පාසල් ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ට අදාළ සුරක්ෂා රක්ෂණයේ පැනනැගී තිබූ ගැටලූ පිළිබඳව ලිඛිතව අප යොමු කළ ලිපියට දින 26ක් ගතවී තිබියදීත් පිළිතුරු නැත. එම ලිපිය අප විසින් යොමුකරනු ලැබුයේ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ දැනුම්දීම අනුව ශ‍්‍රී ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවේ ප‍්‍රධාන විධායක නිලධාරියා සමග සිදුකරන ලද දුරකථන සාකච්ඡුාවකින් අනතුරුව ඔහුගේ කාර්යාලයෙන් ලැබුණ උපදෙස් අනුවය.
තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම පිළිබඳ පනත යටතේ අප එම ලිපිය යොමු කළා නම් අඩුම තරම් දින 14ක කාලයකදී එකී ලිපිය ලැබුණ බවට හෝ අපට පිළිතුරක් ලැබෙනු ඇත. පසුව අප විමසූ තොරතුරු ලබාදිය නොහැකි බවට පිළිතුරක් ලැබෙනු ඇත. ඉන් පසු අභියාචනා කිරීමේ අවස්ථාවක්ද, ඉන්ද පිළිතුරු නොලැබුණහොත් තොරතුරු කොමිසමට අභියාචනා කිරීමේ අවස්ථාවක්ද අපට ලැබෙන්නේය.

අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය හා ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවේ අදාළ වගකිවයුත්තන්ට කථා කර ඔවුන්ගේ උපදෙස් මත ලිඛිතව තොරතුරු ඉල්ලීම මේ අත්දැකීම අනුව නම් ඉතාම භයානකය. ඒ තොරතුරු නොදී ඒ සම්බන්ධයෙන් ඇති වගකීමෙන් බැහැරවී ඔවුන්ට සිටිය හැකි බැවින්ය.
සුරක්ෂා රක්ෂණය පිළිබඳව අප ඇසූ ප‍්‍රශ්නය සරලය. ඒ සුරක්ෂා රක්ෂණය වෙනුවෙන් අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයාට හෝ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයට ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවෙන් ලැබුණා යැයි කියූ රුපියල් මිලියන 100ක මුදල ලබාදුන්නේ කවදාද, එම මුදල බැරකරනු ලැබුවේ කිනම් ගිණුමකටද හා ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාව සතු කිනම් ගිණුමකින් එම මුදල ලබාදුන්නේද යන්නය.
එම සරල ප‍්‍රශ්නය වඩා වැදගත් වන්නේ එකී රුපියල් මිලියන 100ක මුදල ලබාදුන්නේ කවුද හා එය ලබාගත්තේ කවුද යන්න තවමත් මහා රහසක්ව සැඟවී ඇති නිසාය. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයද, ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවද රාජ්‍ය ආයතන දෙකක් ලෙස එම සරල ප‍්‍රශ්නය හමුවේ ගොළුය. මුනිවත රකින්නේය.

රුපියල් මිලියන 100ක කොමිස් ආධාර හෝ වෙනයම් නමකින් හඳුන්වන එම ගනුදෙනුවට අදාළ කාලය මෙම අගෝස්තු 31 වැනිදායින් අවසන්ය. සැප්තැම්බර් 01 වැනිදා සිට ඉදිරි වසරක කාලයකට මෙම රක්ෂණය පවත්වාගෙන යෑමට සුදුසු රක්ෂණ සමාගමත් තෝරාගත යුතුය. ඒ සඳහා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය සුදුස්සා තෝරාගැනීමට නියමිතව තිබුණේ අගෝස්තු 29 වැනිදා ය. (ඒ මේ සටහන ලියවෙන දිනයය.)
සාමාන්‍යයෙන් රක්ෂණ සමාගමක් බ්‍රෝකර්වරයෙකු හරහා ප‍්‍රතිරක්ෂණයක් සිදුකළ විට ප‍්‍රතිරක්ෂණය බාරගත් සමාගම සමග ඊට අදාළව සිදුකරන තහවුරුකිරීම් කි‍්‍රයාවලියක් තිබේ. ඒ ප‍්‍රතිරක්ෂණය පිරිනැමීමේ ලිපියක් ලැබීම, එහි සඳහන් ගිණුම් අංකයට එහි සඳහන් වාරික මුදල, විදේශ මුදල් ඒකකවලින් බැරකිරීම හා අවසානයේ, ප‍්‍රතිරක්ෂණ වගකීම බාරගත් බවට වූ තහවුරු කිරීමේ ලිපිය ලැබීම ආදියය.
එහෙත් ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවේ අපගේ ආරංචි මාර්ග දක්වන ආකාරයට සුරක්ෂා රක්ෂණයේ ගිවිසුමට අදාළ කාලය නිමවීමේ අවසන් දින තුන ගෙවී යන මේ මොහොත වනවිටත් එම තහවුරු කිරීම් ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවේ අදාළ අංශ වෙත ලැබී නැත. එම තහවුරු කිරීම් ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවට ලැබිය යුත්තේ රක්ෂණයේ බ්‍රෝකර්වරයා වූ ජේ.ඞී. බෝඩා සමාගමෙන් නොව බෝඩා සමාගම අදාළ රක්ෂණ ප‍්‍රතිරක්ෂණය කරනවා යැයි සඳහන් කර ඇති ඉන්දියාවේ ජෙනරල් ඉන්ෂුවරන්ස් සමාගමෙන්ය.

සාමාන්‍ය ලෙස ප‍්‍රතිරක්ෂණ ගණුදෙනුවක දී එහි ප‍්‍රතිරක්ෂණ සමාගමට ප‍්‍රතිරක්ෂණ වාරිකය ගෙවනවා මිස බ්‍රෝකර්වරයාට ප‍්‍රතිරක්ෂණ වාරිකය ගෙවීමේ ක‍්‍රමවේදයක් නැත. නමුදු ශී‍්‍ර ලංකා ඉන්ෂුවරන්ස්හි අතීත ප‍්‍රතිරක්‍ෂණ ගනුදෙනු අත්දැකීම් අනුව මෙම සුරක්ෂා රක්ෂණයේ බ්‍රෝකර් සමාගමට ප‍්‍රතිරක්ෂණ වාරිකය ගෙව්වාද යන සැකයද දැන් මතු වී ඇත. එවැනි ගනුදෙනුවකදී සිදුවන්නේ බ්‍රෝකර්වරයා අතට ප‍්‍රතිරක්ෂණ වාරික මුදල් ලැබීමත්, රක්ෂණ කාලයේදී අවදානමක් නොමැතිවීමෙන් ලැබෙන අතිවිශාල ලාභය බ්‍රෝකර්වරයා හා එම ගනුදෙනුවට සම්බන්ධ පිරිස් අතර බෙදා ගැනීමත්ය.

පසුගිය රාජපක්‍ෂ පාලන කාලයේදීද මේ ආකාරය කූපක‍්‍රට ගනුදෙනුවක් ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාව තුළ සිදුවිය. ඒ ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව සතු තෙල් තොග, පිරිපහදු හා ගබඩා සංකීර්ණ රක්ෂණය කිරීමේ ගනුදෙනුවේදීය. එහිදීත් බ්‍රෝකර්වරයා වශයෙන් හඳුනාගැනුණේ සුරේෂ් බාලකි‍්‍රෂ්ණන් නමැති ඉන්දීය ජාතිකයෙකි. ඔහු රක්ෂණ කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අසාදු ලේඛනගත සමාගමක් පවත්වාගෙන ගිය පුද්ගලයෙක් විය. ලංකා ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවේ අතිවිශාල රක්ෂණය ප‍්‍රතිරක්ෂණය කිරීමේ බ්‍රෝකර්වරයා වශයෙන් තෝරාගෙන තිබුණේ ඔහුය. ඔහු එම ප‍්‍රතිරක්ෂණය ජාත්‍යන්තර වශයෙන් කීර්තියට පත් ප‍්‍රතිරක්ෂණ සමාගම් තුනක ප‍්‍රතිරක්ෂණය කළ බවට සහතික ලබාදී තිබුණි. එහෙත් ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවේ අභ්‍යන්තර විගණන අංශය බ්‍රෝකර්වරයා විසින් දැනුම්දී තිබූ ජාත්‍යන්තර ප‍්‍රතිරක්ෂණ සමාගම්වලින් කරන ලද විමසීම්වලට ලැබී තිබුණ පිළිතුර වී තිබුනේ ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ දේපල එම බ්‍රෝකර්වරයා විසින් එම සමාගම්වල ප‍්‍රතිරක්ෂණය කර නොමැති බවයි. එහිදීත් සිදුවී තිබුණේ ප‍්‍රතිරක්ෂණ සමාගම්වලට වාරික මුදල් ගෙවීම වෙනුවට ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාව බ්‍රෝකර්වරයා වූ සුරේෂ් බාලකි‍්‍රෂ්ණන්ට වාරික මුදල් ගෙවීමයි.

වත්මන් සුරක්ෂා රක්ෂණයේ ප‍්‍රතිරක්ෂණ නාටකයද එදා ඛනිජතෙල් සංස්ථාවේ දේපල සම්බන්ධයෙන් වූ ප‍්‍රතිරක්ෂණ නාටකයට සමාන බව පෙනී යයි. ලබාදුන් රුපියල් මිලියන 100ක මුදල ප‍්‍රමාණවත් නොවන බැවින් තමා රුපියල් මිලියන 500ක මුදලක් ඉල්ලා ඇති බව අධ්‍යාපන අමාත්‍ය අකිල විරාජ් කාරියවසම් මේ රක්ෂණය පිළිබඳව මීට පෙර අප කළ විමසීමකදී ප‍්‍රකාශ කළේ ඒ නිසා විය යුතුය. මන්ද රුපියල් මිලියන 2250ක ප‍්‍රතිරක්ෂණ වාරිකයක් වූ රක්ෂණයකින් රුපියල් මිලියන 500ක් යනු මුළු මුදලෙන් 25%ක් තරම් අගයක් ගන්නා බැවින්ය. ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාවද, බ්‍රෝකර් සමාගමද ඔවුන්ගේ ලාභය ලෙස ගැනෙන කොමිස් ප‍්‍රතිශතය තබාගත් පසු එතරම් විශාල අගයක් ගන්නා මුදලක් කොමිස් ලෙස හෝ වෙනත් දෙයක් ලෙස ඉල්ලීමෙන් පෙනී යන්නේ මේ රක්ෂණ ගනුදෙනුව තුළ පෙර සඳහන් කළ ඛනිජතෙල් සංස්ථාවේ රක්ෂණ ගනුදෙනුව මෙන් සැඟවූ මූල්‍යමය රහසක් තිබෙන බවය.

එම කරුණු පසෙක තැබූ විට මෙම රක්ෂණ ගනුදෙනුවට සම්බන්ධව ජේ.බී බෝඩා සමාගම පිළිබඳව අලූතෙන්ම ලැබෙන ආරංචිය එම සමාගම ශී‍්‍ර ලංකාවේ අධිකරණය විසින් වාරණයට ලක්කළ සමාගමක් බවය. එම වාරණය ලබාදී ඇත්තේ කොළඹ දිසා අධිකරණ විනිසුරු සුජීව නිශ්ශංක විසින්ය. ඒ ස්ට‍්‍රැටජික් ඉන්ෂුවරන්ස් බ්‍රෝකර්ස් සමාගම DSP/ 00007/2018යටතේ ජේ.බී. බෝඩා සමාගමට එරෙහිව පවරන ලද නඩුවේදීය. එහිදී 2008 ජනවාරි මස 17 දින සිට 27 දින දක්වා වාරණ නියෝගයක් නිකුත් කරන දිසා අධිකරණ ඉන් පසු අතුරු තහනම් නියෝගයක් නිකුත් කර ඇත. එම තහනම් නියෝගයෙන් කියා ඇත්තේ ජේ.බී. බෝඩා සමාගමට ශී‍්‍ර ලංකාවේ ප‍්‍රතිරක්ෂණ තැරැව්කරුවකු ලෙස කි‍්‍රයාකිරීම හෝ පෙනී සිටීම තහනම් බවය.

ජාතික රක්ෂණ භාර මුදල අරමුදල තුළ ප‍්‍රතිරක්ෂණ ගනුදෙනුවකදී සිදුකළ යුතු අනිවාර්ය 30%ක ප‍්‍රතිරක්ෂණ කටයුත්ත ප‍්‍රතිරක්ෂණය කිරීමේ බ්‍රෝකර්වරයා වශයෙන් ජේ.බී. බෝඩා සමාගම තෝරා ගැනීම අභියෝගයට ලක්කරමින් ස්ට‍්‍රැටජික් ඉන්ෂුවරන්ස් බ්‍රෝකර් සමාගම අදාළ නඩුව පවරා තිබේ. එහිදී පැමිණිලි සමාගම නගන ප‍්‍රධාන තර්කයන් වන්නේ ජේ.බී. බෝඩා සමාගම සිංගප්පුරුවේ ලියාපදිංචි සමාගමක් වීම, රක්ෂණ බ්‍රෝකර්වරයෙකු ලෙස ශී‍්‍ර ලංකාවේ ලියාපදිංචි වී නොසිටීම, ශී‍්‍ර ලංකාවේ ඉන්ෂුවරන්ස් බ්‍රෝකර්වරුන්ගේ සංගමයේ සාමාජිකයෙකු නොවීම ආදියය. තවදුරටත් දැනගන්නට ඇති පරිදි ජේ.බී. බෝඩා සමාගම දිසා අධිකරණයේ එම වාරණයට එරෙහිව මහාධිකරණයට ඇපෑලක් ඉදිරිපත් කර තිබේ.

සුරක්ෂා රක්ෂණයේ ඊළඟ වසරට අදාළ නාටකය ශී‍්‍ර ලංකා රක්ෂණ සංස්ථාව සමග තවදුරටත් ඉදිරියට යන්නේ නම්, දැනට වාරණයට ලක්වී ඇති ජේ.බී බෝඩා රක්ෂණ බ්‍රෝකර් සමාගම සමග තවදුරටත් ප‍්‍රතිරක්ෂණ රැගුම් රඟන්නට මේ මහා ගනුදෙනුවේ මහා මොළකාරයන්ට හැකිවේද ඒ ගැන අප විමසිල්ලෙන් ය.