කුඩා මාගරට් පොත් කියවීම වෙනුවෙන් තම මවගෙන් මුදල් අය කළාය. තම දියණියගේ අධ්‍යාපනය වැදගත් කොට සැලකූ මව ෂේක්ෂ්පියර්ගේ පොතකට නිකල් එකක් (ඩොලරයකින් විස්සෙන් එකක්), ඩිකන්ස්ගේ පොතකට ඩිම් එකක් (ඩොලරයකින් දහයෙන් එකක්) සහ නීට්ෂේ, කාන්ට් හෝ ඩාවින්ගේ පොතකට ඩිම් එක හමාරක් ආදී වශයෙන් මාගරට්ගේ කියවීම්වලට ගෙවීම් කළාය.  මේ මාගරට් 28 වැනි වියේදී තමාගේම වූ පොතක් ලියුවාය. ඔබට විශ්වාස කළ හැකිද? බයිබලය හැරුණු කොට ලොව ජනප්‍රියම ග්‍රන්ථය බවට පත් වූ ඒ පොතේ පිටපත් මිලියන 30ක් අලෙවි විය.

මේ කියන්නේ ඇමරිකාවේ ජෝර්ජියා ප්‍රාන්තවාසී මාගරට් මිචෙල් විසින් 1936 දී ලියන ලද “Gone with the Wind” නමැති නවකතාව ගැනයි. 1860 දශකයේ ඇමරිකානු සිවිල් යුද සමය පාදක කර ගනිමින්, රොමැන්ටික් ඉතිහාස කතාවක් ලෙස ලියැවුණු එයට ඇමරිකානු ජාතික ග්‍රන්ථ සම්මානයත්, 1937 පුලිට්සර් ත්‍යාගයත් පිරිනැමිණි. වහල් සේවය, සිවිල් යුද්ධය සහ සංස්කෘතික විපර්යාසයන්ගෙන් පරිහානිය කරා යමින් තිබූ ඇමරිකානු සමාජය පසුබිමින් ගත් මේ රමණීය නවකතාව මවා පාන්නේ, පැතූ ප්‍රේමය අහිමිව සමාජ ජීවිතයේ නොයෙක් අර්බුදයන්ගෙන් පීඩා විඳිමින්, එහෙත් ස්ත්‍රීත්වයට හිමි දිරිය මනසකින් ඒ පීඩා මගහරින “ස්කාලට් ඕහාරා” නමැති තරුණියගේ ජීවිත ඛේදයයි. විශේෂයෙන් ප්‍රේමානුරාගයෙන් ජීවිත පාලනය කෙරෙන අයුරත්, චිත්තභ්‍යන්තරයෙහි රහස් වෙනස්කම් සිදු වන අයුරත් එහි විග්‍රහ කෙරෙන්නේ පාඨක සිත් බඳවමිනි.

“ස්කාලට්”ගේ ගැඹුරු ප්‍රේමය “ඈෂ්ලි විල්ක්ස්”ටත්, “රේට් බට්ලර්”ගේ සැබෑ ප්‍රේමය “ස්කාලට්”ටත් නොවැටහීම නවකතාවේ මූලික පුද්ගලබද්ධ චෛතසික ඝට්ඨනයයි. යුද්ධයේ අවදානම මධ්‍යයේ පිය උරුමයෙන් ලැබෙන “ටාරා” නමැති වගාබිමත්, දරු දෙදෙනාත් සිතට බර කර ගන්නා ස්කාලට්, ගළපා ගැනීමට උත්සාහ කරන ජීවිතය තුළ සැමියන් දෙදෙනෙකු අහිමි වෙද්දී, ආර්ථික පිළිසරණ සපයන රේට්ගේ විවාහ යෝජනාව පිළිගන්නේ යටිසිතෙහි ක්ෂණික අනුරාග අනුබලයකිනි. එහෙත් ඇගේ හෘදයාදරය, සිය ඥාති සොයුරිය, මෙලනි හා විවාහ වූ කපිතාන් ඈෂ්ලිටය. ස්කාලට්-රේට් විවාහය පෙම සැඟවුණු රිදවුම්-සැක සංකා ගොමුවක් වන්නේ, අඹු-සැමි ගැටුමක් අතර ඇද වැටීමෙන් වන ගබ්සාවීමත්, දෙදෙනා අතර ප්‍රධාන ආදර බැම්ම වූ පුතු, බොනීගේ මරණයත් සමගිනි.

“Gone with the wind” යන යෙදුම “සුළඟේ ගසාගෙන ගොසින්” ලෙස පෙරළා ගැනුම වරදක් නැතත්, එහි සැබෑ අර්ථය වටහාගත හැක්කේ ඉංග්‍රීසි රූඪියක් (Idiom) ලෙස ගැනීමෙනි. දූරීභූත වීමක් හෝ නැතිභංග වී යාමක් ඉන් ඇඟවෙයි. නවකතාවේ කම්පනීය සිද්ධි සමුදාය අවසානයේ කතුවරිය විසින් නිම නොකරන කතාවකින් අපට ඉතිරි කරන්නේ ද රුවල් සියල්ල බිඳී ගිය ජීවන යාත්‍රාවන්ය. කෙටි කලක් තුළ සිවිල් යුද්ධය මිනිස් ජීවිත කෙරෙහි බලපෑ ආකාරය සේම පොදු ජීවන ඉරණම ද ඉන් නිරූපිතය. එහෙත් මිනිසා යනු අන්ත ගැඹරේදී පවා බලාපොරොත්තු කඳුළක් දකින්නෙකි. තවමත් ස්කාලට් හට “ටාරා” ගොවි බිම හිමිය. ඇතැම් විට රේට්ගේ ප්‍රේමයත් ආපසු හැරී එනු ඇත. එසේ හෙයින් නවකතාව අවසන් වන්නේ “හෙට කියන්නේ තවත් දවසක්” (“…tomorrow is another day”) බව සිහි කර පාඨකයා සනසමිනි.

සුළඟක් සේ විගසින් ඇමරිකානු සමාජය වසා ගත් මේ නවකතාව සිනමාගත කරමින්, 1939 දී වික්ටර් ෆ්ලෙමින්ග් විසින් නිර්මාණය කළ “Gone with the wind” චිත්‍රපටය ද නවකතාව සේම ලෝකය සෙලවූ නිර්මාණයකි. ඇකඩමි සම්මාන 15කට නිර්දේශ වූ එය ඉන් 10ක් දිනාගත්තේ වාර්තා පිට වාර්තා තබමිනි. කළු ජාතිකයෙකු ලද ප්‍රථම ඇකඩමි සම්මානය හැටී මැක්ඩැනියෙල්ට හිමි වූයේ ද මේ චිත්‍රපටය වෙනුවෙනි. අසූ වසරකට පෙර නිමැවූවද අද පවා මේ චිත්‍රපටය නරඹන්නෙකු ස්කාලට්ලාට සහ රේට්ලාට වසඟ වී හිතින් ඊට තවත් සම්මානයක් පුද කරනු නිසැකය. 49වන වියේදී රිය අනතුරකින් මිය ගිය මාගරට් ලියා තබා ගොස් ඇත්තේ එබඳු නොමියෙන කතාවකි.

චිත්‍රපටයේ ස්කාලට් චරිතය සඳහා අයදුම්පත් 1400ක් ලැබුණු අතර ස්කාලට් වීමේ වාසනාව යොවුන් නිළි, විවියන් ලී හට ලැබිණි. රේට් ලෙස ක්ලාක් ගේබල් ද, ඈෂ්ලි ලෙස ලෙස්ලි හොවාඩ් ද, මෙලනි ලෙස ඔලිවියා ඩි හාවිලන්ඩ් ද රඟපෑහ. උන්මාදයක් බවට පත් වූ කතාවක් ඔවුන්ව සිනමාකාසයේ තරු නොව සඳ පහන් බවට පත් කළ බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. නවකතාවෙන් උපන් මනැස් රූප හද බිඳුම්, ශෝක බැලුම් සේම ශෘංගාරාත්මක සිපගැනුම් සහ වැළඳගැනීමේ ඉරියව් ද ප්‍රශස්ත ලෙසට ම පුළුල් තිරයට පැමිණ තිබිණි.

අඳෝමැයි! මාගරට් මිචෙල් ලිව්වේ එක නවකතාවක් පමණක් බව කීමට මට අමතක විය. එහෙත් ඒ එකම නවකතාවෙන් ඇය මහා ලේඛිකාවක් වූ බව ඔබත් නොපිළිගන්නෙහිද? එක නවකතාවක් පමණක් ලියූ විශිෂ්ටයන්ගේ ලැයිස්තුව දිග බව නම් ඇත්තය. එබඳු හුදකලා නවකතා සියල්ල එකිනෙක ගෙන සම රේඛාවකින් යා කිරීම පසුවට තබා, දැනට පොඩි පුදුමයක් පමණක් දෙන්නෙමි.

ඔස්කා වයිල්ඩ් (The Picture of Dorian Gray),  හාපර් ලී (To Kill a Mockingbird), බොරිස් පැස්ටනැක් (Dr. Zhivago), ජෝන් කෙනඩි ටූල් (A Confederacy of Dunces), ජේ. ඩී සැලින්ජර් (The Catcher in the Rye), ඈන් සෙවෙල් (Black Beauty), එමිලි බ්‍රොන්ටේ (Wuthering Heights) එඩ්ගා ඇලන් පෝ (The Narrative of Arther Gordon Pym of Nantucket), රැල්ප් එලිසන් (Invisible Man)

ඔව්! ඒ එක නවකතාවක් පමණක් ලියූ තවත් කීප දෙනෙකි.