හදිසි තත්වයක් යටතේ පාර්ලිමේන්තුව කැඳවීමට ජනාධිපතිවරයාට ඇති බලය අත්තනෝමතික ලෙස පාවිච්චි නොකර මේ මොහොතේ ජනාධිපතිවරයා එම බලය ක‍්‍රියාත්මක කළ යුතු බවත්, එම බලය පවරා ඇත්තේ ජනාධිපතිවරයා එය පාවිච්චි කරනු ඇතැයි විශ්වාසයෙන් බවත් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය උදෙසා නීතිඥයෝ සංවිධානය මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ප‍්‍රකාශ කර ඇත.

එම සංවිධානයේ කැඳවුම්කරු නීතිඥ ලාල් විජේනායකගේ අත්සනින් යුතුව අපේ‍්‍රල් 28 වැනිදා එම නිවේදනය නිකුත් කර ඇත. එම සම්පූර්ණ නිවේදනය මෙසේය.

‘ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 70(7) ව්‍යවස්ථාව යටතේ හදිසි අවස්ථාවක් රට තුළ මතුව තිබියදී පාර්ලිමේන්තුව නොකැඳවීම පිළිබඳ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය සඳහා නීතිඥයන් දැඩි ලෙස කම්පාවට පත් වී සිටී. 70(7) ව්‍යවස්ථාවේ ඉතා පැහැදිළිව දක්වා ඇත්තේ පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීම සහ මැතිවරණය පැවැත්වෙන දින අතරතුරදී රට තුළ යම් හදිසි තත්වයක් මතු වූ විට පාර්ලිමේන්තුව කැඳවීමට ජනාධිපතිවරයාට බලයක් ඇති බවය. එසේ කැඳවනු ලබන පාර්ලිමේන්තුව එම හදිසි අවස්ථාව තත්වය අවසන් වනතුරු හෝ ඊළඟ මැතිවරණය දක්වා එම දින දෙකෙන් කලින් සිදුවන දිනය තෙක් ක‍්‍රියාත්මක විය හැකි බවය.

දැනට රට තුළ කොරෝනා වෛරසය පැතිරීම හේතුවෙන් ලෝකයේ අනෙක් රටවල මෙන්ම හදිසි තත්වයක් හටගෙන ඇති බව පිළිගත යුතුව ඇත. අපගේ ජීවිත කාලය තුළදී මෙවැනි බරපතල හදිසි අවස්ථා තත්වයක් ඇතිවී නොමැති බව පිළිගත යුතුව ඇත. එමගින් රටේ ආර්ථිකයට හා පරිපාලනයට විශාල බාධා එල්ල වී ඇත. දෙවනුව මෙම හදිසි තත්වය හේතුකොටගෙන මැතිවරණ කොමිසමට මැතිවරණ පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ දිනය වෙනස් කර ඉදිරි දිනයකට මැතිවරණ පැවැත්වීමට නියම කිරීමටද සිදුවනු ඇත.

70(7) ව්‍යවස්ථාව යටතේ පාර්ලිමේන්තුව කැඳවීමේ බලය නැතහොත් අභිමත බලය ජනාධිපතිවරයා වෙත පැවරී ඇති බව සත්‍යයකි. නමුත් අපගේ නීතිය යටතේ කිසිදු බලධාරියෙකු වෙත පරම අභිමතයක් පැවරෙන්නේ නැත. අපගේ නීතියේ නිර්බාධක අභිමතයක් කිසිදු නිලධාරියෙකුට හිමිවන්නේ නැත. අපගේ නීතිය අනුව යම් බලධාරියෙකු වෙත අභිමත බලයක් පැවරෙන්නේ නම් එය පවරනු ලබන්නේ එම බලය, පැවරීමේදී බලාපොරොත්තු වන්නා වූ අරමුණු ඉටු කිරීම සඳහා පමණක් එම අභිමතය, එම බලධාරියා විසින් භාවිතා කරනු ඇතැයි යන විශ්වාසය මතය. එම අභිමතය එම බලධාරියා වෙත භාරයක් ලෙස පවරනු ලබන්නකි. එහෙයින් යම් බලධාරියෙකු වෙත පවරා ඇති අභිමත බලය අත්තනෝමතිකව තමන්ට අවශ්‍ය පරිදි යොදාගත නොහැක. එම අභිමත බලය ජනතාව වෙනුවෙන් ජනතාව තබා ඇති භාරයක් ලෙස සලකා භාවිතා කළ යුතුව ඇත. එහෙයින් මෙම අවස්ථාවේදී ජනාධිපතිවරයා විසින් මෙම අභිමත බලය රටේ පැන නැගී ඇති හදිසි අවස්ථා තත්වය සැලකිල්ලට ගෙන භාවිතා කළ යුතුව ඇත.

‘ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය සඳහා නීතිඥයෝ’ දැඩි ලෙස විශ්වාස කරනුයේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා අර්බුදයක් වළක්වාගත හැක්කේ පාර්ලිමේන්තුව ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 70(7) ව්‍යවස්ථාව යටතේ කැඳවීම තුළින් බවය.

තවද 70(1) ව්‍යවස්ථාව යටතේ ජනාධිපතිවරයා වෙත පාර්ලිමේන්තුවේ කාලය අවුරුදු 4 මාස හයක් ඉක්මවීමෙන් පසුව ඔහුගේ අභිමතය පරිදි විසුරුවාහැරීම හා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය පවැත්වීමට නියම කිරීමට ඔහුට බලය පැවරී ඇත්තේ 70(5) ව්‍යවස්ථාවේ දක්වා ඇති අන්දමට නව පාර්ලිමේන්තුව මැතිවරණයෙන් පසුව පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවාහරිනු ලබන දිනයේ සිට මාස 03ක කාලයක් ඉක්මවීමට ප‍්‍රථම රැස්වන දිනයේ ප‍්‍රකාශ කිරීම සමගය. ඒ අනුව මාර්තු 02 වන දින පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවාහැරි දින සිට මාස 03ක් ගතවීමට ප‍්‍රථම එනම් ජුනි මස 02 වන දිනට පෙර දිනකදී නව පාර්ලිමේන්තුව රැස්විය යුතුව ඇත. එවැනි දිනයක් ජනාධිපතිවරයා විසින් පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවාහැරීමේ මාර්තු 02 දින ප‍්‍රකාශනයේ දක්වා ඇත. එහෙත් නොවැළැක්විය හැකි හදිසි අවස්ථාව මත පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය ජුනි 20 වන දින තෙක් කල් දැමීමට මැතිවරණ කොමිසමට සිදුවී ඇත. ඒ අනුව 70 (1) වගන්තිය අනුව පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවාහැරීමේ ප‍්‍රකාශය අනුව එදින සිට 03 මසක් ගතවීමට ප‍්‍රථම එනම් ජුනි 02 දිනට ප‍්‍රථම නව පාර්ලිමේන්තුව රැස්කිරීමට නොහැක. එහෙයින් ජනාධිපතිගේ මාර්තු 02 වන දින ප‍්‍රකාශය බල ශූන්‍ය වනු ඇත. ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුව පාර්ලිමේන්තුවක් නොමැතිව රට පාලනය කළ හැක්කේ මාස 03ක කාලයක් පමණක් බවත් පැහැදිළිව සටහන්ව ඇත. එහෙයින් එම කොන්දේසිය මාර්තු 02 වන දින ජනාධිපතිවරයාගේ ප‍්‍රකාශය මත ඉටු නොවන හෙයින් මාර්තු 02 ප‍්‍රකාශය බල ශූන්‍ය වේ.

එහෙයින් ව්‍යවස්ථා අර්බුදයක් ඇති නොකොට මෙම ප‍්‍රශ්නය විසඳිය හැක්කේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 70(7) ව්‍යවස්ථාව යටතේ පාර්ලිමේන්තුව කැඳවා 70(7)  ව්‍යවස්ථාවේ දක්වා ඇති අන්දමට මෙම පාර්ලිමේන්තුව මෙම මැතිවරණය පවත්වන දින දක්වා බල ගැන්වීම තුළින් පමණකි.

එහෙයින් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය උදෙසා නීතිඥයෝ ජනාධිපතිගෙන් ඉල්ලා සිටිනුයේ 70(7) ව්‍යවස්ථාව යටතේ ක‍්‍රියා කරමින් පාර්ලිමේන්තුව කැඳවන හා නව පාර්ලිමේන්තුව රැස්වන දිනය දක්වන ප‍්‍රකාශනයක් කිරීම තුළින් ව්‍යවස්ථා අර්බුදයක් ඇතිවීම වළක්වන ලෙසය.’