“මගේ ජීවිතේ වෙනස් කරපු දවස: ඒක දවසක් නෙවෙයි. එක රැයක්. 1060 අවුරුද්දෙ, හැලොවින් රාත්රිය. අපි හිටියේ කෙන්ටර්කිවල.”
මේ රාත්රී පන්තියක කෙටිකතාවක් කියවන මිනිසෙකි. මිටියකින් පහර දී පවුලේ සෙසු සාමාජිකයන් මරා දැමුණු ආකාරය ගැන ඔහු පවසයි. හාත්පසින්ම වෙනස් ආරම්භයක් සමඟ පටන් ගැනෙන 11.22.63 ද ලුහුබඳින්නේ ජෝන් එෆ්. කෙනඩිගේ මරණයයි.
කතා නායකයා දික්කසාදයට අස්සන් තබන්නේ හොඳ ආරම්භයකට නොවේ. එහෙත් සියල්ල මතක තබා ගත යුතුය. දැන් ඔබ පැටලෙන්න යන්නේ කිසිදා ලිහා ගත නුහුණු විකාරම නූල් බෝලයකය.
කාලය හරහා ගමන් කරන්නෙක් ඔබට හමු වන්නේ ඊළඟටය. සියල්ල සැලසුම් සහගතය. සෑම ක්රියාවක්ම හා බැඳුණු ප්රතිවිරුද්ධ ක්රියා එකකට වැඩි ගණනක් ඇත්තාක් මෙනි.
“අපි කොච්චර කාලෙක ඉඳන් අඳුනනවද?”
“අවුරුදු 10-12ක් වගේ”
“උඹ මාව විශ්වාස කරනවද?”
“එහෙමට විශ්වාසයක් නෑ.”
එහෙමට විශ්වාසයක් නැතැයි කියූ මිනිසාට තමන් දන්නා ලොකුම රහස කියන්නට මිනිසකු පෙළඹෙන්නේ කාරණා කිහිපයක් හේතුවෙනි. එක්කෝ ඔහුට වෙන ගැනීමට තීරණයක් නැත. එසේත් නැත්නම් මෙය කිව යුත්තා ඔහුය. ඒ කිසිවක් නොවේ නම් ඔහු උමතුවෙනි.
අල් ටෙම්ප්ලේටන් නම් මහල්ලා දැන් සිටින්නේ උමතුවටත් වඩා බරපතළ තැනකය. හේ පිළිකාවකින් පීඩා විඳී. ක්ලෝසෙට්ටුව ඇතුළෙන් අතීතයට යන ඔහු කාල තරණය හේතුවෙන් මේ පිළිකා රෝගී තත්ත්වයට මුහුණ දී සිටියි. හරියටම කිව හොත් ඒ 1960 එක්තරා දවසක ටෙක්සාස් වෙත කිහිප වරක් ගමන් කිරීමෙන් උපයා ගත්තකි. ඔහුගේ වෑයම ජෝන් එෆ්. කෙනඩිගේ ඝාතනය වැළැක්වීමයි. මහලු ටෙම්ප්ලේටන්ට අනුව ලෝකයේ අවාසනාව සහ සියලු ව්යසන එළැඹියේ කෙනඩිගේ ඝාතනයෙන් පසුවය.
රෝගී තත්ත්වය නිසා අවසන් කළ නුහුණු මේ කාල තරණය ඔහු දැන් භාරදීමට යන්නේ ළඟදී දික්කසාද වුණ ඉංග්රීසි ගුරුවරයෙකුටය. හෙතෙම ඒ පිළිබඳ අංශුමාත්රික හෝ දැනීමකින් තොරය. නමුත් ක්ලෝසෙට්ටුව තුළින් ඔහුටම 1960ට යාමට හැකි වුවහොත් තරුණ ජේක් එපින් සියල්ල විශ්වාසයට ගැනීම නියතය. මහල්ලා ඔහුව නියම ගැටයෙන් බැඳ තබයි. ක්ලෝසෙට්ටුව ඇතුළෙන් 1960ට ඔහුව යොමු කරන මහල්ලා ඔහුගේ විශ්වාසය දිනා ගැනීමට සමත් වේ.
මහල්ලා මිය යන්නේ රැයක් පුරා කාල තරණයට ජේක් එපින්ව සූදානම් කිරීමේ යෙදෙමිනි. මහල්ලාගේ මරණයත් සමඟ කාල තරණය තමන්ට පවරා ගන්නා ජේක් පොතේ හැටියට වැඩ කරන්නට පටන් ගනී. මහලු ටෙම්ප්ලේටන්ගේ උපදෙස් මාලා සිතෙහි ධාරණය කර ගනිමින් හේ අතීතයට පිවිසෙයි. එහෙත් අතීතයේ ඔහුට යෙදී ඇති රාජකාරියෙන් පීලි පනින්නට සිදුවන්නේ දිලිසෙන ඇස් ඇති කෙල්ලක හේතුවෙනි. අතීතයේ ඔහුට සම්මුඛ වන ප්රේමවන්තිය වන සාඩි ඩන්හිල් වෙත මහත් ප්රේමයෙන් බැfඳන ජේක් විටින් විට තමන්ගේ අරමුණ අමතක කර ලමින් පෙම්වතිය බේරා ගැනීමට තැත් කරයි.
ප්රකට ලී හාවි ඔස්වල්ඩ් පසුපස වසර ගණනාවක් ලුහු බඳිමින් කෙනඩි ඝාතනය වලක්වන්නට විධි විධාන සලසයි. එහෙත් ස්වකීය පෙම්වතිය කරා ඊටත් වඩා දැඩි අවධානයෙන් බැfඳයි. විද්යා ප්රබන්ධ ආදියෙහි ඇති අතථ්ය බව පැරදවීමට මේ රූපවාහිනී කතා මාලාව සමත් වී ඇත.
2016 පෙබරවාරියේ ‘හුලූ’ චැනලය ඔස්සේ රූපවාහිනී කෙටි කතා මාලාවක් ලෙස මෙය විකාශය වුණි. එක් එපිසෝඩයක් විනාඩි 44-81ත් අතරය. වෝනර් බ්රදර් රූපවාහිනියේ ඉදිරිපත් කිරීමක් වූ 11.22.63 මුළුමනින්ම එක දිනයක් ඉලක්ක කරගෙන සැකසුණාක් මෙනි. ඒ කෙනඩිව ඝාතනය කෙරෙන දවසයි.
ස්ටීවන් කින්ග්ගේ 11.22.63 නම් විද්යා ප්රබන්ධ කෘතිය ඇසුරින් නිමැවුණු මේ කතා මාලාව ඔබේ ජීවිතාශාව දල්වන්නකි. මෙහි මේ වන තෙක් නිකුත්ව ඇත්තේ එක් වෙළුමක් පමණි. එම වෙළුමට අයත් එපිසෝඩ ගණන 08කි. 11.22.63 යනු කාලය පිළිබඳ මනා අවබෝධයකින් සහ විද්යා ප්රබන්ධකරණය පිළිබඳ නොසෑහෙන දැනුමකින් යුක්තව නිර්මාණය කරන ලද්දකි. මේ හා සමගාමීව විකාශය වූ ‘12 මන්කීස්’ සමඟ සංසන්දනය කර බැලූ විට වඩා විශ්වසනීයත්වයක් දිනා ගන්නේ 11.22.63 මිස ‘12 මන්කීස්‘ නොවේ. කතා සාරය පුළුල් කරන අතරම අප දන්නා කතාවක් ඇතුළට බහා ස්වකීය විද්යා ප්රබන්ධය ඉදිරිපත් කිරීම ඊට ආසන්නම හේතුවයි. ‘12 මන්කීස්’ සමඟ ගලා එන නොදන්නාකම සහ බරපතළ විද්යාත්මක කරුණු, කාරණා ඒ වෙත වඩාත් සමීප වීමට තිබෙන ඉඩ අහුරා දමයි.
“ජේ.එෆ්.කේ. මර්ණයෙන් බේරීම නිකන්ම නිකන් න්යයාක් විතරයි.”
“නෑ. ඔහුව මරණෙන් බේරුවොත් ලෝකෙ හොඳ තැනක් වෙනවා.”
මේ මහල්ලා සහ තරුණ මිනිසා අතර තිබෙන තර්කයට සමාන තර්කයක් එපිසෝඩයෙන්, එපිසෝඩයට ප්රේක්ෂකයාගේ මනසේ ද ගොඩ නැගේ. යළි බිඳ වැටෙයි. එහි නිමක් නැත.
එහෙත් බරපතළ සංවාද, රණ්ඩු සරුවල් කිහිපයකින් පසුව ජේක් මැජික් යෂ්ටිය අතට ගනී. මහල්ලාගේ හදිසි මරණයෙන් ඉක්බිතිව ඔහු ක්ලෝසෙට්ටුව තුළින් 1960ට ගමන් කරයි. එකම දවස යළි, යළිත් සිදු වෙයි. ඔහුට එකම වරද නැවත, නැවත කරන්නට සිදු වෙයි.
මේ සංකීර්ණ මනෝභාවය තුළ ප්රේක්ෂකයා පටලවා දමා ඔහුට තීරණ ගැනීමට ඉඩ සැලැස්වීම අනෙක් බුහුටි ක්රියාවයි. මේ කාල තරණය අතරතුර අතීතය සහ වර්තමානය අතර ඇති සැබෑ තත්ත්වය මහත් වෙහෙසක් දරා පසුතලයෙන්, ඇඳුම් නිර්මාණයෙන් සහ සෑම සියලු අංශු මාත්රික සිදුවීමකින් පවා පෙන්වීමට තරම් සූක්ෂම වීම පෙර කී රූපවාහිනී කතා මාලාවල දකින්නට හැකි ප්රධානම ලක්ෂණයකි.
එමෙන්ම ප්රධාන කතාන්දරය ඇතුළත තවත් කුඩා කතන්දර රැසක් සැඟවීමට ද ඔවුන් සමත් වී ඇති සැටියකි. ලී හාවි ඔස්වල්ඩ් ගේ සැබෑ ජීවන කතාව එක් පැත්තකින් පෙන්වන අතර, ජෝන් එෆ්. කෙනඩිගේ ජීවිතය අනෙක් පැත්තෙන් පෙන්වයි. ලී හාවිගේ නොසන්සුන් සහගත චර්යා රටා, නොනැසෙන කේන්තිය, මාක්ස්වාදී අදහස් සමඟ ලී හාවි පෙනී සිටියි.
කාල තරණයේ වෙනස පෙන්වීමට සිනමාපටය පුරා වර්ණ අඩු-වැඩි කරමින් භාවිත කිරීම කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. මේ සියුම්කම සෑම එපිසෝඩයකින් ම සොයා ගත හැකිය. අප දන්නා කතාවක් නොදන්නා කවුළුවකින් පෙන්වන්නාක් මෙනි. ඒ කවුළුව මඟ හැර වෙනත් දොරකින් ඒ වෙත බලන්නට ඔවුහු ඉඩ නොදෙති. එක්කෝ ඔබ කවුළුව කෙරෙහි නොනැසෙන අවධානයකින් යුක්තව සිටිය යුතුය. එසේත් නැත්නම් සියල්ල දැන ගැනීමේ උවමනාවෙන් තොර විය යුතුය.
එහෙත් අතීතය වෙනස් කිරීමෙන් මහලු ටෙම්ප්ලේටන් බලාපොරොත්තු වූ සුරපුරය ඉදි නොවුණි. කෙනඩි ඝාතනය වලක්වා යළි වර්තමානයට ආ ජේක්ට දකින්නට ලැබුණේ විනාශ වී ගිය ලෝකයකි. තැන්, තැන්වල සැඟවෙමින් ජීවිත ගෙවන සරණාගතයන් බඳු මිනිස් කොට්ඨාසයකි. යළි, යළිත් අතීතයේ දෑ වෙනස් කරමින් ජේක් තනන්නේ සෑම විටම මිය යන පෙම්වතිය බේරා ගැනීමටය. එහෙත් අතීතය මුද්රාවක් මෙන් නොකැඩී තැබිය යුත්තකි. ඔබ වෙනස් කළ එක තප්පරයකට පසුව ලෝකය අලුතින් පටන් ගන්නා සැටියකි. සියල්ල වෙනස් වන්නේ මහත් ව්යසන ආදිය ද අත් කරවමිනි.
බොහෝ විට වැදගත් වන්නේ අති කුඩා දේ මිසෙක විශාල දේ නොවන බව ජේක් යළි, යළිත් ප්රකට කරන්නාක් මෙනි. මරණයක් වැළැක්වීමේ පිරිසිදු සිහිනය තථ්ය ලෝකයේ කෙලෙසක නම් වටහා ගනිමුද? සියල්ල අවසන් වූ පසු දිනය ආපස්සට කැරැකී සියල්ල යළිත් මුල සිට සිදු වේ නම් අලුත් දිනයක අරුත කුමක් විය හැකිද? මිනිසුන් වූ අපට වැරැදි සිදු කර ඒවා නැවත නිවැරැදි කිරීමේ භාග්යය අත්පත් කරදීමේ අභාග්යය මෙයම නොවන්නේද?
