීමේ අධිකාරිත්වය සහිත අදාළ රාජ්ය ආයතන විසින් තීරණය කරනු ලබන හෝ ශ්රී ලංකා රජය විසින් ප්රකාශයට පත් කරනු ලබන තත්ත්වයන් ඇතුළුව ජීවිතවලට, දේපළවලට, මහජන දේපළවලට හෝ පරිසරයට සිදුවන තර්ජන වැනි යථාතත්වයට පත්කරගත නොහැකි හානි හේතු කොටගෙන උද්ගත වන, අනපේක්ෂිත සමාජ වගකීම් ඉටුකළ යුතු අවස්ථාවලදීය.
එහි හදිසි අවස්ථාවලදී ප්රසම්පාදනය සඳහා ලබාදෙන ලිහිල් කිරීම් යටතේ සඳහන් කරන්නේ, ඒ ඒ හදිසි අවස්ථාවේ තත්ත්වය සලකා බලා ප්රසම්පාදන කඩිනමින් සිදුකර ගැනීම සඳහා, ප්රධාන ගණන් දීමේ නිලධාරි/ ගණන් දීමේ නිලධාරිගේ පූර්ව අනුමැතියට යටත්ව, ප්රසම්පාදන අස්තිත්වය විසින් පහත දැක්වෙන ක්ෂේත්රයන්ට අදාළ කරුණු සම්බන්ධයෙන් වන ලිහිල් කිරීම් පිළිබඳව තීරණය කරනු ලැබිය හැකි බවයි.
ඒ ප්රසම්පාදන විධිවිධාන (සම්මත ප්රසම්පාදන ක්රම, ස්වකීය කාර්ය මණ්ඩලය යොදා කාර්යයන් කරවා ගැනීම සහ රාමුගත ගිවිසුම් ආදිය වැනි අනෙකුත් විධිවිධාන), ලංසු ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා වන කාලය (අවස්ථාව අනුව සාධාරණ හා ප්රායෝගිත වන ලෙස), සුරක්ෂණ ලබා ගැනීම, අත්තිකාරම් ගෙවීම, පවතින ගිවිසුම් පුළුල් කිරීම හෝ ගැලපෙන පරිදි වෙනස්කම් සිදුකිරීම, ලංසුකරුවන්ගේ සුදුසුකම්, කොන්ත්රාත්කරුවන් වැඩි පිරිසක් එකවර යොදා ගැනීම ආදියයි. ඒ යටතේ තවදුරටත් විස්තරාත්මකව කරුණු පැහැදිලි කර තිබේ.
ජාතික ප්රසම්පාදන කොමිෂන් සභාව ප්රකාශයට පත්කර ඇති ප්රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ සංග්රහය අනුව ඉහළ මට්ටමේ ප්රසම්පාදන කමිටුව, ඉහළ මට්ටමේ ස්ථාවර ප්රසම්පාදන කමිටුව, අමාත්යාංශ ප්රසම්පාදන කමිටුව, දෙපාර්තමේන්තු ප්රසම්පාදන කමිටුව, ව්යාපෘති ප්රසම්පාදන කමිටුව හා ප්රාදේශීය ප්රසම්පාදන කමිටුව යනුවෙන් ප්රසම්පාදන මට්ටම් තීරණය කර තිබේ.
ඉහළ මට්ටමේ ප්රසම්පාදන කමිටු හා ඉහළ මට්ටමේ ස්ථාවර ප්රසම්පාදන කමිටු ශ්රී ලංකා රජය අරමුදල් සපයනු ලබන ව්යාපෘති සඳහා රුපියල් මිලියන 750ට වැඩි සහ විදේශ අරමුදල් සපයනු ලබන ව්යාපෘති සඳහා රුපියල් මිලියන 1500ට වැඩි ව්යාපෘති සඳහා බව සඳහන් කර තිබේ.
අමාත්යාංශ ප්රසම්පාදන කමිටු ශ්රී ලංකා රජය අරමුදල් සපයනු ලබන ව්යාපෘති සඳහා රුපියල් මිලියන 750 දක්වා සහ විදේශ අරමුදල් සපයනු ලබන ව්යාපෘති සඳහා රුපියල් මිලියන 1500 දක්වා සීමාවට යටත් බව සඳහන් කර තිබේ.
දෙපාර්තමේන්තු ප්රසම්පාදන කමිටු සහ ව්යාපෘති ප්රසම්පාදන කමිටු ශ්රී ලංකා රජය අරමුදල් සපයනු ලබන ව්යාපෘති සඳහා රුපියල් මිලියන 400 දක්වා හා විදේශ අරමුදල් සපයනු ලබන ව්යාපෘති සඳහා රුපියල් මිලියන 800 දක්වා සීමාවට අයත් බව සඳහන් කර තිබේ.
ප්රාදේශීය ප්රසම්පාදන කමිටු ශ්රී ලංකා රජය අරමුදල් සපයනු ලබන ව්යාපෘති සඳහා රුපියල් මිලියන 50 දක්වා හා විදේශ අරමුදල් සපයනු ලබන ව්යාපෘති සඳහා රුපියල් මිලියන 100 දක්වාසීමාවට අයත් බව සඳහන් කර තිබේ.
ප්රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ මෙසේ තිබියදීත් අප දන්නා සත්යය වන්නේ කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් ගන්නා තීන්දු මත විදුලිය, ඛනිජ තෙල්, ගල් අඟුරු, ගෑස් වැනි ද්රව්ය සම්බන්ධයෙන් යම් පමාවන් හෝ තත්වයෙන් බාලවීම් වැනි අවස්ථාවලදී හදිසි මිලදී ගැනීම් සිදුකරන බවය.
ජනාධිපතිවරයා අවසන් වරට 2026 ජනවාරි 28 දින අංක 2473/14 අති විශේෂ ගැසට් පත්රයෙන් මහජන ආරක්ෂක පනතේ 2 වන වගන්තියෙන් හදිසි නීතිය එදින සිට ක්රියාත්මක වීමට පැනවූ අතර එම හදිසි නීතිය යටතේ 2026 ජනවාරි 28 දින අංක 2473/16 අති විශේෂ ගැසට් පත්රය මගින් නියෝග පනවනු ලැබීය.
එම නියෝග අනුව මහජන ආරක්ෂාවට, මහජන සාමයට හෝ ජනතාවගේ ජීවිතයට අත්යවශ්ය සැපයීම් හා සේවා පවත්වාගෙන යෑමට අගතිදායක වන කාරණා අඩංගු යම් දැන්වීම්, අත්පත්රිකා හෝ පත්රිකා මහජනයාට පෙනෙන යම් ස්ථානයක ඇලවීම හෝ මහජනයා අතර බෙදා හැරීම කිසිම තැනැත්තකු විසින් කරනු නොලැබිය යුතුය යනුවෙන් සඳහන් කර ඇති අතර මහජනයා බිය ගැන්විය හැකි හෝ මහජනයා කැළඹිය හැකි ආකාරයේ කිසිම කටකතාවක් හෝ අසත්ය ප්රකාශයක් කට වචනයෙන් හෝ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය, ස්වංක්රිය පද්ධති හෝ කෘත්රිම බුද්ධිය ඇතුළු යම් ලිඛිත, ඉලෙක්ට්රොනික, ඩිජිටල් හෝ වෙනත් ආකාරයක මාධ්යයක් හරහා සන්නිවේදනය කිරීම, පළකිරීම, නිර්මාණය කිරීම හෝ පැතිරවීම කිසිම තැනැත්තකු විසින් නොකළ යුතු බව සඳහන් කර ඇත.
එසේ කරනු ලබන තැනැත්තකු වරදකට වරදකරු වන බව ඒ යටතේ නඩු පැවරීමෙන් පසු මාස තුනකට නොඅඩු හා අවුරුදු පහකට නොවැඩි සිර දඩුවමකට සහ රුපියල් පන්සියකට නොඅඩු හා රුපියල් පන්දහසකට නොවැඩි දඩයකට යටත් විය හැකි බව සඳහන් කර ඇත. ඒ අපරාධ නඩු විධාන සංග්රහය පනතේ විධිවිධාන යටතේය.
එමෙන්ම එම නියෝග යටතේ බලය පවරන ලද යම් නිලධාරීන්ට එරෙහිව ඔවුන් ඒ සම්බන්ධයෙන් සද්භාවයෙන් කරන ලද යම් නියමයක් හෝ කරන ලද කාරණයක් සම්බන්ධයෙන් සිවිල් හෝ අපරාධ නඩුවක් පවත්වාගෙන යෑම කළ නොහැකි බවද සඳහන් කර ඇත.
හදිසි නීතිය යටතේ පනවා ඇති මෙම නියෝග කෙසේවත් දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් ඇතිවූ ව්යසන තත්වයට අදාළ එකක් නොවන බව කා හටත් තේරුම් ගත හැකි තත්වයකි. ආණ්ඩුවට විරුද්ධව ප්රකාශ වියහැකි දේවල් ප්රකාශ වීම වැළැක්වීම සඳහා පනවා ඇති නියෝග බව පැහැදිලිය.
එමෙන්ම දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් හානියට පත්වී ඇති මහාමාර්ග දුම්රිය මාර්ග පාසල්, රෝහල්, රජයේ කාර්යාල හා අනෙකුත් ඉදිකිරීම් සිදුකිරීම සහ අනෙකුත් කටයුතු බාධාවකින් තොරව පවත්වාගෙන යෑම සඳහා යම් යම් සේවා අත්යාවශ්ය සේවා බවට පත්කිරීමටද හදිසි නීතිය අවශ්ය නොවන බව දිට්වා සුළි කුණාටුව ඇතිවීමට පෙරම අත්යවශ්ය මහජන සේවා පනත යටතේ අත්යවශ්ය සේවා නම්කරමින් අති විශේෂ ගැසට් පත්ර නිකුත් කරමින් ජනාධිපතිවරයා පෙන්නුම් කළේය.
ඔහු එය තවදුරටත් පෙන්නුම් කළේ හදිසි නීතිය පැනවූ දිනම එනම් ජනවාරි 28 දිනම 1979 අංක 61 දරන අත්යවශ්ය මහජන සේවා පනත යටතේ 2026 ජනවාරි 28 දින අංක 2473/13 අති විශේෂ ගැසට් පත්රය නිකුත් කරමින්ය. එහි සඳහන් කරන්නේ,
‘ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජයේ ජනාධිපති, අනුර කුමාර දිසානායක වන මම, 1979 අංක 61 දරන අත්යවශ්ය මහජන සේවා පනතේ 2 වගන්තිය ප්රකාරව මා වෙත පැවරී ඇති බලතල අනුව මෙම නිවේදනය මගින් පහත උපලේඛනයෙහි සඳහන් වන සේවාවන් සැපයීමෙහි නිරත වන ඕනෑම රාජ්ය සංස්ථාවකින් හෝ රජයේ දෙපාර්තමේන්තුවකින් හෝ පළාත් පාලන ආයතනයකින් හෝ සමූපකාර සමිතියකින් හෝ හෝ ඒවායෙහි ශාඛාවකින් සපයනු ලබන සේවාවන් දිට්වා සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් ඇති වී ඇති පසු ආපදා තත්ත්වය සලකා සාමාන්ය ජන ජීවිතය පවත්වාගෙන යෑම සඳහා අත්යවශ්ය වන බව සහ එකී සේවාවන්ට අවහිරයක් හෝ හෝ බාධාවක් විය හැකි බව සැලකිල්ලට ගනිමින් ඕනෑම රාජ්ය සංස්ථාවකින් හෝ රජයේ දෙපාර්තමේන්තුවකින් හෝ පළාත් පාලන ආයතනයකින් හෝ සමුපකාර සමිතියකින් හෝ ඒවායෙහි ශාඛාවකින් සපයනු ලබන පහත උපලේඛනයේ සඳහන් සේවාවන් පූර්වෝක්ත වගන්තියෙහි කාර්යයන් සඳහා අත්යවශ්ය සේවාවන් බවට මෙම නියමයෙන් ප්රකාශයට පත්කරමි.’ යන්නය.
එසේම ජනාධිපතිවරයා විසින් 2026 ජනවාරි 26 දින සහිතව අංක 2473/08 දරන අති විශේෂ ගැසට් පත්රය මගින් පනවා ඇති මහජන ආරක්ෂක ආඥා පනතේ නියෝග මගින් රට පුරා සන්නද්ධ හමුදාවල සාමාජිකයන් කැඳවීම සිදුකර ඇති අතර එය දිට්වා සුළි කුණාටු තත්වය ඇතිවීමට පෙර සිටම මාසිකව පනවා අලුත් කරමින් පවත්වාගෙන ආ තත්වයකි.
මෙහිදී මතකයට නැඟෙන්නේ දිට්වා සුළි කුණාටු තත්වය ඇතිවූ අවස්ථාවේදී 2005 අංක 13 දරන ශ්රී ලංකා ව්යසන කළමනාකරණ පනත යටතේ පිහිටුවා ඇති ව්යසන කළමනාකරණ ජාතික සභාව කැඳවා අවශ්ය තීන්දු තීරණ ගන්නා ලෙස විපක්ෂ නායක ඇතුළු විපක්ෂයේ දේශපාලන පක්ෂ කරන ලද ඉල්ලීම් නොසලකා ජනාධිපතිවරයා විපක්ෂ නායක ඇතුළු පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරනු ලබන පක්ෂ නියෝජිතයින් කැඳවූ අවස්ථාවයි.
එහිදී විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස කීවේ ජාතික ව්යසන කළමනාකරණ පනත යටතේ රටේ හදිසි ව්යවසන තත්වයක් ප්රකාශයට පත්කර ව්යසනයට අදාළ පියවර ගන්නා ලෙසයි. එහෙත් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක එයට වෙනත් අර්ථකතනයක් ලබාදෙමින් ඔයගොල්ලන් (විපක්ෂයේ නියෝජිතයින්) කියනවා නම් මම අකමැත්තෙන් හෝ හදිසි නීතිය පනවන්නම් යැයි කියමින් හදිසි නීතිය පනවනු ලැබීය. ඒ තමන් අකමැත්තෙන් හදිසි නීතිය පනවන බව කියමින් ඉල්ලූ දෙයට පටහැනි දෙයක් කරමින්ය. විපක්ෂ නායකවරයාද අනිවාර්ය නිත්ය සාමාජිකයකු වන ව්යවසන කළමනාකරණය පිළිබඳ ජාතික සභාව ජනාධිපතිවරයා විසින් කැඳවනු ලැබුයේ ඉන් ටික දවසකට පසුය.
දිට්වා සුළි කුණාටුව ඇතිවූ අවස්ථාවේදී ඉතා අකමැත්තෙන් පනවන බව කියූ හදිසි නීතිය එම සුළි කුණාටුවට අදාළ හදිසි තත්වයක් නැති අද ජනාධිපතිවරයා පනවනු ලබන්නේ ඒ සඳහා තමන්ට බලයක් ඇති බව කියමින්ය. ඉන් පෙන්නුම් කරන්නේ හදිසි නීතිය පැනවීම සම්බන්ධයෙන් ඔහුගේ ඇති සැබෑ වුවමනාවයි. එය කිසිසේත් දිට්වා සුළිකුණාටු තත්වය සම්බන්ධයෙන් නොවන බව හදිසි නීතිය යටතේ පනවා ඇති නියෝග මගින් තවදුරටත් පෙන්නුම් කරයි.
