ගංජා ළඟ තබා ගැනීමේ චෝදනාවක් මත පොලිස් නිලධාරීන් පිරිසක් සිසුවෙකුට පහර දී, ඔහු අත්අඩංගුවට ගැනීම නිසා සිසුවාගේ උසස්පෙළ විභාගයට මුහුණදීමේ අවස්ථාව අහිමි වී තිබේ.

■ චමලි තෙන්නකෝන්

‘ප්‍රජාතාන්ත්‍රික රාජ්‍ය තන්ත්‍රයක් තුළ වැරදිකරුවන්ට දඬුවම් දීමේ බලය ඇත්තේ අධිකරණයකට මිස පොලිසියට නොවේ.’ යැයි හිටපු පොලිස්පති එල්. ඩී.සී. හේරත් පොලිස්පතිවරයා ‘පොලිස් නිලධාරී අත්වැල’ (1986 නව සංශෝධන ) ග්‍රන්ථයේ සඳහන් කර ඇත .
එහෙත් යම් සැකකරුවෙකු උසාවියට ඉදිරිපත් කිරීමටත් පෙර, කෲර වධ හිංසනයට සහ දඬුවමට ලක් වී, උසස් පෙළ විභාග කඩඉමට මුහුණදීමට අවස්ථාව නොදී, පැටලිලි සහගත ආකාරයට පොලිසිය විසින් කරුණු සකස් කර අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමෙන්, ශිෂ්‍යයකුට උසස් පෙළ විභාගය ලිවීමේ අවස්ථාව අහිමි වීමේ පුවතක් ගොකරැල්ල පොලිස් බල ප්‍රදේශයෙන් වාර්තා විය.
2020 අපොස උසස් පෙළ විභාගයට පසුගිය ඔක්තෝබර් මස 12 වෙනි දා පෙනී සිටීමට සිටිය දී ඔක්තෝබර් මස 10 වෙනි දින ගොකරැල්ල පොලිසියේ පොලිස් නිලධාරීන් වාගොල්ල, තෙලඹු ගොල්ල, ප්‍රදේශයේ පදිංචි කංචන ප්‍රගීත් ධර්මතිලක ශිෂ්‍යයා අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුවේ ගංජා ළඟ තබා ගැනීමේ චෝදනාව මතය.
ගංජා ළඟ තබා ගැනීමේ චෝදනාව මත ඔහු සහ තවත් ඔහුගේම වයසේ තරුණයෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන ඊට පසු දින 11 කුරුණෑගල මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරනු ලබන්නේ, හෙරොයින් ලබා ළඟ තබා ගැනීමේ චෝදනාව මතය.
ඔහු පසුගිය ඔක්තෝබර් මස 10 වන දින දොඩම්ගස්ලන්ද තෙලඹු ගොල්ලේ ඔහුගේ නිවසේ පාඩම් කරමින් සිටියදී ඔහුගේ යහළුවෙකු යොදවා දූරකතන ඇමතුමක් දී නිවසේ සිට මීටර් 500ක් පමණ දුරක ගම මැදට ගෙන්වාගෙන අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.
පොලිස් නිල ඇඳුම් රහිතව පැමිණි පිරිසක් ඔහුට පහර දෙනබව ඔහුගේ මාමා වන එච්.පී.ආර්. කුමාර නැමැති අයට දූරකථනයෙන් කතා කොට පැවසූ බවත් ඒ සමගම ඔවුන් එම ස්ථානයට ගිය බව සඳහන් කළේය .
‘අපි එතැනට යනකොට පුතාට ගහනවා . අපි ඒ අයගෙන් කවුද කියලා ඇහුවහම ඒ අය කිව්වා මුන් ලඟ ගංජා තියනවා කියලා. අපි ඒක පිළිගත්තෙ නෑ මොකද පුතා ඊට දවස් දෙකකට පස්සේ තියන උසස් පෙළ විභාගය ලියන්න හිටපු කෙනෙක්. අපි කිව්වා එහෙම තිබ්බනං අපිට පෙන්නන්න කියලා. මෙයා ගෙදරත් එක්ක පුදුම සම්බන්ධයක් තියෙන කෙනෙක්. අපි එක්ක හැමදේම කතා කරනවා. ඒත් අපි විදියට කීවා මෙයා ළඟ තිබුණු ගංජා පෙන්වන්න කියලා. ඒ අය අපිට ගංජා පෙන්නුවෙ නෑ. ගංජා තියනවා කියලයි ඒ අය කියපු කතාව අපේ ළඟ වීඩියෝ එකක තියෙනවා. එහෙම කියලා හෙරොයින් තිබුණු බවට උසාවියට ඉදිරිපත් කරලා.’ ඔහු කීවේය .
පැටලවිලි සහගත චෝදනා ඉදිරිපත් කරමින්, තම දරුවා උසාවියට ඉදිරිපත් කිරීම පිළිබඳ කිසිවක් නොදත් දෙමව්පියන්, මාර්තු 12 ඔහු විභාගයට පෙනී සිටීමට සිටින බවත්, කියා තිබියදී, එම අවස්ථාව ඔහුට අහිමි කරමින් බන්ධනාගාර ගත කිරීම නිසා තම දරුවාට අහිමි වන හිමිකම් පිළිබඳව කුරුණෑගල මානව හිමිකම් ප්‍රථමාධාර මධ්‍යස්ථානයටත්, පොලිස් කොමිෂන් සභාවටත්, දෙමව්පියෝ පැමිණිලි කළහ.
‘මගේ දරුවා පසුගිය හතරවෙනි දා (4) නිදහස් දවසේ දැක්කා. ඊට පස්සේ මාසයකටත් වැඩිය කාලයක් දරුවව දැක්කෙ නෑ. උසස් පෙළ ලියන්න හිටපු ළමයා. ගෙදර පාඩම් කර කරයි හිටියේ. දරුවාගේ එකම බලාපොරොත්තුව වුණේ, පොලිස් සේවයට බැඳෙන්න. එයා උසස් පෙළ විභාග ලිව්ව ගමන්ම උප පොලිස් පරීක්ෂක තනතුරට ඉල්ලුම් කරන්නයි බලන් හිටියේ. එයාගේ තාත්තා පොල් කඩලයි එයාල ජීවත් කළේ. තව ටික දවසක් තාත්තා දුක් විඳින්න මං ඉක්මනට පොලිසියට බැඳෙනවා කියලයි එයා කිව්වේ. එහෙම කියපු පුතාට, චෝදනා ගොඩක් ගොනු කරලා බන්ධනාගාර ගත කළා. කොරෝනා හින්දා උසාවි ගේන්නේ නෑ. දරුවා ඉන්නෙ කොහෙද කියල දන්නෙත් නෑ.
දරුවාගේ වරදක් තියෙනවා නම් දඩුවම් ලැබුවට කමක් නෑ. ඒත් මෙයා නෙවෙයි, අපේ පවුල් කිසිම කෙනෙක් පොලිස් වල නමක්වත් ගෑවිලා නෑ. දරුවා ඉගෙන ගන්නේ පොල්ගොල්ල ශාස්ත්‍රාරවින්ද පිරිවෙනේ. එයා සාමාන්‍යය පෙළ කළේ, කුරුණෑගල ජෝන් කොතලාවල මහා විද්‍යාලයේ. දරුවා ශිෂ්‍ය භට කණ්ඩායමේ හිටියා. සාමාන්‍ය පෙළ විභාගයෙන් ඉහලින්ම සමත් වුණා. එහෙම තියෙද්දී මේ දරුවා විභාගයට දවස් දෙකක් තියලා පොලීසියෙන් අල්ලගත්තා. දරුවාට ගොඩක් ගහලා තිබුණ. මගේ මල්ලිලා දරුවා නිදහස් කර ගන්න ඉදිරිපත් වුනාම එයාලට ගිනි අවි පෙන්නලා , පොලිසියේ මහත්වරු මල්ලිලාව බය කරල තිබුණා. එයාලා කියන්නේ මගේ පුතා ලඟ ගංජ තිබුණයි කියලයි. එයාලා මොරතිහගේ පුතා කවුද කියලා අහල තිබුණා. මොරතිහ කියලා කියන්නේ මගේ මහත්තයාට. අපේ ගෙවල් ළඟ නීතිවිරෝධී මත්පැන් පෙරන කෙනෙක් හිටියා. ඒ අයට විරුද්ධව පොලිසියට ඔත්තු දෙන්නේ අපි කියලයි ඒ අය හිතන් ඉන්නේ. පොලිසියේ සමහර මහත්තුරු එයාලත් එක්ක ගොඩක් හිතවත්. ඒ නිසා මගේ මහත්තයා ගැන පොලිසිය අහන්න ඇති කියලයි අපි හිතන්නේ. එදා පුතා ලඟ ගංජා තියනවා කියලා පොලිසියේ අය කියන, තර්ජනය කරන වීඩියෝ එකක් අපි පොලිස් කොම්ෂන් සභාවටත් මානව හිමිකම් කාර්යාලයටත් ඉදිරිපත් කළා. නමුත්, පොලිස් පොතේ ලියලා තියෙන්නෙ හෙරොයින් තිබුණා කියලා. 54 ගහනවා කියලයි පුතා බන්ධනාගාර ගත කරලා තියෙන්නේ. අපි 54 කියන්නේ මොකක්ද කියලා දන්නෙත් එදා උසාවියෙදි තමයි. දරුව බන්ධනාගාරගත කරලා තියෙද්දි එයාට කොවිඩ්-19 හැදිල.
එයා එක්ක අරන් ගිය අනිත් පුතාට වරද භාර ගන්න කියලා පොලිසියෙන් කිව්වලු. ඒ පුතා ලඟ ගංජා තිබුණේ නැතත් ඒ පුතා වැරැද්ද භාර ගත්තලු. ඒ නිසා එයාට රුපියල් 25,000ක් දඩ ගහලා එයා ගෙදර එවලා. අපේ පුතාට වරද භාර ගන්න බෑ කිව්වලු.’
මාස 2ක් බන්ධනාගාර ගතව සිට නිදහස ලැබූ දොඩම්ගස්ලන්ද කෝකෝ වත්තේ පදිංචි දිලීප රාජපක්ෂ තරුණයා සමග අපි කතාබහ කළෙමු.
‘ඔය කියන දවසේ මාවයි කාංචනයි දෙන්නම මාංචු දාලා ගොකරැල්ල පොලිසියට අරගෙන ආවා . එතනදී මොරතිහ ගේ පුතා කවුද කියලා කරූ කියන පොලිස් නිලධාරියා මගෙ බෙල්ලෙන් ඇල්ලුවා. මම කිව්වා මම නෙවෙයි කියලා. එතකොට කාංචන කිව්වා ඒ අපේ තාත්තා කියලා. ආ උඹද කියලා අහලා, කරු කියන පොලිස් නිලධාරියා කංචන බිම දාලා හොඳටම ගැහුවා. පස්සේ මගේ අතේ තිබුණු මාංචුව ගලවලා එයාට වෙනම මාංචු දැම්මා. මාව වෙනත් කෙනෙක් එක්ක දැම්මා. කංචනට හොඳටම ගහලා එයා වෙන කූඩුවකට දැම්මා. එයාගේ තොල් පැලිලා ඔළුව පැළිලා ලේ ගලනවා දැක්කා. රෑ වෙලා එයා කොහේද ගෙනියනවා දැක්කා. මට පොලිසියෙන් ගැහුවේ නෑ. මම වරද භාර ගත්තා. මගෙ ළඟ ගංජ තිබුණේ නැහැ. ඒ වුනාට මම තිබුණා කියල කියලා බාර ගත්තා ඊට පස්සේ රුපියල් 25,000 දඩයක් ගහලා මං මාස දෙකකට බන්ධනාගාරගත කළා. මට පෙර වැරදි තියෙනවා කියලා තමයි එදා මා හොයාගෙන ආවේ.
පෙර වැරදි කියන්නෙත්, ඔය විදියට මීට අවුරුද්දකට පෙර මම ඉස්කෝලේ ඇරිලා එන ගමන් පොලිසියෙන් අල්ලගත්තා. එදාත් මගේ ලග ගංජා තිබුණේ නෑ. ඒත් එදාත් ගංජා තිබුණා කියල වැරැද්ද භාරගන්න කියලා කිව්වා. ඊට පස්සේ මං නිදහස් වුණා. ඒක පෙර වැරද්දක් විදිහට පොලීසිය සදහන් කරන්නේ. දැන් මා හොයාගෙන එන්නේ පෙර වැරදි තියෙනවා කියලා. මට පෙර වැරදි නෑ . ඔය තියෙන්නෙත් බොරුවට වැරැද්ද බාර ගත්ත එකක්.
මේ සිද්ධියෙන් පස්සේ කාංචනගේ දෙමවුපියෝ මානව හිමිකම් කොමිසමට ගිහින් තිබුණා. මානව හිමිකම් එකෙන් මගෙන් කට උත්තරයක් ගත්තා. මේක දැනගත්ත ගොකරැල්ල පොලිසියේ රත්නායක කියන මහත්තයා මට තර්ජනය කළා. අපි වගේ අසරණ මිනිස්සු ඇයි බිල්ලට ගන්නේ.?
අපේ අම්මා, නංගී, ආච්චි, මේගොල්ලෝ ගොඩක් බයෙන් දැන් ජීවත් වෙන්නේ. මට උසස් පෙළ කරන්න බැරි වුණා. මම දැනටමත් මේසන් වැඩ වලට යනවා.’
මේ පිළිබඳ කුරුණෑගල මානව හිමිකම් සම්බන්ධීකාරක ඥානවීර දිසානායක මහතා මෙලෙස කියා සිටියේය
‘දොඩංගස්ලන්ද උසස් පෙළ සිසුවා ගේ සිද්ධිය එක සිද්ධියක් විතරයි. පසුගිය මාස 4 ක කාලයක් තුළ පොලිස් ස්ථාන හයකින් මානව හිමිකම් කඩ වුණු සිද්ධි හතක් පිළිබඳව වාර්තා වුණා. මේ සම්බන්ධව අපි කරුණු විමසා බලලා මානව හිමිකම් කොමිසමට පැමිණිලි කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව දෙමව්පියන් දැනුවත් කළා. ඒ අනුව මානව හිමිකම් කොමිසම මේ වන විටත් ක්‍රියාත්මක වෙලා තියෙනවා. අදාළ පාර්ශ්ව කැඳවලා විමර්ශනයක් කරලා තියෙනවා. පොලිස් කොමිෂන් සභාවත් මේ පිළිබඳව විභාගයක් කරලා වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා . මෙහිදී අපි වින්දිත පාසැල් දරුවා පමණක් නොව සිද්ධියට සම්බන්ධව කටයුතු කරන සාක්ෂිකරුවන් ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳව ද අවධානය යොමු කරල තියනවා.’ යැයි ඤාණවීර දිසානායක මහතාද පැහැදිලි කළේය.
මේ සිද්ධිය තවත් එක සිද්ධියක් විය හැක. චෝදනා පිළිබඳ වින්දිතයන්ගේ ප්‍රකාශ මෙන්ම පොලීසියේ පැත්තේ කතාවක් ද තිබිය හැක. එහෙත් විභාගයකට මුහුණදෙන සිසුවෙක් අත්අඩංගුවට ගෙන, ඔහුගේ විභාග අවස්ථා අහිමි කිරීමත්, ඒ සිසුන්ට පහර දීමත් ලෙහෙසි පහසු චෝදනා නොවේ. ඒ සිදුවීම් පිළිබඳව අදාල දරුවාට යුක්තිය ඉටු වන තෙක් අපි විමසිල්ලෙන් සිටින්නෙමු.■