ජනාධිපති දිස්ත්රික් ලේකම්වරුන් කැඳවයි
ගැටලුව මාලිමා සභාපතිලාගේ නිර්දේශද?
දිට්වා සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් ආපදාවට ලක්වූ පිරිසට කඩිනමින් සහන සැලසීම හා කඩිනමින් සහන සැලසීමට නොහැකි වීම සම්බන්ධයෙන් මතුවී ඇති ගැටලු සාකච්ඡා කිරීම සඳහා ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක සියලු දිස්ත්රික් ලේකම්වරුන් දෙසැම්බර් 20 දින කොළඹට කැඳවා ඇති බව මාධ්ය වාර්තා කර තිබේ.
ආපදාවෙන් විපතට පත්වූ ජනතාවට කඩිනමින් සහන සැලසීම, යළි පදිංචි කිරීම සඳහා කටයුතු කිරීම හා ඔවුන්ගේ ජීවනෝපාය මාර්ග යළි ගොඩනැඟීම සඳහා සහාය දීම වෙනුවෙන් රජය ආරම්භ කර ඇති වැඩපිළිවෙළ පිළිබඳව එහිදී ජනාධිපතිවරයා දිස්ත්රික් ලේකම්වරුන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට නියමිත බවද එම මාධ්ය වාර්තා සඳහන් කර ඇත.
විශේෂයෙන්ම ගංවතුරට හසුවූ නිවාස ශුද්ධ පවිත්ර කිරීම සඳහා රජයෙන් ලබාදෙන රුපියල් 25,000 ක දීමනාව ලබාදීමේදී මතුව ඇති ගැටලු පිළිබඳ එහිදී සාකච්ඡා කිරීමට නියමිතය.
මෙම රුපියල් 25,000ක දීමනාව මෙම සතිය තුළදී ලබාදී අවසන් කරන ලෙස ජනාධිපතිවරයා ආපදා කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් පැවති සාකච්ඡාවකදී මීට පෙර දැනුම් දුන් අතර ඊට හේතු වී තිබුනේ තවමත් නිවාස ශුද්ධ පවිත්ර කිරීමේ එම රුපියල් 25,000 දීමනාව ආපදාවෙන් බලපෑමට ලක්වූ බොහෝ නිවාස හිමියන්ට නොලැබී තිබීමයි.
ඒ යටතේ ජනාධිපතිවරයා නියෝග කළේ හා 2025 දෙසැම්බර් 05 සහිත මුදල් අමාත්යාංශ චක්රලේඛයක් මගින් සියලු අමාත්යාංශ ලේකම්වරුන්ට, පළාත් සභා ප්රධාන ලේකම්වරුන්ට, දෙපාර්තමේන්තු ප්රධානීන්ට, දිස්ත්රික් ලේකම්වරුන්ට හා ප්රාදේශීය ලේකම්වරුන්ට දැනුම් දුන්නේ හදිසි ආපදා තත්වය පහව යෑමත් සමඟ ආපදාවෙන් බලපෑමට ලක්වූ පවුල්වලට තම නිවාස නැවත පදිංචියට යෝග්ය පරිදි පිරිසිදු කර සුරක්ෂිතව පදිංචි වීම සඳහා නිවසේ අයිතිය නොසලකා එක් නිවාස ඒකකයකට එක්වරක් පමණක් ගෙවන දීමනාවක් වශයෙන් රුපියල් 25,000ක් ගෙවන ලෙසයි. එමෙන්ම ආපදාවෙන් බලපෑමට ලක්වූ නිවාසවල නැවත පදිංචියට අත්යවශ්ය මුළුතැන්ගෙයි බඩු මුට්ටු ආදිය මිලදී ගැනීම සඳහා නිවසේ අයිතිය නොසලකා එක් නිවාස ඒකකයකට එක් වරක් පමණක් ගෙවන දීමනාව වශයෙන් රුපියල් 50,000ක් ගෙවන ලෙසයි.
තවද, නායයෑම් හා ගංවතුර හේතුවෙන් තම පදිංචි නිවස අහිමි වූ හෝ නිවස පූර්ණ ලෙස හානිවීම හේතුවෙන් ජීවනනෝපාය කටයුතුවල අඛණ්ඩව නිරත විය නොහැකි පවුල් වෙත මෙම දෙසැම්බර් සිට මාස තුනක කාලයක් මාසික දීමනාවක් ගෙවන ලෙසයි. ඒ සාමාජිකයන් සංඛ්යාව 02ක් හෝ ඊට අඩු පවුල් සඳහා රුපියල් 25,000ක් හා සාමාජිකයන් සංඛ්යාව 02ට වැඩි පවුල් සඳහා රුපියල් 50,000ක් වශයෙනි.
නායයෑම් හා ගංවතුර හේතුවෙන් තම නිවස අහිමි වී පදිංචි වීමට නිවසක් නොමැති නිවාස හිමියන් සඳහා නව නිවසක් ඉදිකර ගන්නා තෙක් වෙනත් ස්ථානයක තාවකාලිකව පදිංචි වීමට උපරිම මාස 06ක කාලයක් සඳහා මාසිකව රුපියල් 25,000 බැගින් ලබාදෙන ලෙස ද එම චක්රලේඛයෙන් උපදෙස් ලබාදී තිබුණි.
ආපදාවෙන් බලපෑමට ලක්වූ පාසල් සිසුන්ට පොත්පත් හා ඇඳුම් පැළඳුම් මිලදී ගැනීම සඳහා එක්වරක් පමණක් රුපියල් 15,000ක දීමනාවක් ලබාදෙන ලෙස ද දැනුම් දී තිබුණි.
එම චක්රලේඛයේ වී හා අනෙකුත් භෝග වගා ගොවීන්ට ගෙවිය යුතු දීමනා, සත්ත්ව ගොවිපලවලට ගෙවිය යුතු දීමනා, සුළු හා ක්ෂුද්ර ව්යාපාරවලට ගෙවිය යුතු දීමනා, ධීවර බෝට්ටු සඳහා ගෙවිය යුතු දීමනා, ව්යාපාරික ගොඩනැඟිලි සඳහා ගෙවිය යුතු දීමනා, නව නිවසක් ඉදිකර ගැනීමේ දීමනා, නිවසක් ඉදිකිරීම සඳහා ඉඩමක් මිලදී ගැනීම සඳහා වන දීමනා, නිවාස පිළිසකර කර ගැනීම සඳහා වන දීමනා හා ජීවිත හානියක් සඳහා ගෙවනු ලබන දීමනා ලෙස අනෙකුත් ගෙවීම් පිළිබඳ සඳහන් කර තිබුණි.
එහෙත් ජනාධිපතිවරයාද නියෝග කර ඇති මෙම වසර අවසන් වීමට ප්රථම මෙම දෙසැම්බර් මාසයේ ගෙවිය යුතු එම චක්රලේඛයේ සඳහන් හදිසි ගෙවීම් ලෙස අපට හඳුනාගත හැක්කේ ඉහතින් සඳහන් කරන ලද නිවාස පිරිසිදු කරගැනීමේ රුපියල් 25,000 දීමනාව හා නැවත පදිංචිය සඳහා අවශ්ය මුළුතැන්ගේ බඩුමුට්ටු මිලදී ගැනීම සඳහා වන රුපියල් 50,000 දීමනාව වේ.
එහෙත් එම දීමනා ගෙවීම සඳහා මුදල් යවා ඇති බව ආපදාවේ මුල් අවස්ථාවේම සඳහන් කළ සහ අවස්ථා කිහිපයකදී එම මුදල් ඉක්මණින් ලබාදෙන ලෙස ජනාධිපතිවරයා උපදෙස් ලබාදී ඇති තත්වය තුළ ඉක්මණින්ම ලැබිය යුතු එම දීමනා මෙතෙක් ජනතාවට නොලැබීම සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපතිවරයාට දිස්ත්රික් ලේකම්වරුන් කැඳවා එහි ඇති ගැටලු පිළිබඳ නැවත සාකච්ඡා කිරීමට සිදුවී තිබෙන්නේ ඇයි?
2026 වර්ෂයට අදාළ අයවැය පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත කළ දෙසැම්බර් 05 දින පාර්ලිමේන්තු අමතමින් ජනාධිපතිවරයා කීවේ මෙම ආපදා තත්වයේ සහන කටයුතු සඳහා ඒ වනවිටත් රුපියල් බිලියන 22.2ක මුදලක් රජය සතුව පවතින බවත්, තවත් රුපියල් බිලියන 50ක පරිපූරක ඇස්තමේන්තුවක් සම්මත කර දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටින බවත්, ඒ අනුව ඉදිරි දින 25ක කාලය සඳහා වියදම් කිරීමට රුපියල් බිලියන 72.2ක මුදලක් ඇති බවත්ය. එම රුපියල් බිලියන 50 ක පරිපූරක ඇස්තමේන්තුවට එදින පාර්ලිමේන්තුව රැස්වීමට ප්රථම පාර්ලිමේන්තුවේ මුදල් කාරක සභාවේ අනුමැතිය හිමිවී තිබූ අතර එය පාර්ලිමේන්තුවෙන් සම්මත වීමද සිදුවිය.
ජාතික ආපදා කළමනාකරණ මධ්යස්ථානය ආපදා අවස්ථාවේ සිට මේ දක්වා නිකුත් කර ඇති ආපදාව සම්බන්ධ තොරතුරු අනුව පවුල් 611,530 ක් ආපදාවට ලක්වී සිටියි. ඒ තුළ පුද්ගලයින් ලක්ෂ 21ක් (2,179,138) සිටිති. සම්පූර්ණයෙන් හානි වූ නිවාස සංඛ්යාව 6200කි. අර්ධ හානිවූ නිවාස සංඛ්යාව 96,545කි.
මෙම සංඛ්යා දත්ත අනුව ආපදාවෙන් බලපෑමට ලක්වූ පවුල් 611,530 සඳහා පිරිසිදු කිරීමේ හා මුළුතැන්ගේ උපකරණ ලබා ගැනීම යන දීමනා දෙකම හෙවත් රුපියල් 75,000 ගණනේ දීමනා ලබා දුන්නත් ඒ සඳහා වැයවන මුදල රුපියල් බිලියන 45.86ක් පමණී. සම්පූර්ණයෙන් නිවාස අහිමි වූ පිරිසට දෙසැම්බර් මාසයේ කුලී නිවසක් සඳහා රුපියල් 25,000 බැගින් මුදල් ගෙව්වත් ඒ සඳහා වැය වන්නේ රුපියල් මිලියන 155ක් පමණය. එසේම අර්ධ වශයෙන් නිවාස අහිමි වූ සියලු නිවාස වෙනුවෙන් කුලී නිවසක් සඳහා දෙසැම්බර් මාසයේ රුපියල් 25,000ක් ගෙව්වත් ඒ සඳහා වැය වන්නේ රුපියල් බිලියන 2.4ක මුදලක් පමණය.
මෙම ආපදා තත්වය හේතුවෙන් මෙතෙක් ආපදා අවස්ථාවකදී පවුල් ඒකකයක් වෙත ලබාදුන් ආහාර සලාකයේ දීමනා වැඩිකිරීම සිදුවූ අතර ඒ සතියකට රුපියල් 1800 සිට 3600 දක්වා ගෙවූ මුදල රුපියල් 2100 සිට 10,500 දක්වා වැඩි කිරීම මගින්ය. ඒ සඳහා වෙන්කෙරුණු රාජ්ය අරමුදල් ඒ ආකාරයටම විපතට පත් ජනතාවට අවශ්ය වූවාදැයි නිශ්චිත නැත. ඒ රටේ පොදු මහජනතාව විසින් පිසූ ආහාර මෙන්ම වියළි ආහාරද ආපදාවට ලක්වූ බොහෝ පිරිස්වලට ලබාදීම හේතුවෙනි.
මීටත් අමතරව අයහපත් කාලගුණය හේතුවෙන් ආපදාවට ලක්ව ඇති ආගමික ස්ථාන පිරිසිදු කර යථා තත්වයට පත්කර ගැනීම සඳහා රුපියල් 25,000ක මුදලක් ලබාදීමට කැබිනට් මණ්ඩලය පසුගිය සතියේ තීරණය කර තිබුණි.
ඒ සඳහා අවශ්ය ප්රතිපාදන බුද්ධශාසන, ආගමික හා සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්යාංශය වෙත වෙන්කර දීමට තීරණය කර ඇති අතර එයට අදාළ යෝජනාව මුදල්, ක්රම සම්පාදන හා ආර්ථික කටයුතු ඇමතිවරයා ලෙස ජනාධිපතිවරයා විසින් කැබිනට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කර තිබුණි. ඒ නිසා එහි කටයුතු අනෙකුත් සහන මෙන් දිස්ත්රික් ලේකම්වරුන් මගින් ක්රියාත්මක වන එකක් නොවන බව පෙනේ.
එමෙන්ම හදිසි ආපදා තත්වය යටතේ බිඳ වැටී ඇති ජන ජීවිතය කඩිනමින් යථා තත්වයට පත් කිරීම වෙනුවෙන් පළාත් මාර්ග, පාලම්, රෝහල්, බෙහෙත් ශාලා, සුළු වාරිමාර්ග පාසල් සහ ග්රාමීය හා ප්රාදේශීය මට්ටමින් රාජ්ය සේවා සපයනු ලබන ගොඩනැගිලි යනාදියේ සිදුකළ යුතු හදිසි පුනරුත්ථාපන හා වැඩිදියුණු කිරීම් වෙනුවෙන් අවශ්ය වන ප්රතිපාදන දැනටමත් වෙන්කර ඇති මූලධන වියදම්වල ඉතිරිවීම් තුළින් සලසා ගන්නා ලෙස මුදල් අමාත්යාංශයේ ලේකම් ආචාර්ය හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම පළාත් ප්රධාන ලේකම්වරුන්ට දැනුම් දී තිබුණි. ඒ දෙසැම්බර් 02 දින සහිතව නිකුත් කර ඇති අයවැය චක්රලේඛයක් මගිනි. එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇත්තේ ප්රතිපාදන ප්රමාණවත් නොවන අවස්ථාවලදී ප්රතිපාදන සලසා දීම සඳහා කඩිනමින් මුදල් අමාත්යාංශ ලේකම්වරයා වෙත දැනුම් දීමට කටයුතු කළ යුතු බවයි.
මෙම සියලු කරුණුවලින් පෙනෙන්නේ ආපදාවෙන් විපතට පත්වූවන්ට මෙම වසර තුළදී කඩිනමින් ගෙවිය යුතු මූල්ය ප්රතිපාදන සඳහා බැලූ බැල්මට ගැටලුවක් නොමැති බවයි. එහෙත් එහි යම් ගැටලුවක් ඇති බව අපද මීට පෙර පෙන්වා දුන් අතර පසුගිය සතියේ ග්රාම නිලධාරිවරුන්ගේ සංගම්ද ඒ බව ප්රසිද්ධියේ කියන තත්වයට පත්විය.
ඒ සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකා එක්සත් ග්රාම නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ සභාපතිවරයා පැවසුවේ වත්මන් ආණ්ඩුව පත්කර ඇති ප්රජා ශක්ති කමිටු හේතුවෙන් ආපදා සහන රාජකාරී කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ග්රාම නිලධාරීන්ට ස්වාධීනව කටයුතු කිරීමට බාධා ඇති වී ඇති බවයි. එම කමිටුව දේශපාලන අධිකාරීන් මත ක්රියාත්මක වන බැවින් ආපදා සහන කටයුතු වලදී විවිධ ගැටලු මතු වී ඇති බව ද ඔහු ප්රකාශ කළේය.
කුරුණෑගල දිස්ත්රික්කයේ ආපදාවට ලක්වූ සමහර ස්ථානවලට සහන ලබා දෙන ලෙසට ග්රාම නිලධාරීන් කළ නිර්දේශයන් එම ප්රදේශවල ප්රජා ශක්ති කමිටු මගින් ප්රතික්ෂේප කර ඇති නිසා එම ප්රදේශවල ජනතාව දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දී ඇති බව ද ඔහු පැවසීය.
ඔහු පැවසුවේ ග්රාම නිලධාරීවරයා ප්රජා ශක්ති කමිටුවේ සාමාජිකයෙකු පමණක් වන බව හා ග්රාම නිලධාරීන්ට දේශපාලන බලපෑම්වලින් තොරව සාමාන්ය පරිදි ආපදාවට ලක්වූ ස්ථානවල කටයුතු ප්රාදේශීය ලේකම්වරුන් හා සම්බන්ධ වී සිදු කරගෙන යෑමට ඉඩදෙන ලෙසය.
එහෙත් ඊට වහාම ප්රතිචාර දක්වමින් ඇමති ලාල් කාන්ත කීවේ ආපදා සහන නිර්දේශ කිරීමේදී එම ප්රජා ශක්ති කමිටු සභාපතිවරුන්ගේ නිර්දේශය අවශ්ය බවත්, එය නොතකා කටයුතු කළ නොහැකි බවත්ය.
ජනාධිපතිවරයා චක්රලේඛ මගින් හා වාචිකව මෙතරම් උපදෙස් ලබාදී තිබියදීත්, අවශ්ය මුදල් වෙන්කර තිබියදීත් ආපදාවෙන් විපතට පත්වූවන්ට ලබාදිය යුතු මූලික ගෙවීම් සමහර ස්ථානවල මෙතරම් පමා වීමට හේතුව ග්රාම නිලධාරිවරුන් ප්රකාශ කරන ආකාරයට ප්රජා ශක්ති වැඩසටහන යටතේ පිහිටුවා ඇති ප්රජා සංවර්ධන සභාවල මාලිමා සභාපතිවරුන්ගේ බලපෑම විය හැකිය. මෙම ඉක්මන් සහන මෙතරම් පමා වීමට බලපා ඇති ගැටලුව එය නම් ඒ සඳහා ඉක්මන් විසඳුමක් ලබාදිය හැක්කේද ජනාධිපතිවරයාටමය. ඒ ඔහුගේ වැඩසටහනක් ලෙස ආරම්භ කර ඇති ප්රජා සංවර්ධන සභාවල සභාපතිත්වය දරන මාලිමා නියෝජිතයින්ගේ නිර්දේශයෙන් තොරව මෙතෙක් ක්රියාත්මක වූ ආකාරයට රාජ්ය යාන්ත්රණය මගින් එම සහන ජනතාවට ලබාදීමට හැකි පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමය.
