මිථ්යාව, වර්ණනා හා අතිශයෝක්තියෙන් තොර වූ බුද්ධ චරිතයක් ලිවීමේ උවමනාව තමන්ට කලක සිට තිබූ බව මාටින් වික්රමසිංහ මහතා බවතරණය ප්රස්තාවනාවේ සඳහන් කළේය. තරුණ වියේ උපන් මේ අරමුණ ඔහු සාක්ෂාත් කරගත්තේ 83වන වියේදීය. ඒ වන විට ඔහු නූතන ලාංකීය සාහිත්යයේ ප්රමුඛතමයා ලෙස පිළිගැනී තිබූ නිසා බවතරණය වැනි ආන්දෝලනාත්මක විභවයකින් යුතු කෘතියකට ඒ සුදුසු කාලය යයි ඔහු සිතුවා විය හැක.
1973දී එළි දුටු බවතරණයට එරෙහිව ගිහි පැවිදි පිරිසක් අවි අමෝරා ගන්නට වැඩි දිනක් ගතවූයේ නැත. අද මෙන්ම එදාත් මෙම සේනාවෙන් වැඩි පිරිසක් පොතට විරුද්ධ වූයේ එය කියවා බැලීමකින් තොරව බව අවිවාදිතය. භික්ෂු දේශපාලනය පිළිබඳ විද්යාලංකාර ප්රකාශනය තුළින් දේශපාලන භික්ෂුව නම් ප්රපංචය බිහි කිරීමට අනුපමේය දායකත්වයක් කළ ප්රමුඛ පෙළේ බෞද්ධ විද්වතකු වූ යක්කඩුවේ ප්රඥාරාම හිමියෝ මෙම විරෝධයේ නායකත්වය ගත්හ. බවතරණය තහනම් කළ යුතු බව විරෝධතාකරුවන්ගේ ඉල්ලීම විය. ඔවුන් අතරින් ඇතැමෙක් මාටින් වික්රමසිංහ මහතා සිරගත කළ යුතු බවට හඬ නැගූහ. බව තරණය බුදුදහමට නිගා කිරීමේ ‘කොමියුනිස්ට් කුමන්ත්රණයක්’ යැයි ඇතැම් විපක්ෂ දේශපාලනඥයෝ චෝදනා කළහ.
වික්රමසිංහ මහතා බවතරණය ලිව්වේ රුසියානු වොඩ්කා මතින් යැයි එක් එජාප නගර සභා මන්ත්රීවරයෙක් ප්රකාශ කළේයෟ
බවතරණය සම්බන්ධයෙන් පියවරක් ගන්නැයි අස්ගිරි මහනායක හිමියන් අගමැතිවරියට ලිපියක් යැව්වේය. ආණ්ඩුව මේ පිළිබඳ සලකා බැලීමට කමිටුවක් පත් කළේය. විරෝධතාව උත්සන්නවත්ම හදිසි නීති රෙගුලාසි යටතේ පොත තහනම් කිරීමේ හැකියාව ගැන ආණ්ඩුවේ ඉහළම තලයේ කතාබහක් ඇතිවන්නට විය.
බවතරණය තහනම් කිරීමට ආණ්ඩුව තීරණය කළහොත් ඒ සඳහා අවශ්ය ලිපි ලේඛන සකස් කරන්නැයි ආරක්ෂක හා විදෙස් කටයුතු අමාත්යාංශයේ ලේකම් ඩබ්ලිව් ටී ජයසිංහ මහතා අමාත්යාංශයේ ජ්යෙෂ්ඨ සහකාර ලේකම්වරයා වූ එරික් ජේ ද සිල්වා මහතාට කියා සිටියේ මේ තත්වය තුළය. බවතරණය තහනම් කිරීමට පෙර පොත කියවා එය තහනම් කළ යුතුද නැද්ද යන්න පිළිබඳව දැනුවත් මතයක් ප්රකාශ කිරීමට අවස්ථාවක් ලබා දෙන්නැයි සිල්වා මහතා ඉල්ලා සිටියේය. ඒ සඳහා පැය 24ක කාලයක් ඔහුට ලබාදීමට ජයසිංහ මහතා එකඟ විය. ලබා දුන් කාලය තුළ පොත කියවූ සිල්වා මහතා, එය බුදුන් වහන්සේ සම්බන්ධයෙන් ප්රචලිතව ඇති අවිදු මත දුරුකිරීමේ ඉතාමත් කල්පනාකාරී උත්සාහයක් බවත් එය තහනම් නොකළ යුතු බවත් සඳහන් කරමින් නිල සටහනක් අමාත්යාංශ ලේකම්වරයාට ඉදිරිපත් කළේය. ලේකම්වරයා මෙම සටහන අගමැතිවරියට ඉදිරිපත් කළේය. සටහන කියවූ බණ්ඩාරනායක මහත්මිය බවතරණය තහනම් නොකිරීමට ඉතාමත් ප්රශංසනීය තීරණයක් ගත්තාය. රාජ්ය සේවයේ ඉහළ නිලධාරියකුගේ බුද්ධිමත් මැදිහත්වීම නිසා අසහාය ලේඛකයකුගේ පොතක් තහනම් කිරීමේ අපකීර්තියෙන් ගැලවීමට ලංකාවට හැකිවිය.
1974 සිදුවූ මෙම මැදිහත්වීමත් ඊට වසර 45කට පසු 2019දී සිදුවූ තවත් උසස් නිලධාරියකුගෙන් වූ මැදිහත්වීමත් සංසන්දනාත්මකව සලකා බැලීමේදී ඒ දශක හතරහමාර තුළ ලංකාවේ ගමන් මග පිළිබඳ යම් අදහසක් ලබාගත හැක.
2019 පාස්කු ඉරිදා සංහාරයෙන් පසු රාජපක්ෂ විපක්ෂයේ අරමුණ වූයේ ජනපතිවරණය තෙක් මුස්ලිම්-විරෝධී ගිනිදැල් ඇවිළවීමයි. නැව් සුක්කානම ධර්ම චක්රයක් වූයේත්, ගර්භාෂ යුද්ධය එළි දැක්කේත් මේ කාලයේය. රාජ්ය ආයතනවල සේවය කරන හා රාජ්ය ආයතනවලට පැමිණෙන සියලු කාන්තාවන් සාරි ඇඳීම අනිවාර්ය කරමින් රාජ්ය පරිපාලන අමාත්යාංශ ලේකම් ජේ ජේ රත්නසිරි මහතා චක්රලේඛයක් නිකුත් කළේ මේ තත්වය තුළය.
මේ ඉතාමත් අසාධාරණ හා විකට චක්රලේඛය ඉවත් කරගන්නැයි මෛත්රීපාල සිරිසේන ජනපතිවරයාත් රනිල් වික්රමසිංහ අගමැතිවරයාත් රත්නසිරි මහතාට නියෝග කළද රත්නසිරි මහතා එම නියෝග සැලකුවේ නැත. පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කමිටුවක් ඉදිරියේ කාන්තාවන්ට පැනවූ ‘සිංහල පමණයි’ විලාසිතා නියෝගය සාධාරණය කිරීමට රත්නසිරි මහතා පැමිණියේ කිසිසේත්ම සිංහල හෝ ලාංකික නොවන බටහිර කෝට්-කලිසම්-ටයිපටි ඇඳුම් කට්ටලයක් 1974 උසස් රාජ්ය නිලධාරියෙක් පොතක් තහනම් කළ යුතුද නැද්ද පිළිබඳව පොත කියවා බුද්ධිමත් නිර්දේශයක් ඉදිරිපත් කළේය. 2019දී උසස් රාජ්ය නිලධාරියෙක් රාජ්ය ආයතනවල සේවය කරන හා ඒවාට පැමිණෙන කාන්තාවන්ට සිංහල පමණයි ඇඳුමක් අනිවාර්ය කරමින් අමනෝඥ, ව්යවස්ථා විරෝධී හා හාස්යජනක නියෝගයක් නිකුත් කළේය. ඒ අතරමැදි කාලය තුළ අපේ රාජ්ය සේවය කෙතරම් නම් පිරිහී ඇත්දැයි මෙයින් ඉඟි කෙරේ.
මෙරට රාජ්ය සේවයේ අතිබහුතරයක තිඹිරි ගෙය අපේ නිදහස් අධ්යාපනයයි; රජයේ පාසල් හා විශ්වවිද්යාලයි. රාජ්ය සේවයේ පරිහාණියෙන් පිළිබිඹු වන්නේ නිදහස් අධ්යාපනයේ ගුණාත්මක පරිහාණියයි.
අධ්යාපනය ප්රතිසංස්කරණයකින් තොරව නිදහස් අධ්යාපනයේ පරිහාණිය නතර කළ නොහැක. ප්රශ්නය නම් ඒ අභියෝගයට මුහුණ දීමේ හැකියාව වත්මන් අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ යෝජනාවන්ට ඇත්ද යන්නයි.
ආණ්ඩුවේ අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ ගැන ආණ්ඩුව දන්නවාද?
විද්යාත්මක වර්ගවාදය යනු 17 වන සියවසේ පමණ සිට දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය අවසානය දක්වා යුරෝපයේ හා ඇමරිකාවේ ජනප්රිය වූ අවිද්යාත්මක හා ව්යාජ මතවාදයකි. මිනිස් වර්ගයා භූගෝලීයමය වශයෙන් හා පෙනුම අනුව වර්ගවලට බෙදී ඇති බවත්, මේ වර්ග අතර උසස් හා පහත් යනුවෙන් ධුරාවලියක් ඇති බවත් මෙයින් කියවිණි. මේ වන විට බටහිර අධිරාජ්යවාදී ව්යාපෘතිය ආරම්භ වී තිබූ අතර සුදු හමක් නැති ජාතීන් යටත් කිරීම හා ඇතැම්විට සමූල ඝාතනය කිරීම සාධාරණය කිරීමට ‘විද්යාත්මක’ පදනමක් සැපයීම විද්යාත්මක වර්ගවාදයේ අරමුණ විය.
ජෝජ් ක්වියේ සාමිවරයා 19 වන සියවසේ විසූ ස්වාභාවික විද්යාඥයෙක් හා සත්ව විද්යාඥයෙකි. විද්යාත්මක වර්ගවාදයේ පුරෝගාමියකු ලෙස සැලකෙන ඔහු උසස් හා පහත් මිනිස් වර්ගයන් යන සංකල්පය සනාථ කිරීමට උත්සාහ කළේය. 19 වන සියවසේ විසූ වෛද්යවරයකු හා ස්වභාව විද්යාඥයකු වූ යොහාන් ප්රීඩ්රික් බ්ලුමෙන්බාක් ක්වියේ සාමිවරයාගේ වර්ගීකරණයන් මත පදනම් ව භෞතික මානව විද්යාව නම් වූ අවිද්යාත්මක හා ව්යාජ මතවාදය නිර්මාණය කිරීමට දායක විය. මෙහි අනුගාමිකයෝ බොහොමයක් පරිණාමවාදය මෙන්ම මානව සමානාත්මතාවද ප්රතික්ෂේප කළහ. වහල් වෙළඳාම හා වර්ණබේදවාදය වැනි ඓතිහාසික අපරාධ බිහිවීමට හා පැවැත්මට මෙම මතවාදයන්ගෙන් වූ දායකත්වය සුළුපටු නොවේ.
ලොව පුරා විද්යාඥයන් හා සහේතුක ජනතාව ප්රතික්ෂේප කරන මෙම විද්යාත්මක වර්ගවාදය 6 පන්තියේ ඉතිහාස මොඩියුලය තුළ අන්තර්ගත වූයේ කෙසේද?
මොඩියුලයේ 75 වන පිටුවේ ‘ලෝකයේ ජීවත්වන මානව වර්ග’ නම්වූ පාඩම මුළුමනින්ම පාහේ පදනම්ව ඇත්තේ විද්යාත්මක වර්ගවාදය මතය. මානව වර්ගයා නිග්රොයිඩ්, ඔස්ට්රොලොයිඩ්, කොකොසොයිඩ් හා මොංගොලොයිඩ් වැනි වර්ගවලට බෙදීම විද්යාව විසින් ප්රතික්ෂේප කෙරුණු ‘විද්යාත්මක වර්ගවාදයේ’ ඉගැන්වීම්ය.
නීග්රොයිඩ් වර්ගය ගැන මොඩියුලයේ ඇති සටහන බලන්න. එහි අඩංගු ‘මුදු ගැසුණු කොණ්ඩය, පළල් හා විශාල තොල්, මධ්යම පරිමාණයෙන් යුතු පැතලි නහය’ වැනි යෙදුම් ක්වියේ සාමිවරයාගේ පොතෙන් එළිදැක විද්යාත්මක වර්ගවාදීන් ප්රචලිත කළ යෙදුම්ය. විද්යාත්මක වර්ගවාදය ගැන තබා අප්රිකාව යනු මහද්වීපයක් විනා රටක් යන්නවත් ඉතිහාස මොඩියුලයේ සම්පාදකයන් නොදන්නා බව මෙම පාඩමේ මුල්ම ක්රියාකාරකමෙන් පැහැදිලි වේ. ‘මිනිස් වර්ග’වලට අදාළ රටවල් නම් කරන්නැයි කියන මෙම ක්රියාකාරකමේ රටවල් ලෙස දක්වා ඇත්තේ ශ්රී ලංකාව, චීනය, ජ’මනිය හා අප්රිකාවයිෟ
මෙම මොඩියුලය සකස් කළ නිලධාරීන්, හා විද්යාර්ථීන් විද්යාත්මක වර්ගවාදය ගැන අසා නැතිවා විය හැක. නමුත් හරිනි අමරසූරිය අධ්යාපන ඇමතිවරිය එසේ නොවන බව අවිවාදිතය. මොඩියුල් සම්බන්ධ ප්රශ්නය මතුවූ පසුවවත්, මොඩියුල්වල වැරදි, අඩුපාඩු, විකෘති ඇති බව පැහැදිලි වූ පසුවවත් ඇය මෙම මොඩියුල් කියවා බැලුවේ නැද්ද?
කාර්යබහුලත්වය නිසා මොඩියුල් සියල්ල කියවීමට ඇයට නොහැකි වූවායැයි අනුමාන කරමු. 6වන ශ්රේණියේ ඉතිහාස මොඩියුලයේ කවරය දුටුවා නම් එහි අන්තර්ගතයේ යම් ප්රශ්නයක් ඇති බව ඇයට පෙනී යනුවා නිසැකය. (ඩවොස් සමුළුවේ ඇයගේ ප්රශංසනීය ක්රියාකාරිත්වය ඇගේ බුද්ධියට හා හැකියාවට සාක්ෂියකි.) ආදිමය මානව වර්ගයන්ගේ රූප ගණනාවක් හා ඔවුන්ට ඉහළින් සුදු හමැති ක්රීඩකයකු ජයග්රාහී ලෙස නැගී සිටින චිත්රයක් අඩංගු මෙම පිටකවරය වර්ගබේදවාදය සාධාරණය කරන පෝස්ටරයකට සමාන යැයි කීම අතිශයෝක්තියක් නොවේ.
6 ශ්රේණියේ මොඩියුල් කියවා බැලීමේදී ඒවායේ කොතරම් වැරදි අඩුපාඩු දුර්වලතා ඇත්දැයි පෙනීයයි. අඩුම තරමින් අකුරු පරීක්ෂාවවත් (චරදදf රු්ාසබට) නිසි ලෙස සිදුකර නොමැත. මෙයින් පැහැදිලි වනුයේ පොදුවේ අධ්යාපන ක්රමයත් සුවිශේෂ වශයෙන් රාජ්ය අධ්යාපනයත් මුහුණ දෙන ගුණාත්මක අර්බුදයයි. විෂයමාලා වෙනස් කිරීමෙන් මෙම ප්රශ්නය විසඳිය නොහැකි බව මොඩියුල් පුරා යළි යළිත් මතුවන වැරදි අඩුපාඩුවලින් පැහැදිලි වේ.
අධ්යාපනයට වගකිව යුතු සමස්ත ආයතන පද්ධතියම ගුණාත්මක අර්බුදයක වෙළී ඇත. මෙම ආයතනික පද්ධතිය ප්රතිසංස්කරණය නොකොට අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණයන් කිරීම යනු රෝග මූලය අමතක කොට රෝග ලක්ෂණයන්ට ප්රතිකාර කිරීමට සමානය. වත්මන් අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් මතුව ඇති (වළක්වාගත හැකිව තිබූ) ආන්දෝලනයට හේතුව අධ්යාපන ක්ෂේත්රයේ ඇති මේ බරපතළ ආයතනික දුර්වලතාවන්ය.
මේ සතියේ අවසන් වූ සංවර්ධන නිලධාරී උපවාසය අධ්යාපන ක්ෂේත්රය මුහුණ දෙන පැවැත්ම පිළිබඳ අර්බුදයේ එක් සුළු ප්රකාශනයකි. 2011දී මහින්ද රාජපක්ෂ ජනපතිවරයා රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන් 51,420ක් රාජ්ය සේවයට බඳවා ගත්තේ පුරප්පාඩු හා සුදුසුකම් නොසලකමිනි. ඔවුන්ගෙන් කොටසක් පාසල්වලට අනුයුක්ත කෙරිණි. 2020දී ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා තවත් රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන් 50,000ක් රාජ්ය සේවයට බඳවා ගත්තේය. එවරද සුදුසුකම් හෝ පුරප්පාඩු නොසැලකිණි. මෙයින් කොටසක්ද පාසල්වලට අනුයුක්ත කෙරිණි. කුසලතා විභාගයට මුහුණ නොදී, රාජ්ය සේවයේ රෙගුලාසි උල්ලංඝනය කරමින්, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවක් පවා නොතකමින් තමන් ගුරු සේවයට බඳවා ගන්නැයි කියන්නේ මේ පිරිසය. මෙවැන්නන් ගුරුවරුන් වුවහොත් ඔවුන් සිසුන්ට දෙන, සිසුන් ඔවුන්ගෙන් ලබන ආදර්ශය කුමක්ද? මෙරට පාලකයන්ගේ අවස්ථාවාදී හා අබුද්ධික තීරණ නිසා අධ්යාපන අර්බුදය තව තවත් උත්සන්න වූ අයුරු මෙම සිද්ධි දාමයෙන් පෙනීයයි.
ඉතිහාස මොඩියුලයේම සඳහන් වන පරිදි එහි උපදේශනය, රචනය හා සංස්කරණයට ජාතික අධ්යාපන ආයතනයේ අධ්යක්ෂ ජෙනරාල්, ජාතික අධ්යාපන ආයතනයේ භාෂා, මානව ශාස්ත්ර හා සමාජ විද්යා පීඨයේ නියෝජ්ය අධ්යක්ෂ ජෙනරාල්, ජාතික අධ්යාපන ආයතනයේ සමාජ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්යක්ෂවරු තිදෙනෙක් හා ජ්යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරයෙක්, පේරාදෙණිය සරසවියේ ඉතිහාස මහාචාර්යවරයෙක්, යාපනය සරසවියේ කථිකාචාර්යවරයෙක්, විශ්රාමික ගුරු උපදේශකවරු දෙදෙනෙක් හා ජාතික අධ්යාපන ආයතනයේ විශ්රාමික ජේ්යෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරයෙක් සම්බන්ධය. බැලූ බැල්මට මෙම සංයුතියේ වරදක් නැත. මෙවැනි මණ්ඩලයකටත් බරපතළ වැරදි හා අඩුපාඩු නැති මොඩියුලයක් නිර්මාණය කිරීමට නොහැකි වීමෙන් පෙනී යනුයේ අධ්යාපනික ආයතන පද්ධතියේ මෙන්ම සරසවි පද්ධතියේත් ඇති ගුණාත්මක දුර්වලතා නොවේද?
රාජ්ය අධ්යාපනයේ ඇති මෙම ගුණාත්මක දුර්වලතාවල එක් අනිටු ප්රතිඵලයක් නම් උපකාරක පන්ති සම්ප්රදාය ටියුෂන් කර්මාන්තයක් දක්වා වර්ධනය වීමය. මේ වන විට බොහෝ රජයේ පාසල්වල (කොළඹ ප්රධාන ගණයේ පාසල්ද ඇතුළුව) උසස් පෙළ පන්තිවලට සිසුන් පැමිණෙනුයේ ඉතාමත් අඩුවෙන් බවත් ඔවුන් පාසල් එනවාට වඩා ටියුෂන් පන්තිවලට යාමට ප්රියකරන බවත් නොරහසකි. වැඩි කලක් නොයා, සාමාන්ය පෙළ පන්තිවලටද මෙම තත්වය ව්යාප්ත වීමට ඉඩ තිබේ. සිසුන් පාසලට එන්නේ නමට පමණක් නම්, ඔවුන් සැබැවින්ම අධ්යාපනය ලබනුයේ මුදල් ගෙවා ටියුෂන් පන්තිවල නම්, ‘නිදහස් අධ්යාපනයක් කුමටද?’ යන ප්රශ්නය අනාගතයේද මතු නොවෙතැයි කාට කිව හැකිද?
අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණවලට නොපෙනෙන ටියුෂන් කර්මාන්තය
මහා ගත්කරු මාටින් වික්රමසිංහ මහතාට රසායන විද්යා ටියුෂන් ගුරුවරයෙකු තම පන්තිය තුළදී අපහාස කිරීම මෑතදී දැඩි ආන්දෝලනයක් ඇති කළේය. මේ වන විට අදාළ ටියුෂන් ගුරුවරයා තමන් කී දේට සමාව ඉල්ලා තිබේ.
මාටින් වික්රමසිංහ මහතා වැනි දැවැන්තයකුගේ ප්රතිරූපයට අංශුවකුදු හානියක් කිරීමට මෙවැනි අඳබාල වාග් ප්රහාරකයන්ට නොහැක. මෙම සිද්ධියේ වැදගත්කම එය නොවේ. වැදගත් වනුයේ අනාගත ලාංකික පුරවැසියා නිර්මාණය කිරීමේදී ඒ පුරවැසියාගේ ගතිගුණ හා ලෝක දැක්ම සකස් කිරීමේදී ටියුෂන් කර්මාන්තය (නොනිල එහෙත් සැබෑ ලෙස) කරන තීරණාත්මක මැදිහත්වීමයි.
මහා පරිමාණ ටියුෂන් පන්ති යනු කිසිදු රාජ්ය නියාමනයකින් හෝ දෙමාපිය/සමාජ අධීක්ෂණයෙන් තොර වෙනම ලෝකයන්ය. ඒවායේ උගන්වන්නෝ සර්ව බලධාරි දෙවිවරුය. ඔවුන්ට නොකිය හැක්කක් නොමැත. තමන්ගේ සිසුන් අතර මිථ්යාව, අගතිගාමිත්වය හෝ වෙනයම් විනාශකාරී මතවාදයක් ප්රචලිත කිරීමට ඔවුන්ට කිසිදු බාධකයක් නොමැත. ඉතාමත් දක්ෂ ප්රචාරණ උපක්රමයන්ගෙන් සියල්ල දත් හා ගුණගරුක ප්රතිරූපයන් මවාගෙන සිටින මෙම ටියුෂන් ගුරුවරුන්ට පරමාදර්ශී හා වීර චරිත රංගනයක යෙදීම පහසුය.
තමන් ජාතිවාදයට හෝ ආගම්වාදයට යළිත් හිස එසවීමට ඉඩ නොදෙන බව ආණ්ඩුව කියයි. මෙවර නිදහස් දින කථාවේදී ජනපතිවරයා යළිත් මේ ප්රතිඥාව දුන්නේය. නමුත් මෙම ප්රතිඥාව යථාර්ථයක් වීමට නම් වර්තමාන හා අනාගත පුරවැසියන්ගේ හිස් තුළට ජාතිවාදයේ ආ ආගම්වාදයේ විෂබීජ ඇතුල්වන මං හැකිතාක් ඇහිරිය යුතුය.
අනාගත පුරවැසියන්ගේ හිස් තුළට අගතිගාමී විෂබීජයන් රෝපණය කිරීමේදී ඇතැම් ටියුෂන් ගුරුවරුන් සැලකිය යුතු දායකත්වයක් සිදු කරන බවට යම් සාක්ෂි දැකිය හැක. එක් උදාහරණයක් නම් තිස්ස ජනනායක නම් ජීව විද්යා ගුරුවරයා 2019දී දොස්තර ෂාෆි සිදුවීම් දාමයට මැදිහත්වූ ආකාරයයි. ෂාෆි මහතා සිංහල මව්වරුන් දහස් ගණනක පැලෝපීය නාලය මිරිකීම තුළින් ඔවුන් වඳ බවට පත්කොට ගර්භාෂ යුද්ධයක් දියත් කළාය හා ඒ සඳහා ඔහුට ජාත්යන්තර ත්රස්තවාදී සංවිධානවලින් මුදල් ලැබුණාය යන ගජබින්නය විමල් වීරවංශ මහතා ප්රමුඛ රාජපක්ෂවාදී දේශපාලනඥයන් පිරිසක් ප්රචලිත කළේ 2019 ජනපතිවරණයේ ‘වැඩ කරන අපේ විරුවා’ගේ ජය තහවුරු කිරීමේ අරමුණෙනි.
තම ජීව විද්යා පන්තියේදී ජනනායක මහතා මෙම පැලෝපීය නාලය මිරිකා කරන වන්ධ්යාකරණ මිථ්යාව සත්යයක් බව සිසුන්ට කීවේය. “එක නාලයක් අඹරලා වැඩක් නැහැ. මේ වගේම එකක් එහා පැත්තෙත් තියෙනවා. මේ දෙකම මෙහෙම ඇල්ලුවා; මිරිකුවා, මෙහෙම ඇල්ලුවා; මිරිකුවා. එච්චරයි. ඕකට තත්පර ගානයි යන්නේ .. සැකය තමයි කිසියම් සංවිධානයකින් සිංහල මව්වවරුන් වඳකිරීම සඳහා (වෛද්ය ෂාෆි මහතාට) මුදල් ලැබුණාද කියලා තමයි ප්රශ්නේ තියෙන්නේ. මං කියන දේ තේරෙනවද? එහෙම ලැබුණ මුදල්ද මේ කෝටි ගානක මුදල් කියන එක. මොකද වෛද්යවරයකු- විශේෂඥ වෛද්යවරයකුත් නොවී- එච්චර මුදල් ප්රමාණයක් හෙව්වේ කොහොමද කියලා තමයි ප්රශ්නේ තියෙන්නේ. එතන ඒ ප්රශ්නේ තියෙනවා. මෙතන මව්වරු 800 ගානක් පැමිණිලි ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා. එතකොට මේකට (පැලෝපීය නාලයට) හානියක් යන්තම් හරි උනොත් ළමයි මේ ඩිම්බය එන්නේ නෑ. ඒක ආවේ නැත්තං සංසේචනය වෙන්නේ නෑ.”
තමන් ජීව විද්යා ගුරුවරයකු යැයි කියාගන්නා ජනනායක මහතා පැලෝපීය නාල ගජබින්නය සත්ය යැයි සිතුවා නම් ඔහුගේ ජීව විද්යා දැනුම ප්රශ්නකාරීය. ඔහු දැන දැනම සිසුන්ට බොරු කිව්වා නම් ඔහුගේ හැදියාව, සදාචාරය ප්රශ්නකාරීය. රට ගිනිගනිමින් සිටින මොහොතක තරුණ සිසු මනස් අගතිගාමිත්වයෙන් වෛරයෙන් පිරවීමට ඔහු කටයුතු කිරීම තුළින් පිළිබිඹු වනුයේ කිසිදු නීතිමය රාමුවක් හෝ වගවීමක් නැති තත්වයක් තුළ ව්යසනකාරී ලෙස හැසිරීමට ටියුෂන් කර්මාන්ත ක්රියාකාරිකයන්ට ඇති අසීමිත හැකියාවයි.
ටියුෂන් කර්මාන්තය යම් නියාමනයකට යටත් කිරීම හදිසි අවශ්යතාවකි. එවැන්නක් මෙතෙක් සිදු නොවූයේ දේශපාලන ප්රතිපත්තිවලට බලපෑම් කිරීමට ටියුෂන් කර්මාන්තයට ඇති ඍජු හා වක්ර හැකියාව නිසාය. ටියුෂන් කර්මාන්තයේ පුරෝගාමියකු වූ බන්දුල ගුණවර්ධන මහතා 2010-2015 දක්වාත්, 2019-2020 සමයේ මාස කිහිපයකටත් අධ්යාපන ඇමතිවරයා වීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙම ශක්තියයි. (ටියුෂන් ව්යාපාරිකයකු රටේ අධ්යාපන ඇමතිවරයා ලෙස පත්කිරීම සමාන කළ හැක්කේ හාම්පුතකු කම්කරු ඇමතිවරයා ලෙස පත්කිරීමකටය.)
මෙම බලපෑම වත්මන් පාලනය තුළත් පවතින බව මෙයට මාස කිහිපයකට පෙර වූ සිදුවීමකින් පැහැදිලි විය. බස්නාහිර පළාතේ පාසල් ගුරුවරුන්ට තම පන්තියේ සිසුන්ට ටියුෂන් පන්ති පැවැත්වීමට තහනම් කරමින් අධ්යාපන ඇමතිවරිය චක්රලේඛයක් නිකුත් කළාය. මෙය ඉතාමත් නිවැරදි ක්රියාවක් බව පැහැදිලිය. නමුත් පැය 24ක් යන්නටත් ප්රථම චක්රලේඛය හකුළා ගැනීමට අධ්යාපන අමාත්යාංශයට සිදුවිය. මෙයට හේතුව ටියුෂන් කර්මාන්තයේ යෙදෙන රජයේ ගුරුවරුන්ගේ බලපෑම බව අනුමාන කළ හැක.
ටියුෂන් කර්මාන්තය යම් අධීක්ෂණයකට වගවීමකට ලක්කිරීම වත්මන් ආණ්ඩුවෙන් වුවද සිදුවීමට ඇති ඉඩකඩ ඉතාමත් අවමය. එවැනි මැදිහත්වීමකින් තොරව කරන අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණවලින් අපේක්ෂිත ප්රතිඵල ලැබේද යන්න ප්රශ්නසහගතය. අනාගත ලාංකික පුරවැසියන්ගේ මනස සකස් කිරීමේ කාර්යය ටියුෂන් කර්මාන්තයට දිගටම බාරදීම ආණ්ඩුවට දේශපාලනික පාරාවළල්ලක් වීම වැළැක්විය නොහැක.
මීටත් වඩා බරපතළ ප්රශ්නය නම්, ටියුෂන් කර්මාන්තයේ වර්ධනය තුළින් නිදහස් අධ්යාපනය පුස්සක් බවට පත්වීමේ අවදානමයි. 2019 ආදායම් හා වියදම් සංගණනයට අනුව පවුලක අධ්යාපන වියදමින් 55%ක් පමණ වැය වනුයේ ටියුෂන් වෙනුවෙනි. 2029 ඇස්තමේන්තුවකට අනුව ටියුෂන් කර්මාන්තයේ අගය රුපියල් බිලියන 122ක් පමණි. සිසුන් පාසලට වඩා ටියුෂන් පන්තියට ප්රිය කරනවා නම් අධ්යාපනය ටියුෂන් කර්මාන්තයට නිල වශයෙන්ම බාරදීමෙන් රටේ බදු මුදල් බිලියන් ගණනින් ඉතුරුකරගත හැකිය යන තර්කය සමාජගත නොවිය හැකිද?
අමාලි වෛද්යසේකර පර්යේෂිකාව කළ ගවේෂණයකට අනුව ටියුෂන් කර්මාන්තයේ නියුතුවූවන් අතර මෙම මතය දැනටමත් කතාබහට ලක්වේ. පාසල් යනු බොරුවක් බවත්, පාසල් අහෝසි කර අධ්යාපනයට වෙන් කළ මුදලින් කොටසක් ටියුෂන් වෙනුවෙන් වැය කිරීමට කූපොන් ක්රමයක් හරහා මාස් පතා දෙමව්පියන්ට දීමෙන් රටේ බදු බර අඩු කර ගත හැකි බවත් මෙම ටියුෂන් කර්මාන්තකරුවන්ගේ තර්කයය.
බැලූ බැල්මට මෙය නොවිය හැක්කක් ලෙස පෙනීයනු ඇත. නමුත් 20 වන සියවසේ දෙවන දශකය පමණ වන තුරු නිදහස් අධ්යාපනයද සැලකුණේ නොවිය හැක්කක් ලෙසය. අද විකාරයක් ලෙස පෙනෙන අදහසක් හෙට කවුරුත් පිළිගන්නා සාමාන්යයක් බවට පත්වීම ඉතිහාසයේ අත්දැකීමයි. සැබෑ අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණයක් හා ටියුෂන් කර්මාන්ත නියාමනයක් එක් වර සිදු නොවුවහොත් නිදහසේ 100වන වසර, නිදහස් අධ්යාපනය ප්රතික්ෂේප කළ, එය වැඩක් නැති දෙයක් ලෙස බැහැර කළ රටක සමරන්නට අපට සිදුවේද?
