20වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සම්මත කර ගැනීමේදී සමගි ජන බලවේගයේ ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රීවරියක් ඇතුළු මන්ත්‍රීවරුන් කිහිපදෙනකු පක්‍ෂයේ මතයට විරුද්ධව යමින් විස්සට පක්‍ෂව ඡන්දය දුන්නා. ඒ නිසා ඔවුන් පක්‍ෂයෙන් නෙරපා දමන බව, පක්‍ෂයේ ලේකම් රංජිත් මද්දුම බණ්ඩාර කිව්වා. එහෙත්, කාලයකට පෙර අගවිනිසුරු සරත් එන් සිල්වා දුන් නඩු තීන්දුවක් අනුව, පක්‍ෂයකින් සාමාජිකයකු ඉවත් කිරීමත්, ඔහුගේ හෝ ඇගේ මන්ත්‍රීධුරය අහෝසි කිරීමත් කළ නොහැකි දෙයක් බවට පත්වී තිබෙන බවට සමාජයේ මතයක් තිබෙනවා. ඇත්තටම සිල්වා මහත්මයාගේ තීන්දුවකින් එවැන්නක් වළකා තිබෙනවාද?
ඒක මුළුමනින්ම වැරදි මතයක්. හිටපු අගවිනිසුරුවරයා දුන් තීන්දුවක් නිසා, පක්‍ෂයකින් සාමාජිකයකු නෙරපීමත්, මන්ත්‍රීධුරය අහෝසි කිරීමත් කළ නොහැකිය කියා වාගේම, ආණ්ඩුව පැත්තට යන්නට පමණක් පක්‍ෂය මාරු කළ හැකිය, ආණ්ඩුවෙන් විපක්‍ෂය පැත්තට එන්නට බැරිය යනාදි වශයෙන් වැරදි මත සමාජයේ තිබෙනවා.
නමුත්, ඔය කියන්නේ, සරත් අමුණුගම හා රෝහිත බෝගොල්ලාගම මන්ත්‍රීවරුන් එක්සත් ජාතික පක්‍ෂයෙන් ඉවත් කිරීම ගැන දුන් නඩු තීන්දුව ගැන. එහි කිසිම තැනක, එවැනි අදහසක් කියැවෙන්නේ නැහැ.

එහෙනම්, ඒ නඩු තීන්දු දෙකේ අන්තර්ගතය මොකක්ද?
ඒ තීන්දුවෙන්, ආණ්ඩුවට යනවා නම් පමණක් යන්න පුළුවන්, විරුද්ධ පක්‍ෂයට එකතු වෙන්න බැහැ වාගෙ මතයක් කියැවුණ බවට සමාජය තුළ අදහසක් තිබුණත් එහෙම අදහසක් එහි කොහේවත් නැහැ. සරත් අමුණුගම සහ රෝහිත බෝගොල්ලාගම නඩු තීන්දු දෙකේදීම තීරණය වුණේ, එක්සත් ජාතික පක්‍ෂය තමන්ගේ පක්‍ෂය ඇතුළේ කළ විනය පරීක්‍ෂණය හරි හැටියට තිබ්බේ නැහැ කියන එකයි. පක්‍ෂයේ විනය පරීක්‍ෂණයේදී ස්වාභාවික යුක්තියේ මූලධර්ම අනුව කටයුතු කළේ නැතිය කියන පදනම මතයි, ඔවුන් පක්‍ෂයෙන් නෙරපීම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් වැළැක්වූවේ.
ඒකෙන් කියන්නේ හැම පක්‍ෂයක්ම විනය පාලනය සම්බන්ධයෙන් ස්වාභාවික යුක්තියේ මූලධර්ම අනුගමනය කරමින් කටයුතු කළ යුතු බවයි. විනය පරීක්‍ෂණය පටන් ගන්නකොටම ‘අපි අස්කරනවා’ කියලා පටන් ගත්තොත් ඒකෙන්ම තේරෙනවා, පරීක්‍ෂණය පක්‍ෂපාතියි කියලා. එහෙම නම් පරීක්‍ෂණයක් තියන්න ඕනෑ නැහැනේ.

ඉතින්, එක්සත් ජාතික පක්‍ෂයට තිබුණේ නැද්ද අලුත් විනය පරීක්‍ෂණයක් කරන්න ඒ අවස්ථාවේදී?
ඔව් තිබුණා. ඒත් ඒක කළේත් නැහැ.
ඊට පස්සේ එක්සත් ජාතික පක්‍ෂයෙන් 17 දෙනෙකු ආණ්ඩුවට එකතු වුණු වෙලාවේත් මේ ප්‍රශ්නය ආවා. ඒ වෙලාවේ පක්‍ෂයෙන් නෙරපූ මන්ත්‍රීවරුන් දිස්ත්‍රික් උසාවියට ගිහින් අතුරු නියෝග ලබාගත්තා, පක්‍ෂය තුළ විනය පරීක්‍ෂණය සිදුකිරීම නැවැත්වීම සඳහා. ඔවුන් කීවේ විනය පරීක්‍ෂණයේදී සාධාරණයක් ඉෂ්ට වෙන්නේ නැහැයි කියන තාක්‍ෂණික කාරණාවක්.
ඒ නිසා එතැනදී සිදුවුණේ, පක්‍ෂයක විනය පරීක්‍ෂණයක් පවත්වන්න හදනකොට එයට එරෙහිව දිසා අධිකරණයෙන් තහනම් නියෝගයක් ලබා ගැනීමයි.

මේ තත්වය වැළැක්වීමට, එනම් අධිකරණ නියෝගවල පිහිට අරගෙන කරන පක්‍ෂ මාරුව වැළැක්වීමට, 19වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයේදී පියවරක් ගත්තා..
ඔව්. 2015 අවුරුද්දේදී 19 වැනි සංශෝධනයේ මුල් කෙටුම්පතට දැම්මා වගන්තියක්, මන්ත්‍රීවරයකුගේ විනය පිළිබඳ කාරණයක් ගැන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඇරෙන්න තීරණයක් දීමට පුළුවන්කමක් නැතිය කියලා.
හරියටම ඒක මෙහෙමයි.
19 පනත් කෙටුම්පතේ 24 වැනි වගන්තියෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 99 (14) වන ව්‍යවස්ථාව හැටියට මේක ඇතුළත් කළා.
‘මේ ව්‍යවස්ථාවේ 13වන අනුව්‍යවස්ථාවෙන් සලසා ඇති පරිදි හැර, යම් පිළිගත් දේශපාලන පක්‍ෂයක් හෝ ස්වාධීන කණ්ඩායමක් හෝ විසින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු වන්නා වූ තම සාමාජිකයකුට එරෙහිව ගන්නා ලද හෝ ගැනීමට යෝජිත යම් විනය ක්‍රියාවක් විභාග කොට තීරණය කිරීමට කිසිදු අධිකරණයකට අධිකරණ බලය නොමැති අතර, ඒ අනුව එවැනි ක්‍රියාවක් හෝ යෝජිත ක්‍රියාවක් වළක්වමින්, මැඬපවත්වමින් හෝ තහනම් කරමින්, රිට් ආඥාවක් හෝ ඉන්ජන්ක්ෂන් ආඥාවක් හෝ නිවැරුම් ආඥාවක් ප්‍රදානය කිරීමට කිසිම අධිකරණයකට අධිකරණ බලය නොමැත්තේය.’
ඒ කියන්නේ මන්ත්‍රීවරයකු අස් කරන කොට අස්කිරීමේ බලය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් මතු වුණහොත් ඒ පිළිබඳ තීන්දු කළ හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට විතරයි. නිසි පරීක්‍ෂණයක් තැබුවේ නැත, කියා ආඥාවක් ගත හැකියි, ඒත් ඒ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඉදිරියේදී පමණයි. නැතිව දිසා අධිකරණයට යන්න බැහැ.

මොකක්ද 13වැනි අනුව්‍යවස්ථාවෙන් කියන්නේ?
මන්ත්‍රීවරයකු පක්‍ෂයෙන් පහ කළ අවස්ථාවක, මාසයක් ඉක්මවන්නට පෙර ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කළොත්, විනිසුරුවරුන් තිදෙනකුගෙන් සමන්විත විනිශ්චයාසනයකින් ඒ ගැන තීරණයක් දිය යුතුය, එය මාස දෙකක් ඇතුළත දිය යුතුය කියලා.
13 අනුව පරීක්‍ෂණයක් පැවැත්වෙන්නට පෙර එය නවත්වන්න බැහැ. ඒ සඳහා ආඥා ලබාගන්න බැහැ. යමක් කියන්න තියෙනවා නම් කිවයුත්තේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නඩුවේදී. විනය පරීක්‍ෂණය වැරදියැයි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට කියන්න පුළුවන්කම තිබුණත්, විනය පරීක්‍ෂණය පවත්වන්න පෙර නවත්වන්න බැහැ.

නමුත් කෙටුම්පතේ තිබුණු ඒ වගන්තිය පාස්වෙන්න පාර්ලිමේන්තුවේදී ඉඩ දුන්නේ නැහැ.
මේ වගන්තිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදීත් අනුමත වෙලා ඡන්දයට ගියාම පාර්ලිමේන්තුවේ කමිටු අවස්ථාවේදී දිනේෂ් ගුණවර්ධන කිව්වා, අපි මේකට විරුද්ධයි කියලා. මොකද ඒ වෙලාවේ දෑත් ශක්තිමත් කරන්න විපක්‍ෂයෙන් එකතු වුණු සෑහෙන පිරිසක් හිටියා. දිනේෂ් ඔවුන්ට කිව්වා, මේකට කැමති වුණොත්, ඕගොල්ලන්ගේ මන්ත්‍රීකම් නැතිවෙනවා කියලා. රනිල් වික්‍රමසිංහ කිව්වා, එහෙනම් ඒක අපි අස්කර ගන්නම් කියලා. ඒ විරෝධය මතුවුණේ හදිසියේදී, බලාපොරොත්තු නැති විදියට. මුලින් දැනගෙන හිටියා නම් අපිට යෝජනා කරන්න ඉඩ තිබුණා. එහෙනම් ඒක මේ පාර්ලිමේන්තුවට බලනොපාන විදියට ගෙනෙමු කියලාවත්. එහෙම කරන්නවත් වෙලාවක් තිබුණේ නැහැ.
නමුත් ඒ වෙලාවේදී හොඳ අවස්ථාවක් අහිමි වුණා අපට මේ පක්‍ෂ මාරුව වළක්වන්න.■