පසුගිය මාසයක කාලය තුළ මා අධික ලෙස කාර්යබහුලව සිටියේ යම් නිර්මාණ කටයුත්තක පැටලී සිටි හෙයිනි. ඒ කාලයේ විවිධ මට්ටමේ දක්ෂ නිර්මාණ ශිල්පීන් සමග සමීපව ඇසුරු කළේ ඔවුන්ගේ වෘත්තීය දායකත්වය මාගේ පරිශ්රමයට සම්බන්ධ කරගැන්මට ය. එවන් එක් ශිල්පියෙක් තම නිර්මාණශීලී දායකත්වය කෙරුමට අවැසි මුදලද මුලින්ම කතා කරගති. එහි වරදක් නැත්තේ එය ඔහුගේ විනෝදාංශය නොව වෘත්තිය බැවිනි. යට කී ශිල්පියා වචන හා මෝස්තර එකට කැටිකොට බුහුටි දේශපාලන මීම තනන්න රුසියෙකි. පවුල්කාරයෙකු වුවද වැඩිපුරම වසන්නේ සකර්බර්ග් නිවසේ බව පෙනේ. ඒ යට කී පෝස්ටු පිසින්නට හා බෙදන්නට ය. කෙසේ හෝ මේ මෝස්තරකරු එක් සවසක හදිසියේ බිඳුණු හඬකින් මා ඇමතුයේ එකල මා නිවස්න-නිරෝධායනයේ සිටින අතර ය. තම දරුවාට අමුතු ලෙඩක් වැළඳී ඇති බවත් වහා දරුවා චැනල වෙදෙකු වෙත ගෙනයාමට තරමක මුදලක් අවැසි බවත් එය මට දිය හැකිද යන්නත් විමසුයේ දුක්බර කවියක් බිඳුණු හඬකින් කියන විලසිනි. මා අතේ එවන් මුදලක් නොතිබුණු අතර හිතවතෙකුට අමතා එය යට කී මෝස්තරකරුවාට දෙන ලෙස වහා පියවර ගත්තේ මගේ දරුවාද කුඩා කල එවන් තත්වයන්ට අප මුහුණදුන් අයුරු සහකම්පිතව සිහිකරමිනි. මෝස්තරකරු වහා පැමිණ වදනකුදු නොදොඩා මුදල් නෝට්ටු ටික රැගෙන පියඹා ගිය බව මා වෙනුවෙන් මුදල දුන් මිතුරා කීවේ ‘මූ මොකෙක්ද හැබෑටම?’ නොකියා ය. ඇබැද්දියක් මැද ස්තුති පූර්වකව මධ්යම පන්තික මැනර දදා ඉන්න නොහැකි බව මම මිතුරාට පැහැදිලි කර දුනිමි.
මා ෆේස්බුකයේ කල් මරන අතර, අපගේ මෝස්තරකරුවා දෙස්පලු-රැඩිකල-කලාකරු ගැන්සියක් සමග ආප්ප කමින් සිටින පෝස්ටුවක දිටිමි. ඇත්ත මිනිසුන්ගේ පක්ෂයේ නායකයා එතැනට වැඩම කර සිටියේ එම පක්ෂයේ වැඩිකල් නොගොස් රැඩිකල් වූ අපේක්ෂකයෙකුගේ වෙබ්සයිටය ලෝන්ච් කිරීමේ චාම් ආප්ප සාදයට ය. අප මෝස්තරකරුද යට කී පක්ෂයේ නායක සහෝදරයා සමග ආප්පයක් කන සෙල්පියක් ආප්පය කන එක බාගෙට නවතාදෝ එකිණෙහි ම උඩුගත කළ බව පෙනුණේ ස්ටේටසය ‘ඊටින් හොපස් විත් කොම්රස්’ කියා පළ කර තිබූ බැවිනි. අමුතු ලෙඩක් වැළඳී දරුවා නවලෝකෙට වහා ගෙනයාම බිරිඳට පවරා සැමියා ඓතිහාසික විප්ලවීය කර්තව්යයක නිරත වීම වාමාංශික සම්ප්රදායක් බැවින් මම ඒ ගැන වඩා කරදර නොවුණෙමි. මට කරදර වන්නට සිදුවුණේ මේ මෝස්තරකරුවා මොබයිලයෙන් හෝ වෙනත් මගින් සම්බන්ධ කරගන්න මා ගත් උත්සාහයන් සියයක් පමණ අසාර්ථක වූ බැවිනි. පොරොන්දු වූ වැඩෙත් ඉල්ලාගත් මුදලත් සමග ස්වයංඅතුරුදහනක සිටින මෝස්තරකරුවා සූස්තරකාරයකු බව මට පැවසූයේ තවත් ඇත්ත මිනිසෙකි. එහෙත් ඔහු තිත්ත දේශපාලනයේ නොමැත.
යට කී ආප්ප සාදයේ රැවුලක් නොමැතිව සිටියේ අපේක්ෂකයාගේ බිරිඳ හා සෙසු රැඩිකලුංගේ බිරින්දෑවරුන් පමණි. සිංහරාජ රැවුල් සිට අක්කරේට පොල් රැවුල් අතර මගේ අවධානයට යොමුවුණේ මා ප්රිය කරන ගරු කරන චින්තන ධර්මදාස වෙතය. රැවුල වැවුව ද මෙතෙක් රැල්ලට ගසා නොගිය චින්තන රැඩිකල් ආප්ප අතර සිටීම මා මඳක් සිතන්නට පෙළඹවී ය. ඔහු අධ්යක්ෂණය කළ අනගි නිර්මාණයක් වන ‘ඇවිළෙනසුලුයි’ චිත්රපටය මේ දිනවල තිරගත වෙන්නේ කොවිදියාවට හසුවී මාස තුනක් නිරෝධායනයේ තිබීමෙන් අනතුරුව ය. රෝඞ් ෂෝ පන්නයට නිර්මාණිත මෙම චිත්රපටය මා බැලුවේ මීට වසර දෙකකට තුනකට පෙර දිරණ චිත්රපට උළෙලේ පැය එකහමාරක් පමණ පෝලිමේ සිට අනතුරු ය. එවැනි කට්ටක් අනුභව කර බලන්න තරම් වටිනා චිත්රපට අත්දැකීමක් බව කිව යුතු ය.
අප මෝස්ත්රකරු හා මිතුරු කැළ දිනවන්න කැසකවන දේශපාලන බලවේගය ද ඇවිළෙනසුලු පන්නයේ එකක් ලෙස යට ගිය දවස තිබුණා වයසක අපට මතක ය. එකල එම සහෝදරවරුත් සිටියෝ රෝඞ් ෂෝ හෙවත් මහපාරේ ය. එහෙත් දැන් දැන් ඔවුහු වෝටර්ස්-එජකරණය වෙමින් සිටිති. එහි වරද කිම? සැප ඔවුනට අකැපද? ඒ අර්ථයෙන් බලන කල චින්තනගේ චිත්රපටය අදාළ පක්ෂයේ අතීතය ද වර්තමානය ද සංකේතවත් කරයි. පරණ මොඩල් එකේ රතු ස්පෝර්ට්ස් කාර් එක පරණ අදහස් හා මතවාදය පරෙස්සමින් හා දක්ෂ ලෙස සංරක්ෂණය හෙවත් රෙස්ටෝ(ර්) කිරීම පිළිබිඹු කරයි. ඇත්තෙන් ම අප අදාළ දේශපාලන ප්රවාහයට ‘පරණ‘ යි කීම වැරදි ය. කිව යුත්තේ ‘රෙට්රෝ‘ කියා ය. රෙට්රෝ යනු පරණ දේ නැවත කරන විලසිතා ශානරයකි. ඒ අනුව ශ්යාම් ප්රනාන්දුගේ චරිතයට යට කී ආප්ප සාදයේ සත්කාරක අපේක්ෂක ආදේශ කළ හැක. ඇත්තෙන් ම ඉතා කඩවසම් හැඩකරුවෙකු වන ඔහු වරක් සමාජ මාධ්ය තුළ යමෙකු හැඳින්වූයේ විජය කුමාරණතුංගගෙන් පසු ලංකාවේ බිහිවුණු උණුසුම්ම සෙක්ස් සිම්බලය බව ය. ඔහු ශ්යාම්ටත් වඩා ස්ටයිල් එකට රතු රෙට්රෝ කාරයේ ස්ටියරින් වීලය හසුරවනු ඇත. පොඩි ගැටලුවක් මතු වන්නේ සමනලීගේ චරිතයට ආදේශ කරගන්නේ කවුද කියා ය. අදාළ පක්ෂයේ ජාතික ලැයිස්තුවේ අග්ගිස්සේ, එක් කලක් වීදි නාට්ය හා පසුව ටෙලි නාට්ය ක්ෂේත්රයේ ප්රවීණ නිළියක් සිටින්නී ය. සිකැරට් එක බිව්වත් සමනලී මෙන් යුහුසුළු ව දෙකකුල් ඩෑෂ්බෝඩයේ තබා ගැන්මේ වයසක එතුමිය සිටීද යන්න සැක සහිත ය. ඒ ලාංකීය බහුතර මහලු කාන්තාවන්ට ඔස්ටෝපොරෝසිස් තත්ත්වය ඇති බැවිනි. එහෙත් එක විසඳුමක් ඇත. එනම් රුව පැත්තක තබා සමනලීගේ නමට කිට්ටු නමක් ඇති කොළඹ අපේක්ෂිකාවක ඒ සඳහා ‘කාස්ට්’ කිරීම් ය. එම සහෝදරියගේ සැමියා පක්ෂයේ ප්රධාන පෙළේ නායකයෙකු වන අතර වාර කිහිපයක් පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කළේ ය. කොටන් සාරියෙන් හැර එතුමිය මා දැක නැත. අවංකව ම මහන්සි වී දහදිය පෙරාගෙන වැඩ කරන ඈ විටෙක කරගම්පිටිය-හෙට්ටියාවත්ත 176 බස්රියේ ද යනු මම දකිමි. එවන් කාෂ්ටක අයෙකු සමනලීගේ චරිතයට කාස්ට් කරන්නේ කෙසේ ද යන්න කෙනෙකු ප්රශ්න කළ හැක. එතුමිය ස්ටෝන්-වොෂ්ඞ් ඩෙනිම් ෂර්ට් එකක් පමණක් කොටට කොටේ හැඳ සමනලීගේ චරිතය කරනු පරිකල්පනයට අමු ගල් භාගයක්වත් අවැසි ය.
චින්තනගේ චිත්රපටය කොතරම් අනගි වුව ද ප්රේක්ෂක පැමිණීම අඩු ය. ඊට චින්තනට දෙස්දෙවොල් කීමෙන් වැඩක් නැත. අදාළ පක්ෂය ද එසේ ය. ප්රතිපත්ති ලොරි ගණනින් පැටවී ඇත. අපේක්ෂකයෝ දුෂණ නොකරති. කන්නේ බොන්නේ මේ ඊයේ පෙරේදා එක් වූ ඩුප්ලිකේට පිරිස පමණි. ඔතෙන්ටික් ඔරිජිනලයෝ සුරාසූදුවෙන් ද තොර ය. ඔවුහු කොණ්ඬේ කපන්නෝ ද දත් මදින්නෝ ද ජනතා පිණ්ඩපාතයෙනි. මේ තරම් ටැරන්ටිනෝමය පක්ෂයකට ඡන්ද වැටෙන්නේ සියයට දෙක තුනක් පමණි. ලාංකීය සිනමා ප්රේක්ෂාගාරයේත් ඡන්දදායකයන්ගේත් බරපතළ ව්යාධියක් ඇති බව අපට පෙනේ.
චින්තනගේ චිත්රපටයේ හා අදාළ පක්ෂයේ එක් වෙනසක් පමණක් ඇත. ඒ මෙය ය. ප්රේක්ෂකයා ආවද නොආවද ධර්මදාසට කම් නැත. ඔහු තම සතුට පවත්වා ගන්නේ චිත්රපටය විවිධාකාරයෙන් ඩිස්කෝසයක් ලෙස සමාජගත කරමින් ය. ඔහු නිතරම සිනාසෙමින් හා අනුන්ට දොස් නොකියමින් චිත්රපටය විඳිමින් සිටියි. එවන් දියුණු හා ‘කූල්’ මනසක් අදාළ පක්යේ කොම්රඞ්වරුන්ට ඇත්ද යන්න මම නොදනිමි. සමහර විට පැෂන් එකට නොව ෆැෂන් එකට දේශපාලනය කරන මෝස්තරකාර පන්නයේ රැඩිකල් රැවුල්ධාරීන් සමහර විට මෙම තත්ත්වයට ව්යතිරේඛයක් විය හැක. ඔවුන්ගේ ඇවිළෙනසුලු රැඩිකල් රැවුල් ගිනිගත් කලක ජනතාවට කරදරයක් නැතිව සුරුට්ටුවක් පත්තු කරගත හැක.
උදන් ප්රනාන්දු
ඇවිළෙනසුලු මාලිමාව
වචන මිස බලය නැති පවිත්රාගේ ගැසට් එක
නැගී ආ පොදු විරෝධතාවෙන් ගැලවීම සඳහා සෞඛ්ය ඇමතිනි පවිත්රා වන්නිආරච්චි මහ මැතිවරණයේ සෞඛ්ය මාර්ගෝපදේශ නම්වූ වචන ටිකක් ගැසට් මගින් ප්රකාශයට පත් කර තිබේ.
එය කන්දක් විළි ලා කෙන්දක් වැදුවා වැනිය. මහමැතිවරණය සඳහා සකස් කරන ලද මීට පෙර මැතිවරණ කොමිසමේ හා නීතිපතිවරයාගේද අනුමැතිය හිමි වූ ‘කොවිඞ්-19 රෝග ව්යාප්තිය මධ්යයේ මැතිවරණය පැවැත්වීම සඳහා මාර්ගෝපදේශ’ නම්වූ මාර්ගෝපදේශ සංග්රහයත් සමග සැසඳූ කල එම මාර්ගෝපදේශ ගලිවරයෙකු නම් මෙම ගැසට් එක ලිලිපුට්ටෙකු වැනිය.
සෞඛ්ය ඇමතිනියගේ ජුලි 17 සිකුරාදා දිනැති මෙම ගැසට්ටුව තුළ ඇති වචන මාලාව ක්රියාත්මක කරන්නේ හා සොයා බලන්නේ කවුරුන්ද යන්නද සඳහන් නැත. එය එම වචන මාලාව කඩ කරන්නේ නම් සිදු කරන්නේ කුමක්ද යන්නද සඳහන් නැති හිස් ලියැවිල්ලකි.
එය හොඳටම ඔප්පු වන්නේ එම ගැසට් නිවේදනය නිකුත් කළ දින සිට මේ සටහන ලියන දින දක්වා දින හතරක කාලයේදී මහමැතිවරණ ප්රචාරක කටයුතු සම්බන්ධයෙන් මාධ්ය මගින් අප දකින රූපරාමු හා ඡායාරූප විස්තර නිසාය. ජුලි 21 දින ජනාධිපතිවරයා නුවරඑළිය ප්රදේශයේ මැතිවරණ ප්රචාරණයට ගියේය. මිනිසුන් අතර මීරටයකට පරතරයේවත්, ප්රචාරක රැස්වීමකට කැඳවිය හැකි උපරිම මිනිසුන් ගණනේවත් සීමා එහි නොවීය. එදිනම අගගමැතිවරයා මහනුවර මැතිවරණ ප්රචාරණයට ගියේය. පෙර කියූ පරිදිම මිනිසුන් අතර මීටරයේ පරතරය තිබුණේ නැත. මිනිසුන්ගේ ගණන හරිද යන්න සැක සහිතය.
සෞඛ්ය ඇමතිනියගේ මෙම ගැසට්ටුව අනුව ප්රචාරක රැස්වීමක් සඳහා කැඳවිය හැකි උපරිම මිනිසුන් ගණන 300කි. යම් දේශපාලන පක්ෂයක හෝ ස්වාධීන කණ්ඩායමක නායකයා සහභාගි වනවා නම් එම රැස්වීමක් සඳහා 500ක පිරිසකට අවසර තිබේ.
ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ නායකයා අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂය. ඔහු සහභාගි වන රැස්වීමකට 500ක් ආ හැකිය. එහෙත් ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ යනු ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණෙන් ඡන්දය ඉල්ලා රටේ නායකයා වූවාට එම පක්ෂයේ නායකයා නොවේ. ඒ නිසා ජනාධිපතිවරයා සහභාගි වන මැතිවරණ ප්රචාරක රැස්වීමක උපරිමය විය යුත්තේද මිනිසුන් 300කි.
එහෙත් මෙම ගැසට් පත්රයේ ඇති මිනිසුන් ගණන, මීටරයක දුරස්ථභාවය වැනි සොච්චම් කරුණු බැලීමටවත්, ඒවා කඩ කළ විට ක්රියා මාර්ග ගැනීමවත්, කෙනෙකු නම් කර නැත. ගත හැකි ක්රියාමාර්ග මොනවාද යන්නද සඳහන් කර නැත.
මේ ප්රෝඩාකාරී ගැසට් එක නොව, සෞඛ්ය මාර්ගෝපදේශ නමින් සකස් කර තිබූ බරසාර ලියැවිල්ල ගැසට් කරන ලෙස දැඩි හඬක් නැගූ රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය මේ ගැන දැන් වෙන කථාවකට අවතීර්ණ වී ඇත. මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ ඉල්ලීම්වලට එරෙහිව මේ ගැසට් එක ප්රමාණවත් බව වෛද්යවරුන්ගේ සංගමයේ මතයයි.
මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන් වෛද්යවරුන්ගේ සංගමයට කලින් සිටම සාදා අනුමැතිය ලක්ව තිබූ මහමැතිවරණයේ සෞඛ්ය මාර්ගෝපදේශ ගැසට් මගින් ප්රකාශයට පත් කරන ලෙස ඉල්ලීය. එය ගැසට් නොකරන්නේ නම් කොවිඞ්-19 මර්දන රාජකාරිවලින් බැහැර වන බව කීය. එයට හේතු කිහිපයක් මුල් විය. එකක් ආසාදිත පුද්ගලයන් සෙවීම, නිරෝධායනයට පිරිස් ලක් කිරීම ආදි බිම් මට්ටමේ මිනිසුන්ට සම්මුඛ වන සමීපම කාර්යය සිදුකළේ ඔවුන් වන නිසාය. දෙවැන්න ඒ වන විටත් එම කටයුතු සිදු කළද ඊට අවශ්ය බලයක් ඔවුන්ට නොතිබුණ නිසාය. තෙවැන්න මහමැතිවරණයේ මැතිවරණ ප්රචාරණ කටයුතු සෞඛ්ය උපදෙස් තුට්ටුවකට ගණන් නොගනිමින් සිදු කිරීම තුළ අනාගත අනතුරක් ඔවුන් දුටු නිසාය. සිව්වැන්න කන්දකාඩු පුනරුත්ථාපන මධ්යස්ථානයේ, සේනපුර පුනරුත්ථාපන මධ්යස්ථානයේ කොවිඞ්-19 ආසාදිතයන් බැහැදැකීමට ආවායැයි කියූ සමීපතමයන් සොයා එම නිවෙස්වලට යෑමේදී මුහුණදුන් අත්දැකීම්ය. එහිදී මත්ද්රව්ය ජාවාරම පැතිරී තිබූ නාගරික ජනාවාස ප්රදේශවල හඳුනාගන්නා ලද සමීපතමයන් ස්වයං නිරෝධායනය ප්රතික්ෂේප කර තිබුණේ ඔවුන් පුනරුත්ථාපන කඳවුරුවල රැඳී සිටින්නන් බැලීමට නොගිය බව මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන්ට පවසමින්ය.
සෞඛ්ය ඇමතිනියගේ මේ ගැසට් පත්රයේ සෞඛ්ය නිලධාරීන් සම්බන්ධයෙන් ඇත්තේ එකම එක සඳහනක් පමණය. ගැසට් පත්රයේ එය සඳහන් වන්නේ මේ ආකාරයටය. ‘ඡන්ද විමසීමක් පැවැත්වෙන කාලසීමාව අතරතුර ඡන්ද විමසීමට අදාළව රැස්වීමක් සංවිධානය කිරීමට අදහස් කරනු ලබන සෑම තැනැත්තෙකුම ඒ රැස්වීම ආරම්භ කිරීමට පැය විසිහතරකට නොඅඩු කාලයකට පෙර ඒ පිළිබඳ ලිඛිත දැන්වීමක් ඒ රැස්වීම පවත්වනු ලබන ප්රදේශයේ සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරියා වෙත ලබාදිය යුතුය.’
මේ සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරියාටත් එම ඉල්ලීම බාරගන්නවා හැර ඉන් එහාට කරන්නට දෙයක් නැත. ගැසට් එක නිකුත් කළ දින සිට මේ දක්වා ඡන්ද ප්රචාරක රැස්වීම් මගින් අපට පෙන්නුම් කරන්නේ එයය.
හැබැයි මේ ‘සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරියා’ යන සඳහනට රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය කැමතිය. මන්ද සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරියා යනුද ඔවුන්ගේ කුලකයට අයත් වෛද්යවරයෙකු වන නිසාය. මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන් යනු ධුරාවලියේ ඊට අඩු තැනැත්තන් වන නිසාය. මේ වූ කලි රජයේ වෛද්යවරුන්ගේ සංගමය රජයේ වෛද්ය සේවය තුළ පවත්වාගෙන යනු ලබන සෞඛ්ය සේවය යනු තමන් පමණක් යන උඩඟු මතයේ පුනරුච්චාරණයකි. සෞඛ්ය සේවය යනු වෛද්යවරුන් මූලික කරගත් අනෙක් වෘත්තිකයන් හා සේවකයන්ගෙන් සැදුම් ලද්දක් බව ඒ උඩඟුකමට නොපෙනීම, නොතේරීම රටේ මහජනතාවගේ අභාග්යයකි.
මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන් සමඟ සැසඳූ කල සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරීන් සිටින්නේ අල්පයක්ය. එම සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරියාට බලතල පැවරුවත් ඔහුට අයත් බල ප්රදේශයේ කරක් ගසා මහමැතිවරණයේ සෞඛ්ය උපදෙස් පිළිපැදීම අධීක්ෂණය කිරීමටවත්, ක්රියාත්මක කිරීමටවත් බැරි බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. ඒ නිසා සෞඛ්ය ඇමතිනියගේ හිස් වචන මාලාවක් වන මෙම ගැසට් පත්රයට මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ සිට මැතිවරණ නිරීක්ෂණ සංවිධාන දක්වා විරෝධය පළවීම සාධාරණය. මුලින් කී ලෙසම මෙම ගැසට් පත්රය අවසන් මොහොතේ දියාරුවට හෝ ප්රකාශයට පත්වුණේ මහජන අපවාදයෙන් බේරී ආණ්ඩුවේ ඡන්ද දියාරු වීම වළක්වා ගැනීම සඳහාය.
කොවිඞ්-19 වසංගතය ඇරඹූ දා සිටම එය මර්දනය කිරීමේ හෝ පාලනය කිරීමේ පිළිවෙත් සඳහා රටේ නීතියක් තිබුණේ නැත. මුහුණු ආවරණ පැළඳිය යුතු යැයි, මීටරයක දූරස්ථභාවය රැකිය යුතු යැයි, සබන් ගා විෂබීජනාශක යොදා අත් සේදිය යුතු යැයි නීතියක් තිබුණේ නැත. තිබුණේ උපදෙස් පමණය. ඒවා කඩ කළ විට පොලීසිය තග දැම්මේද, අත්අඩංගුවට ගත්තේද අනීතිකවය. එමෙන්ම පොලිස් ඇඳිරි නීතිය හා පසුව නිරෝධායන ඇඳිරි නීතිය යැයි කියා ඇඳිරි නීතිය පැනවූවද එහිද කිසිදු නීත්යනුකූලභාවයක් තිබුණේ නැත. මිනිසුන් ඒ සෑම එකක්ම පිළිපැද්දේ තමන්ගේ ආරක්ෂාවටත් අන් අයගේ ආරක්ෂාවටත්ය.
කොවිඞ්-19 වසංගත රෝගය රට තුළ හඳුනාගැනීමෙන් පසු සෞඛ්ය ඇමතිනිය මීට පෙර නිකුත් කළේ ගැසට් පත්ර දෙකක් පමණය. එකක් මාර්තු 20 දින පළකරන ලද නිරෝධායන හා රෝග වැළැක්වීමේ ආඥාපනත යටතට වැටෙන රෝගයක් ලෙස කොවිඞ්-19 රෝගය නම් කිරීමය. අනෙක මාර්තු 25 දින නිකුත් කරන ලද කොවිඞ්-19 රෝගය සම්බන්ධයෙන් නිසි බලධාරීන් නම් කිරීමය. එහි මුළු රටම සම්බන්ධයෙන් ගත් කල නිසි බලධාරියා සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂ ජෙනරාල්වරයා වේ.
මහනගර සභා, නගර සභා හෝ ප්රාදේශීය සභා බලප්රදේශයක් සම්බන්ධයෙන් නිසි බලධාරියා වන්නේ ඒවාහි නගරාධිපති, සභාපති හෝ සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරියාය. වරායේ හා ගුවන් තොටුපළ පරිශ්රයකදී නිරෝධායන අධ්යක්ෂ හෝ එහි සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරී කාර්යාලයේ වෛද්යවරයා අදහස් වේ. යුද, නාවික හෝ ගුවන් හමුදා ස්ථානයක් සම්බන්ධයෙන් එම ස්ථානයේ වෛද්යවරයා අදහස් වේ. ඊට පරිබාහිර ප්රදේශ සම්බන්ධයෙන් දිස්ත්රික් සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂවරයා හෝ ප්රාදේශීය සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂවරයා අදහස් වේ.
එම ගැසට් පත්රය මගින් මේ නිසි බලධාරීන්ට පවරා ඇති කාර්යය වන්නේ ‘රෝගී ප්රදේශයක්’ නම් කිරීම පමණය.
කොවිඞ්-19 වසංගත රෝග ව්යාප්තිය පාලනය සඳහා නීතියෙන් පැනවූ සෞඛ්ය මාර්ගෝපදේශ නොමැති වීම සම්බන්ධයෙන් ඇත්තටම පළමුවෙන්ම හා ප්රබලව හඬ නැගිය යුතුව තිබුණේ සෞඛ්ය ධුරාවලියේ ඉහළින්ම සිටිනවායැයි කියන රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයය. එහෙත් එය ඔවුන්ගෙන් සිදුවුණේ නැත. සෞඛ්ය සේවයේ වෙනත් අය ඒ සම්බන්ධයෙන් හඬ නගන විට ඊට බාධා නොකර ඔවුන් කළ යුත්තේ අඩුම තරමේ මේ නීතිමය තත්වයන් පිළිබඳ ධුරාවලි ප්රශ්නයකින් තොරව විමසා බැලීමය.
ත්රිවිධ අර්බුදයට ප්රජාපීඩක නොවන ලෙස මුහුණ දීමට නම්..
‘ඉදිරි දිනවල රට මුහුණ දෙන ආර්ථික අභියෝග පවා ජනාධිපති ධුරයට පත්වන විට තිබුණු අභියෝගවලට වඩා දහගුණයකින් වැඩිවී ඇතැ’යි ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා කළ ප්රකාශයක් පසුගිය දිනවල වාර්තා වී තිබිණ. කෝවිඞ් වසංගතය විසින් ඇතිකරන ලද දරුණු ආර්ථික පසුබෑමේ පලවිපාක ගැන යථාර්ථවාදී වැටහීමක් එතුමා ලබාගෙන ඇති බව එම ප්රකාශය දෙස බලන කෙනෙකුට සිතිය හැකිය.
තවත් වචන දෙකක්ද එකතු කළහොත්, එම ප්රකාශයේ අර්ථය වඩාත් සම්පූර්ණ වනු ඇත. එය නම්, ‘සමාජ’ සහ ‘දේශපාලන’ යන වචන දෙකයි. සමාජ ප්රශ්න දහ ගුණයකින් බරපතළ වීම ආර්ථික අර්බුදයේම අතුරු ඵලයකි. මේ අතර, තියුණු වන දේශපාලන ප්රශ්න, එම ආර්ථික හා සමාජ ප්රශ්න උග්රවීමේත්, රටේ දේශපාලනය වෙනස් කිරීමට ජනාධිපතිතුමාම ඉදිරිපත් කර ඇති වැඩ පිළිවෙළේත් ඒකාබද්ධ නිර්මාණ වනු ඇත.
ආර්ථික ප්රශ්න උග්රවීම
ලංකාවේ ආර්ථික ප්රශ්න මෙම මාස තුන තුළ ‘දස ගුණයකින්’ උග්රවීම පිළිබඳ දත්ත සහ සංඛ්යා ලේඛන අප ඉදිරියේ නැත. එහෙත් ලෝක ආර්ථික පසුබෑම පිළිබඳ ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ විශලේෂණයට අනුව, ලංකාව සිටින්නේ මූල්ය සහ ආර්ථික අර්බුදය ඉතා උග්ර වන රටවල් කිහිපය අතරින් සෑහෙන ඉදිරියේය. ලංකාවේද මේ වසර තුළ වාර්තා වනු ඇත්තේ, ඍණ ආර්ථික වර්ධනයක්ය යන්න ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ ගණන් බැලීමයි. ඍණ ආර්ථික වර්ධනයට සමගාමීව සිදුවනු ඇත්තේ බරපතළ මූල්ය අර්බුදයකට රට පත්වීමයි. විදේශ විනිමය සිඳීයාම, ණය අර්බුදය උත්සන්න වීම, රුපියලේ අගය දිගින් දිගටම පහතවැටීම, මහජන ඉතිරිකිරීම් සිඳීයාම, ප්රාග්ධන ආයෝජන සංකෝචනය වීම, විදේශ පුද්ගලික ආයෝජන ගලාඒම නැවතීම, මහා භාණ්ඩාගාරය නිරන්තරව මුදල් මුද්රණය කිරීම, වාණිජ බැංකුවල ආර්ථික ක්රියාකාරිත්වය සංකෝචනය වීම, බැංකු ණයකරුවන් ණය ගෙවීම පැහැර හැරීම මෙම තියුණු වන මූල්ය අර්බුදයේ විවිධ පැතිකඩ වනු ඇත. ඇත්තටම, ආර්ථික අර්බුදය සහ මූල්ය අර්බුදය එකිනෙකට හේතුව මෙන්ම ප්රත්යයද ලෙසින් එකිනෙක සමග වෙලී, දඟර ගැසී තිබේ.
මාස තුනක් තුළ ගෙදරට ලොක්ඩවුන් වී සිටි මට, ගෙදරින් එළියට බැස රටතොටේ වෙන දේ ඉතා සුළු වශයෙන් නිරීක්ෂණය කිරීමටත්, ගැහැනු පිරිමින් සමග කතාබහ කර තොරතුරු දැනගැනීමටත් මඳ අවස්ථාවක් ලැබිණ. මා දුටු දේ, ඇසූ දේ සහ ඉගෙන ගත් දේ වනාහි රට පත්වෙමින් තිබෙන අති දරුණු සමාජ අර්බුදයක් නිර්මාණය වීමේ ක්රියාවලියක් පිළිබඳ සාක්ෂිය. ඒවා කිහිපයක් සාරාංශ කර දක්වමි.
දෘශ්ය සාක්ෂි
ටැක්සි සහ ත්රීවීලර් රියැදුරන් කිහිප දෙනකු සමග කතා කරන විට, ඔවුන්ගෙන් ප්රකාශ වූ පොදු තේමාවක් නම්, කුලී ගමන් සේවා සැපයීමේ කර්මාන්තය බිඳවැටීම ආරම්භ වී තිබෙන බවයි. මහජනයා සිදුකරන කුලී ගමන් ශීඝ්රයෙන් පහත යෑම ප්රධාන හේතුවයි. ඒ නිසාම, ටැක්සි රථ හා ත්රිරෝද රථවල කල්බදු ගෙවා ගැනීමට නොහැකි වීම දෙවැනි හේතුවයි. නගරවල කුලී රියැදුරන්ගේ ප්රධාන සේවාදායකයන් වූයේ පාසල් සිසුන්, වැඩට යන කාර්යාල සේවකයන් සහ හදිසි අවශ්යතා සහිත මහජනයාය. දැන් කුලී රියැදුරන්ට ඉතිරි වී සිටින සේවාදායක කණ්ඩායම වන්නේ හදිසි අවශ්යතා සහිත පුරවැසියන් ටික දෙනාය. මේ තත්වය බොහෝ විට ඔක්තෝබර්-නොවැම්බර් මාස දක්වා තිබෙන්නට පුළුවන. එවිට, කුලී රථ හා ත්රීවීලර් රියැදුරන් තම සාමාන්ය දෛනික ආදායම නොමැතිව, පාඩුවේ ‘දුවන’ සහ ‘නිකම් සිටි’ කාලය මාස අටක් පමණ වනු ඇත. ආදායම බිංදුවේදීත් මනුෂ්යයා නොමැරී ජීවත් වන බව ඇත්තය. එහෙත් මනුෂ්යයන් ජීවත් වනු ඇත්තේ හාමත, මන්දපෝෂණය, දරිද්රතාව සහ අසරණබව වැළඳගෙනය.
ළඟදී නුගේගොඩ, මහරගම, කිරුළපන, දෙහිවල, වැල්ලවත්ත, බොරැල්ල, නාරාහේන්පිට, දෙමටගොඩ වැනි කොළඹ සහ කොළඹට ඉතා ආසන්න ජනාකීර්ණව තිබි නගරවල වෙළඳාම් කටයුතු ගැන තරමක් මතුපිට මට්ටමේ නිරීක්ෂණ කිරීමට අවස්ථාවක් මට ලැබිණ. කුඩා සාප්පු, කඩ, තේ කඩ, ආපන ශාලා බොහොමයක් තවමත් තිබෙන්නේ වසා දමාය. විවෘත කර තිබෙන ඒවායේ එක්කෝ පාරිභෝගිකයන් දකින්නට නැත. සිටියත් සිටින්නේ එක්කෙනකු හෝ දෙන්නෙකි. හත් අට ගණන් සේවකයන් සිටි සාප්පුවල දැන් සිටින්නේ එක්කෙනා හෝ දෙන්නාය.
ඒවායේ අයිතිකරුවන් සහ කළමනාකරුවන් කිහිප දෙනකුම කියාසිටියේ මාසික කුලිය සහ විදුලිබිල් ගෙවීමට තරම්වත් ආදායමක් තමන්ට නොලැබෙන බවයි. හෝටල් සහ තේ කඩ විවෘත කර තිබුණත්, කොරෝනා තර්ජනයත්, මුදල් හිඟයත් නිසා මහජනයා ඒවාට යන්නේ කලාතුරකිනි. වසා ඇති බොහෝ ආපන ශාලාවල වීදුරු අතරින් පෙනෙන්නේ, මේස උඩ ඉඳගෙන ඉන්නේ ආහාර ගන්නා පාරිභෝගිකයන් නොව, අනික් පැත්ත ගසා අඩුක් කර ඇති පුටු බවයි.
මහජනතාවගේ ක්රය ශක්තිය, එනම්, භාණ්ඩ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව සිඳී යද්දී ඔවුන් වියදම් කරන්නේ ඇඳුම් හෝ සපත්තු හෝ ආභරණ හෝ පොත්පත් හෝ මිලදී ගැනීමට නොවේ. හාල් තුනපහ, එළවළු, පාන්, කුළුබඩු, පොල් සහ බෙහෙත් වැනි අත්යවශ්ය ආහාර ද්රව්ය මිස අඹ, ගස්ලබු, කෙසෙල්, දූරියන්, මැංගුස්ටින් වැනි පලතුරුවත් මිලදී ගැනීමට නොවේ. ඉහළ යන විදුලි බිල්ද මේ ජීවන බර වැඩිවීමට හේතු වී තිබේ. මාළු විකිණීම ළඟදී සිට දැඩි ලෙස පහළ වැටී තිබෙන බව බයිසිකලයෙන් සහ අත් කරත්තයෙන්ද, ත්රීවීල් රථවලින්ද මාළු ගෙන් ගෙට ගොස් විකුණන වෙළෙන්දෝ කිහිප දෙනෙක්ම මා සමග කීහ. ඒ අපේ නාගරික පුරවැසියන් බටහිර මධ්යම පන්තික මෝස්තරයට එළවළු බුදින්නන් බවට පත්වීම නිසා නොවේ. මාළු තවදුරටත් මිලදී ගැනීමට දුෂ්කර ආහාර භාණ්ඩයක් වී තිබෙන නිසාය. නාගරික මෙන්ම ග්රාමීය සුළු වෙළඳුන් හෝ සුළු ව්යාපාරිකයන්ගේ ආර්ථිකය එහෙම පිටින්ම පාහේ ඇණහිට තිබේ.
ග්රාමීය ආර්ථිකය
ග්රාමීය ආර්ථිකය සහ ග්රාමීය ජනජීවිතය කඩාවැටීම යනු සුළුවෙන් තක්සේරු කළ යුතු සමාජ ව්යසනයක් නොවේ. ග්රාමීය පවුල් බොහොමයක ආර්ථික පැවැත්ම 1980 ගණන්වල සිට රඳා පවතින්නේ වී ගොවිතැන මතම නොවේ. තෙත් කලාපයේ බොහෝ ගෙවීන්ද, වියළි කලාපයේ බොහෝ අඳගොවීන්ද, සුළු ගොවීන්ද අතර වී ගොවිතැන තිබෙන්නේ ආදායම් මාර්ගයකට වඩා ආහාර සුරක්ෂිතතා මාධ්යයක් ලෙසය. නැත්නම් ණය ගෙවීමේ යාන්ත්රණයක් ලෙසිනි. නගරයේ සහ නිදහස් වෙළෙඳ කලාපයේ කර්මාන්තශාලාවල වැඩ කරන තරුණ කම්කරු ස්ත්රීන් සහ තරුණයන්, කොළඹ ත්රීවීලර් රියැදුරන්, අසංවිධිත අංශයේ සේවකයන්, කොන්ත්රාත් කම්කරුවන් මෙන්ම පහළ මට්ටම්වල රජයේ සේවකයන් වශයෙන්ද ගැමි පවුල්වල සාමාජිකයන් ලබන වැටුප් ග්රාමීය සමාජයේ ආර්ථික ජීවිතයේ වැදගත් කොටසකි. එහෙත් ඒවා දැන් වියැකී ගොසිනි. මේ අතර, එළවළු සහ පලතුරු වෙළෙඳපොළේ අකර්මණ්ය වීම නිසා ග්රාමීය ගොවි ආර්ථිකයට මාර්තු මාසයේ සිට වැදී ඇති පහර සුළුපටු එකක් නොවේ.
මේවා නිදසුන් පමණි. ගමනාගමන, සංචාරක, හෝටල්, සුළු කර්මාන්ත, ස්වයං රැකියා, සිඟාකෑම ආදි ආර්ථික ක්ෂෙත්ර ගැනද අපට මෙවැනිම නිරීක්ෂණ කළ හැකිය. බිඳවැටීමට ලක්වනු ඇත්තේ ග්රාමීය ආර්ථික ජීවිතය පමණක් නොවේ. නාගරික, අර්ධ නාගරික, වතුකරය යන සෑම ක්ෂෙත්රයකටමත්, සමාජ පන්ති බොහොමයකටත් මෙම ආර්ථික සහ සමාජ කඩාවැටීම එක සේ බලපානු ඇත.
දේශපාලන කඩාවැටීම
මේ අතරේ සිදුවීමට නියමිත දේශපාලන කඩාවැටීම, ජනාධිපතිතුමා සහ ඔහුගේ සහාය කණ්ඩායම්වල නිර්මාණයක් ලෙස ගොඩනැගෙමින් තිබෙන්නකි. එම කඩාවැටීම සිදුවනු ඇත්තේ ලංකාවේ වර්තමාන දේශපාලනයේ පදනම් කුලුනු වන පාර්ලිමේන්තු ප්රජාතන්ත්රවාදය, ප්රජාතන්ත්රවාදී ව්යවස්ථාවාදය, මානව අයිතිවාසිකම් සහ නීතියේ ආධිපත්යය යන මේවායි.
පාර්ලිමේන්තු ප්රජාතන්ත්රවාදය අවසන් කිරීමේ, නැතහොත් දුර්වල කිරීමේ න්යාය පත්රය, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ දේශපාලන වාහනය වූ වියත් මග සංවිධානය විසින් සකස් කරනු ලැබ තිබුණේ කෝවිඞ් වසංගතය පැමිණීමට පෙර කාලයේදීය. ගිය වසරේ පාස්කු ඉරිදා ත්රස්තවාදී ප්රහාරය නිසා එම න්යාය පත්රයට දේශපාලන ශක්තියක් ලැබිණ. ජනාධිපතිවරණයෙන් ලැබූ ජයග්රහණය නිසා එයට යම්කිසි සුජාතභාවයක්ද ලැබිණ. එහෙත් මේවා සිදුවූයේ කොරෝනා වසංගත අර්බුදයට පෙරය.
කොරෝනා වසංගතය විසින් ඇතිකරනු ලැබ ඇති ආර්ථික සහ සමාජ අර්බුදය ඉදිරියේ, ලංකාවට සුදුසු සහ යෝග්ය දේශපාලන විකල්පය වන්නේ පාර්ලිමේන්තු ප්රජාතන්ත්රවාදයෙන් බැහැර වීමවත්, සිවිල් -මිලිටරි හවුල් පාලන තන්ත්රයක් ගොඩනැගීමවත් නොවේ. ඒ මගින් සිදුවනු ඇත්තේ, ලංකාව අලුත් දේශපාලන අර්බුදයකට ගෙන යාමයි. මන්ද යත්, දැනට තියුණු වෙමින් ගොඩනැගෙන ආර්ථික අර්බුදය නිසා ඇතිවිය හැකි සමාජ අසහනය සහ සමාජ ප්රතිවිරෝධතා පිපිරී යාම නිසා ඇතිවන සමාජ දේශපාලන අස්ථාවරභාවය කළමනාකරණය කිරීම සඳහා රාජ්ය බලය විධායකය සහ යුද හමුදා වෙත කේන්ද්රගත කිරීමේ විකල්පයට ඇත්තේ මර්දනයේ සහ අවි බලය පෙන්වීමේ ප්රතිචාරයි. ‘රතුපස්වල’ මාදිලියේ ප්රතිචාරයි. එම අසාර්ථක වූ ‘රතුපස්වල චර්යා මාදිලියෙන්’ ආණ්ඩුවේ නායකත්වයේ මනෝ රාමුව වෙනස් වූ බවට කිසිදු සාක්ෂියක්, කොරෝනා අර්බුද සමයේදී ජනාධිපතිතුමාගෙන් ප්රකාශ නොවීම, පුරවැසියන් බොහෝ දෙනා නිරීක්ෂණය කර ඇති දෙයකි.
ගොඩනැගෙන ඉදිරි අර්බුදය කළමනාකරණය කිරීමට සමාජයට අඩුවෙන්ම වියදම් යන ප්රතිපත්ති විකල්ප සොයාගත හැක්කේ, තීරණ ගැනීමේ බලය, ප්රතිපත්ති නිර්ණය කිරීමේ බලය සහ රාජ්ය බලය එක පුද්ගලයකු අත කේන්ද්රගත කිරීමෙන් නොවේ. එම වගකීම් සහ බලය පුද්ගලයන්, ආයතන සහ පාර්ශ්වකරුවන් අතර බෙදාගැනීමෙනි. සියලු පාර්ශ්ව සමග සාකච්ඡා, සහමන්ත්රණ, අදහස් විමසීම් මෙන්ම විවෘතව සිදුවන මතගැටීම් සහ විවාද තුළිනි. පාර්ලිමේන්තුව දුර්වල කිරීමෙන් නොව එහි ප්රජාතන්ත්රවාදී ශක්තිය ආරක්ෂා කිරීමෙනි. සමාජයෙන් මතුවන විවේචන, විරෝධතා සහ අමනාපතා ඉවසිය හැකි දේශපාලන චර්යාවක් සහිත විවෘත ලෙසම ප්රජාතන්ත්රවාදී ආණ්ඩුක්රම මාදිලියක් අලුතෙන් ගොඩනගා ගැනීමෙනි. ආණ්ඩුකරණය කාර්යක්ෂම වන්නේ ඉහළ සිට ආඥා කිරීමේ දේශපාලනයෙන් නොව, පහළද සමග ඇති සංවාදය තුළින් ඇතිකර ගන්නා අතරමග-සමාදානවාදී දේශපාලනයක් ගරු කිරීමෙනි යන විශ්වාසය ඒ සඳහා අවශ්ය වේ.
තියුණු ආර්ථික හා සමාජ අර්බුද, බලහත්කාරය හා මර්දනය යොදා ප්රජාපීඩක ලෙස විසඳිය හැකි යැයිද, ඒ මගින් දේශපාලන ස්ථාවරභාවය සහතික කළ හැකි යැයිද, ආර්ථික සමෘද්ධිය සහ සමාජ සෞභාග්යය ඇතිකළ හැකි යැයිද යන ආණ්ඩුවේ මූලික ප්රවාදය විචාරයට ලක්කිරීම අත්යවශ්යය. පශ්චාත්-කොරෝනා නව ව්යසනයකට අප රට ඇද දැමීම වැළැක්වීමට නම් අවශ්ය වන්නේ පාර්ලිමේන්තු ප්රජාතන්ත්රවාදය අතහැර දැමීම නොව, එහි දුර්වලතාවලට පිළියම් යොදමින් එය ශක්තිමත් කිරීමයි. තුනෙන් -දෙකක බහුතර බලයෙන් කළ යුත්තේ, පාර්ලිමේන්තුව බෙලහීන කිරීම නොව, පාර්ලිමේන්තු ප්රජාතන්ත්රවාදී කාර්යභාරය ශක්තිමත් කරන ප්රතිසංස්කරණ ගෙනඒමයි.
හොරෙන්ම නීතිපතිට ගිය ‘මොළ හේදීමේ කඳවුරු’ කෙටුම්පත
අන්තවාදී ආගමික මතවාද සහිත සැකකරුවන් එම මතවාදයෙන් මුදවා ගැනීම සඳහා පුනරුත්ථාපන රෙගුලාසි කෙටුම්පතක් නීතිපතිවරයා සංශෝධන වලට යටත්ව අනුමත කර ඇතැයි පසුගිය සතියේ පුවත්පත් වාර්තා කර තිබුණි. ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ලේකම් කමල් ගුණරත්න මෙම කෙටුම්පත නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වෙත එවා ඇත. මෙම පුවත ජුනි 17 වැනිදා නීතිපතිවරයාගේ සම්බන්ධීකරණ නිලධාරිනි නීතිඥ නිශාරා ජයරත්න මෙනවිය කළ ප්රකාශයකින් හෙළිදරව් විය. මෙතෙක් අප දැන නොසිටි පුනරුත්ථාපන කඳවුරු පිළිබඳ පනත් කෙටුම්පතක් පිළිබඳ අසන්න ලැබුණේ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ මෙම ප්රකාශයෙන්ය. එතෙක්, එවැනි කෙටුම්පතක් පිළිබඳ සාමාන්ය පුරවැසියන් දැන සිටියේ නැත.
පාස්කු ඉරිදා ප්රහාරය සම්බන්ධයෙන් සැක පිට අත්අඩංගුවට පත් සෘජුවම ප්රහාරය හා සම්බන්ධ නොවූ අන්තවාදී මතවාද දරන සැකකරුවන් එම මතවාදයන්ගෙන් මුදා ගැනීමට මෙම පුනරුත්ථාපන රෙගුලාසි සකස් කර ඇති බව නිශාරා ජයරත්න මෙනෙවිය කියා තිබුණි. මෙම පිරිස පාස්කු ප්රහාරයට සෘජුවම සම්බන්ධ නොවුණත් සහරාන්ගේ දේශනයන්ට සහභාගී වූ අන්තවාදී අදහස් දරන පිරිසක් බව ඇය කියා තිබුණි.
ඉන්පසුව සන්ඬේ ටයිම්ස් පුවත්පත, ඬේලි ෆයිනෑන්ෂල් ටයිම්ස් පුවත්පත ඇතුළු මාධ්ය ආයතන වලින්ද, අප කරන ලද විමසීම් වලින්ද මෙම රෙගුලාසි කෙටුම්පත පිළිබඳ මූලික තොරතුරු හෙළිදරව් වී ඇත. එහෙත් දැනට නීති කෙටුම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවේ ඇති මෙම රෙගුලාසි ගැන වැඩි දෙයක් පුරවැසියන් දන්නේ නැත. ආණ්ඩුව ඒ ගැන රටට කියා නැත. අප වෙනුවෙන් නීති සැකසීමට පත් කළ මහජන නියෝජිතයෙකු නොවන, හමුදාමය පසුබිමක් ඇති නිලධාරියෙකු පමණක් වන ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ලේකම් කමල් ගුණරත්න සකස් කළ මෙම කෙටුම්පත ගැන තොරතුරු මෙතෙක් හෙළිදරව් නොවීම භයානක කාරණාවකි. ඒ එය අතිශය සංවේදී කෙටුම්පතක් විය හැකි නිසාය.
දැනට ඇති තොරතුරු
වාර්තා වන ආකාරයට මෙම පුනරුත්ථාපන කඳවුරු පිහිටුවීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ බන්ධනාගාර කොමසාරිස් යටතේය. කෙටුම්පතෙන් කර ඇත්තේ කඳවුරු පිහිටුවීම සඳහා බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුවට බලය ලබා දීමය.
මෙම රෙගුලාසි හඳුන්වාදීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ 27 වැනි වගන්තිය යටතේය. එහෙත් ගැටලුව ඇත්තේ එම වගන්තිය අනුව රෙගුලාසි පැනවීමේ බලය ඇත්තේ ආරක්ෂක අමාත්යවරයාට වීමය. ආරක්ෂාව රකිනවා යැයි කියමින් ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ බලයට ආවත්, ලංකාවේ ආරක්ෂක අමාත්යවරයෙක් නැත. ඒ නිසා ආරක්ෂක විෂයභාර අමාත්යවරයා පැනවිය යුතු රෙගුලාසි පනවන්නට කෙනෙක්ද නැත. වාර්තාවන ආකාරයට නීතිපතිවරයා උපදෙස් දී ඇත්තේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට අනුව ජනාධිපතිවරයාට රටේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ බලතල පැවරෙන බැවින්, ඒ යටතේ මෙම රෙගුලාසි පනවන ලෙසය. නීතිපතිවරයා එසේ උපදෙස් දුන්නත්, එය වලංගු තර්කයක්දැයි වෙනම කතා කළ යුතුය. සේනාධිනායක හා ආරක්ෂක විෂයභාර අමාත්ය යනු එකිනෙකට වෙනස් තනතුරු දෙකකි.
සන්ඬේ ටයිම්ස් හා ඬේලි ෆයිනෑන්ෂල් ටයිම්ස් පුවත්පත් පෙන්වාදී ඇති ආකාරයට මෙම කෙටුම්පත අනුව පිහිටුවන පුනරුත්ථාපන කඳවුරු වලට කණ්ඩායම් තුනක් මෙම කඳවුරු වලට යැවීමට බලාපොරොත්තු වෙයි. මුල්ම පිරිස වන්නේ අන්තවාදී මතවාද දරමින් බරපතළ අපරාධ සිදුකර ඇති බවට චෝදනා ලබා ඇති පුද්ගලයන්ය. දෙවැනි කොටස වන්නේ බරපතළ අපරාධ ගැන චෝදනා නැතත් අන්තවාදී ක්රියා වලට සම්බන්ධතා ඇති පුද්ගලයන්ය. තෙවැනි කොටසක්ද සිටී. ඒ එවැනි ක්රියා වලට සම්බන්ධයක් නැතත්, අන්තවාදී අදහස් අනුමත කරන ක්රියා සිදුකර ඇති පුද්ගලයන්ය. මෙම පුනරුත්ථාපන ක්රියාවලියට මුලින්ම යොමු කරන්නේ තෙවැනි පිරිස බව සන්ඬේ ටයිම්ස් වාර්තාවෙහි දැක්වේ.
මීට පෙර එල්ටීටීඊ සංවිධානයට සම්බන්ධ පිරිස් පුනරුත්ථාපනය කිරීම සඳහා ආරක්ෂක හමුදා යටතේ පුනරුත්ථාපන කඳවුරු ක්රියාත්මක කර තිබුණි. ඒ 2009 සහ 2011 වර්ෂවලදී ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ නිකුත් කළ ආරක්ෂක රෙගුලාසි යටතේය. එහිදී පුනරුත්ථාපනයට ලක් කළේ බාර වූ එල්ටීටීඊ ක්රියාකාරීන් හා එල්ටීටීඊය පාලනය කළ ප්රදේශ වල සිටි පුද්ගලයන්ය.
මෙම පුනරුත්ථාපන ක්රියාවලිය ගැන තොරතුරු නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව නම් ස්වාධීනත්වයක් ඇති ආයතනයට යනතෙක්ම ආණ්ඩුව එය සඟවාගෙන සිටීම ලෙහෙසි පහසු කාරණයක් නොවේ. මේ මොහොතේදී පවා එම පුනරුත්ථාපන ක්රියාවලිය කුමක්ද, එය ගැන බියක් ඇති කරගත යුතුද යන කාරණා නිශ්චිතව සිතාගත නොහැක. අන්තිමේ මේ ගැන හරියටම දැනගැනීමට හැකි වනු ඇත්තේ එය ක්රියාත්මක කිරීමෙන් පසුය. එනම්, ගැසට් මගින් ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසුය.
මෙම රෙගුලාසි ගැන දැනට හෙළිවී ඇති කරුණු අනුව කිව යුතු දේවල් කිහිපයක් ඇත.
අන්තවාදීන් තීන්දු කිරීමේ බලය
මෙය අනුව ‘අන්තවාදීන්’ කවුදැයි තීන්දු කොට ඔවුන්ව පුනරුත්ථාපන කඳවුරු වලට යැවීමේ බලය හිමිවන්නේ අධිකරණයට නොවේ. ඒ වෙනුවට එම බලය ආණ්ඩුවේ වුවමනාව යටතේ පාලනය වන ආයතනවලට හිමි වේ. ඒ අනුව ‘අන්තවාදීන්’ කවුදැයි තීන්දු කිරීම දේශපාලනික කාරණයක් බවට පත්වේ. ‘අන්තවාදී’ යන වචනයත්, දැනට ඇති නීතිරීතිත් ප්රතිවාදීන්ට එරෙහිව හතර අතේ වනන ආණ්ඩුව ගැන ඇති අවිශ්වාසය මෙම රෙගුලාසි ගැනත් ඇති වන්නේ ඒ නිසාය.
මේ ආණ්ඩුවට අනුව ‘අන්තවාදී’ යන වචනයට සීමා නැත. නීතිඥ හිජාස් හිස්බුල්ලා අත්අඩංගුවට ගෙන චෝදනා ඉදිරිපත් නොකරම සිරකර තබාගෙන සිටී. දැනටමත් ඔහු ‘අන්තවාදියෙකු’ ලෙස ලේබල් කර හමාරය.
ඉස්ලාම් ආගම අනුව පුළුල් අර්ථයක් ඇති ‘ජිහාද්’ යන වචනය, අන්තවාදයට කිසි සම්බන්ධයක් නැති සාමකාමී ෆේස්බුක් සටහනක් වෙනුවෙන් යෙදූ නිසා රම්සි රසාක් නම් තරුණයා අත්අඩංගුවට ගෙන මාස කිහිපයකි. ඔහු තවම අත්අඩංගුවේය.
වෛද්ය සාෆි ෂියාබ්දීන් මීට පෙර අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණේද ‘අන්තවාදී’ ලේබලය අලවමින්ය. එහෙත් වසරක් ගතවීත් ඔහුට එරෙහි එක චෝදනාවක්වත් ඔප්පු කිරීමට තබා, පිළිගත හැකි සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීමටවත් හැකිවී නැත. වඳ කළා යැයි කියන එක අම්මා කෙනෙකු ගැනවත් ඔප්පු කිරීමට හැකිවී නැත.
හිටපු අමාත්ය රිෂාද් බදියුදීන්ගේ සහෝදරයා අත්අඩංගුවට ගැනීමද රිෂාද් බදියුදීන් නම් දේශපාලනඥයා සහ ඔහු අයත් වන දේශපාලන ධාරාව කෙරෙහි චෝදනා එල්ල කිරීම හැර වෙනත් පිළිගත හැකි සාධක මත සිදු කළාදැයි විශ්වාස කිරීම අසීරුය.
ඉදිරියේ මේ ආකාරයට කුමන පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගනු ඇතිදැයි සිතාගත නොහැක. හිටපු ආණ්ඩුව යටතේ පාස්කු ඉරිදා ත්රස්ත ප්රහාරයෙන් පසු සිදුකළ අත්අඩංගුවට ගැනීම් කීයක් විකාර සහගත ඒවාදැයි අමතක නොකළ යුතුය.
දෙවැනි කාරණය යම් පුද්ගලයෙකුගේ ‘අන්තවාදී අදහස්’ ඉවත් කිරීම සිදු කරන්නේ කෙසේද යන්නය. පුද්ගලයෙකුගේ අදහස් වෙනස් කිරීම පහසු ක්රියාවක් නොවේ. අනෙක් අතට ‘අන්තවාදී අදහස්’ ඉවත් කළ පසු ඔවුන්ගේ හිසට ඇතුළත් කරන නව අදහස් මොනවාද යන්නය. මෙම පුනරුත්ථාපන ක්රියාවලිය ඉස්ලාම් ආගම මුල් කරගත් සැකකරුවන්ට ඉස්ලාම් මවුලවිවරුන්ව ගෙන්වා ඔවුන්ගේ ධර්මය පිළිබඳ දේශන පවත්වමින් සිදුකරන එකක් නම් එය යම් දුරකට පිළිගත හැකිය. එහෙත් මෙවැනි කඳවුරු සඳහා දැනට ඇති ආදර්ශ අනුව සිදු කරන්නේ ඉස්ලාම් ආගම ඉගැන්වීම නොව, ඔවුන්ව සිරකරුවන් ලෙස තබාගෙන රජයට අවැසි ලෙස ඔවුන්ගේ ඔළු හේදීමය.
චීනයේ නරක උදාහරණය
තුන්වැනි අවදානම් සහගත කාරණය පෙන්වාදිය යුත්තේ ඒ අනුවය. ඒ මීට පෙර මෙවැනි කඳවුරු පිහිටවූ කුප්රකට චීන සමූහාණ්ඩුව හා මෙවැනි කඳවුරු පිහිටුවීමට බලාපොරොත්තු වන බව කියන ඉන්දියාවය.
පසුගිය වසර තුනකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ මෙවැනි කඳවුරු චීනයේ පිහිටුවා තිබුණි. චීනයේ සුළුතර ජනවර්ගයක් වන චීනයේ උයිගර් මුස්ලිම්වරුන්ව එම කඳවුරු වල රඳවා තිබුණි. ලොව පුරා ප්රජාතන්ත්රවාදයට ගරු කරන, මානව හිමිකම් ගැන උනන්දුවක් දක්වන ආයතන, සංවිධාන හා පුද්ගලයන් මෙම කඳවුරු ගැන සැක පළ කර තිබුණි. එහෙත් චීනය නිල වශයෙන් ප්රකාශ කර තිබුණේ එම කඳවුරු වලට ස්වෙච්ඡාවෙන් අන්තවාදී අදහස් දරන අය පැමිණෙන බවය. තමන් අන්තවාදියෙකු බව තමන්ම තේරුම්ගෙන, තමන්ම ස්වෙච්ඡාවෙන් මෙවැනි කඳවුරකට යන බව කිසිසේත් පිළිගත නොහැකි ප්රකාශයක් විය. ගෙවුණු වසර තුනේ චීනයට කිසි ත්රස්ත ප්රහාරයක් එල්ල නොවුණේ මෙම කඳවුරු නිසා බව චීනය ආඩම්බරයෙන් කියා තිබුණි.
එහෙත් මානව හිමිකම් ක්රියාකාරීන් කියා තිබුණේ ස්වාධීන අනන්යතාවයක් ඇති උයිගර් මුස්ලිම්වරුන්ගේ අනන්යතාවය නැති කිරීමටත්, චීන රජයට අවශ්ය ආකාරයට ඔවුන්ගේ හිස් සේදීමටත්, අධිකරණ ක්රියාවලියකට පිටින් ඔවුන්ව සිරගත කිරීමටත් මෙම කඳවුරු පාවිච්චි කරන බවය.
2019 නොවැම්බර් මාසයේ අයි.සී.අයි.ජේ. නම් සංවිධානය සහ එම සංවිධානය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන බීබීසී, ගාඩියන් ඇතුළු මාධ්ය ආයතන 17ක් මෙම කඳවුරු වලට අදාළ දත්ත එකතුවක් ඇසුරෙන් ගවේෂණාත්මක හෙළිදරව් සිදුකර තිබුණි. මෙම කඳවුරු සිර කඳවුරු වූ බව එයින් තහවුරු විය. මිලියනයකට අධික පිරිසක් මෙම කඳවුරු වල රඳවාගෙන සිටි බව හෙළිදරව් විය.
චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්රධානියෙකු යැවූ ලිපියක් හෙළිදරව් වූ ලේඛන අතර විය. එම ලිපියේ පැහැදිලි ලෙස සඳහන් කර තිබුණේ මෙම කඳවුරු ‘ආරක්ෂිත සිරගෙවල්’ ලෙස ක්රියාත්මක කරන ලෙසය. එහි රඳවන පුද්ගලයන්ට ‘පැන යෑමට ඉඩ නොදීම’, ‘වැරදි වලට දඬුවම් කිරීම’ ආදි උපදෙස් එහි ඇත. හෙළිදරව් වූ කරුණු අනුව කඳවුරු වල සිටි පුද්ගලයන් වැසිකිළි යෑම ඇතුළු සියලු ක්රියා නිරීක්ෂණය කිරීම සිදුවී තිබේ.
මෙම කඳවුරු වලට පුද්ගලයන් යවා ඇත්තේ ත්රස්ත ක්රියා වලට සම්බන්ධයැයි තොරතුරු හෙළිවීම නිසා නොවේ. උදාහරණයක් ලෙස එක් ජංගම දූරකථන යෙදවුමක් පාවිච්චි කළ මිලියන 1.8 දෙනෙකුගේ තොරතුරු මෙම කඳවුරු වලට යැවීම පිළිබඳ සලකා බැලීමට යොමු කර තිබුණි. අවසානයේ චීන රජයට අවශ්ය ලෙස එම පුද්ගලයන්ගේ අදහස් ප්රතිසංස්කරණය කිරීම කඳවුරු වල අරමුණ විය. මෙම සිදුවීම හියුමන් රයිට්ස් වොච් ඇතුළු ජාත්යන්තර සංවිධාන ගණනාවක් තමන්ගේ වාර්ෂික වාර්තා වල ප්රධාන කරුණ ලෙස ඇතුළත් කර තිබුණි. මෙම කඳවුරු අධිකරණ ක්රියාදාමයට පිටින්, ආණ්ඩුවේ වුවමනාව මත පුද්ගලයන්ට සිර දඬුවම් ලබාදීමේ ක්රමයක් බව පැහැදිලි විය.
ඊට අමතරව ඉන්දීය ආරක්ෂක ප්රධානී බිපින් රාවත් ඉන්දියාවේ මෙවැනි කඳවුරු පිහිටුවීම ගැන ප්රකාශයක් 2020 ජනවාරි 15 වැනිදා කර තිබුණි. කාෂ්මීරයේ අන්තවාදී අදහස් දරණ පුද්ගලයන්ව පුනරුත්ථාපනය කළ යුතු බව ඔහු කියා ඇත. ඉන්දීය ආණ්ඩුව මෙවැනි කඳවුරු පිහිටුවීමක් කරනු ඇතැයි එරට මානව හිමිකම් ක්රියාකාරීන් සැක පළ කර තිබේ. මෙම ප්රකාශයම බරපතළ කාරණයක් ලෙස ගෙන, ඉන්දීය ක්රියාකාරීන් විරෝධය පළ කර තිබුණි. මෙවැන්නක් ප්රකාශ කිරීමම කම්පනයක් ඇති කරන සිදුවීමක් බව නිව්යෝක් ටයිම්ස් වැනි ආයතන වලට ප්රකාශ ලබාදෙමින් එම ක්රියාකාරීන් කියා තිබුණි.
ත්රස්තවාදී ප්රහාර ගැන සැබෑ බියක් දක්වන කෙනෙකු චීනයේ කඳවුරු ගැන ප්රසාදජනක හැඟීමක් ඇති කරගනු නොඅනුමානය. එහෙත්, විධිමත් අධිකරණ ක්රියාදාමයකින් එවැනි ක්රියා වලට සම්බන්ධ අයට දඬුවම් කිරීමත්, අන්තවාදයට පුද්ගලයන් තල්ලු නොවන ආකාරයේ ජාතිවාදයෙන් තොර සාමකාමී රාජ්යයක් ගොඩනැඟීමත්, නිසි ආරක්ෂක පියවර අනුගමනය කිරීමත් අන්තවාදය පරාජය කරන්නට කළ යුතු ක්රියාය. යම් ජනවර්ගයකට අයත් අය අධිකරණ ක්රියාදාමයකට පිටින් සිරගත කිරීමෙන් සිදු වන්නේ අන්තවාදය මැඬලීමක් නොවේ.
ශ්රී ලංකාවේ අප නොදුටු රෙගුලාසි කෙටුම්පතක් නීති කෙටුම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවටම යවා ඇත. දැන් අප කළ යුත්තේ කුමක්ද? ආණ්ඩුවට මේ ගැන කරුණු හෙළි කරන්නැයි බල කළ යුතුය.
තුනෙන් දෙකට එරෙහිව ඡන්දය දෙන්න – ආචාර්ය දයාන් ජයතිලක
ආණ්ඩුවට තුනෙන් දෙක ලැබුණොත් දේශපාලන අස්ථාවරත්වයක් ඇතිවේවි කියලා ඔබ කියා තිබුණා..
ආණ්ඩුවට තුනෙන් දෙකක් ලැබුණොත් රටට ගොඩ එන්න බැරිවෙන විදියේ විශාල විනාශයක් ඇති වෙනවා. මම කියන්නේ ප්රධාන කරුණු දෙකක් උඩ. එකක් තමයි අපේ දේශපාලන ඉතිහාසය. තුනෙන් දෙකක බලයක් ලැබුණු ආණ්ඩු නිසා අපේ රටට සිද්ධවුණ දේවල් මතක් කරලයි මම ඒක කියන්නේ. ඕනෑ දෙයක් කරනකොට බලන්න එපැයි මීට කලින් ඒක කෙරුණාම වුණේ මොකක්ද කියලා. දෙවැනි කාරණාව මෙම ආණ්ඩුවේ තියෙන නිශ්චිත සුවිශේෂ මතවාද හා ගුණාංග.
පරණ අත්දැකීම් ගැන විස්තර කළොත්..
ලංකාවේ තුනෙන් දෙකක බලයක් මුලින් ලැබුණේ සිරිමා බණ්ඩාරනායකගේ 1970 ආණ්ඩුවට. දෙවැන්න ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතාට 1977 දී. අපට ඒ කාලය ආණ්ඩු දෙකක වකවානු දෙකක් හැටියට දකින්න පුළුවන්. නැත්නම් අපට තුනෙන් දෙකක ආණ්ඩු තිබුණු 1970 සිට 1988 දක්වා එක් කාලසීමාවක් හැටියට දකින්නත් පුළුවන්. මොන විදියට බැලුවත් අපට පෙනෙන්නේ මහා ලේ සාගරයක්. 1970 ආණ්ඩුව තුනෙන් දෙකක් අතැතිව බලයට ආවා. කලින් හිටපු යූඇන්පී ආණ්ඩුව බලය අත්හරින්නේ නැති බවට තිබුණු අදහස මුල් කරගෙන ජවිපෙ ආයුධ සන්නද්ධව ශක්තිමත් වෙලා හිටියා. ඒ අතරේම ජවිපෙ 1970 ඡන්ද ව්යාපාරයේදී සමගි බලවේගයට පත්වීමට විවේචනාත්මක සහයෝගය දුන්නා. නෙළුම්දෙණියේ බෝම්බ පිපිරීම වගේ ඒවා වුණේ එජාපයේ දක්ෂිණාංශය ඩඞ්ලි සේනානායකවත් යටත් කරගෙන බලය අත් නොහරින බව හිතලා ගොඩගහපු ආයුධ නිසයි. සමගි ජන පෙරමුණු ආණ්ඩුවට තිබුණේ තමන් බලයට පත්වීම සඳහා උදව් කළ තරුණ බලවේගය එක්ක සාකච්ඡා කරන එක. එහෙත් තුනෙන් දෙකක බලය නිසා තිබුණු අහංකාරකම නිසා සාකච්ඡා කළේ නැහැ. ආණ්ඩුවකට තුනෙන් දෙක තිබුණාම අහංකාරකමක් ඇතිවෙනවා. ඒ නිසා මර්දනයට ගියා. ඔය දකුණේ තත්වය.
උතුරේ 1970 ඡන්දයේදී වෙනම රාජ්යයක් ඉල්ලපු එකම අපේක්ෂකයා පරාද වුණා. ෆෙඩරල් පක්ෂය ඉල්ලා සිටියේ ෆෙඩරල් ක්රමයක්. ඔවුන් ජයග්රහණය කළා. එහෙත් අවුරුදු හයක් යනකොට 1976 දී වඩුක්කෝඩෙයි සමුළුවේදී ෆෙඩරල් පක්ෂය වෙනම රාජ්යය පිළිබඳ මතවාදය වැළඳගන්නවා. 1977 දී දෙමළ පක්ෂ සියල්ල දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ ලෙස ඉදිරිපත් වුණා. ඔවුන් එකම සටන්පාඨයක් ඉදිරිපත් කළේ. ඒ ස්වාධීන ස්වෛරී සමාජවාදී තමිල් ඊලාම් රාජ්යයක් ඕනෑ කියලා. 1977 දී සම්පූර්ණ උතුරු පළාත හා නැගෙනහිර කොටසක් ඒ සටන්පාඨය ජයග්රහණය කළා.
ඒ වෙනසට සමගි පෙරමුණු ආණ්ඩුව බලපෑවේ කොහොමද?
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් ගෙනාවා. ප්රශ්නය තිබුණේ දෙමළ එක්සත් පෙරමුණේ නායක චෙල්වනාගම් මහත්තයා කරුණු හයක ලියමනක් යෝජනා ලෙස එව්වා. ඒකේ රැඩිකල්වාදයක්, බෙදුම්වාදයක් තිබුණේ නැහැ. ආණ්ඩුව ඒ ලියුම බැලුවේවත් නැහැ. එහෙම බලන්න වුවමනාවක් තිබුණේ නැහැ. මොකද, තුනෙන් දෙක තිබුණා. ආණ්ඩුව ඔවුන්ගේ යෝජනා සම්පූර්ණයෙන්ම පැත්තට දාලා සිංහල පමණක් රාජ්ය භාෂාව කරලා, බුදුදහමට ප්රමුඛස්ථානය දීලා සෝල්බරි ව්යවස්ථාවෙන් සුළුතරයට තිබුණු සියලුම ආරක්ෂාවන් බිඳදමලා අධිපතිවාදී ව්යවස්ථාවක් ගෙනාවා. ඒ ව්යවස්ථාව ගෙනාපු අවුරුද්දේ දෙමළ තරුණයන් කළුකොඩි ඔසවපු එකට ඔවුන්ව හිර කළා අවුරුදු ගණනකට. 1972 ව්යවස්ථාවේ දරුවා හැටියට දෙමළ නව කොටි සංවිධානය ඒ අවුරුද්දේම ඉපදුණා.
අනෙක 1977 දක්වා ක්රියාත්මක කරපු ආර්ථික ප්රතිපත්තිය නිසා මිනිසුන් අඩ හාමතේ හිටියා. ජේ.ආර්. ජයවර්ධන ආණ්ඩුවට හයෙන් පහක් ලැබුණේ සමගි පෙරමුණු ආණ්ඩුවේ ආර්ථික ප්රතිපත්තිය නිසා. මිනිසුන් කුණුබක්කිය හාරලා ගස්ලබු ලෙලි කන තැනට ආර්ථික ප්රතිපත්තිය බලපෑවා. ඒක කරන්න පුළුවන් වුණේ තුනෙන් දෙක තිබුණු නිසා. නැත්නම් මෙහෙම කළොත් ගෙදර යන්න වේවි කියලා බය වෙනවානේ. තුනෙන් දෙකේ ප්රාකාරය පිටිපස්සේ ආණ්ඩුව කල් ගත කළා. රටේ බෙදුම්වාදය, දකුණේ පළවැනි කැරැල්ල ඇතිවුණේ ඒ තුනෙන් දෙකේ ආණ්ඩුව කාලයේ.
හැත්තෑහතෙන් පසු ආණ්ඩුව ගැන කීවොත්..
ඔවුන් ජේවීපීය තහනම් කළා. ඒ සම්පූර්ණ බොරුවක් උඩ. 1983 මුල් කාලයේ නියමිතව තිබුණු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය නොතියා ඒ වෙනුවට ප්රචණ්ඩ සහ ප්රෝඩාකාරී ජනමත විචාරණයක් 1982 දෙසැම්බර් මාසයේ පැවැත්වුවා. බණ්ඩාරනායක මැතිනිගේ ප්රජා අයිතිය අහෝසි කරලා ප්රධාන විපක්ෂය දුර්වල කළා. විජය කුමාරතුංගව හිරේ දැම්මා. පාර්ලිමේන්තු ඡන්දය නොතියපු නිසා එක්සත් ජාතික පක්ෂය හඳුන්වාදුන් ආර්ථික ආකෘතියෙන් ඇතිවුණ අසමානකම්වලට මතුවෙන්න ප්රජාතන්ත්රවාදී ඉඩක් තිබුණේ නැහැ. ඒ අස්සේ සිරිල් මැතිව් වැනි එජාපයේ අය ඒ විරෝධය ජාතිවාදයට යොමු කළා. ඒ නිසා අසූතුනේ කළු ජූලිය ඇතිවුණා. බිළිඳු කොටි සංවිධානය ශක්තිමත් හමුදාවක් බවට පත්වුණා. අසූතුනේ කළු ජූලියෙන් පස්සේ තමයි ඉන්දියාවේ රහස් ඔත්තු සේවය වන රෝ සංවිධානය බෙදුම්වාදීන්ට පුහුණුව දෙන්න පටන්ගත්තේ. ඊට කලින් පුහුණුව දුන්නේත් නැහැ. තමිල්නාඩුවේ ඇති වූ ජන කැලඹීම නිසා ඉන්දිරා ගාන්ධි ඒ වගේ තැනකට තල්ලු වුණා. ඊට පස්සේ දකුණේ කැරැල්ල ඇතිවුණා. ඒ අතරේ ඉන්දීය සාම සාධක හමුදාව ගොඩබැස්සා. මේ සියල්ල සිද්ධවුණේ හයෙන් පහක බලයක් තිබීම නිසා ඇති වූ අත්තනෝමතිකත්වය හේතු කරගෙන. ඒ අනුව හැත්තෑවේ ඉඳන් තුනෙන් දෙකක ආණ්ඩු තිබුණු කාලයේ ලංකාව ලේ සාගරයක් වුණා. දකුණේත් කැරැල්ලක්. උතුරේත් කැරැල්ලක්. විදේශ හමුදාවක් ආවා.
අයින්ස්ටයින් කියන විදියට උන්මත්තකභාවයේ නිර්වචනය වන්නේ එකම දේ යළි යළිත් කරමින් වෙනස් ප්රතිඵලයක් බලාපොරොත්තු වීම. ඉතින්, දෙසැරයක් තුනෙන් දෙකේ බලයක් ඡන්දයෙන් දීලා අන්තිමේ සිද්ධවුණ දේ දෙසැරයක් දැක්කානේ. තුන්වැනි සැරේ එහෙම දුන්නොත් එසේ නොවේවි කියලා හිතාගන්න පුළුවන් උන්මත්තකයෙක්ට විතරයි. අනෙක කිසිම පක්ෂයක් එහෙම ඉල්ලන්නේත් නැහැ. මේ ආණ්ඩුවත් දන්නවා ඊට කලින් දෙවතාවේම සිද්ධවුණේ මොකක්ද කියලා. අන්තිමේ ඒ ආණ්ඩුවලටත් සෙතක් වුණේ නැහැ. සිරිමා බණ්ඩාරනායකට නැවත කවදාවත් බලයට එන්න බැරිවුණා. ශ්රීලනිපය අවුරුදු 17ක් විපක්ෂය හැටියට හිටියා. ඒක වුණේ තුනෙන් දෙක කාලයේ තිබුණු උද්දච්චකම නිසා. එජාපය තව ටිකෙන් සුන්නද්දූලි වෙනවා. ඒක වෙනස් වුණේ ප්රේමදාස මහතාගේ ජනප්රියත්වය නිසා. එජාපයටත් බලය අහිමි වුණාට පස්සේ අවුරුදු 20ක් ඉන්න වුණා. තමන්ගේ යහපත ගැන හිතුවත් සිහිබුද්ධියක් ඇතිව තුනෙන් දෙකක් ඉල්ලන්නේ කොයි පක්ෂයද?
ආණ්ඩුව කියන විදියට දහනවවැනි සංශෝධනය අහෝසි කරන්න තුනෙන් දෙක ඕනෑලු..
ඒකට මේ තුනෙන් දෙක ඉල්ලන්න කිසිම තර්කානුකූල හේතුවක් නෑ. දහනවවැනි සංශෝධනයේ වෙනසක් ඕනෑ නම්, දහතුන්වැනි සංශෝධනයේ වෙනසක් ඕනෑ නම් ඒක දහනවවැනි සංශෝධනය ගෙනාවා වගේ කරගන්න පුළුවන්. දහනවය ගෙනාවේ තුනෙන් දෙකක බලයක් තිබිලා නෙවෙයිනේ. 2015 ජනාධිපතිවරණයෙන් තුනෙන් දෙකක් ලැබුණේ නැහැනේ. මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේත් අනුමැතිය ඇතිව සාකච්ඡා කරලා දහනවය ගේන්න අනුමැතිය ගත්තා. ඒ විදියට වැදගත් සංශෝධනයකට තුනෙන් දෙකක අනුමැතිය පාර්ලිමේන්තුවේදී ගන්න පුළුවන්.
අනෙක දහනවය කටුගාන්න ඕනෑ කියලා කියන අය එදා ඒකට ඡන්දය දුන්නේ ඇයි? මහින්ද රාජපක්ෂගේ ආශීර්වාදය ඇතිව සියලුදෙනාම දහනවයට ඡන්දය දුන්නානේ. ඡන්දය නොදුන් එකම කෙනා වන සරත් වීරසේකර අන්තිම ජාතිවාදියෙක්. දිනේෂ් ගුණවර්ධන, වාසුදේව නානායක්කාර, විමල් වීරවංශ ඇතුළු හැමෝම දහනවයට සිග්නල් කණු වගේ අත ඉස්සුවේ නෑ. දහනවය ගැන දීර්ඝ සාකච්ඡාවල යෙදුණා. ඒ ක්රියාවලියෙන් පසු සවිඥානිකව, දැනුවත්ව, සංශෝධන රාශියක් ඉදිරිපත් කරලා ඒ සංශෝධන සහිතව අත ඉස්සුවා. මේක මෙතරම් නරක නම් අත ඉස්සුවේ ඇයි? එදා වැරදි නැත්නම් අද ඒක කටුගාන්න තරම් වැරදි වුණේ කොහොමද? ඔය ප්රශ්නය කවුරුහරි අහන්න එපැයි.
මැතිවරණ ක්රමයේ වෙනසක් පසුව කරන බවට එකඟ වූ නිසා දහනවයට අත උස්සපු බව සමහරුන් කියනවා..
ඉතින්, ඉතිරි කොටස දැන් එයාලාට ගේන්න පුළුවන්නේ. ඒකට එයාලාට තුනෙන් දෙකක් ඕනෑ නැහැ. සාකච්ඡා කරලා දහනවය ගෙනාවා වගේ ගේන්න පුළුවන්. දහනවය නැවත අහෝසි කිරීම ඔය තර්කයට උත්තරය නෙවෙයිනේ.
දහනවය අහෝසි කිරීම මෑත කාලයේ ශක්තිමත් වූ මතයක් නේද?
2015න් පසු නැවත මහින්ද රාජපක්ෂව බලයට පත් කිරීමේ ව්යාපෘතියේ මම පෙරමුණේ හිටියා. ඒ වෙලාවේ කීවේ මහින්ද රාජපක්ෂට දහනවය නිසා නැවත ජනාධිපතිවරණයට එන්න බැහැ. එහෙත් මේ සංශෝධනයෙන් අගමැතිකම ශක්තිමත් වුණා. අපි මහින්ද මහත්තයා අගමැති කරනවා කියලයි ව්යාපාරය ගෙනගියේ. එතකොට මහින්ද දැන් ශක්තිමත් අගමැති තනතුරට පත්වුණා. දැන් මොකටද දහනවය කටුගාලා ඒ බලය නැති කරන්නේ. මහින්දව පියන් කෙනෙකුගේ බලතල තියෙන අගමැති කෙනෙක් කරන්නද යන්නේ. ඒ ගැන පොහොට්ටුව කියන්නේ මොකක්ද? දහනවය කටුගානවා නම් ශක්තිමත් අගමැති තනතුරට මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාව ගේන බව කීවේ ඇයි? මොකක්ද රහස?
ඔබ කීවා මේ ආණ්ඩුවේ ඇතැම් ගතිලක්ෂණ නිසා තුනෙන් දෙක දීම භයානක බව..
පාලක කඳවුරේ බලය, ආධිපත්යය අත්පත් කරගෙන තියෙන්නේ අන්ත ජාතිවාදී, අධිකාරිවාදී කණ්ඩායමක්. ඔවුන්ගේ ව්යාපෘතිය ක්රියාත්මක කරන්න නම් ජනාධිපති ක්රමය සර්වබලධාරී ජනාධිපති ක්රමයක් බවට පත් කරන්න ඕනෑ. ජේ.ආර්. ජයවර්ධන හදපු එකට වඩා ශක්තිමත් ජනාධිපතිකමක් ඕනෑ. ජේආර්ගේ ජනාධිපති ක්රමය යටතේ අඩු තරමේ වාර දෙකක සීමාව තිබුණා. අනෙක බලහත්කාරයෙන් හරි 1987 දහතුන්වැනි සංශෝධනය ගෙනාවා. ඒකෙන් බලය යම් දුරකට හෝ විමධ්යගත කළා. දැන් දහතුන්වැනි සංශෝධනයත් කටුගාලා බලය සම්පූර්ණයෙන් මධ්යගත කරන්න හදන්නේ. ඊට පස්සේ හැදෙන්නේ මේ රටේ කවදාවත් නොතිබුණු තරම් බලය සංකේන්ද්රගත වූ ආඥාදායකත්වයක්. ඒකට මිලිටරි ස්වභාවයක් තියෙන බව දැනටම අපට පේනවා. ඒකේ ඇටසැකිල්ල දැනටත් පේනවා. හිටපු සහ සිටින මිලිටරි නිලධාරීන්, බුද්ධි අංශ නිලධාරීන්, පොලිස් නිලධාරීන්ගෙන් සමන්විත නමුත් තමන්ගේම අගමැතිවරයා ප්රමුඛ කැබිනට් මණ්ඩලය නැති ජනාධිපති කාර්යසාධක බලකා රාශියක් ගොඩනඟලා තියෙනවා. නිලබල තන්ත්රය තුළත් ඒ ඒ විෂය ගැන කිසිම හැදෑරීමක්, අධ්යාපනයක්, නිපුණත්වයක් නැති හමුදා නිලධාරීන් හෝ හිටපු හමුදා නිලධාරීන් පත් කරලා තියෙනවා. ඒක තමයි අලුත් බල ව්යුහයේ ඇටසැකිල්ල. ඒකට ලේ මස් දාන්න ඕනෑ. ඒකට තමයි ව්යවස්ථා වෙනසක් කරන්න යන්නේ. අපට ඇස් ඉස්සරහ පේන නව සත්වයාගේ ඇටසැකිල්ලට ව්යවස්ථානුකූලභාවයක් දෙන්න තමයි ඔය තුනෙන් දෙකක බලය ඉල්ලන්නේ. එහෙම වුණොත් රටේ විශාල විනාශයක් වෙනවා.
තුනෙන් දෙකක බලයක් ලැබුණොත් ඒක සාමාන්ය ජනතාවට බලපාන්නේ කොහොමද?
තුනෙන් දෙකේ බලයක් ලැබුණොත් මේ ආර්ථිකය මේ විදියටම පවතිනවා. කිසිම බයක් සැකයක් නැතිව වැටුප් ආදි සියල්ල කප්පාදු කරනවා. ඒකට විරුද්ධව කවුරුහරි නැගිට්ටොත් රතුපස්වල රීතිය ක්රියාත්මක කරනවා. ඒ නිසා මේ සියල්ල පෙනි පෙනී තුනෙන් දෙකක් සඳහා කරන ඉල්ලීමට හැමෝම විරුද්ධ වෙන්න ඕනෑ. තුනෙන් දෙකට එරෙහිව හැමෝම ඡන්දය දෙන්න ඕනෑ. විනාශයකින් මෙපිට මේ ගමනට තිරිංගයක් දමන්න තියෙන අවසන් අවස්ථාව මේක.
අලුත් ව්යවස්ථාවක් හැදිය යුත්තේ සියලු දෙනාගේ එකඟත්වයෙන්
ජනාධිපති නීතිඥ ආචාර්ය ජයම්පති වික්රමරත්න
අලුත් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් හැදීම ගැන මේ දිනවල කනින් කොණින් අහන්න ලැබෙනවා ආණ්ඩුව පැත්තෙන්. සමහරුන් කියන්නේ පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බලයක් නැතිව වුණත් ව්යවස්ථාවක් හදන්නට පුළුවන් බවයි. අලුත් ව්යවස්ථාවක් ගෙනඒම, තිබෙන ව්යවස්ථාව තුළින් හා ඊට පිටතින් කරන්න පුළුවන් කොහොම ද?
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් වෙනස් කළ හැක්කේ හෝ තිබෙන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් පරිච්ඡින්න කොට අලුත් ව්යවස්ථාවක් හැදිය හැක්කේ වර්තමානයේ තිබෙන ව්යවස්ථාව විසින් ඉඩ දී ඇති ප්රමාණයට හා ඉඩ දී ඇති ආකාරයටයි.
නමුත් සමහර අවස්ථාවල් එනවා එම රීතියෙන් පිටතට යාමට හැකිවන. ඒත් ඒවා ඉතාම දුර්ලභ අවස්ථා.
ලංකා ඉතිහාසයේ එවැනි අවස්ථා එකක් තිබුණා. ඒ තමයි, ඉංග්රීසීන් විසින් අපට දෙන ලද සෝල්බරි ව්යවස්ථාව වෙනස් කිරීමේ අවස්ථාව. ඒත්, ඊට පෙර සිටම, විශේෂයෙන් වාමාංශික පක්ෂ කියා සිටියා අපට අලුත් ව්යවස්ථාවක් අවශ්යයි කියලා. එස්ඩබ්ලිව්ආර්ඩී බණ්ඩාරනායක මහත්තයා ඒ සඳහා තේරීම් කාරක සභාවකුත් පත්කළා. ඒකේ වැඩ ඉවර කරගන්න හම්බවුණේ නැහැ. ඉන්පසු ඩඞ්ලි සේනානායකගේ 1965 ආණ්ඩුව කාලයෙත් ඉදිරිපත් වුණා අලුත් ව්යවස්ථාවක් හදමු කියන යෝජනාව. ඒ කියන්නේ, එක්සත් ජාතික පක්ෂය පවා එකඟවෙලා තිබුණා අපට අපේ ම ව්යවස්ථාවක් හදාගන්න අවශ්යයි කියලා.
නමුත් ඒ වෙනකොට වෙනත් නීතිමය ප්රශ්න ගණනාවක් මතුවෙලා තිබුණා. එකක් තමයි, සෝල්බරි ව්යවස්ථාව යටතේ පරමාධිපත්ය බලය තිබෙන්නේ ශ්රී ලංකාවේ මහජනතාවට නොවෙයි, එංගලන්තෙ මහරැජිණට. ඇයට තිබෙන පරමාධිපතය බලය ඒ ව්යවස්ථාව තුළම කටයුතු කරමින්, එහි තිබෙන ප්රමාණයටම, එහි තිබෙන ආකාරයටම, වෙනස් කිරීමට හැකියාවක් තියෙනවාද කියලා. බයකුත් තිබුණා එහෙම කළොත් උසාවිය විසින් එය තහනම් කරාවි කියලා.
ඊළඟට නඩු දෙකක, එකක්, ඊබ්රා ලෙබ්බේ කියන සුප්රසිද්ධ නඩුවේදී, ප්රිවි කවුන්සිල් එක කියලා තිබුණා, එවකට සෝල්බරි ව්යවස්ථාවේ තිබුණු සුප්රකට 29 වගන්තිය ව්යවස්ථාවේ තිබුණ මූලික අංගයක්ය කියලා. අල්ලස් කොමසාරිස් එදිරිව රණසිංහ කියන නඩුවේදී ප්රිවි කවුන්සිල් එක කියලා තිබුණා, එය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව යටතේ වෙනස් කළ නොහැක කියලා. 29 වගන්තිය වෙනස් කළ නොහැකි නම්, එය ඇතුළත් ව්යවස්ථාව වෙනුවට වෙනත් ව්යවස්ථාවක් සෝල්බරි ව්යවස්ථාව ඇතුළතින් යමින් පැනවිය හැකිද? ඒවා තමයි පැනනැගුණු ප්රශ්න.
ඒ නිසා ඩඞ්ලි සේනානායක මහත්මයා යෝජනා කරන කොට ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයත්, කොමියුනිස්ට් පක්ෂය හා සමසමාජ පක්ෂයත් කියා සිටියා, අපි මේ වැඬේට සහභාගි වෙන්නේ නැහැ, මොකද අපට වුවමනා අලුත් ව්යවස්ථාවක්ය කියලා. ඒ තත්වය යටතේ එම උත්සාහයත් අඩපණ වුණා.
1970 ඡන්දයට යනකොට, සමගි පෙරමුණ පැහැදිලිවම ඉල්ලා සිටියා ජනතාවගෙන් ජනවරමක්, නව ව්යවස්ථාවක් හදන්න අවසර දෙන්න කියලා. පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරු පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිට පැවැත්වෙන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයක් තුළින් තමයි ඒ ව්යවස්ථාව හදන්නේ, එමගින් ශ්රී ලංකාව නිදහස්, ස්වාධීන සහ ස්වෛරී ජනරජයක් බවට ප්රකාශ කරලා සමාජවාදී ප්රජාතන්ත්රවාදී රාජ්යයක් ඇතිකරනවාය කියලා. ඒ වගේම මූලික අයිතිවාසිකම් හා නන්වැදෑරුම් නිදහස පිළිබඳ ප්රකාශනයකුත් ඒ ව්යවස්ථාවට ඇතුළත් කරනවා කියලා. ඒක නිකං කිව්වා නෙවෙයි. එම මැතිවරණයේදී ඉදිරිපත් කරන ලද ප්රධාන සටන් පාඨයක් බවට පත්වුණා.
සමගි පෙරමුණ දිනුවා. ඒ මැතිවරණයේදී සීයට 84.9ක් ඡන්දය දුන්නා. ලංකාවේ ඡන්දය පාවිච්චි කළ වැඩිම ප්රතිශතයක් ඒක. සමගි පෙරමුණ ආසන 151න් 116ක් දිනුවා. ඒකට තවත් පත්කළ මන්ත්රීවරුන් 6ක් එකතු වුණා. අපි අමතක නොකළ යුතුයි ඒ කාලේ තිබුණේ කේවල ක්රමය. නමුත් ඡන්ද හැටියට ඔවුන්ට ලැබුණේ සීයට 48.8ක් පමණයි. ආසන තුනෙන් දෙකක් ලැබුණා. නමුත් සීයට පනහක්වත් ඡන්දය දීලා නැහැ ඔවුන්ට.
ව්යවස්ථාවට හැම දෙනාගේම සහාය තිබුණාද?
වාසනාවකට වාගේ අලුත් ව්යවස්තාවක් හැදීමේ කාර්යය සඳහා සියලුම පක්ෂ එකතු වුණා. පළමුවැනි රාජාසන කතාවේදී ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා මණ්ඩලයක් හදන එක ගැන අග්රාණ්ඩුකාරවරයා සඳහන් කළා. රාජාසන කතාවට කරන ලද ස්තුති යෝජනාව ඒකමතිකව සම්මත වුණා. අගමැතිනිය හැටියට බණ්ඩාරනායක මැතිනිය එක එක මන්ත්රිවරයාට වෙන වෙනම ලියුමක් ඇරියා, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලය පිහිටුවීමට, 1970 ජුලි 19 වැනිදා රාජකීය විදුහලේ නව රඟහලට එන්නය කියලා. ඒ අනුව පාර්ලිමේන්තුව තුළින් නෙවෙයි වැඬේ කරන්න යන්නේ. එනිසා තමයි ව්යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ පළමුවැනි සහ අවසාන රැස්වීම් නව රඟහලේ තිබ්බේ. ඒ සෝල්බරි ව්යවස්ථාවෙන් කැඩීම සංකේතවත් කිරීමට. අතරමැදි රැස්වීම් පාර්ලිමේන්තු සභාගර්භය තුළ තිබ්බා.
පක්ෂ සියල්ලේම සහයෝගයත් ඊට ලැබුණාද?
ඒ පළමුවැනි රැස්වීමට සියලුම පක්ෂ ගියා. විරුද්ධ පක්ෂයෙන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය, ෆෙඩරල් පක්ෂය සහ ද්රවිඩ සංගමය සහභාගිවුණා. ව්යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ සභාපති හැටියට එවකට කතානායක ස්ටැන්ලි තිලකරත්න පත්කරන්න කරන ලද යෝජනාව ස්ථිර කෙළේ ජේආර් ජයවර්ධන. ඔක්කොම එකතුවෙලා කරනවාය කියන එක එයිනුත් සංකේතවත් වුණා.
පළමුවැනි රැස්වීමේදී එජාපය වෙනුවෙන් ජේආර් ජයවර්ධන කතාකරලා කිව්වා, සමගි පෙරමුණට සියයට පනහක ඡන්දයක් ලැබිලා නැති බව. නමුත් ඔහු කිව්වා, ‘අපි මැතිවරණයෙන් පැරදුණා. ඔබලා දිනුවා. නමුත් දිනූ ඔබලාත් පැරදුණු අපිත් දෙගොල්ලම එකතුවෙලා, අලුත් ව්යවස්ථාවක් හදනවා නම්, ප්රශ්නයක් මතුවෙන්නේ නැහැ. එතකොට ජනතාවගේ අභිලාෂයන් රැකෙන ව්යවස්ථාවක් හදන්න පුළුවන්’ කියලා. ෆෙඩරල් පක්ෂය වෙනුවෙන් කතාකළේ ධර්මලිංගම්. (සිද්ධාර්ථන්ගේ තාත්තා.) ඔහු කිව්වා, ‘අපි නම් මේ එන්නේ පැරදුණු ජන කොට්ඨාසයක් හැටියට නෙවෙයි, දෙමළ පළාත්වල අපි දිනලායි ඉන්නේ. 1956 ඉඳලාම හැම මැතිවරණයකදීම අපි කිව්වා අලුත් ව්යවස්ථාවක් ඕනෑ කියලා. ඒ ජනතාවගේ නියෝජිතයන් හැටියටයි අපි මේකට සහභාගිවෙන්නේ’ කියලා. චෙල්වනායගම් මහත්මයා කතාකරලා කිව්වා, (ඔවුන් ඒ කාලේ ෆෙඩරල් ක්රමයක් ඉල්ලලා තිබුණා.) ‘සියලු මතභේදාත්මක කරුණු මේකෙන් විසඳාගන්න පුළුවන්ය කියන විශ්වාසය මත තමයි අපි එන්නේ’ කියලා. ද්රවිඩ සංගමය වෙනුවෙන් ආනන්දසංගරී කතාකරලා කිව්වා, ‘අලුත් ව්යවස්ථාවක් හදන එකට බාධා කරන්න අපි කැමති නෑ, එනිසා අපි සම්බන්ධ වෙනවාය’ කියලා.
චෙල්වනායගම් ඇතුළත් වුණා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ මෙහෙයුම් කාරක සභාවට. වාර්තා අනුව පෙනෙනවා ඔහු ඉතාමත්ම ක්රියාශීලීව ඒකට සම්බන්ධ වුණු බව. ඒ අනුව කොටින් කියනවා නම්, මුළු පාර්ලිමේන්තුවම එකඟ වුණා මේ වැඬේට.
අවසානය වුණේ මොකක්ද?
වැඬේ යනකොට මොකද වුණේ? තුනෙන් දෙකක බලයක් තිබුණු සමගි පෙරමුණ, තමන්ට වුවමනා ව්යවස්ථාව තමයි හැදුවේ. ඒකීය රාජ්යය වෙනුවට ෆෙඩරල් ක්රමයක් ගේන්න කියලා හරස් යෝජනාවක් ගෙනාවා. ෆෙඩරල් ක්රමයකට එන්න බැරි නම් අඩු ගානේ කච්චේරි ක්රමය නැති කිරීමවත් කරන්න කියලා ධර්මලිංගම් කිව්වා. ඒකටවත් සමගි පෙරමුණු ආණ්ඩුව යහපත් ප්රතිචාරයක් දැක්වූවේ නැහැ. නමුත් නැගිටලා යන්නේ නැතිව ඔවුන් දිගටම එහි හිටියා, මුල් යෝජනාව පැරදුණත් භාෂා ප්රශ්නයටවත් එකඟතාවකට එන්න පුළුවන් වේවි කියලා. ඒකට එකඟත්වයක් ඇතිවුණේත් නැහැ. ඉන්පසුව චෙල්වනායගම් කිව්වා, ‘අපිට නාට්යමය ස්වරූපයෙන් නැගිටලා යන්න (වෝක්අවුට්) වුවමනා නැහැ. නමුත් මේ ‘ගරු සභාවට’ අපි ඊළඟ දවසේ ඉඳන් එන්නෙ නැහැ’ කියලා. ෆෙඩරල් පක්ෂය ඊට පස්සේ ආවේ නැහැ. ඉතිරි කාරණාවලදීත් එක්සත් ජාතික පක්ෂය එක්ක එකඟත්වයකින් වැඩ කෙරුණේ නැහැ. ඒ වෙනුවට පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක් තියෙනවාය කියන අහංකාරයෙන් තමයි හැසිරුණේ. ඒ නිසා ව්යවස්ථාව සම්මත කිරීමේදී එජාපය විරුද්ධව ඡන්දය දුන්නා.
එයින් පෙනෙන්නේ පටන් ගන්නකොට එකඟත්වයක් තිබුණා. ඒ එකඟත්වය නිසා ක්රියාවලියට සුජාතභාවයක් ලැබුණා. වැඬේ පටන්ගන්නකොට නවත්වන්න සුන්දරලිංගම් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට ගියාම, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය කිව්වා, තාම ව්යවස්ථාවක් හැදිලා නැහැ, හැදුණ දවසට බලමු කියලා. ඒකට එක හේතුවක් හැටියට මම දකින්නේ අලුත් ව්යවස්ථාවකට යන්න මුළු රටම එකඟවී සිටීමයි.
පටන්ගන්නකොට ක්රියාවලියට සුජාතභාවයක් ලැබුණාට ව්යවස්ථාවේ අන්තර්ගතයට සුජාතභාවයක් ලැබුණේ නැහැ. ඒ කියන්නේ ව්යවස්ථාවේ විශාල ‘ප්රජාතන්ත්රවාදයේ හිඟයක්’ තිබුණා. හොඳ ලක්ෂණ රාශියකුත් නව ව්යවස්ථාවේ තිබුණා. පිළිගන්න බැරි දේවලුත් තිබුණා.
29 වගන්තියට මොකද වුණේ?
ඒක දැන් නැහැනේ. 29 වගන්තිය වෙනුවට අලුතෙන් 18 වැනි වගන්තියේ දැම්මා නීතිය ඉදිරියේ හැම දෙනාම සමානයි කියලා. 29 වගන්තියේ වෙනත් වැදගත්කමක් තිබුණා. එහි තිබුණේ සාමූහික, කණ්ඩායම් අයිතිවාසිකමක්. එහි තිබුණේ යම් නීතියක් එක් ජනකොටසකට අවාසිදායක විදියටවත්, වාසිදායක විදියටවත් හදන්න බෑ කියලා. ඒ අයිතියේ තිබුණ කණ්ඩායම් ස්වරූපය වෙනුවට පෞද්ගලික අයිතිවාසිකම් තමයි අලුත් ව්යවස්ථාවට එකතු කළේ.
72 ව්යවස්ථාවේ තිබුණ ලක්ෂණය තමයි, හදන්න සියල්ලන් එකඟවුණත්, ප්රජාතන්තවාදී හිඟයක් තිබීම. ජනතාව හරහා පුළුල් එකඟත්වයක් තිබුණේ නැහැ. ඒ නිසා තමයි 1978දී ජේආර්ට ඉතාමත්ම පහසුවෙන් ව්යවස්ථාව වෙනස්කරන්න පුළුවන් වුණේ.
1978 ව්යවස්ථාව?
1978 ව්යවස්ථාවට නීතිමය සුජාතභාවයක් තියෙනවා. මක්නිසාද, එය හැදුවේ 1972 ව්යවස්ථාවේ ජාතික රාජ්ය සභාවේ තුනෙන් දෙකක ඡන්දයෙන් සහ එම ව්යවස්ථාවේ දක්වා තිබෙන ආකාරයට එම වගන්ති ප්රකාරව. සුජාතභාවය පිළිබඳ ප්රශ්නත් නැතිවා නෙවෙයි. ආසන ක්රමයට අනුව තේරී පත්වුණ පාර්ලිමේන්තුවකින් හයෙන් පහක් ලබාගෙන ඊට පස්සේ ආසන ක්රමය නැතිකරලා සමානුපාතික ක්රමයට ගියා. දෙපැත්තටම තර්ක කරන්න පුළුවන්.
1994දී පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ කියා සිටියා විධායක ජනාධිපති ක්රමය වෙනස් කරන්න ඕනෑ, ඒ සඳහා අපි පාර්ලිමේන්තුවට පිටින් යනවා කියලා. නමුත් අන්තිමට පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණට හම්බවුණේ ආසන 106යි. 6ක් දුන්නා මුස්ලිම් කොංග්රසයෙන්. චන්ද්රසේකරන් එකතුවෙලා තමයි අමාරුවෙන් ආණ්ඩුව හදාගත්තේ. ඒ වෙලාවේ සිදුවුණ ඉතාමත්ම වැදගත් දේ තමයි, ගාමිණී දිසානායක විපක්ෂ නායක හැටියට පත්වීම.
ගාමිණී දිසානායක කිව්වා, පාර්ලිමේන්තුව තුළින්ම ගිහිල්ලා අපි ව්යවස්ථාවක් හදමු, අලුත් ව්යවස්ථාවට සහයෝගය දෙන්නම් කියලා. ඒ සඳහා කෙටුම්පතක් හදන්න පත්කරන ලද තේරීම් කාරක සභාවේ සාමාජිකයෙක් තමයි ගාමිණී දිසානායක. හැබැයි, ඔහු රනිල් වික්රමසිංහව ඒ කමිටුවට පත්කළේ නැහැ. ඊට පස්සේ ගාමිණී ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වුණා. ජනාධිපතිවරණයට ඔහු ඉදිරිපත් කළා ඉතාමත්ම ආකර්ෂණීය ව්යවස්ථා යෝජනා. ඒවා, බලය බෙදාහරින, ප්රජාතන්ත්රවාදය ශක්තිමත් කරන ඉතාම ආකර්ෂණීය යෝජනා. ඔහු ඉදිරිපත් කළ මැතිවරණ ප්රකාශනයෙන්ම තේරෙනවා මේ වැඬේ කරන්න ඔහුට කෙතරම් උනන්දුවක් තිබුණාද කියලා. අවාසනාවකට ඝාතනය කිරීම නිසා ඔහුත් අපට අහිමි වුණා, ඒ අවස්ථාවත් අහිමි වුණා. ඔහු වෙනුවට කාරක සභාවට ඇතුළත් වුණේ රනිල් වික්රමසිංහ. 1996 ඉඳන්, ව්යවස්ථා අමාත්යාංශයේ උපදේශක හැටියට කාරක සභාවේ රැස්වීම් බොහොමයකට මම ගියා. කනගාටුයි කියන්න ඔහුගෙන් නම් එවැනි සහයෝගයක් ලැබුණේ නැහැ.
ව්යවස්ථාවක් වෙනස් කරනකොට තිබෙන රාමුවෙන් පිට ගිහිල්ලා කරන්නම බැ කියලා මම කියන්නේ නැහැ. 1972දී කළ වැඬේ හරි. කළ විදියත් හරි. පටන් ගත්තේ හරි විදියට. නමුත් ඉවර වුණේ වැරදි විදියට. කොටින්ම කියනවා නම් සමගි පෙරමුණ තමන්ට වුවමනා ව්යවස්ථාව රට මත පැටෙව්වා. අපිට ආයෙත් එහෙම කරන්න බැහැ.
යටත්විජිතභාවයෙන් මිදුණ රටවල් තමන්ම ව්යවස්ථා හදාගත්තා. සමහර රටවලට නිදහස ලැබෙනකොටම ඒකට ඉඩ ලැබුණා. උදාහරණයක් හැටියට ඉන්දියාව සහ පාකිස්තානය එකට තිබුණ කාලේ. ව්යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයක් පත්කරලා තිබුණේ. නිදහස ලැබෙනවාත් එක්ක මේ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් ඉන්දියාවේ සහ පාකිස්තානයේ හැටියට වෙන්වෙලා ගියා. ඉන්දියාව සාර්ථකව ව්යවස්ථාව හදාගත්තා. පාකිස්තානයට තව අවුරුදු ගණනාවක් ගියා. යටත්විජිතවාදයෙන් එළියට ආවාම තමන්ට වුවමනා අලුත් ව්යස්ථාවේ හදාගන්න රටකට අයිතිය තියෙනවා. ඒක පිළිගත්තු දෙයක්.
නමුත් ප්රශ්නය ඕක හැමදාම කරන්න පුළුවන්ද?
දෙසැරයක් තුන්සැරයක් හතර සැරයක් කරන්න පුළුවන්ද? පළමුවැනි සැරේ ප්රශ්නයක් නැහැ. පරමාධිපත්යය මාරුවෙන කොට හරි. ඔය ප්රශ්නය දිගටම තියෙනවා. 1994දීත් 2004දීත් ඕක මතුවුණා. 2004දී අපි හිතුවා, මහමැතිවරණයේදී අපිට හොඳ ප්රතිඵලයක් ලැබේවි, එවිට එක්සත් ජාතික පක්ෂයට බලපෑම් කරලා ඔවුන්ව කොහොම හරි එකඟ කරගන්න පුළුවන් වේවි කියලා. නමුත් කෙරුණේ නැහැ.
මේ මැතිවරණයෙන් පස්සේ අලුත් ව්යවස්ථාවක් සඳහා ජන වරමක් ලැබුණා කියන්න බැරිද?
මේ මැතිවරණයේදී අලුත් ව්යවස්ථාවක් හදනවා කියලා කවුරුවත් කියලා නැහැ. දැනට බලයේ සිටින පොදු ජන පෙරමුණ පවා ඉල්ලන්නේ තුනෙන් දෙකක බලයක්, ව්යවස්ථාව වෙනස් කරන්න. විශේෂයෙන් 19වැනි සංශෝධනය වෙනස් කරන්න. ඒ ඇරෙන්න වෙන කිසිම දෙයක් ඔවුන් කියන්නේ නැහැ.
තියෙන ව්යවස්ථාවට පිටතින් ගොස් අලුත් ව්යවස්ථාවක් හැදීම සඳහා අඩු ගණනේ ජනතාවගෙන් වරමක් ඉල්ලීමක් වත් සිද්ධවෙන්නේ නැහැ.
සිදුවුණත් නැතත් ඒක නෙවෙයි ප්රශ්නය. 1972දී සිදුවුණ දේ නැවත සිදුවෙනවාද කියන එකයි. අපි එහෙම කළත් අර ප්රජාතන්ත්රවාදී හිඟයක් නැතිවෙන ආකාරයෙන් එඟතාවෙන් කෙරෙනවාද කියන එකයි. එකඟතාවෙන් කරන්න බැරිවුණාම 1972දී දැක්කා වගේ ඒ ව්යවස්ථාවේ ආයුෂ පිළිබඳ ප්රශ්නයක් මතුවෙනවා. රටේ සමස්ත පිළිගැනීමක් නැති නිසා වෙන කාට හරි ආපහු වෙනස් කරන්න පුළුවන් වෙනවා. ඒ වෙනස් කරනකොට අර තිබුණු ජයග්රහණත් ඔක්කොම නැතිවෙන්න ඉඩ තියෙනවා, 1978 වුණා වගේ. 1978 ව්යවස්තාවෙන් 1972 ජයග්රහණත් ආපස්සට හරවලා විධායක ජනාධිපති ක්රමයක් පැටෙව්වා. යම්තම් හරි ප්රජාතන්ත්රවාදය පැත්තට ගමන් කරන්න පුළුවන් වුණේ 13, 17 හා 19 ව්යවස්ථා සංශෝධන හරහා.
අපි දැනටමත් දෙසැරයක් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට සංශෝධන කළානේ. ජේආර් ගැන කියනවා, ඔහු ව්යවස්ථාව හදලා ඊට ඇතුළුවීමට ඇති ඉබ්බාගේ යතුර පෙට්ටියක දාලා මුහුදට විසිකළා කියලා. නමුත් අපි 17 සහ 19 සංශෝධනවලදී ඒ යතුර හොයාගත්තානේ. එනිසා අරින්න අමාරු නමුත් අරින්න බැරි ඉබ්බෙක් නෙවෙයි මේක. සාමූහිකත්වයෙන් ඉබ්බා ඇරපු අවස්ථා දෙකක්ම තියෙනවා. 17වැනි සංශෝධනයට එක්කෙනක්වත් විරුද්ධ වුණේ නැහැ. චම්පික රණවක විතරක් ඡන්දය නොදී හිටියා. 19ටත් එක්කෙනායි විරුද්ධ වුණේ. 17 සහ 19 එහෙම කරලා පෙන්වලා තියෙද්දී, අපිට පුළුවන්ද ව්යවස්ථාවට පිටින් ගිහින් කරන්න?
17යි 19යි දෙකම සම්මත කරගත්, විශේෂයෙන් ඉහළම එකඟත්වයක් පාර්ලිමේන්තුවේ තිබුණු තත්වයක් යටතේ, පූර්වාදර්ශ තිබෙන තත්වයක් යටතේ අද මං හිතන්නේ නැහැ අපට පුළුවන් කියලා ව්යවස්ථාවට පිටතින් ගිහින් ව්යවස්ථාවක් ගෙනෙන්න.
යහපාලන ආණ්ඩුව ව්යවස්ථාව හදනකොට එය ප්රජාතන්ත්රවාදය පිළිබඳ හිඟය නැතිකරන්න කළේ මොනවාද?
පළමුවැනි දේ තමයි, වර්තමාන ව්යවස්ථාවට පිටතින් යන්නේ නැතිව ව්යවස්ථාව තුළින්ම වැඩ කරන්න එකඟ වුණා. ඒ කියන්නේ තුනෙන් දෙක හදාගන්නේ පක්ෂ එක්කොම එකතුවෙලාය කියන එක පිළිගත්තා. ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලය හදන්නේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව තුළ. එය හදන්නේ අලුත් ව්යවස්ථාව සම්මත කිරීමට නෙවෙයි, අලුත් ව්යවස්ථාවක කෙටුම්පත හැදීමට. ඒ කාර්යය සඳහා මෙහෙයුම් කමිටුවක් පත්කළා. අතුරු කමිටු හයක් පත්කළා. ලාල් විජේනායක කමිටුව මුළු රට පුරාම ගිහින් අදහස් එකතු කළා. ඒවා ප්රසිද්ධ කළා. මෙහෙයුම් කමිටුව ඉදිරියට පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරන පක්ෂ පවා ඇවිත් සාක්ෂි දුන්නා. අනුකමිටු ඉදිරියටත් විශාල පිරිසක් ආවා. තුනෙන් දෙකක් ගන්න පුළුවන් විදියේ කෙටුම්පතක් හැදුවොත්, වෙනත් ඕනෑම පනත් කෙටුම්පතක් වගේ, ගැසට් කරලා, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ඉදිරියේ අවශ්ය නම් අභියෝග කරන්න ඉඩ දීලා, සාමාන්ය විදියට පාර්ලිමේන්තුව තුළම තුනෙන් දෙකකින් තමයි සම්මත කරන්න බලාපොරොත්තු වුණේ. ඒවා මුල ඉඳලාම ඇතිකරගත්ත එකඟතා. එය අසාර්ථක වුණා සිරිසේන හා වික්රමසිංහ අතර තිබුණු ප්රශ්න නිසා.
වාසුදේව නානායක්කාර කියනවා, නව ව්යවස්ථාවක් සම්පාදනය සඳහා ජනවරමක් ගන්නවා කියලා. එතකොට තුනෙන් දෙක ඕනෑ නෑ කියලා. අපි හිතමු ජනාධිපතිවරයා ජනමත විචාරණයකට ප්රශ්නයක් ඉදිරිපත් කරනවා අලුත් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් අවශ්යද කියලා. සීයට පනස් එකක් අරන් එයින් දින්නොත් පාර්ලිමේන්තුවෙන් මේ ව්යවස්ථාවෙන් පිට ගිහින් අලුත් ව්යවස්ථාවක් හදන්න පුළුවන්ද?
ඒ කියන්නේ ව්යවස්ථාව කඩන්න අවසර ඉල්ලනවානේ. සියට පනස් එකක අනුමැතියෙන් ව්යවස්ථාව කඩලා අලුත් එකක් හදන්න අවසරයක් ගන්න පුළුවන්ද? එකක් ඒවා නෛතික බැඳීමක් ඇති නොකරන ජනමත විමසීම්. එවැනි ජනමත විමසීමක් තියන්නේත් මේ ව්යවස්ථාව යටතේමනේෟ ඒකේ ප්රතිඵලයත් නෛතික බැඳීමක් නැති නීත්යනුකූල නොවන ප්රතිඵලයක්. සමහර විට ඔවුන්ට දමන්න පුළුවන් මේ ව්යවස්ථාවට පිටින් ගොස් අලුත් ව්යවස්ථාවක් හදන්න ඕනෑද කියලා ප්රශ්නයක්. ඒ ප්රශ්නෙම ව්යවස්ථා විරෝධියි. ව්යවස්ථාවේ සඳහන් ජනමත විචාරණයකින් ප්රශ්නයක් දමන්න පුළුවන්ද, මේ ව්යවස්ථාවට පිටින් ගිහින් වැඩකරන්න? එහෙම බැහැ. ඒක බොහොම පැහැදිලියි. ජනාධිපතිතුමා වුණත් කියන්නෙ තුනෙන් දෙකක් දන්න කියලා විතරයිනේ. එනිසා එක්කෙනෙක් දෙන්නෙක් කියන ඒවා වැදගත් නැහැ.
මම පෙන්වා දෙන්නේ මේ ව්යවස්ථාව යටතේ තිබෙන තත්වයයි. නැතිව මම 1978 ව්යවස්ථාවේ රසිකයෙක් නෙවෙයි. එය අගය කරන්නෙක් නෙවෙයි. මම කියන්නේ වෙනස් කරන්න ඕනෑ සියලු දෙනාම එකඟවෙලා බවයි. අපි ජනාධිපති ධුරයේ බලතල සියයට හතළිහක් විතර වෙනස් කළේ ඔක්කොම එකඟ වෙලා. අපි තුනෙන් දෙකකින් සම්මත කරලා 19 සංශෝධනයෙන් ඉවත් කළ බලතල සියයට 51කින් ජනතාව කැමතිය කියලා වෙනස් කරන්න පුළුවන්ද? බැහැනේ.
ඔවුන් කියන්නේ පණ්ඩුකාභය පන්නයේ ව්යවස්ථාවක් හදන්නලු ඕනෑ.
ඒ කාලයේ ව්යවස්ථා තිබුණේ නැහැනේ. රජතුමාගේ අණ තමයි නීතිය. මූලික අයිතිවාසිකම් තිබුණේ නැහැනේ. රජ්ජුරුවන්ට විරුද්ධව කතාකළාම හිස ගසා දැම්මා. මොන නීතිද ඒ කාලේ
අරුණ ජයවර්ධන
යහපාලනය: “කල්තියා දැනුම්දුන් මරණයක කතාන්තරය”
විවාහය දාට පසුවදා පාන්දර මනාලයා මනාලියව ඇගේ ගෙදරට ගෙනැවිත් ඇරලුවේය. හේතුව, ඇය කන්යාවක් නොවන බව මඟුල් දා රෑ මනාලයාට දැනගන්නට ලැබීමයි. ඈට හදි කෙළේ කවුරුන්දැයි මනාලියගේ සොහොයුරන් දෙන්නා විසින් ප්රශ්න කරනු ලැබීමේදී තරුණිය ගමේ සිටි එක් තරුණයෙකුගේ නම කියයි. පවුලේ ගෞරවය ආරක්ෂා කිරීමේ චිරාගත සම්ප්රදාය අනුව යමින් සහෝදරයන් දෙන්නා, තමන්ගේ සොහොයුරියට හදි කළා යැයි කියන අර තරුණයාව ඊළඟ පැය කිහිපය තුළ ඝාතනය කරති. මෙය කුඩා ගම්මානයකි. ඝාතනයක් සිදුවීමට යන බව, ඝාතනයට ලක්වන තරුණයා හැරුණුකොට, ඒ කෙටි කාලය තුළ ගමේ කවුරුත් දැනගත්හ. එපමණක් නොව, ඒ කාටත් එම ඝාතනය වැලැක්වීමේ අවශ්යතාව තිබුණි. එපමණක් නොව, හැකියාවද තිබුණි. එහෙත් ඒ කිසිවෙකුට එය වැළැක්විය නොහැකි විය. ඝාතනය පිළිබඳ සියලු තොරතුරු එතරම් කල්තියා දැන සිටියදීත්, චේතනාන්විත හේතු සහ අහම්බ හේතු ගණනාවක් උඩ, මුළු ගමේම දෙනෝදාහක් දෑස් ඉදිරිපිට ඝාතනය සිද්ධ විය.
(‘කල්තියා දැනුම්දුන් මරණයක කතාන්තරය’, සාහිත්යය පිළිබඳ නොබෙල් ත්යාගලාභී කොළොම්බියානු ජාතිත ගබ්රියෙල් ගාර්සියා මාර්කේස් 1982 දී ලියූ නවකතාවකි. මෙය, ‘කරුමක්කාර කතාවක්’ නමින් සිංහලට පරිවර්තනය වී තිබේ).
මේ නවකතාවේ සියලු සංසිද්ධීන් ‘යහපාලනය’ ඝාතනය වීමේ ප්රස්තුතයට අදාල කරගත නොහේ. එහෙත් ඉතා වැදගත් කාරණා කිහිපයක සමානකම් සහ විලෝමයන්, යහපාලනයේ අභාවය කියාපෑමේ රූපක වශයෙන් යොදාගත හැකිය. ඒ අතරින් වඩාත් සැලකිල්ලට ගත යුතු කාරණා වන්නේ, ‘වැලැක්විය හැකිව තිබූ’ සහ ‘අහම්බ’ යන සාධකවල කාර්යභාරයයි. දෙවැනුව වැදගත් වන්නේ, චේතනාන්විතභාවය සහ මුග්ධත්වය යන කාරණා ය.
‘යහපාලනය’ නම් වූ අපේක්ෂාවලියක් 2015 ජනවාරිය වන විට සමාජගතව තිබුණි.
1956 එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායකගේ හෝ 1970 සිරිමා බණ්ඩාරනායකගේ හෝ 1994 චන්ද්රිකා බණ්ඩාරනායකගේ නායකත්වයන් දෙස, සමාජයේ අතිබහුතරයක් දල්වා සිටි අපේක්ෂාවන්ට වඩා, පැසුණු සහ වැඩිහිටි ස්වභාවයක්, 2015 ජනවාරියේ අපේක්ෂාවන් තුළ තිබුණු බව පෙනේ. පැසුණු සහ වැඩිහිටි යනුවෙන් අදහස් කෙරෙන්නේ, නොමිලේ යමක් ලබා ගැනීමට සහ හාල් සේරුවක මිල අඩු කර ගැනීම වැනි ආර්ථික කාරණාවන්ට වඩා, දියුණු ප්රජාතන්ත්රවාදී සංස්කෘතියක අඩිතාලම් දමාගැනීමේ ප්රායෝගික උවමනාවක්, එදා 2015 යහපාලනය වෙනුවෙන් ඡන්දය පාවිච්චි කළ ජනතාව තුළ තිබුණු බවයි. එය හුදෙක්, 1956 දී මෙන්, පැය විසිහතරකින් යමක් කිරීම හෝ 1994 දී මෙන් විවෘත ආර්ථිකයට මානුෂීය මුහුණුවරක් ලබාදීම වැනි, හුදු ආශ්වාදජනක අපේක්ෂාවන්ගෙන් එහාට ගිය, මහා බලාපොරොත්තුවකි. එය, අධි-බලැති විධායක ජනාධිපති ක්රමයක් වෙනුවට, වඩාත් පුළුල් පාර්ලිමේන්තු පාලනයක් ශක්තිමත් කරගැනීම සඳහා වන තුලන සහ සංවරණ පද්ධතියක් ස්ථාපිත කරගැනීමේ ආධ්යාශයන් කැපීපෙනෙන ආකාරයකින් සමාජගතව තිබුණු අවස්ථාවකි. ඒ දක්වා (2015) හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගේ පාලන කාලය තුළ අත්දැක තිබූ, දූෂණය සහ භීෂණය ඉඳුරා පිටුදකින, ජනාධිපතිවරයා සහ අගමැතිවරයාගේ සිට සියලු බලධාරීන් ස්වකීය ක්රියාවන් වෙනුවෙන් අධිකරණය සහ සමාජය ඉදිරියේ වගවෙන බවට වගබලාගන්නා ආයතන පද්ධතියක් ප්රතිෂ්ඨාපිත කරගැනීම එහි අන්තර්ගතව තිබුණි. ඒ අතරින් මුදුනේම තිබුණේ, අධිකරණය, පොලීසිය සහ රාජ්ය සේවයයි.
මේ ආයතන ශක්තිමත් කිරීම සඳහා, ඒ දක්වා පැවති බලතුලනයේ වෙනසක් කළ යුතුව තිබුණි. එනම්, විධායකය සහ ව්යවස්ථාදායකය අතර බලතුලනයේ වෙනසක් ය. 1978 දී විධායක ජනාධිපති ක්රමය ඇති කරගැනීමෙන් පසු පළමු වතාවට, ප්රජාතන්ත්රවාදී නූතන සම්ප්රදායයන් දෙසට සිදු කෙරුණු ඒ බලතුලනයේ වෙනස, 19 වැනි ව්යවස්ථා සංශෝධනය වශයෙන් නීතිගත කෙරුණි. ඒ යටතේ, 1948 නිදහස ලැබූ දා සිට තිබුණාට වඩා ස්වාධීනත්වයක්, රට කරවන සෑම ආයතනයකටම, ව්යවස්ථානුකූලවම පිරිනැමුණි. වෙනත් විදිහකින් කිවහොත්, 1978 දී පිහිටුවා ගත් විධායක ජනාධිපති ක්රමයේ පැවති ජනතා හිතවාදී නොවන අධිකාරී බලය සෑහෙන දුරට කප්පාදු කොට, පාර්ලිමේන්තුව සහ ආණ්ඩුකරණයේ ආයතන පද්ධති ශක්තිමත් කෙරුණි.
පාර්ලිමේන්තුව යනු පුළුල් ආයතනයකි. ජනාධිපති යනු තනි-පුද්ගලයෙකි. යම් තෝරාගත් ආයතනයක් ශක්තිමත් කිරීමේදී, ඊට සමගාමීව වෙනත් ආයතනයක බලය අනිවාර්යයෙන් කප්පාදු විය යුතු නැත. උදාහරණයක් වශයෙන්, පාර්ලිමේන්තුව නමැති ආයතනය ශක්තිමත් කිරීම, අධිකරණය යන ආයතනයේ බලය කප්පාදු නොකොට සිද්ධ කළ හැකිය. එහෙත් ජනාධිපතිවරයාගේ වැනි පුද්ගලකේන්ද්ර බලයක් ශක්තිමත් කරන හැම මොහොතකම, ඊට සමානුපාතිකව හෝ ඊට කිට්ටුවෙන්, වෙනත් ආයතනයක බලයක්- උදාහරණයක් වශයෙන් පොලීසිය, රාජ්ය සේවය, අල්ලස් සහ දූෂණ කොමිසම වැනි වෙනත් ආයතනයක බලයක් අනිවාර්යයෙන් කප්පාදු වන්නේය. එය අපට නිදර්ශනාත්මකව පෙන්වා දුන් අපූරු පුද්ගලයා වුණේ, 1977 න් පසු ජේ. ආර්. ජයවර්ධනයි. ඔහු, ජනාධිපති නමැති පුද්ගලයා යටතේ නැටවෙන රූකඩයක් බවට පාර්ලිමේන්තුව පත්කෙළේය. ඒ කෙතෙක්ද යත්, තමාගේ අගමැති ධුරය ‘පියන්’ වැඩක් වැනි යැයි ආර්. ප්රේමදාස වරක් කීවේය.
ඊළඟට 2010 න් පසු මහින්ද රාජක්ෂ නැවත වරක් ඒ පාඩම අපට කියා දුනි. ඒ, 18 වැනි ව්යවස්ථා සංශෝධනයක් අලුතෙන් හඳුන්වා දෙමිනි. අපි මෙහෙම සලකමු: ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරුවරුන් පත්කරන්නේ හුදෙක් ජනාධිපතිවරයාගේ අභිමතය පරිදි නම්, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සහතික නොවන්නේය. මේ කියන 18 වැනි ව්යවස්ථා සංශෝධනය යටතේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට එක් විනිසුරුවරියක් ඔහු පත්කෙළේ, ඇය වැඩ ඇරී ගෙදර යන ගමන් අරලිගහග මැදුර පැත්තට ගොඩවෙන්නැයි කියා ඇයව ගෙන්වාගෙන ඇයට එම තනතුර ප්රදානය කිරීමෙනි. එසේ වන විට, ඒ තනතුර භාරගන්නා තැනැත්තාට හෝ තැනැත්තියට ස්වාධීනව කටයුතු කිරීමේ හැකියාව බොහෝ විට නැතිව යන්නේය. ඒ වෙනුවට, එකී විනිසුරුවරුන් පත්කෙරෙන්නේ සියලු පක්ෂ නියෝජනය කරන ‘ව්යවස්ථා සභාව’ වැනි පුළුල් ආයතනයකින් නම්, ස්වකීය ස්වාධීනත්වය පවත්වාගෙන කටයුතු කිරීමේ වැඩි හැකියාවක් විනිසුරුවරුන්ට/වරියන්ට ලැබෙන්නේය.
2015 යහපාලන අපේක්ෂාවලිය තුළ තිබුණේ, පොදුවේ ගත් විට, එවැනි කාරණාවන් ය. එහෙත් 2020 නොවැම්බර් 17 වැනිදා ඒ යහපාලනය ඝාතනය විය. එය හැම පැත්තකින්ම ‘වැළැක්විය හැකිව’ තිබූ ඝාතනයකි. එසේ වීමට නම්, මුලින්ම, ඝාතකයන්ව නතර කළ යුතුව තිබුණි. මේ දිනවල ඔබ දිනපතා රූපවාහිනිය නරඹන්නේ නම්, විමල් වීරවංශ, උදය ගම්මන්පිල, රෝහිත අබේගුණවර්ධන සහ මහින්දානන්ද අළුත්ගමගේ වැනි දේශපාලඥයන් සේම, විවිධ ප්රභූ තනතුරු හොබවන ජනාධිපති ලේකම් සහ අගමැති ලේකම් වැනි ඉහළ පෙළේ රාජ්ය නිලධාරීන්ගේ දසුන් ඔබට දැකගැනීමට ලැබෙන්නේය. ඒ හැරුණුකොට, දේශපාලනයටවත් රාජ්ය සේවයටවත් සෘජු සම්බන්ධයක් නැති ‘ඇවන්ගාඞ්’ සමාගමේ අයිතිකාර නිශ්ශංක සේනාධිපති වැනි ව්යාපාරිකයන් පවා, තමන්ගේ ධන බලය භාවිත කොට, මෙවර ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ එක පුද්ගලයෙකු හෝ පාර්ලිමේන්තුවට නොඑන බවට තමන් වගබලාගන්නේ යැයි වහසි බස් කියනු අපට ඇසේ. මේ සියල්ලන්ම, යුක්තිය හා සාධාරණත්වය මත පදනම්ව, නීතිය මගින් වැළැක්විය හැකිව තිබූ පුද්ගලයන් ය. තවත් විදිහකින් කිවහොත්, නීතිය කඩිනමින් සහ අපක්ෂපාතීව ක්රියාත්මක කෙරිණි නම්, මේ වන විට යම් දඬුවමකට යටත්ව සිටිය යුතු පුද්ගලයන් ය.
එහෙත්, ප්රතිපත්තියක් නැති, අවස්ථාවාදී සහ අකෘතඥ මෛත්රීපාල සිරිසේන එක පැත්තකින්ද, අධි-මානයෙන් පෙළෙන, අදක්ෂ සහ ඩීල්කාර රනිල් වික්රමසිංහ තවත් පැත්තකින්ද, රාජ්ය පාලනයේ සුක්කානම මෙහෙයවන්නන් වීම තුළම ‘යහපාලනයේ’ අභාවය කෙටී තිබුණි. මේ නිසා, 2019 නොවැම්බර් 17 වැනිදා වෙනස, ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ හෝ මොනයම්ම ‘වියත් මගක’ හෝ විශේෂ දක්ෂතාවක් නොව, ඉහත කී ‘ඝාතකයන්’ දෙන්නාගේ විශේෂ සම්මාදමේ ප්රතිඵලයක් වශයෙන් සැලකිය යුතුය. එය, විටෙක අහම්බයන් වශයෙන්ද, විටෙක චේතනාන්විතවද මේ ඝාතනයට සම්මාදම් විය.
ආපසු හැරී බලන විට, ‘යහපාලනයේ’ පරාජය පසුපස, චේතනාන්විත නොවූ අහම්බයක් වශයෙන් තිබුණේ එක් තනි සිද්ධියක් පමණි. ඒ, ත්රස්තවාදී පාස්කු බෝම්බ ප්රහාරයයි. එයද, වැළැක්විය හැකිව තිබූ අහම්බයකි. එහෙත්, සිරිසේනගේ අකාර්යක්ෂමතාවත්, වික්රමසිංහගේ අහක බලාගෙන සිටීමත් නිසා එය වැළැක්විය නොහැකි විය.
කෙසේ වෙතත්, යහපාලනයේ පරාජයට හේතු වූ එක් බරපතළ චේතනාන්විත ක්රියාවක් තිබුණි. ඒ, මහබැංකු බැඳුම්කර වංචාවයි. කිරි කළයට ගොම තැම්බ දාගත්තේ එතැනදී ය. ඒ අනුව, ‘යහපාලනය’ ගෙදර යැවීමට, මේ රටේ මධ්යස්ථ ප්රජාව පසුගිය නොවැම්බරයේ තීරණය කළ තනි සිදුවීම් දෙක වුණේ, (අහම්බ) පාස්කු බෝම්බ ප්රහාරයත්, (චේතනාන්විත) මහබැංකු බැඳුම්කර වංචාවත් ය.
බැඳුම්කර වංචාව, හිතාමතා සිදු කළ කොල්ලයකි. මහින්ද රාජපක්ෂගේ කාලයේ (2013) පටන්ම මේ වංචාව එක දිගටම සහ මීටත් වඩා සාර්ථකව කරගෙන ඇවිත් තිබුණු බව සාමාන්ය ජනතාව නොදනිති. එහෙත්, ඔවුන් ඒ බව දැන සිටියත්, එම හොරකම යහපාලනික ආණ්ඩුවක් යටතේත් සිදු වන්නට ඉඩහැරීම සමාව දිය හැකි කාරණයක් නොවේ. ඊටත් වඩා, ඒ වංචාවට සම්බන්ධ බවට ඕනෑම පොට්ටයෙකුට පහසුවෙන් පෙනෙන පුද්ගලයන්ව පවා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රනිල් වික්රමසිංහ එදා පටන් තැත් කරනු දැකීම ජනතා කෝපයටත් තුඩුදුනි. පසුගිය දා මිනිසුන් අඟුලාන පොලීසියට ගල් ගැසුවේ, එම පොලීසියේ නිලධාරියෙකු අහිංසක පුද්ගලයෙකු ඝාතනය කළ නිසා නොව, ඒ අපරාධය පිළිබඳ යුක්තිය ඉෂ්ට කිරීමක් එම පොලීසියෙන් අපේක්ෂා කළ නොහැකි බව ජනතාවට පෙනී ගිය නිසා ය. (ගල් ගැසීම ‘වීර’ ක්රියාවක් වූ බවක් මෙයින් අදහස් නොකෙරේ).
මේ සොරකම ගැන ගිය සතියේ රනිල් වික්රමසිංහ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට කටඋත්තරයක් දෙමින් මෙසේ කියා තිබේ: “බැඳුම්කරේ ගැන මං දන්න දේවල් එළියට දැම්මොත්, මේ ආණ්ඩුවේ සමහර අය තරහා වෙනවා.”
දැන් කතාව පැහැදිලිද? බැංකු කොල්ලය ගැන, අප නොදන්නා, රනිල් වික්රමසිංහ පමණක් දන්නා තව බොහෝ දේවල් තිබේලු. ඒවා හෙළි නොකරන්නේ, ‘මේ ආණ්ඩුවේ සමහර අය තරහා විය හැකි’ බැවිනි.
මුළු යහපාලනික සංකල්පයම මස්තබාල්දු කළ ඒ මහා කොල්ලය, තවමත් ඔහුට, ‘යහළුවන් තරහා කර නොගැනීම’ පිළිබඳ ප්රශ්නයක් බවට පත්ව තිබීම, මොන තරම් කාලකණ්ණි තත්වයක්ද!
හොරකමක භයානකම චරිතය වන්නේ හොරා නොව, හොරාව ආරක්ෂා කරන පුද්ගලයා ය. එසේ කරන්නේ, තමන්ද ආරක්ෂා වී තමන්ගේ යාළු මිත්රාදීන්වත් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා නම් තත්වය තවත් බරපතල වෙයි. එසේ ඔහු කරුණු වසං කරන්නේ කාගෙන්ද? මේ රටේ ජනතාවගෙනි. මේ රටේ නීතිය සහ අධිකරණයෙනි. එසේ කරුණු වසං කිරීමෙන් ඔහු තවමත් ආරක්ෂා කරමින් සිටින්නේ කවුරුන්වද? ඔහුම කියන පරිදි, “ආණ්ඩුවේ සමහර අයව” ය. අගමැතිවරයා වශයෙන් බලයේ සිටියදී මේ ලිපියේ ඉහතින් කී විමල් වීරවංශ වැනි දූෂිත පුද්ගලයන්ව ඔහු ආරක්ෂා කෙළේත් මෙලෙසින්ම බව, මේ කතාවෙන් දැන් හොඳටම පැහැදිලි ය.
එවැනි නායකයෙකු බලයෙන් එළවා දැමීමට රටේ ජනතාව තීරණය කිරීම අරුමයක් නොවේ. එහෙත් අවාසනාව වන්නේ, ඒ පාපයට, කෙටිකාලීනව මෙන්ම දීර්ඝ කාලීනවත්, යහපාලනය නමැති පරමාදර්ශයෙන්මත් පළිගැනීමට එම ජනතාව අද වන විට පෙලැඹී සිටීමයි.
උසාවිය වාරණ සමාගමකට කැබිනට් අනුමැතිය
ජාතික රක්ෂණභාර අරමුදලට අයත් ප්රතිරක්ෂණාවරණ දෙකක් කොළඹ දිසා අධිකරණයේ වාරණ නියෝගයකට ලක්වී සිටින හා රක්ෂණ නියාමන කොමිසමේ ලියාපදිංචි නොවූ රක්ෂණ බ්රෝකර් සමාගමකට ලබාදීමට කැබිනට් මණ්ඩලය තීරණය කර ඇත.
මුදල්, ආර්ථික හා ප්රතිපත්ති සංවර්ධන අමාත්යවරයා ලෙස මහින්ද රාජපක්ෂ ඉදිරිපත් කළ යෝජනා දෙකක් අනුව එම ප්රතිරක්ෂණාවරණ කැබිනට් මණ්ඩලය අනුමත කළ බව ප්රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව නිකුත් කළ ජුලි 23 දින කැබිනට් මණ්ඩල තීරණ දැනුම්දීමේ නිවේදනයේ සඳහන් වේ.
මෙම ප්රතිරක්ෂණ ලබාදී ඇත්තේ ඉන්දියාවේ ජේ.බී. බෝදා ඇන්ඞ් කම්පැණි (එස්) සමාගමටය. පාසල් සිසුන් සඳහා සුරක්ෂා රක්ෂණය ආරම්භ කළ අවස්ථාවේදී එහි ප්රතිරක්ෂණාවරණය ශ්රී ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාව ලබාදුන්නේ බෝදා සමාගමට වන අතර එය නීති විරෝධී යැයි කියමින් ස්ට්රැටජික් ඉන්ෂුවරන්ස් බ්රෝකර්ස් පෞද්ගලික සමාගම කොළඹ දිසා අධිකරණයේ නඩු පවරනු ලැබීය. එහිදී දිසා අධිකරණය 2018 ජනවාරි මාසයේදී බෝදා සමාගමේ කටයුතු සඳහා වාරණ නියෝගයක් නිකුත් කළේය.
ශ්රී ලංකා රක්ෂණ නියාමන කොමිසමේ බ්රෝකර් සමාගමක් ලෙස ලියාපදිංචි නොවූ සමාගමකට ප්රතිරක්ෂණාවරණයක් ලබාදිය නොහැකි බව සඳහන් කරමින් එම නඩු පැවරීම කරනු ලැබීය.
ස්ට්රැටජික් ඉන්ෂුවරන්ස් බ්රෝකර්ස් සමාගමේ ඉහළ නිලධාරියෙකුගෙන් කරන ලද විමසීමකදී ඔහු පැවසුවේ බෝදා සමාගමට එරෙහි එම වාරණ නියෝගය තවමත් පවතින බවත්, මෙම වසරේ නොවැම්බර් මාසයේදී එම නඩුවේ තීන්දුව ප්රකාශයට පත්කිරීමට නියමිත බවත්ය.
ශ්රී ලංකාවේ සාමාන්ය රක්ෂණ ව්යාපාර එම රක්ෂණයන්ගෙන් සීයට 30 අනිවාර්ය ප්රතිරක්ෂණාවරණයක් ජාතික රක්ෂණභාර අරමුදලෙන් ලබාගත යුතු අතර රක්ෂණභාර අරමුදලේ එම ප්රතිරක්ෂණය නැවත ප්රතිරක්ෂණය සඳහා බෝදා සමාගම තෝරාගෙන තිබේ. එම ප්රතිරක්ෂණ කාලය මාස 18ක් වන අතර ඒ සඳහා රුපියල් මිලියන 985.5ක පිරිවැයක් දරන බව කැබිනට් තීරණ දැනුම්දීමේ නිවේදනයේ සඳහන් වේ.
බෝදා සමාගමට ලබාදෙන අනෙක් ප්රතිරක්ෂණය වැඩවර්ජන, කැරලි කෝලාහල, මහජන කැළඹීම් සහ ත්රස්තවාදී අරමුදල සඳහා ශ්රී ලංකාවේ රක්ෂණ සමාගම් ජාතික රක්ෂණභාර අරමුදලෙන් ලබාගන්නා ප්රතිරක්ෂණය නැවත ප්රතිරක්ෂණය කිරීම වේ. එයද මාස 18ක කාලයකට අදාල වන අතර එම රක්ෂණාවරණයේ අගය රුපියල් මිලියන 116.39ක් බව කැබිනට් තීරණ දැනුම්දීමේ මාධ්ය නිවේදනයේ සඳහන් වේ.
ශ්රී ලංකාර රක්ෂණ නියාමන කොමිසමේ වෙබ් අඩවියට අනුව බෝදා සමාගම රක්ෂණ බ්රෝකර් සමාගමක් ලෙස ලියාපදිංචි කර නැති අතර මේ වන විට රක්ෂණ බ්රෝකර් සමාගම් 65කට එහි අනුමැතිය හිමිවී තිබේ.
සුරැකිය යුතු කියුම්
හිටපු ජනාධිපති මෛත්රීපාල සිරිසේන දේශපාලන පළිගැනීම් පිළිබඳ සොයාබලන ජනාධිපති කොමිසම හමුවට කැඳවීමට නොතීසි නිකුත් නොකරන බව එම කොමිසමේ සභාපති විනිසුරු උපාලි අබේරත්න ජුලි 20 වැනිදා ප්රකාශ කළ බව මාධ්ය වාර්තා කර ඇත.
හිටපු ජනාධිපතිවරයා යහපාලන රජයේ ඇමතිවරුන්ගේ බලපෑමට යටත්ව ඇතැම් තීන්දු තීරණ ගැනීම නොතීසි නිකුත් නොකිරීමට හේතුව බව ඒ ගැන පැහැදිලි කරමින් ඔහු කියා ඇත.
රක්නා ලංකා ආරක්ෂක සේවා සමාගමේ හිටපු සභාපතිවරයෙකු වූ වික්ටර් සමරවීර කර තිබූ පැමිණිල්ලක් විභාගයට ගත් අවස්ථාවේදී හිටපු ජනාධිපතිවරයා වගඋත්තරකරුවෙකු ලෙස නම් කරමින් නොතීසි නිකුත් කරන ලෙස පැමිණිලි පාර්ශ්වය ජනාධිපති කොමිසමෙන් කළ ඉල්ලීම සභාපති විනිසුරුවරයාගේ එම ප්රකාශයට හේතුවී ඇත.
කෙසේ වෙතත් එම පැමිණිල්ලේ අනෙක් වගඋත්තරකරුවන් වූ රාජිත සේනාරත්න, පාඨලී චම්පික රණවක, ශානි අබේසේකර, පොලිස් පරීක්ෂක අලුත්ගේ සෙනරත් හා රජයේ ජ්යෙෂ්ඨ නීතිඥ ජනක බණ්ඩාර යන අයට ජුලි 28 දින කොමිසම හමුවේ පෙනී සිටින ලෙස නොතීසි නිකුත් කර ඇත.
මාධ්යවල පළවූ එම පුවත මෙතෙක් ජනාධිපති කොමිසමේ සභාපති විනිසුරුවරයා ප්රතික්ෂේප කර නැත. ඒ නිසා මෙන්ම පසුගිය කාලය පුරාම ඔහු ජනාධිපති කොමිසමේදී කියූ බවට පළවූ වාර්තා නිසාද එය ඇත්තක් බව තේරුම්ගත හැකිය.
හිටපු ජනාධිපති මෛත්රීපාල සිරිසේන යහපාලන ආණ්ඩුවේ ඇමතිවරුන්ගේ බලපෑමට හසුවී සිටි බව සභාපති විනිසුරුවරයා පූර්ව නිගමනයකට එළඹී තිබීම මෙහිදී පැනනගින බරපතළ ප්රශ්නයය.
මන්ද එවැනි නිගමනයකට පැමිණිය හැක්කේ මෛත්රීපාල සිරිසේන මහතා කොමිසම හමුවට කැඳවා ඔහුට එරෙහිව ඇති පැමිණිල්ල සම්බන්ධයෙන් සාක්ෂි විමසා, එකී සාක්ෂිවලදී හිටපු ජනාධිපතිවරයා ඇමතිවරුන්ගේ බලපෑමක් ගැන ප්රකාශ කරනු ලැබුවහොත් හා ඊට හේතු ඉදිරිපත් කළහොත් පමණය.
එම ජුලි 20 දිනට ජනාධිපති කොමිසමට බාධා නොකරන්නැයි නීතිපතිවරයාට ජනාධිපති කොමිසමේ සභාපති විනිසුරුවරයා අවවාද කළ බවටද මාධ්ය වාර්තා පලවිය. නීතිපතිවරයා නියෝජනය කරමින් ජනාධිපති කොමිසම ඉදිරියේ පෙනී සිටින රජයේ නීතිඥයන්ට අවවාද කිරීම ඇතුළු විවිධ ආකාරයේ ප්රකාශ කිරීමේ පළමු අවස්ථාවද මෙය නොවීය.
මෙම වාද විවාදවලදී නීතිපතිවරයා එක් අවස්ථාවක ජනාධිපති කොමිසමට දන්වා තිබුණේ නීතිපතිවරයා පවත්වාගෙන යන නඩු කටයුතු පිළිබඳ ප්රශ්න කිරීමට ජනාධිපති කොමිසමට කිසිදු බලයක් ලබාදී නැති බවය. ජනාධිපති කොමිසම පිහිටුවීමට අදාළ ජනාධිපතිවරයාගේ ගැසට් පත්රය බැලූ විට එය ඇත්තක් බව පෙනී යයි.
එමෙන්ම ජනාධිපති කොමිසම පැමිණිලි බාරගත හැක්කේ කාගෙන්ද යන්නද එම ගැසට් පත්රයේ පැහැදිලිව සඳහන් වේ. එයද කඩකරමින් ඇවන්ගාඞ් හිමිකරු නිශ්ශංක සේනාධිපතිගේ පැමිණිල්ලක් බාරගැනීම දැන් අධිකරණය හමුවේ ජවිපෙ නායක අනුර කුමාර දිසානායක හා සීඅයිඩී හිටපු අධ්යක්ෂ ශානි අබේසේකර අභියෝගයට ලක් කර ඇත.
මේ තත්වයන් මත කොමිසමේ සභාපති විනිසුරුවරයා නියෝග ලෙස හා අදහස් ලෙස කියන දෑ එහි කාර්ය සටහන්වල සටහන්වී තිබෙනවා නම් හොඳය.
මන්ද ඒවා හිටපු ජනාධිපති මෛත්රීපාල සිරිසේනගේ කියුම් කෙරුම් මෙන්ම අනාගතයට වටිනාකමක්ද එක්කර දෙන බැවින්ය.
කමල් ගුණරත්න සරත් වීරසේකරගේ උත්සවයක
ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ මැතිවරණ අපේක්ෂක සරත් වීරසේකර වෙනුවෙන් සංවිධාන කර තිබුණු මැතිවරණ ප්රවර්ධන හමුවකට ආරක්ෂක අමාත්යංශයේ ලේකම් විශ්රාමික මේජර් ජෙනරාල් කමල් ගුණරත්න සහභාගි වී ඇති බව පවසමින් මැතිවරණ ප්රචණ්ඩ ක්රියා නිරීක්ෂණ මධ්යස්ථානය මැතිවරණ කොමිසමට පැමිණිල්ලක් කර ඇත.
කොළඹ ටාජ් සමුද්ර හෝටලයේදී ජුලි 18 වන දින කොළඔ ආනන්ද විද්යාලයේ ආදි සිසුන් සහ විද්යාලයේ ගුරුවරුන් පිරිසක් සංවිධානය කර තිබු ‘උත්තම විරු- අනඳ සර’ උත්සවයට ගුණරත්න මහතා සහභාගි වී තිබුණි. එම උත්සවයට සරත් වීරසේකර මහතා හැර මෙවර මැතිවරණයට ඉදිරිපත්වන ආනන්ද විද්යාලයේ ආරක්ෂක අංශවලට සම්බන්ධ වෙනත් කිසිවෙකුත් ගෙන්වා නැත.
මෙම උත්සවය පිළිබඳව සරත් වීරසේකර මහතාගේ නිල ෆෙස්බුස් පිටුවේ එම ස්ථානයට පැමිණි අමුත්තන්ගේ ජායාරූප පළවී තිබුණු අතර ජුලි 23 වන දින දිවයින පුවත්පතේ පළවී තිබුණු ප්රවෘත්තියක කමල් ගුණරත්න මහතා එම උත්සවයට සහභාගි වී ඇති බවට ඡායාරූපයක් පළවී තිබුණි.