■ ප්‍රියන්ජිත් ආලෝකබණ්ඩාර

පහුගිය ජනවාරියේ ඔබේ අලුත්ම නවකතාව ‘හින් දොස් මාලේ’ එළි දැක්කා..
හින් දොස් මාලේ මියුසස් ප්‍රකාශනයක්. මේ නව කතාව හරහා මම සාකච්ඡාවට ගේන්නේ ඉතිහාසය අපට වහං කරපු දෙයක්. කන්ද උඩරට රජ කෙනෙකුගේ අන්තඃපුරයට ඉන්දියාව් මධුරාපුරයෙන් කුමාරිකාවෝ හතර දෙනෙක් ගෙනාවා. ලංකාවේ රජවරුන් වෙනුවෙන් ඉන්දියාවේ කුමාරිකාවෝ කියලා කාන්තාවෝ මෙහාට ගෙනාවත්, ඒ කාන්තාවෝ ඉන්දියාවේ රජ පවුල්වල අය නෙමෙයි. කාන්තාවන් ගේන්න ඉන්දියාවට ගිය අය සාමාන්‍ය පවුල්වල කාන්තාවන් අරන් ඇවිල්ලා මෙහේ රජ්ජුරුවන්ට ඒ අය රාජ කුමාරිකාවෝ කිව්වා. එහෙම ගෙනා කාන්තාවන්ගෙන් එක්කෙනෙකුගේ වේලපත්කඩේ රජ්ජුරුවන්ගේ වේලපත්කඩේට ගැළපෙන්නේ නැතුව ගියා. ඒත් ඒ කාන්තාව නැවත මධුරාපුරයට යවන්න ලංකාවේ රජ්ජුරුවෝ බය වුණා. මොකද ඉන්දියාවේ රජවරු උදහස් වෙලා යුද්ධ ප්‍රකාශ කරයි කියලා. ඒත් ඉන්දියාවෙන් මේ කාන්තාවන් අරන් ආ අය නැවත ඇය ඉන්දියාවට ඇරලන්න කැමති වුණා. මොකද ඇත්තටම ඇය රජ පවුලක කෙනෙක් නොවන නිසා. ඒක දන්නේ කාන්තාවන් අරන් ආ කෙනා විතරයිනේ. ඒ කාන්තාවට අවුරුදු දොළහක් විතර ඇති. ඒ අනුව මේ කාන්තාව අනුරාධපුරය හරහා මාන්තොටටත් එතැනින් ඉන්දියාවටත් යවන්න රජතුමා කටයුතු කළා. ඒ යන අතර අනුරාධපුරයේ හිටපු වයසක වන්නියාර් (නිලමක්කාරයෙක්) කෙනෙක් මේ කාන්තාව තමන්ගේ ගෙදර නවතා ගත්තා. ඒ වන්නියාර්ට මේ කාන්තාව තරම් දුවෙක් පවා හිටියා.
මේ කාලයේ නුවර කලාවියේ මිනිස්සුන්ගේ තිබිච්චි වටිනාකම් නැති වෙලා තිබුණේ. සමාජයේ සාමය, සංහිඳියාව විතරක් නෙමෙයි නෑකම්, දැනහැඳුනුම්කම් පවා නැති කළේ නායකයෝ, පාලකයෝ, දේශපාලකයෝ. ඒක අදටත් එහෙමයි. ඒවායේ දිගුවක් ලෙස තමයි පසුකාලීනව ජාතිවාදය වගේ ඒවා එන්නේ. ඒ කතාව තමයි හින් දොස් මාලේ නවකතාවේ තියෙන්නේ.

ඔබේ බොහෝ නව කතාවල වාගේම මේ නව කතාවටත් පාදක කරගන්නේ ඓතිහාසික සිද්ධි..
මගේ ‘සිදුරු පත්තර’ නවකතාව ඒ ධාරාවෙන් වෙනස් වූ නවකතාවක්. ඒත් ඒ ගැන පාඨක, විචාරක අවධානය ලැබුණේ අඩුවෙන්.
වර්තමාන පාලකයන් හා සංවිධානවලින් සාමාන්‍ය ජනයා පීඩාවට පත්කරන හැටි මම සිදුරු පත්තර නවකතාවෙන් කතා කළා. ඒක අතීත කතාවක් නෙවෙයි. මගේ කතාවල දේශපාලනයක් තියනවා. මගේ පාඨකයන්ට තේරෙන්න වක්‍රව මම ඒ දේවල් කියලා තියනවා. රජවරු, ප්‍රාදේශීය පාලකයන්, කුලීනයන් අතින් සාමාන්‍ය ජනයා කොයි තරම් පීඩාවට පත්වෙනවාද කියලා මගේ නිර්මාණ හරහා කතා කරලා තියනවා.
හුදු සරල ප්‍රේම කතාවක් ලියලා මේ මිනිහා, මේ ගැහැනිය, මේ විදිහට හැසුරුණාය කියලා කීම නෙමේ මම නවකතාවක් ලිවීමෙන් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ. එතනින් එහා ගැඹුරකට අපි පාඨකයාව අරන් යන්න අවශ්‍යයි. ඒක තමයි මම හිතාගෙන ඉන්න නවකතාව. මතු පිටින් බැලුවාම හින් දොස් මාලේ සරල රජ කතාවක් වාගේ පේන්න පුළුවන්. ඒත් ඒකේ ගැඹුරු යටි පෙළක් තියනවා. රජ කාලයේ හෝ අද කාලයේ මූලික මිනිස් හැඟීම්වල වෙනසක් නෑ. උත්තරීතර ප්‍රේමය කියලා දෙයක් ගැන අපි හිතනවා. ඇත්තටම හිතලා බැලුවාම එහෙම දේවල් තියනවාද කියලා අපට ප්‍රශ්නයක් මතු වෙනවා. සල්ලිවලට කැමති වෙලා යනවා. බලයත් එක්ක යනවා. ආදරය කරුණාව මත අමාරුවෙන් ගෙවීගෙන යන ජීවිතත් ඔය අතරේ තියනවා. ඒ නිසා හින් දොස් මාලේ නවකතාවෙන් මෙච්චර කාලෙකට කවුරුත් නොදැක්ක දෙයක් වෙත පාඨක අවධානය යොමු කරන්න මම හිතුවා.

ඉතිහාස කතා සොයා ගැනීමට ඔබ මූලාශ්‍ර කරගන්නේ මොනවාද?
ඉතිහාස කතා එක තැනක හොයා ගන්න නෑ. තැන් තැන්වල, එක එක විදිහට තමයි හමු වෙන්නේ. ඇතැම් විට ජනප්‍රවාදවල, කෝල්මුර කවිවල මේ කතා හමු වෙනවා.
කෝල්මුර කවි අදටත් නුවර කලාවියේ දේවාලවල උඩැක්කි ගහමින් ගායනා කරනවා. කන්ද උඩරටින් අනුරාධපුරයට කැන්දාගෙන එන දේවි බණ්ඩාර කියලා බිසවුන්නාන්සේ කෙනෙක් ගැන කෝල් මුර කවිවල සඳහන් වෙනවා. මම ඒවා සෑහෙන දුරට කියවලා තියනවා. ලංකාවේ තිබුණු කෝල්මුර කවි අඩංගු පුස්කොල පොත් 2500ක් විතර හියු නෙවිල් එංගලන්තයට අරන් ගිහින් තියනවා. ලන්ඩනයේ කෞතුකාගාරයේ ඒවා අදටත් සුරක්ෂිතව තියනවා. 2020 වසරේ ‘සිහලේ ජනකතා’ කියලා පොතක් මම පළ කළා. කෝල් මුර කවිවලින් ගත්ත කතා කිහිපයක් තමයි ඒ පොතේ තියෙන්නේ. ඉතා රසවත් ඉතිහාස කතා කෝල්මුර කවිවල අපිට හමු වෙනවා.
මම පුස්කොල පොත් ඇතුළු පරණ පොත් දහස් ගණනක් කියවලා ඇති. කොළඹ කෞතුකාගාරේ, ජාතික පුස්තකාලේ, මහජන පුස්තකාලේ මම සාමාජික වෙලා ඉන්නවා. විශේෂ පොතක් ගැන දැන ගන්න ලබුණොත් ගිහිල්ලා ඒ පොත ගෙනැත් කියවනවා. ඒවායෙන් මම විශාල පෝෂණයක් ලබනවා. ඒ පුරුද්ද ළමයින්ට වුණත් ඇබ්බැහි කරන්න වටිනා දෙයක්. එහෙම වුණොත් තමයි අනාගතයේ හෝ අපට සිංහල සාහිත්‍යය නව මාවතකට යොමු කරගන්න පුළුවන් වෙන්නේ. අපේ නවකතාව එක තැනක පල් වෙවී තිබිලා බෑ. ඒක ජාත්‍යන්තර මට්ටමට යන්න ඕනෑ.

පැරණි රසවත් බස් වහරක් ඔබ ඔබේ නව කතා සඳහා යොදා ගන්නවා..
අලුත් භාෂාවෙනුත් පැරණි කතාවක් කියන්න පුළුවන්. ඒත් එහි අපූර්වත්වයක් දැනෙන්නේ නෑ. හැබැයි පැරණි භාෂාව අද අහනකොට, කියවනකොට අපූර්වත්වයක් දැනෙනවා. ඒ නිසා මම පැරණි භාෂාවට හුරු භාෂා රටාවක් මගේ නව කතාවලදී භාවිත කරනවා.
ජනශ්‍රැතියෙන් තමයි බොහෝ දුරට මම භාෂාව අර ගන්නේ. ඒත් හැම පොතටම එකම භාෂාව ගේන්න බෑ. ‘මහාසාමි’ පොතේ තියන භාෂාව නෙමේ හින් දොස් මාලේ නවකතාවේ තියෙන්නේ. ඒකාකාරී බවින් මිදෙන්නත්, ඒ අතරේ මම සෑහෙන්න උත්සාහ කරනවා. දුක්ගන්නාව හා මහාසාමි පොත් හැර අනෙක් පොත් හැම එකක්ම නුවර කලාවියේ ජන ජීවිතය පදනම් වූ ඓතිහාසික නවකතා. මම ඉපදුණේ, හැදී වැඩුණේ අනුරාධපුරේ. ඒ දැනුම මට මේ කතා ලිවීමේදී සෑහෙන්න බලපෑවා.
හැබැයි දැන් තියෙන්නේ එදා තිබුණු අනුරාධපුරේ නෙමෙයි, සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස්. 1970න් පස්සේ අනුරාධපුරේ සම්පූරණයෙන්ම මැකිලා ගියා. නුවර කලාවිය නැතිව ගියා. දැන් නුවර කලාවියේ ඉන්න බොහෝමයක් පිටින් ආ අය. මුල් කාලේ අනුරාධපුරේ මිනිසුන්ට වාසගම් තිබුණේ නෑ. තාත්තාගේ නම මුලට දාලා පස්සේ පුතාගේ නම දාලා තිබුණේ. පස්සේ කාලෙක බොහෝ අය නමේ අගට වාසගම් එක්කර ගත්තා.

ඔබේ නවකතාවලට දෑවාන, දුක්ගන්නාව, අත්තාණී කණු, හින් දොස් මාලේ වගේ අපූරු නම් යොදලා තියනවා..
පොත ලියලා ඉවර වෙලා තමයි මම පොතකට නමක් දාන්නේ. ඒක ලේසි වැඩක් නෙමේ. කතාව ලියාගෙන යනවා. ලියලා ඉවර වුණාට පස්සේ නම ගැන හිතනවා. හින් දොස් මාලේ කියන්නේ ‘හීන් යක්කු’ කියන අදහස. මාලේ කියන්නේ මාල කවි. මේ පොත ලියලා ඉවර වුණාම. මේ පොතේ නාකි මිනිස්සු හැසිරෙන ආකාරය ගැන හිතපුවාම, මම ලියලා තියෙන්නේ මාල කවියක් වගේ නවකතාවක් කියලා මට හිතුණා. ඒකයි මම මේ නවකතාවට හින් දොස් මාලේ කියලා නම තිබ්බේ. පැරකුම්බා සිරිතෙන් පස්සේ තමයි මාල කවි බිහි වුණේ. පැරකුම්බා සිරිතේ තියන ඇතැම් කවිවලින් පැරකුම්බා රජතුමාගේ කාම ශක්තිය වර්ණනා කළා. පැරකුම්බා සිරිතේ මාල කවි ටිකයි තියෙන්නේ. පස්සේ බිහි වෙන මාල කවිවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම ඇහැලේපොළ වගේ උඩරට ප්‍රභූන්ගේ කාම ශක්තිය වර්ණනා කළා. නුවර යුගය කියන්නේ අපි හිතන විදිහේ සදාචාරයක් තිබුණු යුගයක් නෙමේ. නුවර යුගයේ ‘නවාතැන් හිර’ පවා තිබුණා. නවාතැන් හිර කියන්නේ ගෙදර නවතින මිනිහාට රාත්‍රිය ගත කරන්න ගෙදර ගෑනි හරි දුව හරි දෙන එකට. ඒ වගේ සංස්කෘතියක් තියන මිනිස්සු තමයි නුවර යුගයේ ඉඳලා තියෙන්නේ.

ඔබේ කෘති රස විඳින පාඨක පිරිස පිළිබඳව ඔබේ තක්සේරුව කොහොමද?
මගේ පළමු නවකතාව තමයි ‘දෙබෙදුම’. එතැන් සිට මේ දක්වා නවකතා 20කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මම ලියලා තියනවා. මගේ පාඨකයෝ ඉන්නේ ටික දෙනායි. ඉන්න අය ගැන මම හරිම තෘප්තිමත්. සමහර පාඨකයෝ මම ලියපු පොත ගැන මටත් වඩා, මටම හිතා ගන්න බැරි තරම් දුරට කරුණු, තර්ක මතු කරනවා. ඒ නිසා ගැඹුරින් සාහිත්‍ය පරිශීලනය කරන, දැනුවත් පාඨක පිරිසක් මට ඉන්නවා කියලා මම හිතනවා.
සැදැහැවත්තු වගේ ලේඛකයාට වැඳුම්, පිඳුම් කරන පාඨකයන්ට, විචාරකයන්ට මම කැමති නෑ. එහෙම පාඨකයෝ විචාරකයෝ වැඩක් නෑ. මම ලියන පොත්වල හොඳ විතරක් නෙමේ. නරකත් තියෙන්න පුළුවන්. පාඨකයාටත්, විචාරකයාටත් ඒවා විනිවිද දකින්න පුළුවන් නම්, එය ප්‍රකාශ වෙනවා නම් ඉතා වැදගත්. හිතවත් නිසා හෝ වෙනත් බැඳීමක් නිසා හෝ කෘතිය ගැන හුදු වර්ණනා කිරීමෙන් ලේඛකයා විනාශ වෙනවා. ඒක ලේඛකයාටත්, සිංහල සාහිත්‍යටත් කරන විශාල අසාධාරණයක්. මගේ ‘දෑවාන’ පොතේ තියෙන්නේ අභයගිරියේ මහායාන හීනයාන ගැටුම ගැන. බොහෝ පාඨකයෝ කියන්නේ ඒක ටිකක් බර වැඩියි කියලා.■