දුරකතන සිම් කාඩ්පත් යළි ලියාපදිංචිය අපරාධකරුවන් නිරාවරණයටද? අපරාධකරුවන් හා සමාගම් ආරක්ෂාවටද?

ග්‍රාහක සිම් කාඩ්පත් (ග්‍රාහක අනන්‍යතා මොඩියුල-ීෂඵ) ලියාපදිංචි කිරීමේ රෙගුලාසි සංශෝධනය කිරීම සහ 2019-08-02 දිනට පෙර ලබා ගන්නා ලද සිම් කාඩ්පත්වලට අදාළ ග්‍රාහක තොරතුරු නැවත ලියාපදිංචි කිරීම වශයෙන් සඳහන් වන්නේ 2026-02-09 දින දරන අමාත්‍ය මණ්ඩල තීරණ පිළිබඳ මාධ්‍ය ප්‍රකාශයේය. එම කැබිනට් මණ්ඩල තීන්දුව පැහැදිලි කර ඇත්තේ මේ ආකාරයටය.

‘1991 අංක 25 දරන ශ්‍රි ලංකා විදුලි සංදේශ පනතේ විධිවිධාන අනුව 2019 අංක 01 දරන ග්‍රාහක සිම් කාඩ්පත් (ග්‍රාහක අනන්‍යතා මොඩියුල-ීෂඵ) ලියාපදිංචි කිරීමේ රෙගුලාසි 2019-08-02 දිනැතිව ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබ ඇති අතර, එකී රෙගුලාසි එදිනෙන් පසුව නිකුත් කරන ලද සිම් කාඩ්පත් සඳහා පමණක් අදාළ වේ. එබැවින්, 2019-08-02 දිනට පෙර ලියාපදිංචි වූ ඇතැම් ග්‍රාහකයින් පිළිබඳ තොරතුරු දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම් සතුව නොමැති අතර, ඒ හේතුවෙන් ඇතැම් නීති විමර්ශන කටයුතුවලදී ගැටලු සහගත තත්වයන් නිර්මාණය වී තිබේ. එමෙන්ම, වයස අවුරුදු 16-17 අතර ග්‍රාහකයින් ලියාපදිංචි කිරීමට සහ මෙරටට පැමිණෙන විදේශිකයින්ට සිම් කාඩ්පත් නිකුත් කිරීමට අදාළ නව විධිවිධානද ඇතුළත් කරමින් දැනට ක්‍රියාත්මකව පවතින රෙගුලාසි වර්තමාන අවශ්‍යතාවන්ට ගැළපෙන පරිදි සංශෝධනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවද හඳුනා ගනු ලැබ තිබේ. ඒ අනුව, 2019-08-02 දිනට පෙර ලබාගන්නා ලද සිම් කාඩ්පත්වලට අදාළ ග්‍රාහක තොරතුරු නැවත ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා විධිවිධාන සලසමින් සහ දැනට ක්‍රියාත්මක 2019 අංක 01 දරන ග්‍රාහක සිම් කාඩ්පත් (ග්‍රාහක අනන්‍යතා මොඩියුල-ීෂඵ) ලියාපදිංචි කිරීමේ රෙගුලාසි යෝග්‍ය පරිදි සංශෝධනය කරමින් නව රෙගුලාසි හඳුන්වා දීම පිණිස ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍ය වශයෙන් ගරු ජනාධිපතිතුමා ඉදිරිපත් කළ යෝජනාව අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසින් අනුමත කරන ලදී.’

2019 අංක 01 දරන රෙගුලාසි පනවා ඇත්තේ එවක විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසම බාරව සිටි විෂයභාර අමාත්‍යවරයා වශයෙන් හිටපු ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන වන අතර ඒ ශ්‍රී ලංකා විදුලි සංදේශ පනත යටතේය. එය 2019 අහෝස්තු 02 දින සහිතව අති විශේෂ ගැසට් පත්‍රයක් මගින් ප්‍රකාශයට පත්කර තිබේ.

සියලුම දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම් විසින් සිල්ලර හා ආයතනික ග්‍රාහකයින්ගේ සිම් කාඩ්පත් ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා එම රෙගුලාසි නිකුත් කර ඇති අතර ඒ අනුව සිල්ලර හා ආයතනික ග්‍රාහකයින්ගේ සිම් කාඩ්පත් ලියාපදිංචියට අදාළ උපලේඛන දෙකක් ඉදිරිපත් කර තිබේ.

සිල්ලර ග්‍රාහක සිම් කාඩ්පත් ලියාපදිංචි කිරීමේදී දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම් සඳහා පිළිපැදිය යුතු නියාමන පියවරවල් නියම කර ඇත.

ඒ අනුව නිසි පරිදි සම්පූර්ණ කරන ලද සහ අත්සන් කරන ලද අයදුම්පත්‍රයක් ලබාගත යුතු අතර එහි ජාතික හැඳුනුම්පත් අංකය, ස්ථිර ලිපිනය, වර්තමාන ලිපිනය හා නව දුරකතන අංකය පිළිබඳ තොරතුරු ඇතුළත් විය යුතු බව සඳහන් කර තිබේ. ජාතික හැඳුනුම්පතේ හෝ රියදුරු බලපත්‍රයේ හෝ වලංගු ගුවන් බලපත්‍රයේ ග්‍රාහකයා විසින් නිසි පරිදි අත්සන් කරන ලද ඡායා පිටපතක්, ජාතික හැඳුනුම්පතේ හෝ රියදුරු බලපත්‍රයේ හෝ වලංගු ගුවන් බලපත්‍රයේ සිල්ලර ග්‍රාහකයාගේ ඡායාරූපය අපහැදිළි අවස්ථාවලදී සිල්ලර ග්‍රාහකයා ඔහුගේ/ඇයගේ අත්සන සහිතව ඉදිරිපත් කරන ඡායාරූපයක් ඉදිරිපත් කළ යුතු බව එහි සඳහන් කර ඇත.

එසේම ජාතික හැඳුනුම්පතේ ලිපිනය ස්ථීර ලිපිනය ලෙස සැලකිය යුතු බවද, සිල්ලර ග්‍රාහකයාගේ වර්තමාන ලිපිනය ජාතික හැඳුනුම්පතේ ලිපිනයට වෙනස් අවස්ථාවලදී හෝ ජාතික හැඳුනුම්පත වෙනුවට රියදුරු බලපත්‍රය හෝ විදේශ ගමන් බලපත්‍රය පිළිගන්නා අවස්ථාවලදී සිල්ලර ග්‍රාහකයා විසින් සිය ලිපිනය සනාථ කිරීම පිණිස බිල්පත් පිළිබඳ තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීම අවශ්‍ය බවද, සිම්පත සක්‍රීය කිරීමට පෙර සිල්ලර ග්‍රාහකයාගේ ජාතික හැඳුනුම්පත් අංකය දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගමේ දත්ත සමුදාය පිළිබඳ ගොනුවට හෝ ජාලයට ඇතුළත් කළ යුතු බවද සඳහන් කර තිබේ.

එමෙන්ම ලැයිස්තුගත කරන ලද ලියකියවිලිවල සකෑන් කරන ලද පිටපත් සිම් කාඩ්පත සක්‍රීය කර මාසයක් ඇතුළත හෝ බලයලත් නිලධාරියා ඉල්ලා සිටින විට දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගමේ දත්ත සමුදාය පිළිබඳ ගොනුවට (ා්ඒඉ්ිැ) හෝ ජාලයට අත්පතනය කිරීම   සිදුකළ යුතු බවද සඳහන් කර තිබේ. එමෙන්ම ග්‍රාහකයින් පිළිබඳ එම තොරතුරු කලින් කළ යාවත්කාලීන කළ යුතු බව හා බලයලත් නිලධාරියකුට එම තොරතුරු අවශ්‍ය වූ විට ඉදිරිපත් කළ යුතු බවද සඳහන් කර තිබේ. එසේම ශ්‍රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාවට ග්‍රාහකයකුගේ තොරතුරු හෝ දත්ත ලබාගැනීමට අවශ්‍ය වූ විට සියලුම දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම් විසින් දත්ත සමූදාය පිළිබඳ ගොනුවට හෝ ජාලයට ප්‍රවේශය සැපයීම අවශ්‍ය වේ යනුවෙන්ද සඳහන් කර තිබේ. එසේම සිම් කාඩ්පත සක්‍රීය කළ දින සිට මාසයක් ඇතුළත දත්ත සමුදාය පිළිබඳ ගොනුවට හෝ ජාලයට එම තොරතුරු ඇතුළත් නොකරන්නේ නම් සියලුම දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම් විසින් දූරකතන සම්බන්ධතාවය විසන්දි කළ යුතු බවද සඳහන් කර තිබේ.

ආයතනික ග්‍රාහකයින් ලියාපදිංචි කිරීම යටතේ හඳුන්වා දී ඇති නියාමක පියවරවල් අතර ආයතනික ග්‍රාහකයකුගේ බලයලත් නිලධාරියකු විසින් නිසි පරිදි අත්සන් කරන ලද ආයතනික පැකේජයක් යටතේ නව දුරකතන ආයතනික ගිණුමක් සඳහා ආයතනික ග්‍රාහක සිම් කාඩ්පත් ලබාගැනීමට අපේක්ෂා කරන්නන්ගෙන් අයදුම්පත්‍රයක් හෝ ගිවිසුමක් ලබාගත යුතු බව සඳහන් කර ඇත. එම අයදුම් පත්‍රය සමඟ ව්‍යාපාරය ලියාපදිංචි කිරීමේ සහතිකයේ සත්‍ය පිටපතක්, ආයතනික පැකේජය යටතේ සම්බන්ධතාවය ලබාගන්නා ආයතනික ග්‍රාහකයාගේ නම, ජාතික හැඳුනුම්පත් අංකය හෝ රියදුරු බලපත්‍රයේ අංකය හෝ වලංගු විදේශ ගමන් බලපත්‍රයේ අංකය, ස්ථීර ලිපිනය සහ වර්තමාන ලිපිනය පිළිබඳ විස්තර අවශ්‍ය බව සඳහන් කර තිබේ.
ආයතනික ග්‍රාහක සිම් කාඩ්පත් සක්‍රීය කිරීමට පෙර ආයතනික ග්‍රාහකයාගේ ව්‍යාපාර ලියාපදිංචි කිරීමේ අංකය දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගමේ දත්ත සමුදාය පිළිබඳ ගොනුවට හෝ ජාලයට ඇතුළත් කළ යුතු බව සඳහන් කර ඇත.

සිම් කාඩ්පත සක්‍රීය කර මාසයක් ඇතුළත හෝ බලයලත් නිලධාරියා ඉල්ලා සිටින විට සඳහන් කරන ලද ලියකියවිලිවල ස්කෑන් කරන ලද පිටපත් දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගමේ දත්ත සමුදාය පිළිබඳ ගොනුවට හෝ ජාලයට අත්පතනය හෙවත් අප්ලෝඩ් කිරීම සිදුකළ යුතු බව සඳහන් කර ඇත.

එමෙන්ම සිම් කාඩ්පතක් භාවිතා කරන ආයතනික ග්‍රාහකයකු ලියාපදිංචි කරන ලද ව්‍යාපාරික ආයතනය හැරදමා ගිය අවස්ථාවලදී ආයතනික පැකේජය යටතේ පවත්නා සම්බන්ධතාවය විසන්ධි කළ යුතු බවද සඳහන් කර තිබේ.

එසේම ආයතනික පැකේජය යටතේ සිටින ආයතනික ග්‍රාහකයකුගේ තොරතුරු කලින් කළ යාවත්කාලීන කළ යුතු බව හා බලයලත් නිලධාරියකුට එම තොරතුරු අවශ්‍ය වූ විට ඒවා ඉදිරිපත් කළ යුතු බවද සඳහන් කර තිබේ.

තවද ශ්‍රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාවට ග්‍රාහකයකුගේ තොරතුරු හෝ දත්ත ලබාගැනීමට අවශ්‍ය වූ විට සියලුම දුරකතන ක්‍රිියාකරු සමාගම් විසින් දත්ත සමුදාය පිළිබඳ ගොනුවට හෝ ජාලයට ප්‍රවේශය සැපයීම අවශ්‍ය බවද සඳහන් කර තිබේ.

එමෙන්ම සිම් කාඩ්පත සක්‍රීය කළ දින සිට මාසයක කාලයක් ඇතුළත එම තොරතුරු දත්ත සමුදායට හෝ ජාලයට ඇතුළත් නොකරන්නේ නම් දුරකතන සම්බන්ධතාවය විසන්ඳි කළ යුතු බවද එහි සඳහන් කර තිබේ.

දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම්වලට ඒ සඳහා බලපත්‍ර ලබාදීමේදී කොන්දේසි පනවනු ලබන අතර එම කොන්දේසිවල අනිවාර්ය එකක් වන්නේ ඔවුන් විසින් ලබාදෙන දුරකතන සිම් කාඩ්පත් ග්‍රාහකයින් පිළිබඳ විස්තර තබා ගැනීම හෙවත් නඩත්තු කිරීමය. දුරකතන ක්‍රියාකරු බලපත්‍ර ලබාදුන් සමාගම් 2019 වර්ෂයේ රෙගුලාසියක් පනවන තෙක් එම තොරතුරු පවත්වාගෙන ගොස් නැත්නම් එහි බරපතල තත්ත්වයක් පවතී. ඒ ඊට පෙර රෙගුලාසියක් නොමැති නිසා නොව ලබාදුන් බලපත්‍රයේ කොන්දේසියට අනුව කටයුතු නොකිරීම හේතුවෙනි.

පසු ගෙවීම් පැකේජ හෝ පෙර ගෙවීම් පැකේජ යටතේ දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගමකින් සිම් කාඩ්පතක් ලබාගැනීමේදී අතීතයේ මෙන්ම වර්තමානයේදී ද මූලික හඳුනා ගැනීම වන ජාතික හැඳුනුපතේ පිටපතක් නොමැතිව සිම් කාඩ්පත් නිකුත් කිරීමක් සිදුනොකළ අතර එය එම සමාගම් සෘජුව සිදු නොකළත් ඔවුන් විසින් සිම් කාඩ්පත් විකිණීම සඳහා බලය ලබාදුන් හෝ නිකුත් කළ නියෝජිතයින් විසින් සිදුකරනු ලැබීය. 2019 වර්ෂයේ රෙගුලාසි පැනවීමට පෙර එසේ ලබාගත් දුරකතන සිම් කාඩ්පත් හිමියන්ගේ අනන්‍යතා තොරතුරු දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම් සතුව දැන් නැහැ යැයි කීම කිසිසේත්ම පිළිගත හැකි කරුණක් නොවේ.

කැබිනට් මණ්ඩල තීරණයේ සඳහන් ආකාරයට එසේ එම තොරතුරු දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම් සතුව දැන් නොමැතිවීම නීති විමර්ශන කටයුතුවලට ගැටලු සහගත තත්වයක් නිර්මාණය කර ඇත්නම් නව ලියාපදිංචි කිරීමෙන් එය තවත් සංකීර්ණ එකක් බවට පත්කරනු ඇත. ඒ නීති විමර්ශනවලට අදාළ දුරකතන සිම් කාඩ්පත් සම්බන්ධයෙන් නව ලියාපදිංචියේදී වෙනත් පුද්ගලයන්ට ඉදිරිපත් වීමේ හැකියාව ඇති හෙයිනි. ඉන් සිදුවන්නේ සැබෑ ලෙසම නීති විමර්ශනවලට අදාළ යම් යම් සිදුවීම්වලට සම්බන්ධ පුද්ගලයින්ට ඒවායින් ගැලවී යෑමට මඟ පෑදීමය.

මෙවැනි දෙයක් සිදුකිරීම සඳහා ඩිජිටල් ආර්ථික ඇමතිවරයා වශයෙන් ජනාධිපතිවරයාට උපදෙස් ලබාදුන්නේ ඔහු විසින් පත්කරගෙන ඇති දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගමක් වන ඩයලොග් සමාගමට සම්බන්ධයක් ඇති හාන්ස් විජේසූරිය නම් උපදේශකයාද යන්න දන්නේ නැති අතර එම උපදේශකයා ඩයලොග් සමාගමේ සිටි කාලයේ අප දන්නා දෙය නම් අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වන තීරණාත්මක පොලිස් විමර්ශන කිහිපයකට අදාළ දුරකතන සිම් කාඩ්පත් සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු නැහැ යැයි කියා ලබා නොදීමය. පසුව ටිකක් ලබාදීමය.

කෙසේ වෙතත් 2019 වර්ෂයේ රෙගුලාසි පැනවීමට පෙර පෙර, ගෙවුම් හා පසු ගෙවුම් සිම් කාඩ්පත් ලබාගත් විශාල පිරිසක් සිටින අතර මේ මගින් ඔවුන්ට අමතර වෙහෙසක් දැරීමට සිදුවීම අනිවාර්ය වේ.

අනෙක් අතට මෙම කැබිනට් මණ්ඩල තීන්දුව ආණ්ඩුව බලයට පැමිණීමට පෙර තීරණාත්මක අවසානයක් දක්වා ගෙනයන බවට පොරොන්දු වූ ආන්දෝලනාත්මක අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වන නීති විමර්ශන හිරවී ඇති අවස්ථාවලින් පැනයෑම සඳහා ගත් එකක්ද විය හැකිය. මන්ද සමහර විමර්ශන නැවතී තිබුනේ දුරකතන සිම් කාඩ්පත් පිළිබඳ විස්තර දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම් නිසි විස්තර සහිතව ලබානොදීමේ තත්වය තුළ වන නිසා වන හෙයිනි. මේ මගින් ඒ අනුව දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම් නිදහස් කිරීමේ හැකියාව ආණ්ඩුවට ලැබෙනු ඇත.

කොහොමත් අපරාධ චෝදනාවලට අදාළ දුරකතන සිම් කාඩ්පත් හිමියන් එම සිම් කාඩ්පත්වල අයිතිය ඔවුන්ගේ යැයි කියා නැවත ලියාපදිංචියක් ලබා ගනීවී යැයි ආණ්ඩුව සිතනවා නම් ඔවුන්ගේ මෝඩකම ප්‍රදර්ශනය කිරීමට ඊට වඩා දෙයක් තිබිය නොහැකිය. අපරාධවලට සම්බන්ධ සිම් කාඩ්පත් අංක සමහරවිට වෙනත් අයගේ නම්වලින් තිබුණ ඒවා වියහැකිය. එහෙත් ඒවා භාවිතා කළ සැබෑ හිමිකරුවන් අපරාධ විමර්ශකයින් සොයා ගත්තේ දුරකතන ඇමතුම් විශ්ලේෂණ මගින් ඊට සම්බන්ධ වූ අනෙකුත් දුරකතන අංක හිමියන් මගින් ඒ කවුදැයි තහවුරු කර ගැනීම මගින්ය.

2019 වර්ෂයේ රෙගුලාසිවලට පෙර ලබාගත් දුරකතන සිම් කාඩ්පත් යළි ලියාපදිංචිය මගින් දැන් මේ ආණ්ඩුව උත්සාහ කරන්නේ අතීත අපරාධකරුවන්ට එයින් නීත්‍යානුකූලවම බේරීම සඳහා අවස්ථාවක් උදාකර දීමටද? එසේම දුරකතන ක්‍රියාකරු සමාගම්වලටත් අතීත තොරතුරු ලබානොදී අපරාධකරුවන් ආරක්ෂා කිරීමේ පිළිවෙත සාධාරණීයකරණයට අවස්ථාවක් උදාකර දීමටද?