සිල්ලරට පොල්තෙල් බෑ ඇසුරුම් කරන ලද පොල්තෙල් පමණයි..

ආනයනික පොල් කැබලි ටොන් 25,000කට
බද්ද රු.320 සිට රු.10 දක්වා අඩු කරයි

ශ්‍රී ලාංකිකයන් බහුතරයක් සිය භාවිතය සඳහා යොදා ගන්නා පොල්තෙල් වෙළෙඳපොළෙන් මිලදී ගන්නේ සිල්ලරට හෙවත් තමන්ට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයකට බව රහසක් නොවේ. එය තමන් විසින්ම ගෙනයන බෝතලයකට හෝ විකුණන ස්ථානයෙන් ලබාගන්නා බෝතලයකට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට මිලදීගන්නා එකක් විය.

එහෙත් ග්‍රෝසරි හා සුපිරි වෙළෙඳසැල්වල මීට අමතරව ඇසුරුම් කරන ලද පොල්තෙල් හා පරිභෝජනය සඳහා යොදා ගන්නා වෙනත් තෙල් වර්ග විකිණීමට තිබෙන අතර ඒවා රටේ පොල්තෙල් පරිභෝජනයේ ප්‍රමුඛ පංගුව නියෝජනය කරන්නේ නැත. ඒ ආකාරයට ඇසුරුම් කරන ලද බෝතල්වල ඇති පොල්තෙල් හා පරිභෝජනයට යොදා ගන්නා වෙනත් තෙල් වර්ග ඇත්තේ අවම ලීටර් භාගයේ ප්‍රමාණයෙන් වන අතර ලීටරය හා ඉන් එහා ප්‍රමාණයට එම තෙල් බෝතල් විකිණිමට තිබේ.

ඒවායේ මිල වෙළෙඳපොළේ සිල්ලරට විකිණීමට ඇති පොල්තෙල් සමඟ සැසැඳූ කළ ඉතා ඉහළ මිලක් ගනී. සාමාන්‍යයෙන් අප බෝතලයක් යැයි ව්‍යාහාර කරනු ලබන මිලිලීටර් 750ක් වන බෝතලයක භාගයක් වන මිලිලීටර් 375 ප්‍රමාණයෙන් බෝතල් භාගයක් ඇසුරුම් කරන ලද පොල්තෙල් වශයෙන් මිලදී ගැනීමටද නැත. ඒ නිසා බෝතල් කාලක් ලෙස හඳුන්වන මිලිලීටර් 185ක හෝ මිලිලීටර් 175ක ප්‍රමාණයක ඇසුරුම් කරන ලද පොල්තෙල් මිලදී ගැනීමටද නැත.

මේ නිසා සුපිරි වෙළෙසැල්වල හා ග්‍රෝසරි මට්ටමේ වෙළෙඳසැල්වල විකිණීමට ඇති ඒ ආකාරයේ ඇසුරුම් කරන ලද පොල්තෙල් හෝ පරිභෝජනයට ලබා ගන්නා වෙනත් තෙල් වර්ග ඒවා මිලදී ගැනීමේ හැකියාව ඇති රටේ ජනග්‍රහණයෙන් සුළු පිරිසක් භාවිතයට ගන්නා පාරිභෝගික ද්‍රව්‍යයක් බව අමුතුවෙන් කිවයුතු නොවේ.

රටේ පොදු මහජනයා විසින් භාවිතයට ගන්නා පොල්තෙල් වෙනුවෙන් වත්මන් ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව අමුතු තීන්දුවක් ගෙන තිබේ. ඒ රටේ පරිභෝජනය සඳහා අවශ්‍ය පොල්තෙල් නිපදවීමට රටතුළ අමුද්‍රව්‍ය හෙවත් පොල් මදිවීම හේතුවෙන් ඒ සඳහා පොල් ආනයනය කිරීමට ලබාදෙන අවසරයක් යටතේය. එම අවසරය යටතේ මින් ඉදිරියට රටතුළ නිෂ්පාදනය කරනු ලබන පොල්තෙල් වෙළෙඳපොළේ විකිණිය යුතු වන්නේ ඇසුරුම් කර වන අතර ඒ මිලිලීටර් 175 (බෝතල් 1/4) ඇසුරුම් කරන ලද බෝතල්වල සිටය.

ඒ සඳහා වන යෝජනාව කම්කරු ඇමතිවරයා සහ වැවිලි හා ප්‍රජා යටිතල පහසුකම් ඇමතිවරයා ඒකාබද්ධව 2025.06.19 දින කැබිනට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කර ඇති අතර එය නම්කර ඇත්තේ ‘දේශීය පොල්තෙල් කර්මාන්තය ආරක්ෂා කිරීමට පියවර ගැනීම’ යනුවෙනි. ඒ සම්බන්ධයෙන් 2025 ජූලි මස 01 දින පැවැත්වුණු ඇමති මණ්ඩල රැස්වීමේදී අනුමැතිය ලබාදී ඇත.

එම අනුමැතිය ලබාදීමේදී මුදල්, ක්‍රම සම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන ඇමතිවරයා වශයෙන් ජනාධිපතිවරයා ලබාදුන් නිරීක්ෂණ, කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් සහ වාරිමාර්ග ඇමතිවරයා ලබාදුන් නිරීක්ෂණ සහ දේශීය පොල්තෙල් කර්මාන්තය ආරක්ෂා කිරීමට ගත යුතු පියවරයන් හඳුනා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් පත්කර ඇති කමිටුව විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති වාර්තාවද සලකා බලා ඇත.

මීට අදාළවම ‘දේශීය පොල් මද ආශ්‍රිත කර්මාන්ත හා පාරිභෝගිකයන් ආරක්ෂා කිරීමට පියවර ගැනීම’ මැයෙන් 2025.02.01 දින ඒකාබද්ධ අමාත්‍ය මණ්ඩල සංදේශයක් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර එහිදී වියළන ලද කුරුට්ට සහිත පොල් (කොප්පරා නොවන) ආනයනය කිරීමට අනුමැතිය ලබාදී ඇති අතර අවසන් කැබිනට් මණ්ඩල සංදේශයේදී පහත සඳහන් යෝජනා සඳහා අනුමැතිය ලබාදී ඇත.

ඒ ආනයනය කිරීමේදී සංයෝජිත වර්ගීකරණ සංකේතාංක 0801.11.90 යටතේ ආනයන බලපත්‍ර ලබාගෙන ආනයනය කළ හැකි, පොල් මද නොවන වෙනත් ද්‍රව්‍යයන්ද තිබිය හැකි බැවින් ඒවා සඳහා ප්‍රතිශතාත්මක බදු ක්‍රමවේදය අදාළ කර ගනිමින් ගණනය කරන ලද කිලෝග්‍රෑමයට රු. 320ක් වූ නිශ්චිත බද්දක් 2007 අංක 48 දරන විශේෂ වෙළෙඳ භාණ්ඩ බදු පනත යටතේ හඳුන්වා දීමට හා දේශීය වශයෙන් පොල් තෙල් නිෂ්පාදනයට පොල් සංවර්ධන අධිකාරියේ නිර්දේශයන්ට යටත්ව කැබලි කර වියලන ලද කුරුට්ට සහිත පොල් (කොප්පරා නොවන) ආනයනකරුවන්ට කිලෝ ග්‍රෑමයකට රුපියල් 10ක් වූ සහනදායි විශේෂ වෙළෙඳ භාණ්ඩ බදු අගයක් ක්‍රියාත්මක කිරීමටය.

ඊට අමතරව ඒකාබද්ධ අමාත්‍ය මණ්ඩල සංදේශයේ සඳහන් මාර්ගෝපදේශයන්ට හා ශ්‍රී ලංකා පොල් පර්යේෂණ ආයතනය, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනය, පොල් සංවර්ධන අධිකාරිය මඟින් සකස් කර ඇති පිරිවිතරයන්ට අනුකූලව පොල් සංවර්ධන අධිකාරියේ නිර්දේශයන්ට යටත්ව කැබලි කර වියලන ලද කුරුට්ට සහිත පොල් (කොප්පරා නොවන) ඉදිරි මාස 06ක කාල සීමාවකට මෙටි්‍රක් ටොන් 25,000ක ප්‍රමාණයක් ඉක්මවා නොයන පරිදි ආනයනයට අවසර ලබාදීම සඳහා සහ ඉන් අනතුරු ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග සම්බන්ධයෙන් කමිටුව මගින් සමාලෝචනය කර සුදුසු නිර්දේශ ක්‍රියාත්මක කිරීමට තීරණය කර ඇත.

තවද, ආනයනික කැබලි කර වියළන ලද කුරුට්ට සහිත පොල් (කොප්පරා නොවන) භාවිතා කර නිෂ්පාදනය කරනු ලබන පොල්තෙල් එම කර්මාන්තකරුවන් සහ පොල් සංවර්ධන අධිකාරිය සමඟ එකඟ වූ මිලකට ඇසුරුම් කර වෙළෙඳ පොළට නිකුත් කිරීම මගින් ආනයනකරු වෙත ලබාදෙන බදු සහනයේ ප්‍රතිලාභය පාරිභෝගිකයා වෙත ගලායෑම සහතික කිරීමට සහ,
පොල්තෙල් සමඟ වෙනත් තෙල් මිශ්‍ර වීම වැළැක්වීම සඳහා පොල්තෙල් මිලීටර් 175 (1/4) සිට ලේබලයක් සහිතව ඇසුරුම් කර පමණක් අලෙවි කිරීම අනිවාර්ය කිරීමට, ඇසුරුම්කරණය සම්බන්ධයෙන් 2286/26 දරන 2022 ජුනි මස 29 දිනැති පාරිභෝගික අධිකාරිය විසින් නිකුත් කර ඇති ගැසට් පත්‍රයේ කොන්දේසිද ඇතුළත් කර පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය විසින් නව ගැසට් පත්‍රයක් නිකුත් කිරීම හා ඒ සඳහා අනුගතවීමට වසරක සහන කාලයක් ලබාදීමට හා ඊට අදාළ මාර්ගෝපදේශ පොල් සංවර්ධන අධිකාරිය මඟින් සකස්කර නියාමන කටයුතු සිදුකිරීමට තීරණය කර ඇත.

ඒ අනුව කැබිනට් මණ්ඩලය තීරණය කර ඇත්තේ, මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන ඇමතිවරයා වශයෙන් ජනාධිපතිවරයා ඉදිරිපත් කර ඇති නිරීක්ෂණවල දක්වා ඇති පරිදි පියවර ගැනීමට යටත්ව, එම කැබිනට් මණ්ඩල සංදේශයේ අනු ඡේදයන්හි නිර්දේශිත පරිදි කටයුතු කිරීමට අනුමැතිය ලබාදීමටය.

ඊට අමතරව පහත සඳහන් පරිදි වැවිලි හා ප්‍රජා යටිතල පහසුකම් අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්ට උපදෙස් ලබාදීමටය.
ඒ කෘෂිකර්ම, පශු සම්පත්, ඉඩම් සහ වාර්මාර්ග ඇමතිවරයාගේ නිරීක්ෂණවල දක්වා ඇති කරුණු කෙරෙහි නිසි සැලකිල්ලක් යොමු කිරීම, පහත සඳහන් කරුණු තහවුරු කර ගැනීමට හැකිවන පරිදි යෝග්‍ය නියාමන ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වාදීම පිණිස අවශ්‍ය පියවර ගන්නා ලෙස පොල් සංවර්ධන අධිකාරිය වෙත නියම කිරීම, සංදේශයේ අනුඡේදයේ නිර්දේශිත පරිදි දේශීය වශයෙන් පොල්තෙල් නිෂ්පාදනය සඳහා රුපියල් 10ක් වන සහනදායී විශේෂ වෙළෙඳ භාණ්ඩ බදු අගයක් යටතේ ආනයනය කරනු ලබන කැබලි කර වියළන ලද කුරුට්ට සහිත පොල් (කොප්පරා නොවන) වෙනත් නිෂ්පාදනයන් සඳහා අමුද්‍රව්‍ය වශයෙන් යොදා ගැනීමට ඉඩකඩ නොපවතින බව, ආනයනය කරනු ලබන කැබලි කර වියළන ලද කුරුට්ට සහිත පොල් ( කොප්පරා නොවන) සම්පූර්ණ ප්‍රමාණයම අදාළ ආනයනකරුවන් විසින් පොල්තෙල් නිෂ්පාදනය සඳහා පමණක් භාවිතා කරනු ලබන බව, එලෙස නිෂ්පාදිත සම්පූර්ණ පොල්තෙල් ප්‍රමාණයම අදාළ නිෂ්පාදකයින් විසින් දේශීය වෙළෙඳපොළට සපයනු ලබන බව සහ සහනදායි විශේෂ වෙළෙඳ භාණ්ඩ බදු අනුපාතය හේතුවෙන් පිරිවැය අඩුවීම මත ඇති වන වාසිය පොල්තෙල් පාරිභෝගිකයින් වෙත පූර්ණ වශයෙන් ලැබෙන බව සහතික කිරීමය.

කැබිනට් මණ්ඩලය අනුමැතිය ලබාදී ඇති එම යෝජනාව අනුව වසරක කාලයකින් පසු ඇසුරුම් කරන ලද පොල්තෙල් පමණක් වෙළෙඳපොළට නිකුත් කිරීමට සිදුවුවහොත් දෛනිකව වැටුප් ලබමින් එදිනෙදා අවශ්‍යතාවයට පොල්තෙල් බෝතල් කාලක් හෝ අරික්කාලක් හෝ ඊට අඩුවෙන් දෛනිකව සිල්ලරට මිලදී ගන්නා අති විශාල අඩු ආදායම්ලාභී පාරිභෝගිකයන්ට මහත් ප්‍රශ්නයකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත. ඒ ඔවුන්ගේ මිලදී ගැනීමේ හැකියාවට අනුව පොල්තෙල් මිලදී ගැනීමට අවස්ථාවක් නොලැබීම මඟින්ය. ඒ සඳහා සමහර විට විවිධ පාරිභෝගික භාණ්ඩ හා ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධයෙන් සැෂේ පැකට් නිකුත් කර ඇතිවාසේ ඉදිරියේදී පොල්තෙල් නිෂ්පාදකයින් ඉතාම කුඩා මිලිලීටර් ප්‍රමාණයේ ඇසුරුම් කරන ලද පොල්තෙල් බෝතල්ද නිෂ්පාදනය කිරීමට පෙළඹිය හැකිය.

එහෙත් එහිදී පැනනඟින තවත් එක් ප්‍රශ්නයක් වන්නේ මිල නැමැති කරුණයි. ඇසුරුම් කිරීම සඳහා යන වියදම්ද සලකා බැලූ කළ මේ ආකාරයට නිෂ්පාදනය කර වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කරනු ලබන පොල්තෙල් වර්තමානයේ වෙළෙඳපොළ තුළ සිල්ලරට විකුණනු ලබන පොල්තෙල්වල මිලට වඩා අඩු වන්නේ නැති බව නම් කිව හැකිය. මන්ද වර්තමානයේ පොල් සංවර්ධන මණ්ඩලය ඇතුළු රාජ්‍ය ආයතන ඇසුරුම් කර වෙළෙඳපොළට නිකුත් කර ඇති පොල්තෙල්වල මිල සිල්ලර මිළට සමපාත වන මිලක් නොව ඊට වඩා වැඩි මිලක් බැවිනි.

අනෙක් අතට මෙම තීරණය මඟින් තවත් පාරිසරික ප්‍රශ්නයක්ද පැනනැඟිය හැකිය. ඒ පැණි බීම බෝතල් මෙන් විවිධ ප්‍රමාණයේ අතිරේක ප්ලාස්ටික් බෝතල් ප්‍රමාණයක් පරිසරයට එකතු වීම මගින්ය.

වෙළෙපොළේදී වෙනත් ද්‍රව්‍ය කළවම් කර පොල්තෙල් විකුණන්නේ නම් කළ යුත්තේ ඊට අදාළ නීතිය ක්‍රියාත්මක කර එම කටයුතුවල නිරත වෙළෙන්දන්ට හා නිෂ්පාදකයින්ට එරෙහිව කටයුතු කිරීමය. රටේ මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකයින්, ආහාර පරීක්ෂකයින් ආදී රාජ්‍ය නිලධාරීන් සිටින්නේ ඒ සඳහාය. ඔවුන් සිදුකළ යුත්තේ වෙළෙඳපොළේ ඇති පරිභෝජනයට නුසුදුසු දේවල් නිරන්තර පරික්ෂාවට ලක්කර එවැනි අවභාවිතාවන් වැළැක්වීමට කටයුතු කිරීමටය. ආණ්ඩුවක් මහජනතාව සිය ඡන්දයෙන් තෝරා පත්කරන්නේ එම රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය නිසායාකාරව ක්‍රියාවේ යෙදවීම සඳහාය.

එය සිදුනොකර පාරිසරික ප්‍රශ්නය තවත් උග්‍ර කිරීම හා රටේ අඩු ආදායම්ලාභීන් තවත් අමාරුවේ දැමීම ආණ්ඩුවක දැක්ම විය යුතු නැත. කැබිනට් මණ්ඩල සංදේශයේ උපදෙස් ලබාදී ඇති ආකාරයට ආනයනය කරනු ලබන පොල් කැබලිවලින් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන ඇසුරුම් කරනු ලබන පොල්තෙල් සහන මිලට වෙළෙඳපොළට පැමිණිම හා ඊට අදාළ කටයුතු නියාමනය කිරීම යන්න රටේ හාල් මිල සම්බන්ධයෙන් වන නියාමනයක් නොවන නියාමනයට වඩා දෙයක් සිදුකරන්නේ නැති බව දැනට කිව හැකිය. එසේම ඇසුරුම් කරන ලද පොල්තෙල්වල ප්‍රමිතිය ඇසුරුම් කිරීම නිසා රැකෙන්නේ නැති බවද ඇසුරුම් කරන ලද අනෙකුත් පාරිභෝගික භාණ්ඩවල තත්වය දෙස බැලීමේදී කිව හැකිය.

එමෙන්ම මෙහිදී තවත් සැලකිල්ලට ගත යුතු කරුණක් වන්නේ පොල්තෙල් නිෂ්පාදනය සඳහා ආනයනය කරනු ලබන ද්‍රව්‍ය සඳහා කිලෝග්‍රෑමයකට රුපියල් 320ක් වන බද්ද තෝරාගත් ආනයනයකරුවන් පිරිසකට රුපියල් 10ක් දක්වා ඉතා විශාල ප්‍රමාණකින් අඩු කිරීම පිළිබඳවය.

පොල් සංවර්ධන අධිකාරිය සිය වෙබ් අඩවියේ ප්‍රකාශයට පත්කර ඇති දත්ත අනුව 2024 වර්ෂයේ රටතුළ නිෂ්පාදනය කර ඇති පොල්තෙල් ප්‍රමාණය මෙටි්‍රක් ටොන් 30,842 කි. ඊට අමතරව වර්ජින් හෙවත් නෑඹුල් පොල්තෙල් මෙටි්‍රක් ටොන් 16,716ක් නිෂ්පාදනය කර තිබේ. එම තත්වය 2023 වසරේ පොල්තෙල් නිෂ්පාදනය වන මෙටි්‍රක්ටොන් 43,475 ට වඩා අඩු අතර එම වසරේ වර්ජින් පොල්තෙල් නිෂ්පාදනය වන මෙටි්‍රක් ටොන් 15,183 ට වඩා වැඩිය.

එසේ වුවද 2022 වර්ෂය ගත්කළ පොල්තෙල් නිෂ්පාදනය මෙටි්‍රක් ටොන් 68,587ක් වැනි විශාල ප්‍රමාණයක් වී ඇත.
එය එසේ තිබියදී පොල් සංවර්ධන මණ්ඩලයේ දත්ත අනුව ශ්‍රී ලංකාව 2025 වර්ෂයේදී පොල්තෙල් මෙටි්‍රක් ටොන් 9265ක් අපනයනය කර ඇත. වර්ජින් පොල්තෙල් මෙටි්‍රක් ටොන් 17,442ක් අපනයනය කර ඇත. කපාපු පොල් මෙටි්‍රක් ටොන් 26,786ක් අපනයනය කර ඇත. කොප්පරා මෙටි්‍රක් ටොන් 786ක් අපනයනය කර ඇත.

මෙම දත්ත අපට පෙන්වා දෙන්නේ දේශීය වශයෙන් පරිභෝජනයට පොල්තෙල් නිෂ්පාදනය කිරීමට අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය නැති බව ප්‍රකාශ කළද නිෂ්පාදිත පොල්තෙල් මෙන්ම, කපාපු පොල් මෙන්ම කොප්පරාද විශාල වශයෙන් අපනයනය කර ඇති බවයි.
සමහරවිට කිලෝග්‍රෑමයක් සඳහා රුපියල් 320ක් වන විශේෂ වෙළෙඳ භාණ්ඩ බද්ද රුපියල් 10ක් දක්වා තෝරාගත් ආනයනකරුවන් සඳහා අඩු කිරීමට තීරණය කිරීම මෙම විසම චක්‍රයේ ප්‍රතිඵලයක් විය හැකිය. ඉන් ප්‍රතිලාභ ලබන්නෝ කවුරුන්ද? ප්‍රශ්නය ඇත්තේ එතැන විය හැකිය.