විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් විශ‍්‍රාම ගැන්වීමේ වයස් සීමාව දීර්ඝ කරමින් අගෝස්තු 27 වැනිදා රාජ්‍ය පරිපාලන හා කළමනාකරණ අමාත්‍ය රංජිත් මද්දුමබණ්ඩාරගේ අත්සනින් ගැසට් පත‍්‍රයක් නිකුත් කර තිබුණි. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයගත් තීරණයක් අනුව එතෙක් වයස අවුරුදු 60න් විශ‍්‍රාම යා හැකිව තිබුණු විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ට වයස අවුරුදු 63 තෙක් රජයේ සෞඛ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයෙහි සේවය කරන්නට හැකියාව ඇත.
ඒ තීරණය සමඟ සමාජයෙහි නැඟු‍ණු ප‍්‍රශ්නයක් වුණේ ලංකාවට ප‍්‍රමාණවත් තරම් විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් සිටිනවාද යන්නයි.

‘ලංකාවේ ඉන්න විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ අත්දැකීම් ප‍්‍රමාණවත් නැති නිසා තමයි විශ‍්‍රාම යන වයස දීර්ඝ කරන්න තීරණය කළේ. අලූ‍තෙන් ඇවිත් ඉන්න විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් තවමත් ප‍්‍රමාණවත් අත්දැකීම් තියෙන අය නෙවෙයි. ඔවුන් අත්දැකීම් ලබන තෙක් අත්දැකීම් සහිත විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සේවය ලබාගත හැකියි. විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙක් කියන්නේ ලංකාවට ඉන්න දුර්ලභ සම්පතක්. ඔවුන්ගේ සේවය වැඩි කාලයක් ලබාගන්න මේ තීරණයෙන් බලාපොරොත්තු වුණා.’ ගැසට් පත‍්‍රය ගැන කළ විමසීමකදී සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ ඉහළ නිලධාරියෙක් පැවසීය. විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් ප‍්‍රමාණවත්දැයි කළ විමසුමට ඔහු දුන් පිළිතුර මෙසේය. ‘ඉන්න ප‍්‍රමාණය ඇති.’

රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය මේ තීරණය ගැන පැහැදිලි අදහසක් නොදැක්වීය. ලංකාවේ විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ හිඟයක් ඇතිදැයි කළ විමසීමටද ප‍්‍රතිචාර නොලැබුණි. එම සංගමයේ ලේකම් නලින්ද හේරත් මෙසේ කීය. ‘සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය මේ තීරණය ගැන අපෙන් විමසුවේ නැහැ. වෙනත් විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමයකින් විමසලා තමයි මේ ගැසට් පත‍්‍රය පළකරලා තිබුණේ. රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය මේ ගැන අධ්‍යයනය කරමින් ඉන්නවා.’

මේ සියල්ල මැද අගෝස්තු 31 වැනිදා කිලිනොච්චියට ප‍්‍රසව හා නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු ස්ථීරව පත් කරන ලෙස ඉල්ලමින් කිලිනොච්චිය මහ රෝහල ඉදිරිපිටදී ගර්භණී මව්වරුන් උද්ඝෝෂණයක නිරත වී තිබුණි. අධිරුධිර පීඩනය හේතුවෙන් මරණය පෙනිපෙනී යාපනය රෝහලට මව්වරුන් දෙදෙනෙකු මාරු කර යැවූ බව එම උද්ඝෝෂණයේදී මව්වරුන් විසින් කී කතාවකි.

මිලියන 20ක ජනගහනය ඉදිරියේ විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් 2116ක් පමණක් සිටින බව 2016 වර්ෂයේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශ වාර්තාවෙහි සඳහන්ය. මේ සංඛ්‍යා දෙක ආසන්න අගයට වටයමින් පුරවැසි අනුපාතයට සැසඳුවහොත් පුරවැසියන් 20,000කට ඉන්නේ විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු පමණි. විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකුට සියල්ල කළ නොහැකිය. ඔවුහු විවිධ ක්ෂේත‍්‍රවල විශේෂඥ වෛද්‍යවරුය. ලංකාවේ සිටින විශේෂඥ වෛද්‍යවරුද ක්ෂේත‍්‍ර කිහිපයකට සීමා වී සිටිති. ඇතැම් ක්ෂේත‍්‍රවල විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් ඉන්නේ ඉතාම සීමිත පිරිසක් පමණි.

එම වාර්තාව අනුව අධිකරණ විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් එක් අයෙකුවත් උතුරු පළාතටම නැත. පිළිකා විශේෂඥ ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් එක් අයෙකුවත් උතුරු පළාතටම නැත. දන්ත විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් එක් අයෙකුවත් උතුරු පළාතටම නැත. මේ අසාධාරණ තත්වයට මුහුණදෙන්නේ උතුරු පළාත පමණක් නොවේ. නැගෙනහිර පළාතේද මේ දුෂ්කරතාව ඇත. දිස්ත‍්‍රික්ක ගණනාවක් මේ දුෂ්කරතාවට මුහුණදෙයි.

ජෛවරසායන විශේෂඥයන් ලංකාවටම ඉන්නේ තුන්දෙනෙකු පමණි. විශේෂඥ දන්ත වෛද්‍යවරුන් 27 දෙනෙකු පමණි. ස්නායු සැත්කම් විශේෂඥයන් 15 දෙනෙකු පමණි. පිළිකා සැත්කම් විශේෂඥයන් 14 දෙනෙකු පමණි. තවත් ක්ෂේත‍්‍ර රැසක විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් ලංකාවටම ඉන්නේ 20 -30 අතර සීමාවේය. ලංකාව පුරා විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් බෙදීගොස් ඇත්තේද ඉතාම අසාධාරණ අයුරින්ය. ප‍්‍රධාන දිස්ත‍්‍රික්ක කිහිපයකට විශේෂඥ වෛද්‍යවරු සීමා වී සිටිති. සරල උදාහරණයකින් පෙන්වුවහොත් කොළඹ දිස්ත‍්‍රික්කයේ විශේෂඥ වෛද්‍යවරු 615 කි. මුලතිව් දිස්ත‍්‍රික්කයට සිටින්නේ විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් එක් අයෙකු පමණි. කොළඹ දිස්ත‍්‍රික්කයට භෞත චිකිත්සාව පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් 47 දෙනෙකු සිටියත් මුලතිව් දිස්ත‍්‍රික්කයට එවැනි එක් වෛද්‍යවරයෙක්වත් නැත. මුලතිව් දිස්ත‍්‍රික්කයට එවැනි ක්ෂේත‍්‍ර රැසකම විශේෂඥ වෛද්‍යවරු නැත.

තවත් දිස්ත‍්‍රික්ක කිහිපයක මේ තත්ත්වය මෙලෙසය. මන්නාරම දිස්ත‍්‍රික්කයටම විශේෂඥයෝ් 14 දෙනෙකි. වවුනියාවටම විශේෂඥ වෛද්‍යවරු 24කි. කිලිනොච්චියට විශේෂඥ වෛද්‍යවරු 14 දෙනෙකු පමණි. ලංකාවේම සිටින විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් 2116ක් අතරින් 858ක්ම ඉන්නේ බස්නාහිර පළාතේය. ඉතිරි පළාත් අටකට බෙදී යන වෛද්‍යවරු අතරින් 420ක් නුවර, ගාල්ල, කුරුණෑගල යන දිස්ත‍්‍රික්ක තුනෙහි සේවය කරන්නෝය. ලංකාවේම සිටින විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් අතරින් අඩකට වැඩි ප‍්‍රමාණයක් මේ කියන ප‍්‍රදේශ කිහිපයට සේවය කරන අතර ඒ හේතුවෙන් විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ සේවය ලබාගැනීමේ අවස්ථාව ප‍්‍රදේශ රැසක ජනතාවට අහිමි වී තිබේ. ලංකාවේ අධ්‍යාපන ක‍්‍රමය විසින් ලංකාවට අවශ්‍ය වන වෛද්‍යවරුන් ප‍්‍රමාණය බිහි නොකරන බව පැහැදිලි කාරණයකි. ලංකාවේ අධ්‍යාපන ක්ෂේත‍්‍රය පුළුල් කිරීම ගැන වෛද්‍යවරුන්ගේ වෘත්තිය සමිතිද ඉන්නේ බියෙනි. සුළුතරයක් වන විශේෂඥ වෛද්‍යවරු වැඩි වශයෙන් රජයේ රෝහල්වල වෙනුවට පෞද්ගලික චැනලින් සේවාවන්හි කටයුතු කරන්නෝය. විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් ප‍්‍රමාණයෙන් අඩු වීම නිසා ඔවුන් අය කරන මිල ගණන්ද ඉතා ඉහළය. මීට පෙරත් අප වාර්තා කර ඇති ආකාරයට එක් ප‍්‍රසිද්ධ විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙක් රෝගියෙකු පරීක්ෂා කිරීම සඳහා පමණක් රුපියල් නවදහසකට අධික මුදලක් අය කරයි. බහුතරයක් විශේෂඥ වෛද්‍යවරු තමා මුණගැසෙන්නට පමණක් ඉහල මිල ගණන් අය කරති. පෞද්ගලික රෝහලක රෝගියෙකු පරීක්ෂා කරන්නට ඉහළ මිල ගණන් අය කරයි.

ලංකාවේ වෛද්‍යවරුන්ගේ ප‍්‍රමාණය සහ විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ ප‍්‍රමාණය පුළුල් කරන්නට ඇති එකම විකල්පය විශ‍්‍රාම යන වයස දීර්ඝ කිරීමම නොවේ. විකල්ප රැුසක් ඇත. එහෙත් ඒ විකල්පවලට වෛද්‍යවරු දැඩි බියක් දක්වති. ද්විපාර්ශ්වීය වෙළඳ ගිවිසුම් අත්සන් කරද්දී ඉන්දියාවෙන් සහ සිංගප්පූරුවෙන් ‘බාල වෛද්‍යවරුන්’ ලංකාවට පැමිණෙනු ඇතැයි බිය වැපිරුවේ ඒ නිසාය. පෞද්ගලික වෛද්‍ය අධ්‍යාපනයෙන් ‘බාල වෛද්‍යවරුන්’ බිහිවනු ඇතැයි බිය වැපිරුවේ ඒ නිසාය. කෙසේ වෙතත් සෞඛ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රය ගුණාත්මකව ඉහළ නංවන්නට නම් විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් ප‍්‍රමාණය වැඩි කිරීමේ අවශ්‍යතාවක් තිබේ.