අග්‍රාමාත්‍යවරයාගෙන් විමසා අමාත්‍ය මණ්ඩලය පත්කළ යුතුය යන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිපාදනය කඩකළ ජනාධිපතිවරයා ඉන්පසු අග්‍රාමාත්‍යවරයා සමග කිසිදු සාකච්ඡාවකින් තොරව අමාත්‍යාංශවලට අයත් විෂය පථයන්ද ගැසට් මඟින් ප්‍රකාශයට පත්කර තිබේ.
අමාත්‍ය මණ්ඩලයට පත්කිරීම සඳහා අග්‍රාමාත්‍යවරයා විසින් නම් කරන ලද බොහෝ අයට ජනාධිපතිවරයා අමාත්‍ය තනතුරු නොදුන් බවද ඔහුට අභිමත අයට පමණක් අමාත්‍ය තනතුරු දුන් බවද ඒ අනුව ප්‍රකාශ වේ. මෙසේ අමාත්‍ය තනතුරු නොලැබුණා යැයි කියවෙන අය අතරින් හිටපු අමාත්‍ය සරත් ෆොන්සේකා කියන්නේ ජනාධිපතිවරයාගේ එම අත්තනෝමතික ක්‍රියාවට එරෙහිව අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා බවය.
ඒ අතරම තනි ආණ්ඩුවකට අමාත්‍ය තනතුරු සංඛ්‍යාව 30ක් වුවද ඊට ජනාධිපතිවරයා හා අගමැතිවරයා අයත් නොවන බවත් එම ගැටලුව විසඳාගැනීමට නීතිපතිවරයා විමසා ඇති බවත් එජාපය කියයි. ඊට පෙර එජාපයේ උත්සාහය වූයේ පාර්ලිමේන්තුවේ එක් මන්ත්‍රීධුරයක් හිමි ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසය සමග ජාතික ආණ්ඩුවකට එළඹ තනි ආණ්ඩුවක තිහකට සීමාවූ අමාත්‍යධුර සංඛ්‍යාව ඉක්මවා තනතුරු පිරිනැමීමටය. එම උත්සාහය පාර්ලිමේන්තුව ආරම්භවීමෙන් පසු එජාපය නොගන්නවා ඇතැයි සිතිය නොහැකිය. තිහක අමාත්‍ය මණ්ඩලයක් පත්කිරීම සඳහා 35ක් හෝ 37ක ලැයිස්තුවක් ජනාධිපතිවරයාට එජාපය යොමු කිරීම එම උත්සාහයේ එක් පියවරක් විය හැකිය.
එම උත්සාහය තුළ ඇති බරපතළම ප්‍රශ්නය වන්නේ අවශ්‍ය කරන්නේ තිහක අමාත්‍ය මණ්ඩලයක් නම් ඊට වැඩි සංඛ්‍යාවක නම් යවා එජාපය ඒ අතරින් තේරීමක් කිරීමේ අවස්ථාව ජනාධිපතිවරයාට ලබාදීමේ මෝඩ තකතීරු වැඬේ කිරීමය. පත්කළ යුතු සංඛ්‍යාව තිහක් නම් එජාපය යැවිය යුතුව තිබුණේ ඔවුන්ට අවශ්‍ය එම තිහේ ලැයිස්තුවය. එයින් නම් කිහිපයක් ප්‍රතික්‍ෂේප කළේ නම් එජාපයට පැහැදිලි තර්කයක් තිබෙන්නේය. දැන් නම් එවැනි පැහැදිලි තර්කයක් තිබේද යන්න සැක සහිතය.
අනෙක් පැත්තෙන් එජාපය කල්පනාවට ගත යුතුව තිබෙන්නේ ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේනගේ හා මහින්ද රාජපක්‍ෂගේ ව්‍යවස්ථා විරෝධී කුමන්ත්‍රණය පරාජය කිරීම එජාපයේ තනි ජයග්‍රහණයක් නොවන බවය. එය එජාපද නොවන, පක්ෂ දේශපාලනයේද නොයෙදෙන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට ගරුකරන මේ රටේ හෘදය සාක්ෂියක් ඇති මිනිසුන්ගේ සාමූහික ජයග්‍රහණයක් බවය.
මේ ජනයා කිසිවිටෙකවත් තිහට වැඩි තබා තිහකින් යුත් කැබිනට් අමාත්‍ය මණ්ඩලයකටවත් කැමති අය නොවෙති. මේ කුඩා රටට ඔරොත්තු නොදෙන කැබිනට් මණ්ඩලයකට ජනයා කැමති නැත. ඇත්තෙන්ම ඇමතිධුර සංඛ්‍යාව 20ක් වුවත් ප්‍රමාණවත්ය. වැඩි මිස අඩු නැත. අමාත්‍යාංශයක් යනු විසල් එකකි. එය රජයේ දෙපාර්තමේන්තු කිහිපක් සංස්ථා, මණ්ඩල, අධිකාරි හා රජයේ සමාගම් අයත් එකක් විය යුතුය. එහෙත් අද අමාත්‍යාංශ යනු විහිළු සපයන ඒවා පමණය. ඒවාට ඇත්තේ බරසාර නම් පමණය. එම නම්වලට අදාළව වැඩකටයුතු කිරීමට ඉහත කී ආකාරයේ රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තු හෝ රාජ්‍ය ආයතන හෝ රාජ්‍ය සමාගම් නැත. කැපවීම යහපාලනයට නම්, මෙතෙක් එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට නොහැකිවූයේ ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන සමග වූ ජාතික ආණ්ඩුව නිසා නම්, රටට ඔරොත්තු දෙන කැබිනට් මණ්ඩලයක් පත්කර ආදර්ශයට ආරම්භයක් ගන්නට එජාපයට හැකියාව තිබුණි. එහෙත් එවැන්නක් සිදුවූයේ නැත.
රනිල් වික්‍රමසිංහ නායකයෙකු වශයෙන් එජාපය තුළ ස්ථාවර නම් අප පත්කරන්නේ මෙපමණ කැබිනට් මණ්ඩලයක් පමණයි, ඊට කවුරුත් එකඟවිය යුතු බව කියන්නට තිබුණි. එවැන්නක් කියන්නට තරම් එජාපය තුළ රනිල් වික්‍රමසිංහට හයියක් නැති තරම්ය. එහි කල්ලි කණ්ඩායම් වැහිවැහැලාය. ඔහුගේ නායකත්වයේ ඒකමතිකත්වය පිළිගන්නේ නැත. ඔහු මෙතෙක් දුර ආවේ සටකපටකම තුළ තමාගේ කල්ලි කණ්ඩායමට බර තබා ක්‍රියාකිරීමෙන්ය. අමාත්‍ය මණ්ඩලය පත්කිරීමේදීත් රනිල් වික්‍රමසිංහට ඇති එම දුර්වල නායකත්වය පෙන්නුම් කර ඇත. හොරුන්ට, අසාර්ථක වූ අයට, විශ්‍රාම සුවයට ළංවී ඇති අයට තනතුරු නොදෙන බව කියන්නට ඔහුට හැකිවී නැත. මහා බැංකු බැඳුම්කර හොරුන් ආරක්ෂා කිරීමෙන්ද, අසාර්ථකත්වයෙන්ද, විශ්‍රාම සුවයට ළංවීම අතින්ද ඔහු කප් ගසා ඇති බැවින්ය. ‘ඔවා දෙනු පරහට, තමා සම්මතයේ පිහිටා සිට’ යන්න වික්‍රමසිංහට අදාළ නොවීම ඊට හේතුවය.
2018 දෙසැම්බර් 28 දින සහිතව අමාත්‍යාංශ විෂයන් වෙන්කිරීම සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපතිවරයා නිකුත් කර ඇති අතිවිශේෂ ගැසට් පත්‍රයට අවධානය යොමුකිරීමේදී දැකගත හැකි ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් ඇත. ඉන් කැපී පෙනෙන ප්‍රධානතම කරුණ වන්නේ ජනාධිපතිවරයා ඔහු යටතේ ඇති ආරක්ෂක, මහවැලි සංවර්ධන හා පරිසර යන විෂය ක්‍ෂේත්‍රයන්ට කොහෙත්ම අදාළ නැති ආයතන ගණනාවක්ම නිල වශයෙන් හා නොනිල වශයෙන් යටතට ගෙන ඇති බවය.
ඒ අනුව ජනාධිපතිවරයා නිල වශයෙන්ම යටතට ගෙන ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකා පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව, රජයේ මුද්‍රණ දෙපාර්තමේන්තුව හා ජාතික මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානයයි. මින් යහපාලන ආණ්ඩුව යටතේ පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව, නීතිය හා සාමය අමාත්‍යාංශය යටතේ පැවති අතර අලුත් ආණ්ඩුවේ එනමින් අමාත්‍යාංශයක් නැති නිසා එය අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය යටතට පත්කළ හැකිය. (2015 ජනවාරි 08 දිනෙන් පසු එම වසරේ සැප්තැම්බර් අලුත් අමාත්‍ය මණ්ඩලය පත්කරන තෙක් පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව පැවතියේ අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය යටතේය.) පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව ජනාධිපතිවරයා යටතට ගැනීම ගැන එජාපය කියන්නේ මාසයක කාලයකට ජනාධිපතිවරයා පොලිසිය ඔහු යටතට ඉල්ලූ බවයි. එම කාලයෙන් පසු ජනාධිපතිවරයා පොලිසිය ඊට අයත් අමාත්‍යාංශයට ලබා නොදුන්නොත් එජාපය කරන්නේ කුමක්ද?
ජනාධිපතිවරයා යටතට ගෙන ඇති අනෙක් ප්‍රධාන ආයතනය රජයේ මුද්‍රණ දෙපාර්තමේන්තුවයි. (රජයේ මුද්‍රණාලය) එයද ජනාධිපතිවරයාට අයත් විෂයන්ට අදාළ ආයතනයක් නොවේ. එහෙත් පසුගිය කාලය පුරා නීති උපදෙස් ගෙන ගැසට් මගින් රට පාලනය කිරීමේ පුරුද්දක් තිබූ නිසා ඔහු එයට විශේෂ ආශාවක් දැක්වූවාදැයි කිව නොහැක.
අනෙක් ප්‍රධාන කාර්යාලය වන්නේ ජාතික මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානයයි. යහපාලන ආණ්ඩුව යටතේ එය අග්‍රාමාත්‍යවරයා යටතේ පැවති අතර, සිරිසේන-රාජපක්‍ෂ කුමන්ත්‍රණ ආණ්ඩුව බිහිවූ සැණින්ම සිරිසේන- රාජපක්‍ෂවාදීන් ජාතික මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානයට කඩා වැදී රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ප්‍රචාරය කළේ මඩ පුවත් ප්‍රචාරය කරන ස්ථානයක් වැටලූ බවය. ජනාධිපති මාධ්‍ය ඒකකයක් පවතිද්දී තවත් මාධ්‍ය ඒකකයක් ජනාධිපතිවරයාට අවශ්‍ය වූයේ ඇයි? එය සමහර විට ඉදිරි මැතිවරණ ඉලක්ක කරගෙන විය හැකිය.
වෙනත් විෂය පථයන්ට අයත් එම ආයතනවලට අමතරව ජනාධිපතිවරයාගේ ආරක්ෂක විෂය පථයට ආරක්ෂක මාණ්ඩලික ප්‍රධානී කාර්යාලය අලුතෙන් එකතු වී ඇත. ඊට අමතරව මෙතෙක් තිබුණේ කොසේදැයි නොදන්නා ආරක්ෂක පර්යේෂණ හා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය හා ශ්‍රී ලංකා ජාතික ආරක්ෂක අධ්‍යයන ආයතනය යන ආයතන ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය යටතට පත්වී ඇත.
ඒ මඟම යමින් මහවැලි සංවර්ධන හා පරිසර අමාත්‍යාංශය යටතට තිරසර සංවර්ධන සභාව, දේශගුණික විපර්යාසයන්ට අනුහුරුවීම සඳහා වූ ඒකාබද්ධ ජල කළමනාකරණ ව්‍යාපෘතිය, පරිසර පද්ධති සංරක්ෂණ හා කළමනාකරණ ව්‍යාපෘතිය, මහවැලි සුරක්ෂිත ආයෝජන වැඩසටහන හා මහවැලි ගංගා දෝණි ආශ්‍රිත ගොවි ජනපදවල කෘෂිකාර්මික ප්‍රජාව දේශගුණික විපර්යාසවල අහිතකර බලපෑම්වලට අනුහුරුකරවීමේ ව්‍යාපෘතිය යන ව්‍යාපෘති පත්කර තිබේ.
අමාත්‍යාංශවලට විෂයයන් වෙන් කිරීමේදී ජනාධිපතිවරයාගේ ඇත්ත ස්වරූපය හෙළිදරව්වන්නේ ඒ ආකාරයට නිල වශයෙන්ම ඔහු අත්කරගෙන ඇති ආයතනවලින් නොවේ. වෙන කිසිදු අමාත්‍යාංශයකට පවරා නොදීමෙන් ඔහු යටතට පත්වෙන ආයතන දෙස බැලීමේදීය. හැමදාමත් ගුවන්සේවා විෂය යටතේ තිබූ ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සමාගම හා ඊට අයත් පාලිත සමාගම් මෙවර එම විෂය යටතට පත්කර නැති අතර, ඒ අනුව කිසිදු අමාත්‍යාංශයක් යටතට පත්කර නැති ආයතන ජනාධිපතිවරයා යටතට පත්වීමේ නියමයට අනුව ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සමාගම ජනාධිපතිවරයා යටතේ පවතී.
ශ්‍රී ලංකා ටෙලිකොම් ආයතනයට ද ඒ දෙයම ජනාධිපතිවරයා සිදුකර ඇති අතර එම ආයතනය, මෙතෙක් පැවති ඩිජිටල් යටිතල පහසුකම් හා තොරතුරු තාක්ෂණ අමාත්‍යාංශයට හෝ කැබිනට් නොවන අමාත්‍යාංශයට ලබාදී නැත. ඒ අනුව කුමාරසිංහ සිරිසේන මල්ලී සභාපතිත්වය දරන ශ්‍රී ලංකා ටෙලිකොම් ආයතනය ඇත්තේ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන ජනාධිපති අයියා යටතේ බව කරුණාවෙන් සලකන්න. එසේම 2015 ජනවාරි 08 ජයග්‍රහණයෙන් පසු අමාත්‍ය මණ්ඩලය දිවුරුම් දීමටත් පෙර කුමාරසිංහ සිරිසේන නම් වූ ජනාධිපති මල්ලී ශ්‍රී ලංකා ටෙලිකොම් සභාපති පුටුවේ වාඩි වූ බවද සිහි තබාගන්න.
දැන් ජනාධිපතිවරයා පොලීිසියද, මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානද, මුද්‍රණාලද, දුරකථන සමාගම්ද, ගුවන් සමාගම්ද, තමා යටතේ තබාගෙන මේ සැරසෙන්නේ කුමකටද? ඉදිරි මාස කිහිපයේදී එය සැබැවින්ම අපට දැක ගැනීමට හැකි වනු ඇත.■