2026 අධ්යයන වර්ෂය සඳහා හයවැනි ශ්රේණියට නව මොඩියුල ඉදිරිපත් කිරීම 2027 වන තෙක් කල් දමන බවටත් පළමුවැනි ශ්රේණියට නියමිත මොඩියුල එසේම ඉදිරිපත් කෙරෙන බවටත් කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් තීරණය කර තියෙනවා. මේක පැහැදිලිවම සමාජ මාධ්ය විවේචන හා පාරේ උද්ඝෝෂණ කරන අයට ප්රතිචාරයක් මිස තාර්කික විසඳුමක් නෙවෙයි. එම කැබිනට් තීරණයට පසු මෙතෙක් ඉදිරියට ආ නැති ගුරුවරුන් හා දෙමාපියන් අලුත් විෂය මාලාව ඉල්ලා සමාජ ජාල කළඹන්න පටන් අරන්. ඒ අය ඉස්කෝල ඉස්සරහ, කලාප කාර්යාල ඉස්සරහ උද්ඝෝෂණ කරන්න ගත්තොත් ආණ්ඩුව මොකද කරන්නේ? මොන තත්වයන් යටතේ වුවත් විෂය මාලා සංශෝධන අර්බුදයෙන් අර්බුදයට නොයාමට නම් වුණත් 2026 සිදු විය යුතු වැදගත් වෙනස්කම් කිහිපයක් තිබෙනවා. ඒ ගැන කතා කිරීම මෙම ලිපියේ අරමුණයි.
සමාජ මාධ්ය වලින් යෝජිත මොඩියුලවල ඇති බැරෑරුම් ප්රශ්න පිළිබඳව වැදගත් අනාවරණ සිදු වුණා. එය හොඳ ප්රවණතාවක්. ඒ ගැන අප සියලු සමාජ මාධ්ය ක්රියාකාරීන්ට ස්තුතිවන්ත විය යුතුයි. නමුත් සමාජ මාධ්යවල හෝ මහා පාරේ උද්ඝෝෂණ සිදු වූ පමණින් අධ්යාපන ප්රතිපත්ති පිළිබඳ තීරණවල ක්ෂණික වෙනස් කිරීම් සිදු කිරීමද හොඳ ප්රවණතාවක් නොවන බවද සඳහන් කළ යුතුයි. ඇත්තෙන්ම වගකිවයුතු ව්යාපාරයක් ලෙස මා සම්බන්ධ සාධාරණ සමාජයක් විසින් 2025 ජූලි 11 වැනි දින, පළමුවරට අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ රාමුව ඉදිරිපත් වූ දින සිටම ඒ පිළිබඳ සමාජ සංවාදයක් දැක්වීමට උත්සාහ කළත් එම ප්රතිසංස්කරණ පිළිබඳ තොරතුරු සීමිත වූ බැවින් වගකීමෙන් යුතු විචාරයක් කිරීමට අපගේ හැකියාව සීමිත වුණා.
ප්රතිසංස්කරණ පිළිබඳව ප්රතිචාර දක්වන සෑම කෙනෙක්ම අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ අවශ්ය බව කියනවා. නමුත් පවර්පොයින්ටුවකින් පමණකින් සන්නද්ධව අධ්යාපන ඇමතිවරිය විසින් වාචිකව කෙරෙන ඉදිරිපත් කිරීම් හැරුණු කොට කරුණු කාරණා සහිතව මොඩියුල හා ඒ ආශ්රිත ඉගෙනුම්, ඉගැන්වීම් හා ඇගයීම් ක්රියාවලියේ යෝජිත වෙනස්කම් ගැන සංකල්ප පත්රිකාවක් නැතිවීමත්, අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාවලියේ සහභාගිත්ව ඉතිහාසයෙන් බාහිරව රජයේ දේශපාලන ව්යාපාරයක් ලෙස මෙම ප්රතිසංස්කරණ දියත් කිරීමත් විරෝධතාවලට ප්රධාන හේතු ලෙස අප දකිනවා.
පළමුවෙන්ම අමාත්යාංශය හා එය අනුබද්ධ ආයතනවල අධ්යාපනඥයන් හා ප්රතිපත්ති සම්පාදකයන් ලෙස සේවය කරන වෘත්තිකයන් විසින් ප්රතිසංස්කරණ පිළිබඳ පූර්ණ සංකල්ප ලේඛනයක් ඇමැතිනියට ලබා දීමට අසමත් වූයේ ඇයි? සමාජ මාධ්යවල නිර්දය ලෙස විවේචනයට භාජනය වීමට ඉඩකඩ සලසන මොඩියුල ප්රකාශ කිරීමට කුමන්ත්රණ කෙසේ වෙතත්, හේතුපාදක ව්යුහාත්මක ප්රශ්න මොනවාද? විෂය භාර අමාත්යාංශයේ අතිරේක ලේකම්ධුරයේ හා සමාන මට්ටමේ ප්රධානීන් විසි ගණනකට වැඩි ප්රමාණයක් සිටින බවත් ඔවුන් යටතේ ශාඛා ප්රධානීන් සහිත ශාඛා පනහකට ආසන්න ගණනක් පවතින බවත් පෙනෙනවා. ඒ අතරම ජාතික අධ්යාපන ආයතනයේ එක එක විෂය සම්බන්ධ ඒකක හා වෙනත් ව්යුහයන් පවත්වා ගෙන යනවා. ග්රන්ථ ප්රකාශන දෙපාර්තමේන්තුවක් තිබෙනවා. ජාතික අධ්යාපන කොමිසම අකර්මණ්යව වෙනම පවතිනවා. ලැබෙන තොරතුරු අනුව මේවායේ වැඩ කිරීමට හැකි අයට වැඩක් කිරීමට බැරි ග්රිඩ්ලොක් තත්වයක් මේ ආයතන තුළත් ඒවා අතරත් පවතිනවා.
දෙවනුව රජයෙන් බාහිර වෘත්තිකයින්ගේ හඬ පසුගිය කාලය තුළ ඇසීමට ලැබුණේ නැහැ. විශ්වවිද්යාල ගණනාවක අධ්යාපන පීඨ ඇතත් ඒ අයගේ හඬ ඇසුණේ නැහැ. ඒ අයගේ හෝ විශ්රාමික ප්රවීණයන්ගේ අදහස් ලබා ගැනීමට අප උත්සාහ කළත් අසම්පූර්ණ තොරතුරු මත විචාරයක් කිරීමට ඒ අය මැලි වුණා. ප්රතිසංස්කරණයන් දේශපාලන ආධිපත්යයක් යටතේ සිදු කෙරෙන නිසා මැදිහත්වීම නිරර්ථක ලෙස සමහර අය සිතන බවත් පෙනුණා.
තුන්වෙනුව ගුරුවරුන් පන්දාහක් පමණ මොඩියුල පිළිබඳ පුහුණුව ලැබූ බව අමාත්යාංශය පවසා සිටියත් එම ගුරුවරුන්ගේ අදහස් ප්රකාශ වීමට නිල අවකාශයක් තිබුණේ නැහැ. ගුරු සංගම් පාසල් කාලය පැය බාගයකින් දික් කිරීමට විරුද්ධව සක්රිය වූවත් ඔවුන් විෂය අන්තර්ගතය ගැන ප්රශ්න නොකිරීම පුදුමයක් නොවෙයි. වෘත්තීය සංගම් හැටියට ඔවුන්ගේ අරමුණ වෘත්තීය අයිතිවාසිකම් රැකීමයි. ගුරුවරුන්ට වෘත්තිකයන් ලෙස නිල වශයෙන් අදහස් ප්රකාශ කිරීමට හා ප්රතිපත්ති සම්පාදනයට ගෞරවනීය ලෙස සහභාගිවීමට සුදුසු වේදිකාවක් නැති වීම ලොකු අඩුපාඩුවක්.
හතරවෙනුව, මේ අඩුපාඩු ගැන පෙන්වා දී විධායකය යහමගට යොමු කිරීමේ වැදගත් යාන්ත්රණයක් වන පාර්ලිමේන්තුවේ අධ්යාපනය පිළිබඳ ආංශික අධීක්ෂණ කමිටුව මෙතෙක් පෙන්වූ උදාසීනත්වය ගැන අපි කනගාටු වෙනවා. සුදුසු විද්වතුන් එකතු කර ගනිමින් අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ යෝජනාවල අන්තර්ගතය විමර්ශනය කිරීම හා එම යෝජනා ක්රියාත්මක කිරීමේ අධීක්ෂණය ඇතුළු පුළුල් බලතල එම කමිටුවට තිබෙනවා. අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ ජාතික කර්තව්යයක් ලෙස ක්රියාත්මක කිරීම අරමුණු කරගත් නායකත්වයක් පාර්ලිමේන්තුවේ ඇති කරන්නේ කෙසේද යන්න අපට සිතන්න වෙනවා.
මෙම ප්රශ්නවලට විසඳුම් ලෙස මම පහත සඳහන් යෝජනා හතර ඉදිරිපත් කරනවා.
1. අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ සඳහා විශේෂ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවක් අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාවලියේ ඉතිහාසය හා අරමුණු පිළිබඳ අවබෝධයකින් හා එය පක්ෂ බේදයෙන් තොර ජාතික කර්තව්යයක් ලෙස පිළිගනිමින් ඉදිරියට යාමට කැමති මන්ත්රීවරුන්ගෙන් සමන්විත විශේෂ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවක් පත් කිරීම
2. පුළුල් නියෝජනයක් සහිත උපදේශ සභාවක් – එම කාරක සභාව තුළින් රටේ අධ්යාපන විද්යා සහ අධ්යාපන ප්රතිපත්ති සම්පාදන විද්වතුන්ගේ පුළුල් නියෝජනයක් සහිත උපදේශ සභාවක් අයැදුම් පත්ර කැඳවීමෙන් පසු පාර්ලිමේන්තුවේ කාර්ය මණ්ඩලයේ සහාය ඇතිව තෝරා ගැනීම. ඊට අමතරව විදේශ විද්වතුන් කිහිප දෙනකුගේද සහාය ලබා ගැනීම
3. ජාතික ගුරු සභාවක් – ගුරු වෘත්තිය පිළිබඳ තීන්දු තීරණ ගැනීමේදී විධිමත්ව ගුරුවරුන්ගේ අදහස් උපදෙස් ලබා ගැනීම සඳහා බහුතරයක් ප්රවීණ ගුරුවරුන්ගෙන් සමන්විත ජාතික ගුරු සභාවක් වහාම පිහිටුවීම
4. අධ්යාපන පිළිබඳ මධ්යම රාජ්ය ආයතනවල පූර්ණ ප්රතිව්යුහගත කිරීමක් – අධ්යාපන අමාත්යාංශය, ජාතික අධ්යාපන කොමිසම, ජාතික අධ්යාපන ආයතනය හා ග්රන්ථ ප්රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව යන පාසල් අධ්යාපනයට අදාළ ජාතික ආයතන හතර ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ආරම්භයක් ලෙස විශිෂ්ටයන්ගෙන් සමන්විත විෂය මාලා නව සංවර්ධනය ඒකකයකට ජාතික මට්ටමේ හෝ පළාත් අධ්යාපනයේ දැනට සේවයේ නියුතු නිලධාරීන්ගේ අයැදුම්පත් කැඳවා පාරදෘශ්ය ක්රියාවලියකින් සුදුසුම පුද්ගලයින් බඳවා ගැනීම.
විදේශ විද්වතුන්ද උපදේශකයින් ලෙස සහභාගි කරවා ගැනීමට විධිවිධාන යෙදීම හා එම කටයුත්ත පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවේ අධීක්ෂණය යටතේ සිදු කිරීම අවසන් යෝජනා තුන සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පවතින්නේ අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ සඳහා විශේෂ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවක් සාර්ථකව පවත්වා ගෙන යාම මතයි.
