තමන්ට අද්භූත බලයක් ඇතැයි කියමින් සමාජය ඉදිරියේ හැසිරීම මානසික රෝග ලක්ෂණයකි. ධම්මික බණ්ඩාර කරන්නේ රඟපෑමක් නොවේ නම්, ඔහුට තිබෙන්නේ මායාරූපී පෞරුෂත්ව ආබාධය නම් මානසික රෝගය විය හැක.

■ පවිත්‍රා රූපසිංහ

කොවිඞ් 19 ගෝලීය ව්‍යාප්තියේ ලංකාවේ පළමු රැල්ලේදී දක්නට තිබුණේ නව නිපැයුම්ය. ඒහෙත් දෙවන රැල්ලේදී ආයුරුවේද වෛද්‍ය විද්‍යාව ඇසුරු කරගත් ඖෂධ නිෂ්පාදනයන් ඇති විය. නිසි ප්‍රතිකාරයක් නැතිව ලෝකයම අනතුරක ඇති විටෙක එවන් දේශීය අත්හදාබැලීමක් සිදු කරන්නේනම් එය පැසසිය යුතුය. ඒ අතරින් කෑගල්ල ප්‍රදේශයේ ධම්මික බණ්ඩාර විසින් නිෂ්පාදනය කළ පැණියක් සම්බන්ධව විශාල මහජන ප්‍රතිචාර ලැබෙන්නට පටන් ගත්තේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය පවිත්‍රා වන්නිආරච්චි ඇතුළු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් ද පාර්ලිමේන්තු සභා ගැබේදී එම පැණිය පානය කිරීමෙන් පසුවය.

මේ වන විට ධම්මික බණ්ඩාර නිෂ්පාදනය කළ පැණියට ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුවේ සූත්‍ර කමිටුවේ අනුමැතිය ලැබී ඇති බව කැබිනට් ප්‍රකාශන රමේෂ් පතිරණ පවසයි. ලෝකය පුරා වසරක් තිස්සේ කොවිඞ් නැසීමට එන්නත් නිෂ්පාදනය කර එහි සාර්තක ප්‍රථිඵල නිකුත්වෙමින් තිබියදී ධම්මික බණ්ඩාර මහතාට කොවිඞ් නසන පැණිය නිෂ්පාදනයට පාදක වී ඇත්තේ කාලි අම්මාගේ ආවේශය බව ඔහු රටේ බෞද්ධයින්ගේ මුදුන්මල්කඩ වන් ශ්‍රීමහා බෝධීන්ට අභිමුඛව අටමස්ථාන භාර හිමියන් ඉදිරියේ පවසා තිබේ.

එතැන් පටන් ධම්මික බණ්ඩාරගේ පැණිය ගැන සමාජයේ කෝපයක් සහ අවඥාවක් ඇතිවිය. එනමුත් තවදුරටත් සමහරුන්ගේ භක්තියට හේතු වී ඇති ඔහුගේ කොවිඞ් නසන පැණි නිෂ්පාදනය සහ එම නිෂ්පාදනයට පසුබිම් වන කාලි මෑණියන්ගේ ආවේශය පිලිබඳ විශේෂඥ මනෝවෛද්‍ය වෛද්‍ය රූමි රූබන් කළේ මෙවන් ප්‍රකාශයකි.

‘දේවවරම්, වෙනත් ආත්ම තමන්ගේ සිරුර තුළට පැමිණීම්, යක්ෂයින් ආවේෂ වීම සහ තමන් තුළ මියගිය ඥාතියෙකු සිටිනවා කියලා කතා කිරීම සහ හැසිරීම කිසියම් මානසික ආතතියක් නිසා වෙන්න පුළුවන්. මේ විදියට හැසිරෙන්නේ බොහෝ විට ‘මායාරූපී පෞරුෂත්ව ආබාධ’ තියෙන අයයි. ඒ අය කලබල වීම්, ඉක්මනින් සංවේදී වීම්, ආවේග පාලනය කර ගැනීමට නොහැකිව ආවේශවීම් සිදු කරනවා. සමහර විට ඒ හිතා මතා වාණිජ පරමාර්ථයෙන්ම නොවෙයි. ඔහුන්ම විටෙක කල්පනා කරනවා තමන්ට එවන් තත්ත්වයක් තියෙනවා කියලා. ඒ අනුව කල්පනා කරමින් ඔවුන් නාට්‍යානුසාරීව හැසිරෙන අවස්ථා තිබෙනවා. මෙහි රෝගයක් තිබෙන බව පැහැදිලියි.

ධම්මික බණ්ඩාර මහතාගේ කාලි ආව්ශය ගැන ඔහුව පරීක්ෂා නොකර, අපිට ඍජුවම කියන්න බැහැ ඔහු මානසික රෝගියෙක් කියලා. පුද්ගලයෙක් පරීක්ෂා නොකර රෝගී තත්ත්වයන් පිළිබඳ තක්සේරු කිරීම මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ආචාරධර්මවලට පටහැණියි. පොදුවේ ගත්තම, සාමාන්‍ය මිනිස්සුත් සමහර ආගමික උත්සවවලදී කෝවිල්වල, දේවාලවල, පල්ලිවල කට්ටකුමන්ජල් සුවඳට ආවේෂ වෙන අවස්ථා තියෙනවා. ඒ හැමෝම මානසික රෝගීන් නෙමෙයි. නමුත් කාලයක් තිස්සේ තමා තුළ වැඩුණු මානසික ආතතිය මෙවන් තත්ත්වයන් ඇති කරනවා.

ලංකාවේ විතරක් නෙමෙයි ලෝකයේ බොහෝ රටවල බොහෝ සංස්කෘතීන් තුළ මෙවන් ආවේශ වීම් තිබෙනවා. ක්‍රිස්තියානි ආගමේත්, ඉස්ලාම් ආගමේත් මේ විදියට ආවේෂ වෙන අය සිටිනවා. හැම සංස්කෘතියකම මෙවැනි ලක්ෂණ දකින්න පුළුවන්. ඒ විදියට හැසිරෙද්දී කාලි හෝ වෙනත් දේව ආත්මයක්, යක්ෂයෙක්, මිය ගිය ඥාතියෙක් තමාට වැහුණා කියලා හැසිරෙන අය අපේ සමාජයේ සුලභයි. ඒ හැමෝම මානසික රෝගීන් කියල කියන්න බෑ. එහෙත් එවැනි අය මනෝ වෛද්‍යවරුන්ගෙන් ප්‍රතිකාර ලබා ගන්නා අවස්ථා වැඩියි.’

ධම්මිකගේ කාලි ආවේශය සහ පැණි නිෂ්පාදනය ගත් විට විද්‍යාත්මක පදනමක් නොව, එහි ඇත්තේ පුද්ගල ආතතිය සමාජ ආතතියක් දක්වා දීර්ඝ වීමක් විය හැක. නැත්නම් එය ඔහුගේ රංගනයක් විය හැක.

ලොකුම ඛේදවාචකය ධම්මික බණ්ඩාරට මානසික ව්‍යාධියක ලක්ෂණ පෙන්නුම් කිරීම නොවේ. එවැන්නකට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලැබීමය.

ගෝලීය වසංගත තත්ත්වයක් තුළදී ආණ්ඩුව මෙම පුද්ගල ආතතියන්, සමාජ ආතතියක් දක්වා වර්ධනය කරන්නට අනුග්‍රහය ලබාදීම කණගාටුවට කාරණයකි. වගකිවයුතු බලධාරීන්ගේ හැසිරීම අනුගමනය කරන්නට සමාජය යුහුසුළු වීම සාමාන්‍ය තත්ත්වයකි. මෙහිදී පොදු ජනතාව කෙරේ අවඥාවෙන් බලන්නට යොමු වනවාට වඩා, බලධාරීන් පොදු ජනයා නොමඟ යවන්නට කටයුතු සිදු වී ඇති ආකාරය කෙරේ අවධානය යොමු කළ යුතුය.
වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේද තුළ යමින් යුරෝපයේ මේ වන විට අනුමත වී ඇති සාර්ථක කොවිඞ් එන්නත රටට ගෙන්වා ගැනීම සහ පුද්ගලයින්ට එන්නත් කිරීම සඳහා වැඩපිළිවෙලක් සැකසීම වෙනුවට, මිථ්‍යාවන්ගෙන් සමාජය මුලා කිරීම පහසුය.■