No menu items!
29.7 C
Sri Lanka
25 June,2026
Home Blog Page 441

මනමේ සන්තෑසිය සහ රෂොමොන් සංකීර්ණය

0


අකිර කුරසාවාගේ ”රෂොමොන්” චිත‍්‍රපටයත්, සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ ”මනමේ” නාට්‍යයත් එකිනෙක බැඳෙන ආකාරය පිළිබඳ විග‍්‍රහයන් අපි කොතෙකුත් කියවා ඇත්තෙමු. 1950 දශකයේදී එළි දුටු මේ නිර්මාණ දෙක ම ඒවාට අදාළ වන්නා වූ වින්දන සමාජයන් තුළ ප‍්‍රබල සලකුණු තැබූ ඒවා වේ. කොතරම් ප‍්‍රකට වුවත්, අපමණ රස වින්දන, විචාර විග‍්‍රහයන්ට පාත‍්‍ර වුවත් මෙබඳු සර්වකාලීන යැයි කිව හැකි නිර්මාණ නැවත නැවතත් අප මනසේන්ද්‍රියෙහි ගැටී, කලාත්මක ප‍්‍රකාශනයෙහි දීප්තිමත් පුළිඟු ධාරා විසුරුවා හරියි.

ලාංකීය නාට්‍ය කලාව විධිමත් සහ අනන්‍ය වේදිකාවකට ඔසවා තැබූ මනමේ නාට්‍යය චුල්ල ධනුග්ගහ ජාතකයේ කතා පුවත පාදක කොට ගත්තක් බව අපි දනිමු. එහෙත් රංග වින්‍යාසයෙන්, ගීත රංගයෙන් සහ තේමා දර්ශනයෙන් පවා පැහැදිලි ඉදිරිගාමීත්වයක් දක්වන එය මිනිස් මනසේ ගූඪ අභ්‍යන්තරය පැහැදිලි කරන විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටියක් පළ කරන අතර ම, පතිවත් දහම පිළිබඳ සදාචාර නියමයන් එලෙස ම පිළිබිඹු කරයි.


කුරසෝවා ”රෂොමොන්” සඳහා පසුබිම් කරගන්නේ රියුනොසුකෙ අකුතගාවාගේ ”ධබ එයැ ඨරදඩැ” නම් කෙටිකතාවයි. ජපානයේ පුරාතන කියොටෝ නගරයේ දකුණු දොරටුව හැඳින්වෙන ”ඍ්ියදපදබ” යන යෙදුම ද අකුතගාවාගේ කෙටිකතාවක නමක් එලෙස ම යොදා ගැනීමකි. ”රෂොමොන්” චිත‍්‍රපටයේ ප‍්‍රධාන පසුතලය වනුයේ මහ වැස්සකට තෙමෙමින් තිබෙන, අබලන් වූ රෂොමොන් දොරටුවයි. වැස්ස, වනාන්තරය, තුරු පතර අතරින් පෙනෙන ඉර මඬල, ලී කැබලි, අසිපත් සහ කිරිච්චිය යනාදි කුදු මහත් සෑම දෙයක් ම කුරසාවා භාවිත කරනුයේ පුළුල් අරුතක් සංකේතාත්මකව දැක්වීම සඳහා ය.
සරච්චන්ද්‍ර ”මනමේ” නිමැවීමේදී චුල්ල ධනුග්ගහ ජාතකයේ එක් සිද්ධියක් හිතා මතා වෙනස් කළ බව ප‍්‍රකට ය. ජාතක කතාවේ එන කුමරිය වැද්දා කෙරෙහි අනුරාග උපදවාගෙන කඩුව ඔහුට දී කොපුව සැමියාට දෙන්නී ය.

එහෙත් මනමේ නාට්‍යයේදී ඇය කරනුයේ සැමියාගේ ග‍්‍රහණයට නතුව සිටින වැද්දා නිදහස් කරන ලෙස අයැද සිටීම පමණි. එහිදී කුමරාගේ සිත සසළ වන අවසරයෙන් වැදි රජ කුමරිය අතින් අඩුව ගෙන කුමරා නසා හෙළයි.

ගැහැනියගේ චපල බව නොව පවත්නා තත්ත්වයන්ට අනුගත වීම උදෙසා ඇය තම සිත වෙනස් කර ගන්නා ආකාරය වඩාත් යථාර්ථවත් ආකාරයකින් නිරූපණය කිරීමක් එහි දී දැක ගත හැක. එහිදී වැදි රජු කෙරෙහි හට ගත් පේ‍්‍රමය නිසා තම සැමියා මැරීමට උදව් කළ බව කුමරිය පාපොච්චාරණය කිරීමත් සමග ම වැදි රජ පුදුමයට පත් වෙයි. ”තම සැමියාට එසේ ද්‍රෝහිි වී නම් මැය තමාට ද එය ම නොකරනු ඇද්ද?” යන සැකය ඔහු තුළ හට ගනී.

රෂොමොන් චිත‍්‍රපටය ද මේ තර්කය ම නගයි. මනමේ නාට්‍යයෙහි යම් ආකාරයක මානසික විග‍්‍රහයක් අන්තර්ගත වුව ද කතාවේ අවසානය කාන්තාව පත් වන ඇබැද්දිය ම තීව‍්‍ර කර දක්වයි. ජාතක කථාවේ එන ශක‍්‍ර දේව-මාතලී-පංචසිඛ නිරූපණයන් රහිතව වුව ද කුමරියට හිමිව තිබූ පේ‍්‍රමයත්, එය පාවා දී ලබා ගන්නට ගිය පේ‍්‍රමයත් යන දෙක ම අහිමි වන අයුරු ඉන් නිරූපිත ය. එහෙත් මනමේ රජුගේ මරණය මිනිස් සන්තානගත විචිකිච්ඡුා හේතු කොට ඉරණම පරිදි සිදු වූවක් ලෙස මිස කාන්තාවගේ වරදින් වූවක් ලෙස නාට්‍යකරු විසින් පිළිබිඹු කෙරෙනු නොපෙනේ.


මනමේ රජ සිය බිසව පැවසූ බස අසා වුණු මේ වෙනස කිම සිත චංචල වීය විගසා දැන ඒ ප‍්‍රමාදය වැදි රජ මිදුණේ ය නොලසා අනේ එවිපත සිදු වුණි නොදනිමි කාගෙ දොසා


අනෙක් අතට ”රෂොමොන්” චිත‍්‍රපටයෙහි ද කතාව මේ හා සමාන වේ. සිය බිරිඳ සමග වනගත මගෙහි යන සමුරායිවරයාගේ මරණය එහි කේන්ද්‍රීය සිදුවීමයි. එම මරණය සිදු වූ අයුර සහ එහිදී ආශ‍්‍රය චරිතවල මනස ක‍්‍රියා කළ ආකාරය පිළිබඳව සිව්දෙනෙකුගේ පරස්පර සාක්ෂි ප‍්‍රකාශයන් ඔස්සේ සිනමා කෘතිය පණ ලබයි. එහිදී නිර්මාණය වී ඇත්තේ අතිශය සංකීර්ණ වූත්, විශිෂ්ට වූත් ජීවන විග‍්‍රහයකැයි කිව හැකි ය. සමුරායිවරයාගේ බිරිඳත්, ඇය කෙරෙහි ආසක්තව ඇය ¥ෂණය කරන ”ටජුමාරු” නම් මංපහරන්නාත්, මිය ගිය සමුරායිවරයාගේ ආත්මයත්, සිදුවීම දුටු බව කියන දැව කපන්නාත් යන අන්ත හතරෙහි පාපොච්චාරණයන් මගින් විෂයගතව, පුද්ගලානුරූපීව හෝ සැලසුම් සහගතව එකම සිදුවීමක් පිළිබඳව වෙනස් විග‍්‍රහයන් උපදින ආකාරය තීක්ෂ්ණ අයුරින් විග‍්‍රහ කෙරෙයි.

සිදුවීමක් පිළිබඳ පසු කථනයන් අනිවාර්යයෙන් ම සාවද්‍ය සහ පරස්පර වන අයුරු මේ සිනමා කෘතිය මගින් තහවුරු කර දක්වන්නේ පේ‍්‍රක්ෂකයා පුදුම කරවමිනි. මෙය කෙතරම් විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් වී ද යත්, ඉන් පසුව මෙවැනි සාක්ෂි සහ ප‍්‍රකාශයන්හි ඇති පරස්පර ගුණය හැඳින්වීමට ”රෂොමොන් සංකීර්ණය” යන යෙදුම ද භාවිතයට පැමිනුණි. රෂොමොන් බොහෝ සම්මානෝපහාරයන්ට පාත‍්‍රව ජපන් සිනමාව ලෝකය ඉදිරියට ගෙනාවේ එබඳු ප‍්‍රබල නවතාවක් සමගිනි.


දශක හය හතකට පෙර නිමැවුණත් ”මනමේ” සහ ”රෂොමොන්” එක්ව ගෙන නැරඹීම අද පවා පූර්ණ රසාස්වාද පරිඥානයක් ජනිත කරයි. මට විශේෂයෙන් අවශ්‍ය වූයේ ”රෂොමොන්” සිනමා පටයේ ගැට ඇතුළේ ඇති මිහිර ළිහා දැමීමට ය. එහෙත් කුරසාවාගේ අනන්‍ය සිනමා භාෂාවෙන් කලාත්මක මනස කලඹවා ගනිමින්, සාක්ෂිකරුවන් සිව්දෙනාගේ ප‍්‍රකාශයන්හි ඇති යථාරූපී ස්වභාවයන්ගෙන් සහ තර්කානුකූල ප‍්‍රවේශයන්ගෙන් මානුෂීය හැඟීම් කොනහා ගැනීමට අවශ්‍ය නම් ඔබ ම මේ සිනමා කෘතිය නැරඹිය යුතු ය. එයට ඉඩ තබමින් කුරසාවා සිය නිර්මාණය කූටප‍්‍රාප්තියට රැුගෙන එන ආකාරය පමණක් සැකෙවින් සටහන් කරමි.


සමුරායිවරයාගේ මරණය සම්බන්ධ සිදුවීම් සහ මිනිස් මනසේ චංචලතාව අදහාගත නොහැකිව මහ වැසි මැද රෂොමොන් දොරටු ගොඩනැගිල්ල තුළ සාකච්ඡුාවේ නිරත වන දැව කපන්නා, පැවිද්දා සහ ගම්වැසියා අත් හැර දමා ගිය ළදරුවෙකුගේ හැඬුම් හඬක් ශ‍්‍රවණය කරති. මට නම් සිතුණේ ම ඒ හඬන්නේ ”මනුෂ්‍යත්වය” කියා ය. ගම්වැසියා ඒ බිළිඳා සීතලෙන් ආරක්ෂා කළ කිමෝනෝව ඩැහැ ගනියි. එය විවේචනය කරන දැව කපන්නාට ගම්වැසියා එල්ල කරනුයේ ඔහු නිරුත්තර කරන පිළිවදනකි.

සමුරායිවරයාගේ බිරිඳ සතු වූ මුතු ඇල්ලූ කිරිච්චිය සඟවා ගෙන ඇත්තේ දැව කපන්නා බව එහිදී හෙළි වෙයි. මිනිස් සිතෙහි ගූඪ ස්වභාවයත්, පොදු මිනිසා සතුව කිළිටි රහස් සිතිවිලි අඩු වැඩි වශයෙන් පවතින බවත් ඉන් කියා පානු වැන්න. එහෙත් මනුෂ්‍යත්වය තුළ අසිරිමත් කිසිවක් නැතැයි උකටලී වීමට සිනමාකරුවා අපට අවසර නොදෙයි. තම සය වැනි දරුවා ලෙස රැුක බලා ගැනීමේ අටියෙන් පැවිද්දා අතින් ළදරුවා භාර ගන්නා දැව කපන්නා රෂොමොන් දොරටුවෙන් පිටවන්නේ මනුෂ්‍යත්වය පිළිබඳ බලාපොරොත්තුව පැවිද්දා තුළ පමණක් නොව අප තුළත් රෝපණය කරමිනි.

ලක්ෂාන්ත අතුකෝරල

ට‍්‍රයම්ෆ් ස්ටැග් – ෆේල් වීම කලාවක් නම්…

0


කාර් කර්මාන්තයේ 60 සහ 70 දශක කියන්නේ හරියට විස්සයි විස්ස ක‍්‍රිකට් මැච් එකක අන්තිම ඕවර පහ වගේ රිවස් ස්වීප්, පැඞ්ල් ස්වීප්, හෙලිකොප්ටර් ෂොට් පිරිච්චි යුගයක්. අනික් අතට, බි‍්‍රතාන්‍යයේ කාර් කර්මාන්තය කියන්නේ ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාවේ අනාගතය කියාගෙන පිටියට එන, එක ඉනිමකදී සීයක් ගහලා ඊළඟ ඉනිම දහයේදිම දහයක් වත් ගහගන්න බැරිවෙන ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩකයෙක් වගේ එකක්.


සාමාන්‍යයෙන් බි‍්‍රතාන්‍යයේ කාර් කර්මාන්තය ගැන උනන්දු වෙන පිරිස් අතර කොටස් දෙකක් ඉන්නවා. එක කොටසක් තමයි කොන්දේසි විරහිතව බි‍්‍රතාන්‍ය කාර්වලට ආසා කරන, ඒ නිසාම බි‍්‍රතාන්‍ය කාර්වල දුර්වලකම් අමතක කරලා ඒවායේ සංස්කෘතික සුන්දරත්වය විඳින අය. අනික් අය තමයි, එහෙම බි‍්‍රතාන්‍ය කාර්වල සුන්දරත්වය විඳින අයගෙන් ‘ඔයාලගේ මොළේ හොඳ නැද්ද?’ කියලා අහන අය.


මේ ප‍්‍රශ්නෙට සාධාරණ හේතුවක් තියනවා. බි‍්‍රතාන්‍යය කියන්නේ ලෝකේ හොල්ලපු කාර් වගේම මුළු කර්මාන්තයම අගාධයට දාන්න පුළුවන් කාර් හදපු රටක්. උදාහරණයක් හැටියට මිනි මයිනර් සහ ඔස්ටින් සෙවන් (කවුරුත් දන්නා විදිහට කියනවා නම්, මිනි කූපර් එක* කියන්නේ ලෝකේ කාර් කර්මාන්තයේ සහ කාර් සංස්කෘතියේ නොමැකෙන සලකුණක්. අනික් පැත්තට මොරිස් මරීනා එක ගැන කතාකරන්න ගියොත් මේ ලිපිය ‘කඳුළුවලින් බොඳ වෙන්න’ ඉඩ තියනවා.


ට‍්‍රයම්ෆ් ස්ටැග් එක ඉස්සරලාම එළිදකින්නේ 1970දී බි‍්‍රටිෂ් ලේලන්ඞ් සමාගමේ නිෂ්පාදනයක් විදිහට. ඒක වී8 එන්ජින් එකක් සහ පැයට කිලෝමීටර් 188ක ටොප් ස්පීඞ් එකක් එක්ක ආ, 2ූ2 ස්පෝර්ට්ස් ටුවරර් කාර් එකක්. දකින ඕනෑම කෙනෙකුගේ හිත ඇදිලා යන ලස්සනක් ඒකේ ඩිසයින් එකේ තිබුණා ඒ කාලේදී හැමෝම හිතුවේ මේ පුංචි කාර් එක ලෝකේ හොල්ලයි කියලා. ලෝකේ ඕනෑම මහාද්වීපයක ‘රහක් තියන ඇහැක්’ වසඟ කරන පෙනුමක් තමයි ඒ කාර් එකේ තිබුණේ.


හැබැයි ඒ රහ තිත්ත රහ වෙන්න වැඩි දවසක් ගියේ නැහැ.
මේකේ තිබුණේ අලූතෙන් නිර්මාණය කළ 2997සීසී වී8 එන්ජින් එකක්. බි‍්‍රටිෂ් ලේලන්ඞ් එකට ඕකට ඔච්චර දඟලන්නේ නැතුව, සාර්ථකයි කියලා පැහැදිලිව ඔප්පුවෙලා තිබුණු රෝවර් වී8 එන්ජින් එක තියන්න හැකියාව තිබුණා. ඒත් බි‍්‍රතාන්‍යයෝ කියන්නේ රඹුටන් වාරෙට කොස් විකුණන්න ගන්නවා වගේ අමුතු වැඩ කරන ඈයෝ. ඉතින් එයාලා අලූතින්ම එන්ජින් එකක් හදලා (විහිළුවට වගේ කියනවා නම් ට‍්‍රයම්ෆ් ඩොලමයිට් 1500 එන්ජින් දෙකක් එකට පූට්ටු කරලා* ඒක ට‍්‍රයම්ෆ් ස්ටැග් එකට තිබ්බා.


හැතැම්ම පනස් දාහක් දුවන්නත් කලින් එන්ජිම ගොඩදාන්න බැරි විදිහට හීට් වෙන්න ගත්තා. සිලින්ඩර් හෙඞ් ප‍්‍රශ්න, ගෑස්කට් ප‍්‍රශ්න ආවා. නිෂ්පාදන ප‍්‍රමිතිය ගැන ප‍්‍රශ්න ආවා. මලකඩ ප‍්‍රශ්නය ආවා. අවාසනාවකට බි‍්‍රටිෂ් ලේලන්ඞ් එක ආර්ථික වශයෙන් එච්චර හොඳ තත්ත්වයක නොහිටිය නිසා එයාලට මේ ප‍්‍රශ්න නිවැරදි කරන්න අවශ්‍ය විසඳුම් හොයන්න හැකියාවක් තිබ්බේ නැහැ. ඒ නිසා 1977 අවුරුද්දේදී මේ කාර් එක හදන එක නවත්තන්න එයාලට සිද්ධ වුණා.


ලෝකේ කාර් කර්මාන්තයේ නොමැකෙන සටහනක් තියන්න පුළුවන්කම තිබුණු කාර් එකක්, ලෝකේ අසාර්ථකම සහ අවාසනාවන්තම කාර් එකක් විදිහට, කාර් 25,877 ක් විතරක් විකිණිලා ඉතිහාසයට එකතු වුණා.


අද ට‍්‍රයම්ෆ් ස්ටැග්ලෝලියෝ මේ ප‍්‍රශ්නවලට යම් යම් විසඳුම් හොයාගෙන තියනවා. ඔරිජිනල් එන්ජිමම තියාගන්න කැමති අය ඒ විසඳුම් එක්ක ප‍්‍රවේශමෙන් කාර් එක පාවිච්චි කරනවා. අනික් අය ඔරිජිනල් එන්ජිම වෙනුවට රෝවර් එන්ජින් තියනවා වගේ විකල්ප යොදනවා.


ට‍්‍රයම්ෆ් ස්ටැග් කියන්නේ කාර්වලට ආදරේ කරන අයට නම් කඳුළු කතාවක්. මේ තරම් හොඳ සංකල්පයක් මෙච්චර අසාර්ථක කරගන්න තරමට බි‍්‍රටිෂ් ලේලන්ඞ් එක මෝඩ වුණේ ඇයි කියන එක මෙහෙම කෙටි ලිපියකින් කතාකරන්න අමාරුයි. කොහොම වුණත් බි‍්‍රතාන්‍ය කාර් කර්මාන්තයේ ඉතිහාස කතාව පුරාම මෙහෙම පුංචි පුංචි ඛේදාන්ත පිරිලා තියනවා.
මේ වගේ දේවලින් තමයි කාර් සංස්කෘතියේ මහා වංශකථාවේ බි‍්‍රතාන්‍ය සලකුණේ අපූර්වත්වය නිර්මාණය වෙන්නේ.

  • තරිඳු ශ‍්‍රී ලොකුගමගේ

මුහුණු කියවන්න පුරුදු වුණා ඊට පස්සේ මුහුණු ඇන්දා

0


පවිත‍්‍රා පෙරේරා

සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායකයෙ ඉගනගත්ත පවිත‍්‍රා පෙරේරා බි‍්‍රතාන්‍යයට යන්නේ නීති උපාධිය ලබාගන්න. ඉන්පසු ඇය පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යාපනය සඳහා නෙදර්ලන්තයට යනවා. මේ අතරතුර කාලයේ ඇය බීබීසී ලෝක සේවයේ වැඩකරනවා. චිත‍්‍ර අඳිනවා. ඒ එක්කම ලංකාවේ මිනිසුන්ගේ මානසික සුවතාව පිළිබඳව පර්යේෂණයක් කරනවා. ඇය දැන් ප‍්‍රථම චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනයට සූදානම් වෙනවා. එය පැවැත්වෙන්නේ ‘අසමමිතික’ නමින් කොළඹ ලයනල් වෙන්ඞ්ට් කලාගාරයේ. ජූලි මාසේ 17 වැනිදා ඉඳලා 21වෙනිදා වෙනකම්. මේ ප‍්‍රදර්ශනයේ අරමුණ ලංකාවෙ මිනිසුන්ගේ මානසික සුවතාව අරබයා අරමුදලක් පිහිටුවීම. අපි ඇයගේ චිත‍්‍රය ගැන වගේම එම ප‍්‍රදර්ශනය ගැන වගේම ඇය ලංකාවේ මිනිසුන්ගේ මානසික සුවතාව සඳහා කරන්නට බලාපොරොත්තුවන වැඩ ගැනත් කතා කළා.

අපි චිත‍්‍රයට එන්න කලින් බීබීසී මාධ්‍ය ජීවිතය ගැන කතාකරමු..

මම උසස් අධ්‍යාපනයට බි‍්‍රතාන්‍යයට ආවාට පස්සේ තමයි බීබීසී ලෝක සේවය එක්ක එකතුවෙන්නේ. අවුරුදු 3ක් විතර බීබීසී එකේ වැඩකළා. මට ඉතාලියේ පාදොව් කැම්පස් එකෙන් සහ නෙදර්ලන්තයේ මාස්ටි‍්‍රක් කැම්පස් එකෙන් මාස්ටර් එක කරන්න අවස්ථාව ලැබෙනවා. බීබීසී ජීවිතය කටුකයි. ඒත් මම එතැනින් ගොඩාක් දේවල් ඉගෙනගත්තා. නිෂ්පාදනයේ ඉඳලා වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කිරීම දක්වා හැම දෙයක්ම මම කළා. එම්ජේආර් ඬේවිඞ්, උපාලි ගජනායක, ඉන්ද්‍රා රාමනායක වගේ අය ඇසුරු කිරීමෙන් ගොඩාක් දේවල් ඉගෙනගත්තා. අනික් පැත්තෙන් දෙමළ, උර්දු, හිංදි වගේ අංශ එක්ක සමීපව වැඩකළා. මම බීබීසී පුහුණුවෙන කාලේ නයිජීරියා, තුර්කි වගේ අංශ එක්ක වැඩ කළා. ඒක ලොකු අධ්‍යයන කාලයක් කිව්වොත් හරි.

බීබීසී සිංහල සේවය ගැන අත්දැකීම කොහොමද?

ලංකාවේ තියෙන නැරෝ මයින්ඩඞ් ඔළු ටිකම තමයි එතැනත් තියෙන්නේ. ඒත් ආයතනයේ තිබෙන පහසුකම් පුහුණුව වගේ දේවල් එක්ක බලනකොට ලංකාවෙ අනික් මාධ්‍ය ආයතනවලට වඩා සෑහෙන්න වෙනස්. මොකද මම ලංකාවෙන් යන්න කලින් රූපවාහිනියේ අවුරුදු දෙකක් වැඩකළා.

අද ලංකාවේ එතික්ස් ගැන, ජඩ මාධ්‍යකරණය ගැන ලොකු සංවාදයක් තිබෙනවා. බීබීසී එකේ ඉන්නකොට මීඩියා එතික්ස් ගැන දැනුණේ කොහොමද?

බීබීසී එකේ ඉන්නකොට මීඩියා එතික්ස් කැඩුවොත් ගෙදර යන්න තමයි වෙන්නේ. ලංකාවෙ අපිට නැතිවුණාට ඔවුන්ට ආයතනික මට්ටමින් ඒ සඳහා රෙගුලාසි තිබෙනවා. අපි මොකක් හරි වැඩසටහනක් කරනවා කියලා හිතමු යම් සිද්ධියක වින්දිතයෙක් ගැන. එතකොට ඒ වින්දිතයාගේ මුහුණ පෙන්වන්න බෑ. එහෙම මුහුණ පෙන්නන්න ඕනෑ නම් ඒකට පර්මිෂන් ගන්න ඕනෑ. අපි මොකක් හරි ආටිකල් එකකට පොටෝ එකක් පාවිච්චි කරනවා කියමු එතකොට ඒ පින්තූරය ගත්ත කෙනාට ක්‍රෙඩිට්ස් දෙන්නේ කොහොමද? ඒකේ ක්‍රෙඩිට්ස් කණ්ඩායමකටද යන්නේ? ඒවා ගැන හරිම සැලකිලිමත්. ලංකාවේ මාධ්‍ය ආයතනවල මම දන්න තරමින් මේවා භාවිත කරනවා හරිම අඩුයි.

දැන් අපි චිත‍්‍රයට යමු…

මම ලංකාවෙන් ගියාට පස්සේ තමයි චිත‍්‍ර අඳින්න පටන් ගත්තේ. ඒ මම මුහුණ දුන්න මානසික ගැටලූවකට පිළිතුරක් විදිහට. මම මුලින්ම චිත‍්‍ර ඇන්දේ තෙරපි එකක් විදිහට. ලංකාවෙ වගේ නෙවෙයි එහේ ඔළුවෙ කැක්කුමකට බෙහෙත් ගන්න ගියත් වේදනා නාශක ටිකක් දීලා ලෙඩා පිටත් කරන්නේ නෑ. ඔළුව කැක්කුම වගේ දේකට ගියොත් නම් බෙහෙත් නොදී ඉන්නමයි හදන්නේ. ඔළුව කැක්කුම එන්න හේතුව තමයි ඔවුන් හොයන්නේ. ඒකට ඔවුන් අපි එක්ක සෑහෙන්න කතාකරනවා. ඊට පස්සේ ප‍්‍රශ්න ලිස්ට් එකක් අහනවා. ඒකෙන් ඔවුන් තීරණය කරනවා අපිට තියෙන්නේ ශාරීරික ප‍්‍රශ්නයක් ද නැත්තං මානසික සුවතාව ගැන ප‍්‍රශ්නයක් ද කියලා. එහෙම ඩයග්නෝස් කරලා තමයි බෙහෙත් හෝ තෙරපි දෙන්නේ. මමත් නින්ද යන්නේ නැති නිසා සහ නරක හීන පේන නිසා ගියා. ඔවුන් මාව උපදේශනයට යොමුකළා. එතැනින් පස්සේ තමයි චිත‍්‍ර අඳින්න පටන්ගත්තේ. ඊට කලින් මම ඡුායාරූප කලාවට ආසක්ත වුණ කෙනෙක්. මිනිස් මුහුණු තමයි මම ඡුායාරූපයට නැගුවේ. මේ තත්ත්වයෙන් පස්සේ මම ටියුබ් එකේ (උමං දුම්රිය* යනකොට මුහුණු කුරුටු ගාන්න පටන්ගත්තා. ඒ විදිහට තමයි චිත‍්‍රය පටන්ගත්තේ.

ඇයි මුහුණුම අඳින්න පුරුදු වුණේ?

මනුෂ්‍යයන්ගේ මුහුණු ගත්තොත් එකකට එකක් වෙනස්. දාර, ඉරිතැලීම්, ඒවායින් මම ඒ මිනිස්සුන්ව කියවන්න ඉගෙනගත්තා. මුහුණේ හැඟීම් කියවන්න පුරුදු වුණාට පස්සේ මම හැම මුහුණකම කතාවක් දැක්කා. ඒ විදිහට මුහුණු කියවන්න පුරුදු වීමේ ප‍්‍රතිඵලය තමයි මුහුණු ඇඳීම. මම දන්නේ නෑ මම ඊළඟට මූර්තිවලට යයිද කියලා. පොටෝ එකයි මුහුණයි අතර යම් දුරස්ථභාවයක් තිබෙනවා. ඒත් ඒ මුහුණ අඳිනවා කියන්නේ ඊට වඩා ළඟට යන්න පුළුවන්. මූර්තිය කියන්නේ ඊටත් වඩා ළඟට යන්න පුළුවන්.

ඡුායාරූපයක් ගත්තොත් මොහොතක් අල්ලා ගැනීමක් කාලය නවත්වා ගැනීමක් තමයි එතැන තිබෙන්නේ. ඒක චිත‍්‍රයට එනකොට කොහොමද?

පොටෝ එකකදි අපි මොහොතක් කැප්චර් කරනවා. ඒ මොහොත ඇතුළේ ඉමෝෂන් එකක් විතරක් ඉතුරු වෙනවා. ඒත් මිනිහෙක් දිහා එක දිගට එක එල්ලේ බලාගෙන අඳිනවා කියන්නේ එතැන වෙනස් තත්ත්වයක් තිබෙන්නේ. එතකොට පොටෝ එකකට වඩා ගොඩාක් දේවල් අපි කැප්චර් කරනවා ඒ ඇඳීම අස්සේ.

ඔබේ චිත‍්‍ර කළුයි රළුයි…

ඒක එන්නේ මම මේ මාධ්‍යයට තිබෙන ආසාව එක්ක. මම චිත‍්‍ර අඳින්න පාවිච්චි කරන්නේ චාකෝල් (අඟුරු*. ඒ අතරේ සමහර වෙලාවට ඇක්රිලික් පාවිච්චි කරනවා. අඟුරු කැබැල්ලක් තද මතුපිටක ගැටෙනකොට ඒ එන සද්දයට මම හරි ආසයි. අනික අඟුරුවලින් අඳිනකොට ඇඟිලි පාවිච්චි කරලා ෂේඞ් කරන්න පුළුවන්. එතකොට ඒ ෂේඞ් කිරීමත් එක්ක තමයි මට ඒ මුහුණ එක්ක බැඳීම හදාගන්න ලේසි. මට චිත‍්‍රය ගැන අධ්‍යාපනයක් නෑ. එතකොට මට බ‍්‍රෂ් එක එච්චර හුරු නෑ. ඇඟිලිවලින් හැඩතල මතුකරගන්න මට හරි ලේසියි. මම මගේ හැඟීම් අඟුරුවලින් ඒ මුහුණු තවරනවා. ඒකයි කිව්වේ මම මේක මුලින්ම තෙරපි එකක් විදිහට කළේ කියලා. මම මට එළියට දාගන්න බැරි හැඟීම් චිත‍්‍රය හරහා එළියට දැම්මා. ඒක මානසික සුවය අරං එනවා.

පසුකාලීනව ඔබට චිත‍්‍රය විධිමත්ව හදාරන්න හිතුණේ නැද්ද?

පශ්චාත් උපාධිය ඉවර කළාට පස්සේ මාස්ටි‍්‍රක් ඇකඩමි ඔෆ් ආට් කියන එකට ගියා. එතැන සම්මුඛ පරීක්ෂණයට ගියාම ඒ බෝඞ් එකේ හයදෙනෙක් හිටියා. ඔවුන් මාත් එක්ක කතාකරලා මගේ චිත‍්‍ර බලලා කිව්වා ආයතනයට ගන්න බැහැ කියලා. මම ඇහුවා ඇයි කියලා. ඔවුන් කිව්වේ ඇකඩමික් ෆේ‍්‍රම් එකක් අස්සට දාලා උගන්නලා දැනට මම ගොඩනගාගෙන තිබෙන චිත‍්‍රණ විලාසය විනාශ කරන්න බැහැ කියලා.

චිත‍්‍රය හා කවිය අතර තිබෙන්නේ මොනවගේ බැඳීමක් ද?

මම මුහුණු අඳිනවා. සමහර මුහුණු මට හමුවෙනවා ඇන්දාට පස්සේ මදි වගේ හැඟීමක් එන. තව මොනාහරි මේ මූණ අස්සේ තියෙනවා කියලා හිතෙනකොට මම ඒ ගැන කවි ලියනවා. ඒක බලෙන් කරන දෙයක් නෙවෙයි. එහෙම සමහර චිත‍්‍රයකට කවියක් ලියවෙන්න පුළුවන්.

ඔබ වඩාත්ම කැමති සිත්තරා කවුද කියලා ඇහුවොත්..

වැන්ගෝට ගොඩාක් කැමතියි. මට නෙදර්ලන්තයේ ජීවත්වෙන්න ලැබීම එක අතකට වාසනාවක්. මම නිවාඩුවක් ආපු ගමන් කරන්නේ මහත්තයා එක්ක ඇම්ස්ටර්ඩෑම් ගිහිං මියුසියම්වල කලාගාරවල රස්තියාදු ගහන එක. මම වැන්ගෝට කැමති ඔහුත් මම වගේම ටිකක් පහුවෙලා චිත‍්‍ර අඳින්න පටං ගත්ත කෙනෙක්. මට වගේම ඔහුට මානසික ව්‍යාකුලතාව පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් තිබුණා. අනික ඔහු චිත‍්‍ර අඳින්න පුළුවන්ද කියලා දැනගෙන හිටපු මනුෂ්‍යයෙක් නෙවෙයි.
ඔබ ලංකාවේ මිනිසුන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යය පිළිබඳව වැඩ කරන්න, ‘හෝප් හවුස් ඔෆ් සිලෝන්’ කියලා ආයතනයක් හදලා තිබෙනවා. මෙමගින් ඉදිරියේදී මොනවද කරන්නේ?


ලංකාවෙ මිනිස්සු කලර් ලයිට් එකේ රෙඞ් ලයිට් එක වෙලාවෙ වාහනය නතරකරලා තියෙනකොටත් හෝන් එක ගහනවා. අපි පාරෙතොටේ හැමතැනදීම හරිම කේන්තියෙන් ඉන්නේ. පොඩි ප‍්‍රශ්නයක් වුණත් ගහගන්න තමයි යන්නේ. අද කාටද ගෑස්ට‍්‍රයිටීස් නැත්තේ, 90%කට තියෙනවා. ගොඩාක් අය අධික විදිහට ආහාර ගන්නවා. මේවා සේරම මානසික සුවතාව පිළිබඳ අවුල්. අපි හැවෝටම ස්ටෙ‍්‍රස්. එතකොට ඇඟ හැම වෙලාවෙම හිතන්නේ එයා අනතුරකට මුහුණ දීලා ඉන්නේ කියලා. එතකොට හෝමෝන් හැම දෙයක්ම වැඩකරන්නේ ඒකට ප‍්‍රතිචාර විදිහට. මේක තමයි මේ අසනීප බොහෝමයකට හේතුව. ඉතිං මම හිතුවා ලංකාව ඇතුළේ මොන දේශපාලනය කළත් වැඩක් නෑ මේ මානසික ගැටලූවට පිළියම් යොදන්නේ නැතුව කියලා. ඒ අනුව තමයි මේ ආයතනය මම පටං ගත්තේ. මේ චිත‍්‍ර ප‍්‍රදර්ශනයේ අරමුණත් මේ ආයතනයේ සංවර්ධනයට අරමුදලක් ගොඩනැගීම. මම දැනටමත් අපේ‍්‍රල් 21 පාස්කු ප‍්‍රහාරයෙන් මානසිකව කම්පනයට ලක්වෙලා ඉන්න පිරිස් වෙනුවෙන් වැඩසටහන් කීපයක් සැලසුම් කරලා තිබෙනවා. ඒ වගේම මම ඔවුන්ගේ මුහුණු අඳිනවා. එතකොට අපිට පුළුවන් වෙයි ඔවුන් අද මුහුණ දීලා ඉන්න ඛේදනීය තත්ත්වය තේරුම් ගන්න. ඔවුන් අද හොඳටම පිරිහුණු මානසික තත්ත්වයකින් තමයි කාලය ගතකරන්නේ. රජයෙන් හෝ කිසිම තැනකින් ඔවුන්ගේ මානසික සුවතාව වෙනුවෙන් කරන දෙයක් නැහැ.

දේශපාලනය, ක‍්‍රිකට් පාලනය හා උපත් පාලනය

0

මහත මිටි හා සාම්ප‍්‍රදායික විරුපී මිමිවලට සමීප කුරේ නම් ග‍්‍රවුන්ඞ් බෝයි අපට දෙස්දෙවොල් තියන්නේ අප ඔහුගේ නම නොකඩවා උච්චාරණය කිරීම හේතුකොටගෙනය. ක‍්‍රිකට් තරගයක් අවසානයේ සත්කාරක කංඩායම, සංචාරක කංඩායමේ විවේකාගාරයට පැමිණ ජය පැතීම හිප් හිප් හිප් හුරෙයි ්‍යසචද ්‍යසච ්‍යමර්හ යනුවෙන් ඝෝෂා නැගීමේ සම්ප‍්‍රදාය ක‍්‍රිකට් සංස්කෘතියේ කොටසකි. හුරේ යමර්හ නොකියා කුරේ ක්‍දදර්හ යනුවෙන් කුරේට උසුළු විසුළු කිරීම, කුරේට කෙන්ති ගියද, අපට මතක හිටින කාරණයක් හා සම්ප‍්‍රදායක් විය. සම්ප‍්‍රදාය සංස්කෘතියේ කොටසකි.


කිම් හියුස්ගේ නායකත්වයෙන් යුතු ඔස්ටේ‍්‍රලියානු කංඩායම ලංකාවේ කළ සංචාරය ලංකාවේ ක‍්‍රිකට් උනන්දුව ඇති කළ කාල පරිච්ඡෙදයක් විය. ලංකාවට ටෙස්ට් වරම් ලබා ගැනීමටද හේතු පාදක විය. මෙහි විශේෂත්වය වුණේ ලංකාවේ දඟපන්දු කලාව පිළිබඳ නව උනන්දුවක් ඇතිවීමයි.


ක‍්‍රිකට් සියලූ අඩුපාඩු සහිතව සංස්කෘතියක් ලෙස හා සම්ප‍්‍රදායෙන් යුතුව 90 දශකය තෙක්ම පැවතිණි. අවම වශයෙන් අනා පුංචිහේවා මහතාගේ ක‍්‍රිකට් නායකත්වය තෙක්ම පැවතිණි. ඇන්ඇම්, ගාමිණී දිසානායක වැනි දැවැන්තයෝ තම දේශපාලන සම්ප‍්‍රදායෙන් බැහැරව ක‍්‍රිකට් වෙනුවෙන්ම පැවති සම්ප‍්‍රදාය පවත්වාගෙන යන්නට කටයුතු කළෝය. එහිම පෙර හා පසු නායකයන්වූ ජේආර්, ටිරොන්, ලක්ෂ්මන් ජයකොඩි, රොබර්ට් සේනානායක හා පාක්‍යසෝති සරවනමුත්තු වැන්නෝ ක‍්‍රිකට් සම්ප‍්‍රදාය හා ඔවුන් පවත්වාගෙන ගිය සංස්කෘතිය බැහැර කරන්නට අකමැති වූහ.


ලංකාවේද ලෝකයේද ක‍්‍රිකට් සංස්කෘතියක් විය. මහත්වරුන්ගේ ක‍්‍රීඩාව යනුවෙන් හඳුන්වා දෙමින් පවත්වාගෙන ගියේ ක‍්‍රිකට් සංස්කෘතියයි. එහි භාෂාව ඇවතුම් පැවතුම් සරල රේඛාවකින් වෙන්කළ හැකි ලෙසටම පැහැදිලිව තිබුණි. ඒවා ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාවේ මෙන්ම සංස්කෘතියේද අත්‍යන්ත සාධක විය.
ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාව යමක් ඇති හැකි පවුල්වලට සීමාවී තිබුණද අතරින් පතර සැබෑ දක්ෂයෝ කරළියට පැමිණියෝය. කොළඹ, නුවර, යාපනය හා ගාල්ල අතර ඔවුහුද තමන් පෙර සංස්කෘතියේ කොටස් උකහා ගෙන එයට අනුගතවූවා මිස එයට එරෙහි වීමට හෝ වෙනස් කිරීමට උත්සාහ නොකළෝය.


විවියන් රිචර්ඞ් යනු පිරිමියෙකි. විවියන් යනුවෙන් ගැහැනුද සිටිති. විවියන් ගුණවර්ධනට ආදරයට කීවේ ‘විවි’ කියලාය. රිචර්ඞ්ස්ට කියන්නේද ‘විවි’ නැත්නම් ‘විව්’ කියලාය. විව් රිචර්ඞ්ස් හරිකේනයක් ගැසුවා යයි පැරැුන්නෙකු කීවොත් එය තේරුම ගෑනීමට අද අයට අපහසු වනු ඇත. අධිවේගී ශතකවලට නම් දරා සිටි කොදෙව්වන්ගේ මෙම වික‍්‍රමයට ක‍්‍රිකට් භාෂාවෙන් යොදා තිබුණේද කොදෙව්වන්ගේ කාලගුණ අත්දැකීමක් වුණු අධිවේගී සුළං ප‍්‍රවාහයේම නමය. හරිකේන් යනු කොදෙව්වන්ට පුරුදු සුළි සුළඟක්ය.


හුක් ෂොට් එක ගැන දන්නෝ, සිලි පොයින්ට් ගැන දන්නෝ හෝ ගලි නම් ස්ථානයේ පන්දු රකින්නා ගැන දන්නෝ අද විරලයහ. ගලි යනු වතුර බහින තැනක්ම පමණි. බොහෝ අය ඔහේ ක‍්‍රිකට් බලති. ආසා බැට් කරනවා බලන්නය. පන්දු යවන විට වෙන වැඩක් කරති. උන් ගහන කොට නිදාගෙන අපි ගහන කොට ඇහැරලා බලා සිටින, එමෙන්ම අපි ගහන්නැතුව අවුට් වෙන කොට අම්මමෝ නැතුව ක‍්‍රීඩකයන්ගේ පැටිකිරියටද එබී බලා බනින අපේ පේ‍්‍රක්ෂකයෝ ඉංදියාවේ පේ‍්‍රක්ෂකයන්ට ඉක්මනින් ළංවෙමින් සිටිති.
ක‍්‍රිකට් සුද්දන්ගේ ක‍්‍රීඩාවයි. එම නිසාම ඔවුහු ක‍්‍රිකට් සංස්කෘතියක් ලෙසම හඳුන්වා දුන්හ. මා මුලින් කී හිප් හිප් හුරේ කීම එම සංස්කෘතියේම කොටසකි.

මහත්වරුන්ගේ ක‍්‍රීඩාවක් වශයෙන් හඳුවනු ලබන ක‍්‍රිකට් එයටම ආවේණික භාෂාවක්, හැසිරීමක් හා පුරාවෘත්තයන් ගොඩනගා තිබුණි. ඒවා තුළ කෑම බීම හා මිතුරු සන්ථවයන්ද පිරී තිබිණි. පාසල් කංඩායමක් නම් දුර පළාතක ක‍්‍රිකට් සංචාරයක් යෑම විනෝද සාගරයකි. එකල අද මෙන් අනවශ්‍ය පිල් බෙදීම් පොරබැදීම් නොතිබුණද, කැපිලි කෙටිලිද මොනවට තිබුණ.ි ඒවා එම ක‍්‍රීඩාවේ රදළ බව රැුකගැනීමට හා පොහොසතුන්ටම එය තබා ගැනීමට කරන ලද කැත උත්සාහයන් විය. ඒවායින් පීඩාවට හා හිංසාවට පත් දුප්පත් දෙමාපියන්ගේ දරුවන් බොහෝ දෙනෙකු ක‍්‍රිකට් අතහැරියද කිසිවකින් පරාද කරන්න බැරි නාහෙට නාහන මිනිසුන් ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාවේ මුදුනටම යෑම් අපේ මෑත ඉතිහාසයේ දක්නට ඇත.


ක‍්‍රිකට් පිටි සුන්දර ස්ථාන වූ අතර ඒවාට ආවේණික විවිධ හැඩයෙන්වූ පැවිලියන් නැතිනම් ක‍්‍රීඩාගාරය, දහවලට ක‍්‍රිකට් ගසා හවසට අඩියක් ගසන තැනකි. බෝතලයක් ගැහුවත් බෝතලයට යට නොවී ක‍්‍රිකට් පමණක් ගහන්නට හැකි කොන්ද පණ තියන සුද්දන්ගේ සම්ප‍්‍රදාය රැුකි අය එකල විරල නොවූහ. සුද්දෝ ක‍්‍රිකට් සමගම මහත්මා ගතිද ක‍්‍රිකට් ගහන්නන්ට උගැන්වූහ. මැටිමේ සිට ටර්ෆ් එකේ ක‍්‍රිකට් ගහන්නට සුද්දන්ගේ කාලයේ සිටම කටයුතුවූ අතර, මනාවට සැකසූ ක‍්‍රිකට් පිටි, සුන්දර පැවිලියන්, පැවිලියන් තුළ වූ නාමපුවරු හා ගැහැනුන්ටද එන්නට පුළුවන්වූ එහි සංස්කෘතිය වැදගත් මහත්වරුන් අඩුපාඩු සහිතවම වුවද ක‍්‍රීඩාවේ පෝෂණයට එකතුවී තිබිණි.


රාජ්‍ය සේවයේද වතු සමාගම්වලද ආරක්ෂක අංශවලද එවැනි සුන්දර පිටි සකස්වී තිබිණි. ඊට අමතරව ක‍්‍රිකට් පිටි නැති, එහෙත් වටිනා සේවාවන් කළ ක‍්‍රිකට් කණ්ඩායම් ලංකාවේ වූ අතර මොරටුවේ කැටමැරැුන්ස් ක‍්‍රිකට් සමාජය ඉන් එකකි. තාත්තා එහි ලේකම්වරයකු වූ අතර පරම්පරවේ බොහෝ අයද, ඉනුත් මහප්පා අතිදක්ෂ ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩකයෙකු ලෙස එහිම ක‍්‍රිකට් ගසා වෙනත් කංඩායමකට ගොස් තරුවක් වෙන්නට තිබුණු අවස්ථාවද තම කැටමැරැුන්ස් ක‍්‍රිකට් සමාජය නිසාම කැමැත්තෙන්ම අත්හැරියේය. ඒ කාලයේ ක‍්‍රිකට් ප‍්‍රතිපත්තිමය ක‍්‍රීඩාවක් විය.


බදුල්ලේ, නුවරඑළියේ, දිඹුලේ, මාතර, ගාල්ලේ, මහනුවර, කෑගල්ලේ, යාපනයේ හා සමහර කුඩා වතු ආර්ථිකයන් වූ නගරවල ක‍්‍රිකට් ආශ‍්‍රිත ක‍්‍රීඩාපිටි තිබුණද පශ්චාත් නිදහස් ජාතිකවාදී පිබිදීම් හේතුවෙන් හා වතු ජනසතුවෙන් පසුව මේ සංස්කෘතිය කෙමෙන් අභාවයට යන අතර ලොක්කන්වූ සොක්කෝ එහි අයිතිය භාරගැනීමට කෙමෙන් ළංවූහ. ටිරොන්ගේ කාලයේද ක‍්‍රිකට්වලට හානියක් නම් නොවීය. අනා පුංචිහේවාද ලෝක කුසලානය ගෙන ආවේය. 97 වන විට ලෝක කුසලානය ගෙන ආ සභාපති පැරදී ගෙදර යන්නේ අලූත් සංස්කෘතියක පෙරනිමිති ගෙනඑමිනි. එතැන් පටන් ක‍්‍රිකට් සංස්කෘතියක් ගැන ලියන්නට මට ඕනෑ නැත.


අද ක‍්‍රිකට්වල හැම පැත්තේම ඇත්තේ බොරුවය. එංගලන්තයේ සිටිනවා වගේ රූපවාහිනිය දිහා බලමින් විස්තර ප‍්‍රචාරය කරන ක‍්‍රිකට් විස්තරවල බොරුව අහුවන්නේ ඒවායේ පුනර්දර්ශන ඕනෑ වූ විටය. ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාවෙන් බොරුව අවසන් වී එය නැවතත් මහත්වරුන් අතරට ගිය දා ක‍්‍රිකට් නැවතත් සංස්කෘතියක්ම වී අප අතරට එනු ඈත.


මගේ සීයාද ගාල්ල රිච්මන්ඞ් එකට ක‍්‍රීඩා කළේය. 1920-22 කාලයේය. 1914දී රිච්මන්ඞ් ක‍්‍රිකට් නායකයාවූ ඞීඇම් රාජපක්ෂට 1915දී රිච්මන්ඞ් විදුහලේ ක‍්‍රිකට් නායකත්වය අහිමිවුණේ අතිපොහොසත් ද මැල් සිසුවා සිසුන්ට සත්කාර කර ඡුන්ද ලබාගෙන තිබීම නිසාය. සුදු ජාතිකයකු වුණු විදුහල්පති ඩබ්ලිව්ජේටී ස්මෝල් නම් මෙතොදිස්ත දේවගැතිතුමා පාසල් රැුස්වීමේදී කීවේ, ‘ඔබ මේ වසරට ද මැල්ව ක‍්‍රිකට් නායකයා ලෙස තෝරාගෙන ඇති බවත්, ඔහුව එම වසරට ක‍්‍රිකට් නායකයා ලෙස පත් කරන බවත, හෙට සිට ඞීඇම් රාජපක්ෂ වෙස්ලි විදුහලට මාරු කරන බවත් 1915 වසරට රිච්මන්ඞ් විදුහල ක‍්‍රිකට් නොගසන බවත්’ය. 1915 වසරේ ඞීඇම් මෙතෝදිස්ත පාසලක් වුණු වෙස්ලියට ක‍්‍රිකට් ගැසුවේය. පාසල් ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාවද මහත්වරුන්ටම බාර වුණු යුගය තවමත් තිබේද?


අරක්කු ටික බී නටා සින්දු කියා ක‍්‍රිකට් බලමින් ගෙවල්වල සිට ක‍්‍රිකට් අත්විඳීම පෙර කල සිදුවිය. 1979 ඇල්වින් කලිචරන්ගේ නායකතවයෙන් ලංකාවට ආ බටහිර ඉංදියානු ක‍්‍රිකට් කංඩායමේ ලංකා සංචාරය මගේ පළමු ජාත්‍යන්තර තරග නැරඹීමයි. අඩි 7ක් උස ජෝල් ගානර් බලන්නටම පැමිණි අය එහි වූහ. පර්සිගේ සින්දු, පපර බෑන්ඞ් අද ක‍්‍රිකට් විඳිනවාට වඩා වෙනස් ලෙස විඳි අත්දැකීමය. පර්සිගෙන්ම කොලම අවසන් කරමි. පර්සි පසු ගිය දිනක ‘සිත එෆ්එම්’හි ‘සතිඅග සාදය’ට ගෙන්වා තිබුණි. පර්සි කාරණා තුනක් නොකරන බව ගාමිණී දිසානායක ඇමතිතුමාට කීවාලූ. ඒ තුන නම් දේශපාලනය, ක‍්‍රිකට් පාලනය හා උපත් පාලනයයි. තුනටම පාලනය අවශ්‍ය වුවද ඒවායේ පාලනය විවිධය.සමහරක පාලනයක් නොමැති තරම්ය. ඒවා මොනවාදැයි ඔබම දනියි.x

ලක්ෂාන් ඩයස්

හේගාගමනය

0

සියවස් පහක් පමණ අප මව්බිම යටත් කරගෙන සිටි පරදේශක්කාරයන් පළවා හරිනු වස් අප කළේ සටන් වැදීම නොවේ. සටනක් කර ලබන පරාජය ගැන යථාර්ථවාදී අවබෝධයකින් හෙබි අප මුතුන් මිත්තෝ ගත්තෝ උපාය මාර් ගික ප‍්‍රවේශයකි. එනම් අලූත් අධිරාජ්‍යවාදී රටක් කැන්දා, ඒ රට ලවා එවකට සිටි අධිරාජ්‍ය බලවතා පළවා හැරීම ය. පරණ අධිරාජයා පළවා හැරීමෙන් අනතුරු ව අලූත් අධිරාජයෙකු අප මව්බිමෙහි පැළ වෙන බව කරදරයක් ලෙස සැලකුණේ නැත. තවත් කෙනෙකු නැවත අප යටත් කර ගත් බවට වඩා අපගේ මනසෙහි ලෝලනය වුණේ අනුන් ලවා හෝ කනට දෙකක් දී තවෙකෙකු පන්නා දැමීමේ ආස්වාදය ය.


TEIXEIRA යනු පෘතුගීසි වාසගමකි. එම නම තිසේරා ලෙස ලංකාවේ අනුගත වුණේ පෘතුගීසි ආභාසය නිසා ය. මැන්දිස්, සිල්වා, පෙරේරා හා ප‍්‍රනාන්දු ඒ ආකාරයෙන් ම අනුගත වූ නම් ය. කලක් ලංකාවේ ක‍්‍රිකට් කණ්ඩායමේ කළමනාකරු ලෙස සිටියේ මයිකල් තිසේරා නමැත්තෙකි. ඔහු එක දහස් නවසිය හැට ගණන්වල ජාතික ක‍්‍රිකට් කණ්ඩායමේ නායකත්වය හෙබ වූ අතර එකල ටෙස්ට් ශ්‍රේණියේ සිටි ප‍්‍රබල පකිස්තාන පිල 1965 දී පරාජය කිරීම නිසා තිසේරා ක‍්‍රිකට් ඉතිහාසයේ වීරයෙක් විය. මෙකල ද තවත් තිසේරා කෙනෙකු කරලියට පැමිණ ඇත. ඒ ක‍්‍රිකට් ක්ෂේත‍්‍රයේ නොව නෛතික හා දේශපාලන තලයේ ය. මහා ආන්දෝලනයකට තුඩු දුන්, ඇතුගල්පුර කතුන් දහස් ගණනින් වඳ කළා යි චුදිත ව අත්අඩංගුවේ පසු වූ වෛද්‍යවරයෙකු පිළිබඳ පරීක්ෂණයේ වාර්තා අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධරයා ඔහු ය. අදාළ වෛද්‍යවරයාට එරෙහි ව ඇති චෝදනා පදනම් විරහිත බව තිසේරා අධිකරණයට විස්තරාත්මක වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කළේ ය.
වඳට එරෙහි ජාතික ව්‍යාපාරයේ පැලෝපීය පිල නියෝජනය කරන පිරිස තිසේරාගේ භූමිකාවෙන් කිපුණ හ. ඔහු අභිමානවත් සීඅයිඩිය කෙළසන බවට චෝදනා කළ හ. මේ අරභයා අතුරලියේ රතන හිමි අනුරාගයෙන් වදාළෝ තමන් වහන්සේ මේ සිදු වූ අසාධාරණය නිවරද කරනු වස් හේගයට වැඩම කරන බව ය. ඩෙන් හාග් * යනු නෙදර්ලන්තයේ හෙවත් ඕලන්දයේ දේශපාලන හා පරිපාලන අග නුවරයි. වාණිජ අගනුවර වන ඇම්ස්ටර්ඩාම් නුවර තරම් කලබල නැති නිහඬ මනරම් නුවරකි හේගය.


හේග් නුවර ජාත්‍යන්තර තලයෙන් ඉතා වැදගත්කමක් උසුලන හා ඉහළ ම මට්ටමේ නෛතික හා අධිකරණමය යාන්ත‍්‍රණ ද්වයක් ප‍්‍රතිෂ්ඨාපනය කර ඇත. ඉන් පළමු වැන්න වන්නේ ජාත්‍යන්තර අධිකරණය ය. රාජ්‍ය්‍යන් අතර ඇති ගැටුම් නිරාකරණය මෙම අධිකරණයේ භූමිකාවයි. රටවල් කිහිපයක මුදල් හා ද්‍රව්‍යම ය අනුග‍්‍රහයෙන් ගොඩනැගුණු පීස්-පැලස් නොහොත් සාම-මාලිගය නමැති මහේශාක්‍ය මනස්කාන්ත ගොඩනැගිල්ලක ඉහත ආයතනය පිහිටවනු ලද්දේ 1945 වසරේ ය. දෙවැන්න වන්නේ ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය . විදුලි පුටුවට ගෙන යනවා කියා කලෙක අප රටේ මහා කතාවක් කෙරුණේ මේ ආයතනය ගැන ය. අයිසීසියේ අධිකරණ පාත‍්‍රතාව යම් රටකට හෝ එම රටෙහි පුරවැසියන්ට අදාළ වන්නේ එම රට නමින් හැඳින්වෙන ජාත්‍යන්තර ලියවිල්ලට රටක ලෙස අත්සන් කිරීමෙන් හෝ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ආරක්ෂක කවුන්සලය විසින් යම් නඩුකරයක් අයිසීසියට යොමු කළ විට ය.

ශ‍්‍රී ලංකාව යට කී ලියවිල්ලට අත්සන් කළ පාර්ශ්වයක් නොවේ. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ද එසේ ම ය. ඒ නිසා ආරක්ෂක කවුන්සලය විසින් යොමු නොකරන තාක් ශ‍්‍රී ලංකාවට හෝ එහි පුරවැසියෙකුට එරෙහි ච අයිසීසියේ නඩු කිව නොහැක. යුධ අපරාධ අරභයා දමිල දයස්පෝරා සංවිධාන මහත් වෙරක් දැරුවේ එම අපරාධවලට වග කිව යුතු ලාංකීය පාර්ශ්ව අයිසීසීයට ගෙන යාමට ය. එහෙත් ඊට නෛතික ඉඩක් හා හා පාත‍්‍රතාවක් නොමැති හේතුවෙන් එම උත්සාහයන් ව්‍යර්ථ විය. එසේ කළ හැකි එක ම ආකාරය ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ සියල්ලන්ගේ අනුමැතිය අනුව පමණි. නිශේධ බලය හිමි ආරක්ෂක මණ්ඩල සාමාජිකත්ව රටවලින් එවන් දැඩි තීරණයක් ලංකාව වැනි සිල්ලර රටක් සම්බන්ධයෙන් ගැනීමේ සම්භාවිතාව ඉතා සීමිත ය.


පෘතුගීසි නාමධාරී තිසේරා තම රාජකාරිය හරියට නොකළා යි ඕලන්දකාරයන් ලවා අප මට්ටු කරන්නේ කෙසේ ද? නෛතික තත්ත්වය යට කී ආකාරය නම් අප රතන හිමි හේග් නුවර වැඩම කිරීමේ පල කිම? අපේ අවනඩුව හේගයේ කියන්නට බැරි නම් අපට එහි කළ හැකි දේ විවිධ ය. පැයක දුම්රිය ගමනකින් ඇම්ස්ටර්ඩාමයට යා හැක. එහෙත් එවන් පාපතර නුවරක් සඟ රුවනකට නොහොබී. හේගය ඇම්ස්ටර්ඩාමය මෙන් ‘හැපනින්’ නුවරක් නොවේ. කළ හැකි දේ සීමිත ය. මෙස්ඩාහ් නම් ලෝක ප‍්‍රකට අංශක 360ක පැනොරාමයක් ලෙස ඇඳි සුවිශාල චිත‍්‍රය නැරඹීම අපට කළ හැක. හේගයට අල්ලපු නුවර වන ලෙයිඩනයෙන් බස් එකකට නැඟ ලොව විශාලතම ටියුලිප් මල් උයන වන කියුකන්හොෆයට යා හැක. ළමා මනසක් ඇත්තෙකුට හේගයේ ම පිහිටි මදුරෝදම් නම් සියලූ දේ ම අතිශය කුඩාවට නිම කෙරුණු ‘මිනියේචර්’ අත්දැකීම ලද හැක. ඒ හැර කළ හැකි දෙයක් නම් සිතා ගත නොහේ.


යුක්තිය පසිඳලනු වස් දේශීය යාන්ත‍්‍රණ අසමත් වන්නේ නම් හෝ ඉන් යම් පාර්ශ්වයකට හෝ මහජන උනන්දුවකට අගතියක්, අයුක්තියක් හෝ අසාධාරණයක් වන්නේ නම් ඒ අරභයා යම් විසඳුමක් ඉහළ මට්ටමේ යාන්ත‍්‍රණයකින් පැතීම සාධනීය දෙයකි. එවන් යාන්ත‍්‍රණ තිබීම ද යුක්තිය මත ගොඩනැගෙන දියුණු සමාජයන්හි ලක්ෂණයකි. ශ‍්‍රී ලංකාව අයිසීසියට යාමට ඉඩ සලසන ලියවිල්ලේ පාර්ශ්වකරුවෙකු ලෙස අත්සන් නොකර සිටීම කනගාටුවට කරුණකි. පැලෝපීය පිලේ හේගාගමන අභිලාෂය ලාංකීය ජාතිකත්ව දේශපාලනයේ වර්ධනීය සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. සංක‍්‍රමණීය යුක්තිය සම්බන්ධයෙන් ජාත්‍යන්තර අධිකරණ හා විදෙස් විනිසුරන් යොදා ගැනීම ජාතිකත්ව කඳවුරුවලට වහකදුරු මෙන් විය.

මාරාන්තික උපවාස පවා (විස්කෝතු සමාගමක අනුග‍්‍රහයෙන්* එක්සත් ජාතීන්ගේ කොළඹ කාර්යාල පරිශ‍්‍රය අසල පැවැත්වූයේ යට කී විදෙස් යාන්ත‍්‍රණයනට එරෙහිව ය; ඒවා අපගේ ස්වාධීනත්වයට හා ස්වෛරීභාවයට අතපෙවීමක් ලෙස සලකා ය. පමා වී හෝ නුවණ පෑදීම රටට සෙතකි. මතවාද හා ප‍්‍රතිපත්ති කාලානුරූපී ව සාධනීය දිශානතියකට නම්‍ය වීම නරක දෙයක් නොවේ. ළමා උයනක ඇති සීසෝවක උඩට පහළට යන මෙන් එම අපගේ අදහස් හා මතිමතාන්තර පරිණාමය විය හැක. අප රට 1972 ජනරජයක් නොවී නම් අපගේ ඉහළ ම ඇපැල් උසාවිය ලෙස යන්නට සිදුවන්නේ එංගලන්තයේ ප‍්‍රිවි කවුන්සලයට ය. එහෙම තත්ත්වයක් තිබුණේ නම් අපට හේග් නුවර සිරි විසිතුරු පමණක් බලන්නට සිදු නොවේ. අපට කෙලින් ම යන්නට තිබුණේ ඉන්ග‍්‍රීසිකාරයා ගාවට ය. ඒ යන විට අපට ”සී-සෝ අප් ඇන්ඞ් ඩවුන් – බේබි ගොයින් ටු ලන්ඩන් ටවුන්’ කියා නර්සරි-රයිමයක් ද කිව හැකි ව තිබුණි. x

නොහැකියාව වසාගන්නා ස්වේතාම්බර සළුව

0

සිංහල දෙමළ මුස්ලිම් කියලා වෙන්වීමක් නැතිව ජාතියක් හැටියට ලංකාවේ හැමදෙනාම එකතු කරන හැකියාවක් ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාවට තිබෙන බව හැමෝම පිළිගන්න සත්‍යයක්. 1996 ලෝක කුසලාන අවසන් තරගය නිල නොවන සටන් විරාමයක් ප‍්‍රකාශ කරලා ප‍්‍රභාකරනුත් බැලූවා කියලා කියැවෙනවා. ආච්චිගේ සීයාගේ සිට අත දරුවා පවා ක‍්‍රිකට් රසිකයින් කරවූ ඒ ලෝක කුසලාන ජයග‍්‍රහණය රටක් උද්දාමයෙන් නැහැවූ එකක්. යුද්ධෙන්, සුනාමියෙන්, ගංවතුරින්, සුළි සුළඟින්, ඉඩෝරෙන්, ඩෙංගුවලින් විතරක් නෙවෙයි

වාහනවලට යටවෙලා හරි කවුරුහරි මැරෙන එක උදෑසන නිවුස් එකක් වෙන රටක දවස ඇරඹෙන්නේ ම මහා අසුබවාදී හැඟීමකින්. එහෙම නිවුස් අතරේ ක‍්‍රිකට් හැමෝටම සතුට ගෙනාවා. සුබවාදී බලාපොරොත්තුවක් ගෙනාවා.
ලෝක කුසලානය දිනාගත්තට පසු ඉතිහාසය ඇතුළේ අපේ ජාතික කණ්ඩායම ලෝක කුසලාන තරගාවලියක් ඉතා ්අවෘත්තික * විලාසයකින්’ පසුගියදා අවසන්කළා. 2019 තරගාවලිය පටන්ගන්න කලින් ඉඳලමත් අපේ කණ්ඩායමේ ඉරණම මේකයි කියලා බොහෝ දෙනෙකු බලාපොරොත්තු වුණත්, කුමක් හෝ ආශ්චර්යයකින් ‘අපේ උන්’ි පෙරළියක් කරාවි කියලා හීනි බලාපොරොත්තුවක් කා තුළත් තිබුණා. ඒත් ඒ බලාපොරොත්තුව හුදු හීනයක් විතරක් බව කාටත් පසක් කර දුන්නා.


ක‍්‍රිකට් කියන්නේ ‘වෘත්තීය’ ක‍්‍රීඩාවක්. ගමේ ගොඬේ කවුරුත් විනෝදෙට ක‍්‍රිකට් ගැහුවට ජාතික කණ්ඩායමට යන්නේ ක‍්‍රිකට් වෘත්තීය පුහුණුව ලත් කට්ටියක්. සෙල්ලම් කරන එක ඒ අයගේ රස්සාව. සාමාන්‍ය රස්සාවක් වගේ නෙවෙයි ක‍්‍රීඩක රස්සාව. එය තරගකාරී එකක්.


ක‍්‍රිකට් පටන්ගන්නේ 16 වෙනි ශතවර්ෂයේ, එංගලන්තයේ. අන්තර්ජාතික ක‍්‍රිකට්වල ඇරඹුම සටහන් වෙන්නේ 18 වෙනි සියවසේ. ටෙස්ට් ක‍්‍රිකට් 1877 ඉඳලා. පේ‍්‍රක්ෂක ආකර්ෂණය අතින් ක‍්‍රිකට් දෙවැනි වෙන්නේ පාපන්දු ක‍්‍රීඩාවට විතරයි.


අද අපි රසවිඳින ‘එක්දින අන්තර් ජාතික’ – ධෘෂ* ක‍්‍රිකට්වල ඇරඹුම 1977-1979 කාලේ ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ නයින් නෙට්වර්ක් * කියන රූපවාහිනී ජාලයේ හිමිකරු වූ කෙරී පැකර් පවත්වාගන ගිය ලෝක ක‍්‍රිකට් මාලාවේ (උදරා විකාශනයක්.

ඕස්ටේ‍්‍රලියානු ක‍්‍රිකට් විකාශන තනි- අයිතිය තම චැනලය සඳහා ලබා ගැනීමට පැකර් තැබූ ලන්සුව ඕස්ටේ‍්‍රලියානු ක‍්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය විසින් ඉවත හෙලූවාට පස්සේ, ඒ වෙනකොට පැවති ජාත්‍යන්තර ක‍්‍රිකට් තරග සම්ප‍්‍රදායට එරෙහිව පටන්ගත් තරග මාලාවක්, උීක්‍ කියන්නේ. වෘත්තීය ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩකයන්ට ජීවත් වීමට ප‍්‍රමාණවත් ගෙවීමක් නොලැබෙන බව කියා වැඩි ගෙවීමක් සහතික කරමින් ලොව ප‍්‍රධාන පෙළේ ක‍්‍රීඩකයන් මේ තරගාවලිය සඳහා ආකර්ෂණය කරගැනීමට පැකර් සමත් වුණා. ඒ ක‍්‍රීඩකයන් අතර එංගලන්ත නායක ටෝනි ග්‍රෙග්, බටහිර ඉන්දීය කොදෙවු නායක ක්ලයිව් ලොයිඞ්, ඕස්ටේ‍්‍රලියානු නායක ග්‍රෙග් චැපල්, හිටපු නායක ඉයන් චැපල්, පකිස්තානයේ ඉම්රාන් ඛාන් කැපී පෙනුණු අය.


1977 පටන් ගත් උීක්‍ මාලාවේ දෙවැනි වසර වනවිට, තම චැනලය හරහා තරග නැරඹීමට වැඩි පේ‍්‍රක්ෂක පිරිසක් ආකර්ෂණය කර ගැනීම අරමුණු කරගන පැකර් සිඞ්නි ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාංගනයේ දිවා-රාත‍්‍රී තරග පැවැත්විය හැකි පරිදි ආලෝක කුලූනු සවි කළා. පිජාමා හෙවත් පාට ඇඳුම් සහ සුදු පන්දුව ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාවට හඳුන්වා දෙනු ලැබුණේ මේ සඳහායි. ඕවර පනහේ සීමිත පන්දුවාර – ‘දිවා රාත‍්‍රී පිජාමා ක‍්‍රිකට්’ ජාත්‍යන්තර ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාවේ සිදුවුණු සැබෑ පෙරළියක්. ටෙලිවිෂනයට විශාල ලෙස පේ‍්‍රක්ෂකයන් ආකර්ෂණය කරන ජනප‍්‍රිය අංගයක් වනවිට ක‍්‍රිකට් තවදුරටත් හුදු ක‍්‍රීඩාවක් ම පමණක් නොවෙයි. විනෝදාස්වාදන කර්මාන්තයේ ආදායම් උපයන උල්පතක්. රට රටවල ක‍්‍රිකට් ආයතන තුළට, ටෙලිවිෂන් නාලිකා තුළට, ඊට අනුබද්ධ වෙළඳ දැන්වීම් ආයතන තුළට සහ රජයේ භාණ්ඩාගාරයට මුදල් ගලන කර්මාන්ත ජාලයක් ක‍්‍රිකට් වටා ගොඩ නැගුණා. ක‍්‍රීඩකයන්ට විශාල වශයෙන් ආදායම් ගලා ආවා. ක‍්‍රිකට් ගහන්න ගිහින් ඉගෙනීම අඩපණ කරගන්නවා යයි දරුවන්ට චෝදනා කළ දෙමාපියන්ද ක‍්‍රිකට් තම දරුවන්ට වෘත්තියක් ලෙස පුහුණු කල යුතු ක‍්‍රීඩා කුසලතාවක් ලෙස හඳුනා ගත්තා.


ඔ20 ක‍්‍රිකට් එක්ක, ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාවේ තාලවේගය * තවදුරටත් වැඩිවුණාම ක‍්‍රිකට් තරගයක් පැය තුනහතරක උත්කර්ෂවත් සංදර්ශනයක් බවට පෙරළුණා. ජනප‍්‍රිය බොලිවුඞ් සිනමා තාරකා තරමටම ජනප‍්‍රිය ක‍්‍රිකට් තරු බිහිවුණා. විනෝදය වෙනුවෙන් සිනමාවයි ක‍්‍රිකටුයි එකට ගැට ගැසුණා. ඉන්දියන් ප‍්‍රිමියර් ලීග් ක‍්‍රිකට්වල දේශසීමා බොඳකරලා දැම්මා. ෂඡුඛ තරග මාලාවට ඉන්දියාවේ වෙන වෙන ප‍්‍රාන්තවලට අනුබද්ධ කණ්ඩායම් තිබුණට ඒ කණ්ඩායම්වල ක‍්‍රීඩා කළේ ලොව පුරා අති දක්ෂ ක‍්‍රීඩක කලවමක්.

පේ‍්‍රක්ෂකයන් හුරේ දැම්මේ ‘ජාතිකානුරාගයෙන්’ නෙවෙයි. ක‍්‍රීඩකයන්ගේ ‘වැඩ කිඩ’වලට. වෙනස් වෙනස් අනන්‍යතාවලට. සංදර්ශනාත්මක ක‍්‍රීඩා විලාසයට.
මේ නව සන්දර්භය ඇතුළේ ක‍්‍රිකට් ස්ථානගත වෙනකොට ඊට අනුගතව – අනුරූපවුනු ලංකාවේ බිහිවුණු සංදර්ශනාත්මක ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩකයා තමයි ලසිත් මාලිංග. 2005, බටහිර ඉන්දීය කොදෙවු ¥පත්වල පැවති ලෝක කුසලාන තරගාවලියේ ජනප‍්‍රියම පේ‍්‍රක්ෂක ආකර්ෂණය වුණේ මාලිංග. ඔහු පන්දු යැවූ ඉරියවුව අනන්‍යයි. ස්ලින්ගා – මාලි.! ස්ලින්ගාගේ කොන්ඩය පේ‍්‍රක්ෂක විලාසිතාවක් වුණා. මාලිංග කියන්නේ ක‍්‍රිකට් විලාසිතාවක්. මාලිංග අදටත් ශදනැර – ණසබට. මුළු අයිපීඑල් තරගාවලිය පුරාම ලංකාව නියෝජනය කළ එකම ක‍්‍රීඩකයා වුණෙත්, ජයග‍්‍රාහී මුම්බායි ඉන්දියන් කණ්ඩායමට නැතුවම බැරි ක‍්‍රීඩකයා වුණෙත් මාලිංග. වයස 36දීත්, ඔහු විශිෂ්ට පන්දු යවන්නෙක් බව පසුගිය අයිපීඑල් අවසන් තරගයේ මුම්බායි ඉන්දියන් කණ්ඩායමට ජය ගෙනා අවසන් පන්දු ඕවරය යැවීමෙන් තහවුරු කළා. පරාජිත සටහනකින් අවසන් කළ පසුගිය ලෝක කුසලාන තරගවලත් ලංකාවේ තීරණාත්මක පන්දු යවන්නා වුණේ මාලිංග.


මේ 2019 ලෝක කුසලාන තරගාවලිය අතරතුර මාලිංග රූපවාහිනී නාලිකාවකට දුන්නු සම්මුඛ සාකච්ඡුාවක පළකළ අදහස් …..
”..ක‍්‍රීඩකයන් දැනගන්න ඕනේ, ක‍්‍රීඩකයන්ට වෙනම ජොබ් එකක් තියෙනවා. පුහුණුකරුවන්ට වෙනම ජොබ් එකක් තියෙනවා. තේරීම් කමිටුවට වෙනම ජොබ් එකක් තියෙනවා. ඒ ඒ කට්ටිය ඒගොල්ලන්ගේ ජොබ් එක කරන්න ඕනේ. අපට තියෙන්නේ මැදට ගිහිල්ලා ක‍්‍රිකට් ගහන්න… මැදට ගියාම ඉන්නේ අපි. මම බෝල් කරන්න ගියාම මම. මම තමයි දන්නේ මම මොන බෝලේද දාන්නේ කියලා. බැට් කරන කෙනා තමයි දන්නේ ඒ මොහොතේ තමන් මොකද කරන්නේ කියලා. කාටවත් මොකුත් කරන්න බැහැ ඒ වෙලාවට…. සමහර කට්ටිය කියනවා ලකුණු සීයක් ගහපුවාම රට වෙනුවෙන් ගැහුවේ කියලා. ඉතිං ඊළඟ මැච් එකේ ෆෙල් වුණොත් ? ඇයි, රට වෙනුවෙන්ද ඒ ෆේල් වුණේ? එහෙම එකක් නැහැ. තමන් උපරිමයෙන් ක‍්‍රීඩා කරන එක තමයි තමන්ගේ වගකීම. ඒක රට වෙනුවෙන් තමයි දවස අවසානේ… බෝල් කළත් එහෙමයි. විකට් පහක් ගත්ත දවසට සිංහයා ඉඹලා උඩ පැනලා මේක රට වෙනුවෙන් කියලා කෑගහලා වැඩක් නැහැ. විකට් නැති දවසට මම මොකද කියන්නේ. ? රට වෙනුවෙන් ද ඒ බැරි වුණේ? එහෙම එකක් නැහැ. තමන්ගේ ජොබ් එකයි කරන්න ඕන. බෝලර් කෙනෙක් නම් හරියට බෝල් කරන්න ඕනේ. බැට්ස්මන් කෙනෙක් නම් හරියට බැට් කරන්න ඕනේ. ඒක තමයි ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩකයෙක් කියන්නේ…….. අපි ඇවිත් තියෙන්නේ අපේ රැුකියාව කරන්න…”


ලංකාවේ දැන් ඉන්න ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩකයන් අතුරෙන්, තමන්ගේ හිතට අවංකව වැඩ කරන, කතා කරන කෙනා ලසිත් මාලිංග. ඔහු කියන්නේ තමන් ක‍්‍රීඩා කරන අරමුණ ගැන. ඒ අරමුණ ඇතුළේ රටවත් ජාතියවත් නැහැ. අවංකව කියන මේ කතාවට බොහෝ දෙනෙකු කැමති නැහැ. මූට රට ජාතිය ගැන හැඟීමක් නැහැ කියලා චෝදනා කරනවා.


මාලිංග ක‍්‍රිකට් ගැන කියන මේ කතාව තමයි ඇත්ත කතාව. වෘත්තිකයෙක් හැටියට තමන් වැඩ පෙන්නුවොත් තමයි කණ්ඩායම තුළ තමන්ගේ පැවැත්ම තහවුරු වෙන්නේ. ජාත්‍යන්තර වෙළඳ පොලක තමන්ට ඉල්ලූමක් ලැබෙන්නේ. තමන්ගේ හැකියාවට මිලක් නියම වෙන්නේ. තමන්ගේ මිල කේවල් කරන්න බලයක් ලැබෙන්නේ. තමන්ට හරියට වැඩ කරන්න බැරි වෙනකොට පිටියෙන් විතරක් නෙවෙයි, ක‍්‍රීඩාවෙනුත් ඉවත් වෙන්න වෙනවා. එතකොට තමන්ට වැඩකුත් නැහැ. රටට වැඩකුත් නැහැ.


ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩකයෙකු ක‍්‍රීඩාකළ යුත්තේ ක‍්‍රිකට්වලට. ක‍්‍රිකට් අබිබවා ‘රට ජාතිය’ ඉස්සර කරගත්තාම ක‍්‍රීඩාවේ ජීවගුණය වෙනුවට මතු වෙන්නේ වෙන ව්‍යාජයක්. වෘත්තීය ක‍්‍රීඩකයන් ලෙස ලංකාවේ ක‍්‍රීඩකයන් ලෝක ක‍්‍රිකට් ක‍්‍රීඩාවට කළ සම්ප‍්‍රදානයන් ගණනාවක් තියෙනවා. ක‍්‍රිකට්වලට දැන් තියෙන වේග රිද්මය ගෙනාවේ (කළුවිතාරණ සමඟ* ජයසූරිය. දුස්රාව වැඩි දියුණු කළේ මුරලි. යෝකර් බෝල් එක බැට්ස්මන් ඇඹරෙන ‘මාරාන්තික යෝකර්’ එකක් කළේ මාලිංග. ක‍්‍රිකට් පවතිනකල් ‘ඩිල්ස්කූප්’ ඩිල්ශාන්ගේ. මේ එකතු වීම් වෙන කාලේ ක‍්‍රිකට් ලෝකේ අංක එකේ කණ්ඩායම ලංකාවේ. අපේ ක‍්‍රීඩාලෝලීන් හිටියේ උපරිම ‘ත‍්‍රිල්’ එකේ.


අපේ අය පල්ලම් බහින්න පටන් ගත්තේ වෘත්තීය ප‍්‍රමිතිය වෙනුවට ‘රට ජාතිය’ ඉස්සර කරගත්තාට පස්සේ. කෙනෙකු තමන්ගේ නොහැකියාව වසාගන්නා ස්වේතාම්බර සළුවයි දේශපේ‍්‍රමය. මෙතැනින් ඉදිරියටවත් රට ජාතිය පැත්තකින් තියලා හරියට ක‍්‍රිකට් ගහන්න. ඔබ දිනන විනෝදයත් ආඩම්බරයත් රටට ලැබෙයි.x

x අශෝක හඳගම

ශ‍්‍රී ලාංකික සොයාගැනීමක් හිසරුදාවට භෞත චිකිත්සක ප‍්‍රතිකාර

0


භෞත චිකිත්සක ප‍්‍රතිකාර කී සැණින් බොහෝ විට අපගේ මතකයට එන්නේ යම් අනතුරකට ලක්වී අස්ථි කැඞී යෑමක් හෝ බිඳුමකින් පසු අත්පාවල ක‍්‍රියාකාරීත්වය යථා තත්වයට පත්කිරීම සඳහා කරන ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමයක් වශයෙනි.


ඊට අමතරව යම් දැනුවත් භාවයක් ඇති පිරිස් මස්පිඬු හා සන්ධි ආබාධ තත්වයන්හිදී භෞත චිකිත්සක ප‍්‍රතිකාර කරනු ලබයි.


හිසරුදාව කී සැණින් වෛද්‍යවරයකු හමුවී ප‍්‍රතිකාර ගැනීම හැර වෙනකක් ගැන ඔබේ කල්පනාවට නොඑන බවට සැකයක් නැත. ඔබ පරීක්ෂා කරන වෛද්‍යවරයා තාවකාලික සහනයක් වශයෙන් වේදනා නාශක ඖෂධ ඔබට ලබා දිය හැකිය. මොළයේ හෝ හිස කොටසේ යම් ආබාධ තත්වයක් තිබේදැයි ඔබ පරීක්ෂණවලට යොමුකළ හැකිය. ශල්‍යකර්මයක් කළ යුතු අවස්ථාවක නම් එය කරනු ඇත. ලේගැටිති වැනි තත්වයක් නම් එය යථා තත්වයට පත් කිරීම සඳහා ඖෂධ ප‍්‍රතිකාර ලබාදිය හැක.


එහෙත් එවැනි ශල්‍යකර්මයක් හෝ ඖෂධ ප‍්‍රතිකාරයක් අවශ්‍ය නැති හිසරුදා අවස්ථා තිබිය හැකිය. එසේ වුවද හිසරුදාවේ අඩුවක් නැත. මෙවැනි හිසරුදාවකට අපගේ පොදු හඳුනාගැනීම වන්නේ ඉරුවාරදය යන්නය. එය බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාව අනුව මොළයට රුධිරය සැපයීම අඩු තත්ත්වයක් බවට සමහර විට නිශ්චය කරනු ලබයි. ඒ සඳහා ලබා දෙන්නේද ඖෂධ ප‍්‍රතිකාරයකි. ඒ රුධිර නාල ප‍්‍රසාරණ කිරීම සඳහා ලබාදෙන ඖෂධයන්ය. එමගින් රුධිරය බාධාවකින් තොරව මොළයට ගමන් කරනවා යැයි උපකල්පනය කරනු ලැබේ.
මොළයේ හෝ හිසේ ගෙඩියක් හෝ වෙනත් ආකාරයේ ආබාධයක් නොවන හිසරුදාවක් සඳහා දැන් භෞත චිකිත්සක ප‍්‍රතිකාරයක් හදුන්වාදී තිබේ. ඒ ශ‍්‍රී ලාංකිකයන් දෙදෙනෙකු විසින්ය. ඔවුන් වන්නේ භෞත චිකිත්සක සුජීව වීරසිංහ හා භෞත චිකිත්සක කුමාර පතිරණය. වෛද්‍ය විද්‍යාවේ හෝ විද්‍යා තාක්ෂණ අංශයකින් ලොවට යම් යම් දේ දායාද කළ ශ‍්‍රී ලාංකිකයන් අපට බොහෝවිට හමුවන්නේ විදේශයක සේවය කරමින් සිටියදීය. විශේෂත්වය වන්නේ මේ දෙදෙනා රට තුළ භෞත චිකිත්සක ප‍්‍රතිකාර කරමින් එය ලොවට හඳුන්වාදීමය.


ලොව භෞත චිකිත්සක සංගමයේ ආසියා ශාන්තිකර කලාපීය සමුළුව තායිවානයේ චායිචුං නුවර පවත්වා තිබුණේ තිබුණේ 2013 වසරේදීය. හිසරුදාව සඳහා වූ භෞත චිකිත්සක ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමය සුජීව වීරසිංහ හා කුමාර පතිරණ ඉදිරිපත් කර තිබුණේ එම සමුළුවටය. ඒ සඳහා සංකල්ප පත‍්‍රිකාව ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු එය ඉදිරිපත් කිරීමේ අවස්ථාව ඔවුන් දෙදෙනාට හිමිවී තිබුණි.
මොළයේ හෝ හිසේ ගෙඩියක් හෝ වෙනත් ආබාධ තත්ත්වයක් නොවන දීර්ඝකාලීන හිසරුදාවට බොහෝ විට හේතු වශයෙන් වැරදි ඉරියව් භාවිත කිරීම නිසා බෙල්ල ආශ‍්‍රිත මාංශපේශින් සංකෝචනය වීම බවයි භෞත චිකිත්සක සුජිව වීරසිංහ පවසන්නේ. ඒ හේතුවෙන් මොළයට, හිස් කබලට හා මුහුණේ මාංශපේශිවලට රුධිර සම්පාදනය කරන නාළවල පීඩන අවහිරතා ඇතිවන බව ඔහු පවසයි. නිසි පරිදි රුධිර සංසරණය වීම අඩාල වීම නිසා මේ හිසරුදා තත්ත්වය ඇතිවන බව ඔහුගේ අදහසයි. මේ බෙල්ලේ මාංශ පේශි තදවී පැවතීම නිසා පේශි තන්තු පටක තරලයේ ඇලී තදවී පවතින බවත්, ඒ මගින් මොළයට හිස් කබලට හා මුහුණේ මාංශ පේශීන්ට රුධිර සංසරණ බාධා ඇතිවන බවත්, එහි අවසන් ප‍්‍රතිඵලය හිසරදය ඇතිවීම බවත් ඔහු පවසයි. ඒ මගින් සිදුවන්නේ රුධිර නාළවලින් රුධිර සම්පාදනය හිසේ ඉහත කොටස්වලට යෑම අඩාල වීමය.


මෙහිදී මෙම භෞත චිකිත්සකයන් දෙදෙනා මුහුණදී ඇති බරපතළ කාරණය වී ඇත්තේ ශරීරයේ වෙනත් ස්ථානවල මාංශපේශී තදවීම නිසා ඇලූණු පටක නිර්වින්දනය ලබාදී නැවත ගැලවීම කළ හැකිවුවද, බෙල්ල ප‍්‍රදේශයේ එසේ කළ නොහැකිවීමය. ඒ සුෂුම්නාව හා බෙල්ල ආශ‍්‍රිත ස්නායුවලට ඒ මගින් හානියක් වීමට ඉඩ ඇති නිසාය. ශරීරයේ වෙනත් ස්ථානවල සන්ධි චලනය කරන ආකාරයෙන් මෙහිදී සන්ධි චලනය කළ නොහැකි බවත්, ඒ නිසාම භෞත චිකිත්සක මූලධර්මවලට අනුව ඉතාම සියුම් සන්ධි චනල ක‍්‍රියාකාරීත්වයක් සිදුකර බෙල්ලේ ඇලූණු තන්තු හානියකින් තොරව නැවත යථාතත්වයට පත් කිරීම ඔවුන්ගේ භෞත චිකිත්සක ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමය බවත් ඔහු විස්තර කරයි. ඒ මගින් රුධිර නාලවල ඇති පීඩනය අවම කර රුධිර සම්පාදනය මොළයට හිස් කබලට හා මුහුණේ මාංශපේශිවලට ලබාදීම සිදුකළ හැකි බවත් ඔහු පවසයි.
මේ ප‍්‍රතිකාරය වසර 12ක කාලයක් තුළ ඔවුන් දෙදෙනා පරීක්ෂණයට ලක් කර ඇත. ලෝක භෞත චිකිත්සක සංගමයේ ආසියා ශාන්තිකර සමුළුවට එය ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ ඉන් පසුවය. මේ වනවිට එම ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමයට ලෝක භෞත චිකිත්සක සංගමයද අනුමැතිය ලබාදී ඇත.


මේ ප‍්‍රතිකාරය කිරීමට පෙර රෝගියාගේ මොළයේ යම් ආබාධ තත්වයක් තිබේදැයි පරීක්ෂා කිරීම සිදුකරන බවත්, ඊට අමතරව රුධිර පීඩනය වැනි වෙනස් රෝග නොමැතිදැයි තහවුරු කරන වෛද්‍ය පරීක්ෂණයක් සිදුකරන බවත් භෞත චිකිත්සක සුජීව වීරසිංහ පවසයි.
ඒ මෙන්ම හිසරුදාව සඳහා භෞත චිකිත්සක ප‍්‍රතිකාරය ආරම්භ කිරීමට පෙර හිසරුදාවේ තත්වය පිළිබඳ තක්සේරුවක් කරන බවද භෞත චිකිත්සක සුජීව වීරසිංහ පවසයි. එම මුල් තක්සේරුව ඉන්පසු ප‍්‍රතිකාර අවස්ථාවලදී නැවත නැවත ඇගැයීමට ලක්කිරීමෙන් හිස රුදාවේ තත්වය මැනබලනු ලැබේ. මේ හිසරුදාවේ තක්සේරුව හඳුන්වන්නේ ‘කුමා ඇන්ඞ් සුජීව සිම්ප්ටම්ස් ඉවැලූවේෂන් චාර්ට්‘ වශයෙන්ය.


මෙම ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමයේ ඇති විශේෂත්වය වන්නේ වේදනා නාශක ඖෂධ දිගින් දිගටම භාවිත කිරීම නිසා අනාගතයේ ඇතිවිය හැකි අක්මා හා වකුගඩු ආබාධවලින් වැළකී සිටීමට හැකිවීමයි. මොළයේ හෝ හිස තුළ වෙනත් ආබාධිත තත්වයන් නැති දීර්ඝකාලීන හිසරුදාවට තවදුරටත් ඖෂධ ගනිමින් සිටිනවාද නැතහොත් ඖෂධවලින් තොර භෞත චිකිත්සක ප‍්‍රතිකාරයකට මාරුවනවාද යන්න හිසරුදාවෙන් පීඩාවට පත්ව සිටින අයට දැන් අවස්ථාවක් ඇත. එය පහසුවක් වන්නේ මෙම භෞත චිකිත්සක ප‍්‍රතිකාරය ශ‍්‍රී ලාංකිකයන් දෙදෙනෙකු හඳුන්වාදී ඇති එකක් වීමත් එම ප‍්‍රතිකාරය කිරීමට සුදුසුකම් ලත් භෞත චිකිත්සකයන් ශ‍්‍රී ලංකාව තුළ සිටීමත්ය.

ඉඳුවර බණ්ඩාර

මොනරාගලට හීතල ගල මරගල ය

0

මරගල කන්ද දැවෙමින් තිබියදී ලියන්නට සිදුවීම ඉමහත් වේදනාවකි. දොඹගහවෙල චමිල ගින්න දුටුවනම මහ ? දුරබනුවෙන් කතා කොට ඇසුවේ එගිනි නිවුමට ගුවන් සහාය සම්පාදනය කරගැනුමට පුළුවන්කමක් ඇතිද යන්නයි. කිසියම් නොමිනිසුන් පිරිසක් දෙපසකින් ගිනි ලෑ මොනරාගල හදබිම දැවෙන පුළුටු ගන්ධය පපුව හිර කරන්නට වූයේ එහි කාව්‍යාත්මක සුන්දරත්වය විඳගත් අත්දැකීම්වල මතක ගින්නක් ඇවිළෙන්නට වූ නිසාය. යළි වැසි සාර මසකදී සියල්ල සන්සුන්ව හරිත පැහැයට හැරෙනු ඇත. ගින්නේ අංගාර පොළව තවත් සරු කරනු ඇත. එහෙත් කුරා කුහුඹින්ගේ සිට දැවුණු සසල ප‍්‍රාණීන්ද, හරිත පෑ තුරුවිටපයන්ට දැවෙන්නට සිදුවූ ඛේදයද යුක්තිය අයදිනු ඇත. ඉදින් මරගල රසාලිප්තය ගැන ලිවිය යුතුය. ඒ ඔබට එහි නිදහසේ සරන්නට ඇරයුම් කරනු පිණිසමය.

මරගල, මොනරාගල මිණි කිරුළ
මුල්සල මුප්පනේ පුරාණ මාරගල්ල කන්ද ය අද මරගල වී ඇත්තේ
වෙන හෙල්වලට වැඩි මරගල උතුම් කමා
එම හෙළ උසට යොත හෙළුවා හපන්කමා
ආදි සිටි අයට බැරිවිය නිවට කමා
කෝඩි තොපට දෙන දායාද කිමද මෙමා


මේ මුප්පනේ මහ වැදි රට ආදි පරම්පරාවල ඇත්තො මරගල වරුණ කවියෙන් විඳි අන්දමය. කතුරෙන් කපන්නා වාගේ හීතල ඇඟ වෙලෙන පරිසරයක් මොනරාගල ඇත්නම් ඒ මරගල මුදුනේ සහ ගෝවින්ද හෙළ මුදුනේ ය.
එහෙත් ශේෂ කන්දක් වන ගෝවින්ද හෙළට වඩා උසැති මරගල වඩා සිහිල් මෙන්ම ඒ අවට සෞම්‍ය සදාහරිත වනගුල්මයෙන් සමන්විත විචිත‍්‍ර පරිසර පද්ධතියක්ද මවා ඇත. ඇතමෙකුට අනුව මරගල වනාහි ගල්ඔය කඳු පංතියේ උසම මුදුන් කිහිපයෙන් සමන්විත භෞම කලාපයයි. එහෙත් විශේෂය මේ තැනි කලාපයේ සෑම කඳු පංතියක්ම තැනි බිම හෝ ගංගාදියෙන් එකක් අනෙකෙන් වෙන්ව තිබීමයි.


මොනරාගල නගරයට ළඟා වන විට දුර තියාම මේ තුංග කඳු සිරස දකින්නට ලැබේ. ආදියේ සිට සදාහරිත තෙත් නිවර්තන වනාන්තර පද්ධතියකින් සමන්විතව තිබෙන්නට ඇතැයි සිතිය හැකි එහි බිමෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් රබර් වගාවට යොදා ගැනුණේ සුද්දා රට කරවූ කාලයේදී ය. එවක පදිංචි කළ දෙමළ ජනයා සිරිගල, අලියාවත්ත වැනි හුදෙකලා ගම්වල අදත් අනන්ත දුකින් පරිපීඩිතව වෙසෙන්නේ පසුව ජනවසමෙන්ද අතහැර දැමූ වතුයායන් ඈලියාවට ගිය නිසා ය. එකල කන්දේ ඉතාම සිසිල් බෑවුමක සුද්දා ඉදිකළ ජී ලෝන් බංගලාව යැයි අද වහරන රමණීය නවාතැන දැන් පාලනය වනනේ ඌව පළාත් සංචාරක අමාත්‍යාංශය මගිනි. කිසිවෙකුට අවැසි නම් ඒ නිවහන වෙන් කරවා ගෙන මරගල සිරිය අත්විඳින්නට පුළුවන. එහෙත් මේ ඇරියුම නැවතුමට නොව ඒ රමණීය කවිය මතින් ඇවිද යමින් රස ස්පර්ශ කරන්නටය.


මරගල වැටියේ උසම තැන අඩි 2200ක් විතර උස ඇති කියලයි කියන්නේ. කෑගල්ල පැත්තෙන් එහෙම ආව ඇත්තො හුලංදාඔය ව්‍යාපාරය යටතේ ගොවිතැන් කරන්න ඉඩම්ලාභීන් වුණේ මරගලින් ඇදෙන හුලංදාඔයේ පිහිටෙන්. පානම් පත්තුවෙන් මුහුද ඉඹින හැඩඔය උපදින්නෙත් මරගල උල්පත්වලින් ම තමයි. ඇයි මොනරාගල ටවුමෙ කාටත් බොන්න පිරිසිදු වතුර දෙන්නෙත් මරගලින්ම තමයි. මොනරාගල දිස්ත‍්‍රික්කය වියලි කලාපීය දේශගුණ ලක්ෂණ පෙන්වද්දි, මරගල අවට මිලිමීටර් 2500කට වැඩි වාර්ෂික වර්ෂාපතනයක් උරුම කලාපයක් බිහිවීම සොබාදමේ ආශ්චර්යයක්. එහේ හරියට ලග්ගල පැත්ත වගේ. සමහරවිට එහෙම වෙන්න ඇත්තෙ නැගෙනහිර ලංකාවේ විශාලම ශේෂ කඳු පංතිය වුණු මේ කඳු මුදුනේ නිතර වැහි වළාකුළු ගැවසීම හින්දා වෙන්න ඇති. සොබා අසිරිය විඳින්න මරගල කන්දේ කරක් ගහන කාට වුණත් අතිපැරණි බෞද්ධ ආරාමවල නටබුන් දකින්නත් පුළුවන්. මොකද මේ තමයි පුරාණ මයුරගිරියත් පිහිටලා තිබුණු බිම. ගලබැද්ද කිට්ටුවට ගියාම ශ‍්‍රීපාන සුගලා දේවිගේ මාලිගා නටබුන් වගේම පුරාණ දාගැබ් එක්ක විසිතුරු බිසෝ පොකුණත් දකින්න පුළුවන්. මේ එක එකක් ගැන කියනවා නම් ආයෙ දෙකක් නෑ වෙන වෙනම කියන්න ඕනෑ.

මරගල ගමන්


මරගල තරණය අරඹන්න පිවිසුම් මාර්ග කිහිපයක්ම හොයාගන්න පුළුවන්. මොනරාගල ටවුමෙන්. වැලියාය පැත්තෙ මයුරගිරිය අසබඩින්. නැත්නම් මං වංගියක් කවුඩාවේ රංජිත් හොයලා දුන්න කොල්ලො නඩයක් එක්ක ගියා වගේ ජී ලෝන් බංගලාව මුණ ගැහෙන සාවියෙන් හරි කන්දෙ නොපෙනෙන බෑවුමකින් වුණත් පුළුවන්. අලියාවත්තෙන් සිරිගලෙන් ගොඩ වෙනවා නම් පහසු වෙයි මුදුන් ඉම ආසන්නෙටම ජනාවාස තියෙන හින්දා.


හැබැයි මම නම් කැමතිම, ආයෙ වංගියක් යනවනම් යමු කියන මංපෙත තියෙන්නෙ කොළොන්වින්නෙ ගල්ගෙඩියාව පැත්තෙන්. මොකද ඒ ඉසව්වෙ ඉන්නෙ කාලයක් බඩ රස්සාවට කරක් ගහද්දි මාත් එක්ක බිතුසිතුවම් රූ වගේ මිත‍්‍ර සන්ථවයෙන් බැඳිච්ච මිනිස්සු. මොනරාගල අම්පාර පාරේ 31 හන්දියෙන් බැහැලා ගමට යද්දි දැක්ක හුඟක් දේවල් දැන් වෙනස් වෙලා. මොකද එතකොට නොතිබ්බ ලයිටුත් ලැබිලා. ඒත් තවම දළ බෑවුම තරණය කරලා මරගල මුදුනෙ ගිමන් හරින්න කැමති වෙන මිනිස්සු හොයාගන්න අමාරු වෙන්නෙ නැහැ.
මගේ ගමන් සගයො වුණේ ගල්ගෙඩියාවෙ දිසායි තව කොල්ලො කිහිප දෙනෙකුයි. හුඟක් දවස්වල මං අම්පාර බස් එකෙන් බහිද්දි දිසා පරණ බයිසිකලෙත් අරන් 31 හන්දියට ඇවිල්ලා ඉන්නවා. අපි බයිසිකලය පැදගෙන යන්නෙ මරගල කන්දට සමාන්තරව.


වැහි කාලෙක නම් බෑවුමෙන් ඇදෙන දිය සීරාවන් හීන්දෑරි දිය ඇලි වගේ ඉර අවුවට දිළිසෙනවා. මගදි පේ‍්‍රමදාස මාමා මුලිච්චි වුණොත් රුපියල් පහක් දෙන්ඩ වෙනවා බීඩි බොන්ඩ. ඒ පරිසරයෙ මං වැඩියෙම්ම ආස කරපු ගහ බකිණි. බකිණි ගස් හරිම ගුප්ත නිහඬ බවක හැමවෙලාවෙම වෙලිලා හිටියා. විරුද්ධ පැත්ත බැලූවාම මට පේනවා විජයාබලිය. ඒකත් හුදෙකලා කන්දක්. වේවැල් රැුහැන්වල එල්ලිලා අතකින් ගිනි හුලකුයි පත් ලීයයි වාරු කරගෙන ඉණේ එල්ලගත්ත ලබු කැටයක් එක්ක පහළට බැස්ස ගම්මු විජයාබලියෙ බඹර වද කපාපු කතා දිසා මට කිව්වෙ හුළං කපාගෙන බයිසිකලය පදිද්දි. ඒ ගමන්වලට මිනිස්සු ගියේ මස්සිනාකමට මිස යාළුකමට නෙවෙයි.


පස්සෙ දවසක මේ කතාවල සෞන්දර්යයෙන් වශී වෙච්ච මට ඒ පරම්පරාවේ ඉතිරිවෙලා හිටපු අන්තිම දෙතුන් දෙනා බඹර මලිකි ගයනවා අහගෙන ඉන්න ලැබුණෙ ධර්මෙ අයියා බෙහෙත් තියාපු කිතුල්මලක පැහිච්ච සාරෙත් බීලා. ඉස්සරවෙලාම වංගියක ලෝලලෙහෙල ආරණ්නෙ බලන්න ගියාට පස්සෙ තමයි අපි මරගල නගින්ඩ කතිකා කර ගත්තෙ. ඒ වෙනකොට මේ ආරණ්ණෙත් මරගල වාගෙම කැලෑවක්. ආරණ්ණෙ කැලෑ වැදුණෙ තාඹුගල ආනන්ද හාමුදුරුවො මරා දැම්මට පස්සෙ කියලයි ගම්මු කිව්වෙ. හැබැයි ඒ අව්අස්සෙ ගල් බෙයඳ පළලා නිධන් ගත්තු තැනුත් ගම්මු මට පෙන්නුවා.

දොළ දිගේ මරගලට


දිසාලයෙ ගෙදර හිටියෙ සුළුපටු සෙනඟක් නෙවෙයි. ඒ හින්දා පවුලෙ හත් අට දෙනාම එකතු වෙලා ඇතිමලේ වැවට මෙපිට හේන් කුඹුරු කෙරුවා අක්කර දහයක විතර. කොහොමත් මේ හැමෝම කැලේ කොළේ හොඳට දන්න මිනිස්සු. දිසාලගේ තාත්ත කාලෙකට කලිං එගං වෙලා තිබ්බෙත් මරගල පාවුලේ කැලේ කරක් ගහද්දි වෙඩිල්ලක් පත්තු වෙලා. දණිහෙන් උඩ බිඳිලා යන්ඩ පත්තු වෙච්ච ඒ වෙඩිය ගෝණෙකුට අටවලා තියෙන්ඩ ඇති කියලා දිසා කියව්වා. වෙඩි බඳින ඉසව් ගැන හෙම හොඳටම දන්න දිසා වගේ හාදයෙක් තමයි මේ ගමනටත් පෑහෙන්නෙ. අනික ගස්ගල්වල ලැගලා ඉන්න කුණකට්ටො හෙම ඈත තියා දකින හොඳ ඇහැකුත් දිසාට තියෙනවා. ඒකත් පරිස්සමට හොඳයි.


ගමනට කලිං දවසෙ මං ගිහිල්ලා නැවතුණේ දිසාලයෙ ගෙදර. ඒ මට පුරුදු ලැගුම්පොළක්. එදා රත්නායක මාමාලා අහ මුට්ටිවල පිරෙන සුදුපාට පොල්වතුර ගෙනැල්ල තිබ්බා. කාගෙ හරි ගඩොල් පෝරණුවක ගිනි දාන්ඩ උදව්වට එන නඬේට දෙන්ඩ පෙරාපු හැළි අරක්කු ඉතිරියකුත් එක්ක. ඒ ? කාපු කැකුළු බත මට කවදාවත් අමතක වෙන්නෙ නෑ. ළපටි හේන් වැටකොළු වෑංජනේ කිරට, බණ්ඩක්කා තෙල් දාලා තිබ්බෙ වේලපු ඌරු කරවල දාලා. ඇඟ හයිය වෙනවා කියන ලී මෑ මැල්ලූමකුත්. ලී මෑ මැල්ලූම් කනවානම් අශ්වගන්ධ අරිෂ්ඨය බොන්ඩ ඕන කාරණාත් ඉෂ්ඨ වෙනවා කියනවානෙ.


පහුවදා උදේ මරගල නඟින්න අපි තෝරගත්තෙ මරගලින්ම ගලන දොළ ඉමක් දිගේ දිසා දන්න පාරක්. පෙර මා උපදෙස් තමයි ගස්ගල් අතපත ගාද්දි පරිස්සමෙන් කුණකට්ටො ඉන්න පුළුවන්. පාරෙන් පිට යන්න නරකයි වෙඩි බැඳලා ඇති. එහේ වෙඩි බැඳිල්ලට කිව්වෙ ‘කඳන් බඳිනවා’ කියලා. මේක අඩුම තරමෙ පැය දෙක තුනක ගමනක් වුණාට කන්ඩ දෙයක් මිස වතුර වුවමනා නැහැ. එතකොටත් ගමම බිව්වෙ දොළේ වතුර. මේ පැත්තෙ කන්ද උඩ ගෙවල් නැහැ. ඒ හින්දා වතුර පිරිසිදුයි එවේලෙ බෝතල් කරන්ඩ තරම්.


මේ දොළ පාරවල අපිට ආවේණිකයි කියලා හිතන්න පුළුවන් මසුන් වගේම කළු පාට ඉස්සො ජාතියකුත් ඉන්නවා. දිසා දක්ෂයි ඒවා ගැන වංහුං කියන්නත්. අපි මේ පාරෙන් නො ආවා නම් පරිසරය විඳගන්න බැරි වෙන තරම් පුරාණ නටබුන් ගැන විස්තර හොයන්න සිද්ධ වෙන්න ඉඩ තිබ්බා. ටික දුරක් ගිහිං දිසා පෙන්නනවා මිදි ගෙඩි වාගේ වටකුරු ඵලයක්. දන්නවාද මේ මොනවද? කියලා. දිසා ඇහුවාට මං දැනගෙන හිටියේ නැහැ. ඒ තමයි වේ ගෙඩි. ඒ කියන්නෙ වේවැල්වල ඵල. ඒවා වන ඵලයක් විදිහට භුක්ති විඳින්න පුළුවන්. එදාම තමයි ඇටිකෙහෙල් කියලා දිසා පෙන්නපු වන ඵලයක් රස බලන්නත් මට පුළුවන් වුණේ. ටික දුරක් ගියාම දොළ මතුවෙන්නෙ පොළව යටින්. අඩි හැට හැත්තෑවක් එහෙම උමං දොළක් ගලනවා. ඒකත් හරිම විසිතුරුයි. ගමන ඉස්සරහට යද්දි බෑවුම වැඩියෙන් ශීීඝ‍්‍ර වෙනවා. සමහර තැන් ඉලූක අල්ලගෙන නඟින්න වෙනවා.


ගමනෙ මැද තැන්නකදි අපි ආවෙ හේනකට. අතහැරල දාපු හේනකට. විශ්වාස කරනවාද ඒ හේනේ නෙලාගෙන තිබ්බෙ ත්‍රෛලෝක විජයාභ පත‍්‍ර අස්වැන්නක්. ගස්වල ඉතිරි නටු තිබ්බා. පැල්කොටේ එහෙන් මෙහෙන් කාගෙ හරි පරිභෝජනයට ටිකක් එකතු කරගන්නත් පුළුවන් තරමට වේලිච්ච ඒවා තිබ්බා. හැබැයි අපි එක්කහු කරගත්තෙ ඒවා නෙවෙයි. දිරච්ච දඹ කොටේක පිපිලා තිබ්බ ලේන හතු ඔඩොක්කුවක්. එදා ? ආපහු පල්ලම් බැස්ස අපිට තලප කන්න දිසාලයෙ අම්මා බිම්මල් වෑංජනයක් හැදුවෙ ඒවයින්.


හේනෙ ගිමන් නිවද්දි දිසා අමුතු කතාවක් කිව්වා. ඒ දඩයමේ ගියපු කාණ්ඩෙකට මුලිච්චි වෙච්ච ගෝනෙක් ගැන. ඒකා බිම දපලා හිටියෙ මස්වෙන්ඩම. එක වෙඩිල්ලක්වත් පත්තු කරන්ඩ ඕන වුණේ නැහැ. අන්තිමට මස් කරද්දි බොක්ක පලලා බැලූවම පිරෙන්ඩ බෙහෙත් අහවල් අවුසදේ. මේකා මත්වෙලා ඉඳලා තියෙන්නෙ. දිසා මතක මල්ල ලිහලා අමුතු කතාව මට දුන්නා. දැන් මං මේ ලිව්වෙ ඒක.


පාන්දරින් ආව හින්දා ඉර මුදුන් වෙන්න කලියෙං කුරු නෙල්ලි ගස් පහු කරලා මරගල මුදුනෙ තැන්නට නගින්න පුළුවන්. ඒ අතරෙ දිසා ඇඟිලි අතරෙ ළපටි දලූ පොඩි කරලා ලාකඩ ගස් ගැන පාඩමක් කියා දෙනවා. තවත් ගහ කොළ ගැන පාඩම් ගොඩක්.


ඇත්තටම ඒ ගිරි මුදුන වැඩි තැන් තැනි බිම්. ලොකු කුඩා ගල් කුළු පලාවන් තෘණ ගොල්ලට මැදි වෙලා. දිය සීරාව තියෙන තැන් එමට. මට හිතුණෙ ඒ මුදුන් තැන්න පරිසරකාමීන්ට කදිම කඳවුරු බිමක් කියලා. ඉහළ සිට දකින්න පුළුවන් දසුනත් පුළුල්. කට්ටිය කිව්වෙ ඉවසලා හිටියොත් පානම් පත්තුව පහුකරලා මුහුද දකින්න පුළුවන් කියලා. ඒක ඇත්ත මොකද නැගෙනහිර වෙරළ ඉම වෙනකම් ආයෙ කඳු නෑ. මොනරාගල මැද්දෑවෙ බණ්ඩාරවෙලක් තියෙනවා කියලා දැනෙන්නෙ මරගල නැග්ගම. දිසා කිව්වෙ ඇවිල්ලා ?ක ඉමු මැළයක් පත්තු කරගෙන කියලා. මැළෙන් ගල රත් වුණාම ගලේ උයාගන්න රොටී කන්නත් පුළුවන්.


ආයෙ දවසක එහෙම යන්න නම් මරගල රැුකෙන්න ඕන. ඉඩම් ප‍්‍රතිසංස්කරණ කොමිසමට අයිති වැඩිපුර භූමියත් වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට පැවරුවොත් එහෙම ගමනක් යන්න මරගල පරිස්සම් වෙයි.x

x ලසන්ත ද සිල්වා

මම හැමදාම මම එක්ක සන්තෝෂයෙන් හිටියා

0


සුනේත‍්‍රා රාජකරුණානායක

රහස් අතීතයක බර දරාගෙන දියවන්නාවෙ සරැුලි පිස හමන මඳ සුළඟ එක්ක කෝට්ටේ පුර පවුර කතාවක. ඔහේ බලාගෙන. ඒ සාමිචිය අතරින් මම නුගේගොඩ සොයාගෙන ත‍්‍රීවිලරයක. කෝට්ටේ වගේමයි නුගේගොඩ කියන්නෙත් ලොකු අතීතයකට. මගේ ගමනාන්ත බලාපොරොත්තුව අතීත මතක මත් බවක කිමිදීම. ඒ වෙනුවෙන් මේ ගමන සුනේත‍්‍රා රාජකරුණානායක හමුවන්න. ඇය සම්මාන ගොන්නකට හිමිකම් කියූ, නවකතා කෙටිකතා දිගකතා පුරකතා ආදි වූ බොහෝ සාහිත්‍ය කතා ගොතන්නියක්!! ජනමාධ්‍යවේදිනියක්. පරිවර්තිකාවක්. නිහාල් අයියා සහ සුනේත‍්‍රා අක්කා පෙරමගට ඇවිත් සිනාසෙමින් මා ඔවුන්ගේ නිවහනට පිළිගත්තා. ‘එන්න අපි කෙළින්ම මගේ ලියන කාමරයට යමු’ ඇගේ ඇරියුමින් මම කාමරයට. කතා සරිත් සාගරයක් අද්දර.

ඇය ඇගේ සුපුරුදු ලියන පුටුවේ. මම හාංසි පුටුවේ එහෙටත් නැති මෙහෙටත් නැති සෙයියාවක. ජනෙල් පියන් හායි ගාලා ඇරලා දාලා. පොත් රාක්ක කාමරයට ලියන්න හිතෙන මූඞ් එකක් අරං එනවා. ඔයාට මෙතැනදි විතරද ලියන්න පුළුවන්, මම කතාව පටං ගන්න නිමිත්තක් හොයනවා..
‘එහෙම කියලා නෑ. හැබැයි මෙතන තමයි මම පොත් ගොඩාක් ලියපු තැන. ‘සඳුන්ගිර ගිනිගනියි’ ලිව්වෙත් මෙතන. මට ඕනෑ හොඳට එළිය. හොඳට හුස්ම. ඉස්සරනම් තිබුණේ මේ මේසෙ නෙවෙයි පරණ මේසයක්. ඒක අමා (දියණිය* අරං ගියා.’


මට ටිකක් සුනේත‍්‍රාමය අතීතයට යන්න හිතෙනවා. අපි රත්නපුරේ ගැන කතාකරනවාද? මොරටුව ගැන කතා කරනවාද?.. සිනහවක් එක්ක ඇය උත්තර දෙනවා..


‘මොරටුව ගැන කරන්න කතාවක් නෑ. මම රත්නපුරේ. මම මොරටුවේ ඉපදුණා විතරයි. ඊට පස්සේ හැමදෙයක්ම බැඳිලා තියෙන්නේ රත්නපුරේ එක්ක. මුලින්ම නිරිඇල්ල කියන ගමේ හිටියේ. ඊළඟට කොටාමුල්ලේ හිටියා. ඊළඟට මුවගම හිටියා. ඊටපස්සේ කෙටි කාලයක් කෑගල්ලේ හිටියා. දෙහි ඕවිට හිටියා. ඊළඟට ආයි කැරකිලා රත්නපුරේටම ආවා. තාත්තා අධ්‍යාපන කන්තෝරුවේ ප‍්‍රධාන ලිපිකරු. මමත් ෆර්ගියුසන් උසස් බාලිකාවෙ ඉඳලා රවුමක් ගිහිං ආයි ෆර්ගියුසන් බාලිකාවටම ආවා. ඉස්කෝල දෙක තුනක හිටියාට මගේ ඉස්කෝලේ ෆර්ගියුසන් එක.’


නොසිඳෙන කතා සරිත් සාගරයේ මූලය තියෙන්නේ කොහේද? අම්මා කියාදීපු කතා ළඟද, නැත්තං රත්නපුරෙන් ඇහිඳගත්ත කතා ගොමුව අස්සෙද? මට ප‍්‍රශ්නයක්.


‘නිරිඇල්ල කියන්නේ කඳු වටකරගත්ත ගමක්. කොළපාටයි. සීතල සුළඟ නිතරම. ඉතිං පුංචි කාලේ අම්මා දවල්ට මාව නිදිකරවන්න කතා කියනවා. ඒ කතාව ඉවර වෙනකොට එයා නිදි. මම පැනලා යනවා සෙල්ලමට. කුකුළුවා රජමහා විහාරය තියෙන කන්ද පේනවා. මිනිස්සු ඒ ගැන කයිකතන්දර කියනවා. ධනංජය විහාරය කියලා වෙහෙරක් ගැන මිනිස්සු කියනවා. ඔය අපි කියන කුකුළුවා විහාරය තමයි ඒක. ඇත්ත කුකුළුවා විහාරය තියෙන්නේ කැලේ අස්සේ කියලා ලස්සන කතාවක් තියෙනවා. අම්මාත් එයාගෙ කතා ඉවරවෙන්න ඉවරවෙන්න හදලා කියනවා. හෙන්දිරික් මාමා නිධන් ගන්න ගිය හැටි ගැන අපූරු කතා කියනවා. ඊට පස්සෙ මම අර කඳු දිහා බලාගෙන තනියෙන් කතා ගොතනවා. ඇස් වහගෙන සමහර වෙලාවට කතා මුමුණනවා. ඊට පස්සෙ මම ඉස්කෝලෙදිත් නිතරම කෙටිකතා නාට්‍ය ලියලා තියෙනවා. පළවෙනි නවකතාව අවුරුදු 15දි තමයි ලිව්වෙ. නම ‘පරසතු මල්.’ ඇක්සයිස් පොතක ලියලා අතින් අත යැව්වා බලන්න.’

ඔයා ලියපු පොත්වල අම්මා ඉන්නවාද? මම කතාව වෙනතකට හරවන්න උත්සාහ කළා..


‘මට ඇත්තටම හිතාගන්න බැහැ. අම්මායි තාත්තායි දෙන්නාම නැහැ. අපේ අම්මා හරි සැරයි. මම පවුලේ එකම දරුවා. අම්මා අවසානය වෙනකම් මා එක්ක හිටියේ. ඒත් අනේ මන්දා මට ඒක හිතාගන්න බෑ. කොහොම වුණත් මගේ ඉස්කොලේ යාළුවෝ නිරිඇල්ලේ, කොටාමුල්ලේ, හංගමුවෙ යාළුවෝ ඒ පොත්වල ඉන්නවා. ඉස්සර මම පුංචිම කාලේ අම්මාට හොරෙන් තමයි කියවන්නේ. 7 ශ්‍රේණිය වෙනකොට ගුණදාස අමරසේකරගේ ‘යළි උපන්නෙමි‘ පවා කියවලා තිබුණා. ඞීමන් ආනන්දගේ පොත් කියෙව්වා.’


කතාවෙ හැමතැනකම තියෙන්නේ රත්නපුරේ. ඒ කතා අස්සේ ෆර්ගියුෂන් උසස් බාලිකාවට තිබෙන තැන…


‘මම ඉස්කෝලෙට යනකොට මිස් බෲක් කියලා මිෂනාරිවරියක් තමයි ෆර්ගියසන් එකේ ප‍්‍රින්සිපල් විදිහට හිටියේ. මේ කාලේ වෙනකොට මිෂනාරී පාසල් රජයට අරං වෙනස්කම් වෙමිනුයි තිබුණේ. ගොඩාක් ඉස්කෝල එහෙම වුණාට, අපි ෆර්ගියුසන් එකට යනකොට එංගලන්තයේ ඉස්කෝලයක ළමා කාලයක් වගේ තමයි අපිට තිබුණේ. ස්කොටිෂ් ගීත, නැටුම්.. අයිරිෂ් ගීත, නැටුම් ඔය හැමදෙයක්ම තිබුණා. ඉංග‍්‍රීසියෙන් තමයි උදේ රැුස්වීම තිබුණේ. කොළඹ ලේඞීස් කොලේජ්, බිෂොප් කොලේජ් වගේ තත්ත්වයක් තමයි තිබුණේ. මම ඉස්කෝලෙට ඇතුල්වුණ අලූත තමයි සුදු මිෂනාරිවරිය ගියේ. ඊට පස්සේ මිස් පෙරේරා කියලා අර ප‍්‍රින්සිපල් යටතේම ඉස්කෝලෙම හිටපු කෙනෙක් තමයි ප‍්‍රින්සිපල් වුණේ. එයා බැඳලා නෑ. එයාගෙ ජීවිතයම වුණේ ඉස්කෝලේ. පස්සේ සිංහලකරණයත් එක්ක මේ දේවල් වෙනස් වුණා. අපි සිංහලෙන් ඉගෙනගත්තා.’


පොත් ගැන අතීත කතා, ඒවාත් එක්ක රත්නපුරේට තියෙන බැඳීම වගේ දේවල් අපි සුනේත‍්‍රා අක්කාගෙන් ඕනෑ තරම් අහලා තියෙනවා. ඉතිං මට හිතුනා මේ පසුබිම එක්ක කතාව වෙන පැත්තකට අරගෙන යන්න. චූන් පාන් ත‍්‍රීවිලරයෙන් ආපු, පෑන් කේක් ටිකක් අරං නිහාල් අයියා කාමරයට ආවා. පූසාත් පුරුපුරු ගගා වටේ කැරකෙනවා. ‘අපි එහෙනම් තේකක් බොමු. මම බොන්නේ කුරුඳුයි තුල්සියි දාපු තේ’ සුනේත‍්‍රා අක්කා කුස්සියට යනවා. සුනේත‍්‍රා අක්කාගේ තුල්සි තේක බොනගමන් අපි ආයි කතාවට වැටුණා. අම්මෝ රස!!


‘මම පොඩි කාලේ ඉඳලාම හරි පේ‍්‍රමනීයයි. ඉස්කෝලෙ යනකාලේ වෙන කෙල්ලන්ට ලස්සනට ලියුම් ලියලා දීලා ඇති ඕනෑ තරම්.. ටොෆී චොකලට් තමයි ඉතිං ඒවාට ලැබෙන්නේ.’


දැන් ඔයා අනුන්ගේ ලියුම් ලිව්වා. ඔයාට පේ‍්‍රමයක් තිබුණේ නැද්ද? මම අහනවා.. සිනහව විතරයි ඉතිං..!!


‘ඇයි නැත්තෙ, තිබුණා.. ඒක හරිම විචිත‍්‍ර ළමා කාලයක්. රත්නපුරෙන් කොළඹ ආවාට පස්සේ මම හිතාගත්තා ජීවිතේ අග්ගිස්සට ආවාම ආයි රත්නපුරේට යනවා කියලා. ඒත් දැන් මට යන්න හිතෙන්නේ නෑ. රත්නපුරේ වෙනස් වෙලා. කොහොම වුණත් මගේ පොත් අස්සේ වැඩිපුර තියෙන්නේ රත්නපුරේ. ඒ භාෂාව. ඒ හැඟීම්. මට මැරෙනකම් එතනින් ගැළවෙන්න බැරිවෙයි.’
පළවෙනි පොත ‘සඳුන්ගිර ගිනිගනියි‘ ලියන්න සෑහෙන්න කලින් නේද විවාහ වෙන්නේ.. ඒ පේ‍්‍රමය ගැනත් කතාකරමු.


‘තාත්තා නැතිවුණාට පස්සේ අපි කොළඹ ඇවිත් මොරටුවේ රේල්වේ ස්ටේෂන් එක ළඟ කුලියට හිටියා. මම ඒ කාලේ පිස්සුවෙන් වගේ කියවන්නේ. බි‍්‍රටිෂ් කවුන්සිල්, ඇමරිකන් සෙන්ටර්, මහජන පුස්තකාලේ ඔය හැම තැනින්ම පොත් ගේනවා. ? එළිවෙනකම් කියවනවා. නිහාලූත් හොඳට කියවන කෙනෙක්. ඒ නිසා අපි අඳුනාගත්තා. ඊට පස්සේ නිහාල්, අයියා එක්ක ගෙදරට ඇවිත් අම්මාගෙන් ඇහුවා. ඊට පස්සේ අපි අතරේ මිත‍්‍රත්වය පේ‍්‍රමයකට පෙරලූණා.

අපේ අම්මා මට නිදහසක් දුන්නේ නෑ කොහේවත් යන්න. පුස්තකාලෙ යන්න ඕනෑ, ෆිල්ම් බලන්න ඕනෑ, ඩ‍්‍රාමා බලන්න ඕනෑ, කැලේ යන්න ඕනෑ, භාවනා කරන්න ඕනෑ. පීනන්න යන්න ඕනෑ, රට යන්න ඕනෑ වගේ මගේ හිතේ තියෙන ආසාවල් සේරම මම නිහාල් අයියාට කිව්වාට පස්සේ, එයා ඒවාට කැමති වුණා. අපි බැන්දා. එතකොට මට 18යි. හැබැයි එතකොට එයා හිතන්න නැතුව ඇති මේ ගෑනි මේවා සේරම කරයි කියලා..’


‘බැඳලා අවුරුද්දකින් පුතා ලැබුණා. අපි බඳිනකොට නිහාල් අයියා එයාර් සිලෝන්, පස්සේ එයාර් ලංකා ගියා, ඒත් එයාට එතන හරිගියේ නෑ. අයින්වෙලා මැදපෙරදිග ගියා. ඉතිං මායි පුතායි විතරයි. මම පුතා නිදිකරවලා ? එළිවෙනකම් පොත් කියවනවා. මේ වෙනකොට අම්මා නැතිවෙලා. බම්බලපිටියේ ගෙදරට නඩු කියනවා ප‍්‍රශ්න ලෝකයක්.’


‘පුතා ලැබිලා අවුරුදු 12කින් තමයි අමා දුව ලැබුණේ. එතකොට පළවෙනි නවකතාව ‘සඳුන්ගිර ගිනිගනියි’ මුද්‍රණයෙන් පිටවෙලා. ඒක නිසාම මට ගුවන් විදුලියේ වැඩසටහනක් කරන්න හම්බෙලා. මම ඉතිං වැඩසටහන ඉවරවෙලා දුවගෙන එනවා අමාට කිරි දෙන්න. දුවටයි පුතාටයි දෙන්නටම අවුරුදු 5ක් කිරි දුන්නා. මේ කාලේ වෙනකොට බම්බලපිටියේ ඉඩම් නඩුව ඉවරවෙලා. අපි ඒ ඉඩම කුණුකොල්ලයට විකුණලා නුගේගොඩ දැන් මේ ඉන්න තැනට ඇවිත් හිටියේ. දුවටයි පුතාටයි දෙන්නාටම පොඩි කාලේ ඉඳලාම පොත් ආගන්තුක වුණේ නෑ. පුතා පුංචි කාලේ මම එයාට කතාකළේ මම කියවන කතා පොත්වල හිටිය චරිතවල නමින්. ඒ මොන නමින් කතාකළත් එයා දන්නවා මේ එයාට කියලා. අමාට නම් රත්නපුරේ පුරුද්දට මැණිකේ කියලා කිව්වේ. අමා වුණත් හැමතැනම අරගෙන ගියා. අන්තර්ජාතික සමුළුවලට පවා.’

මේ කතා අස්සෙම ?වෙලා. ‘මම ඔයාට ඉන්දියන් කෑමක් හැදුවා. අපි කනගමන් කතා කරමු’ සුනේත‍්‍රා අක්කා දකුණු ඉන්දියානු රස කෑමක් හදලා. උප්පුමා (*. චිකන් කරියකුත් එක්කම. ආහාර සැකසීම ගැන කතාකරන්න හොඳම වෙලාව කියලා හිතුණා. ඉතිං මේසෙට වාඩි වුණා.


‘මට හොඳටම උයන්න පුළුවන්. මම කාලයක් උම්බලකඩවත් කෑවේ නෑ. කකුලේ සුදු ලප වර්ගයක් ආවාම දොස්තරලා කිව්වා ප්‍රෝටීන හිඟයක් කියලා. දැන් මසුත් කනවා. මට හොඳට රහටම එළවළු උයන්න පුළුවන්. හැබැයි ඒ හැම කෑමක්ම මගේ ක‍්‍රමයට. මම අද දවල්ට කරවිල මැල්ලූමක් හැදුවා. වත්තෙන් කඩාගත්ත කරවිල.’


දැන් කොහොමද දෙන්නාගේ ජීවිතය. බැඳලා අවුරුදු 40ක්. ඒ ආදරය එහෙම්මම තියෙනවාද?.. මම අහනවා. ආහාර රස අතරේ ජීවිතයේ රස මතක මහෝඝයක පැටළෙන්න තියෙන ආසාවටම.


‘නිහාල් අයියා ගෙදර වැඩ කරන්නේ නැති නිසා මම රණ්ඩුවෙනවා. මම බැනලා මමම අඬලා මමම අන්තිමට ඒ වැඬේ කරනවා. අපි දෙන්නාම දැන් මහලූයි. අපිට තියෙන ලොකුම ප‍්‍රශ්නය තමයි ගෙදර වැඩ. වත්ත සුද්ද කරන එක. නිහාල් අයියා ඒ මොකවත් කරන්නේ නෑ. එයාට ඒ වැඩ පුරුදු නෑ. මම ගෙදර පිරිසිදු කිරීම් වැඩ සේරම වගේ කරනවා. මම කියලා තියෙන්නේ ඔයා ගේ අතුගාන්න කියලා. එතකොට එයා කියනවා තේරුමක් නෑ ඔයා ආයි අතුගානවනේ කියලා. ඒ නිසා දැන් මම එයා නැතිවෙලාවට තමයි අතුගාන්නේ. එයා කන්නේ දවල්වෙලා. ඉතිං මම කියලා තියෙන්නේ 12ට විතර බත් එක තියාගන්න කියලා. නැත්තං මම මැරුණ දාට මේ මනුස්සයාට උයාගන්නවත් බෑනේ.’
සුනේත‍්‍රාක්කාගේ සිනහා සරින් මුළු ගේම පිරී යනවා. නිහාල් අයියාත් ඒ අස. ‘දැන් මම මැච් බලනවාටත් මෙයා වලි’. ඔහු කියනවා. ‘නෑ ඉතිං මම කියනවා ඒ වෙලාවට මුන්නම් මැච් ගහලා සල්ලි හම්බ කරනවා, අපේ මිනිස්සු ගෙදර වැඩත් පාලූ කරගෙන ඒවා බලනවා කියලා.’ දෙදෙනාගේ අඬදබර ඔහොමලූ ඉතිං.


‘නිහාල් අයියාට හොඳට සිංදු කියන්න පුළුවන්. හිතුණාම පියානෝ ගහනවා. සිංදු කියනවා. සුනිල් ශාන්තගේ සිංදු තමයි වැඩිපුර කියන්නේ. සුනිල් ශාන්ත පිස්සෙක්නේ. දැන් අපි දෙන්නා චිත‍්‍රපටි එහෙම බලන්න යනවා අඩුයි. නිහාල් අයියා නම් අමා එක්ක යනවා. මම ගෙදරට වෙලා ඉන්නවා. කොහොම වුණත් මම හැමදාම මම එක්ක සතුටින් හිටියා. ඉන්නවා. නිහාල් අයියා දැන් පොතක් ට‍්‍රාන්ස්ලේට් කරනවා. එයා හරි ස්ලෝ ඉතිං.’


ඇඳුම් විලාසිතා ගැනත් ටිකක් කතාකරමු. මම දන්න විදිහට ඔයා හොඳට ඇඳුම් විලාසිතා කළ කෙනෙක්..


‘මම බැන්දාට පස්සේ ඇඳුම්පැළඳුම්වලට එච්චරට වියදම් කළේ නෑ. හැබැයි ලස්සනට ඇන්දා. ඒ කාලේ කෙල්ලෝ කරන පැෂන් කළා. හයිහීල්ස් දැම්මා. දිග එල්ලෙන කරාබු දැම්මා. මට බංගලිදේසයේ යාළුවෙක් හිටියා, එයා ලංකාවට එනකොට අවුරුද්දකට සැරයක් මට ඇඳුම් අරං එනවා. හැබැයි ඒ ඇඳුම් මම කැමති ඒවා නෙවෙයි. හැබැයි එක විලාසිතාවක ඇඳුම්.’

එහෙනම් ඔයා හොඳට විලාසිතා කරනවා කියලා ඒ කාලේ පෙනිලා තියෙන්නේ ඒකයි. මම කියනවා. ඈ ඉතිං සිනාසෙනවා..


‘සාරි අඳිනකොටත් මම ඇන්දෙ කොට්න් ඒවා. දිග කරාබු, අමුතු මාල සේරම ඒවාට ගැළපෙන්න පැළැඳුවා. හෑන්ඞ්ලූම් තමයි ගොඩාක් ඇන්දේ. ඊට පස්සේ මම සාරිය දෙකට නවලා සාරිය රෙද්දට ඇන්දා. කුර්තා ටොප් දෙකක් ගත්තාම අවුරුද්දටම ඇති. ඊට පස්සේ වුණේ මම මේ අදින විදිහ බලලා ඒ විලාසිතාවලට ගැළපෙන්න යාළුවෝ තෑගි දෙනකොට ඇඳුම් එහෙම දුන්නා. අන්තිමට මම 2005 ඉඳලා විචිත‍්‍ර වර්ණ තියෙන ඇඳුම් අදින එක අත්හැරියා. කොහොමත් මම ඉන්දියාවෙ ගියත් යන්නේ ඇඳගෙන යන ඇඳුමයි තව වැඩිම උනොත් ඇඳුම් දෙකකුයි අරගෙන.’


මේ කතාව හොඳ තැනකට ආවා. සුනේත‍්‍රා අක්කාට වතුර එක්ක පුදුම ඇයි හොඳයියක් තියෙන්නේ. ඒක වෙලාවකට භාවනාවක් වගේ. කොහොම වුණත් පුංචි කාලේ ඉඳලාම භාවනාව පස්සේ වැටිලා භාවනා කියන්නේ මොකද්ද සෙව්වා. මට හිතෙන්නේ ඇත්තටම දැන් ඒ ලෝකයට පාර සොයාගෙන.
‘ඔයා වතුර මතක් කළානේ. මම රත්නපුරේ ඉන්නකොට ගෙඟ් නාන්න පුදුම ආසාවක් තියෙන්නේ. තාත්තා ගඟට යනඑක තහනම් කරලා තිබුණේ. ඒත් හොරෙන් යාළුවෝ එක්ක ගඟට ගියා. ගෙඟ් පීනන්න දෙන්නේ නැතිවුණාම මම ළිඳේ පීනුවා. එහෙම එක ගමනක් පුතා එක්ක යාළුවෙක්ගෙ ගෙදර ගිහිං ගෙඟ් යමු කිව්වහම ගෙඟ් එක්කරගෙන ගියේ නෑ. මම ළිඳට පැනලා පීනුවා. පුතා එදා හොඳටම බයවුණා, අම්මා ළිඳට වැටුණා කියලා. මට මතකයි මම කෑගල්ලේ ඉන්නකොට ගෙවල් පහළින් ගිය දොළට දවල් අම්මා නිදි වෙලාවට ගිහිං බැහැලා ඉන්නවා. දියයට ගිහිං හුස්ම හිරකරගෙන ඇස් ඇරගෙන ඒ කොළපාට ලෝකය දකින්න මම අදටත් පුදුම ආසයි. මගේ නවකතාවලත් ගොඩාක් මේ වතුරත් එක්ක තියෙන ගනුදෙනුව තියෙනවා. ‘සඳුන්ගිරෙත්‘ තියෙනවා ළමයා වතුරේ ගිලිලා පාවි පාවි ඉන්නවා. ඒක වෙනම ලෝකයක්. භාවනාවක් වගේ තමයි. ’
‘මම අවුරුදු 15දී ඉස්කෝලේ ඉන්න කාලේ භාවනාව ගැන පොතක් ලිව්වා. මම කැලේට ගිහිං ගල්ගුහාවකට වෙලා භාවනාවක ඉන්න ඉස්සර ඉඳලාම හරිම ආසයි. මේ වෙනකොට මම තනියෙන් භාවනා කරනවා. ඒ වෙනුවෙන්ම රටවල්වල, විශේෂයෙන් ඉන්දියාවේ සංචාරය කරනවා. මම ඉන්දියාවේ කන්යාකුමාරිවල ඉඳලා හිමාලයටම ඇවිදලා තියෙනවා. මේ ලෝකේ රත්නපුරේ ඇරුණාම මම වැඩියෙන්ම කැමති තැන තමයි ඉන්දියාවෙ තියෙන තිරුඅන්නමලෙයි නගරය. ඒ එහේ තියෙන භාවනා ආශ‍්‍රමය නිසා. මම හැම අවුරුද්දකම වගේ එතනට යනවා. එතන සල්ලි හම්බ කරන තැනක් නෙවෙයි. හිමාලය වගේ පැතිවල තියෙන භාවනා ආශ‍්‍රමවලට යන්න බැහැ සීතල නිසා. මම ඉන්දියාවේ මුලින්ම ගියේ තනියෙම. එහෙම ගිහිං මාසයක් හිටියා. මම එදා හිතුවේ යුරෝපේ ගෑනු මෙහෙට බැක්පැක් අරං එනවානම් අපිට අඩුම ඉන්දියාවටවත් යන්න බැරි ඇයි කියලා. ඊට පස්සේ ඇමරිකාවට පකිස්තානයට වියට්නාමයට ගියා. චීනයට රස්සාවට ගිහිං අවුරුදු 4ක් හිටියා. පොත් හතරක් ලිව්වා. කසාද බැඳලා ළමයි දෙන්නෙක් ඉන්න ගෑනියෙකුට ඒවගේ නිදහස් කාලයක් හම්බවෙන්නේ නෑ කවදාවත්.’


අපේ කතාවේ අවසානයට ඇවිත්. සුන්දර සන්ධ්‍යාවකට පස්සේ තැනින් තැන කළුවර කැටි ගැසුණු මගක මම පාරට ආවා. ආයිත් නුගේගොඩින් කෝට්ටෙ හරහා මගේ නවාතැනට.

අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ඔබේ ජයග‍්‍රහණයයි

0

මෙම කෙටි ලිපියෙන් උත්සාහ කරණුයේ දැනට ඇති ඇතැම් ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධාන අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සමඟ ගැටෙන ආකාරය ගැන කතිකාවතක් කිරීමට අදාල කරුණු කිහිපයක් ඉදිරිපත් කිරීමය.ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍ය බලයෙහි වැදගත්ම අංශයක් වන ජනතාවගේ අධිකරණ බලය කි‍්‍රයාත්මක කිරීම භාර දී ඇත්තේ පාර්ලිමේන්තුවටය. එ් බව ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 4(ඇ* ව්‍යවස්ථාවේ දැක් වේ. එකී විධිවිධානය යටතේ නීතිය අනුව පාර්ලිමේන්තුවේ සහ එහි මන්ත‍්‍රීවරයන්ගේ වරප‍්‍රසාද, පරිහාර හා බලතල සම්බන්ධයෙන් වන ජනතාවගේ අධිකරණ බලය කි‍්‍රයාත්මක කිරීමේ පූර්ණ බලය පාර්ලිමේන්තුවටම කි‍්‍රයාත්මක කිරීමට හැක. ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා විධිවිධාන වලට අනුව නීති ප‍්‍රකාරව පනවන එකී වරප‍්‍රසාද, පරිහාර හෙවත් මුක්තයට හා බලතලවලට මැදිහත් වීමට කිසිදු අධිකරණයට නොහැක. එම විධිවිධානයෙන් ප‍්‍රකාශිත අනෙක් කොටසෙන් කියැවෙනුයේ අධිකරණ, විනිශ්චය අධිකාර සහ ආයතන මඟින් ජනතාවගේ අධිකරණ බලය කි‍්‍රයාත්මක කළ යුත්තේ පාර්ලිමේන්තුව විසින් බවය. මේ ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධාන දෙකම අනුව ජනතාවගේ අධිකරණ බලය කි‍්‍රයාත්මක කිරීමේ පූර්ණ බලධාරියා බවට පත්කර ඇත්තේ පාර්ලිමේන්තුවයි.


මෙහිදී වැදගත් වන අනික් කරුණ වනුයේ අධිකරණයට, අධිකරණ කටයුතු මෙහෙයවිය හැක්කේ අධිකරණයේ අභිමතය අනුව නොව රටේ ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් සම්මත කරනු ලබන නීති වලට සම්පූර්ණයෙන් අනුකූල වීමෙන්ය යන්නය. ජනතාවගේ එම ව්‍යවස්ථාදායක බලය ගැන 4(අ* ව්‍යවස්ථාවේ දැක් වේ.


අග‍්‍ර විනිශ්චයකාරවරයාද, අභියාචනාධිකරණයේ සභාපතිවරයාද, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සහ අභියාචනාධිකරණයේ වෙනත් සෑම විනිශ්චයකාරවරයෙක්ද සම්බන්ධිතව පාර්ලිමේන්තුව කි‍්‍රයා කිරීමේදී අදාල වන රීති ප‍්‍රධාන වශයෙන් පාර්ලිමේන්තු ස්ථාවර නියෝග අංක 83 හා 84 යටතේ දක්වා ඇත. එම විනිශ්චයකාරවරයන්ගේ පෞද්ගලික පැවැත්ම පිළිබඳව ස්ථාවර නියෝග අංක 84 යටතේ දැක්වෙන පූර්ණ යෝජනාවකදී හැර කරුණු මතු කරනු නොලැබිය යුතු අතර එසේ කිරීමක් රීත්‍යානුකූල නොවන බව ස්ථාවර නියෝග අංක 83 යටතේ දක්වා ඇත. පූර්ණ යෝජනා කි‍්‍රයාවලියකට අදාල විස්තර ස්ථාවර නියෝග අංක 84 යටතේ දක්වමින් එබදු විනිශ්චයකාරවරයෙකු ඉවත් කළ හැකි ආකාරය 84(5* යටතේ මෙසේ දක්වා ඇත. ”විමර්ශණ මණ්ඩලය විසින් අදාල විනිශ්චයකාරවරයාට එරෙහිව ඇති විෂම පැවැත්මට හෝ අබලතාවයට වරදකරු බවට තීරණය කර තිබේ නම්, කථානායකවරයා විසින් එය පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමැතිය සඳහා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරනු ලැබිය යුත්තේය. එම යෝජනාව (නොපැමිණි මන්ත‍්‍රීවරුන්ද ඇතුළුව* පාර්ලිමේන්තුවේ මුළු මන්ත‍්‍රීවරයන්ගේ බහුතරයකින් සම්මත වුවහොත්, කථානායකවරයා විසින්, එසේ ඔප්පු කරන ලද විෂම පැවැත්ම හෝ අබලතාවය මත අදාල විනිශ්චයකාරවරයා ධුරයෙන් ඉවත් කිරීම සඳහා එය ජනාධිපතිවරයා වෙත ඉදිරිපත් කරනු ලැබිය යුත්තේය.

” මෙම විධිවිධානය අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සඳහා සැබැවින්ම ප‍්‍රමාණවත්ද යන ගැටළුව පැන නගින්නේ දේශපාලනයට අදාල අධිකරණ තීන්දුවකදී පාර්ලිමේන්තුවේ බහුතර කණ්ඩායමට හා ජනාධිපතිවරයාට අපේක්‍ෂිත දේශපාලන වාසිය ලබා නුදුනහොත් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට හානි නොකරයිද යන අඩමානය නිසාය. උදාහරණ ලෙස ඇතැම් දේශපාලන අවශ්‍යතා සඳහා අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය පාවා නොදීම නිසා එවකට පැවති ස්ථාවර නියෝග අංක 78 යටතේ හිටපු අග‍්‍ර විනිශ්චයකාරවරිය වරදකරු කිරීම වැනි අවස්ථා සැලකුවහොත් එබඳු සිද්ධි යළි යළිත් ඇති වීම වැලැක්වීම අත්‍යාවශ්‍යය. උසස්වීම් ලබා ගැනීමට හෝ කෘතවේදිත්වය දැක්වීමට අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය පාවා නොදේය යන විශ්වාසය ජනතාව තුළ තහවුරු වන පරිද්දෙන් ප‍්‍රමාණවත් ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධාන යෙදීම ඉදිරි ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකදී අවධාරණය කිරීම සුදුසු බව පෙනේ.

අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සඳහා දැනට ඇති ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානමය බාධා අතර වඩාත්ම බැ?රුම් කරුණු ලෙස සැලකිය හැක්කේ දේශපාලන නායකයෙකු වන ජනාධිපතිවරයාට අධිකරණ පත්වීම්වලට අදාලව පවරා ඇති සුවිශේෂ බලතලවල ප‍්‍රශ්ණකාරී බවය. මෙහි පහතින් සඳහන් කර ඇති කිසිදු හානිකර බලතලයක් වර්තමාන ජනාධිපතිවරයාගේ ධුර කාලයට පමණක් සීමා වන්නේ නැන. එනම් ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මෙබදු කරුණු සංශෝධනය නොවී පවතින තුරු අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට මෙම ව්‍යවස්ථාමය බාධා අනීවාර්යයෙන්ම පවතිනු ඇත.


ඉහළම අධිකරණ විනිශ්චයකාරවරුන් පත්කරනුයේ දේශපාලකයෙකු වන ජනාධිපතිවරයා වීම ඉන් කරුණකි. එහිදී කිසියම් ඉහළම අධිකරණ විනිශ්චයකාරවරයෙකුට පත්වීම් ප‍්‍රදානය කිරීම ජනාධිපතිවරයා ප‍්‍රතිෙක්‍ෂප කළහොත් හෝ සිතාමතාම දිගුකාලයක්, සමහරවිට විශ‍්‍රාමික වයස එළඹෙන තෙක් පමා කළහොත් එසේ කිරීම වැලැක්විය හැකි කිසිදු ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානයක් නැත. තවත් කරුණක් වනුයේ එම අදාල ඉහළම අධිකරණ විනිශ්චයකාරවරයා උසස්වීම ලැබීමට කෙතරම් සුදුසු වුවද ඔහුට පත්වීම ප‍්‍රදානය කළයුතුද නැත්ද යන්න අනුමත කිරීමට ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවට අවස්ථාව ලැබෙනුයේ ජනාධිපතිවරයා විසින් එලෙස පත්කිරීමට ඔහුව නිර්දේශ කළහොත් පමණි. කෙතරම් සුදුසු වුවද දේශපාලනික හෝ පෞද්ගලික යම් කරුණක් නිසා කිසියම් නමක් නිර්දේශ නොකිරීමට ජනාධිපතිවරයා තීරණය කළහොත් එම තීරණයට කිසිදු බලපෑමක් කළ හැකි කිසිම ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානයක් නැත. එ් හැරුණුවිට කිසියම් එක් පුරප්පාඩුවක් පිරවීම සඳහා සුදුසුම අය තෝරා ගැනීමේ හිමිකම ව්‍යවස්ථා සභාවට ලැබෙන පරිදි ජනාධිපතිවරයා එක නමකට වැඩියෙන් නම් නිර්දේශ කළයුතු බවට බැඳෙන කිසිදු ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානයක්ද නැත. එනිසා ඉහළම අධිකරණ විනිශ්චයකාර තනතුරක් සඳහා සුදුසුකම් ලබන ඕනෑම අයෙකු ජනාධිපතිවරයාගේ ප‍්‍රසාදය අහිමි වීමේ අවදානම නොසලකා හලහොත් එය උසස්වීම නොලැබීමේ අවදානම දැරීමක් බවට අනීවාර්යයෙන්ම පත්විය හැක.

මෙයට අදාල ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානය මෙසේය. 41(ඇ(1 ව්‍යවස්ථාව ”ජනාධිපතිවරයා විසින් සභාවට කරන ලද නිර්දේශයක් මත, සභාව විසින් අනුමත කර ඇත්නම් මිස, මෙම ව්‍යවස්ථාවේ උපලේඛණයේ නිශ්චිතව සඳහන් කිසිම ධුරයකට ජනාධිපතිවරයා විසින් කිසිදු තැනැත්තෙකු පත් කරනු නොලැබිය යුත්තේය.” (මෙහි සභාව යනු ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව වේ.* යොමුගත උපලේඛණයේ , වන කොටස මෙසේය.


”(අ* අග‍්‍ර විනිශ්චයකාරවරයා සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ
විනිශ්චයකාරවරයන්;
(ආ* අභියාචනාධිකරණයේ සභාපතිවරයා සහ
අභියාචනාධිකරණයේ විනිශ්චයකාරවරයන්;
(ඇ* අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාවේ සභාපතිවරයා
හැර අනෙකුත් සාමාජිකයන්;”


එකී අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාවේ සාමාජිකයන් ලෙස පත්කළ හැක්කේ කවරෙක්ද යන්න ගැන 111(ඉ* ව්‍යවස්ථාවේ ඉතා නිශ්චිත ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධාන දක්වා ඇතත් ඉහත සඳහන් (අ* සහ (ආ* හි දැක්වෙන තනතුරු සඳහා කුමන සුදුසුකම් අවශ්‍යද යන්න ගැන කිසිදු ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානයක් දක්වා නොමැති බව පෙනේ. එම ශ්‍රේෂ්ඨ තනතුරකට කිසිසේත්ම නුසුදුසු අයෙකුගේ නමක් වුවද නිර්දේශ කිරීම ජනාධිපතිවරයාට අයිති බලයකි. එම නම ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව අනුමත නොකළහොත් තමා එම නම මිස එ් සඳහා වෙනත් කිසිම නමක් නිර්දේශ නොකිරීමේ ස්ථාවරයේම රැුඳී සිටීමට ජනාධිපතිවරයාට ඇති අභිමතානුසාරී බලය පාලනය කරන කිසිදු ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානයක් දක්වා නොමැති බවද පෙනේ. ජනාධිපතිවරයාත් ව්‍යවස්ථා සභාවත් යන දෙකොටසම තම තමන් දරන ස්ථාවරයෙන් වෙනස් නොවී දැඩිව සිටියහොත් කළහැකි එකම දේනම් එකී තනතුර හෝ තනතුරු දිගටම හිස්ව තැබීම පමණි. එම ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානය අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට ඇති බරපතල බාධාවක් බව පෙනේ. උසස්වීම් ලැබීමට හිමිකම් ඇති විනිශ්චයකාරවරයෙකුට දේශපාලනයට අදාල යම් අධිකරණ තීන්දුවක් දීමේදී එය තමාට හිමි උසස්වීම් ලැබීමට බලපෑමක් ඇති කරයිද යන ප‍්‍රශ්ණය මතු වේ නම් එය අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට පැහැදිලිවම ඇති බරපතල බාධාවක් වේ.


එකී විධිවිධානයේ ඇති වඩාත්ම බැ?රුම් හානිය නම් එම පුරප්පාඩු සඳහා නම් තෝරා ගැනීමේදී ජනාධිපතිවරයාට ඇති අසීමිත අභිමතානුසාරී බලයයි. එම විනිශ්චයකාර තනතුරු කෙතරම් ශ්‍රේෂ්ඨ හා තීරණාත්මක අධිකරණ තනතුරු වුවද ජ්‍යෙෂ්ඨතමයා නොතකා හැර ඕනෑම කණිෂ්ඨයෙකු යොදා ගැනීමට පමණක් නොව කිසිදු විනිශ්චයකාර පළපුරුද්දක් හෝ එ් තබා නීති ෙක්‍ෂ්ත‍්‍රයට කිසිදු සම්බන්ධයක් හෝ නොමැති සම්පූර්ණයෙන්ම පිටස්තරයෙකු නිර්දේශ කිරීමටත්, එම නම ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව අනුමත කළහොත් පත්වීම් පිනැමීමටත් කිසිදු ව්‍යවස්ථානුකූල විධිවිධානමය බාධාවක් ඇති බවක් නොපෙනේ.


මෙම අවදානම වඩාත් භයානක වනුයේ 17 වන ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය අනුව ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවෙහි සාමාජිකයන් 10 දෙනාගෙන් 3 දෙනෙකුට සීමාකර තිබූ දේශපාලකයන් වන පාර්ලිමේන්තු මන්තී‍්‍රවරයන් සංබ්‍යාව 19 වන ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය අනුව සාමාජිකයන් 10 දෙනාගෙන් 7 දෙනෙකුම පාර්ලිමේන්තු මන්තී‍්‍රවරුන් වියයුතු ලෙස දක්වා තිබීමය. (18 වන ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය යටතේ ජනාධිපතිවරයාට එම බලය සීමා රහිතව ලබා දී තිබුණු අතර එහිදී අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය මුළුමණින්ම නොතකා හැර තිබුණි.* ජනාධිපතිවරයා මෙන්ම දේශපාලකයන් වන පාර්ලිමේන්තු මන්තී‍්‍රවරුන් යළිත් වරක් ජනාධිපතිවරයාට අභිමත අයුරින් හැසිරවිය හැකිවන ලෙසට ව්‍යවස්ථා සභාවෙහි සංයුතිය ලැබුණහොත් ජනාධිපතිවරයා නිර්දේශ කරන ඕනෑම අනුචිත නමක් ව්‍යවස්ථා සභාවෙහි සාමාජිකයන්ගෙන් බහුතරය නිහඬවම හා පක්‍ෂපාතීව අනුමත කිරීමට මේ වන විට ඇති අවදානම අතිශයින්ම බරපතලය.
එම ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානය අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට ඇති බරපතල බාධාවක් විය හැකි තවත් පැතිකඩක් වනුයේ පෙර කී 41(ඇ(1 ව්‍යවස්ථාවේ උපලේඛණයේ ,, වන කොටස යටතේ දැක්වෙන තනතුරු 5 ට ඇතුළත් නීතිපතිවරයා අග‍්‍ර විනිශ්චයකාර ධුරයට පත්කිරීමේ සම්ප‍්‍රදායක් බොහෝ විට මෙරට අනුගමනය කර ඇති හෙයිනි. උපලේඛණයේ එම ,, වන කොටස මෙසේය.


”,, වන කොටස
(අ* නීතිපතිවරයා;
(ආ* විගණකාධිපතිවරයා;
(ඇ* පොලිස්පතිවරයා;
(ඈ* පරිපාලන කටයුතු පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු
කොමසාරිස්වරයා;
(ඉ* පාර්ලිමේන්තු මහ ලේකම්වරයා.”


මෙහිදී විගණකාධිපතිවරයා හරුණු විට නීතිපතිවරයා ඇතුළු කිසිදු තනතුරක් පිරවීම සඳහා කිසිම සුදුසුකමක් ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානයක් වශයෙන් පලකර නැත. එනිසා නීතිපති තනතුරට ඕනෑම අයෙකු (නීති ෙක්‍ෂ්ත‍්‍රයට සම්පූර්ණයෙන්ම පිටස්තර අයෙකුව වුවද* පත් කිරීමට ව්‍යවස්ථාමය බාධාවක් ඇති බවක් නොපෙනේ. නීතිපති තනතුර විනිශ්චයකාර තනතුරක් නොවන නිසා එම නීතිපති පත්වීම අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට කිසිම බාධාවක් විය නොහැකි බවට තර්කයක් ගොඩ නැංවිය හැකිය. එනමුත් එය බරපතල බාධාවක් විය හැකි වන්නේ ඔහු ඊළඟ අග‍්‍ර විනිශ්චයකාරවරයා වශයෙන් පත්කිරීමේ ඉඩකඩ කිසිසේත් සුළුපටු නොවන නිසාය. අග‍්‍ර විනිශ්චයකාර ධුරය පිරවීමේදී එ් සඳහා නීතිපතිවරයාගේ නම නිර්දේශ නොවීමට හා ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවෙන් එය අනුමත නොවීමට කිසිදු සාධාරණ හේතුවක් නොතිබීමට ඉඩ ඇත. එනමුත් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට බාධාවක් කිරීමකින් මතු දිනෙක යම් සහනයක් ලැබීමේ අවශ්‍යතාවයක් පිළිබඳව දීර්ඝකාලීන සැලසුමක් පැන නැගුණහොත් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට හානි වීමේ ඉඩකඩක් නොමැතියයි එ්ත්තු ගැනීම අපහසු වනු ඇත. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය කිසිම අඩමානයක් නොමැතිවම තහවුරු වන බවට ජනතාවට විශ්වාසයක් ලබා දෙන ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් එනිසා අද අවශ්‍යව ඇත.

අපේ රට හැරුණුවිට පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සෑම රටකම පාහේ අධිකරණ ෙක්‍ෂ්ත‍්‍රයේත්, අනිකුත් ෙක්‍ෂ්ත‍්‍රවලත් ඉහළ නිලධාරීන් පත් කරනුයේ නිර්දේශපාලනිකවූත්, නිර්පාක්‍ෂිකවූත් නාමමාත‍්‍ර රාජ්‍ය නායකයා විසින්ය. උදාහරණ ලෙස එක්සත් රාජධානිය, කැනඩාව, ඕස්ටේ‍්‍රලියාව, ඉන්දියාව වැනි රාජ්‍යවල රාජ්‍ය නායකයන්ගේ නිර්දේශපාලනික හා නිර්පාක්‍ෂිකභාවය දැක්විය හැක. 1978 ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව බලාත්මක වන තුරු අප රටේද රාජ්‍ය නායකයන් නිර්දේශපාලනික හා නිර්පාක්‍ෂික වූ නමුත් එතැන් පටන් මුළු රටේම රාජ්‍ය නායකයා වීමට වඩා යම් සීමිත දේශපාලන පක්‍ෂයක නායකයා වීම වාසි සහගත බව පිළිගත් බව පෙනේ. එය අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයටද, තව බොහෝ කරුණුවලටද තදබල තර්ජනයක් විය. ස්වාධීන කොමිෂන් සභා බලාත්මක කළ 17 වන ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය ඊට තරමක විසඳුමක් වුවද යළිත් 18 වන ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මඟින් රාජ්‍ය නායකයා, වඩා අන්තගාමී දේශපාලන නායකයෙකු බවට පත් කෙරිණි. මෙම විනාශය 19 වන ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මඟින් යම් මට්ටමකට යහපත් කළ නමුත් එය ප‍්‍රමාණවත් නැත. විශේෂයෙන් අධිකරණ ෙක්‍ෂත‍්‍රයට සම්බන්ධිත අල්ලස් හෝ ¥ෂණ චෝදනා විමර්ශනය කිරීමේ කොමිෂන් සභාව වැනි ස්වාධීන කොමිෂන් සභාවලින් අපේක්‍ෂිත ස්වාධීනත්වය විනාශ කිරීමට දේශපාලකයන්ට හැකි වූයේ ව්‍යවස්ථාමය විධිවිධානවල සිදුරුවලින් රිංගා යාමට ඉඩකඩ සලසා තිබූ නිසාය.


අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය තහවුරු කරගැනීමේදී අවම වශයෙන් අධිකරණයේ ජ්‍යෙෂ්ඨතම තනතුරුවලට පත්කිරීමේ තීරණාත්මක බලය දේශපාලන නායකත්වයෙන් ඉවත්කර අධිකරණ ව්‍යුහයටම පැවරිය හැක්කේනම් එය ඉතා ප‍්‍රශංසනීය ජනතා ජයග‍්‍රහණයක් සහ අධිකරණමය ජයග‍්‍රහණයක් වනු ඇත. මෙහිදී මඟ පෙන්වීමක් ලබා ගැනීමට ඉන්දීය ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව වුවද සලකා බැලිය හැක. එහි 124(2* ව්‍යවස්ථාව අනුව ඉන්දීය ජනාධිපතිවරයා සෑම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරයකුම පත් කළයුත්තේ සියලූම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරයන් හා ප‍්‍රාන්ත මහාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරයන් විමසා බැලීමෙන් අනතුරුවය. එසේම සෑම විනිශ්චයකාරවරයකුම පත් කිරීමට පෙරාතුව අග‍්‍ර විනිශ්චයකාරවරයා විමසීමද කළයුතු වන්නේය. එ් හැර ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරයකු ලෙස පත්වීමක් ලැබීමට තිබියයුතු සුදුසුකම් එරට 124(3* ව්‍යවස්ථාවේ නිශ්චිතව දක්වා ඇත. එනිසා අප රටේ මෙන්, නීති ෙක්‍ෂ්ත‍්‍රයෙන් පිට කිසිවෙකුව එම තනතුරකට පත් කළ නොහැක. එ් රටවල රාජ්‍ය නායකයා කිසිම පක්‍ෂ දේශපාලනයකට අයත් නොමැති වුවද අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සඳහා එබඳු ආරක්‍ෂක විධිවිධාන සලසා ඇත.


අපගේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 4(අ, 4(ආ හා 4(ඇ* ව්‍යවස්ථාවලින් ව්‍යවස්ථාගත කර ඇති ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍යයේ පාලනබල ති‍්‍රත්වය වන ව්‍යවස්ථාදායක, විධායක හා අධිකරණ යන ෙක්‍ෂත‍්‍ර තුනම තනිකරම ජනතා නියෝජ්‍යත්වය මත රඳවා ඇත්තේ අවස්ථාවාදී දේශපාලකයන්ගේ පටු අවශ්‍යතාවලට ගොදුරු කර ජනතා පරමාධිපත්‍යයේ උත්තරීතරභාවය හා බැඳුණු උත්තුංග අපේක්‍ෂාවන් විනාශ කිරීමට ඉඩ සලසා දීමට නොවේ. එනමුත් ඉතාමත්ම ඛේදනීය ලෙස ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සිදුරු තුළින් රිංගා ව්‍යවස්ථාදායක හා විධායක ෙක්‍ෂත‍්‍ර දෙකෙහි නිරන්තරව සනාථ වන අවභාවිතයට අමතරව ජනතාවගේ අකලංක විශ්වාසය උපරිමයෙන් රැුක ගත යුතු අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය විනාශ කිරීමට ඉඩහැරීම කිසිසේත්ම නොතකා නොහල යුත්තකි.x

x සරත් සී. මායාදුන්නේ

විශ‍්‍රාමික විගණකාධිපති හා හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රී