ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දේශපාලන ධාරාවන් දෙකම බලයට පැමිණීම සඳහාත් බලය රැකගැනීම සඳහාත් බිල්ලන් මැවීම යහමින් කර තිබේ. එම ප්‍රධාන දේශපාලන ධාරාවන්ට සම්බන්ධ වී සිටින ඡන්දදායකයන්ද කිසිදු වග විභාගයකින් තොරව එම බිල්ලන් පසුපස ගොස් සිය ඡන්දය ප්‍රකාශ කර තිබේ.

මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ විරුද්ධ පක්ෂයේ සිටින විට බිල්ලකු වන යම් දෙයක් ආණ්ඩු පක්ෂයට ආ විට මේ දේශපාලන පක්ෂවලට සුරතලෙකු වීමත්, ඒ අනුව ඔවුන්ගේ ඡන්දදායකයන්ද සිය දේශපාලන ධාරාවට අනුගත වෙමින් සිය සිතීම් වෙනස් කර ගැනීමත්ය.

ඉතිහාසය පුරාම අපට ඊට හොඳම උදාහරණය සපයන්නේ ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නයට විසඳුම් ලබාදෙන්නට උත්සාහ කළ අවස්ථාවන්ය. ශ්‍රීලනිප ප්‍රමුඛ සභාග ආණ්ඩු ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නයට විසඳුම් ඉදිරිපත් කරන විට එජාපය ප්‍රමුඛ කණ්ඩායම ඊට විරුද්ධ වී තිබේ. එමෙන්ම එජාපය ප්‍රමුඛ ආණ්ඩු ඊට විසඳුම් සෙවීමට ගිය විට ශ්‍රීලනිප ප්‍රමුඛ කණ්ඩායම් ඊට විරුද්ධ වී තිබේ. ඡන්දදායකයන්ද විරුද්ධ පක්ෂයේදී හොඳ නැති විසඳුම ආණ්ඩු පක්ෂයට ආ විට හොඳ යැයි පිළිගෙන තිබේ. ආණ්ඩු පක්ෂයේදී හොඳ වූ දෙය විරුද්ධ පක්ෂයේදී ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ.

ඒ අනුව ප්‍රධාන දේශපාලන ධාරාවන් දෙකම ඉතිහාසය පුරාම අත්දැකීමෙන් උගෙන ඇති පාඩම වන්නේ මැතිවරණ ජයග්‍රහණයට බිල්ලන් මැවීම අවශ්‍ය බවය. පසුගිය ජනාධිපතිවරණ සමයේ කරළියට ගෙනා කුරුණෑගල රෝහලේ වෛද්‍ය සාෆි සියාබ්දීන්ගේ වඳ සැත්කම් බිල්ලා සිංහල ඡන්දදායකයන් ඉලක්ක කරගත් එකක් විය.

වඳ බෙහෙත්, වඳ කෑම, වඳ ආහාර ආදි මුස්ලිම් සමාජයට එරෙහි පසුගිය කාලයේ විටින් විට කරළියට ගෙනා බිල්ලන්ගෙන් සිදුවුයේ ඡන්ද ජයග්‍රහණයන්ගෙන් ඔබ්බට ගොස් මුස්ලිම් ජනතාවට ශාරීරික හා දේපළ වශයෙන් වන්දි ගෙවීමට සිදුවීමය.

පසුගිය ජනාධිපතිවරණ ජයග්‍රහණයට ඉවහල් වූ පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරයෙන් පසු මේ දක්වා කොළඹ අගරදගුරු මැල්කම් කාදිනල් රංජිත් හිමි ඇති කරමින් යන මතවාදයද ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ආණ්ඩුව විටින් විට කරළියට ගෙනෙනා පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාර පරීක්ෂණ ජවනිකාද නොනවතින බිල්ලකු පිළිබඳ නිදසුන් අපට පෙන්වාදෙයි.

වත්මන් අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂගේ පොලිස් ආරක්ෂකයා වශයෙන් කටයුතු කළ නිලධාරියාට බාරදුන් සීඅයිඩීය එම පාස්කු ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් සිදුකරන ලොමු දැහැගන්වන මාධ්‍ය සංදර්ශිත පරීක්ෂණ වාර්තා කියාපාන්නේ ඉදිරි මහමැතිවරණය තෙක් එම බිල්ලා අතුරුදහන් නොවනු ඇති බවය.

පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරයේ මහමොළකරුවන් යැයි කියන පිරිසක් සොයන තෙක් පිපාසය නොසන්සිඳෙන, වරදට සමාව දීම නම් වූ ජේසුස් වහන්සේගේ වචනය අමතක කළ කාදිනල් හිමිගේ කිසිදා සුව නොවන හිඟන්නාගේ තුවාලය මෙන් වූ ඉල්ලීම එම පරීක්ෂණවලට සරු පස සපයයි.

පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරය දියත් කළ සහරාන් හෂීම්ද ඔහු සමඟ කටයුතු කළ ඉහළ අධ්‍යාපන හා ව්‍යාපාරික පසුබිමක් තිබූ පිරිසද දේව විශ්වාසයක් හෝ වෙන කුමක් හෝ විශ්වාසයක් මත ඔවුන්ගේද දිවි අවසන් කරගෙන හමාරය. එසේ මරාගෙන මැරුණු පිරිස ගෝලයන් නොවූ නායකයන් පිරිසක් බව එම පරීක්ෂණවලදී මේ වන විටත් හඳුනාගෙන හමාරය. එය එල්ටීටීඊ සංවිධානයේ මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරයක් මෙන් ගෝලයන්ගේ එකක් නොවීය. ඒ නිසා එම මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරකයන්ගෙන් සොයනවා නම් සෙවිය යුත්තේ හා සෙවිය හැක්කේ ගෝලබාලයන් ගැන පමණය. කාදිනල් හිමි බල කර කියන ලෙස එම ප්‍රහාරය පිටුපස සිටියේ යැයි කියන තවදුරටත් නොමැති මහමොළකරුවන් හෝ නායකයන් ගැන නොවේ.

බිල්ලන්වත් එක දිගටම පවත්වාගෙන යමින් නඩත්තු කිරීම අසීරුය. මැතිවරණ කල් යෑම අලුත් බිල්ලන් සෙවීමටත්,  සිටින බිල්ලා එක් එක් හැඩ ගන්වා කරළියට ගෙන එමින් නොනැසී පවත්වාගැනීමටත් සිදුවන තත්වයක්ය. පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරයේ බිල්ලා ඉදිරි මහමැතිවරණය තෙක් අපට විවිධ ආකාරයෙන් ඒ අනුව හමුවනු ඇත. නීතිඥ හිජාස් හිස්බුල්ලා යනු එහි එක් අවස්ථාවක් පමණය. බිල්ලන් පසුපස යන ශ්‍රී ලංකාවේ ඡන්දදායකයන්ට නොතේරෙන සත්‍යයද එයය.