වගාවන්ට හානි කරමින් දැනට රටපුරා වසන්ගතයක් සේ පැතිර යන සේනා දළඹුවා පිළිබඳ මතිමතාන්තර දිනෙන් දින කළඑළි බසිමින් පවති.
සමහරුන්ට අනුව එය බීජ මඟින් මෙරටට පැමිණි උවදුරක්ය. එම තත්ත්වය ජාත්‍යන්තර භූ දේශපාලන සංදර්භයක් තුළ විග්‍රහ කරමින් සමහරුන් ප්‍රකාශ කරන්නේ සේනා දළඹුවා බලවත් විදේශ රටවල හා බහුජාතික සමාගම්වල කුමන්ත්‍රණයක් බවය. ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්මාන්තය විනාශ කිරීමටත් විදේශ බලවතුන්ගේ කෘමිනාශක ඇතුළු රසායනික ද්‍රව්‍ය විකුණා ගැනීමටත්, ඒ මඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ සරුසාර පොළව විනාශ කිරීමටත් ගෙන ආ කුමන්ත්‍රණයක් බව එම කථාවල සාරයය.
කෙසේ වෙතත් කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්‍ෂ ජෙනරාල් ඩබ්ලිව්. එම්. ඩබ්ලිව්. වීරකෝන් මහතා ඒ සම්බන්ධයෙන් කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ මතය ජනවාරි 22 වැනිදා කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශයේදී පැවති ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී ප්‍රකාශ කළ බව පුවත්පත් වාර්තා කර ඇත. ඒ අනුව කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්‍ෂ ජෙනරාල්වරයාගේ මතය වන්නේ සේනා දළඹුවා බීජ මඟින් නොව සුළඟ මඟින් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ ඇති බවය. ඊසානදිග සුළඟ හරහා සේනා දළඹුවා පැමිණ ඇති බව ඔහු එහිදී කියා ඇත.
සේනා දළඹුවා පිළිබඳව කෘෂි විද්‍යාඥයන්ගෙන් කරුණු විමසූ විට හා අන්තර්ජාලයේ ඇති තොරතුරු පිරික්සු විටද දැනගන්නට ලැබෙන්නේ මේ දළඹුවාට සුළගත් එමට ක්‍රිලෝමීටර් 100ක් වැනි දිගු දුරක් ගමන් කළ හැකි බවය. අසල් වැසි ඉන්දියාවේ කර්නාටක ප්‍රාන්තයේ වගාවටද සේනා දළඹුවාගේ ප්‍රහාරය වැදී ඇති තත්ත්වය තුළ ඉන්දියාවේ සිට සුළඟ මඟින් මෙම දළඹු උවදුර අපට එන්නට ඇතැයි අනුමාන කරන්නට ඇත.
එසේ සුළඟ මඟින් සේනා දළඹුවා නාවත් අසල්වැසි ඉන්දියාවේ සිට සේනා දළඹුවා ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණිය හැකි තවත් මාර්ගයක් වන්නේ මුහුදු යාත්‍රා මඟින් සේනා දළඹුවා පැමිණීමේ ඉඩකඩය. ඉන්දීය ධීවරයින් අනවසරෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදු තිරයේ මසුන් ඇල්ලීමේදී අත්අඩංගුවට පත්වෙන අතර එසේ අත්අඩංගුවට ගන්නා ධීවරයන් සමග ඔවුන් පැමිණි ධීවර යාත්‍රාද අත්අඩංගුවට ගෙන ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන ඒම සිදුකරයි. එවැනි අවස්ථාවකදී වුවද එම බෝට්ටුවල සේනා දළඹුවන් ඔවුන් ගෙනෙන ආහාර ද්‍රව්‍ය සමග මෙරටට පැමිණිය හැකිය.
අනෙක් පැත්තෙන් ඉන්දියාව හා ශ්‍රී ලංකාව අතර මුහුදු මඟින් සිදුකරන ජාවාරම්වලදී ගෙනෙන බඩු අතර සේනා දළඹුවන් පැමිණිය හැකිය.
සේනා දළඹුවන් සුළඟෙන් පැමිණියාද නැතහොත් ඉහත කී වෙනත් ආකාරයකින් පැමිණියාද යන කාරණය පසෙකින් තැබුවහොත් ජනප්‍රිය මත දැක්වීම වන බීජ මඟින් සේනා දළඹුවන් මෙරටට පැමිණිය හැකිද? අප සාකච්ඡා කළ කෘෂිකර්ම විශේෂඥයන්ට අනුව නම් එසේ පැමිණීමට තිබෙන ඉඩකඩ ඉතා සිමිතය. එම විශේෂඥයන්ට අනුව එසේ බීජ ගෙන්වන සමාගම් නිසි ක්‍රමවේදයට හෙවත් නිරෝධා යන ප්‍රමිති අනුගමනය කරමින් බීජ ගෙන්වීම ඊට හේතුවය.
මේ බීජ ගෙන්වීම යැයි අප කියන්නේ වගාව සඳහා පිළිගත් ආයතන ගෙන්වන බීජය. එය එසේ යැයි පැත්තකින් තැබූ විට බීජ නොව වෙනත් ආකාරයකට බව ඉරිඟු මෙරටට ගෙන්වන්නේ නැතිද? බඩ පිළිතුර වන්නේ ගෙන්වනවා යන්නය. ඒ සත්ත්ව ආහාර නිෂ්පාදනය සඳහාය. ශ්‍රී ලංකාවේ වගාකරනු ලබන බඩ ඉරිඟු සත්ත්ව ආහාර නිෂ්පාදනය සඳහා යම් වර්ෂයකදී මදි බවට ඇස්තමේන්තු කිරීමෙන් පසු පිළිගත් සත්ත්ව ආහාර නිෂ්පාදකයින්ට ඒ සඳහා අවසර ලබාදීම සිදුකර ඇත. එසේ සත්ත්ව ආහාර සඳහා පිළිගත් සත්ත්ව ආහාර නිෂ්පාදකයින් ගෙන්වූ බඩඉරිඟු කෙළින්ම ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදනාගාරවලට යෑම සිදුවී ඇත. එම බඩ ඉරිඟු වෙළෙඳපොළට පැමිණ තිබුණේ නැත.
එහෙත් පිළිගත් සත්ත්ව ආහාර නිෂ්පාදකයන්ට බඩ ඉරිඟු ආනයනය කිරීමට ලබාදුන් ක්‍රමවේදයට වෙනස් ක්‍රමවේදයක් පසුගිය කාලයේ කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශය ආරම්භ කර තිබුණි. ඒ යහපාලනයේ කෘෂිකර්ම අමාත්‍ය දුමින්ද දිසානායකගේ පාලන කාලයේදීය. ඒ අනුව සිදුකර තිබුනේ සත්ත්ව නිෂ්පාදන සඳහා බව ඉරිඟු ගෙන්විමේ නියමිත කෝටාවක් හෙවත් වාර්ෂිකව බඩ ඉරිඟු මෙටි්‍රක් ටොන් 50000ක් ගෙන්වීමේ අවසරය ආහාර ප්‍රවර්ධන මණ්ඩලය යටතට ගැනීමය. (ජාතික සාගිනි නිවීමේ ව්‍යාපාරය වශයෙන් මේ ආහාර ප්‍රවර්ධන මණ්ඩලය ඊට පෙර පැවත ඇති අතර එම නාමය වෙනස් කිරීම ඊට අදාළ පනත සංශෝධනය කිරීමකින් තොරව සිදුකර ඇත.)
ආහාර ප්‍රවර්ධන මණ්ඩලය නමට ගත් මේ මෙටි්‍රක් ටොන් 50000ක් වු කෝටාව යටතේ ඔවුන් විසින් ආනයනය කිරීමක් සිදුකර නැති අතර එම කෝටාව සත්ත්ව ආහාර නිෂ්පාදකයන් නොවන වෙනත් පිරිසකට වාර්ෂිකව බෙදාදීම සිදුකර ඇත. ඒ මඟින් නිල වශයෙන් ආහාර ප්‍රවර්ධන මණ්ඩලයට කොමිස් මුදලක් ලැබී ඇත. විනිවිදභාවයකින් තොරව බෙදාදුන් මේ කෝටාවෙන් නොනිල වශයෙන් එහි නිර්මාතෘවරයන්ට යම් සැළකිම් ලැබී ඇතුවාට සැක නැත.
කෙසේ වෙතත් මෙම කෝටාව හරහා ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන්වනු ලැබූ බඩ ඉරිඟු සියල්ලම සත්ත්ව නිෂ්පාදකයන්ගේ නිෂ්පාදනාගාරවලට ගියාද? ඉන් යම් කොටසක් වෙළෙඳපොළට ගියාද යන ප්‍රශ්නයද දැන් කෘෂිකර්ම ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂඥයන්ගේ කථා බහට ලක්වී ඇත.
එසේ කථාබහට ලක්වීමට හේතුව නිෂ්පාදනාග ාරවලට නොගොස් එම බඩ ඉරිඟු වෙළෙඳපොළට ගියහොත් ඒ මහින්ද සේනා දළඹුවා පැමිණීමේ ඉඩකඩක් විවර වීමය.
එහිදී පැන නගින අනෙක් ප්‍රශ්නය වන්නේ එසේ සත්ත්ව ආහාර සඳහා පිළිගත් නිෂ්පාදකයන් නොව නපිරිස් විසින් ආහාර ප්‍රවර්ධන මණ්ඩලයට ලබාදුන් බලපත්‍රය යටතේ බඩඉරිඟු ගෙන්වීමේදී නිසි නිරෝධායන ක්‍රමවේද අනුගමනය කරන්නේ නැතිද යන්නය.
සාමාන්‍යයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන්වනු ලබන බීජ වර්ග නිරෝධායනයට ලක්කිරීම කොළඹ වරායේදී හා කටුනායකදී සිදුකෙරේ. මෙවැනි බීජ කන්ටේනරය තුළ තිබියදීම නිරෝධානය කිරීම සිදුකරන අතර ඒ සඳහා යන වියදම ආනයනකරු විසින් ගෙවිය යුතුය. එම නිරෝධායන කටයුත්ත සඳහා සැළකිය යුතු මිලක් වැයවන අතර මේ ආකාරයේ වූ කුඩා පරිමාණ ආනයනකරුවන් සිදුකරන්නේ එම සම්මත ක්‍රමවේදයෙන් පිටපැන සිය ලාභ තීරුව වැඩිකර ගැනීමට කටයුතු කිරීමය. එහිදී සිදුවිය හැකි දෙය වන්නේ මේ නිරෝධායන කටයුතු භාගෙට සිදුකොට භාණ්ඩ නිදහස් කර ගැනීමට ආනයනකරුවන් කටයුතු කිරීමය. ඒ සඳහා දක්වන සහායට නිරෝධායන කටයුතු බාර රජයේ නිලධාරීන්ටද සැළකීමක් අනිවාර්යෙන් ලැබෙනවාට සැක නැත.
නමුත් මේ භාග කටයුතුවල හෝ නිරෝධායන නොකිරීමේ තතත්වයන් තුළ අවසන් ප්‍රතිඵලය විය හැක්කේ සේනා දළඹුවා වැනි වසංගත තත්ත්වයන් දේශීය ගොවිතැනට කාන්දු වීමය. ඉතිං සේනා දළඹුවා මැඩීමේ මේ ක්‍රියාන්විතයේදී එම සැකයේ හිල්ද වසා දැමීම ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්මාන්තයේ හෙට දවසට හොඳය. ඊට තීන්දු තීරණ ගන්නා බලධාරීන සූදානම්ද?■